"Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабы 1-тармағының 41-56) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:
Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.1. Қоса беріліп отырған Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптар бекітілсін.
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Азаматтық авиация комитеті (Б.К. Сейдахметов):
1) заңнамада белгіленген тәртіпте Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуді;
2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін оның көшірмелерін мерзімді баспа басылымдарында және күнтізбелік он күн ішінде "Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы "Әділет" республикалық мемлекеттік кәсіпорнының ақпараттық-құқықтық жүйесіне ресми жариялауға жіберуді;
3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастыруды;
4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде 2-тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген мәліметтерді Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылауды өзіме қалдырамын.
4. Осы бұйрық оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
| Қазақстан Республикасының | |
| Инвестициялар және даму | |
| министрінің міндетін атқарушы | Ж. Қасымбек |
"КЕЛІСІЛГЕН"
Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау және әлеуметтік
даму министрі
______________ Т. Дүйсенова
2015 жылғы 25 мамыр
"КЕЛІСІЛГЕН"
Қазақстан Республикасының Ұлттық
экономика министрі
______________ Е. Досаев
2015 жылғы 24 сәуір
| Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 24 ақпандағы № 153 бұйрығымен бекітілген |
Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптар
1-тарау. Жалпы ережелер
Ескерту. 1-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1. Осы Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптар (бұдан әрі - Сертификаттық талаптар) "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабы 1-тармағының 41-56) тармақшасына сәйкес (бұдан әрі - Заң) әзірленген.
Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.2. Сертификаттау талаптары әуе тасымалдарын, авиациялық жұмыстарды жүзеге асыратын азаматтық әуе кемелерін (бұдан әрі – ӘК) пайдаланушыларға қойылатын талаптарды белгілейді.
Сертификаттық тексеру кезінде өтініш беруші мәлімделген қызмет түрін орындау үшін қажетті қабілеті мен құралдарын, сондай-ақ қаржылық-экономикалық жағдайын және құқықтық қабілеттілігін көрсетеді.
Азаматтық ӘК пайдаланушысы коммерциялық әуе тасымалдауларын немесе авиациялық жұмыстарды сертификаттау талаптарына сәйкестендірілгеннен кейін жүзеге асырады.
Азаматтық ӘК пайдаланушысы оның атынан жұмыс істейтін үшінші тараптарға саясаттар мен рәсімдерді әзірлейді.
Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.3. Азаматтық ӘК пайдаланушы мынадай минимальды шарттарға жауап беруі тиіс:
1) негізгі қызмет орны – Қазақстан Республикасы;
2) табыс алмастан 3 (үш) ай ішінде мәлімделген қызметін бастау үшін жеткілікті қаржылық ресурстардың болуы және оған қолжетімділік.
Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.4. Орындалатын ұшу көлемі мен күрделілігіне байланысты азаматтық ӘК пайдаланушысы Заңның 59-бабының 2-тармағына сәйкес ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесін енгізу және қолдауды қамтамасыз етеді.
Ескерту. 4-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.4-1. Пайдаланушы ішкі қағидаларды, сондай-ақ ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесін ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулықты қабылдау арқылы авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесін енгізуді және қолдауды қамтамасыз етеді.
Ескерту. 1-тарау 4-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 06.03.2023 № 139 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.5. Осы Сертификаттық талаптарда пайдаланылатын терминдер мен анықтамалар:
1) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым (бұдан әрі – уәкілетті ұйым) – жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласын орнықты дамытуға, ұшу қауіпсіздігі мен авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған қызметті жүзеге асыратын акционерлік қоғам;
2) азаматтық ӘК пайдаланушының сертификаты (бұдан әрі – ПС) – азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым берген, пайдаланушының Азаматтық әуе кемелерiн пайдаланушыларды сертификаттау қағидаларына және сертификаттау талаптарына сәйкестiгiн куәландыратын құжат;
3) авиациялық жұмыстарды орындау құқығына арналған куәлік (бұдан әрі - АЖК) – азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым берген, пайдаланушының авиациялық жұмыстарға жіберілуін куәландыратын, белгіленген нысандағы құжат;
4) ӘК пайдаланушы мемлекетi - пайдаланушының негiзгi қызмет орны немесе егер пайдаланушының мұндай қызмет орны болмаса, пайдаланушының тұрақты тұрғылықты жерi бар мемлекет;
5) ӘК тіркелген мемлекеті - ӘК тізіліміне енгізілген мемлекет;
6) жалға алу - жалдау деп шарттық мәміле түсініледі, оның негізінде тиісті түрде сертификатталған авиатасымалдаушы, иелену құқығын берусіз ӘК толық коммерциялық бақылауды алады;
7) жалға алушы – ӘК жалға берілген тарапты білдіреді;
8) жалға беруші – ӘК жалға алынған тарапты білдіреді;
9) қозғалтқыш - әуе винтін (егер қолданылса) қоспағанда, жұмыс істеуі және бақылауы үшін қажетті компоненттер мен жабдықтарды қамтитын ӘК қозғалысқа келтіру мақсатында пайдаланылатын немесе пайдалануға арналған құрылғы;
10) модификация - ӘК, қозғалтқыштың немесе әуе винтінің үлгілік конструкциясын өзгерту;
11) нөмірлі құжаттама - ұшуға ӘК мемлекеттік тіркеуді және оның жарамдылығын ресімдеуге, жасаушы зауытта белгілі бір нөмірмен тіркелген ӘК осы данасы үшін ғана жарамды ӘК жұмыс атқарымын және техникалық жай-күйін есепке алуға арналған құжаттама;
12) азаматтық ӘК пайдаланушы (бұдан әрі – пайдаланушы) – азаматтық ӘК пайдаланумен айналысатын немесе осы салада өз қызметтерін ұсынатын жеке немесе заңды тұлға;
13) пайдалану ерекшеліктері – ПС/АЖК байланысты шартты және шектеулер, рұқсаттар және ұшу жүргізу нұсқаулығында айтылған шарттарға тәуелді;
ПС/АЖК байланысты пайдалану ерекшеліктері пайдаланушының ұшуды орындауға арналған рұқсатының ажырамас құрамдас бөлігі болып табылады;
14) техникалық қызмет көрсету – әуе кемесінің, қозғалтқыштың, әуе винтінің немесе тиісті құрамдастарының ұшу жарамдылығын қолдау үшін қажетті әуе кемесінде, қашықтан пилот басқаратын пункте, қозғалтқышта, әуе винтінде немесе оның құрамдасында бақылау қалпына келтіру жұмыстарын, тексерулерді, алмастыруларды қоса алғанда, жеке де, үйлесімде де орындалатын ақауларды жою жұмыстарын жүргізу, сондай-ақ модификациялауды немесе жөндеуді іс жүзінде жүзеге асыру;
15) техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі пайдаланушының нұсқаулығы - осы пайдаланушының ӘК техникалық қызмет көрсету жөніндегі барлық жоспарлы және жоспардан тыс жұмыстардың уақтылы әрі қанағаттандырылған түрде орындалуын басқару мүмкіндігін қамтамасыз ететін пайдаланушының рәсімдері сипаттауларын қамтитын құжат;
16) ұшу жарамдылығын қолдау – әуе кемесінің, қашықтан пилот басқаратын пунктің, қозғалтқыштың, әуе винтінің немесе оның құрамдасының қолданыстағы ұшуға жарамдылық нормаларына сәйкестігін және оларды пайдалану мерзімі ішінде қауіпсіз пайдалану үшін қажетті жағдайда ұстауды қамтамасыз ететін шаралар кешені;
17) ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқау - пайдаланушы персоналдың өз функцияларын орындау кезінде қолдануына арналған қағидаларды, нұсқауларды және ұсынымдарды қамтитын құжат;
18) экипажсыз ӘК жалдау – жалға алу шарты, оның негізінде ӘК жалға алушы ПС/АЖК сәйкес пайдаланылады;
19) экипажы бар ӘК жалдау – экипажы бар ӘК жалдау, оның негізінде, егер пайдаланушы - жалға алушымен жалға алу шартында өзгеше айтылмаса, жалға берушінің ПС/АЖК сәйкес пайдаланылады.
