2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарын бекіту туралы

Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы мәслихатының 2026 жылғы 30 маусымдағы № 317 шешімі

Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 1-бабы 6-тармағының 15) тармақшасына және Қазақстан Республикасының "Жайылымдар туралы" Заңының 8-бабына сәйкес Улан аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары бекітілсін.

2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Ұлан аудандық мәслихатының төрағасы

Г. Калиева

Бекітілген Ұлан аудандық мәслихатының 2026 жылғы "30" маусым № 317 шешімімен

2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары

2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 шілдеде № 34831 болып тіркелген) сәйкес әзірленді.

Жоспар мыналарды қамтиды:

1) Саратов ауылдық округі аумағындағы жайылымдардың жер санаттары бөлінісіндегі орналасу сызбасы (картасы), сондай-ақ жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде олардың меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер;

2) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктеріне арналған, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды қоса алғанда, жайылымдардың сызбасы (картасы);

3) жайылым айналымының ұсынылатын схемалары көрсетілген сызба (карта);

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өту сервитуттары, мал айдау трассалары және мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) көрсетілген сызба (карта);

5) жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар көрсетілген сызба (карта);

6) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар көрсетілген сызба (карта);

7) су көздеріне (көлдер, өзендер, тоғандар, қазылған немесе суландыру арналары, құбырлы немесе шахталық құдықтар) қолжетімділік сызбасы, су тұтыну нормасына сәйкес әзірленген;

8) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар.

Жоспар жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері, жайылымдардың геоботаникалық тексеру жағдайы туралы деректер, ветеринариялық-санитариялық объектілер жөніндегі мәліметтер, меншік иелері – жайылым пайдаланушылар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық-жас ерекшелік топтары бойынша қалыптастырылған отарлар, табындар мен үйірлер саны туралы мәліметтер, шалғай жайылымдарға айдалатын мал басын қалыптастыру жөніндегі деректер, мәдени және аридті жайылымдарда мал жаюдың ерекшеліктері туралы мәліметтер, мал айдауға арналған сервитуттар туралы деректер, сондай-ақ мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де мәліметтер ескеріле отырып әзірленді.

Саратов ауылдық округі Ұлан ауданының орталық бөлігінде Ертіс өзенінің сол жағалауында таулы-дала және құрғақ дала аймағында орналасқан. Таулы-дала аймағы таулы шалғынды-дала, тау бөктеріндегі қоңыржай ылғалды дала және қоңыржай қуаң дала кіші аймақтарына бөлінеді. Климаты қоңыржай қуаң, қоңыржай ыстық, жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 360–390 мм. Ауаның ең төменгі температурасы –45°С, ең жоғары температурасы +40°С. Орташа жылдық температура +10°С. Салыстырмалы ылғалдылық 68 %. Негізінен оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс бағытындағы желдер басым, орташа жылдық жылдамдығы 2,7 м/сек.

Топырақ жамылғысы қара-қоңыр, оңтүстік таулы қара топырақтар, кәдімгі қара топырақтар, оңтүстік қара топырақтар, шайылған және кәдімгі таулы қара топырақ түрлерінен тұрады.

Өсімдік жамылғысы боз-бетегелі-жусанды, боз-бетегелі әртүрлі шөпті, әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты, жұмсақ сабақты және бұталы-шымды астық тұқымдасты әртүрлі шөптесін өсімдіктерден құралған.

Тұрақты қар жамылғысы қараша айының ортасында қалыптасып, сәуір айының бірінші онкүндігінде ериді. Аязсыз кезеңнің ұзақтығы 130–150 күнді құрайды.

Гидрографиялық желісі Ертіс өзені алабына жатады. Ірі өзендерінің бірі – Дресвянка өзені, сондай-ақ көптеген басқа өзендер мен жылғалар бар.

Саратов ауылдық округінің әкімшілік орталығы Саратовка ауылы аудан орталығы Қасым Қайсенов кентінен солтүстік-батысқа қарай 24,0 км қашықтықта орналасқан.

Саратов ауылдық округінің жалпы аумағы 15 787,2 гектарды құрайды, оның ішінде: егістік – 6 016,2 гектар, жайылым – 6 223,3 гектар, шабындық – 593 гектар.

Жер санаттары бойынша: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 9 160,5 гектар; елді мекендер жері – 2 909,7 гектар; өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және өзге де ауыл шаруашылығына жатпайтын мақсаттағы жерлер – 45 гектар; босалқы жерлер – 3 672 гектар.

