"Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 5) тармақшасына және Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 5 қазандағы № 427 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі туралы ереженің 15-тармағы 34) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:
Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 28.01.2025 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.1. Қоса беріліп отырған Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістеме бекітілсін.
2. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Баға статистикасы басқармасы Заң басқармасымен бірлесіп Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:
1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;
2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдерінде қағаз және электрондық түрдегі көшірмесінің ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін "Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін;
3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесінің мерзімді баспасөз басылымдарында ресми жариялауға жіберілуін;
4) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының орынбасарына (Г.М. Керімханова) жүктелсін.
4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің төрағасы |
Н. Айдапкелов |
| Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының 2017 жылғы 22 қыркүйектегі № 135 бұйрығымен бекітілді |
Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістеме
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістеме (бұдан әрі – Әдістеме) халықаралық стандарттарға сәйкес қалыптастырылатын және "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес бекітілетін статистикалық әдіснамаға жатады.
Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 28.01.2025 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.2. Әдістеме тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтерге бағаны байқаудың негізгі аспектілері мен әдістерін айқындайды.
3. Осы Әдістемені Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы (бұдан әрі - Бюро) және оның аумақтық бөлімшелері тұтыну тауарларының және көрсетілетін қызметтердің (бұдан әрі – тауарлар (көрсетілетін қызметтер) бағаларына жалпымемлекеттік статистикалық байқау жүргізу кезінде қолданады.
Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 31.08.2021 № 16 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.4. Осы Әдістемеде келесі анықтамалар пайдаланылады:
1) баға белгіленімі – бұл белгілі бір сауда объектісінде тіркелген, нақты тұтыну қасиеттері бар (атауы, өндірушісі, өзіне тән ерекшеліктері) тауардың (көрсетілетін қызметтің) бағасы;
2) бағаларды тіркеу – тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге бағалар (тарифтер) туралы жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың, әкімшілік және балама деректердің негізіндегі бағалар мониторингі;
3) базалық объект – ондағы бағаларды байқау және тіркеу үшін іріктелген объекті;
4) ерекшелік – бағаны тіркеу үшін іріктелген жеке тауарды (көрсетілетін қызметтерді) сәйкестендіру үшін пайдаланылатын суреттеме немесе сипаттамалар тізбесі;
5) өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) – бұл тауардың (көрсетілетін қызметтердің) сапасы мен негізгі тұтыну қасиеттеріне әсер етпейтін және мақсаты бойынша біртекті бір-бірінен елеусіз ерекшеліктерімен (бөлшектерімен) айрықшаланатын тауар тобындағы белгілі бір тауар түрлерінің жиынтығы;
6) өкіл-тауардың (көрсетілетін қызметтердің) мәртебесі – баға тіркеу кезінде тіркелетін тауардың, көрсетілетін қызметтердің сатылымда болуын, уақытша болмауын немесе болмауын сипаттайтын және оның өткен кезеңмен салыстырғанда салғастырмалылығын қамтамасыз ететін белгі.
Ескерту. 4-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 28.01.2025 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.2-тарау. Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер жиынтығын қалыптастыру
5. Тауарлар (көрсетілетін қызметтер) жиынтығы (бұдан әрі – жиынтық) барлық өңірлер үшін орталықтандырылған түрде белгіленеді. Облыс орталықтары, республикалық маңызы бар қалалар және астана үшін бағаларды байқауға арналған жиынтық осы Әдістемеге 1-қосымшада, қалалар және аудан орталықтарының іріктемелі тобы үшін бағаларды байқауға арналған жиынтық осы Әдістемеге 2-қосымшада келтірілген.
Ескерту. 5-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 31.08.2021 № 16 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.6. Жиынтыққа кіретін тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) әрбір түрі бойынша олардың өкіл тауарларының (көрсетілетін қызметтердің) нақты өзге түрлерін таңдалынады. Өңірлік деңгейде өкіл тауарды (көрсетілетін қызметтерді) сипаттау үшін баға тіркеу кезінде қандай тауар (көрсетілетін қызмет) бағаланатынын көрсететін құрал болып табылатын ерекшелік пайдаланылады.
Осы берілген ерекшелік шеңберінде өңірдегі неғұрлым репрезентативті тауарларды (көрсетілетін қызметтерді) іріктеу және оларға толық сипаттамалар жасалынады. Толық сипаттама тауарды (көрсетілетін қызметтерді) толық сипаттау мақсатында жалпы ерекшелікті нақтылау жолымен әзірленеді.
7. Өңірдің тұтыну нарығында жиынтыққа кіретін тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) жекелеген түрлері болмаған жағдайда, олар байқаудан алып тасталады.
Әрбір өкіл тауарға (көрсетілетін қызметке) 6 (алтыдан) кем емес баға белгіленімі тіркеледі.
Көрсетілетін қызметтердің жекелеген түрлері (тұрғын үй-коммуналдық, байланыс, көлік, мәдениет, қол сағаттарының қуат көзінің элементін ауыстыру, табыт жасау, көму және басқалары), сонымен қатар тауарлардың жекелеген түрлері (жаңа ауланған балық, шикі сүт, отын, скутерлер және басқалары) ерекшелік болып табылады.
Нақты өкіл тауарға (көрсетілетін қызметтерге) баға белгіленімінің санын анықтау кезінде өңірдегі халықтың тұтыну құрылымының ерекшелігі, тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) тұтыну нарығының қамтылуы мен қанықтылығы, сауда мен көрсетілетін қызметтер саласының базалық объектілерінің даму деңгейі есепке алынады.
3-тарау. Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау
8. Тауарлар (көрсетілетін қызметтер) бағасын байқау жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанына сәйкес бағаны тіркеу арқылы жүзеге асырылады.
9. Бағаны тіркеу:
1) ай сайын тұтыну бағасының индексін (бұдан әрі – ТБИ) есептеу үшін пайдаланылатын тауарлар (көрсетілетін қызметтер) өкілінің барлық жиынтығы бойынша, есепті айдың 7 (жетісінен) бастап 25 (жиырма бесіне) дейінгі күндері. Тұтыну нарығындағы бағалардың жоғары волатильділік кезеңінде өзгерістерге шалдыққыш тауарларға (көрсетілетін қызметтерге) бағаны (тарифтерді) бірнеше рет жинау;
2) Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Сауда және интеграция министрінің 2023 жылғы 11 мамырдағы № 166-НҚ "Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының тізбесін бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32474 болып тіркелген) қаулысымен бекітілген әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының тізбесі бойынша апта сайын (аптасына 1 рет).
Апта сайын өкіл тауарларға бағалық ақпарат ай сайынғы тіркеумен байланыстырылады және сол бір байқаудың базалық объектілерінде жүргізіледі.
Тіркеу мерзімдері сәйкес келген жағдайда онда апта сайынғы тіркеу барысында алынған базалық объектілер бойынша ақпарат ай сайынғы режимде жиналатын ақпараттық массивке қосылады.
Ескерту. 9-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 31.08.2021 № 16 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен; өзгеріс енгізілді - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 28.01.2025 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.10. Бағалық ақпаратты жинау мынадай тәсілдермен жүзеге асырылады:
1) бағалық ақпаратты жинау базалық объектілерді аралау арқылы тауарды (көрсетілетін қызметтерді) өткізу орындарында тікелей жүргізу, бағалықта (жазба белгісінде) көрсетілген бағаларды (тарифтерді) белгілеу, орналастырылған бағатізбесі негізінде немесе ақылы қызметтер көрсететін адамдардың пікіртерімі жүргізіледі;
2) бағаларды тіркеу кезінде Интернет желісінде сұраулар нәтижесінде алынған деректер пайдаланылады (жолаушылар теміржол көлігі және әуе көлігі қызметтері, ұялы байланыс, медициналық көрсетілетін қызметтің жекелеген түрлері, тұрмыстық техника, дыбыс-бейне шолу жабдығы, ұялы телефондар және басқалары).
Bilet.railways.kz, airastana.com, scat.kz, flyarystan.com, flyqazaq.com, aviata.kz сайттарында жолаушылар көлігі қызметтеріне бағаларды, Sulpak.kz, Technodom.kz, Mechta.kz Интернет-дүкендерінде тауарларға бағаларды тіркеу кезінде салғастырымдылықты қамтамасыз ету үшін жеткізу құнынсыз бағалар (тарифтер) белгіленеді.
Ай сайын бағаларды тіркеу жолаушылар теміржол көлігі қызметтеріне 20 (жиырмасыншы) күнгі жағдай бойынша жүзеге асырылады. Егер есепті айдың 20 (жиырмасыншы) күні демалыс немесе мерекелік күнге түссе, онда жұмыс күндеріндегі баға тіркеледі. Демалыс немесе мерекелік күндегі билет құны күрт ауытқуларға ұшырайды және бұл күндері баға өзгерісін есепке алу салыстыруға келмейді;
3) ұсыну шарттары стандартты болып келетін баға деңгейі мезгілдің белгілі бір уақытында (мысалы, химиялық тазарту, киімдерді жуу, көліктерді жуу қызметтерінің бағалары) белгіленетін көрсетілетін қызметтердің кейбір түрлеріне бағалық ақпаратты телефон арқылы тіркейді. Бағалық ақпаратты телефон арқылы алған кезде олардың қызметкерлерімен жеке байланысты ұстау мақсатында және бағаны анықтау кезінде өкіл-тауарлар, көрсетілетін қызметтерді таңдау уақытында қателерді болдырмау, сондай-ақ іріктелген өкіл-тауарлар, көрсетілетін қызметтер ерекшеліктерінің салғастырымдылығына көз жеткізу мақсатында мамандар базалық объектілерді мезгіл-мезгіл (тоқсанына бір рет) аралап шығады;
4) ұзақ уақыт кезеңінде бағаны (тарифті) белгілеу тән ұйымдарға (санаторийлер, медицина және білім беру мекемелері, салт және басқа да көрсетілетін қызметтер ұсынатын ұйымдар) көрсетілетін қызметтерге баға (тариф) туралы ақпаратты беру өтінішімен ресми хаттар жолданады. Бағалар (тарифтер) ұсынылған прейскуранттар негізінде тіркеледі, бірақ деректердің анықтығын бақылау мақсатында алынған бағалық ақпаратты растау үшін мамандар тоқсанына бір реттен кем емес базалық объектілерді аралап шығады;
5) тұрғын үй-комуналдық қызметтердің тарифтері тиісті қөрсетілетін қызмет түрлеріне ақы төлеу үшін халыққа берілетін төлем құжаттары (түбіртектер) негізінде тіркеледі. Тарифтер өзгерген жағдайда табиғи монополиялар саласында және реттелетін нарықта, осы қызметтің түрлерін көрсететін ұйымдарға басшылық жүргізетін мемлекеттік органдардың бұйрықтарымен олардың жаңа деңгейі расталады.