Ескерту. 5-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.2-тарау. Пайдаланушының ұйымдық құрылымы
Ескерту. 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
6. Пайдаланушы қызмет түріне, пайдаланылатын ӘК типіне қарай, ұйымдық құрылымға кіретін қажетті құрылымдық бөлімшелер мен қызметтердің тізбесін әзірлейді және бекітеді:
1) ұшу қызметі;
2) ұшуға жарамдылықты қолдау қызметі;
3) жердегі қызмет көрсету қызметі;
4) ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инспекция;
5) авиациялық қауіпсіздік қызметі;
6) бортсеріктер қызметі;
7) персоналды даярлау қызметі;
8) сапаны бақылау қызметі;
9) ұшуды басқару және ұйымдастыру қызметі;
10) еңбекті қорғау қызметі немесе еңбекті қорғаудың жай-күйі үшін жауапты адам.
7. Шағын кәсіпкерліктің субъектісі болып табылатын, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты және тұрақты емес тасымалдауларды, сондай-ақ авиациялық жұмыстарды, жүзеге асыратын пайдаланушы өзінің құрылымында ұшу қызметін және ұшу жарамдылығын қолдау жөніндегі қызметті, сондай-ақ мыналарға жауапты адамдарды көздейді:
1) жердегі қызмет көрсету (егер қолдануға келсе);
2) ұшу қауіпсіздігі;
3) авиациялық қауіпсіздік;
4) борт серіктерінің жұмысын ұйымдастыру (егер қолдануға келсе);
5) персоналды даярлау (қолданылатын болса);
6) сапаны бақылау (қолданылатын болса);
7) ұшуды ұйымдастыру және басқару (егер қолдануға келсе);
8) еңбек қорғаудың жай-күйі.
Ескерту. 7-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.8. Пайдаланушы өз күшімен немесе басқа ұйымдармен шарттардың негізінде мынадай жұмыс түрлерін жүргізуді қамтамасыз етеді:
1) авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету және оны жөндеу;
2) ұшу ақпаратын өңдеу және талдау (егер қолдануға келсе);
3) медициналық қамтамасыз ету;
4) метеорологиялық қамтамасыз ету;
5) аэронавигациялық қамтамасыз ету;
6) авиация персоналының біліктілігін арттыруды және тренажерде даярлануын қамтамасыз ету;
7) авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
8) жерде қызмет көрсетуді қамтамасыз ету (егер қолдануға келсе);
9) жолаушылар мен жүктерге қызмет көрсету (егер қолдануға келсе);
10) жанар-жағармай материалдарымен қамтамасыз ету;
11) борт тағамымен қамтамасыз ету (егер қолдануға келсе);
12) ұшуды ұйымдастыруды және басқаруды қамтамасыз ету (егер қолдануға келсе);
13) авариялық және іздестіру-құтқарумен қамтамасыз ету (егер қолдануға келсе).
Басқа ұйымдармен белгілі бір жұмыстарды орындауға немесе қызметтерді көрсетуге шарт жасасатын пайдаланушыңа шарттарға сәйкес уағдаластық жұмыстарды немесе көрсетілетін қызметтерді орындау сапасы барлық жауапкершілікті өзі алады.
Ескерту. 8-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.9. Пайдаланушы қызметтің мәлімделген көлемін орындау үшін қажетті, қолданыстағы ұшуға жарамдылық сертификаттары бар ӘК жеткілікті санының болуын қамтамасыз етеді.
Бір ӘК пайдаланушылардың бір және одан астам сертификатына бір уақытта енгізуге жол берілмейді.
10. Пайдаланушы құрылымдық бөлімшелер туралы ережені бекітеді, онда қызметкерлер мен басшылардың жиынтығында пайдаланушы қызметінің саласын қамтитын міндеттері мен функциялары көрсетілген.
11. Пайдаланушыда ӘК ұшуын ұйымдастыру және жедел басқару, ӘК ұшуға жарамдылығын қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды орындау, ұшу ақпаратын талдау, авиациялық техниканың сенімділігі және ұшу қауіпсіздігі жөніндегі деректерді жинау және өңдеу, пайдалану-техникалық және ӘК негізгі және жинақтаушы бұйымдарына арналған нөмірлі құжаттаманы есепке алу және сақтау үшін жабдықталған меншіктік немесе шарттық негіздегі өндірістік базасы болады.
12. Пайдаланушыда жұмыстардың болжамды көлемін жүзеге асыру үшін қажетті, білікті және даярланған ұшу персоналы, кабинада және жердегі персоналы болады.
13. Пайдаланушы орындалмауы және есептің болмауы ұшу қауіпсіздігіне қауіп төндіруі мүмкін пайдалану директивалары мен басқа да ақпаратты пайдаланушының мүдделі қызметтерінің бәріне дереу таратуды қамтамасыз етеді, сондай-ақ азаматтық авиация саласындағы пайдалану құжаттамасы мен басқа да құжаттамаға өзгерістер мен толықтыруларды уақтылы енгізуді қамтамасыз етеді.
14. Шет мемлекеттердің аумағында коммерциялық әуе тасымалдарын немесе авиациялық жұмыстарды орындайтын пайдаланушы әуе тасымалдарын немесе авиациялық жұмыстарды жедел басқару және бақылау үшін ӘК сенімді байланыс арналарын қамтамасыз етеді, сондай-ақ уәкілетті ұйымға орындалған рейстер, ұшу өңірлері және тасымалданатын жүктердің сипаттамасы туралы ай сайынғы ақпаратты ұсынады.
Ескерту. 14-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.15. "Тасымалдаушының жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" 2003 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына және "Қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқи, алардан міндетті сақтандыру туралы" 2005 жылғы 7 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес азаматтық авиацияның ӘК, басқа да объектілері мен жабдығының меншік иелері (иелері) мен пайдаланушылары оның ішінде жолаушылар мен авиациялық персоналдың алдында өзінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандырады. Халықаралық әуе тасымалдары кезіндегі сақтандыру Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес жүзеге асырылады.
16. Пайдаланушы өздерінің ӘК бақыланбайтын әуе кеңістігінде ұшқан кезде авариялық хабардар етуді қамтамасыз етеді.
3-тарау. Пайдаланушының басшы қызметкерлері
Ескерту. 3-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
17. Пайдаланушы штатта мыналарға жауапты басшылардың лауазымдарын көздейді:
1) ұшуда пайдалану;
2) ұшу қауіпсіздігі;
3) ұшуға жарамдылықты қолдау;
3) авиация персоналын даярлау;
4) жерде қызмет көрсету;
5) авиациялық қауіпсіздік;
6) сапа менеджменті (бақылау);
7) авиациялық қауіпсіздік.
18. Сертификаттық талаптардың 18-тармағының 1)-6) тармақшаларында көрсетілген кандидатуралар, олардың біліктілігі тиісті лауазымға тағайындау үшін сәйкес келген кезде уәкілетті ұйыммен келісіледі.
Тағайындалған басшылардың функциялары мен міндеттерің сипаттамасы олардың аттары және тегімен ұшу жүргізу жөніндегі басшылыққа кіргізіледі.
Пайдаланушы уәкілетті ұйымға функцияларының кез келген өзгерістері және тағайындалған басшыларды ауыстыру туралы күнтізбелік 10 күн мерзімінде хабарлайды және тағайындалған басшылар болмаған кезде тиісті салаларда тиісті бақылауды қамтамасыз етеді.
Ескерту. 18-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.18-1. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
19. Қызметкерлерінің штат саны 50 адамнан аспайтын пайдаланушылар үшін уәкілетті ұйымның келісімі бойынша бір адамға тағайындалған басшының (адамның) екіден аспайтын лауазымын атқаруға рұқсат етіледі.
Ескерту. 19-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.20. Қызметкерлер саны 50 адамнан аспайтын пайдаланушылар үшін жауапты басшыға бір тағайындалған басшының лауазымын атқаруға рұқсат етіледі.
Ескерту. 20-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.21. Пайдаланушының штат саны 20 қызметкерден асатын болса, бір адамға басқа пайдаланушыда тағайындалған басшылар лауазымдарын атқаруға рұқсат етілмейді.
