Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінің 37-бабы 4-тармағына сәйкес, Түркістан облыстық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
1. Қоса тіркелген Түркістан облысының 2026-2030 жылдарға арналған қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштері бекітілсін.
2. Осы шешiм алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
| Облыстық мәслихат төрағасы | Н. Әбішов |
| Түркістан облыстық мәслихатының 2026 жылғы 24 маусымдағы №23/327-VIII шешімімен бекітілді |
Түркістан облысының 2026-2030 жылдарған арналған қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштері
Көрсеткіштердің тізбесі | Өлшем бірлігі | ПДК нормалары | Көрсеткіштердің кезеңдер бойынша мәні | ||||||
Бастақы деңгейі, 2025/2024*ж. | 2026 ж. | 2027 ж. | 2028 ж. | 2029 ж. | 2030 ж. | ||||
1 Атмосфералық ауа | |||||||||
1.1 Атмосфералық ауа сапасы | |||||||||
Түркістан қ. | |||||||||
Атмосфераның ластану деңгейі (АЗИ5)* | бірлік | 0-4 | 5 | ≤5 | ≤4,7 | ≤4,5 | ≤4,3 | ≤4 | |
1.1.1 Түркістан қаласының атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың орташа тәуліктік концентрациясы | |||||||||
Азот диоксиді* | мг/м3 | 0,04 | 0,0846 | ≤0,07 | ≤0,06 | ≤0,05 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Күкірт диоксиді* | мг/м3 | 0,05 | 0,0638 | ≤0,06 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | |
1.1.1.1 АСМ Turkestan-003, Шолпан 2 тас жолы (43.304538, 68.260667) | |||||||||
Диоксид азота | мг/м3 | 0,04 | 0,077 | ≤0,06 | ≤0,06 | ≤0,05 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
1.1.2 Түркістан қаласының атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың ең жоғары деңгейі | |||||||||
Азот диоксиді* | мг/м3 | 0,2 | 0,76 | ≤0,6 | ≤0,5 | ≤0,4 | ≤0,3 | ≤0,2 | |
Күкірт диоксиді* | мг/м3 | 0,5 | 2,11 | ≤1,7 | ≤1,3 | ≤1 | ≤0,7 | ≤0,5 | |
Азот оксиді* | мг/м3 | 0,4 | 0,76 | ≤0,65 | ≤0,60 | ≤0,55 | ≤0,5 | ≤0,4 | |
Көміртек оксиді* | мг/м3 | 5 | 11,99 | ≤10 | ≤8 | ≤7 | ≤6 | ≤5 | |
1.1.2.1 АСМ Turkestan -003, Шолпан 2 тас жолы (43.304538, 68.260667) | |||||||||
РМ2,5 бөлшектері | мг/м3 | 0,16 | 0,2307 | ≤0,2 | ≤0,19 | ≤0,18 | ≤0,17 | ≤0,16 | |
1.1.2.2 Пост 1, Қазгидромет, Алаша Байтак жырау көшесі, Оралман ауданы | |||||||||
Сутек сульфиді* | мг/м3 | 0,008 | 0,036 | ≤0,02 | ≤0,01 | ≤0,009 | ≤0,008 | ≤0,008 | |
1.1.3 Кентау қаласының атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың орташа тәуліктік концентрациясы | |||||||||
Күкірт диоксиді* | мг/м3 | 0,05 | 0,0026 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | |
Көміртек оксиді* | мг/м3 | 3 | 0,2198 | ≤1,5 | ≤1,5 | ≤1,5 | ≤1,5 | ≤1,5 | |
1.1.3.1 АСМ Turkestan-002 Момышұлы көшесі, 65 (43.509151, 68.500914) | |||||||||
Диоксид азота | мг/м3 | 0,04 | 0,1374 | ≤0,1 | ≤0,08 | ≤0,06 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
1.1.4 Кентау қаласының атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың ең жоғары деңгейі | |||||||||
Күкірт диоксиді* | мг/м3 | 0,5 | 0,0247 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | ≤0,05 | |
Көміртек оксиді* | мг/м3 | 5 | 3,63 | ≤5 | ≤5 | ≤5 | ≤5 | ≤5 | |
Сутек сульфиді* | мг/м3 | 0,008 | 0,015 | ≤0,013 | ≤0,012 | ≤0,010 | ≤0,009 | ≤0,008 | |
