Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасының Жер кодексінің" 15 бабының 1 тармағының 2-1) тармақшасына және Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару" Заңының 6 бабына сәйкес, Қобда аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
1. Қобда ауданының Сөгәлі, Жиренқопа, Қызылжар, Ақрап, Жарық, Өтек, Бегалы, И. Құрманов атындағы, И. Білтабанов атындағы, Сарбұлақ, Бұлақ, Бестау, Жарсай, Терісаққан, Талдысай, Қобда ауылдық округтері бойынша 2025-2029 жылдарға жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспары, осы шешімнің 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 қосымшаларына сәйкес бекітілсін.
2. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
| Қобда аудандық мәслихатының төрағасы | Ж. Ерғалиев |
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 1 қосымша |
Ақырап ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Ақырап ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Ақырап ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Ақырап ауылдық округі | 154233100 | 10842 | 10666 | 0 | 0 | 0 | 0 | 25,0 | 10691 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ақырап ауылдық округінде 1 ауылдық елді мекен бар. Ақырап ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 76463 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер -10842 гектар; елді мекендердің жерлері – 10666 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Ақырап ауылдық округ | 154233100 | Акырап | 10666,0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Ақырап ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 26 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 76977 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Қобда-Agro" Базаркулов Б | 830210302576 | 17559,00 | |
2 | "Д-Даулет" КХ А.Толебаев | 810115300400 | 780,00 | |
3 | "Ардақ" КХ А. Ниязов | 840114302010 | 1500,00 | |
4 | "Жарас" КХ Е. Шағашыбай | 950812350751 | 1200,00 | |
5 | "Мұханбетқали" КХ Н. Жундибаев | 690118301765 | 1590,00 | |
6 | "Аңсар"-Нургелдин Адильбек Сансызбаевич | 670122302236 | 1486,00 | |
7 | "Алтынбек"-Ермеков А | 731210300690 | 2469,00 | |
8 | "Багжан"-Нурпеисов К | 840125301499 | 2298,00 | |
9 | "Берекет"-Алдыяров А | 670809301897 | 588,00 | |
10 | "Данияр"-Абренова Т | 470326400510 | 252,00 | |
11 | "Даурен-2"-Туктабаев А | 700530300781 | 559,00 | |
"Дегели"-Алиев В | 490221301268 | 8202,00 | ||
13 | "Дильназ"-Алманиязов А | 740603301307 | 298,00 | |
14 | "Доскали"-Купесов Ғ. | 521021300491 | 1761,00 | |
15 | "Инжу"-Утарова | 561010401136 | 403,00 | |
16 | "Исатай"-Наяшев И | 790910302879 | 346,00 | |
17 | "Кадырбай"-Нуркеев Ж | 660729300555 | 503,00 | |
18 | "Косшы"-Айдосов Х | 100364007970 | 2500,00 | |
19 | "Нуран"- Мурзабеков Ж | 770411301180 | 24656,00 | |
20 | "РАЙС И К"-Мухамбетова Р | 48081401664 | 315,00 | |
21 | "Суыкбулак"-Исаева А | 630406302321 | 5827,00 | |
22 | "Табын"-Утегулов Ж | 560824300223 | 52,00 | |
23 | "Тыныштық"-Маймаков А | 620809301957 | 1001,00 | |
24 | "Нурислам"-Акылбеков А | 731116350428 | 240,00 | |
25 | "Қарабұлақ" Ермеков А | 810719302554 | 370,00 | |
26 | "Марлен" Сатыбалдиев М | 890206351325 | 222,00 | |
Итого 26 | 76977 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-3568; қой мен ешкі – 8845 және жылқы-1420 бас.
Ақырап ауылында: ірі қара мал – 1200; қой мен ешкі – 1355, жылқы- 81 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ п/п | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Ақырап ауылдық округі | 154233100 | Ақырап | 4768 | 10200 | 1501 | 0 | 9291 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 10666 гектаров га қажет.