Ескерту. 21-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.4-тарау. Пайдаланушының құжаттамалар жүйесі
Ескерту. 4-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
22. Коммерциялық әуе тасымалдауларын және авиациялық жұмыстарды орындайтын пайдаланушы уәкілетті ұйымда:
1) Сертификаттық талаптарға 1 және 2-қосымшаларда көрсетілген құрылымға сәйкес ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқауын;
2) Сертификаттық талаптарға 3 және 4-қосымшаларда көрсетілген құрылымға сәйкес техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі пайдаланушы нұсқауын;
3) Сертификаттық талаптарға 5-қосымшада келтірілген үлгі мазмұнына сәйкес кабиналық экипажды басқару нұсқауын (қолданылатын болса);
4) коммерциялық әуе тасымалдарын жүзеге асыратын пайдаланушыларға немесе ең жоғары сертификатталған ұшу массасы бес мың жеті жүз килограмнан асатын әуе кемелерін, оның ішінде сертификатталған ең жоғары ұшу массасы үш мың бір жүз жетпіс бес килограмнан асатын тікұшақтарды пайдаланатын пайдаланушыларға арналған ұшу қауіпсіздігі бойынша құжаттама жүйесін сипаттауды қоса алғанда, ұшу қауіпсізідігін басқару жүйесін ұйымдастыру жөніндегі нұсқауды;
5) авиациялық қауіпсіздік бағдарламасын;
6) коммерциялық әуе тасымалдарын жүзеге асыратын пайдаланушыларға немесе ең жоғары сертификатталған ұшу массасы бес мың жеті жүз килограмнан асатын әуе кемелерін, оның ішінде сертификатталған ең жоғары ұшу массасы үш мың бір жүз жетпіс бес килограмнан асатын тікұшақтарды пайдаланатын пайдаланушыларға арналған сапа жөніндегі нұсқауды;
7) Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2017 жылғы 28 шілдедегі № 509 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу қағидаларына (Нормативтік құқықтық актілер тізілімінде № 15852 болып тіркелген) сәйкес әзірленген (MEL) ӘК жабдықтың минималды тізбесін;
8) Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 551 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерін техникалық пайдалану және жөндеу қағидаларына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11573 болып тіркелген) (бұдан әрі - Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерін техникалық пайдалану және жөндеу қағидалары) сәйкес әзірленген ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасын әзірлеуді және бекітуді қамтамасыз етеді.
Ескерту. 22-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.23. Нұсқау мынадай жағдайда қаралады және толтырылады:
ӘК жаңа үлгілерін сатып алған (жалға немесе меншікке);
азаматтық авиация саласындағы уәкілетті орган жаңа нормативтік құқықтық актілерді қолданысқа енгізген не пайдаланушының қызметін регламенттейтін қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізген жағдайда қайта қаралады және толықтырылады.
Ескерту. 23-тармақтың орыс тіліндегі мәтініне өзгеріс енгізілді, қазақ тілінде өзгермейді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.24. Пайдаланушы осы ӘК ұшуды жүргізуге және қамтамасыз етуге қатысты бөлігінде ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқаудың және пайдаланушының техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі нұсқаудың тиісті бөлімдерінен экипаж және инженерлік-техникалық персонал үшін қажетті ақпараттың ӘК бортында болуын қамтамасыз етеді.
25. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.5-тарау. Аэронавигациялық қамтамасыз ету
Ескерту. 5-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
26. Пайдаланушы аэронавигациялық ақпарат қызметін құрады немесе аэронавигациялық қамтамасыз ету басқа ұйымдармен жасалған шарттар бойынша жүзеге асырылатын болса, жауапты адамды тағайындайды.
27. Пайдаланушы экипаждарды қолданыстағы аэронавигациялық ақпарат құжаттарымен, ұшу және борт карталарымен, ұшу алдындағы ақпарат бюллетеньдерімен немесе НОТАМ (аэронавигациялық жабдықтағы, қызмет көрсетудегі өзгерістер, рәсімдер туралы, ұшудағы ықтимал қауіптер туралы ұшқыштарға арналған хабарлама), ұшу үшін мәлімделген әуеайлақтарда ұшуды дайындау және орындау үшін қажетті алдын ала навигациялық есептермен және пайдалану минимумдарымен қамтамасыз етеді.
28. Пайдаланушы борттық аэронавигациялық дерекқорлары бар пилотаж-навигациялық кешендер мен навигациялық жүйелерді пайдалану кезінде жасалған шарттар (келісімшарттар) негізінде сертификаттық өнім берушілердің дерекқорларын қолдана отырып, олардың уақтылы ауыстырылуын (жаңартылуын) қамтамасыз етеді.
6-тарау. Пайдаланушылардың ұшу жұмысын ұйымдастыру
Ескерту. 6-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
29. Пайдаланушының ұшу жұмысын ұйымдастыру Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 307 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10809 болып тіркелді) бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшу жұмысын ұйымдастыру жөніндегі қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.
30. Пайдаланушының ұшу қызметі:
1) ұшу және басшы құрамын даярлауды, қайта даярлауды және олардың кәсіби деңгейін қолдау мен арттыруды ұйымдастыруды және жүзеге асыруды, ұшу құрамын (бортоператорлар мен бортсеріктерді қоса алғанда, егер олар ұшу қызметінің құрамына кірсе) ұшуға жіберуді;
2) ұшу құрамының ұшу жұмысын, жұмыс уақытын және тынығу уақытын жоспарлауды;
3) ӘК экипаждарын қалыптастыруды;
4) ұшу-әдістемелік жұмысты ұйымдастыруды, ұшу-штабтық құжаттаманы жүргізуді және іс жүргізуді;
5) ӘК экипаждарының мүшелерін ұшуға жіберудің белгіленген қағидаларын және рәсімдерін сақтауды;
6) экипаждарды алдын ала және ұшу алдында дайындауды жүргізуді;
7) экипаждар қызметін жүйелі бақылауды және талдауды;
8) ұшу қауіпсіздігінің жай-күйін талдауды;
9) ұшу ақпараты материалдарын талдауды;
10) авиациялық оқиғаларды немесе инциденттерді болдырмау бойынша профилактикалық іс-шараларды;
11) ұшу қызметін регламенттейтін нормативтік актілер мен басқа да құжаттарды өзекті етуді қамтамасыз етеді.
31. Пайдаланушының авиациялық персоналы Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 13 маусымдағы № 362 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7058 болып тіркелді) сәйкес біліктілік талаптарына сәйкес келеді.
7-тарау. Техникалық қызмет көрсетуді және ұшу жарамдылығын қолдауды ұйымдастыру
Ескерту. 7-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
32. Пайдаланушы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 24 ақпандағы № 197 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11722 болып тіркелген) азаматтық авиацияның авиациялық техникасына техникалық кызмет көрсету және оны жөндеу жөніндегі ұйымды сертификаттау және оған сертификат беру қағидаларына сәйкес уәкілетті ұйым беретін, қолданыстағы сертификаты немесе авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету және жөндеу бойынша шетелдік ұйымның сертификатын тану туралы шешімі бар авиациялық техникаға қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі өз ұйымының және (немесе) басқа ұйыммен шарт бойынша авиациялық техникаға қызмет көрсетуін және жөндеуін қамтамасыз етеді.
Ескерту. 32-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.32-1. Пайдаланушы Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерін техникалық пайдалану және жөндеу қағидаларының талаптарына сәйкес азаматтық ӘК мен оның құрамдастарының ұшуға жарамдылығын қолдауды қамтамасыз етеді.
Ескерту. 7-тарау 32-1-тармақпен толықтырылды – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.33. Пайдаланушы Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрінің 2013 жылғы 28 қыркүйектегі № 764 бұйрығымен бекітілген Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысатын авиация персоналының кәсіби даярлығының үлгілік бағдарламасына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8785 болып тіркелген) сәйкес ӘК ұшуға жарамдылығын қамтамасыз етуге тартылған барлық персоналдың оларға жүктелген тапсырмалар мен міндеттерге сәйкес оқудан өтуін қамтамасыз етеді.
Ескерту. 33-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.34. Пайдаланушы коммерциялық әуе тасымалын жүзеге асырмайтын жеңіл және аса жеңіл авиацияның ӘК-ні Заңның 54-бабына сәйкес берілген қолданыстағы куәліктері немесе шет мемлекет берген және Заңның 55-бабына сәйкес танылған куәліктері бар авиация персоналының техникалық қызмет көрсетуін және жөндеуін қамтамасыз етеді.
35. Пайдаланушы Техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі нұсқаудың болуын және тиісті түзетулерді уақтылы енгізуді қамтамасыз етеді.
36. Барлық түзетулердің даналары техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі пайдаланушының нұсқауы берілген барлық ұйымдар мен адамдарға дереу жіберіледі.
37. Пайдаланушы азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға және ӘК тіркеу мемлекетіне техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі пайдаланушының нұсқауының даналарын барлық өзгерістерімен және/немесе қайта қарауларымен, сондай-ақ уәкілетті ұйым және/немесе ӘК тіркеу мемлекетінің талабы бойынша міндетті материалдарымен бірге ұсынады.