1.1.4.1 АСМ Turkestan-002 Момышұлы көшесі, 65 (43.509151, 68.500914) | |||||||||
Азот диоксиді* | мг/м3 | 0,2 | 0,3495 | ≤0,3 | ≤0,3 | ≤0,2 | ≤0,2 | ≤0,2 | |
Күкірт диоксиді* | мг/м3 | 0,5 | 0,9805 | ≤0,80 | ≤0,75 | ≤0,70 | ≤0,65 | ≤0,5 | |
1.1.5 Састөбе ауылындағы атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың орташа тәуліктік концентрациясы | |||||||||
Азот диоксиді* | мг/м3 | 0,04 | 0,05 | ≤0,047 | ≤0,045 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Озон* | мг/м3 | 0,03 | 0,05 | ≤0,045 | ≤0,040 | ≤0,035 | ≤0,03 | ≤0,03 | |
1.1.6 Састөбе ауылындағы атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың ең жоғары деңгейі | |||||||||
Көміртек оксиді* | мг/м3 | 5 | 7,7 | ≤7 | ≤6,3 | ≤5,6 | ≤5,3 | ≤5 | |
Азот диоксиді* | мг/м3 | 0,2 | 0,87 | ≤0,80 | ≤0,65 | ≤0,50 | ≤0,35 | ≤0,2 | |
Озон* | мг/м3 | 0,16 | 0,19 | ≤0,18 | ≤0,17 | ≤0,16 | ≤0,16 | ≤0,16 | |
1.1.7 Атмосфералық ауадағы азот диоксидінің орташа тәуліктік концентрация деңгейі (NO2) | |||||||||
Арыс қаласы | мг/м3 | 0,04 | 0,018 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Байдібек ауданы (Шаян ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,011 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Жетісай ауданы (Жетісай қаласы) | мг/м3 | 0,04 | 0,014 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Қазығұрт ауданы (Қазығұрт ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,014 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Келес ауданы (Абай ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,017 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Мақтаарал ауданы (Мырзакент кенті) | мг/м3 | 0,04 | 0,014 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Ордабасы ауданы (Темірлановка ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,014 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Отырар ауданы (Шаульдер ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,013 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Сайрам ауданы (Ақсукент ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,017 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Сарыағаш ауданы (Сарыағаш қаласы) | мг/м3 | 0,04 | 0,016 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Сұзақ ауданы (Шолаққорған ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,014 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Төле би ауданы (Леңгер қаласы) | мг/м3 | 0,04 | 0,014 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Түлкібас ауданы (Тұрар Рысқұлов ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,013 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Шардара ауданы (Шардара қаласы) | мг/м3 | 0,04 | 0,012 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
Сауран ауданы (Шорнақ ауылы) | мг/м3 | 0,04 | 0,022 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | ≤0,04 | |
1.2 Атмосфераға стационарлық көздер арқылы шығарылатын ластаушы заттардың жалпы шығымы (нормативтік көлемі) | |||||||||
Түркістан облысы* | Тонна | - | 150 400 | 148 230 | 146 060 | 143 890 | 141 720 | 139 550 | |