Ірі қара мал – 3568; қой мен ешкі - 8845 және жылқы – 1420 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 10666 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Ақырап ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Ақырап елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
22806 | |||
8572 | |||
| Ақырап ауылдық округінде жайылымдарды асқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмаларының, түрлендірулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Ақырап ауылдық округі | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылымдары | Жазық жайылымдар мен шабындықтар |
Селеулі бетегелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Ақырап (қаз. Ақырап) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Ақырап ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Ақтөбе қаласының орталығынан 171 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,2 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Ақырап ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Ақырап ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 830210302576 | |||
2 | 810115300400 | |||
3 | 840114302010 | |||
4 | 950812350751 | |||
5 | 690118301765 | |||
6 | 670122302236 | |||
7 | 731210300690 | |||
8 | 840125301499 | |||
9 | 670809301897 | |||
10 | 470326400510 | |||
11 | 700530300781 | |||
12 | 490221301268 | |||
13 | 740603301307 | |||
14 | 521021300491 | |||
15 | 561010401136 | |||
16 | 790910302879 | |||
17 | 660729300555 | |||
18 | 100364007970 | |||
19 | 770411301180 | |||
20 | 48081401664 | |||
21 | 630406302321 | |||
22 | 560824300223 | |||
23 | 620809301957 | |||
24 | 731116350428 | |||
25 | 810719302554 | |||
26 | 890206351325 |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
"Қобда-Мілк" Базаркулов Б | 107 | |||
"Д-Даулет" КХ А.Толебаев | ||||
"Ардақ" КХ А.Ниязов | 143 | 173 | 47 | |
"Жарас" КХ Е.Шағашыбай | 56 | 120 | ||
"Мұханбетқали" КХ Н.Жундибаев | 10 | |||
"Аңсар"-Нургелдин Адильбек Сансызбаевич | 125 | |||
"Алтынбек"-Ермеков А | 210 | 491 | 37 | |
"Багжан"-Нурпеисов К | 92 | 80 | 100 | |
"Берекет"-Алдыяров А | 80 | 90 | ||
"Данияр"-Абренова Т | 42 | 36 | ||
"Даурен-2"-Туктабаев А | 100 | |||
"Дегели"-Алиев С. | 380 | 66 | 450 | |
"Дильназ"-Алманиязов А | 93 | 75 | 5 | |
"Доскали"-Купесов Ғ. | 512 | 108 | ||
"Инжу"-Утарова | 21 | 112 | 42 | |
"Исатай"-Наяшев И | 36 | 73 | 35 | |
"Кадырбай"-Нуркеев Ж | 519 | 10 | 47 | |
"Косшы"-Айдосов Х | 229 | 517 | 53 | |
"Нуран"- Мурзабеков Ж | 25 | |||
"РАЙС И К"-Мухамбетова Р | 50 | |||
"Суыкбулак"-Исаева А | 55 | 36 | ||
"Табын"-Утегулов Ж | 298 | 28 | 93 | |
"Тыныштық"-Маймаков А | 259 | 352 | 78 | |
"Нурислам"-Акылбеков А | 84 | 125 | 55 | |
"Қарабұлақ" Ермеков А | 76 | 40 | ||
"Марлен" Сатыбалдиев М | 10 | 170 | ||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Ақырап | 0 | 5 | 0 | 0 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | Ақырап | |||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Ақырап ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Ақырап ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Ақырап елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Ақырап ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 2 қосымша |
Бегалы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Бегалы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Бегалы ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Бегалы ауылдық округі | 154255100 |
123762 | 10222 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 103318 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Бегалы ауылдық округінде 1 ауылды елді мекен бар. Бегалы ауылдық округі аумағының жалпы ауыл бойынша 103318 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 48515 гектар; елді мекендердің жерлері – 10222 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ р/с | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Бегалы ауылдық округ | 154255100 | Бесқұдық | 103318 | - | 10222 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Бегалы ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, қуаң және екпе жайылымдар жоқ. Округте 16 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 48515 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер телімдеріне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Елім үшін" ш/қ | 02-033-014-076 | 747.6 | |
2 | "Алдияр" ш/қ | 02-033-014-032 | 996.2 | |
3 | "Аман – Есен" ш/қ | 02-033-014-038 | 915,84 | |
4 | "Арсен" ш/қ | 02-033-014-040 | 984,47 | |
5 | "Арыстанбек" ш/к | 02-033-014-036 | 299,47 | |
6 | "Әмір" ш/к | 02-033-014-026 | 99,6 | |
7 | " Бессары" ш/к | 02-033-014-065 | 1522 | |