1-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Саратов ауылдық округі бойынша жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері 1–5-кестелерде ұсынылған.

1-кесте. Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі жер санаттары бойынша жайылымдардың бөлінуі, мың гектар

Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Жер санаттары							Барлық жерлер
		ауыл шаруашылығы мақсатындағы	елді мекендер	өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығына жатпайтын өзге де мақсаттағы	ерекше қорғалатын табиғи аумақтар	орман қоры	су қоры	босалқы жерлер
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Саратов ауылдық округі	636267000	9,160	2,910	0,045	-	-	-	3,672	15,787
Барлығы		9,160	2,910	0,045	-	-	-	3,672	15,787

2-кесте. Елді мекен жайылымдарының бөлінуі, мың гектар

№ р/н	Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Елді мекеннің атауы	Жайылымдардың жалпы алаңы, мың гектар	Жайылымдардың алаңы және түрлері
					халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қамтамасыз етуге арналған жайылымдар, мың гектар	қоғамдық жайылымдар, мың гектар	қашық жайылымдар, мың гектар	маусымдық жайылымдар, мың гектар	аридті жайылымдар, мың гектар	мәдени жайылымдар, мың гектар
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
1	Саратов ауылдық округі	636267100	Саратов а.	1,411		1,411
2		636267200	Ново-Одесское а.	0,524		0,524
3		636267300	Отрадное а.	0,400		0,400
Барлығы				2,335		2,335

3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер

№ р/н	Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы	Бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі	Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі	Жайылымдар алаңы, мың гектар
1	ТОО "Арлан Агро KZ"	210940027909	05-079-052-174	0,008
2	Қасенов Жақсылық Жапарханұлы	490118301476	05-079-052-158, -003, -074	1,152
3	Оспанова Гульнар Токтарбековна	651116400024	05-079-052-152	0,141
4	КТ "Байсаков и К"	041140007446	05-079-052-137, -138, -066, 063	0,202
6	Кусаинов Урульбек Абдрахманович	370118301312	05-079-052-121	0,003
7	Вандлер Александр Петрович	540223302665	05-079-052-118	0,004
8	Милькин Анатолий Владимирович	520427300159	05-079-052-115	0,004
9	ТОО "Отрадное"	411400051992	05-079-052-093, -094, -095, -097	0,672
14	ТОО "Шарапат Агро"	200540005971	05-079-052-067	0,044
17	Тастанбек Нұрланбек Біләлұлы	640223301261	05-079-052-061, 060	0,071
19	Сыромолотова Нонна Алексеевна	300630400817	05-079-052-057	0,019
20	Пашкова Лидия Федоровна	381013401055	05-079-052-055	0,030
21	Рахматуллин АзымханАкатаевич	600720302998	05-079-052-050, -048	0,081
23	Бердугожин Бидахмет Жумагалиевич	551219301372	05-079-052-046	0,060
24	Байтуманов Сембай Қайырғазыұлы	560115301445	05-079-052-015	0,032
25	Тулегенов ИлиясУралбекұлы	901213301265	05-079-052-006	0,038
27	ТОО "Корпорация УЛАН"	170240035548	05-079-051-263	0,049
28	Нугуманов Нурлан Ануарбекович	640211301503	05-079-051-072	0,009
БАРЛЫҒЫ:				2,618

4-кесте. Жайылымдардың бөлінуі

№ р/н	Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Елді мекеннің атауы	Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, мың гектар				Қоғамдық жайылымдар алаңы, мың гектар	Қашық (маусымдық) жайылымдар алаңы, мың гектар
				Ірі қара мал	Ұсақ мүйізді мал	Жылқы малы	Түйе малы
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	Саратов ауылдық округі	636267100	Саратов а.	2,594	2,108	4,066	-	2,299	-
2		636267200	Ново-Одесское а.
3		636267300	Отрадное а.

Саратов ауылдық округі бойынша барлығы 1373 бас ірі қара мал, оның ішінде 549 бас сауын сиыр, 3241 бас ұсақ мүйізді мал және 1130 бас жылқы тіркелген (5-кесте).

