Риддер қалалық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсандағы № 33/3-VIII "2026-2028 жылдарға арналған Риддер қаласының бюджеті туралы" шешіміне өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы

Жаңа

Шығыс Қазақстан облысы Риддер қалалық мәслихатының 2026 жылғы 15 мамырдағы № 39/2-VIII шешімі

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Осы шешімнің қолданысқа енгізілу тәртібін 2-т қараңыз.

      Риддер қалалық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

      1. Риддер қалалық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсандағы №33/3-VIII "2026-2028 жылдарға арналған Риддер қаласының бюджеті туралы" шешіміне келесі өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

      1-тармақ жаңа редакцияда жазылсын:

      "1. Риддер қаласының 2026-2028 жылдарға арналған бюджеті тиісінше 1, 2 және 3-қосымшаларға сәйкес, соның ішінде 2026 жылға келесі көлемдерде бекітілсін:

      1) кірістер –10675977,0 мың теңге:

      салықтық түсімдер – 9033819,0 мың теңге;

      салықтық емес түсімдер – 51042,0 мың теңге;

      негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер – 85466,0 мың теңге;

      арнаулы түсімдер – 0,0 мың теңге;

      трансферттер түсімдері – 1505650,0 мың теңге;

      2) шығындар – 12122680,7 мың теңге;

      3) таза бюджеттік кредиттеу – 0,0 мың теңге:

      бюджеттік кредиттер – 0,0 мың теңге;

      бюджеттік кредиттерді өтеу – 0,0 мың теңге;

      4) қаржылық активтермен жасалатын операциялар бойынша сальдо – 0,0 мың теңге:

      қаржылық активтерді сатып алу – 0,0 мың теңге;

      мемлекеттің қаржылық активтерін сатудан түсетін түсімдер – 0,0 мың теңге;

      5) бюджет тапшылығы (профициті) – -1446703,7 мың теңге;

      6) бюджеттің мұнайға қатысты емес тапшылығы (профициті) – 0,0 мың теңге;

      7) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) – 1446703,7 мың теңге:

      қарыздар түсімі – 620069,0 мың теңге;

      қарыздарды өтеу – 80290,0 мың теңге;

      бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары – 906924,7 мың теңге.";

      5-тармақ жаңа редакцияда жазылсын:

      "5. 2026 жылға арналған қалалық бюджетте облыстық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер 603678,0 мың теңге мөлшерінде көзделсін.";

      6-тармақ жаңа редакцияда жазылсын:

      "6. 2026 жылға арналған қалалық бюджетте облыстық бюджеттен нысаналы даму трансферттер 901972,0 мың теңге мөлшерінде көзделсін.";

      мынадай мазмұндағы 6-1-тармақпен толықтырылсын:

      "6-1. 2026 жылға арналған қалалық бюджетте ішкі қарыздарды тарту есебінен тұрғын үй сатып алуға облыстық бюджеттен 620069 мың теңге мөлшерінде кредиттер көзделсін.";

      көрсетілген шешімнің 1-қосымшасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

      2. Осы шешім 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

      Риддер қалалық мәслихатының төрағасы Е. Нужных

  Риддер қалалық мәслихатының
2026 жылғы 15 мамырдағы
№39/2-VIII шешіміне қосымша
  Риддер қалалық мәслихатының
2025 жылғы 19 желтоқсандағы
№ 33/3-VIII шешіміне
1 қосымша

2026 жылға арналған Риддер қаласының бюджеті







Санаты

Барлығы кірістер (мың теңге)