Жоғарыда келтірілген бағаларды тіркеудің дереккөздеріне қосымша ретінде, Заңның 12-бабы 15-4) тармақшасына сәйкес, меншік иелері немесе иеленушілері ұсынған балама деректер пайдаланылады.
Ескерту. 10-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 28.01.2025 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.4-тарау. Базалық объектілерді, тауарларды және көрсетілетін қызметтерді алмастыру
11. Базалық объектіні алмастыру Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының міндетін атқарушының 2015 жылғы 30 желтоқсандағы № 230 бұйрығымен бекітілген, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12955 болып тіркелген Тұтыну бағасының индексін құру әдіснамасының (бұдан әрі – Әдіснама) 34-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.
Базалық объектіні таңдау бөлшек сауда көлемі бойынша ішкі сауда статистикасының деректері негізінде жүзеге асырылады. Байқауға тұтыну қасиеттері мен баға деңгейі бойынша, жаппай тұтынуға арналған тауарларды өткізетін өңірдегі тауар айналымының едәуір үлесі бар объектілер кіреді.
Маусымдық тауарлар бойынша базалық объектілер байқалатын тауар өте ұзақ уақыт мерзім ішінде (алты айға дейін) жоқ болған жағдайда сақталады.
12. Тауарды (көрсетілетін қызметтерді) алмастыру Әдіснаманың 35-тармағына сәйкес жүргізіледі.
Тауарды (көрсетілетін қызметтерді) алмастыру рәсімі тауар жоқ болғанда, едәуір көлемде сатылмайтын немесе сауданың қалыпты жағдайында сатылмағанда жүзеге асырылады.
Сатылымда тауардың (қөрсетілетін қызметтердің) жоқ болуы уақытша, сондай-ақ тұрақты сипатқа ие.
Базалық объектіде екі айдан көп сатылымда жоқ және болашақта оны өткізу көзделмейтін тауар (көрсетілетін қызметті) тұрақты түрде болмайтын тауарға жатады.
Базалық объектіде болашақта тауарды (көрсетілетін қызметті) өткізу қайта жаңартылатындығы жөнінде мәліметтер бар болса, онда ол уақытша жоқ деп саналады. Бағаны байқауда қатысатын нақты тұтыну қасиеттері бар тауарлар өнімге сұраныстың болмауынан, көліктік тасымалдау қиындықтарынан оларды шығаруды тоқтатуға байланысты себептерден уақытша жоқ болып келеді.
Өндіріс және өткізудің маусымдық сипаты бар тауарлар уақытша жоқ. Мұндай тауарлар жыл сайын бір уақытта жоқ болып кетеді және олардың жоқ болуы алдын ала болжанады (мысалы, киімнің және аяқкиімнің кейбір түрлері, спортқа арналған тауарлар және басқалар). Уақытша жоқ маусымдық тауарлар үшін Әдіснаманың 42-тармағы 3) тармақшасына сәйкес шартты есептеу тәсілі пайдаланылады.
Тұрақты жоқ тауарларға (көрсетілетін қызметтерге) жататын тауарларды (көрсетілетін қызметтерді) алмастыру кезінде, сондай-ақ байқауға олардың моральді ескірген түрлерін ауыстыратын жаңа тауарларды (көрсетілетін қызметтерді) енгізген кезінде өзінің көрінісін бағада табатын тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) сапалық сипаттарының өзгеруі ескеріледі.
Тауардың (көрсетілетін қызметтердің) сапасында өзгеріс болған жағдайда ауыстыратын тауардың (көрсетілген қызметтердің) бағасына тауардың (көрсетілетін қызметтердің) сапасы өзгеруіне түзету қолданылады. Бағаны түзету үшін Әдіснаманың 42-тармағы 2) тармақшасына сәйкес "біріктіру" тәсілі қолданылады.
Тауардың (көрсетілетін қызметтің) сапасында жаңа тауардың (көрсетілетін қызметтің) сипаттамасының негізгі параметрлеріне әсер етпейтін азғантай өзгеріс кезінде Әдіснаманың 42-тармағының 1) тармақшасына сәйкес "бағаны тікелей салғастыру" тәсілі қолданылады.
13. Ассортименттік түрі және сипаттамаларының өзгеруі жиі ауысуымен сипатталатын тауарлар үшін сатылымнан тауардың толық жоғалуын күтпей мақсатты алмастырулар жүргізіледі. Мұндай тауарларға байланыс құралдары, тұрмыстық техника, аудиовизуальді жабдық, автомобильдер, сондай-ақ сән, нарық талаптарына байланысты өзгеріске ұшыраған киім және аяқкиімнің жекелеген түрлері жатады. Олар бойынша жылына бірнеше рет нақты тұтыну белгілерімен байқалатын тауарларды ішінара алмастыру жүзеге асырылады.
Тауардың жаңа моделіне бағаны байқау оның тұтыну нарығында пайда болған сәтінен басталады, ал жаппай сату кезеңінде, тауарды өткізу барлық жерде жүргізіліп жатқан уақытта орташа бағалар және баға индекстері есептеуге қосылады.
Теледидарды және автомобильды алмастыру рәсімінің мысалы осы Әдістемеге 3 және 4-қосымшаларда келтірілген.
5-тарау. Маусымдық тауарларға және көрсетілетін қызметтерге бағаны байқаудың ерекшеліктері
14. Маусымдық тауарларға (көрсетілетін қызметтерге) бағаны тіркеудің және ТБИ есептеу кезінде олардың серпінін есепке алудың өз ерекшеліктері бар.
Жылдың нақты кезеңінде кейбір тауарларды сату және көрсетілетін қызметтердің жекелеген түрлерін көрсету тұтыну нарығында жаппай сипатқа ие. Жылдың маусымдық емес кезеңінде аталған тауарлар (көрсетілетін қызметтер) шектелген тұтыну сұранысы мен ұсынысы жағдайында аз көлемде сатылады (көрсетіледі).
15. Маусымдық тауарлар айқын көрінетін және байқалмайтын түрлерге бөлінеді. Маусымдық тауарлардың түрлері Әдіснаманың 36-тармағында сипатталады.
Байқалмайтын маусымдық тауарлар ауыстыру әдісін қолдануды қажет етпейді, бірақ олар бойынша бағалар серпінінде көрсетілетін жылдан-жылға бағалар ауытқуының циклділігі қайталанатын заңдылық байқалады. Оған жеміс-көкөніс өнімдерінің жекелеген түрлері жатады. Жазғы кезеңде оған бағаны тіркеуді ағымдағы жылғы егіннің ерте және өткен жылғы егіннен бөлек жүргізіледі. Ерте жеміс-көкөністің бағасы сатылымның жалпы көлемінде оның өспелі үлесін ескере отырып есептеуге біртіндеп қосылады. Елді мекен бойынша сатылымның жалпы көлеміндегі ерте жеміс-көкөністің сатылым көлемінің үлесі тіркеу күніне оған сәйкес баға белгілерінің саны арқылы сарапшылық бағалаумен анықталады.
Бұл есептеу тәсілі ағымдағы жылғы жеміс-көкөніс өнімінің бағасын өткен жылғы өнімінің бағасымен үйлестіруді жүргізуге мүмкіндік береді.
Айқын көрінетін маусымдық тауарлардың сатылымда жоқ болуы кезеңінде (оның жаңа маусымда жеткілікті көлемде және ассортименте пайда болуына дейін) бағалық ақпарат қатардың үздіксіздігін сақтау үшін Әдіснаманың 42-тармағы 3) тармақшасына сәйкес "жалпы орта мәнді шартты есептеу" әдісі пайдаланылады. Айқын көрінетін маусымдық тауарларға киім және аяқкиімнің, спортқа арналған тауарлардың жекелеген түрлері және басқалар жатады.
Маусым емес кезеңде айқын көрінетін маусымдық тауарлар бойынша бағаларды есептік есептеу орталықтан жүзеге асырылады. Айқын көрінетін маусымдық тауарлардың тізбесі осы Әдістемеге 5-қосымшада келтірілген.
Өткен маусымда байқалған бағалар бойынша киім немесе аяқкиімнің жекелеген түрлері сатылымнан жоғалған жағдайда және жаңа маусымда нарықтың, сәннің жаңа үрдісін көрсететін сипаттамасында өзгешелігі бар жаңа тауарлар пайда болғанда олардың ауыстырылуы сападағы өзгерістерді есепке алу арқылы Әдіснаманың 42-тармағы 3) тармақшасына сәйкес "біріктіру" әдісімен жүзеге асырылады.
16. Маусымдылық факторы, сондай-ақ көрсетілетін қызметтердің жекелеген түрлеріне, атап айтқанда туристік қызметтер тобы бойынша бағалар, тарифтер өзгерістерінде көрінеді.
Маусымдық сипатқа ие көрсетілетін қызметтер бойынша ауыстыру әдісін қолданудың өз ерекшеліктері бар.