5-кесте. Ауылдық округ бойынша мал басының жалпы саны

	қолда бар мал басы
	ІҚМ		ІҚМ	ІҚМ
	барлығы	оның ішінде сауын сиырлар
Саратов ауылдық округі бойынша барлығы, оның ішінде:	1373	549	3241	1130
халық саны	741	280	2342	753
ШҚ және ЖШС	632	269	899	377

Округ бойынша жайылымдарға қажеттілік есебі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" бұйрығына сәйкес, округтің орналасқан табиғи аймағы мен жайылым түрлері ескеріле отырып, қолда бар мал басына негізделіп жүргізілді. Жүктеме нормасы ірі қара малға – 3,5 га/бас, ұсақ мүйізді малға – 0,9 га/бас, жылқыға – 5,4 га/бас болып белгіленген.

"Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, Саратов ауылдық округі халқының ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын ұстау қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында жайылымдарға деген қажеттілік 1260 гектарды құрайды (6-кесте). Елді мекен аумағындағы қолда бар жайылым алқабы 2299 гектар болғандықтан, жайылым тапшылығы жоқ.

6-кесте. Сауын сиырлар үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу

№	Ауылдық округ	Жайылымдар алаңы, (га)	Сауын сиырлардың саны (бас)	1 басқа арналған жайылым қажеттілік нормасы, (га)	жайылымдарға қажеттілік, (га)	Тапшылық, (га)
1	Саратов	2299	280	3,5	980	нет

Елді мекендер жерлері құрылымында ауыл шаруашылығы алқаптары 2909,7 гектарды құрайды, оның ішінде халықтың қажеттіліктері үшін арналған жайылымдар 2299 гектар.

Саратов ауылдық округі бойынша жергілікті халықтың мал басы: ірі қара мал – 741 бас, ұсақ мүйізді мал – 2342 бас, жылқы – 753 бас (7-кесте).

7-кесте. Жеке қосалқы шаруашылықтағы мал үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу.

Округтің атауы	Елді мекендерге бекітілген жерлер	оның ішінде халықтың қажеттіліктері үшін жайылымдық алқаптар	Халықтағы ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері бойынша мал басының саны	оның ішінде		1 басқа шаққандағы орташа жүктеме, га	Жайылымда бағылатын малға нормативтерге сәйкес жайылымға қажеттілік	Жайылымда бағылатын малға арналған қосымша жайылым қажеттілігі	Бос жайылым учаскелері есебінен қажеттілікті өтеу
				стойлового содержания	выпасаемые
Саратов ауылдық округі	2909,7	2299					8768	6469	қосымша жайылымдар қажет болып табылады
Мал басы: (ІҚМ)			741	0	741	3,5	2594
ҰММ			2342	0	2342	0,9	2108
Жылқы малы			753	0	753	5,4	4066

Округ бойынша халықтың жайылымда бағылатын мал басына арналған жайылымдарға қажеттілік есебі нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар талап етіледі, жайылым тапшылығы бар.

Округтің ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлері құрамында 6223,3 гектар жайылымдар есепте тұр, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің іс жүзінде барлығы жеке тұлғалар мен мемлекеттік емес заңды тұлғалардың пайдалануында және меншігінде.

Округтегі ауыл шаруашылығы құрылымдарында – ЖШС, шаруа және фермер қожалықтарында мал басы: ірі қара мал – 632 бас, ұсақ мүйізді мал – 899 бас, жылқы – 377 бас (8-кесте).

8-кесте. Ауыл шаруашылығы құрылымдары үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу

Округтің атауы	Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер	оның ішінде жайылымдық алқаптар	Халықтағы ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері бойынша мал басының саны	оның ішінде		1 басқа шаққандағы орташа жүктеме, га	Жайылымда бағылатын малға нормативтерге сәйкес жайылымға қажеттілік	Жайылымда бағылатын малға арналған қосымша жайылым қажеттілігі	Бос жайылым учаскелері есебінен қажеттілікті өтеу
				қорада (қолда) бағылатын мал басы	жайылымда бағылатын мал басы
Саратов ауылдық округі	9160,5	6223,3					4707	-1516,3	қосымша жайылымдар талап етілмейді
Мал басы: (ІҚМ)			532	0	532	3,5	1862
ҰММ			899	0	899	0,9	809
Жылқы малы			377	0	377	5,4	2036

Округ бойынша ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы мал басын жайылыммен қамтамасыз етуге жүргізілген есеп нәтижесіне сәйкес қосымша жайылым жерлер талап етілмейді, жайылым тапшылығы жоқ.

Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін жалпы 13,475 мың гектар жайылым қажет. Оның ішінде 741 бас ірі қара мал, 2342 бас ұсақ мүйізді мал және 753 бас жылқы қоғамдық жайылымдарда, жалпы аумағы 2,299 мың гектар жерлерде бағылуда.Ал 532 бас ірі қара мал, 899 бас ұсақ мүйізді мал және 377 бас жылқы жер пайдалануға берілген жайылымдарда, жалпы аумағы 2,618 мың гектар жерлерде бағылуда.

