2026–2030 жылдарға арналған Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарын бекіту туралы

Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы мәслихатының 2026 жылғы 30 маусымдағы № 320 шешімі

Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 1-бабы 6-тармағының 15) тармақшасына және Қазақстан Республикасының "Жайылымдар туралы" Заңының 8-бабына сәйкес Улан аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша 2026–2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары бекітілсін.

2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Ұлан аудандық мәслихатының төрағасы

Г. Калиева

Бекітілген Ұлан аудандық мәслихатының 2026 жылғы "30" маусым № 320 шешімімен

2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары

2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" бұйрығына (Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 шілдеде № 34831 болып тіркелген) сәйкес әзірленді.

Жоспар мыналарды қамтиды:

1) Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі аумағындағы жер санаттары бөлінісінде жайылымдардың орналасу сызбасы (карта), жер учаскелерінің құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде олардың меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер;

2) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктеріне арналған, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды қоса алғанда, жайылымдардың сызбасы (картасы);

3) жайылым айналымының ұсынылатын схемалары көрсетілген сызба (карта);

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өту сервитуттары, мал айдау трассалары және мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) көрсетілген сызба (карта);

5) жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар көрсетілген сызба (карта);

6) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар көрсетілген сызба (карта);

7) су көздеріне (көлдер, өзендер, тоғандар, қазылған немесе суландыру арналары, құбырлы немесе шахталық құдықтар) қолжетімділік сызбасы, су тұтыну нормасына сәйкес әзірленген;

8) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар.

Жоспар жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері, жайылымдардың геоботаникалық зерттеу жағдайы туралы деректер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, меншік иелері мен жер пайдаланушылар – жайылым пайдаланушылар (жеке және (немесе) заңды тұлғалар) көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының саны туралы деректер, мал басының түрлері мен жыныстық-жас ерекшелік топтары бойынша қалыптастырылған отарлар, табындар және үйірлер саны туралы мәліметтер, шалғай жайылымдарға айдалатын мал басын қалыптастыру жөніндегі деректер, мәдени және аридті жайылымдарды пайдалану ерекшеліктері туралы мәліметтер, мал айдау сервитуттары туралы деректер, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де мәліметтер ескеріле отырып әзірленді.

Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі Ұлан ауданының орталық бөлігінде, Ертіс өзенінің сол жағалауы бойында таулы-далалық және құрғақ далалық аймақта орналасқан. Таулы-далалық аймақ таулы шалғынды-далалық, тау бөктеріндегі қоңыржай ылғалды далалық және қоңыржай құрғақ далалық кіші аймақтарға бөлінеді.

Климаты қоңыржай құрғақ, қоңыржай ыстық. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 360–390 мм. Ауа температурасының ең төменгі көрсеткіші –45°, ең жоғарғысы +40°. Орташа жылдық температура +10°. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 68 %. Негізінен оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс бағыттағы желдер басым, олардың орташа жылдық жылдамдығы 2,7 м/сек.

Топырақ жамылғысы қара-қоңыр, таулы оңтүстік қара топырақ, кәдімгі қара топырақ, оңтүстік қара топырақ, сілтісізденген және кәдімгі таулы қара топырақтардан тұрады.

Өсімдік жамылғысы: бозды-бетегелі-жусанды, бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті, әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты, жұмсақ сабақты және бұталы-дерновиналы астық тұқымдасты әртүрлі шөпті өсімдіктерден құралған.

Тұрақты қар жамылғысы қараша айының ортасында қалыптасып, сәуір айының бірінші онкүндігінде ериді. Аязсыз кезеңнің ұзақтығы 130–150 күн.

Гидрографиялық жүйесі Ертіс өзені алабына жатады. Ірі өзендері: Ұлан, Дресвянка және көптеген өзендер мен бұлақтар.

Әкімшілік орталығы – Герасимовка ауылы, Қасым Қайсенов кентіндегі аудан орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 23,0 км жерде орналасқан.