Туристік қызметтер бойынша келесі ауыстыру әдістері қолданылады:
1) елеулі инфляция қарқыны кезеңінде, сондай-ақ ұлттық валютаға қатысты шетел валютасының (АҚШ доллары) бағамының елеулі өзгеру қарқыны жағдайында жолдама бағасын теңгеге қатысты шетел валютасы бағамының өзгеру қарқынына сәйкес индекстеуге болады;
2) қарқыны төмен инфляция кезеңінде бағаны қайталау әдісі. Бақылауға арналған іріктелген тауарлар жолдамаларының нақты түрде сатылымда жоқ барлық кезеңі бойынша жолдаманың маусым кезеңінде тіркелген соңғы бағасын ауыстыру.
6-тарау. Жеке пікіртерімнің компьютерлендірілген жүйесі
17. Бағаны жинаудың автоматтандырылған процесі жеке пікіртерімнің компьютерлендірілген жүйесін (бұдан әрі – ЖПКЖ) білдіреді. ЖПКЖ енгізудің бірінші жылында бағаларды жинау қағаз жеткізгіште және тасымалды есептегіш құралдардарын (бұдан әрі – ТЕҚ) қолданумен қатар жүзеге асырылды.
18. ТЕҚ пайдаланумен тұтыну тауарларына (көрсетілетін қызметтерге) бағалар мен тарифтерді жинау белгіленген тәртіппен бекітілген жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың электрондық статистикалық нысаны бойынша жүзеге асырылады.
19. Деректерді енгізудің электрондық нысанын жүктегенде баға жинау процесі зерттелетін базалық объектідегі тауардың (көрсетілетін қызметтердің) мәртебесіне арналған сәйкестендіруші-кодты таңдаудан басталады.
Нақты тауарлар (көрсетілетін қызметтер) бойынша мәртебелер бағаларды тіркеу сәтінде өкіл-тауардың (көрсетілетін қызметтердің) сапалы жағдайын сипаттауға арналған.
Тауарлар (көрсетілетін қызметтер) мәртебесі үшін сәйкестендіруші-кодтар:
1) С – салғастырмалы, өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) сипаттамасы бойынша салғастырмалы болған жағдайда. Тауардың өткен кезеңмен салыстырмалы мәртебесін таңдағанда деректер сипаттамасы, өндіруші ел және орамасы бойынша есепті кезеңге көшіріледі;
2) УЖ – уақытша жоқ болуы, өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) тіркеу үшін қолжетімсіз болғанда, бірақ сатушымен кеңескеннен кейін тауардың (көрсетілетін қызметтің) жоқ болуы уақытша екені анықталады. Аталған тауардың мәртебесін екі айдан көп қолданылмайды. Уақытша жоқ мәртебесін таңдаған жағдайда сипаттама, өндіруші ел, бөлшектеп өлшеу және баға бойынша деректер есепті кезеңге көшеді;
3) Ж – жоқ өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) баға тіркеу үшін қолжетімсіз болғанда және сатылымда пайда болуы жоспарланбайтындығы сатушымен кеңескеннен кейін анықталады. Тауардың жоқ мәртебесін таңдаған жағдайда сипаттама, өндіруші ел, бөлшектеп өлшеу және бағасы бойынша деректер уақытша жоқ мәртебесі сияқты өткен кезеңнен есепті кезеңге көшеді;
4) СТ – салыстырылмайтын тауар, өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) сипаттамасы барлық параметрі бойынша өзгеше. Салыстырылмайтын тауар мәртебесін таңдаған жағдайда өткен және есепті кезеңдегі сипаттама, өндіруші ел, бөлшектеп өлшеу және баға бойынша деректер түзету және енгізу үшін ашық;
5) МТ – маусымдық тауар, өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) маусым емес кезеңде сатылымда болмауы. Маусымдық тауар мәртебесін таңдаған жағдайда сипаттама, өндіруші ел және бөлшектеп өлшеу бойынша деректер есепті кезеңге көшеді;
6) А – ауыстыру, өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) сипаттамасы ұқсас, айтарлықтай өзгешеліктері жоқ басқа тауарға (көрсетілетін қызметке) ауыстырған жағдайда қолданылады. Ауыстыру мәртебесін таңдаған жағдайда сипаттама, өндіруші ел, бөлшектеп өлшеу және баға бойынша деректер түзету және енгізу үшін ашық;
7) Ж – жаңа, өкіл-тауардың (көрсетілетін қызметтің) жаңа түрі пайда болғанда қолданылады.
Баға тіркеу кезінде тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) мәртебелерін қолдану комбинациялары осы Әдістемеге 6-қосымшада келтірілді.
20. ТЕҚ қолдану арқылы баға тіркеудің электрондық технология әдісінде ұсынылған автоматтық бақылаулар:
1) тіркелген бағаны стандарттық өлшем бірліктегі бағаға қайта есептеу. Тіркелген бағаны стандарттық өлшем бірліктегі бағаға автоматы түрде қайта есептеу тіркеу сәтіндегі бағаны тауардың орамасына бөлу және стандарттық өлшем бірліктегі салмағына (санына) көбейту арқылы жүзеге асырылады;
2) өткен кезеңге баға индексін есептеу. Өкіл-тауар (көрсетілетін қызмет) бойынша өткен кезеңге баға индексі есепті кезеңнің қайта есептелген бағаны өткен кезеңдегі қайта есептелген бағаға бөлу және 100% көбейту арқылы есептеледі;
3) баға индекстеріне ең жоғары және ең төмен шектерін қою және индекс көлемінің қойылған шектерден асқан кезде баға өзгерісінің себебін көрсету. Егер баға индексі 90%-дан аз немесе 110%-дан үлкен болса ескертпеде өкіл-тауардың (көрсетілетін қызметтің) баға өзгерісінің себебі көрсетіледі. Аталған функция бағаның және индекстің дұрыс көрсетілуін қосымша бақылайды.
| Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістемеге 1-қосымша |
Облыс орталықтары, республикалық маңызы бар қалалар және астана үшін бағаларды байқауға арналған тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер жиынтығы
Ескерту. 1-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 12.01.2026 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
№ п/п | Атауы | Өлшем бірлігі |
1 | Тазартылған, жылтыратылған күріш | 1 килограмм |
2 | Ұнтақ жарма | 1 килограмм |
3 | Қарақұмық жармасы | 1 килограмм |
4 | Сұлы жармасы | 1 килограмм |
5 | Арпа жармасы | 1 килограмм |
6 | Сөк | 1 килограмм |
7 | Жүгері жармасы | 1 килограмм |
8 | Бидай жармасы | 1 килограмм |
9 | Жоғары сұрыпты бидай ұны | 1 килограмм |
10 | Бидай наны | 1 килограмм |
11 | Қара бидай-бидай наны | 1 килограмм |
12 | Кесілген батон | 1 килограмм |
13 | Майқоспалы тәтті тоқаштар | 1 килограмм |
14 | Пряниктер | 1 килограмм |
15 | Қантты печеньелер | 1 килограмм |
16 | Торттар | 1 килограмм |
17 | Орамалар, кекстер | 1 килограмм |
18 | Вафли | 1 килограмм |
19 | Қатты печенье, галеттер, крекерлер | 1 килограмм |
20 | Кептірілген нан | 100 грамм |
21 | Майда білезік нандар | 1 килограмм |
22 | Лаваш | 500 грамм |
23 | Сұлы үлпегі | 100 грамм |
24 | Жаңғақпен немесе кептірілген жемістермен құрғақ таңғы ас | 100 грамм |
25 | Вермишель | 1 килограмм |
26 | Кеспе | 1 килограмм |
27 | Рожкилер | 1 килограмм |
28 | Спагетти | 1 килограмм |
29 | Тұшпара, манты, хинкали | 1 килограмм |
30 | Картоп қосылған тұшпара | 1 килограмм |
31 | Қамыр | 1 килограмм |
32 | Сүйегі бар сиыр еті | 1 килограмм |
33 | Сүйексіз сиыр еті | 1 килограмм |
34 | Жылқы еті, сүйексіз етті қоса | 1 килограмм |
35 | Қазы, шұжық | 1 килограмм |
36 | Шошқа еті, сүйексіз етті қоса | 1 килограмм |
37 | Қой еті, сүйексіз етті қоса | 1 килограмм |
38 | Тауық | 1 килограмм |
39 | Тауықтың сирағы | 1 килограмм |
40 | Тауықтың төсі, еті | 1 килограмм |
41 | Тауықтың бөліктері (жамбасы, сирағы) | 1 килограмм |
42 | Сиырдың бауыры | 1 килограмм |
43 | Пісірілген шұжық | 1 килограмм |
44 | Шала ысталған шұжық | 1 килограмм |
45 | Сосискалар, сарделькалар | 1 килограмм |
46 | Тартылған ет | 1 килограмм |