02-033-014-028 | 798 | |||
8 | "Берик" ш/к | 02-033-014-042 | 1994,65 | |
02-033-014-016 | 568 | |||
02-033-014-070 | 896 | |||
02-033-014-078 | 1148,9 | |||
9 | "Бейбарыс" ш/к | 02-033-014-041 | 997,42 | |
02-033-014-024 | 1994,4 | |||
10 | "Болат" ш/к | 02-033-014-019 | 2994 | |
02-033-014-015 | 198,3 | |||
02-033-014-058 | 499,1 | |||
02-033-014-064 | 326 | |||
02-033-014-079 | 1272 | |||
11 | "BS-Agro" ш/к | 02-033-014-056 | 7774 | |
02-033-014-053 | 718 | |||
02-033-014-063 | 1149 | |||
02-033-014-035 | 935,6 | |||
02-033-014-057 | 955,9 | |||
02-033-014-054 | 924 | |||
12 | "Гаким" ш/к | 02-033-014-049 | 200 | |
13 | "Ерасыл" ш/к | 02-033-014-048 | 999 | |
14 | "Қоңыр кете" ш/к | 02-033-014-029 | 430 | |
02-033-014-044 | 748,8 | |||
15 | "Нұрболат" ш/к | 02-033-014-033 | 935,33 | |
16 | "Райымбек" ш/к | 02-033-014-046 | 500 | |
17 | "Таз" ш/к | 02-033-014-027 | 252,4 | |
18 | "Шеркеш" | 02-033-014-027 | 997,04 | |
19 | "30 лет Казакстан" ЖШС | 02-033-014-008 | 5600 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал -1390; қой мен ешкі – 2593 және жылқы -1698 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Бегалы ауылдық округі | 154255100 | Бесқұдық | 10425 | 3371 | 14263 | 0 | 10222 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 28059 га қажет.
Ірі қара мал – 1390; қой мен ешкі - 2593 және жылқы – 1698 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 10222 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Бегалы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Бесқұдық елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 17837га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
17837 | |||
| Бегалы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрлендірулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Бегалы ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылымдары | Жазық жайылым-дар мен ша-бындықтар |
Селеулі –бетегелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
12,2 | - | - | 10,8 | 13,2 | 9,9 | 7,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
10,2 |
341700 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Бесқұдық (қаз. ) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Бегалы ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданынан орталығынан оңтүстік – батысқа қарай 32 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырағы негізінен қоңыр және құмайтты, қей жерлерде тұзды. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бетеге, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Бегалы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Бегалы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154255100 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Берик | 831120301422 |
2 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Болат | 801216401306 | |
3 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Бассары | 790408301534 | |
4 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Бейбарыс | ||
5 | Бегалы ауылдық окургі | ш//қ Алдияр | 800530301007 | |
6 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Раймбек | 800713302248 | |
7 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Аман – Есен | ||
8 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Арсен | 861203302615 | |
9 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Арыстанбек | 770425402726 | |
10 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Амир | 700125401962 | |
11 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Гаким | 641224301696 | |
12 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Нурболат | 720101303797 | |
13 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Таз | 750105301430 | |
14 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Елім үшін | 870422302724 | |
15 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Шеркеш | ||
16 | Бегалы ауылдық окургі | ш/қ Аяулым |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Мулдыкешев Берик Амирович | 79 | 491 | - | |
Мулдыкешева Гульжамал | 5 | 18 | 489 | |
Каржауп Санат | 350 | 23 | ||
Урдыбаев Жадыгер | 136 | 124 | ||
Урдыбаев Аскар | 2 | 15 | ||
Жетембаев Жаксылық | 166 | 11 | 16 | |
Сарбасов Алибек | 110 | |||
Урдыбаев Арыстан | 11 | 33 | ||
Айдарбаева Гульсим | 27 | 23 | ||
Таженова Гульнар | 11 | 7 | 18 | |
Айбасов Нурлыбек | 8 | 15 | ||
Наурзалин Сейтек | 32 | |||
Каржауп Абат | 9 | 67 | 2 | |
Абдолла Әлібек | 8 | |||
Кокшев Бахит | 42 | |||