Ескерту. 37-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.38. Пайдаланушы ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасын бекітуді, сондай-ақ оған уәкілетті ұйымның немесе тіркеу мемлекетінің уәкілетті органының кез келген кейінгі өзгерістерін қамтамасыз етеді. Бекіту жөніндегі өкілеттіктерді беру ИКАО Конвенциясының 83bis бабына сәйкес тіркелген мемлекет пен пайдаланушы мемлекет арасында жасалған келісім шеңберінде ресімделеді.
Ескерту. 38-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.39. Пайдаланушы азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйыммен келісім бойынша ӘК пайдаланушыларды біріктіретін коммерциялық емес ұйыммен коммерциялық әуе тасымалдарына қатыспайтын жеңіл және аса жеңіл авиацияның ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасын әзірлеуді және бекітуді қамтамасыз етеді.
Ескерту. 39-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.40. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
41. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
42. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
43. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
44. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
45. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
46. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
47. Сертификатталған максимальды ұшу салмағы 5700 килограмм асатын ұшақтың және (немесе) сертификатталған максимальды ұшу салмағы 3180 килограмм асатын тікұшақтың пайдаланушысы ұшу жарамдылығын сақтау шеңберінде техникалық қызмет көрсету мен пайдалану тәжірибесін бақылайды, қорытындылайды және бағалайды және тіркеу мемлекеті ұйғарған ақпаратты ұсынады, сондай-ақ үлгі конструкциясына жауапты ұйымнан келіп түсетін, ұшу жарамдылығын сақтауға қатысты мәліметтер мен ұсынымдарды алады және бағалайды және тіркеу мемлекетіне қолайлы рәсімдерге сәйкес қажет деп есептейтін іс-қимылдарды жасайды.
48. Пайдаланушы авиациялық оқиғалар туралы міндетті және ерікті хабарлау жүйелері шеңберінде уәкілетті ұйымға және ұшақтың, қозғалтқыштың және әуе винтінің және/немесе модификацияның үлгілік конструкциясына жауапты ұйымға ұшу жарамдылығын қолдауға теріс әсер ететін істен шығу, ақаулықтар, жарамсыздықтар және басқа да сәйкессіздіктер туралы ақпарат береді. Ақпарат дереу, бірақ пайдаланушы осындай ақпаратты алған сәттен бастап 72 сағаттан кешіктірілмей ұсынылады.
Ескерту. 48-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.49. Пайдаланушы ұшу жарамдылығы бойынша директиваларды алу, бағалау, есепке алу және орындауды жоспарлау жүйесін енгізеді. Ұшуға жарамдылықтың кез келген қолданылатын директивасы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 27 наурыздағы № 367 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы азаматтық әуе кемелерінің ұшуға жарамдылығы нормаларына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12038 болып тіркелген) (бұдан әрі - Ұшуға жарамдылық нормалары) сәйкес ұшуға жарамдылығы бойынша осындай директивада белгіленген мерзімде және талаптарға сәйкес орындалуға тиіс.
Ескерту. 49-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.50. Модификациялау мен жөндеуді орындау Ұшуға жарамдылық нормаларына сәйкес жүзеге асырылады.
Ескерту. 50-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.51. Алып тасталды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
8-тарау. Авиациялық жұмыстар
Ескерту. 8-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
52. Авиациялық жұмыстарды орындайтын пайдаланушы мыналардың болуын қамтамасыз етеді:
1) авиациялық жұмыстардың мәлімделген түрлерін орындауға арналған және жабдықталған ӘК;
2) авиациялық жұмыстардың мәлімделген түрін орындауға жіберілген персонал;
3) авиациялық жұмыстардың мәлімделген түрін орындауға арналған сертификаттық техникалық құралдар.
ӘК авиациялық жұмыстарды орындау құқығына арналған куәліктің пайдалану сипаттамаларына енгізу азаматтық әуе кемесін мемлекеттік тіркеу туралы куәлікте өтініш беруші (пайдаланушы) туралы осы әуе кемесінің пайдаланушысы ретіндегі мәліметтер болған кезде жүзеге асырылады.
Ескерту. 52-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.53. Пайдаланушы авиациялық жұмыстардың нақты түрлерін орындау тәртібі, сондай-ақ уақытша әуеайлақтарды және олардың жабдығын жарамды жай-күйде пайдалану және қолдау тәртібін әзірлейді.
54. Пайдаланушы тиісті аумақтардың экологиялық ерекшеліктерімен немесе осы аумақта көлік құралдары мен адамдардың болуының ерекше режимімен байланысты авиациялық жұмыстарды орындауға шектеулер белгілейді.
9-тарау. Қауіпті жүктерді тасымалдау
Ескерту. 9-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
55. Пайдаланушы қауіпті жүктерді тасымалдау құқығын алу үшін мыналардың:
1) қауіпті жүктерді тасымалдау жөніндегі біліктілік деңгейін растайтын құжаты бар, сондай-ақ пайдаланушының атынан қауіпті жүктерді әуе тасымалына жіберу (жіберуден бас тарту) туралы және қауіпті жүктердің сыныбына (санатына) қарай оларды тасымалдау шарттары туралы шешім қабылдау құқығы берілген жауапты маманның;
2) қауіпті жүктерді тасымалдау бойынша оқытылған және қауіпті жүктерді тасымалдауға жіберілгенін растайтын қолданыстағы құжаттары бар пилоттардың, бортинженерлердің, бортоператорлардың, бортсеріктердің;
3) Багаж-жүк бөліктері ұшуға жарамдылық нормаларының талаптарына сай келетін және Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 21 маусымдағы № 371 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15370 болып тіркелген) бекітілген Азаматтық әуе кемелерінде қауіпті жүктерді әуеде тасымалдау қағидаларының талаптарына сәйкес қауіпті жүктерді қауіпсіз тасымалдауды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ӘК.
Ескерту. 55-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.10-тарау. Авиациялық қауіпсіздік
Ескерту. 10-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
56. Тұрақты әуе тасымалдарын орындайтын авиакомпанияның құрылымында авиациялық қауіпсіздік қызметі болады.
Тарату жұмыстарын және тұрақты емес әуе тасымалдарын орындайтын пайдаланушының құрылымында авиациялық қауіпсіздік жөніндегі жауапты тұлға болады.
57. Тұрақты әуе тасымалдарын орындайтын авиакомпаниялардың авиациялық қауіпсіздік қызметінің басшысы, сондай-ақ тұрақты емес тасымалдарды және авиациялық жұмыстарды орындайтын пайдаланушының авиациялық қауіпсіздік жөніндегі жауапты тұлға болып ұлттық қауіпсіздік орманымен келісім бойынша тағайындалатын, авиакомпанияның бірінші басшысына тікелей бағынысты Қазақстан Республикасының азаматы тағайындалады.
58. Пайдаланушы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 24 қарашадағы № 1083 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12568 болып тіркелген) бекітілген Авиациялық қауіпсіздік бойынша даярлау және қайта даярлау бағдарламасына сәйкес авиациялық қауіпсіздік бойынша авиациялық персоналды және басқа да мамандарды даярлауды және қайта даярлауды ұйымдастырады.
Ескерту. 58-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.58-1. Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушылар Азаматтық авиацияның авиациялық қауіпсіздік бағдарламасының талаптарын сақтау мақсатында әуе кемелерін пайдаланушының авиациялық қауіпсіздік бағдарламасын әзірлейді, қабылдайды және іске асырады.
Ескерту. 10-тарау 58-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.58-2. Авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету сапасын бақылау жөніндегі ішкі іс-шаралар пайдаланушылар тарапынан жылына кемінде үш рет, сондай-ақ азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның және (немесе) ұйым басшылығының нұсқауы бойынша жүргізіледі.
Пайдаланушы аудиттердің өткізілу мерзімділігін айқындайды, олардың нәтижелерін (жоспарлар, актілер, анықтамалар, есептер) ресімдейді және ішкі тексерулердің нәтижелері туралы азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымды хабардар етеді.
Ескерту. 10-тарау 58-2-тармақпен толықтырылды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.58-3. Пайдаланушы әуе кемесі экипажын төтенше жағдайлар кезіндегі іс-қимылдар жөніндегі жадынамалармен (нұсқаулықтармен) қамтамасыз етеді.