47 | Бұқтырылған сиыр еті | салмағы 350 грамм. 1 шартты банка |
48 | Бұқтырылған жылқы еті | салмағы 350 грамм. 1 шартты банка |
49 | Жаңа ауланған, салқындатылған балық | 1 килограмм |
50 | Мұздатылған балық | 1 килограмм |
51 | Лосось тұқымдасының мұздатылған балықтары | 1 килограмм |
52 | Тұздалған жеңсік тағам балығы | 1 килограмм |
53 | Тұздалған майшабақ | 1 килограмм |
54 | Ысталған скумбрия | 1 килограмм |
55 | Май құрамындағы шпроттар | 240 грамм |
56 | Консервіленген тунец | 240 грамм |
57 | Қызыл, қара уылдырық | 1 килограмм |
58 | Тазартылған мұздатылған асшаяндар | 1 килограмм |
59 | Майлылығы 3,2-4,5% сүт | 1 литр |
60 | Майлылығы 2,2-2,5% сүт | 1 литр |
61 | Майлылығы 6% және одан жоғары сүт | 1 литр |
62 | Қант қосылған қоюландырылған сүт | салмағы 400 грамм. 1 шартты банка |
63 | Қант қосылмаған концентратталған сүт | салмағы 400 грамм. 1 шартты банка |
64 | Кілегей | 1 литр |
65 | Қатты, жартылай қатты ірімшік | 1 килограмм |
66 | Балқытылған ірімшік | 1 килограмм |
67 | Тұзды iрiмшiктер | 1 килограмм |
68 | Майлылығы 5-9% сүзбе | 1 килограмм |
69 | Сүзбе массасы | 1 килограмм |
70 | Құрт | 1 килограмм |
71 | Майлылығы 2-3% айран | 1 литр |
72 | Йогурт | 100 грамм |
73 | Қаймақ | 1 килограмм |
74 | Қымыз | 1 литр |
75 | Сүтті сусын (снежок, снежинка) | 1 литр |
76 | Жұмыртқа, 1 дәрежелі | 10 дана |
77 | Күнбағыс майы | 1 литр |
78 | Зәйтүн майы | 1 литр |
79 | Сары май | 1 килограмм |
80 | Өсімдік-сары май (спред) | 1 килограмм |
81 | Маргарин | 1 килограмм |
82 | Банандар | 1 килограмм |
83 | Мандариндер | 1 килограмм |
84 | Апельсиндер | 1 килограмм |
85 | Лимондар | 1 килограмм |
86 | Алмалар | 1 килограмм |
87 | Алмұрттар | 1 килограмм |
88 | Жүзімдер | 1 килограмм |
89 | Киви | 1 килограмм |
90 | Мұздатылған жидектер | 1 килограмм |
91 | Компотқа арналған кептірілген жемістер | 1 килограмм |
92 | Кептірілген құрма | 1 килограмм |
93 | Кептірілген өрік | 1 килограмм |
94 | Мейіз | 1 килограмм |
95 | Жаңғақтар (жаңғақ, бадам, кешью, грек жаңғағы) | 1 килограмм |
96 | Жержаңғақ (жер жаңғағы) | 1 килограмм |
97 | Күнбағыс дәндері | 1 килограмм |
98 | Консервіленген жемістер, жидектер | 1 килограмм |
99 | Ақ қауданды қырыққабат | 1 килограмм |
100 | Түрлі-түсті қырыққабат | 1 килограмм |
101 | Брокколи | 1 килограмм |
102 | Қиярлар | 1 килограмм |
103 | Қызанақтар | 1 килограмм |
104 | Басты пияз | 1 килограмм |
105 | Сәбіз | 1 килограмм |
106 | Сарымсақ | 1 килограмм |
107 | Қызылша | 1 килограмм |
108 | Баялды | 1 килограмм |
109 | Тәтті бұрыш | 1 килограмм |
110 | Кәді | 1 килограмм |
111 | Жаңа піскен көк | 1 килограмм |
112 | Жаңа жиналған саңырауқұлақ | 1 килограмм |
113 | Салат | 1 килограмм |
114 | Картоп | 1 килограмм |
115 | Бұршақ | 1 килограмм |
116 | Үрме бұршақ | 1 килограмм |
117 | Жасымық | 1 килограмм |
118 | Мұздатылған көкөністер | 1 килограмм |
119 | Ашытылған және маринадталған қырыққабат | 1 килограмм |
120 | Тұздалған, маринадталған қияр мен қызанақ | 1 килограмм |
121 | Консервіленген жасыл бұршақ | 1 килограмм |
122 | Консервіленген жүгері | 1 килограмм |
123 | Тұздалған және маринадталған саңырауқұлақ | 1 килограмм |
124 | Консервіленген зәйтүн, зәйтүн жемісі | 1 килограмм |
125 | Қызанақ пастасы | 100 грамм |
126 | Картоп чипсылары | 100 грамм |
127 | Картоп фрилері | 100 грамм |
128 | Құмшекер | 1 килограмм |
129 | Шақпақ қант | 1 килограмм |
130 | Бал | 1 килограмм |
131 | Тосап, джем | 1 килограмм |
132 | Мармелад | 1 килограмм |
133 | Карамель | 1 килограмм |
134 | Шоколадпен глазурленген кәмпиттер | 1 килограмм |
135 | Шоколад, соның ішінде ақ шоколад | 1 килограмм |
136 | Шоколад пастасы | 1 килограмм |
137 | Тез еритін какао сусыны | 1 килограмм |
138 | Балмұздақ | 1 килограмм |
139 | Сағыз | қаптама |
140 | Зефир | 1 килограмм |
141 | Халуа | 1 килограмм |
142 | Балаларға арналған құрғақ сүт қоспасы | 1 килограмм |
143 | Жеміс және көкөніс пюресі | 100 грамм |
144 | Баланың тамақтануына арналған ботқалар | 1 килограмм |
145 | Тұз, экстрадан басқа | 1 килограмм |
146 | Майонез | 1 килограмм |
147 | Қызанақ кетчубы | 1 литр |
148 | Сірке суы, сірке су эссенциясы | 1 литр |
149 | Соя тұздығы | 1 литр |
150 | Ұнтақталған қара, қызыл бұрыш | 1 килограмм |
151 | Өзге де дәмдеуіштер, аспаздық шөптер, тұқымдар | 1 килограмм |
152 | Ашытқы | 1 килограмм |
153 | Сорпалық ет, көкөніс, санырауқұлақ текшелері | 100 грамм |
154 | Ас содасы | 1 килограмм |
155 | Жеміс, көкөніс шырындары | 1 литр |
156 | Кофе | 1 килограмм |
157 | Көк шай | 1 килограмм |
158 | Қара шай | 1 килограмм |
159 | Минералды су | 1 литр |
160 | Ауыз суы | 1 литр |
161 | Газдалған сусындар | 1 литр |
162 | Газдалмаған сусындар | 1 литр |
163 | Энергетикалық сусындар | 1 литр |
164 | Арақ | 1 литр |
165 | Коньяк | 1 литр |
166 | Жүзім шарабы | 1 литр |
167 | Шампан, көпіршікті шарап | 1 литр |
168 | Құрамында алкоголі бар сыра | 1 литр |
169 | Фильтрлі шылымдар | 1 қорап (20 дана) |
170 | Темекі стиктері | 1 қорап (20 дана) |
171 | Ерлердің қысқы күртесі (пуховик) | 1 бұйым |
172 | Ерлердің маусымдық пальтосы | 1 бұйым |
173 | Ерлер күртесі (жеңіл күрте) | 1 бұйым |
174 | Ерлерге арналған классикалық костюм | 1 бұйым |
175 | Ерлердің классикалық шалбары | 1 бұйым |
176 | Ерлердің жейдесі | 1 бұйым |
177 | Ерлердің спорттық костюмі | 1 бұйым |
178 | Ерлер джинсасы | 1 бұйым |
179 | Ерлердің толстовкасы, свитері, жемпірі | 1 бұйым |
180 | Ерлердің спорттық шалбары | 1 бұйым |
181 | Ерлер футболкасы | 1 бұйым |
182 | Ерлер майкасы | 1 бұйым |
183 | Ерлер іш киімі | 1 бұйым |
184 | Ерлер ұйығы | 1 жұп |
185 | Ұлдарға арналған қысқы күрте (пуховик) | 1 бұйым |
186 | Ұлдарға арналған маусымаралық күрте, жеңіл күрте | 1 бұйым |
187 | Ұлдарға арналған спорттық костюм | 1 бұйым |
188 | Ұлдарға арналған футболка | 1 бұйым |
189 | Ұлдарға арналған іш киім (боксер) | 1 бұйым |
190 | Ұлдарға арналған шұлықтар | 1 жұп |
191 | Ұлдарға арналған толстовка, худи, кофта | 1 бұйым |
192 | Ұлдарға арналған спорттық шалбар | 1 бұйым |
193 | Әйелдердің қысқы күртесі (пуховик) | 1 бұйым |
194 | Әйелдердің маусымдық пальтосы | 1 бұйым |
195 | Әйелдер күртесі (ветровка) | 1 бұйым |
196 | Әйелдерге арналған классикалық костюм | 1 бұйым |
197 | Блузка | 1 бұйым |
198 | Әйелдер жемпірі, свитер | 1 бұйым |
199 | Белдемше | 1 бұйым |
200 | Әйелдерге арналған шалбар, джинсы | 1 бұйым |
201 | Әйелдер көйлегі | 1 бұйым |
202 | Әйелдердің спорттық костюмі | 1 бұйым |
203 | Халаттар, үй киімі | 1 бұйым |
204 | Әйелдер футболкасы | 1 бұйым |
205 | Ішкиім | 1 бұйым |
206 | Әйелдер колготкалары | 1 бұйым |
207 | Қыздарға арналған қысқы курте (пуховик) | 1 бұйым |
208 | Қыздарға арналған маусымаралық күрте, жеңіл күрте | 1 бұйым |
209 | Қыздарға арналған көйлек | 1 бұйым |
210 | Қыздардың спорттық костюмі | 1 бұйым |
211 | Қыздарға арналған футболка | 1 бұйым |
212 | Қыздар ішкиімі | 1 бұйым |
213 | Қыздарға арналған колготкалар | 1 бұйым |
214 | Қыздардың ұйығы, қысқа шұлығы | 1 жұп |