Төлеген-Тоқтаров ауылдық округінің жалпы аумағы 34572,7 гектарды құрайды, оның ішінде: егістік – 10669,8 гектар; жайылым – 20887,1 гектар; шабындық – 1294 гектар.

Жер санаттары бойынша: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 28466,7 гектар; елді мекендер жері – 2864,3 гектар; өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және өзге де ауыл шаруашылығына арналмаған мақсаттағы жерлер – 33,7 гектар; орман қоры жерлері – 280 гектар; босалқы жерлер – 2928 гектар.

1-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері 1–5-кестелерде берілген.

1-кесте. Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдардың бөлінуі, мың гектар

Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Жер санаттары							Барлық жерлер
		ауыл шаруашылығы мақсатындағы	елді мекендер	өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығына жатпайтын өзге де мақсаттағы	ерекше қорғалатын табиғи аумақтар	орман қоры	су қоры	босалқы жерлер
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі	636275100	28,467	2,864	0,034	-	0,280	-	2,928	34,573
Барлығы		28,467	2,864	0,034	-	0,280	-	2,928	34,573

2-кесте. Елді мекен жайылымдарының бөлінуі, мың гектар

№ р/н	Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Елді мекеннің атауы	Жайылымдардың жалпы алаңы, мың гектар	Жайылымдардың алаңы және түрлері
					халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қамтамасыз етуге арналған жайылымдар, мың гектар	қоғамдық жайылымдар, мың гектар	қашық жайылымдар, мың гектар	маусымдық жайылымдар, мың гектар	аридті жайылымдар, мың гектар	мәдени жайылымдар, мың гектар
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
1	Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі	636275100	Герасимовка	1,542		1,542
2		636275300	Казачье	0,187		0,187
3		636275600	Украинка	0,591		0,591
Барлығы				2,320		2,320

3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер

№ р/н	Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы	Бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі	Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі	Жайылымдар алаңы, мың гектар
1	Мамашев Т.К.	710118302741	05079057001	0,046
2	КХ "УКРАИНКА"	30264019886	05-079-057-206, -019, -213, -205	0,095
3	Джанзаков К.	480722301329	05-079-057-291	0,183
4	Бердугожин Б.Ж.	551219301372	05-079-057-216, -217	0,301
5	Щелоковский Н.А.	600101311733	05-079-057-192	0,045
6	Аубакиров С.Т.	660101313017	05-079-057-103	0,026
7	Курмашев К.М.	721218302113	05-079-057-060	0,019
8	Бытиков Е.С.	860223301336	05-079-057-267, -268, -266, -263, -174, -262	0,857
Барлығы:				1,572

4-кесте. Жайылымдардың бөлінуі

№ р/н	Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Елді мекеннің атауы	Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, мың гектар				Қоғамдық жайылымдар алаңы, мың гектар	Қашық (маусымдық) жайылымдар алаңы, мың гектар
				Ірі қара мал	Ұсақ мүйізді мал	Жылқы малы	Түйе малы
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі	636275100	Герасимовка	2,573	1,325	3,418	-	2,039	-
2		636275300	Казачье
3		636275600	Украинка

Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша барлығы 735 бас ірі қара мал, оның ішінде 294 бас сауын сиыр, 1472 бас ұсақ мүйізді мал және 633 бас жылқы тіркелген (5-кесте).

5-кесте. Ауылдық округ бойынша мал басының жалпы саны.

	қолда бар мал басы
	ІҚМ		ІҚМ	ІҚМ
	барлығы	оның ішінде сауын сиырлар
Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша барлығы, оның ішінде:	2149	1095	1842	813
халық саны	735	294	1472	633
ШҚ және ЖШС	1414	801	370	180

Округ бойынша жайылымдарға қажеттілік есебі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" бұйрығына сәйкес, округ орналасқан табиғи аймақ пен жайылым түрлері ескеріле отырып, қолда бар мал басына қарай жүргізілді. Жүктеме нормасы: ірі қара малға – 3,5 га/бас, ұсақ мүйізді малға – 0,9 га/бас, жылқыға – 5,4 га/бас.

"Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі халқының ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын ұстау қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін жайылымдарға қажеттілік 1029 гектарды құрайды (6-кесте). Елді мекендегі қолда бар жайылым алқабы 2039 гектар болғандықтан, жайылым тапшылығы жоқ.

6-кесте. Сауын сиырлар үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу

№	Ауылдық округ	Жайылымдар алаңы, (га)	Сауын сиырлардың саны (бас)	1 басқа арналған жайылым қажеттілік нормасы, (га)	жайылымдарға қажеттілік, (га)	Тапшылық, (га)
1	Төлеген-Тоқтаров	2039	294	3,5	1029	нет

Елді мекендер жерлері құрылымында ауыл шаруашылығы алқаптары 2140 гектарды құрайды, оның ішінде халықтың қажеттілігі үшін 2039 гектар жайылым бар.

Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жергілікті халықтың мал басы: ірі қара мал – 735 бас, ұсақ мүйізді мал – 1472 бас, жылқы – 633 бас (7-кесте).

7-кесте. Жеке қосалқы шаруашылықтағы мал үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу

Округ бойынша халықтың жайылымға шығарылатын мал басына қажетті жайылымдарды есептеу нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар қажет, жайылым тапшылығы бар.

Округтің ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлері құрамында 20887,1 гектар жайылым бар, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің іс жүзінде барлығы жеке тұлғалар мен мемлекеттік емес заңды тұлғалардың пайдалануында және меншігінде.

Округтің ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы – ЖШС, шаруа және фермер қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал – 1414 бас, ұсақ мүйізді мал – 370 бас, жылқы – 180 бас (8-кесте).

8-кесте. Ауыл шаруашылығы құрылымдары үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу

Округтегі ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы жайылымға шығарылатын мал басына қажетті жайылымдарды есептеу нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар талап етілмейді, жайылым тапшылығы жоқ.

Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 13,570 мың гектар жайылым қажет. 735 бас ірі қара мал, 1472 бас ұсақ мүйізді мал және 633 бас жылқы 2,039 мың гектар аумақтағы қоғамдық жайылымдарда жайылады. 1414 бас ірі қара мал, 370 бас ұсақ мүйізді мал және 180 бас жылқы жер пайдалануға берілген, аумағы 4,260 мың гектар жайылымдарда жайылады.

9-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар

№ р/н	Босалқы жерлер есебінен талап етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар	Қосымша берілетін жайылымдар
		Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар	Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар, мың гектар
1	2	3	4
1	5,277	-	5,277

2-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Жайылымдардың геоботаникалық зерттеу деректері