Тулеуов Алибек | 27 | |||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Бегалы | 0 | 7 | 0 | 0 | 6 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Бегалы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10 оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Бегалы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Бесқұдық елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 17837 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді немесе мезгілдік пайдалануға, қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Бегалы ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 3 қосымша |
Бестау ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Бестау ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Бестау ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Бестау ауылдық округі | 154241100 | 3757 | 2096 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3618 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Бестау ауылдық округінде 1 ауылдық елді мекен бар. Бестау ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 54903 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 18148 гектар; елді мекендердің жерлері – 3757 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Бестауауылдық округ | 154233100 | Бестауауылдық округ | 35461 | 35461 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Бестау ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 8 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 39526 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | ТОО"Бестау-2015" Қалқаман Жангелді | 150940012065 | 19259,00 | |
2 | КХ " Жандос" Ибашев Ермек | 200264025996 | 2505,00 | |
3 | КХ " Байдос" Ибашев Ермек | 250364023794 | 2400 ,00 | |
4 | КХ " АРТ -АГРО" Умирбаев Азамат | 851115302556 | 2400,00 | |
5 | КХ " Рахмет" Конисбаев Тимур | 150464031272 | 2045,00 | |
6 | КХ " Номад" Әдіманова Эльвира | 120764007803 | 6000,00 | |
7 | КХ Еңбекші-Адай Тнымгереев Марат | 601005301122 | 2100,00 | |
8 | КХ Қарабұлақ Еспусинов Абай | 621010302469 | 2300,00 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-2240; қой мен ешкі – 7107және жылқы-1150 бас.
Бестау ауылында: ірі қара мал – 1340; қой мен ешкі – 5517, жылқы-1092 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ п/п | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Бестауауылдық округі | 154233100 | Бестау | 2240 | 7107 | 1150 | 0 | 3757 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 1023 га қажет.
Ірі қара мал – 2371; қой мен ешкі - 5740 және жылқы – 736 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 33820 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Бестауов атындағы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Бестау елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 65937 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
| Бестау ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмаларының, түрлендірулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Бестау ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі- бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылымдары | Жазық жайылымдар мен шабындықтар |
Селеулі –бете-гелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына центнерден (зерттеп қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Пятигор (қаз. Бестау ) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Бестау ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданының орталығынан солтүстікке қарай 90 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Бестау ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | |||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Бестау ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі | Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
1 | 120764007803 | КХ Номад | 55 | 253 | 137 | - | |||
2 | 621010302469 | КХ Қарабұлақ | 23 | 868 | 14 | ||||
3 | 250364023794 | КХ Байдос | 130 | 8 | |||||
4 | 200264025996 | КХ Жандос | 56 | 894 | |||||
5 | 150464031272 | "КХ Рахмет | 53 | 2 | |||||
6 | 851115302556 | Арт-Агро | 43 | 691 | 89 | ||||
7 | 601005301122 | Еңбекші-Адай | 210 | 491 | 37 | ||||
8 | 150940012065 | ТОО Бестау-2015 | 415 | 670 | 225 | 6 | |||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Бестау ауылдық округі | 0 | 2 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Бестау ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу; Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-50;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-60;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. .Бестау ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Бестау ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 4 қосымша |
Бұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауылшаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы №263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Бұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-Бұлақ ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтықобъектілержіктеуішінің коды | Жерліңсанаттары | жерлержиыны | ||||||
Ауылшаруашылығы мақсатындағы | Елді мекендердің | өнеркәсіп, көлікжәнеөзге де ауылшаруашылығы мақсатындағы емес | Ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орманқоры-ның | су қоры-ның | босал-қыжер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Бұлақ ауылдық округі | 154239100 | 35757 | 10507 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 121148 |
Бұлақ ауылдық округіне қарасты 2 елді-мекен бар. Бұлақ ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 121148 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 35757 гектар; елді мекендердің жерлері –10507 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ р/с | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елдімекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылымалаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауылшаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Бұлақ ауылдық округ |
154239100 |
Алия |
18214 |
18214 |
18214 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Бұлақ ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 33 шаруақожалығы жұмыс істейді, оларға 66849 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардыңатауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың.гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1. | "Илхан" КХ Жадрасинова Асель Утебалиевна | 630222400588 | 232,00 | |
2. | "Қаражар" КХ Назаралин А | 190964006504 | 1 999,00 | |
3. | "Тама" КХ Ногаев О | 860120300601 | 533,00 | |
4. | "Алтай" КХ С.Шаханов | 690902301102 | 2 000,00 | |
5. | "Данияр"-Аканов Айбек Сандигалиевич | 7000110300817 | 590,00 | |
6. | "Абай"-Ксупов К | 780404301828 | 8 883,00 | |
7. | "Акжигит"-Акжигитов М | 710115301646 | 436,00 | |
8. | "Актан"-Рамазанов Б | 761102300470 | 540,00 | |
9. | "А.Молдагулова"-Джултубаев С | 691024301428 | 949,00 | |
10. | "Бибит"-Алекешев Б | 460604400619 | 171,00 | |
11. | "Жанай"-Оразов Т | 530710302402 | 696,00 | |
12. | "Жандос"-Сакиев А | 581001303894 | 384,00 | |
13. | "Әлім"-Маркабаев Р | 770914303356 | 464,00 | |
14. | "Қанат-2"-Жанаев Қ | 361205300833 | 2 455,00 | |
15. | "Қодаш"-Байгалиев К | 620706301818 | 699,00 | |
16. | "Қуаныш"-Искалиев А. | 660912301875 | 73,00 | |
17. | "Лаура"-Жолдасов А/ Матбаева Назгуль | 711013401729 | 996,00 | |
18. | "Максат"-Мухамедярова Т | 440517400355 | 9 192,00 | |
19. | "Мырзабек"-Кержанов А | 871206302316 | 558,00 | |
20. | "Нур-дан"-Утешев Бахитжан Даулетиярович | 730802302068 | 3 236,00 | |
21. | "Нуркасын "-Даулбаев Н | 500405301122 | 551,00 | |
22. | "Родина"-Коновалов Ксым Базарбаевич | 580605301432 | 500,00 | |
23. | "Серик"-Мендигарин С | 710920300852 | 383,00 | |
24. | "Табанов"-Тулегенова Гулжамига Каирбаевна | 601028300576 | 1 307,00 | |
25. | "Талан"-Искалиев И. | 700821302511 | 821,00 | |
26. | "Абдуалиев"-Абдуалиев Н | 1 991,00 | ||
27. | "Ақжайлау"-Кубайдуллин С | 2 757,00 | ||
28. | "Медина"-Баков Нурлан | 200864005389 | 13 010,00 | |
29. | "Инжил" Койшыбаев А | 860610302146 | 1 365,00 | |
30. | "Кенжемұрат" Койшыбаев Е | 900921350091 | 2 166,00 | |
31. | "Нурила" Маденов Адильхан Амангелдиевич | 299,00 | ||
32. | "Желтай" Килибаев Мирамбек | 810510301199 | 796,00 | |
33. | "Бұлақ" Қ.Әбдіразақов | 3 262,00 | ||
жиыны | 64294 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш/қ–шаруақожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауылшаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-4071; қой мен ешкі–8875 және жылқы-2521 бас.
Алия ауылында: ірі қара мал – 2366; қой мен ешкі - 5954 және жылқы – 1364 голов.
Булак ауылында: ірі қара мал – 1705; қой мен ешкі – 2921 және жылқы – 1157 голов.
Ауылдық округтің жайылымдық жем шөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100кг жайылымдық жемде табиғиы лғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жем шөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал-32кг; ұсақ мал -6,4кг; жылқы–35,7кг; жайылым кезеңінде 240күн: ірі қара мал -7680кг; ұсақ мал-1536кг; жылқы-8568кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7;ұсақ мал-1,5 және жылқы - бір басына8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ п/п | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Іріқара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 154239100 | Алия | 3585 | 8171 | 1544 | 20 | 7515 | 0 | |
154239200 | Булак | 2046 | 4617 | 1308 | 0 | 2992 | 0 | ||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 64007 га қажет.