215 | Қыздарға арналған толстовка, худи, кофта | 1 бұйым |
216 | 2 жасқа дейінгі балаларға арналған костюм | комплект |
217 | 2 жасқа дейінгі балаларға арналған комбинезон | 1 бұйым |
218 | Нәрестелерге арналған негізгі киім | 1 бұйым |
219 | Мектепке арналған екілік-костюм | 1 бұйым |
220 | Мектепке арналған шалбар | 1 бұйым |
221 | Мектепке арналған белдемше | 1 бұйым |
222 | Мектепке арналған жейде, поло, блузка | 1 бұйым |
223 | Мектепке арналған кардиган, жилет | 1 бұйым |
224 | Тоқылған бас киім, флиспен | 1 бұйым |
225 | Кепка, берет | 1 бұйым |
226 | Орамалдар, бөкебайлар, шәлілер, палантиндер | 1 бұйым |
227 | Биялай, қолғап | 1 жұп |
228 | Ерлерге арналған галстук | 1 бұйым |
229 | Белдік | 1 бұйым |
230 | Сырт киімді химиялық тазалау | 1 қызмет |
231 | Киімнің өзге де түрлерін химиялық тазалау | 1 қызмет |
232 | Киімдерді шақтау | 1 қызмет |
233 | Ерлердің бәтеңкелері мен маусымдық қысқа қонышты бәтеңкелері | 1 жұп |
234 | Ерлердің қысқы етіктері | 1 жұп |
235 | Ерлер кроссовкасы | 1 жұп |
236 | Ерлердің жеңіл жазғы аяқ киімі | 1 жұп |
237 | Ерлердің күнделікті және іскерлік аяқ киімі | 1 жұп |
238 | Әйелдердің күнделікті және іскерлік аяқ киімі | 1 жұп |
239 | Әйелдер кроссовкасы | 1 жұп |
240 | Әйелдердің жеңіл жазғы аяқ киімі | 1 жұп |
241 | Әйелдердің қысқы аяқкиімі, бәтеңкелері | 1 жұп |
242 | Әйелдердің маусымдық етіктері, бәтеңкелері | 1 жұп |
243 | Балалар кроссовкасы | 1 жұп |
244 | Балалардың күнделікті және мектептік аяқ киімі | 1 жұп |
245 | Балалардың маусымдық бәтеңкелері мен қысқа қонышты бәтеңкелері | 1 жұп |
246 | Балалардың қысқы бәтеңкелері мен қысқа қонышты бәтеңкелері | 1 жұп |
247 | Балалардың жеңіл жазғы аяқ киімі | 1 жұп |
248 | Аяқкиімді жөндеу | 1 қызмет |
249 | Абаттандырылған тұрғын үйді жалға алу төлемі | 1 шаршы метр |
250 | Тұсқағаздар | 1 бума (10 метров) |
251 | Цемент | 50 килограмм |
252 | Құрғақ құрылыс қоспалары | 25 килограмм |
253 | Су эмульсиялық сырлар | 1 килограмм |
254 | Қабырғалық кафель | 1 шаршы метр |
255 | Ламинат | 1 шаршы метр |
256 | Раковинаға арналған смеситель | 1 дана |
257 | Түсқағаз желімі | 1 килограмм |
258 | Тұсқағаз жұмыстарын атқару | 1 шаршы метр |
259 | Кафель төсеу | 1 шаршы метр |
260 | Ламинат төсеу | 1 шаршы метр |
261 | Сантехник қызметтері | 1 қызмет |
262 | Есік құлпын ауыстыру | 1 қызмет |
263 | Электриктің қызметері | 1 қызмет |
264 | Керме төбені орнату | 1 шаршы метр |
265 | Суық су | 1 текше метр |
266 | Қоқыс шығару | айға 1 адамнан |
267 | Су бұру | 1 текше метр |
268 | Тұрғын үйді күтіп ұстау және қызмет көрсету | 1 шаршы метр |
269 | Домофон | айға тариф |
270 | Лифт төлемі | айға тариф |
271 | Электр энергиясы | 100 киловатт-сағат |
272 | Тарату желілері бойынша тасымалданатын газ | 1 текше метр / 1 килограмм |
273 | Сұйытылған газ (баллондағы) | 1 баллон 50 литр |
274 | Тас көмір | 1 тонна |
275 | Ағаш | 1 текше метр |
276 | Орталықтан жылыту | 1 гигакалорий |
277 | Ыстық су | 1 текше метр |
278 | Үстел | 1 бұйым |
279 | Көйлектерге, киімдерге арналған шкаф | 1 бұйым |
280 | Орындық | 1 бұйым |
281 | Жиналмалы жатын диван | 1 бұйым |
282 | Қабырғаға орнатылған айна | 1 бұйым |
283 | Екі адамдық кереует | 1 бұйым |
284 | Матрас | 1 бұйым |
285 | Электр аспалы шамы | 1 бұйым |
286 | Үстел шамы | 1 бұйым |
287 | Жібек, жүн қосылған түкті кілем | 1 бұйым |
288 | Жайма | 1 қума метр |
289 | Перделер | 1 қума метр |
290 | Жалюзи, роллды перделер | 1 шаршы метр |
291 | Жастық | 1 бұйым |
292 | Төсек-орын жинақтары | комплект 3-4 зат |
293 | Сырмалы көрпе | 1 бұйым |
294 | Түкті сүлгі | 1 бұйым |
295 | Дастархан | 1 қума метр |
296 | Тоңазытқыш | 1 бұйым |
297 | Мұздатқыш | 1 бұйым |
298 | Ыдыс жуатын машина | 1 бұйым |
299 | Қысқа толқынды пеш | 1 бұйым |
300 | Ас үй плитасы | 1 бұйым |
301 | Пеш (электр, газ, конвекциялық) | 1 бұйым |
302 | Пеш үстелі | 1 бұйым |
303 | Кір жуатын машина | 1 бұйым |
304 | Ауа баптағыш | 1 бұйым |
305 | Электр жылытқыш | 1 бұйым |
306 | Шаңсорғыш | 1 бұйым |
307 | Блендер | 1 бұйым |
308 | Электрлі ет тартқыш | 1 бұйым |
309 | Электрлі шайнек | 1 бұйым |
310 | Үтік | 1 бұйым |
311 | Тоңазытқышты жөндеу | 1 қызмет |
312 | Кір жуатын машинаны жөндеу | 1 қызмет |
313 | Тұрмыстық аспаптарды орнату | 1 қызмет |
314 | Шыныаяқ жиынтығы | 6 дана |
315 | Шай пиалалар жинағы | 6 дана |
316 | Ас үй ыдыстары жиынтығы | 6 адам |
317 | Асхана пышағы | 1 бұйым |
318 | Тот баспайтын болаттан жасалған ас үй құралдарының жиынтығы | 12 адам |
319 | Қазан | 1 бұйым |
320 | Қоқыс шелегі | 1 бұйым |
321 | Ауыз суды тазартуға арналған фильтр-кувшин | 1 бұйым |
322 | Үтiктеу тақтайы | 1 бұйым |
323 | Тот баспайтын болаттан жасалған кастрюль | 1 бұйым |
324 | Күюге қарсы жабыны бар табалар | 1 бұйым |
325 | Едендік кір кептіргіш | 1 бұйым |
326 | Электр бұрғы, бұранда бұрауыштар | 1 бұйым |
327 | Балға | 1 дана |
328 | Энергия үнемдеуіш шам | 1 дана |
329 | Батарейкалар | 1 дана |
330 | Кір сабын | 200 грамм |
331 | Жуғыш ұнтақ | 1 килограмм |
332 | Ванна, раковиналарды тазалауға арналған құралдар | 1 килограмм |
333 | Аяқкиімге арналған крем | 100 грамм |
334 | Ыдыс жууға арналған құралдар | 250 миллилитр |
335 | Кір жууға арналған гельдер мен сұйық құралдар | 1 литр |
336 | Жинауға арналған майлықтар | 1 дана |
337 | Клининг қызметтері | 1 шаршы метр |
338 | Кілем тазарту және жуу | 1 шаршы метр |
339 | Корвалол | 25 миллилитр |
340 | Ингавирин, 90 миллиграмм | 7 капсула |
341 | Ацикловир, 200 миллиграмм | 20 таблетка |
342 | Азитромицин, 500 миллиграмм | 3 таблетка |
343 | Детримакс Витаминдер Д3, 50 микрограмм (2000 МЕ) | 60 капсула |
344 | Амброксол, 30 миллиграмм | 20 таблетка |
345 | Ренни | 24 таблетка |
346 | Но-шпа, 40 миллиграмм | 100 таблетка |
347 | Белсендірілген көмір | 10 таблетка |
348 | Эссенциале форте Н | 30 капсула |
349 | Смекта, ұнтақ 3 грамм | 10 пакет |
350 | Верошпирон, 100 миллиграмм | 30 капсула |
351 | Энап, 5 миллиграмм | 20 таблетка |
352 | Этил спирті, 90% | 50 миллилитр |
353 | Аквалор Экстра Форте спрей | 125 миллилитр |
354 | Флемоксин Солютаб, 500 миллиграмм | 20 таблетка |
355 | Индапамид, 2,5 миллиграмм | 30 таблетка |
356 | Парацетамол, 500 миллиграмм | 10 таблетка |
357 | Йод ерітіндісі 5% | 10 миллилитр |
358 | Ацетилсалицил қышқылы, 500 миллиграмм | 10 таблетка |
359 | Йодомарин, 200 микрограмм | 100 таблетка |
360 | Омез, 10 миллиграмм | 30 капсула |
361 | Супрастин, 25 миллиграмм | 20 таблетка |
362 | Мукалтин жөтел сиропы | 100 миллилитр |
363 | Називин 0,05% мұрынға тамызатын тамшылар | 10 миллилитр |
364 | Ибупрофен 200 миллиграмм | 20 таблетка |
365 | Магне В6, 48/5 миллиграмм | 60 таблетка |
366 | Аэрозоль Ингалипт | 30 миллилитр |
367 | Кардиомагнил, 75 миллиграмм | 30 таблетка |
368 | Цитрамон П | 10 таблетка |
369 | Хилак форте | 30 миллилитр |
370 | Фенистил Нью тамшылары | 20 миллилитр |
371 | Канефрон Н | 60 таблетка |
372 | Медициналық электронды термометр | 1 дана |
373 | Қан қысымын өлшеуге арналған құралдар | 1 дана |