Ескерту. 10-тарау 58-3-тармақпен толықтырылды - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.59. Пайдаланушылар Заңның 13-бабының 44) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясының авиациялық қауіпсіздік жөніндегі бағдарламасында көзделген авиациялық қауіпсіздік жөніндегі талаптардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ескерту. 59-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.11-тарау. Әуе кемелерін жалдау
Ескерту. 11-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
60. ӘК экипажсыз жалдау кезінде пайдаланушы (жалға алушы) жалға алынғанда ӘК ұшу пайдалану және ұшу жарамдылығын қолдауға қатысты тиісті басқару құжатына тиісті толықтырулар енгізеді.
61. Экипажсыз жалға алынған ӘК ұшуға жіберу тәртібі Пайдаланушыны сертификаттау қағидаларына сәйкес айқындалады.
Ескерту. 61-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.62. ӘК пайдалану ерекшеліктеріне енгізілу мерзімі ӘК экипажсыз жалдау туралы келісімнің қолданылу мерзімінен аспайды. Жалдау туралы келісімнің қолданылуын ұзартқан кезде пайдалану жөніндегі арнайы ереже қайта рәсімделеді және жалдаудың қолданылу мерзіміне ұзартылады.
63. Экипажсыз жалға алынған, соның ішінде шетелде жалға алынған ӘК пайдаланушыны сертификаттау қағидаларына сәйкес пайдаланушы сертификатын пайдалану (авиациялық жұмыстарды орындау құқығына арналған куәлік) ерекшеліктеріне енгізілгеннен кейін ғана пайдаланушы сертификатын қағидаларына (Авиациялық жұмыстарға рұқсат беру қағидаларына) сәйкес ұшуға жіберіледі.
Ескерту. 63-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.64. Шет мемлекетте тіркелген әуе кемесін Қазақстан Республикасы пайдаланушысының экипажсыз немесе Қазақстан Республикасының әуе кемесін шетелдік пайдаланушының экипажсыз жалға алуы уәкілетті ұйым мен Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияға сәйкес осы әуе кемесі тіркелген шет мемлекеттің құзыретті органы арасында жасалған келісім болған кезде ғана жүзеге асырылады. Мұндай келісім Халықаралық азаматтық авиация ұйымында (ИКАО) тіркелуге тиіс.
Ескерту. 64-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.65. Қазақстан Республикасы пайдаланушысының Қазақстан Республикасының азаматтарына немесе заңды тұлғаларына тиесілі әуе кемесін экипажымен қоса жалға алуы шарттың қолданылу мерзіміне жалға алушы пайдаланушысының сертификатына (авиациялық жұмыстарды орындауға арналған куәлікке) енгізбей жүзеге асырылады.
Ескерту. 65-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.66. Қазақстан Республикасы пайдаланушысының шет мемлекеттің пайдаланушысына тиесілі әуе кемесін экипажымен қоса жалға алуына азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның рұқсаты бойынша мынадай (шет мемлекеттің пайдаланушысына тиесілі, тек қана жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылатын әуе кемесін экипажымен қоса жалға алуды қоспағанда): саны бес әуе кемесінен аспайтын паркі бар жалға алушы үшін - бір әуе кемесінен аспайтын және саны бес әуе кемесінен асатын паркі бар жалға алушы үшін - тұрақты және тұрақты емес ұшуды жүзеге асыру үшін пайдаланылатын жалпы әуе кемелері паркінің жиырма пайызынан аспайтын пропорцияда және жалға алушы пайдаланушысының сертификатына енгізбей, бір жылдың ішінде екі айдан аспайтын мерзімге жол беріледі.
Шет мемлекеттің пайдаланушысына тиесілі, тек қана жүктерді тасымалдауға пайдаланылатын әуе кемесін экипажымен қоса жалға алуға Қазақстан Республикасы пайдаланушысына мынадай:
1) көрсетілген жалға алу мерзімі басталған кезге Қазақстан Республикасының пайдаланушысы әуе тасымалдаушысы қызметін кемінде он жыл жүзеге асырған;
2) жүк таситын әуе кемесін пайдаланушыны артықшылықпен иелену және нақты бақылау Қазақстан Республикасына немесе оның азаматтарына тиесілі болған;
3) Қазақстан Республикасының пайдаланушысы шет мемлекеттің пайдаланушысына тиесілі, тек қана жүктерді тасымалдауға пайдаланылатын әуе кемесін экипажымен қоса жалға алуды бұрын жүзеге асырмаған;
4) жалға алынатын әуе кемесін жалпы пайдалану мерзімі отыз жылдан аспаған шарттар сақталған жағдайда, әуе кемесін экипажымен қоса жалға алу туралы шарт жасасқан кезден бастап үш жыл бойына рұқсат етіледі.
Ескерту. 66-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.67. Экипажымен шетел ӘК Қазақстан Республикасы пайдаланушысының жалдауы тұрақты және тұрақты емес ұшуларды жүзеге асыру үшін мынадай талаптарға сәйкес болған кезде рұқсат етіледі:
1) жалға алушыда Қазақстан Республикасының қолданыстағы ПС болуы;
2) жалдау шартын ұсыну;
3) жалға алынатын жолаушылар алдындағы және үшінші тұлғалар алдындағы сақтандырудың міндетін түрлерінің болуы;
4) Жалға алынатын әуе кемесінің жолаушылар сыйымдылығы мен жүк көтерімділігі жалға алушының әуе кемелерінің жолаушылар сыйымдылығымен және жүк көтерімділігімен салыстырмалы түрде бірдей болуға тиіс. Бұл ретте жалға алушы рейсті іс жүзінде қай тасымалдаушының орындайтыны жөнінде жолаушыларды хабардар етуге тиіс.
5) саны бес әуе кемесінен аспайтын паркі бар жалға алушы үшін – бір әуе кемесінен аспайтын және саны бес әуе кемесінен асатын паркі бар жалға алушы үшін – тұрақты және тұрақты емес ұшуларды жүзеге асыру үшін пайдаланылатын жалпы әуе кемелері паркінің жиырма пайызынан аспайтын мерзімге жол беріледі.
6) жалға алушы пайдаланушысының сертификатына енгізбей, бір жылдың ішінде екі айдан аспайтын мерзімге жол беріледі.
7) жалға алушыда резервтік ӘК /резервтік ӘК болуы;
8) басқа пайдаланушының ӘК экипажын жалдаудың негізделген себебі:
пайдаланылатын ӘК пайдаланылатын ӘК жалға алынатынға (дарға) ауыстыру;
меншікті ӘК физикалық тұрғыда жоғалтқан кезде ұшуды орындауды жалғастыру;
жөндеуден жоспарланған / жоспарланбаған ығыстау, техникалық қызмет көрсету;
шұғыл жағдайларда жолаушыларды әкету үшін ӘК ауыстыру.
Ескерту. 67-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.68. Уәкілетті ұйым Қазақстан Республикасының пайдаланушысына әуе кемесін экипажымен қоса жалға алуға бұрын берілген рұқсатты мыналар:
1) ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі талаптарға сәйкессіздік анықталған;
2) жалға алушының немесе жалға берушінің тарапынан тиімді пайдаланушылық бақылау қадағалау болмаған,
3) пайдаланушының сертификатын және жалға алынатын әуе кемесіне арналған ұшуға жарамдылық сертификатын берген мемлекеттің тарапынан қадағалау болмаған жағдайларда кері қайтарып алады.
Ескерту. 68-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.69. ӘК экипажымен жалдау кезінде ұшу пайдалануы мен ұшу жарамдылығын қолдау жалға берушінің сертификатымен сәйкес жүзеге асырылады.
70. Экипажымен жалданған ӘК жалға берушінің пайдаланушысының сертификатының пайдалану ерекшелігіне (авиациялық жұмысты орындауға арналған куәлікке) енгізілмейді.
12-тарау. Еңбек қорғау және экологиялық қауіпсіздік
Ескерту. 12-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 26.07.2019 № 559 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
71. Пайдаланушы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес персоналдың жұмыс жағдайын қамтамасыз етеді, еңбекті қорғау жөніндегі қажетті актілері болады, еңбекті қорғау жөніндегі ұйымдастыру және техникалық іс-шараларды әзірлейді және жүзеге асырады.