зерттеу күні, аңыз (легенда) бойынша және табиғи жем-шөптік алқаптар жіктемесіне сәйкес шифрлар	контурлар мен сипаттамалар нөмірлері (жақша ішінде)	жер бедері мен топырақ жағдайларына сәйкестігі көрсетілген табиғи жем-шөптік алқаптардың типтері (әртүрлілігі, модификациялары) атауы. Басқа алқаптар мен жерлердің атауы	Алқап түрі	контурдағы үлесі, пайызбен көрсетілген	алаңы, мың гектар	Қазіргі заманғы қолданыс	Жалпы өнімділік, гектарына центнер (зерттеу жылы)
1	2	3	4	5	6	7	8
2А М-2а	1	Әлсіз толқынды жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	80	138	Жеке мешік малды жаю	3,6
21 М-5а	2	Әлсіз толқынды жазық Шалғынды-қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	80	126	Жеке мешік малды жаю
25б М-5а	3	Ағынсай аңғары Шалғынды карбонатты қара топырақтардағы орташа саздақ топырақтардағы астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	50	7	Жеке мешік малды жаю
28А М-5а	4	Ағынсай аңғары Шалғынды сортаңданған қара топырақтардағы орташа саздақ топырақтардағы бидайықты-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	80	18	Жеке мешік малды жаю
23В М-6а	6	Ағынсай аңғары Жайылмалық шалғынды қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы қияқты-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	95	93	Жеке мешік малды жаю
23В М-6а	12	Ағынсай аңғары Жайылмалық шалғынды қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы қияқты-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	50	110	Жеке мешік малды жаю
2А М-2а	15	Толқынды жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	70	57	Жеке мешік малды жаю
12А М-2а	16	Толқынды жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-бозды-жусанды өсімдіктер	жайылым	50	42	Жеке мешік малды жаю
15А М-2в	23	Қыратты жазық Оңтүстік қара топырақтардағы сортаңданған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-әртүрлі шөпті-жусанды, спиреямен бірге өсетін өсімдіктер	жайылым	40	72	Жеке мешік малды жаю
4Б М-2б	70	Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-жусанды, кейде спиреямен бірге өсетін өсімдіктер	жайылым	60	55	Жеке мешік малды жаю
15Б М-2в	71	Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті сортаңданған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-әртүрлі шөпті-жусанды, спиреямен бірге өсетін өсімдіктер	жайылым	70	53	Жеке мешік малды жаю
2Г М-2б	72	Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	50	84	Жеке мешік малды жаю
2Г М-2б	95	Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	40	149	Жеке мешік малды жаю
4А М-2б	96	Ұсақшоқылы өңір. Шоқаралық жазық Қара-қоңыр түсті кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-жусанды өсімдіктер	жайылым	60	36	Жеке мешік малды жаю
16В М-2б	97	Ұсақшоқылы өңір. Шоқаралық жазық Қара-қоңыр түсті әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-қарағанды-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	70	20	Жеке мешік малды жаю
2Г М-2б	98	Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	40	84	Жеке мешік малды жаю
2Б М-2а	99	Ұсақшоқылы өңір. Аңғарша Қара-қоңыр түсті кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті-жусанды, спиреямен бірге өсетін өсімдіктер	жайылым	80	38	Жеке мешік малды жаю
2Г М-2б	100	Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	40	33	Жеке мешік малды жаю