374 | Медициналық бетперде | 1 дана |
375 | Мүшеқаптар | 1 қаптама (3 дана) |
376 | Шприцтер | 1 дана |
377 | Мақта | 1 қаптама (100 грамм) |
378 | Стерильді таңғыштар, 5 метр *10 сантиметр | 1 бұйым |
379 | Көзілдірік | 1 дана |
380 | Көру линзалары | 1 жұп |
381 | Контактілі линзаларға арналған ерітінді | 120 миллилитр |
382 | Амбулаториядағы дәрігер-маманның қызметі | 1 бару |
383 | Сүйек шірігін емдеу | 1 емшара |
384 | Тіс шөгінділерін алу | 1 емшара |
385 | Тіс протездеу | 1 емшара |
386 | Жергілікті жансыздандыру арқылы тісті жұлдырту | 1 емшара |
387 | Тіс имплантын орнату | 1 бірлік |
388 | Қосымша медициналық қызметкерлердің қызметі | 1 емшара |
389 | Мойын-жақ шеңберіне және арқаға массаж | 1 емшара |
390 | Физиотерапиялық емдеу | 1 емшара |
391 | Күндізгі стационарда емдеу | 1 күн |
392 | Санаторий-курорттық ұйымдардың емдік және оңалту қызметтері | 1 тәулік |
393 | Түнгі мезгілде стационарлық емдік көмек көрсету қызметтері | 1 тәулік |
394 | Ішперде қуысын УДЗ-ға түсіру | 1 емшара |
395 | Рентген | 1 тексерілу |
396 | Магниттік-резонанстық томография (МРТ) | 1 тексерілу |
397 | Гастроскопия (ФГДС) | 1 тексерілу |
398 | Қанды жалпы талдау | 1 талдау |
399 | Зәрді жалпы талдау | 1 талдау |
400 | Импорттық өндіріс жаңа жеңіл автомобильдері | 1 дана |
401 | Отандық құрастырма жаңа жеңіл автомобильдер | 1 дана |
402 | Ұсталған жеңіл автомобильдері | 1 дана |
403 | Ересектерге арналған велосипед | 1 дана |
404 | Балалар велосипеді | 1 дана |
405 | Жеңіл автомобильге арналған шиналар | 1 дана |
406 | Жеңіл автомобильге арналған май сүзгіші | 1 дана |
407 | Аккумуляторлар | 1 дана |
408 | Дизель отыны | 1 литр |
409 | Бензин АИ-92 | 1 литр |
410 | Бензин АИ-95, АИ-96 | 1 литр |
411 | Бензин АИ-98 | 1 литр |
412 | Автомобиль газы | 1 литр |
413 | Электромобильдерді қуаттауға арналған электр энергиясы | 1 киловатт-сағат |
414 | Мотор майы | 1 литр |
415 | Шинoмонтаж қызметтері | 1 қызмет |
416 | Машиналарды жуу | 1 қызмет |
417 | Автомектептегі оқу курсы | курс үшін |
418 | Техникалық байқау | 1 қызмет |
419 | Ішкі республикалық қатынастарда пойыздың плацкарт вагонымен жол жүру | 1 билет |
420 | Ішкі республикалық қатынастарда пойыздың купе вагонымен жол жүру | 1 билет |
421 | Қалалық автобуспен жол жүру | автобуспен бір жол жүру |
422 | Қалааралық автобуспен жол жүру | 1 билет |
423 | Қала ішінде таксимен жүру | 1 қызмет |
424 | Қалааралық таксимен жүру | 1 қызмет |
425 | Әуе жолаушылар көлігі, ішкі рейстер | 1 билет |
426 | Әуе жолаушылар көлігі, халықаралық рейстер | 1 билет |
427 | Жазбаша хат-хабарды жеткізу қызметтері | 1 қызмет |
428 | Сәлемдемелерді жеткізу бойынша курьерлік қызметтер | 1 қызмет |
429 | Жиһаз тасымалдау қызметтері | 1 сағат |
430 | Ірі габаритті тауарларды жеткізу қызметтері | 1 қызмет |
431 | Смартфон | 1 дана |
432 | Ноутбук | 1 дана |
433 | Планшет | 1 дана |
434 | Модемдер, роутерлер | 1 дана |
435 | Теледидарлар | 1 дана |
436 | Сымсыз құлаққаптар | 1 дана |
437 | USB флэш-дискісі | 1 дана |
438 | Ақылды сағат | 1 дана |
439 | Қуаттау құрылғылары | 1 дана |
440 | Тарифтік жоспар үшін абоненттік төлем (қоңыраулар, интернет, SMS хабарламалар) | 1 айға тариф |
441 | Абоненттік төлемсіз базалық тариф (тек қоңыраулар) | 1 айға тариф |
442 | Мобильді интернет тарифі | 1 гигабайт үшін тариф |
443 | Үйдегі интернет тарифі | 1 айға тариф |
444 | Бұлтты деректерді сақтауға жазылу | 1 айға тариф |
445 | Телефония, интернет, теледидар қызметтер пакеттері | 1 айға тариф |
446 | Интернет, теледидар қызметтерінің пакеттері | 1 айға тариф |
447 | Теледидар жөндеу | 1 қызмет |
448 | Ұялы телефонды жөндеу | 1 қызмет |
449 | Компьютерлер мен ноутбуктерді жөндеу | 1 қызмет |
450 | Бағдарламалық қамтамасыз етуді орнату қызметтері | 1 қызмет |
451 | Фильмдер көруге жазылу, интернет, Netflix, Spotify арқылы музыка тындау | 1 айға тариф |
452 | Фотокамера | 1 дана |
453 | Ойын қондырғылары | 1 дана |
454 | Жұмсақ ойыншықтар | 1 дана |
455 | Балалар конструкторы | 1 дана |
456 | Футбол добы | 1 дана |
457 | Роликті конькилер | 1 жұп |
458 | Шана, тюбинг | 1 дана |
459 | Бөлме өсімдіктері | 1 дана |
460 | Раушан | 1 дана |
461 | Үй жануарларына арналған азық | 1 килограмм |
462 | Балалар аттракциондарының қызметтері | 1 бару |
463 | Салтанат өткізетін ұйымдастырушының қызметтері | 1 қызмет |
464 | Музыканы оқыту бойынша мектептен тыс сабақтар | 1 ай |
465 | Бассейндер қызметтері (абонемент) | 1 ай |
466 | Жаттығу залдарының қызметтері (абонемент) | 1 ай |
467 | Спорттық секцияларда өткізілетін мектептен тыс сабақтар | 1 ай |
468 | Кинотеатрлардың қызметтері | 1 билет |
469 | Театрлардың қызметтері | 1 билет |
470 | Фотографтардың қызметтері (құжатқа 4 түрлі-түсті фото) | 1 қызмет |
471 | Жеке фотосессия | 1 пакет |
472 | Бейнетүсірілім қызметі | 1 қызмет |
473 | Кітаптар | 1 дана |
474 | Оқушы дәптері | 1 дана (12 бет) |
475 | Шарикті қалам | 1 дана |
476 | Түрлі-түсті қарындаштардың жиынтығы | 1 жинақ (12 дана) |
477 | Сурет салуға арналған альбом | 1 альбом (12 бет) |
478 | А4 қағазы | 500 парақтық қорап |
479 | Түркиядағы демалыс | 1 күн |
480 | Дубайдағы демалыс | 1 күн |
481 | Демалыс үйлері (республика ішінде) | 1 күн |
482 | Басқа елдерге демалысқа бару сапары | 1 күн |
483 | Мектепке дейінгі балалар мекемесінің қызметтері | айға |
484 | Балаларды дамыту орталықтарының қызметтері | айға |
485 | Мектеп пәндері бойынша білім беру орталықтарының қызметтері | айға |
486 | Жеке меншік білім беру ұйымдарының қызметтері | айға |
487 | Кәсіптік орта білім беру | жылға 1 оқушыға |
488 | Жоғары білім | жылға 1 оқушыға |
489 | Шет тілдерін оқыту курстары | айға 1 оқушыға |
490 | Дағдыларды үйрету курстары (бухгалтерлік, IT, ЖИ, Data Analytic) | айға |
491 | Мейрамханадағы кешкі ас | 1 тағам |
492 | Кофеханадағы (кафе) кофе, шай | 200 грамм |
493 | Фаст-фуд | 1 дана |
494 | Асханадағы түскі ас | 1 тағам |
495 | Қонақ үйде тұру | 1 тәулік |
496 | Өмірді және жазатайым оқиғаларды сақтандыру | 1 сақтандыру полисі |
497 | Мүлікті сақтандыру | 1 сақтандыру полисі |
498 | Автосақтандыру | 1 сақтандыру полисі |
499 | Туристерді медициналық сақтандыру | 1 сақтандыру полисі |
500 | Ақша аударымдары үшін комиссия | 1 қызмет |
501 | Қолма-қол ақша алу комиссиясы | 1 аударым |
502 | Электр ұстара | 1 дана |
503 | Электр фен | 1 дана |
504 | Шаш түзеткіштер, шаш бұйралауға арналған қысқыштар | 1 дана |
505 | Су сабын | 200 миллилитр |
506 | Душқа арналған гель | 250 миллилитр |
507 | Тіс пастасы | 75 миллилитр |
508 | Тіс щеткасы | 1 дана |
509 | Балалар сабыны | 100 грамм |
510 | Сұйық иіс сабын | 500 миллилитр |
511 | Бетке арналған крем | 100 миллилитр |
512 | Қолға арналған крем | 100 миллилитр |
513 | Дезодорант | 110 миллилитр |
514 | Қырынуға арналған гель, көбік | 200 миллилитр |
515 | Қырынуға арналған станоктар | 1 дана |
516 | Дәретхана қағазы | 1 дана |
517 | Шашқа арналған бояу | 1 дана |
518 | Гигиеналық төсемелер | 1 дана |
519 | Балалар жөргектері | 1 дана |