Сыныбы



Кіші сыныбы




Ерекшелігі





Атауы

1

2

3

4

5

6





I. Кірістер

10 675 977,0

1




Салықтық түсімдер

9 033 819,0


01



Табыс салығы

7 033 025,0



1


Корпоративтік табыс салығы

2 790 577,0



2


Жеке табыс салығы

4 242 448,0


03



Әлеуметтік салық

25 940,0



1


Әлеуметтік салық

25 940,0


04



Меншікке салынатын салықтар

1 792 060,0



1


Мүлікке салынатын салықтар

1 132 781,0



3


Жер салығы

157 620,0



4


Көлік құралдарына салынатын салық

497 828,0



5


Бірыңғай жер салығы

3 831,0


05



Тауарларға, жұмыстарға және көрсетілетін қызметтерге салынатын iшкi салықтар

90 577,0



2


Акциздер

7 119,0



3


Табиғи және басқа да ресурстарды пайдаланғаны үшін түсетін түсімдер

53 197,0



4


Кәсіпкерлік және кәсіби қызметті жүргізгені үшін алынатын алымдар

30 261,0


08



Заңдық маңызы бар әрекеттерді жасағаны және (немесе) оған уәкілеттігі бар мемлекеттік органдар немесе лауазымды адамдар құжаттар бергені үшін алынатын міндетті төлемдер

92 217,0



1


Мемлекеттік баж

92 217,0

2




Салықтық емес түсімдер

51 042,0


01



Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер

18 474,0



5


Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден түсетін кірістер

18 270,0



9


Мемлекет меншігінен түсетін басқа да кірістер

204,0


03



Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды өткізуден түсетін ақша түсімдері

378,0



1


Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды өткізуден түсетін ақша түсімдері

378,0


06



Басқа да салықтық емес түсiмдер

32 190,0



1


Басқа да салықтық емес түсiмдер

32 190,0

3




Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер

85 466,0


03



Жерді және материалдық емес активтерді сату

85 466,0



1


Жерді сату

55 500,0



2


Материалдық емес активтердi сату

29 966,0

5




Трансферттердің түсімдері

1 505 650,0


02



Мемлекеттік басқарудың жоғары тұрған органдарынан түсетін трансферттер

1 505 650,0



2


Облыстық бюджеттен түсетін трансферттер

1 505 650,0







Функционалдық топ

Барлығы шығындар (мың теңге)


Кіші функция



Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі




Бағдарлама





Атауы

1

2

3

4

5

6





II. Шығындар

12 122 680,7

01




Жалпы сипаттағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер

565 315,0


1



Мемлекеттік басқарудың жалпы функцияларын орындайтын өкілді, атқарушы және басқа органдар

339 318,0



112


Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының аппараты

57 160,0




001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

57 160,0




003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

0,0



122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

282 158,0




001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

282 158,0




003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

0,0


2



Қаржылық қызмет

4 974,0



459


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

4 974,0




003

Салық салу мақсатында мүлікті бағалауды жүргізу

4 669,0




010

Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу

305,0


9



Жалпы сипаттағы өзге де мемлекеттік қызметтер

221 023,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

93 764,0




001

Жергілікті деңгейде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

88 360,0




013

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

5 404,0



459


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

93 668,0




001

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономикалық саясатын қалыптастыру мен дамыту, мемлекеттік жоспарлау, бюджеттік атқару және коммуналдық меншігін басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

93 668,0



482


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) кәсіпкерлік және туризм бөлімі

33 591,0




001

Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті және туризмді дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

33 591,0

02




Қорғаныс

77 489,0


1



Әскери мұқтаждар

30 718,0



122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

30 718,0




005

Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар

30 718,0


2



Төтенше жағдайлар жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру

46 771,0



122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

46 771,0




006

Аудан (облыстық маңызы бар қала) ауқымындағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою

46 771,0

03




Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық – атқару қызметі

54 841,0


9



Қоғамдық тәртіп және қауіпсіздік саласындағы басқа да қызметтер

54 841,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

54 841,0




021

Елді мекендерде жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету

54 841,0

06




Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамсыздандыру

837 724,0


1



Әлеуметтік қамсыздандыру

116 278,0



451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

116 278,0




005

Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек

95 285,0




018

Әлеуметтік қорғау саласында жартылай стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету

20 993,0


2



Әлеуметтік көмек

410 278,0



451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

410 278,0




004

Ауылдық жерлерде тұратын денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет, спорт және ветеринар мамандарына отын сатып алуға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік көмек көрсету

493,0




006

Тұрғын үйге көмек көрсету

2 000,0




007

Жергілікті өкілетті органдардың шешімі бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген топтарына әлеуметтік көмек

123 677,0




010

Үйден тәрбиеленіп оқытылатын мүгедектігі бар балаларды материалдық қамтамасыз ету