9-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар.

№ р/н	Босалқы жерлер есебінен талап етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар	Қосымша берілетін жайылымдар
		Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар	Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар, мың гектар
1	2	3	4
1	6,469	-	6,469

2-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Жайылымдардың геоботаникалық зерттеу деректері

зерттеу күні, аңыз (легенда) бойынша және табиғи жем-шөптік алқаптар жіктемесіне сәйкес шифрлар	контурлар мен сипаттамалар нөмірлері (жақша ішінде)	жер бедері мен топырақ жағдайларына сәйкестігі көрсетілген табиғи жем-шөптік алқаптардың типтері (әртүрлілігі, модификациялары) атауы. Басқа алқаптар мен жерлердің атауы	Алқап түрі	контурдағы үлесі, пайызбен көрсетілген	алаңы, мың гектар	Қазіргі заманғы қолданыс	Жалпы өнімділік, гектарына центнер (зерттеу жылы)
1	2	3	4	5	6	7	8
6Б М-2б	1	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-қылқанды-жусанды өсімдік жамылғысы оңтүстік қара топырақты әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтарда	жайылым	50	0,033	жеке меншік малды жаю
9А М-2б	2	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-қарағанды-қылқанды оңтүстік қара топырақты толық дамымаған орташа саздақ топырақтарда	жайылым	70	0,037	жеке меншік малды жаю
5а М-2а	6	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-жусанды-спиреялы өсімдік қауымдастықтары жұқа қабатты оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,036	жеке меншік малды жаю
16В М-5а	7	Дресвянка өзенінің аңғары астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті шалғынды-қара-қоңыр топырақтарда	жайылым	70	0,193	жеке меншік малды жаю
5б М-2а	8	Ұсақ шоқылы жазық жусанды-бетегелі өсімдік жамылғысы жұқа қабатты оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,346	жеке меншік малды жаю	6,0
6Б М-2б	9	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-қылқанды-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы әлсіз дамыған оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	80	0,067	жеке меншік малды жаю
6Ба М-2б	10	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-жусанды-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы әлсіз дамыған оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	60	0,074	жеке меншік малды жаю
4 М-2б	12	Ұсақ шоқылы жазық боз-бетегелі-жусанды, спирея аралас өсімдік жамылғысы толық дамымаған оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,110	жеке меншік малды жаю
3 М-2а	13	Ұсақ шоқылы жазық боз-бетегелі-жусанды өсімдік жамылғысы кәдімгі қара-қоңыр саздақ топырақтарда	жайылым	70	0,069	жеке меншік малды жаю
5 М-2а	14	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы жұқа қабатты оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,1	жеке меншік малды жаю
9Ба М-2б	15	Шоқылы жазық бетегелі-жусанды-қарағанды өсімдік жамылғысы әлсіз дамыған оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	70	0,137	жеке меншік малды жаю	7,8
5 М-2а	16	Ұсақ шоқылы жазық бетегелі-қылқанды-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы жұқа қабатты оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,026	жеке меншік малды жаю
9Б М-2б	17	Ұсақ шоқы (шоқының төбесі) бетегелі-қарағанды-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы әлсіз дамыған оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,119	жеке меншік малды жаю
12 М-2б	18	Ұсақ шоқылы жазық қарағанды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы толық дамымаған оңтүстік қара топырақты орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,123	жеке меншік малды жаю
6Ба М-2б	19	Ұсақ шоқы (полигиксолон) бетегелі-жусанды-қарағанды өсімдік жамылғысы әлсіз дамыған қара-қоңыр орташа саздақ топырақтарда	жайылым	100	0,038	жеке меншік малды жаю	5,8
9Б М-2б	22	Ұсақ шоқы. Шоқы беткейі бетегелі-қарағанды-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы әлсіз дамыған оңтүстік қара топырақтарда	жайылым	100	0,191	жеке меншік малды жаю
16В М-5а	50	Өзен аңғары астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті өсімдік жамылғысы шалғынды-қара-қоңыр кәдімгі саздақ топырақтарда	жайылым	40	0,030	жеке меншік малды жаю