520 | Әйелдердің шашын қию | 1 қызмет |
521 | Ерлердің шашын қию | 1 қызмет |
522 | Моншаға бару (жалпыға ортақ зал) | 1 бару |
523 | СПА салондарға бару | 1 бару |
524 | Косметолог қызметтері | 1 бару |
525 | Маникюр | 1 қызмет |
526 | Педикюр | 1 қызмет |
527 | Эпиляция | 1 қызмет |
528 | Алтын неке сақинасы | 1 грамм |
529 | Қол сағат | 1 дана |
530 | Әйелдер сөмкесі | 1 дана |
531 | Оқушылардың ранеці, рюкзагы | 1 дана |
532 | Шамадандар, жол сөмкелері | 1 дана |
533 | Балалар арбасы | 1 дана |
534 | Қол шатыр | 1 бұйым |
535 | Электрондық темекі құрылғысы | 1 бұйым |
536 | Көму | 1 қызмет |
537 | Нотариус қызметтері | 1 қызмет |
| Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістемеге 2-қосымша |
Қала және аудан орталықтарының іріктелген тобы үшін бағаларды байқауға арналған тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер жиынтығы
Ескерту. 2-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 12.01.2026 № 3 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
№ | Атауы | Өлшем бірлігі |
1 | Тазартылған, жылтыратылған күріш | 1 килограмм |
2 | Ұнтақ жарма | 1 килограмм |
3 | Қарақұмық жармасы | 1 килограмм |
4 | Сұлы жармасы | 1 килограмм |
5 | Арпа жармасы | 1 килограмм |
6 | Сөк | 1 килограмм |
7 | Жоғары сұрыпты бидай ұны | 1 килограмм |
8 | Бидай наны | 1 килограмм |
9 | Пряниктер | 1 килограмм |
10 | Қантты печеньелер | 1 килограмм |
11 | Вафли | 1 килограмм |
12 | Кептірілген нан | 100 грамм |
13 | Вермишель | 1 килограмм |
14 | Кеспе | 1 килограмм |
15 | Рожкилер | 1 килограмм |
16 | Спагетти | 1 килограмм |
17 | Сүйегі бар сиыр еті | 1 килограмм |
18 | Жылқы еті, сүйексіз етті қоса | 1 килограмм |
19 | Шошқа еті, сүйексіз етті қоса | 1 килограмм |
20 | Қой еті, сүйексіз етті қоса | 1 килограмм |
21 | Тауық | 1 килограмм |
22 | Пісірілген шұжық | 1 килограмм |
23 | Шала ысталған шұжық | 1 килограмм |
24 | Бұқтырылған сиыр еті | салмағы 350 грамм 1 шартты банка |
25 | Бұқтырылған жылқы еті | салмағы 350 грамм 1 шартты банка |
26 | Жаңа ауланған, салқындатылған балық | 1 килограмм |
27 | Тұздалған майшабақ | 1 килограмм |
28 | Ысталған скумбрия | 1 килограмм |
29 | Май құрамындағы шпроттар | 240 грамм |
30 | Майлылығы 3,2-4,5% сүт | 1 литр |
31 | Қант қосылған қоюландырылған сүт | салмағы 400 грамм 1 шартты банка |
32 | Қатты, жартылай қатты ірімшік | 1 килограмм |
33 | Майлылығы 5-9% сүзбе | 1 килограмм |
34 | Майлылығы 2-3% айран | 1 литр |
35 | Қаймақ | 1 килограмм |
36 | Жұмыртқа, 1 дәрежелі | 10 дана |
37 | Күнбағыс майы | 1 литр |
38 | Сары май | 1 килограмм |
39 | Маргарин | 1 килограмм |
40 | Лимондар | 1 килограмм |
41 | Алмалар | 1 килограмм |
42 | Кептірілген өрік | 1 килограмм |
43 | Күнбағыс дәндері | 1 килограмм |
44 | Ақ қауданды қырыққабат | 1 килограмм |
45 | Қиярлар | 1 килограмм |
46 | Қызанақтар | 1 килограмм |
47 | Басты пияз | 1 килограмм |
48 | Сәбіз | 1 килограмм |
49 | Қызылша | 1 килограмм |
50 | Картоп | 1 килограмм |
51 | Бұршақ | 1 килограмм |
52 | Құмшекер | 1 килограмм |
53 | Карамель | 1 килограмм |
54 | Шоколадпен глазурленген кәмпиттер | 1 килограмм |
55 | Шоколад, соның ішінде ақ шоколад | 1 килограмм |
56 | Тез еритін какао сусыны | 1 килограмм |
57 | Сағыз | қаптама |
58 | Тұз, экстрадан басқа | 1 килограмм |
59 | Майонез | 1 килограмм |
60 | Қызанақ кетчубы | 1 литр |
61 | Ұнтақталған қара, қызыл бұрышы | 1 килограмм |
62 | Ашытқы | 1 килограмм |
63 | Жеміс, көкөніс шырындары | 1 литр |
64 | Кофе | 1 килограмм |
65 | Қара шай | 1 килограмм |
66 | Ауыз суы | 1 литр |
67 | Газдалған сусындар | 1 литр |
68 | Арақ | 1 литр |
69 | Құрамында алкоголі бар сыра | 1 литр |
70 | Фильтрлі шылымдар | 1 қорап (20 дана) |
71 | Сұйытылған газ (баллондағы) | 50 литр 1 баллон |
72 | Тас көмір | 1 тонна |
73 | Ағаш | 1 текше метр |
74 | Электр аспалы шамы | 1 бұйым |
75 | Кір сабын | 200 грамм |
76 | Жуғыш ұнтақ | 1 килограмм |
77 | Ыдыс жууға арналған құралдар | 250 миллилитр |
78 | Белсендірілген көмір | 10 таблетка |
79 | Этил спирті, 90% | 50 миллилитр |
80 | Но-шпа, 40 миллиграмм | 100 таблетка |
81 | Парацетамол, 500 миллиграмм | 10 таблетка |
82 | Йод ерітіндісі 5% | 10 миллилитр |
83 | Ацетилсалицил қышқылы, 500 мг | 10 таблетка |
84 | Бензин АИ-92 | 1 литр |
85 | Оқушы дәптері | 1 дана (12 бет) |
86 | Шарикті қалам | 1 дана |
87 | Түрлі-түсті қарындаштардың жиынтығы | 1 жинақ (12 дана) |
88 | Сурет салуға арналған альбом | 1 альбом (12 парақ) |
89 | Су сабын | 200 миллилитр |
90 | Душқа арналған гель | 250 миллилитр |
91 | Сұйық иіс сабын | 500 миллилитр |
92 | Тіс пастасы | 75 миллилитр |
93 | Қырынуға арналған станоктар | 1 дана |
94 | Дәретхана қағазы | 1 дана |
95 | Шашқа арналған бояу | 1 дана |
96 | Балалар жөргектері | 10 дана |
| Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістемеге 3-қосымша |
Теледидарды алмастыру рәсімінің мысалы
Базалық объектіде екі айдан аса келесі сипаттамалармен теледидар жоқ:
1) теледидардың түрі – сұйықкристалды;
2) экранның көлемі (диагоналі) – 102 см;
3) сауда маркасы және моделі – LG KDL-40R453 Smart;
4) бағасы – 129 990 теңге.
Теледидарды алмастыру рәсімін жүзеге асыру үшін теледидардың тұтыну сегменті анықталады. Тұтыну сегменті өлшемшарттарының бірі теледидардың қолданылу мақсатын айқындайтын теледидар диагоналінің өлшемі болып табылады.
Базалық объектіде экранның диагоналі 102 см үлкен теледидар байқалды. Теледидар экранының көлеміне сүйене отырып, тауар сай келетін түрлерінің моделдері бойынша, сауда маркасы және басқа да сипаттамаларына бөлінеді.
Тиісті сипаттамалары бойынша базалық объектідегі теледидарлар модельдерін бөлудің үлгісі
Samsung UE40HU7000UXKZ Smart 4K UHD | Samsung UE40H6500ATXKZ Smart 3D | Hisense LED-N42K220DP | Samsung UE-43J5500AUXKZ Smart | |
Баға | 189 990 | 132 500 | 99 990 | 154 990 |
Экран түрі | сұйықкристалды | сұйықкристалды | плазмалық | сұйықкристалды |
Диагональ, см | 102 | 102 | 107 | 107 |
Экран мүмкіндігі | 3840x2160 | 1920x1080 | 1920x1080 | 1920x1080 |
Ұңғылау жиілігі, Гц | 200 | 100 | 100 | |
Экран жақтарының ара қатынасы | 16:9 | 16:9 | 16:9 | |
HD-формат |
2160р |
1080p | 1080p Full HD | |
"SMART TV" технологиясын қолдау | Ия | Ия | Жоқ | Ия |
3D форматын қолдау | Жоқ | Ия | Жоқ | Жоқ |
Wi-Fi қолдау | Ия | Ия | Жоқ | Ия |
HDMI саны | 4 | 4 | 3 | |
USB саны | 3 | 3 | 2 | |
SCART | Ия | Ия | Жоқ |
"LG KDL-40R453 Smart" теледидарын алмастыру үшін сай келетін "Samsung UE40H6500ATXKZ Smart 3D" моделі болып табылады. Алмастыру үшін алынған "Samsung UE40H6500ATXKZ Smart" теледидар моделі бірдей сипаттамаларға ие (диагоналі, түрі, экранның рұқсаттылығы, ұңғалау жиілігі және бейненің форматы) және сол сауда маркасына жатады (орташа бағалық белгіленім).
Әдіснаманың 42-тармағының 1) тармақшасына сәйкес тауарды алмастыруды "бағаны тура салғастыру" әдісімен жүзеге асырылады. "Samsung UE40H6500ATXKZ Smart" теледидарының бағасын (132 500 теңге) бағасы жоқ "LG KDL-40R453 Smart" (129 990 теңге) моделімен тура салыстырылады және 101,9% баға индексі көрсетіледі.