Іріқарамал–1560; қой мен ешкі-3913 және жылқы–331 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 10507 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
7515 | |||
2992 | |||
| Бұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмаларының, түрлендірулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқаптүрі | Контур-дағыпайыз-дық қаты-нас | Алаңы, мың гектар | Заманауипайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бардала жайылым-дары | Жазық жайылымдар мен шабындықтар |
Селеулі –бетегелі – 60% | 32,6 | Жылбойы |
кестенің жалғасы
Жалпытүсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қараужылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдарбойыншажайылымдықазық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
12,2 | - | - | 10,8 | 13,0 | 9,3 | 7,6 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қорық ұрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылғаншаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
10,2 |
332520 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Әлия - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Бұлақ ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданы орталығынан солтүстікке қарай 70 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әр түрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тас бұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - отулы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Бұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талапететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мыңшаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыруқұрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлыжәнешахталықұдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтынжолдар, малдыаялдатуғаарналғаналаңдар мен суаталаңдары | ||||
4. | Қойлардытоғытуғаарналғаныдыстар, қораларжәнеқоршалғанжерлер, жайылымдардыңқоршаулары, шарбақтар (оныңішіндеэлектрлішарбақтар), ауылшаруашылығыжануарларын қоршап-бөлшектепжаюғаарналғанқашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығыжануарларынветеринариялық емдеугеарналғанөткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр жәнежылуэнергиясымен қамтамасыз етуге арналғанқұрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатынжәнебаламалы энергия көздеріпайдаланылатынобъектілер | ||||
7. | Суменжабдықтауобъектілеріжәнетіршілікті қамтамасызетудіңбасқа да түрлері, персоналдыңмаусымдықтұруына арналған құрылысжайларжәнежайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалануүшінқажеттіөзге де мүлік |
| Бұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдықокругтіңатауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендірунөмірі/ жекесәйкестендірунөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Илхан" КХ | 630222400588 |
2 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Қаражар" КХ | 190964006504 |
3 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Тама" КХ | 860120300601 |
4 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Алтай" КХ | 690902301102 |
5 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Данияр" | 7000110300817 |
6 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Абай" | 780404301828 |
7 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Акжигит"- | 710115301646 |
8 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Актан"- | 761102300470 |
9 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "А. Молдагулова" | 691024301428 |
10 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Бибит" | 460604400619 |
11 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Жанай" | 530710302402 |
12 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Жандос" | 581001303894 |
13 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Әлім" | 770914303356 |
14 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Қанат-2" | 361205300833 |
15 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Қодаш" | 620706301818 |
16 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Қуаныш" | 660912301875 |
17 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Лаура" | 711013401729 |
18 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Максат"- | 440517400355 |
19 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Мырзабек" | 871206302316 |
20 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Нур-дан" | 730802302068 |
21 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Нуркасын " | 500405301122 |
22 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Родина" | 580605301432 |
23 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Серик"- | 710920300852 |
24 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Табанов" | 601028300576 |
25 | 154239100 | Бұлақ ауылдық округі | "Талан"- | 700821302511 |
26 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Абдуалиев" | |
27 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Ақжайлау" | |
28 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Медина" | 200864005389 |
29 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Инжел" | 860610302146 |
30 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Кенжемұрат" | 900921350091 |
31 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Нурила" | |
32 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Желтай" | 810510301199 |
33 | 154239200 | Бұлақ ауылдық округі | "Бұлақ" |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардыңаты, әкесінің аты (бар болса), тегінемесезаңды тұлғалардыңатауы | Мал басының саны, бас | |||
Іріқара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жадрасинова Асель Утебалиевна | - | 863 | - | - |