11 413,0




014

Мұқтаж азаматтарға үйде әлеуметтiк көмек көрсету

139 876,0




017

Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мұқтаж мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, сурдотехникалық және тифлотехникалық құралдармен, мiндеттi гигиеналық құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету, сондай-ақ санаторий-курорттық емдеу,жеке көмекшінің және ымдау тілі маманының қызметтерімен қамтамасыз ету

132 819,0


9



Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыз ету салаларындағы өзге де қызметтер

311 168,0



451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

311 168,0




001

Жергілікті деңгейде халық үшін әлеуметтік бағдарламаларды жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуді іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

73 935,0




011

Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу

886,0




050

Қазақстан Республикасында мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қамтамасыз ету және өмір сүру сапасын жақсарту

222 322,0




054

Үкіметтік емес ұйымдарда мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орналастыру

12 034,0




094

Әлеуметтік көмек ретінде тұрғын үй сертификаттарын беру

1 991,0

07




Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

1 829 667,2


1



Тұрғын үй шаруашылығы

830 738,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

747 207,0




004

Азаматтардың жекелеген санаттарын тұрғын үймен қамтамасыз ету

124 138,0




031

Кондоминиум объектісіне техникалық паспорттар дайындау

3 000,0




098

Приобретение жилья коммунального жилищного фонда

620 069,0



466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

83 531,0




004

Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалау, дамыту және (немесе) жайластыру

38 531,0




098

Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйлерін сатып алу

45 000,0


2



Коммуналдық шаруашылық

31 428,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

31 428,0




012

Сумен жабдықтау және су бұру жүйесінің жұмыс істеуі

7 500,0




026

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігіндегі жылу жүйелерін қолдануды ұйымдастыру

23 928,0




028

Коммуналдық шаруашылығын дамыту

0,0


3



Елді-мекендерді көркейту

967 501,2



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

967 501,2




015

Елдi мекендердегі көшелерді жарықтандыру

596 788,0




016

Елді мекендердің санитариясын қамтамасыз ету

132 050,0




017

Жерлеу орындарын ұстау және туыстары жоқ адамдарды жерлеу

1 495,0




018

Елді мекендерді абаттандыру және көгалдандыру

237 168,2

08




Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістік

1 597 276,0


1



Мәдениет саласындағы қызмет

344 906,0



819


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі)

344 906,0




009

Мәдени-демалыс жұмысын қолдау

344 906,0


2



Спорт

909 304,0



466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

700 000,0




008

Cпорт объектілерін дамыту

700 000,0



819


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі)

209 304,0




006

Көпшілік спортты және ұлттық спорт түрлерін дамыту

99 650,0




014

Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) деңгейде спорттық жарыстар өткiзу

58 003,0




015

Әртүрлi спорт түрлерi бойынша аудан (облыстық маңызы бар қала) құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың облыстық спорт жарыстарына қатысуы

51 651,0


3



Ақпараттық кеңістік

227 149,0



819


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі)

227 149,0




005

Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер

32 100,0




007

Аудандық (қалалық) кiтапханалардың жұмыс iстеуi

159 830,0




008

Мемлекеттiк тiлдi және Қазақстан халқының басқа да тiлдерін дамыту

35 219,0


4



Туризм

5 000,0



482


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) кәсіпкерлік және туризм бөлімі

5 000,0




004

Туристік қызметті реттеу

5 000,0


9



Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістікті ұйымдастыру жөніндегі өзге де қызметтер

110 917,0



819


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі)

110 917,0




001

Ақпаратты, мемлекеттілікті нығайту және азаматтардың әлеуметтік сенімділігін қалыптастыру саласында жергілікті деңгейде мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

61 287,0




004

Жастар саясаты саласында іс-шараларды іске асыру

48 524,0




032

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың күрделі шығыстары

1 106,0

10




Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары

57 836,0


1



Ауыл шаруашылығы

56 016,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

5 097,0




025

Қаңғыбас иттер мен мысықтарды аулауды және жоюды ұйымдастыру

5 097,0



498


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары және ауыл шаруашылығы бөлімі

50 919,0




001

Жергілікті деңгейде жер қатынастары және ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