Баға белгіленімі бойынша теледидар сауда маркаларының классификациясы
Баға санаты | |||
Жоғары | Орташа | Төмен | |
Теледидар | SONY, TOSHIBA, LOEWE, PANASONIC | BLOMBERG, CANDY, LG, PHILLIPS, SAMSUNG, SHARP | DAEWOO, HAIER, AKAI, AVEST, BBK, ELENBERG, VESTEL, SUPRA, ERICSSON ERISSON |
Ауыстыруға таңдалған "Samsung UE40H6500ATXKZ Smart" (диагоналі 102 см) теледидары көп сатылым моделіне жатпаса және нарықта аз көлемде сатылған жағдайда тауардың репрезентативті моделі таңдалады. Алмастыру сатылым көлемінің үлесін анықтау арқылы жүзеге асырылады, үлесті бағалау базалық объекті сатушысының көмегі арқылы жүзеге асырылады (мысалы, сарапшылық әдіс арқылы алмастыру үшін ең өкілді модель ретінде "Samsung UE-43J5500AUXKZ Smart" теледидары бағасы 154 990 теңге анықталды).
"Samsung UE-43J5500AUXKZ Smart" теледидарының алмастыратын моделі "LG KDL-40R453 Smart" бұрынғы моделінен экран көлемі (диагоналі 107 см) бойынша өзгешеленеді. Ауыстыратын тауар жоқ тауармен сәйкес емес болғанда тауар сапасындағы айтарлықтай өзгеріс болған жағдайда Әдіснаманың 42-тармағының 2) тармақшасына сәйкес "біріктіру" әдісімен тауар сапасына бағаны түзетуді қолдану ұсынылады.
"LG KDL-40R453 Smart" теледидарын "Samsung UE-43J5500AUXKZ Smart" алмастыру жоқ тауардың алдыңғы бағасын (129 990 теңге) алдыңғы кезеңдегі алмастыратын бағаға (154 990 теңге) түзету арқылы жүзеге асырылады.
| Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістемеге 4-қосымша |
Автомобильді алмастыру рәсімінің мысалы
Автомобиль нарығы тұрмыстық электр техникасы нарығы сияқты жиі технологиялық өзгерістерге ұшырайды. Автомобиль позициясы бойынша алмастыру рәсімі белгілі марканың бір моделі шеңберінде, сол сияқты автомобильдің әртүрлі маркалары шеңберінде жүзеге асырылады. Модель белгілі автомобиль маркасының әртүрлі өнімін білдіреді.
Автомобильдер маркаларының, модельдерінің және комплектацияларының мысалдары
Маркалар | Модельдер | Комплектациялар |
Renault |
Logan |
Access |
Chevrolet |
Cobalt | LS, LT, LTZ |
Kia |
Picanto | Base, Base+, Luxe, Prestige, Premium, Comfort |
Тауарды алмастыру рәсімін жүзеге асыру кезінде автомобиль шанағының типі әсіресе автомобильдің бір маркасы және моделі шеңберінде алмастыру кезінде қарастырылады.
Шанақ типі бойынша жеңіл автомобильдер төмендегідей жіктелімдерге бөлінеді:
1) седан;
2) универсал;
3) хетчбэк;
4) жолсызбен жүретін автомобиль;
5) минивэн.
Шанақ типі туралы ақпараттымен бірге автомобиль кластары туралы деректер ескеріледі. Автомобильдер класы латын әріптерімен (негізгі түрлері "A", "B", "C", "D", "Е") белгіленеді.
Бір моделді шанақ типі седан, класы D (мысалы, Volkswagen Passat) автомобилін басқа моделді шанақ типі седан, класы E (мысалы, BMW 5) автомобилімен салыстырылмайды. D класты автомобильдер – орташа, ал Е класты автомобильдер жоғары орташа класқа жатады, бұл автомобиль бағасына едәуір әсер етеді.
Бір марка, модель және комплектация шеңберінде, бірақ шығарылған жылдары әртүрлі автомобильді алмастыру кезінде Әдіснаманың 42-тармағы 1) тармақшасына сәйкес "бағаны тікелей салғастыру" тәсілі қолданылады.
Белгілі бір маркалы және модельді автомобиль өндірістен шығарылған кезде сипаттамалары ұқсас (комплектациясы, шанақ типі, класы және шығарылған жылы) басқа маркалы және модельді автомобиль таңдалынады.
Шартты мысал, есепті кезеңде Renault маркалы Logan модельді, Access комплектациялы (ауабаптағышсыз, шанақ типі седан, B класты, 2015ж. шығарылған) құны 3 000 500 теңге тұратын автомобиль таныла қоймады және оның сатылу көлемдері төмендеді. Автомобиль салоны нарықта тауардың репрезентативті болмауына байланысты мұндай комплектациядағы автомобильді сатпау туралы шешім қабылдады.
Автокөлікті ауыстыруды жүзеге асыру үшін сатылымда бар модельдер мен комплектациялар бойынша Renault маркалы автокөлік нарығын зерделенеді. Ауыстыратын тауарды таңдау кезінде оның репрезентативтілігі, сатылымда тұрақты болуы және сатылу көлемі ескеріледі. Осындай маркалы автокөлік нарығын зерделеп, ауыстыру үшін құны 3 720 000 теңге Logan-ның неғұрлым репрезентативті модельді Confort (ауа баптағышпен, шанақтың типі седан, В класты, 2016 жылы шығарылған) комплектациясы таңдалады.
Автомобильдің ауыстыратын моделі жоқ автомобильмен салыстырғанда сипаттама параметрлері бойынша айтарлықтай өзгешеліктері бар (ауа баптағыштың болуы). Тауар сапасының өзгерісінде айтарлықтай өзгешеліктер болған жағдайда Әдіснаманың 42-тармағы 2)-тармақшасына сәйкес "бірлестіру" тәсілімен бағаға түзету қолданылады.
Access комплектациялы Renault маркалы Logan модельді (3 000 500 теңге) тек Confort (бағасы 3 720 000 теңге) комплектациясына алдыңғы бағаны ауыстырылатын бағаға түзету арқылы ауыстырылады
| Тұтыну тауарлары мен | |
| көрсетілетін қызметтер бағасын | |
| байқау бойынша әдістемеге | |
| 5-қосымша |
Айқын көрінетін маусымдық тауарлардың тізбесі
Ескерту. 5-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросы Басшысының 31.08.2021 № 16 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Р/с | Атауы |
1 | Ерлердің қысқы күртесі (пуховик) |
2 | Үлбір тон |
3 | Әйелдердің қысқы күртесі (пуховик) |
4 | Мектеп жасына дейінгі балаларға арналған қысқы комбинезон (костюм) |
5 | Мектеп жасындағы балаларға арналған қысқы күрте |
6 | Ерлердің үлбір бас киімдері |
7 | Әйелдердің үлбір бас киімдері |
8 | Ерлердің қысқы етіктері |
9 | Әйелдердің қысқы етіктері, бәтеңкелері |
10 | Балалардың қысқы етіктері, бәтеңкелері |
11 | Ерлердің маусымдық пальтосы |
12 | Ерлердің күртесі (ветровка) |
13 | Әйелдердің маусымдық пальтосы |
14 | Әйелдердің күртесі (ветровка) |
15 | Мектеп жасындағы балалардың маусымдық күртесі |
16 | Ерлердің бас киімдері, қалпақшалар |
17 | Әйелдердің бас киімдері, береттер |
18 | Орамалдар, шарфтар |
19 | Ерлердің маусымдық бәтеңкелері, қысқа қонышты бәтеңкелері |
20 | Әйелдердің маусымдық етіктері, бәтеңкелері |
21 | Балалардың маусымдық бәтеңкелері, қысқа қонышты бәтеңкелері |
22 | Нәрестелерге арналған комбинезон |
23 | Ерлер сандалеттері, жазғы туфлиі |
24 | Әйелдердің былғары жеңіл аяқ киімдері |
25 | Балалардың жазғы сандалеттері, жеңіл аяқ киімдері, туфлиі |
26 | Роликті коньки |
27 | Шаналар, тюбинг |
28 | Электросамокат |
29 | Ересектерге арналған велосипед |
30 | Балаларға арналған велосипед |
31 | Таскөмір |
32 | Киви |
33 | Түсті қырыққабат |
| Тұтыну тауарлары мен көрсетілетін қызметтер бағасын байқау бойынша әдістемеге 6-қосымша |
Бағаларды тіркеу кезінде тауарлардың (көрсетілетін қызметтердің) мәртебелерін қолдану комбинациялары
Өткен кезеңнің мәртебесі | Мүмкін емес | Есепті кезеңнің статусы | Рұқсат етілген | Есепті кезеңнің мәртебесі |
Ж1 |
| Ж1, Ж3, Ж4, Ж5,Ж6, Ж7, Ж8, МТ, А | = | Ж2, С, СТ |
Ж2 |
| Ж1, Ж2, Ж4, Ж5,Ж6, Ж7, Ж8, МТ, А | = | Ж3, С, СТ |
Ж3 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж5,Ж6, Ж7, Ж8, МТ | = | Ж4, С, А, СТ |
Ж4 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж4, Ж6, Ж7, Ж8 | = | Ж5, С, А, СТ |
Ж5 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж7, Ж8 | = | Ж6, С, А, СТ |
Ж6 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж8 | = | Ж7, С, А, СТ |
Ж7 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7 | = | Ж8, С, А, СТ |
Ж8 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7, Ж8 | = | А, С, СТ |
Ж9 |
| Ж1, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7, Ж8, С, МТ | = | А, СТ |
С |
| Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7, Ж8 | = | С, Ж1, А, СТ,МТ |
А |
| З, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7, Ж8, СТ | = | С, Ж1, МТ |
МТ |
| Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7, Ж8 | = | С, Ж1, А, СТ, МТ |
СТ |
| НС, Ж2, Ж3, Ж4, Ж5, Ж6, Ж7, Ж8,А | = | С, Ж1, МТ |
Ж1-Ж9 мәртебелердің белгілері:
Ж1 – Тауар бір кезең сатылымда жоқ;
Ж2 – Тауар екі кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж3 – Тауар үш кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж4 – Тауар төрт кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж5 – Тауар бес кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж6 – Тауар алты кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж7 – Тауар жеті кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж8 – Тауар сегіз кезең бойы сатылымда жоқ;
Ж9 – Тауар тоғыз кезең бойы сатылымда жоқ.