Кестенің жалғасы

Орташа жылдағы жеуге жарамды өсімдіктердің өнімділігі: гектарына құрғақ масса центнері, гектарына жем бірліктері центнері, гектарына сіңімді протеин килограмы						контур бойынша есептік өнімділік: гектарына құрғақ масса центнері (алымы), гектарына жем бірліктері центнері (бөлімі)	контур бойынша жем-шөп қоры: гектарына құрғақ масса центнері (алымы), гектарына жем бірліктері центнері (бөлімі)	мәдени-техникалық жағдайы, дәрілік өсімдіктердің болуы	Пайдалану бойынша ұсыныстар, мал түрі. Жақсарту бойынша ұсынылатын іс-шаралар.
маусымдар бойынша жайылымдық жем-шөп
шабындық	шабылатын жайылымдар	көктем	жаз	күз	қыс
9	10	11	12	13	14	15	16	17	18
		4,0 2,6 33,7	5,3 2,9 24,6	5,5 2,6 16,2	4,5 1,7 10,0	5,3 2,9		Орташа тығыз	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,6 2,8 41,4	6,3 3,3 30,8	4,2 1,9 12,1	5,2 1,9 12,3	6,3 3,3		Орташа тығыз	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		2,1 1,4 23,8	3,0 1,7 19,3	3,2 1,6 13,6	2,8 0,9 6,6	3,0 1,7	106 59	орташа тапталған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,6 3,0 54,0	10,8 6,0 57,7	2,5 2,4 15,8	10,8 6,0			таза (өсімдік жамылғысы бұталанбаған, тапталмаған)	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		0,8 0,5 6,2	1,0 0,5 4,3	2,8 1,6 10,8	2,3 0,9 7,6	2,8 1,6	965 543	күшті тапталған (қатты тапталған)	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,0 2,6 33,7	5,3 2,9 24,6	5,5 2,9 16,2	4,5 1,7 10,0	5,3 2,9		Орташа тығыз	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		1,5 0,9 12,7	2,0 1,1 9,7	2,7 1,4 9,4	2,0 0,8 5,7	2,7 1,4		орташа тапталған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін, кейде шабылатын
		6,1 4,0 53,8	8,3 4,7 40,1	7,8 3,7 23,0	6,8 2,7 15,6	8,3 4,7	913 514	қатты тығыз	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,6 3,6 35,3	7,5 4,0 29,7	7,5 3,6 20,3	6,0 2,2 13,1	7,5 4,0		таза (өсімдік жамылғысы бұталанбаған, тапталмаған)	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,6 3,6 51,4	7,4 4,0 35,4	5,8 4,0 35,4	4,8 1,8 8,7	7,4 4,0	735 400	таза (өсімдік жамылғысы бұталанбаған, тапталмаған)	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		2,6 1,6 19,7	3,2 1,7 13,9	3,7 1,7 11,3	3,2 1,2 7,2	3,2 1,7		орташа тапталған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		5,6 3,6 51,4	7,4 4,0 35,4	5,8 2,5 16,0	4,8 1,8 8,7	7,4 4,0	191 104	орташа тапталған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,0 2,4 36,0	5,5 2,8 26,8	3,8 1,7 10,9	4,5 1,7 10,4	445 167	52955 19875	орташа бұталанған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		0,9 0,5 8,7	1,5 0,7 6,7	0,9 0,5 2,9	1,8 0,7 3,3	1,5 0,7	185 82	орташа бұталанған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		1,5 0,9 12,7	2,0 1,1 9,7	2,7 1,4 9,4	2,0 0,8 5,7	2,7 1,4	103 53	орташа тапталған	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,0 2,4 36,0	5,5 2,8 26,8	3,8 1,7 10,9	4,5 1,7 10,4	5,5 2,8	1041 542		көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін
		4,6 3,0 54,0	10,8 6,0 57,7	5,5 2,4 15,8	2,5 0,7 5,5	10,8 6,0		таза (өсімдік жамылғысы бұталанбаған, тапталмаған)	көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін

3-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Жайылымдық инфрақұрылым объектілері және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер

№ р/н	Жайылымдық инфрақұрылым объектілері	Қолданыстағы жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік	Құрылысын салу (қайта жаңғырту) талап етілетін жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік	Ұзындығы, километр	Алаңы, мың шаршы метр
1	2	3	4	5	6
1.	Сумен жабдықтау құрылыстары (құдықтар, құбырлы және шахталы құдықтар, қазба жұмыстары)
2.	Құрылыстар, көпірлер, жолдар
3.	Мал айдау трассалары, мал аялдату және суару алаңдары
4.	Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған алаңдар, жайылым қоршаулары, дуалдар (соның ішінде электрлі қоршаулар), ауыл шаруашылығы жануарларын кезектестіріп (порциялық) жаюға арналған қора-қопсылар
5.	Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық өңдеуге арналған қашаулар
6.	Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен объектілер, сондай-ақ жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалану объектілері
7.	Су құбырымен қамтамасыз ету объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің өзге де түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылыстар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалануға қажетті өзге де мүлік

4-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

1-кесте. Мал басының саны туралы деректер, олардың иелерін көрсетеді

№ р/н	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Меншік иесінің түрі	Меншік иесінің бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі	Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) немесе заңды тұлғалардың атауы	Мал басының саны, бас
						Ірі қара мал	Ұсақ мал	Жылқы малы	Түйе малы
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	636267100	Саратов	жеке тұлға	840212402763	Раисова Салтанат Мубараковна	22
2	636267100	Саратов	жеке тұлға	731013400577	Шепелевва Любовь Викторовна	9
3	636267100	Саратов	жеке тұлға	950610350189	Кайдаров Османали	7	6
4	636267100	Саратов	жеке тұлға	500620302243	Бастайлаков Омар	11	58	9
5	636267100	Саратов	жеке тұлға	811031401510	Петрушина Юлия Валерьевна	15	38
6	636267100	Саратов	жеке тұлға	600610400612	Кокышева Гульмира Борисовна	14	21
7	636267100	Саратов	жеке тұлға	930930351301	Адильбек Дидар		24
8	636267100	Саратов	жеке тұлға	501126400069	Прокопова Анна Васильевна	100	20	65
9	636267100	Саратов	жеке тұлға	540407300292	Шахаров Серикбол Киноятович		20
10	636267100	Саратов	жеке тұлға	560914400040	Искакова Галия Мухтаровна			6
11	636267100	Саратов	жеке тұлға	640223301261	Тастанбек Нурлан Билялович	2	44	10
12	636267100	Саратов	жеке тұлға	640211301503	Нугуманов Нурлан		23	15
13	636267100	Саратов	жеке тұлға	601125302798	Крикуненко Виктор		43
14	636267100	Саратов	жеке тұлға	731126302561	Туребаев Бауржан	6
15	636267100	Саратов	жеке тұлға	870128302290	Кригер Денис	1
16	636267100	Саратов	жеке тұлға	590330301172	Абильгасенов Бакытжан		30	1
17	636267100	Саратов	жеке тұлға	720518301570	Берикболов Бауржан	10	50	4
18	636267100	Саратов	жеке тұлға	660223303777	Омаров Серикбол			1
19	636267100	Ново-Одесское	жеке тұлға	570822301490	Мысник Олег	1
20	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	3901101400330	Боранбаева Нурзипа	6
21	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	520905301175	Байназаров Сергей		28
22	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	440105401313	Буконева Карлыгаш		14
23	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	751210300951	Закиев Даут	20
24	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	570112301123	ОразбековКаирбек	3	57	15
25	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	660926400265	Калиева Дарья			2
26	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	650525402705	Фалина Светлана	3
27	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	560210403612	Кабдуалиева Алтынгуль	3
28	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	540223302665	Вандлер Александр		30	18
29	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	680410302382	Байгереев Роман	4
30	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	570601403223	Рахимова Алтыншаш	2
31	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	540904302042	Цуриков Владимир	10
32	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	890330300840	Вандлер Денис		30	28
33	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	650617300871	Аушинова Бактыгуль	10	20	1
34	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	710621300517	Зайнулдинов Серик	3	19	2
35	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	780723300666	Турарбеков Асхат	5	5	3
36	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	530801302714	Ченваев Леонид		7	13
37	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	710504302212	Чуембаев Марат	62	43	3
38	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	530323400101	Адильбаева Майра		37
39	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	730705302124	Нургазинов Ербол	6		12
40	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	631105302724	Ахметнабиев Мейрамкан	1
41	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	700416302331	Кусаинов Болат	5	29	4
42	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	680101300910	Смаков Еженхан		8	12