1.3 Бензинді автокөліктердің шығарындыларының токсиктілік көрсеткіштері бойынша нормадан ауытқу үлесі | |||||||||
Түркістан қаласы | |||||||||
Көміртек оксиді бойынша, % CO | % | 0 | 15,45 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | |
Көмірсутектер бойынша, % CH | % | 0 | 27,27 | 25 | 23 | 21 | 20 | 15 | |
Кентау қаласы | 0 | ||||||||
Көміртек оксиді бойынша, % CO | % | 0 | 14 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | |
Көмірсутектер бойынша, % CH | % | 0 | 31 | 28 | 25 | 22 | 19 | 15 | |
2 Жер беті сулары | |||||||||
Жер беті суларының сапасы | |||||||||
2.1 Судың сапасын бірыңғай классификация бойынша сыныптау | |||||||||
Келес өзені* | класс | >5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 3 | ||
2.2 Ластаушы заттардың мөлшері | |||||||||
Фенол | |||||||||
Арыс өзені | ПДК үлесі | ≤1 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1,5 | ≤1 | |
Бадам өзені | ПДК үлесі | ≤1 | 5,5 | 4,5 | 3,5 | 2,5 | 1,5 | ≤1 | |
Қошқорған су қоймасы | ПДК үлесі | ≤1 | 17,5 | 16 | 10 | 6 | 4 | 3 | |
Қорғасын | |||||||||
Қошқорған су қоймасы | мг/дм3 | 2,8 | 2,5 | 2 | 1,7 | 1,4 | ≤1 | ||
3. Топырақ | |||||||||
Көрсеткіштердің тізімі | Өлшем бірлігі | Тазалау критерийі | Бастапқы деңгейі, 2025 ж. | 2026 ж. | 2027 ж. | 2028 ж. | 2029 ж. | 2030 ж. | |
3.1 Топырақтағы қорғасын мөлшері | |||||||||
Кентау қаласының ойын және спорт алаңдарының аумағындағы топырақ қабатындағы қорғасын мөлшері жоғарғы деңгейде | мг/кг | 200 | 200-ден 1008-ге | 200-ден 1008-ге | 200-ден 800-ге | 200-ден 500-ге | 200-ден аз | 200-ден аз | |
4. Өсімдіктер жамылғысы | |||||||||
Көрсеткіштердің тізімі | Өлшем бірлігі | Бастапқы деңгейі, 2025 ж. | 2026 ж. | 2027 ж. | 2028 ж. | 2029 ж. | 2030 ж. | ||
4.1 МОҚ аумағында жасыл аймақтар құру* | |||||||||
Түркістан облысы | га | 900 | 900 | 900 | 900 | 900 | 900 | ||
5 Коммуналдық қалдықтар | |||||||||
Көрсеткіштердің тізімі | Өлшем бірлігі | Бастапқы деңгейі, 2025 ж. | 2026 ж. | 2027 ж. | 2028 ж. | 2029 ж. | 2030 ж. | ||
5.1 Халықты қалдықтарды жинау және шығару қызметтерімен қамтамасыз ету (%) | |||||||||
Түркістан облысы | % | 96,5 | 97,5 | 98,5 | 100 | 100 | 100 | ||
5.2 Қалдықтарды орналастыру полигонының экологиялық талаптар мен санитарлық нормаларға сәйкес келу үлесі, % | |||||||||
Түркістан облысы | % | 35 | 38 | 41 | 44 | 47 | 50 | ||
5.3 Түзілетін қатты тұрмыстық қалдықтардың қайта өңдеу және кәдеге жарату үлесі | |||||||||
Түркістан облысы | % | 26 | 33 | 36 | 40 | 45 | 49 | ||
6. Радиационная ситуация | |||||||||
Көрсеткіштердің тізімі | Өлшем бірлігі | ПДК | Бастапқы деңгейі, 2025 ж. | 2026 ж. | 2027 ж. | 2028 ж. | 2029 ж. | 2030 ж. | |
6.1 Кентау қаласындағы тұрғын үй ішіндегі радон белсенділігінің деңгейі | Бк/м3 | 200 | 325 | ≤250 | ≤250 | ≤200 | ≤200 | ≤200 | |
6.2 Сұзақ ауданы, Тасты ауылындағы тұрғын үй ішіндегі радон белсенділігінің деңгейі | Бк/м3 | 200 | 213 | ≤200 | ≤200 | ≤200 | ≤200 | ≤200 | |
Ескерту:
бастапқы деңгей ретінде 2024 жылғы деректер алынған. ** Тазарту критерийі – халықаралық тәжірибе негізінде анықталған.
МОҚ – Мемлекеттік орман қоры ПДК – Шекті рұқсат етілген концентрация Бк/м³ – текше метрдегі беккерель мг/кг – килограмға шаққандағы миллиграмм.