72. Пайдаланушы ӘК пайдалану және техникалық қызмет көрсету кезінде Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздік саласындағы заңнамасына сәйкес экологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтауды қамтамасыз етеді.
| Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарға 1-қосымша |
Пайдаланушылардың ұшуын жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың құрылымы (пайдаланушының сертификаты үшін)
Ескерту. 1-қосымшаның тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1. Азаматтық әуе кемесін пайдаланушы пайдалану жөніндегі ұшу нұсқаулығын "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, қолданыстағы қағидаларға, нұсқаулықтарға және азаматтық авиация саласындағы өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкес әзірлейді.
2. Пайдаланушы:
1) пайдалану жөніндегі ұшу нұсқаулығын өзекті жай-күйде ұстауды;
2) эксплуатациялық персоналдың барлығына өз міндеттеріне қатысты бөлімдерге қолжетімділікті;
3) уәкілетті ұйымда ұшуларды жүргізу жөніндегі нұсқаулыққа барлық өзгерістер мен толықтыруларды бекітуді;
4) персоналды олардың міндеттеріне қатысты өзгерістер туралы хабардар етуді;
5) әрбір экипаж мүшесіне оның міндеттеріне қатысты ұшуларды жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың тиісті бөлімдерінің көшірмелерін беруді қамтамасыз етеді;
6) авиация персоналы авиация персоналының өз қызметтік міндеттерін орындауына байланысты техникалық құжаттама және басқа да құжаттар жазылған тілді түсіне алуын қамтамасыз етеді. Ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың мазмұны қолдануға ыңғайлы және адам факторының қағидаттарын ескеретін нысанда ұсынылуға тиіс.
3. Ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың құрылымы:
А бөлігі. Жалпы ережелер/негіздер
В бөлігі. Әуе кемесін пайдалану жөніндегі ақпарат;
С бөлігі. Маршруттық және әуеайлақтық нұсқаулықтар мен ақпарат;
Д бөлігі. Дайындық.
А бөлігі. Жалпы ережелер/негіздер
Ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқаулықты әкімшілендіру және бақылау
Ұйымдастыру және міндеттер
Жедел басқару және бақылау
Басқару (менеджмент) жүйесі
Экипаж құрамы (жасақтау)
Біліктілік талаптары
Экипаж денсаулығын қорғау (профилактика)
Экипаж мүшелерінің жұмыс уақыты қағидалары
Пайдалану рәсімдері
Жерүсті қызмет көрсету нұсқаулықтары
Ұшуды орындау рәсімдері
Шектеулі көріну жағдайындағы ұшулар (LVO). LVO-мен байланысты пайдалану рәсімдерінің сипаттамасы
Қосалқы әуеайлаққа кету уақыты ұлғайтылған ұшуларды жүргізу
Ең аз жарамды жабдықтар тізбесі және конфигурациядан ауытқу тізімі (MEL/CDL)
Коммерциялық емес ұшуларды жүргізу
Оттегіге қойылатын талаптар
EFB қолдануға байланысты рәсімдер
Қауіпті жүктер мен қару-жарақ
Авиациялық қауіпсіздік
Оқиғалар мен инциденттер туралы хабарлау, тіркеу және өңдеу, сондай-ақ дауыстық борттық жазба (CVR) деректерін пайдалану тәртібі
Ұшу ережелері
Лизинг және код-шеринг
Пайдаланушылардың ӘК перрондық тексеру
B бөлігі. Әуе кемесін пайдалану жөніндегі ақпарат
Жалпы ақпарат және өлшем бірліктері
Шектеулер
Стандартты (штаттық) рәсімдер
Штаттан тыс және авариялық рәсімдер
Ұшу-техникалық сипаттамалар
Ұшуды жоспарлау
Масса және орталықтандыру
ӘК жүктеу
Конфигурациядан ауытқу тізбесі
Ең аз жабдықтар тізбесі
Құтқару және авариялық жабдық, оның ішінде оттегі
Авариялық-құтқару рәсімдері
ӘК жүйелері
C бөлігі. Маршруттық және әуеайлақтық нұсқаулықтар мен ақпарат
Маршрут, ұшу аймақтары, сондай-ақ әуеайлақтар мен ұшу орындары бойынша нұсқаулықтар мен ақпарат
Д бөлігі. Дайындық
Қолданылу саласын сипаттау: ұшуды дайындау және/немесе орындауға байланысты міндеттерге тағайындалған авиациялық персоналға арналған оқу бағдарламалары мен тексеру бағдарламалары
Оқыту және тексеру бағдарламалары
Рәсімдер
Сақталуға жататын құжаттаманы және оны сақтау мерзімдерін сипаттау
| Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарға 1-1-қосымша |
Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты басшы қызметкерлерге қойылатын біліктілік талаптары
Ескерту. Сертификаттық талаптар 1-1-қосымшамен толықтырылды - ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 06.03.2023 № 139 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда - ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.
1. Ұшу қызметінің басшысы болып мынадай ең төменгі біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) ұшу экипажының қолданыстағы (немесе бұрынғы) лицензиясы және пайдаланушы сертификатына сәйкес орындалатын ұшу түріне сәйкес келетін тиісті біліктілік белгілерінің болуы. Егер тағайындалған тұлғаның лицензиясы мен біліктілік белгілері жарамсыз болса, орынбасарда қолданыстағы ұшу экипажының лицензиясы және пайдаланылатын түрлер бойынша тиісті біліктілік белгілерінің болуы;
2) авиация саласындағы техникалық және кәсіптік немесе жоғары білімі бар;
3) командалық және ұшу лауазымдарында кемінде 3 жыл жұмыс өтілі бар;
4) пайдаланушы куәлігіне сәйкес ұшуды пайдалану саласындағы білімі бар.
2. Ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инспекция басшысы болып мынадай ең төменгі біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) авиация саласындағы техникалық және кәсіптік немесе жоғарғы білімі бар;
2) азаматтық авиация саласында кемінде 5 жыл жұмыс өтілі бар;
3) азаматтық авиация саласында ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесінде кемінде 3 (үш) жыл жұмыс тәжірибесі бар;
4) Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) стандарттарын және ұшу қауіпсіздігін басқару бөлігінде Қазақстан Республикасының заңнамасын, ұшу қауіпсіздігін зерттеуді жүргізудің негізгі әдістерін және авиациядағы адам факторларын қоса алғанда, кәсіби қызмет саласындағы кәсіби дайындық бойынша арнайы курстарды өту;
5) пайдаланушы сертификатына сәйкес ұшу қауіпсіздігі саласындағы білімі бар.
3. Ұшуға жарамдылығын ұстап тұру жөніндегі басшысы болып мынадай ең төменгі біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) авиация саласындағы техникалық және кәсіптік немесе жоғарғы білімі бар;
2) ұшуға жарамдылықты қолдау немесе әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету саласындағы В1 немесе В2 санатындағы сертификаттаушы персонал ретінде 5 (бес) жыл, оның ішінде кемінде 2 (екі) жылы ұшуға жарамдылықты қолдау немесе әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету саласындағы басшылық лауазымдарда жұмыс өтілі бар;
3) кәсіптік қызмет бағыты бойынша кәсіптік даярлау курстарынан өту;
4) пайдаланушы сертификатына сәйкес ұшуға жарамдылығын қолдау саласындағы білімі бар.
4. Сапаны бақылау қызметінің басшысы (жеңіл және аса жеңіл авиацияны қоспағанда) болып мынадай ең төмен біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) жоғары немесе кәсіптік білімі бар;
2) азаматтық авиация саласында кемінде 5 жыл жұмыс өтілі бар;
3) авиациядағы басшылық лауазымдарда кемінде 3 жыл жұмыс өтілі бар;
4) кәсiптiк қызмет саласында кәсiптiк даярлау жөнiндегi арнайы курстарды аяқтау;
5) пайдаланушы сертификатына сәйкес сапаны бақылау саласында білімі бар.
| Азаматтық әуе кемелерін | |
| пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарға 1-2-қосымша |
Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты басшы қызметкерлерге қойылатын біліктілік талаптары (авиациялық жұмыстарды орындайтын пайдаланушылар үшін)
Ескерту. Сертификаттық талаптар 1-2-қосымшамен толықтырылды – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
1. Ұшу қызметінің басшысы болып мынадай ең төменгі біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) қызмет бағыты бойынша авиациялық оқу орталығында кәсіптік даярлығы бар;
2) әуе кемесі командирінің кемінде 3 жыл, оның ішінде ұшу нұсқаушысының кемінде 1 жыл еңбек өтілі бар.
2. Ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инспекция басшысы болып мынадай ең төменгі біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) қызмет бағыты бойынша авиациялық оқу орталығында техникалық және кәсіптік білімнің немесе кәсіптік даярлығы бар;
2) азаматтық авиация саласында авиация персоналы лауазымдарында кемінде 3 жыл еңбек өтілі бар;
3) кәсіптік қызмет бағыты бойынша кәсіптік даярлық бойынша арнайы курстардан өту.
3. Ұшуға жарамдылығын ұстап тұру жөніндегі басшысы болып мынадай ең төменгі біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) авиация саласындағы техникалық және кәсіптік немесе авиация саласындағы жоғарғы білімі бар;
2) ұшуға жарамдылықты қолдау немесе әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету саласындағы В1 немесе В2 санатындағы сертификаттаушы персонал ретінде 5 (бес) жыл, оның ішінде кемінде 2 (екі) жылы ұшуға жарамдылықты қолдау немесе әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету саласындағы басшылық лауазымдарда жұмыс өтілі бар;
3) кәсіптік қызмет бағыты бойынша кәсіптік даярлау курстарынан өту.
4. Сапаны бақылау қызметінің басшысы (жеңіл және аса жеңіл авиацияны қоспағанда) болып мынадай ең төмен біліктілік талаптарына сай келетін адам тағайындалады:
1) жоғары немесе кәсіптік білімі бар;
2) азаматтық авиация саласында кемінде 5 жыл жұмыс өтілі бар;
3) авиациядағы басшылық лауазымдарда кемінде 3 жыл жұмыс өтілі бар;
4) кәсiптiк қызмет саласында кәсiптiк даярлау жөнiндегi арнайы курстарды аяқтау.
| Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарына 2-қосымша |
Пайдаланушылардың ұшуды жүргізу бойынша нұсқаулығының құрылымы (авиациялық жұмыстарды орындау құқығына арналған куәлік үшін)
Ескерту. 2-қосымшаның тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Ұшуды жүргізу жөніндегі үлгілік нұсқауды Қазақстан Республикасы азаматтық авиация саласында қолданыстағы қағидаларға, нұсқаулықтар мен басқа нормативтік құқықтық актілерге сәйкес өтініш беруші әзірлейді.
1. Нұсқау мынадай ақпаратты қамтуы тиіс:
1) мазмұны;
2) түзетулерді есепке алу парағы және қолданыстағы парақтар тізбесі;
3) қызметтік міндеттер, басшылық және пайдалану персоналының жауапкершілігі және субординациясы;
4) пайдаланушының ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесі (сертификаттық ұшып көтерілу массасы 5700 килограмм астам әуе кемелері);
5) ұшу нұсқаулығының жүйесі және жұмыс түрлері;
6) әуе кемесінің ең төменгі жабдығы тізбесіне қатысты қағидалар (MEL, қолданылғанда);
7) метеорологиялық шектеулер;
8) ұшу және жұмыс уақытының шектеулері;
9) ұшу кезіндегі төтенше жағдайлар;
10) авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды талдау;
11) персонал біліктілігі және даярлау;
12) есептік құжаттаманы жүргізу;
13) техникалық қызмет көрсетуді басқару жүйесінің сипаты;
14) әуе кемелерінің ұшу-техникалық сипаттамаларын пайдалану шектеулері;
15) қалыпты жағдайларда ұшуды жүргізу;
16) стандартты пайдалану рәсімдері (SOP);
17) FDR/CVR жазбаларын пайдалану/қорғау (қолданылатын жерде);
18) қауіпті жүктерді өңдеу;
19) Коллиматорлық индикаторларды (HUD) және қажет болған жағдайда, визуализацияның кеңейтілген мүмкіндіктері бар техникалық көру жүйелерін (EVS, SVS немесе CVS) пайдалану саласында дайындық бойынша нұсқаулықтар мен талаптар;
20) Электронды ұшу планшеттерін (EFB) пайдалану саласында дайындыққа қойылатын талаптар мен нұсқаулықтар.
| Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарға 3-қосымша |
Пайдаланушыларға техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі пайдаланушы нұсқаулығының құрылымы (пайдаланушы сертификаты үшін)
Ескерту. 3-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Көлік министрінің 19.08.2026 № 216 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Техникалық қызмет көрсетуді реттеу жөніндегі пайдаланушының нұсқаулығы (бұдан әрі – Нұсқаулық) мынадай ақпаратты қамтиды:
1) Титул парағы
2) Мазмұны
3) Қолданыстағы парақтардың тізбесі
4) Ревизиялар мәртебесі
5) Тарату парағы
6) Анықтамалар және қолданылатын қысқартулар
1-бөлім. Жалпы ережелер:
1.1) Саясат, қауіпсіздік мақсаттары және бірінші басшы қол қойған ұшу жарамдылығын қолдау бойынша қызметтің сертификациялық талаптарға, Нұсқаулықтың ережелеріне сәйкестігі туралы декларация және осы сәйкестікті тұрақты түрде қолдап тұру міндеттемесі;
1.2) Лауазымы тұлғалардың бағыныштылығы иерархиясы көрсетілген ұйымдық құрылымы;
1.3) Жұмыс (кеңсе) үй-жайлардың жалпы сипаттамасы;
1.4) Техникалық қызмет көрсетуді реттеу бойынша қызмет саласы;
1.5) Жауапты басшының, ұйымның белгіленген талаптарға тұрақты сәйкестігіне қатысты жауапты персоналдың аты-жөні мен қызметі көрсетілген басқарушы персонал, сонымен қатар техникалық қызмет көрсетуді реттеуге қатысатын персонал бойынша мәліметтер;
1.6) Азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның алдын ала бекітуін талап етпейтін өзгерістер көлемін айқындайтын және мұндай өзгерістердің қалай басқарылатынын және хабарланатынын сипаттайтын рәсім;
1.7) Нұсқаулыққа өзгерістер енгізу рәсімі.
2-бөлім. Ұшу жарамдылығын қолдау бойынша рәсімдер:
2.1. Техникалық бортжурналды пайдалану және жабдықтың минималды тізімін (MEL) қолдану;
2.2. ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасын әзірлеу, өзгерістер мен толықтыруларды енгізу және бекіту;
2.3. Ұшу жарамдылығын қолдау бойынша есептік деректер – жауапкершілік, сақтау және қол жеткізу;
2.4. Ұшуға жарамдылық жөніндегі директиваларды орындау және бақылау;
2.5. Техникалық қызмет көрсету бағдарламсын(ларының) тиімділігін талдау,
2.6. Қосымша модификациялар мен тексерулерді орындау саласындағы рәсім;
2.7. Модификациялар және жөндеулер;
2.8. Анықталған ақаулықтар мен кемшіліктер туралы жеткізу;
2.9. Технологиялық қамтамасыз ету бойынша қызмет;
2.10. Сенімділік деңгейін бақылау бағдарламасы;
2.11. Ұшуға дайындық;
2.12. ӘК салмағын өлшеу;
2.13. Бақылау мақсатындағы ұшулар.
3-бөлім. Сапа жүйесі және ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесі:
3.1. Ұшу қауіпсіздігінің қауіптілігін анықтау және тәуекелдерді басқару негіздері;
3.2. Ұшу қауіпсіздігі мәселелері бойынша ішкі есептілік және тергеу;
3.3. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-қимылдарды жоспарлау;
3.4. Ұшу қауіпсіздігі көрсеткіштерінің мониторингі;
3.5. Өзгерістерді басқару;
3.6. Ұшу қауіпсіздігі бойынша дайындық және ілгерілету;
3.7. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі жедел іс-қимылдар және пайдаланушының авариялық ден қою жоспарымен (АДЖ) үйлестіру;
3.8. Сапа жүйесі:
3.8.1. Аудит жоспары және аудит рәсімдері;
3.8.2. Ұшуға жарамдылығын қолдау жөніндегі қызмет түрлерінің мониторингі;
3.8.3. Техникалық қызмет көрсетуді бекітілген техникалық қызмет көрсету ұйымдары жүзеге асыратынын растайтын бақылау;
3.8.4. Техникалық қызмет көрсету бағдарламасының тиімділігін бақылау;
3.8.5. Техникалық қызмет көрсету техникалық қызмет көрсету жөніндегі ұйымдармен жасалған шарттарға сәйкес жүзеге асырылатынын растайтын бақылау;
3.8.6. Сапа жүйесі шеңберінде аудит жүргізетін персонал;
3.9. Персоналдың құзыреттілігін бақылау;
3.10. Сапа жүйесінде және ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесінде деректерді есепке алу;
3.11. Авиациялық оқиғалар туралы есеп беру.