43	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	710501304639	Дюзбаев Жанболат		78	26
44	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	640415401122	Нургазинова Дина	2	88	12
45	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	840806302429	Бердюгожин Алибек			50
46	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	860501303105	Нуракатов Сергей		13
47	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	630102300621	Исаханов Мурат	2	30
48	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	750620350805	Тайсултанов Рустам	6
49	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	620415400418	Кайсенова Нуригуль	11	60	14
50	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	720515403030	Дутпаева Алтынай	2	0	0
51	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	920509351529	Чуембаев Асет	5	12	6
52	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	740131301103	Абаканов Джамбул	25		1
53	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	710101401804	Муканов Жанибек	2	10	1
54	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	840509400404	Козбакова Айнур	2	28	2
55	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	870526300654	Жидкеев Замир	3
56	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	551228300066	Талдыбаев Каиргазы		32
57	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	631001303063	Толегенов Ермек	6	25	1
58	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	640827401975	Аменева Гаухар		31	1
59	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	490603400183	Абдрахманова Кулбарш	1	20
60	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	620212450689	Хазигуль Хазигуль	5	86	2
61	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	641001300020	Токтаров Серик	5	6
62	636267200	Ново-Одесское	жеке тұлға	600228400765	Алибаева Карлыгаш		25
63	636267300	Ново-Одесское	жеке тұлға	710320301928	Нургазинов Ербол	5	131	24
64	636267300	Отрадное	жеке тұлға	610307301556	Касенов Бигазы		23	5
65	636267300	Отрадное	жеке тұлға	660626401649	Муканова Руза	12		6
66	636267300	Отрадное	жеке тұлға	940611450892	Батырханова Кристина	2	3	2
67	636267300	Отрадное	жеке тұлға	520221301246	Оспанов Алтынбек		9	5
68	636267300	Отрадное	жеке тұлға	480712301433	Канафиянов Есимхан	22	30	13
69	636267300	Отрадное	жеке тұлға	650820301487	Штефан Владимир		21
70	636267300	Отрадное	жеке тұлға	550311300202	Наурузбаев Даулеткан		8	1
71	636267300	Отрадное	жеке тұлға	600803301504	Мешелов Турсынгожа	6	19	10
72	636267300	Отрадное	жеке тұлға	590829400450	Раисова Нуржамал	3		3
73	636267300	Отрадное	жеке тұлға	680314302300	Муканов Абдыгалым	6		3
74	636267300	Отрадное	жеке тұлға	880419302105	Раматуллин Максат	112	172	45
75	636267300	Отрадное	жеке тұлға	560814400255	Байтуманова Мария	7	20	2
76	636267300	Отрадное	жеке тұлға	740930302620	Мусабеков Болатбек	4	11	4
77	636267300	Отрадное	жеке тұлға	781224302971	Малаев Даурен			35
78	636267300	Отрадное	жеке тұлға	790707403354	Бесенева Жанна	6	24
79	636267300	Отрадное	жеке тұлға	630127300903	Кусаинов Турсынхан	2	8	2
80	636267300	Отрадное	жеке тұлға	610301404062	Касенова Кульзия	18		1
81	636267300	Отрадное	жеке тұлға	701004301702	Айдарханов Нурлан	3	85	25
82	636267300	Отрадное	жеке тұлға	670725301266	Омаров Серыкбол	12	7	3
83	636267300	Отрадное	жеке тұлға	610325303257	Сеилканов Мурат	8
84	636267300	Отрадное	жеке тұлға	720728302566	Нысынгалиев Нурлан	11	20	10
85	636267300	Отрадное	жеке тұлға	700906400296	Жакибаева Карашаш	7	18	5
86	636267300	Отрадное	жеке тұлға	550428301524	Касенов Кумаргазы	6	28
87	636267300	Отрадное	жеке тұлға	590413401883	Ордабаев Еркен	7	7
88	636267300	Отрадное	жеке тұлға	590506402450	Биекенова Куляй		15	5
89	636267300	Отрадное	жеке тұлға	480322301225	Оспанов Нурлыбек		23	11
90	636267300	Отрадное	жеке тұлға	720327302728	Кузнецов Владимир	8	5
91	636267300	Отрадное	жеке тұлға	551219301372	Бердюгожин Бидахмет	30	370	180
92	636267300	Отрадное	жеке тұлға	921124451357	Байбекова Мейрамгуль	6	7	10
93	636267300	Отрадное	жеке тұлға	790817302734	Темербаев Медет	20	30	3
94	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	210940027909	ТОО "Арлан Агро KZ"	80		8
95	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	370118301312	К усаиновУрульбекАбдрахманович	2	20	2
96	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	540223302665	Вандлер Александр Петрович		30	18
97	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	200540005971	ТОО "Шарапат Агро"	391	42	6
98	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	640223301261	ТастанбекНұрланбекБіләлұлы	2	44	10
99	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	600720302998	Рахматуллин АзымханАкатаевич	112	172	45
100	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	551219301372	Бердугожин Бидахмет Жумагалиевич	30	370	180
101	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	560115301445	Байтуманов Сембай Қайырғазыұлы	7	20	2
102	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	901213301265	Тулегенов Илияс Уралбекұлы	5	18	29
103	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	170240035548	ТОО "Корпорация УЛАН"	3	160	62
104	636267000	Саратовский с/о	шаруа қожалығы	640211301503	Нугуманов Нурлан Ануарбекович		23	15
	БАРЛЫҒЫ:					1373	3241	1130	0