Кестенің жалғасы

Орташа жылдағы жеуге жарамды өсімдіктердің өнімділігі: гектарына құрғақ масса центнері, гектарына жем бірліктері центнері, гектарына сіңімді протеин килограмы						контур бойынша есептік өнімділік: гектарына құрғақ масса центнері (алымы), гектарына жем бірліктері центнері (бөлімі)	контур бойынша жем-шөп қоры: гектарына құрғақ масса центнері (алымы), гектарына жем бірліктері центнері (бөлімі)	мәдени-техникалық жағдайы, дәрілік өсімдіктердің болуы	Пайдалану бойынша ұсыныстар, мал түрі. Жақсарту бойынша ұсынылатын іс-шаралар.
маусымдар бойынша жайылымдық жем-шөп
шабындық	шабылатын жайылымдар	көктем	жаз	күз	қыс
9	10	11	12	13	14	15	16	17	18
		5,7 3,5 43,2	8,3 4,6 37,2	6,9 3,3 21,0	4,9 1,8 10,9	8,3 4,6		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		6,8 4,3 45,1	9,5 5,2 39,0	7,6 3,5 18,7	5,4 1,9 9,8	9,5 5,2		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		7,1 4,8 73,2	12,4 6,9 67,7	8,8 4,2 25,2	4,8 1,4 8,1	12,4 6,9		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,0 3,2 42,6	8,1 4,2 37,8	6,8 2,8 20,6	5,1 1,7 10,2	8,1 4,2		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,9 1,8 30,6	7,8 3,1 36,3	5,6 1,9 14,2	7,8 3,1			таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,9 1,8 30,6	7,8 3,1 36,3	5,6 1,9 14,2	3,2 0,9 8,1	7,8 3,1		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,7 3,5 43,2	8,3 4,6 37,2	6,9 3,3 21,0	4,9 1,8 10,9	8,3 4,6		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,0 3,2 37,3	6,6 3,6 28,6	6,6 3,1 18,9	5,5 2,0 11,8	6,6 3,6		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,6 2,2 32,5	5,0 2,7 26,2	4,3 2,0 15,0	3,3 1,3 7,7	5,0 2,7		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,6 3,0 34,5	6,3 3,5 27,9	5,6 2,7 15,5	4,9 1,9 11,0	6,3 3,5		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,3 2,1 30,0	4,6 2,5 24,0	4,0 1,9 13,9	3,2 1,2 7,4	4,6 2,5		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,3 2,0 24,5	4,8 2,6 20,9	3,9 1,9 11,8	4,8 2,6			таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,3 2,0 24,5	4,8 2,6 20,9	3,9 1,9 11,8	2,8 1,0 6,1	4,8 2,6		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,4 3,5 41,0	7,4 4,1 32,8	6,7 3,2 18,7	5,8 2,2 13,0	7,4 4,1		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,9 2,3 33,1	5,3 2,8 26,2	3,7 1,7 11,3	3,5 1,3 7,4	5,3 2,8		орташа бұталанған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,3 2,0 24,5	4,8 2,6 20,9	3,9 1,9 11,8	2,8 1,0 6,1	4,8 2,6		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,4 2,7 33,3	6,4 3,5 28,6	5,2 2,5 15,7	3,6 1,3 7,7	6,4 3,5		таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		3,3 2,0 24,5	4,8 2,6 20,9	3,9 1,9 11,8	2,8 2,6			таза	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін

3-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған жайылымдық инфрақұрылым объектілері және сервитуттар туралы мәліметтер.

№ р/н	Жайылымдық инфрақұрылым объектілері	Қолданыстағы жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, дана	Құрылыс салуды (қайта жаңартуды) талап ететін жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, дана	Ұзындығы, километр	Алаңы, мың шаршы метр
1	2	3	4	5	6
1.	Сумен жабдықтау құрылыстары (құдықтар, құбырлы және шахталы құдықтар, қазба жұмыстары)
2.	Құрылыстар, көпірлер, жолдар
3.	Мал айдау жолдары, мал тоқтайтын орындар және суаратын орындар
4.	Қой қоралары, қоралар және қоршалған аумақтар, жайылым қоршаулары, қоршаулар (электр қоршауларын қоса алғанда), ауыл шаруашылығы жануарларын жартылай жаюға арналған қоралар
5.	Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық өңдеуге арналған қора-жайлар
6.	Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен объектілер, сондай-ақ жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалану объектілері
7.	Сумен жабдықтау құрылыстары және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, қызметкерлерді маусымдық орналастыруға арналған құрылыстар және жайылымдарды күтіп ұстау мен пайдалану үшін қажетті басқа да мүлік