4-бөлім. Келісімшарт бойынша техникалық қызмет көрсету:
4.1. Техникалық қызмет көрсетуге мердігерді таңдау рәсімдері;
4.2. ӘК аудиті.
5-бөлім. Қосымшалар:
5.1. Техникалық бортжурнал нысанын қоса алғанда, құжаттардың үлгілері;
5.2. Қосалқы мердігерлерлік ұйымдардың тізбесі;
5.3. Авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі келісімшарттық ұйымдардың тізбесі және авиациялық техникаға техникалық қызмет көрсету мен жөндеуге арналған шарттар тізбесі;
5.4. Қосалқы мердігерлік жұмыстарға арналған шарттардың көшірмелері;
5.5. ӘК бекітілген техникалық қызмет көрсету бағдарламаларының тізбесі.
| Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарына 4-қосымша |
Пайдаланушыларға техникалық қызмет көрсетуді реттеу бойынша пайдаланушының нұсқаулығының құрылымы (авиациялық жұмыстарды орындау құқығына арналған куәлік үшін)
Ескерту. 4-қосымшаның тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.
Техникалық қызмет көрсетуді реттеу бойынша пайдаланушының нұсқауы (бұдан әрі – Нұсқау) мынадай ақпаратты қамтиды:
1. Ревизиялардың мәртебесімен қолданыстағы парақтардың тізбесі.
2. Ұшу жарамдылығын қолдау жөніндегі қызметтің сертификаттық талаптарға, Нұсқау ережелеріне сәйкестігі туралы жауапты басшы қол қойған декларация және осы сәйкестікті тұрақты сақтау міндеттемесі.
3. Нұсқау қолданылатын әуе кемелері үлгілерінің және модельдерінің сипаттамасы.
4. Ұшу жарамдылығын қолдау ұйымының ұйымдастыру құрылымы мен персоналдың саны.
5. Ұйымның белгіленген талаптарға тұрақты сәйкес болуына қатысты жауапкершілік жүктелетін жауапты басшының, персоналдың аты мен лауазымдары көрсетілген басшылық персонал жөніндегі мәліметтер, сондай-ақ техникалық қызмет көрсетуді реттеуге қатысатын персонал жөніндегі мәліметтер.
6. Ұшу жарамдылығын қолдау бойынша персоналдың біліктілігін қамтамсыз ету рәсімі.
7. Техникалық қызмет көрсетудің орындалуының қамсыздандыруының өздік ұйыммен тартумен немесе қатыстырылған персоналының немесе келісімге сыртқы ұйыммен рәсімі.
8. Техникалық қызметті көрсететін өзінің немесе тартылған персоналдың біліктілігін бақылау рәсімі.
9. Техникалық қызмет көрсету үшін өзіндік немесе шарт бойынша үй-жайларымен қамтамасыз ету рәсімі.
10. Қамсыздандырудың өздік күштермен немесе келісім арқылы аспаппен және жабдықпен техникалық қызмет көрсету орындалуы үшін рәсімі.
11. Техникалық қызмет көрсету бағдарламасының зерттеменің рәсімі, бекіту және өзгерістімең мен толықтыруларды енгізуі.
12. Техникалық қызмет көрсету жоспарлау рәсімі.
13. Ресурстық агрегатарды есепке алу рәсімі.
14. Егер техникалық қызмет көрсету орындалған келісім-шарт мен сыртқы ұйыммен, шарт жасалатың әрекеттестікке және пайдаланушының үйлестігінің сыртқы ұйыммен рәсімі.
15. Әзірлеушінің үлгісінің/сертификатының ұстаушысының мемлекетінен ұшу жарамдылығын қамтамсыз ету міндетті ақпаратты алуын, бағалаудың және тіркеуін рәсімі.
16. Әзірлеушінің үлгісінің/сертификатының ұстаушысынан ұшу жарамдылығын қамтамсыз ету ақпаратты алуын, бағалаудың және тіркеуін рәсімі.
17. Құжаттаманың барының қамсыздандыруының ұшу жарамдылығын (кесімді уақыт, технологиялық нұсқаулар, тізімдемелер және о.с.) қамтамсыз ету рәсімі.
18. Тексерістің және ақаулар мен ақаулықтарды жоюының пайдалануда рәсімі.
19. Әуе кеменің модификациялардың орындалуының рәсімі, талаптардың сақтау қамсыздандыруы бекіту және тексеріске соң орындалу.
20. Пайдаланушының ұшу жарамдылығын қолдау және техникалық құжаттары бойынша есептік мәліметтерді жүргізу және мұрағатта сақтау рәсімдері.
21. Қосалқы бөлшектер мен материалдарды бақылау, оларды есепке алу және сақтау рәсімі.
22. Әуе кемелерінің ұшу жарамдылығына байланысты кемшіліктер, мен ақаулықтар және оқиғалар туралы хабардар ету рәсімі.
23. Сапа жүйесінің сипаттамасы.
| Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарға 5-қосымша |
Кабиналық экипаж нұсқаулығының үлгі мазмұны
Ескерту. Сертификаттық талаптар 5-қосымшамен толықтырылды – ҚР Инвестициялар және даму министрінің 30.06.2017 № 422 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 22.09.2022 № 525 бұйрықтарымен.
1. Кабиналық экипаждың міндеттері
2. Нұсқаулық құрылымы және оны құрастыру
3. Экипажбен орындалатын рәсімдер
4. Ұшу экипажы кабинасына кіру
5. Ұшу экипажы кабинасында қауіпсіздікті қамтамасыз ету рәсімі
6. Ұшу экипажы кабинасындағы зарарсыздануды қамтамасыз ету рәсімі
7. Экипажбен байланыс
8. Экипаж іс-қимылдарын үйлестіру
9. Кабиналық экипаж
10. Жолаушыларға арналған ақпарат
11. Су бетінде орындалатын үлкен арттырылған қашықтықта ұшу кезіндегі нұсқаулық (қолданылатын болса)
12. Оттегі жүйесін пайдалану (қолданылатын болса)
13. Қауіпсіздіктің жарық таблолары
14. Мүгедектігі бар жолаушыларға, сәбилер мен балалар
15. Жолаушылар туралы ережелер
16. Қауіпсіздік рәсімдері
17. Есіктер
18. Дәрі-дәрмектер
19. Электрондық құрылғылар
20. Қауіпті жүктер
21. Жарықтандыру
22. Турбуленттік
23. Өмір сүру
24. Ұшақты басып алу
25. Қару-жарақ
26. Ауыру/зақымдану
27. Оттегі: қолданылуы және көрсеткіші (бортта оттегі болған жағдайда)
28. Өртке қарсы шаралар мен бақылау
29. Эвакуация рәсімдері
30. ӘК сипаттамасы
31. ӘК авариялық құтқару жабдықтары
32. Еден деңгейіндегі шығулар
33. Эвакуациялау трапы
34. Терезе арқылы авариялық шығар жол
35. Кіріктірме трап (фюзеляж астындағы трап)
36. Ұшақ құйрығындағы орай ағызғыштың трапы
37. Ұшу экипажы кабинасындағы авариялық шығар есік
38. Салоннан басқа да эвакуация жолдары
39. Басқа шығу жолдары
40. Есік ойығының сақтық ленталары
41. Жарамсыз есік жағдайындағы рәсімдер
42. Кабиналық экипаждың жұмыс орны
43. Электр жабдықтары
44. Авариялық жарықтандыру
45. Дыбысты және ішкі байланыс жүйесі
46. Эвакуация сигналдары
47. Оттегі жүйелері (жүйенің бортта бар болу жағдайында)
48. Тасымалды оттегі жабдықтары
49. Асүйлік жабдықтарды белгілеу жүйесі
50. Багажды шектеу бекітпелері
51. Түтіндік өрт хабарлағыш (түтін детекторы)
52. Қоқысқа арналған контейнерлер есігі
53. Үстіңгі/астыңғы палуба
54. Жедел сатылар
55. Жүзу құралдары ретінде кресло жастықтары
56. Құтқару жилеттері
57. Құтқарушы салдар мен үрлемелі траптар
58. Жұмысқа жарамсыз жабдықтар
59. Өрт сөндіргіш/Қорғаныш тыныс алу жабдығы
60. Түтінге қарсы құрылғылар (экрандар)
61. Алғашқы көмек көрсетуге арналған дәрі қобдишасы/Медициналық жинақ.