2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жас-жыныстық топтары бойынша құрылған табындардың, отарлардың және табындардың саны туралы деректер

№ р/н	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Табындар, отарлар, табындар саны
			Ірі қара мал
			барлығы	оның ішінде
				быков	коров	телок	бычков
1	2	3	4	5	6	7	8
1	636267100	Саратов а.	3	1
2	636267200	Ново-Одесское а.		1
3	636267300	Отрадное а.		1
	Барлығы:		3	3

Кестенің жалғасы

Табындар, отарлар, табындар саны
Ұсақ мал				Жылқылар			Түйелер
барлығы	оның ішінде			барлығы	оның ішінде		барлығы	оның ішінде
	қойлар мен ешкілер	жас жануарлар (жас ешкілер, ешкілер)	жас жануарлар (қошқарлар, лақтар)		айғырлар, биелер	жас жануарлар		түйелер	жас жануарлар
9	10	11	12	13	14	15	16	17	18
2	2
2	2

3-кесте. Алыс жайылымдарда жайылатын мал саны туралы ақпарат

№ р/н	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Мал саны, бас
			Ірі қара мал		Ұсақ мал		Жылқылар		Түйелер
			жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
1	636267100	Саратовка	251	-	423	-	124	-	-	-
2	636267200	Ново-Одесское	254	-	1037	-	257	-	-	-
3	636267300	Отрадное	325	15	1005	318	395	29	-	-
	Барлығы:		830	15	2465	318	776	29	-	-

5-қосымша Жайылымдарды басқару және пайдалану жөніндегі Үлгілік жоспарға Форма

Ұсынылатын жайылым айналымының схемалары

Жылдар	Учаскелердің нөмірлері
	I	II	III
Бірінші жыл	көктемгі маусым	жазғы маусым	күзгі маусым
Екінші жыл	демалыс учаскесі	көктемгі маусым	жазғы маусым
Үшінші жыл	күзгі маусым	демалыс учаскесі	көктемгі маусым
Төртінші жыл	жазғы маусым	күзгі маусым	демалыс учаскесі

Қорытынды

Ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану кезінде табиғи және егілген жайылымдардың жем-шөптік сапасының нашарлауына және шөп өнімділігінің төмендеуіне жол бермеу мақсатында жайылым айналымын сақтау қажет, бұл жем-шөп базасының жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді.

Жайылым айналымы – бұл жайылымдарды пайдалану және оларды күтіп-баптау жүйесі, онда белгілі бір тәртіппен (маусым ішінде, бір жылдан кейін немесе бірнеше жыл ішінде) оларды пайдалану мерзімдері мен тәсілдері өзгеріп отырады. Осы мақсатта жайылымды кезектестіріп пайдалану, шөп шабу мен мал жаюды алмастыру, сондай-ақ жайылымға демалыс беру жүзеге асырылады.

Табиғи-климаттық жағдайларды және жайылымдардың тапталу деңгейін (әсіресе халық пайдаланатын жайылымдарға қатысты) ескере отырып, маусымдық-алмастырмалы жайылым айналымы қолданылады. Ол жыл мезгілдері ішінде жайылымдарды кезектестіріп пайдалану арқылы үш қоршаулы (загонды) сызбаны қарастырады. Мұндай жүйеде әрбір учаске маусымның басы, ортасы және соңы үшін кезектесіп пайдаланылатын қоршауларға бөлінуі тиіс.

Жайылым айналымын мал жаюды ұйымдастыру кезінде қолдану қажет, бұл ретте осы Жоспардың 3-қосымшасына сәйкес жайылым айналымының қолайлы сызбалары ескеріледі.

Әзірленген 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Саратов ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары жайылымдарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге, олардың жағдайын жақсартуға және деградация процесінің алдын алуға мүмкіндік береді.