50 919,0


9



Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, қоршаған ортаны қорғау және жер қатынастары саласындағы өзге де қызметтер

1 820,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

1 820,0




030

Қараусыз қалған және қаңғыбас жануарларды уақытша ұстау

577,0




039

Қараусыз қалған және қаңғыбас жануарларды бірдейлендіру

79,0




041

Қаңғыбас жануарларды вакцинациялау және зарарсыздандыру

361,0




057

Жануарларға арналған баспаналарды, уақытша ұстау пункттерін ұстау

803,0

11




Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі

55 519,0


2



Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі

55 519,0



466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

55 519,0




001

Құрылыс, облыс қалаларының, аудандарының және елді мекендерінің сәулеттік бейнесін жақсарту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру және ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) аумағын оңтайлы және тиімді қала құрылыстық игеруді қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

54 779,0




015

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

740,0

12




Көлік және коммуникация

894 464,0


1



Автомобиль көлігі

679 868,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

679 868,0




023

Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету

679 868,0


9



Көлiк және коммуникациялар саласындағы өзге де қызметтер

214 596,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

214 596,0




037

Әлеуметтік маңызы бар қалалық (ауылдық), қала маңындағы және ауданішілік қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдарын субсидиялау

214 596,0

13




Басқалар

388 209,0


9



Басқалар

388 209,0



458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

163 441,0




085

Шағын және моноқалаларда бюджеттік инвестициялық жобаларды іске асыру

163 441,0



459


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

224 768,0




012

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органының резерві

224 768,0

14




Борышқа қызмет көрсету

87 973,0


1



Борышқа қызмет көрсету

87 973,0



459


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

87 973,0




021

Жергілікті атқарушы органдардың облыстық бюджеттен қарыздар бойынша сыйақылар мен өзге де төлемдерді төлеу бойынша борышына қызмет көрсету

87 973,0

15




Трансферттер

5 676 367,5


1



Трансферттер

5 676 367,5



459


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

5 676 367,5




006

Пайдаланылмаған (толық пайдаланылмаған) нысаналы трансферттерді қайтару

70,5




007

Бюджетные изъятия

4 976 297,0




024

Заңнаманы өзгертуге байланысты жоғары тұрған бюджеттің шығындарын өтеуге төменгі тұрған бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер

700 000,0





ІІІ. Таза бюджеттік кредит беру

0,0





Бюджеттік кредиттер

0,0

6




Бюджеттік кредиттерді өтеу

0,0


01



Бюджеттік кредиттерді өтеу

0,0



1


Мемлекеттік бюджеттен берілген бюджеттік кредиттерді өтеу

0,0




21

Мамандандырылған ұйымдарды қоспағанда, жергілікті бюджеттен заңды тұлғаларға берілген бюджеттік кредиттерді өтеу 

0,0





IV. Қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо

0,0





Қаржы активтерін сатып алу

0,0

7




Мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер

0,0


01



Мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер

0,0



1


Қаржы активтерін ел ішінде сатудан түсетін түсімдер 

0,0





V. Бюджет тапшылығы (профициті)

-1 446 703,7





VI.Бюджеттің мұнайға қатысты емес тапшылығы (профициті)

0,0





VIІ. Бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану)

1 446 703,7

8




Қарыздар түсімдері

620 069,0


01



Мемлекеттік ішкі қарыздар

620 069,0



2


Қарыз алу келесім-шарттары

620 069,0

16




Қарыздарды өтеу

80 290,0


1



Қарыздарды өтеу

80 290,0



459


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі

80 290,0




005

Жергілікті атқарушы органның жоғары тұрған бюджет алдындағы борышын өтеу

80 290,0

9




Бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары

906 924,7


01



Бюджет қаражатының қалдықтары

906 924,7



1


Бюджет қаражатының бос қалдықтары

906 924,7


Егер Сіз беттен қате тапсаңыз, тінтуірмен сөзді немесе фразаны белгілеңіз және Ctrl+Enter пернелер тіркесін басыңыз

 

бет бойынша іздеу

Іздеу үшін жолды енгізіңіз

Кеңес: браузерде бет бойынша енгізілген іздеу бар, ол жылдамырақ жұмыс істейді. Көбінесе, ctrl-F пернелері қолданылады