4-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

1-кесте. Мал басының саны туралы деректер, олардың иелерін көрсетеді

№ р/н			Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды		Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Меншік иесінің түрі	Меншік иесінің бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі	Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) немесе заңды тұлғалардың атауы		Мал басының саны, бас
										Ірі қара мал	Ұсақ мал			Жылқы малы		Түйе малы
1			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	571002301039	Асанов К.З			9
2			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	560417300499	Сулейменов Мурзакан		4	13
3			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	910831450843	БытиковаНурзада		9
4			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	520201403498	КурмашеваАйман			16			2
5			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	480801302930	АягановКадырбек			5
6			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	730317402741	Каженова Гульнар		6	6
7			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	610905302300	Жакупов Айдар						1
8			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	770226400054	Недовесова Елена			4
9			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	650519301778	УвалиевКайрат		2	10
10			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	610809300035	КалиакберовМухтар		6
11			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	510712301372	КожагалиевТурсын		1	15
12			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	850205300625	Гладышев Василий В		60	60			11
13			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	510510302739	ЖампеисовМухтар		7
14			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	620313301643	Сулейменов Темиркан		17	33			14
15			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	630115303209	БокбасаровСансызбай		9
16			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	711026302356	Сарсенев Аскар		3	19
17			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	650415302265	Сулейменов Кибек		11	5			8
18			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	621105301982	КайрокановТлеуберды		1				3
19			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	650128300030	Токпаев Ерик			2			7
20			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	350402300532	Юр Александр		2	13
21			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	591125302367	ТлебалдиновНуржан		2	10
22			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	730614401976	КонкаеваАйнур		6	8			1
23			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	741025399041	ЫрысбайСерик		9	27
24			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	500710350407	НагашбайОжкен		2
25			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	790921300436	Ейст Иван		3
26			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	740812301105	КаребаевТалгат		20	65			10
27			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	530511300494	КаребаевАйткабыл			37			12
28			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	680806402024	БайгариноваГульмира		6
29			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	510721401615	Шмунк Надежда		2
30			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	800224399084	КабылахатСаулет			39
31			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	461110401812	КурмашеваНазигуль			15
32			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	671120301983	МухаметамировАйдарбек		12	6			10
33			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	830728302700	КурмашевСерик		3	27			3
34			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	781210303555	МешелМукыйат		5
35			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	731226301577	Джанзаков Равиль		4				1
36			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	790327400969	Курманова Салима		8
37			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	790122303665	СаилханТанатар		5
38			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	910630450652	КубылековаАсем			11			5
39			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	710203300369	СоветханКуан			10			15
40			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	620505399033	ЖубайханАлимхан			161			2
41			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	730728300090	ЖумаргалиевАсхат		1
42			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	640611300123	ЕсжановСерик		2	9
43			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	680601300205	Уралбаев Булат		3	10
44			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	660130402472	ЛамбуковаАлтыншаш		3	10			5
45			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	690227300754	Бобко Виктор		2	4
46			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	670109302364	ТоксамбаевКаергазы		1
47			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	690108402150	ДжанзаковаАйгуль			6
48			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	540610302544	МырзакановАбдрахман		4
49			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	761124301469	ТурсумбаевКайрат		2	2			2
50			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	441103400317	ШпекбаеваКульпан		2
51			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	630308303654	Мешел Мурат		6
52			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	810507399054	РакадылЖанар		10	16
53			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	441002300183	БайгариновСерикан		1	20
54			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	571113400299	КалиакпароваМарзия		3	6
55			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	720601350965	РакадылАнуар		13	17
56			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	630515303461	Калим Нуксан		4	40			1
57			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	860712402359	НурсолтановаБалнур		2	10
58			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	620125302729	ТурганбаевЖумабек			10
59			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	660214302185	ТурганбаевТукымет		11
60			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	801227401455	КасеноваТурсынгуль						140
61			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	670604300993	ЖумажановПархат		6				4
62			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	901023300998	УвалиевСунгат		2	10			11
63			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	800311302341	АхмеджановЕрболат		20
64			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	560108401884	Лисина Ольга		16	43			19
65			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	720721399108	КонбайАдал		4
66			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	750328300663	СаргаскаевСерик		17
67			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	791005399071	БагыдашайБакытбек		3
68			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	841030300487	СайфулинАзамат						140
69			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	650209302037	ЖанхановБерикхан		19	29			4
70			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	750618300124	МукашевМухит		5
71			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	921228350952	МусунниЖаннат		2	25			2
72			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	700114301490	БутабаевЕрбол		9	22			3
73			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	480722301329	ДжанзаковКабдугали		2	4
74			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	820618000369	КамитУатхан		2
75			636275100		Герасимовка а.	жеке тұлға	721218302113	КурмашевКемельжан			5
76			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	670604300993	ЖумакановБауржан						26
77			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	881017302688	ТалашЖанболат		27	25			2
78			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	600527400196	УзбаеваЖибек			10
79			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	801106302697	АсемхановМейрам		6
80			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	820131302268	Касымов Руслан		2
81			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	810709302822	Манабаев Ренат		1				3
82			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	510520300787	КарибаевНурсадык		2	10
83			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	890930401381	Токабаева Наталья		10				3
84			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	760719402336	Рязанова Марина			3			2
85			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	830706301207	Найман Канат						1
86			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	720523301933	КамзановСерик		2	8
87			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	810124302684	Ефремов Николай		6				4
88			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	550601300635	ОразаевКаирбек			5
89			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	870223351999	Татаев Рустам		1	30
90			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	641227301915	АкылбековАманжол		5
91			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	800222300400	КабиевСамат						4
92			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	710714301923	Агильдин Сергей		2
93			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	770209401090	ТурсумбаеваЖанар		11				6
94			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	880404300632	Бардаков Алексей		7
95			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	940930351313	ЖазыкбаевДуман		11				3
96			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	670111402400	Никифорова Галина		14
97			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	820123302630	Хан Алексей			13
98			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	630506302078	НурсолтановЕргали			7
99			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	731106402727	СимароваНургуль			13
100			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	650819302380	АбдиновНариман		9	26			4
101			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	870330401653	Сулейменова Айжан		2	8			3
102			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	680310302130	Калинский Алексей		6	13
103			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	650715302167	ГалиевЕрлан		7
104			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	790928303131	ЖембековМедет		4
105			636275300		Казачье а.	жеке тұлға	550706301416	Нурсултанов Серик		1	16
106			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	620124400028	Погорелова Мария		7
107			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	880302300886	Сизов Иван						3
108			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	750501304234	Кадушкин Олег		3
109			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	740813301636	КалиакперовСерик			11
110			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	910828350444	БутожановРахат		8				3
111			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	691216401043	Егорова Светлана		1	4
112			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	760924302681	Нагнитченко Иван		24	72			47
113			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	631008401217	Мустафина Майраш		4				1
114			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	460804300312	Удовицкий Юрий		2
115			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	820724302628	Гужаковский Евгений		8
116			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	460818401819	Кузина Елена		2
117			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	770817402142	КайынбаеваНуржан			140			7
118			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	631010403475	Поджидаева Галина		2
119			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	660607300145	БарамбаевКенжибек			6
120			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	670203402232	ДжумадиловаМайра		8	8
121			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	780711402504	Купцова Татьяна			5
122			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	790825402803	Палкина Екатерина						1
123			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	660412402613	КайржановаГульшира		3	11			33
124			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	840809402431	Рыльская Наталья			4
125			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	861004400762	Акимова Ольга		10	30
126			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	530202402279	Нарыжнева Галина		3
127			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	700422404238	АйтжановаАймаш		30
128			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	590912301661	Мамилов Ильяс		4	11			1
129			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	860820301381	Агафонов Сергей		2
130			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	700523402508	Иващенко Константин		4
131			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	550812301745	Нагнитченко Николай		6	10			2
132			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	511107403239	Пещальникова Анна		3
133			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	770106302527	Шкредов Сергей		2				14
134			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	690622300648	Хайдин Владимир		5				1
135			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	920424350360	СоциаловДулат		4
136			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	720301303467	Маковицкий Андрей		5				3
137			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	841221301512	Ляпунов Иван		2				2
138			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	760523302750	Инжаков Сергей		6	9
139			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	581120302893	АпсалыковаНурзия		2	14
140			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	850707300515	Поджидаев Борис		5				12
141			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	600127401172	Мельман Татьяна		2				2
142			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	870618303252	Гужаковский Павел		4				6
143			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	950712351528	Егоров Павел		1
144			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	800128303147	Ядрышников Вячеслав		12
145			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	760425402368	Симоненко Ольга			6
146			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	690714300033	СерикпаевКайрат		5
147			636275600		Украинка а.	жеке тұлға	941101350747	Кадыс Рахман		8	20
Барлығы:										735	1472			633
№ р/н	Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы	Бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі		Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі					Жайылымдар алаңы, мың гектар			Ірі қара мал	Ұсақ мал		Жылқы малы		Түйе малы
1	Мамашев Т.К.	710118302741		05079057001					0,046
2	КХ "УКРАИНКА"	30264019886		05-079-057-206, -019, -213, -205					0,095			1186			45
3	Джанзаков К.	480722301329		05-079-057-291					0,183						6
4	Бердугожин Б.Ж.	551219301372		05-079-057-216, -217					0,301			30	370		180
5	Щелоковский Н.А.	600101311733		05-079-057-192					0,045			57			5
6	Аубакиров С.Т.	660101313017		05-079-057-103					0,026			23
7	Курмашев К.М.	721218302113		05-079-057-060					0,019				5
8	Бытиков Е.С.	860223301336		05-079-057-267, -268, -266, -263, -174, -262					0,857			118	243		76
Барлығы:									1,572			1414	370		180

2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жас-жыныстық топтары бойынша құрылған табындардың, отарлардың және табындардың саны туралы деректер

3-кесте. Алыс жайылымдарда жайылатын мал саны туралы ақпарат

№ р/н	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Мал саны, бас
			Ірі қара мал		Ұсақ мал		Жылқылар		Түйелер
			жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
1	636275100	Герасимовка	100						-	-
2	636275300	Казачье							-	-
3	636275600	Украинка					30		-	-
	Барлығы:		100				30		-	-

5-қосымша Жайылымдарды басқару және пайдалану жөніндегі Үлгілік жоспарға Форма

Ұсынылатын жайылым айналымының схемалары

Жылдар	Учаскелердің нөмірлері
	I	II	III
Бірінші жыл	көктемгі маусым	жазғы маусым	күзгі маусым
Екінші жыл	демалыс учаскесі	көктемгі маусым	жазғы маусым
Үшінші жыл	күзгі маусым	демалыс учаскесі	көктемгі маусым
Төртінші жыл	жазғы маусым	күзгі маусым	демалыс учаскесі

Қорытынды

Ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану кезінде табиғи және егілген жайылымдардың азықтық құндылығының төмендеуін және шөп жамылғысы өнімділігінің азаюын болдырмау үшін жайылым айналымын сақтау қажет, бұл азықтық базаның жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді.

Жайылым айналымы – жайылымдарды пайдалану және оларға күтім жасау жүйесі, онда белгілі бір тәртіппен (маусым ішінде, бір жылдан кейін немесе бірнеше жылдан кейін) олардың пайдалану мерзімдері мен тәсілдері өзгеріп отырады. Осы мақсатта жайылымды кезектестіріп пайдалану, мал жаю мен шабындықты алмастыру және жайылымға демалыс беру жүзеге асырылады.

Табиғи-климаттық жағдайлар мен жайылымдардың тозу деңгейін ескере отырып (әсіресе халық пайдаланатын жайылымдарға қатысты), маусымдық-алмастырмалы жайылым айналымы қолданылады. Ол жыл мезгілдері бойынша кезектесіп пайдаланылатын үш қоршаулы (загонды) жүйені қарастырады. Бұл жүйе бойынша әрбір жер учаскесі жайылымды кезектеп пайдалану үшін маусымның басы, ортасы және соңы бойынша бөлінеді.

Жайылым айналымын мал жаюды ұйымдастыру кезінде қолдану қажет, бұл ретте осы Жоспардың 3-қосымшасына сәйкес жайылым айналымының қолайлы сызбалары ескеріледі.

2026–2030 жылдарға арналған Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары жайылымдарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етіп, олардың жағдайын жақсартуға және деградация процесін болдырмауға мүмкіндік береді.