Назаралин А | 176 | - | 112 | - |
Ногаев О | 18 | - | - | - |
С. Шаханов | - | - | 211 | - |
Аканов Айбек Сандигалиевич | 57 | - | - | - |
Ксупов Куаныш | 419 | - | 183 | - |
Акжигитов М | - | - | 15 | - |
Рамазан Асан | 10 | 7 | 96 | 20 |
Джултубаев Серик | 87 | 6 | 25 | - |
Алекешев Алтынбек | 37 | 22 | 3 | - |
Оразов Таскинбай | 17 | 68 | 9 | - |
Сакиев Алтынбай | - | 89 | 10 | - |
Маркабаев Рустамбек | 9 | 22 | 154 | - |
Жанаев Қашкинбай | 278 | 846 | 67 | - |
Байгалиев Канат | 41 | - | 12 | - |
Искалиев Аскар | 10 | - | - | - |
Жолдасов А/ Матбаева Назгуль | 159 | - | 76 | - |
Мухамедярова Тулиша | 420 | 2561 | 484 | - |
Кержанов Алмаз | 140 | 335 | 26 | - |
Утешев Бахитжан Даулетиярович | 220 | 1178 | 58 | - |
Даулбаев Талгат | 26 | 18 | 26 | - |
Коновалов Ксым Базарбаевич | - | - | - | - |
Мендигарин Серик | 5 | 551 | - | - |
Тулегенова Гулжамига Каирбаевна | 87 | - | 12 | - |
Искалиев Ильяс | 96 | 35 | 31 | - |
Абдуалиев Нурбек | 47 | - | 22 | - |
Кубайдуллин С | - | - | 30 | - |
Баков Нурлан | 157 | 957 | 320 | - |
Койшыбаев Азамат | - | - | 121 | - |
Койшыбаев Е | - | - | 84 | - |
Маденов Адильхан Амангелдиевич | - | - | - | - |
Килибаев Мирамбек | - | - | 51 | - |
Қ. Әбдіразақов | - | - | - | - |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтықобъектілердіңжіктеуішібойыншакенттің, ауылдың, ауылдықокругтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдықокругтіңатауы |
1 | 2 | 3 |
Барлығы: | Алия | |
Булак |
кестенің жалғасы
Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Іріқара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойларжәнеешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркектоқтылар ,текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл |
4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
0 | 15 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 |
3 | 6 | 1 | ||||||||
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауылшаруашылығы жануарлары басының саны туралымәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Іріқара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жекеауладағы | ауылшаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, суқорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдармен аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұлжемшөптіңөнімділігіменсапасыноңтайландыруғамүмкіндікбереді. Аридтікжайылымдар, керісінше, азөсімдіктерменжәнеқаталжағдайларменсипатталады, бұлтұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылымстратегияларын қажететеді.
| Бұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердіңнөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
біріншіжыл | көктемгімаусым | жазғымаусым | күзгімаусым | демалатынучаске |
екіншіжыл | демалатынучаске | көктемгімаусым | жазғымаусым | күзгімаусым |
үшіншіжыл | күзгімаусым | демалатынучаске | көктемгімаусым | жазғымаусым |
төртіншіжыл | жазғымаусым | күзгімаусым | демалатынучаске | көктемгімаусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлі кқұрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жем шөптің қоректенуге жарамдылығы мен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығы мен анықталады. Көктемгі жайылымдар фемерлердің қайта өсуі мен қолданылады. Жазда (бидайшөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәндідақылдар) және қыста (жартылай бұта- солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әр бір учаске өз мерзімін де пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әрмаусымның (күндердің) жайылы мұзақтығы белгілі біржылдың шарттарымен анықталады. Жануарларды жаю ау температурасының +10о С тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктіг і15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусантиптері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым)–70күндіқұрайды.
Жазғы жайылымдар бидайшөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек)70күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарматүрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түріменұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан)30күн.
Ауыл шаруашылығыжануарларыныңорташатәуліктіксутұтынуы:
Жазғыуақытта(1басмалғатәулігінелитр):
сүттісиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2жасқадейінгінетели-30;
6айғадейінгібұзаулар-20;
жатырдыемізбейтінжұмысшыжылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетінжатырлар-50;
1,5жасқадейінгіқұлындар-40;
7айғадейінгіқұлындар–10;
ересекқой-8;
1жасқадейінгіжасқой-3.
Көктемжәнекүзмезгілінде(1басмалғатәулігінелитр):
сүттісиырлар-45;
қысырсиырлар-40;
2жасқадейінгібаспақтар-30;
6айғадейінгібұзаулар-15;
емізбейтінжұмысшыжылқылар-40;
асылтұқымдыжылқылар,
емізетінжатырлар-40;
1,5жасқадейінгіқұлындар-30;
7айғадейінгіқұлындар-6;
ересекқойлар-5.
Қысмезгілінде(1басмалғатәулігінелитр):
сүттісиырлар-35;
қысырсиырлар-30;
2жасқадейінгібаспақтар-25;
6айғадейінгібұзаулар-15;
емізбейтінжұмысшыжылқылар-30;
асылтұқымдыжылқылар,емізетінжатырлар-30;
1,5жасқадейінгіқұлындар–20;
ересекқойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайтабөлу), онда жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауылшаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Бұлақ ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Бұлақ ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Шартты белгілер:
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жекеауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналғанқоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема(карта)
жылдар | 1 қамаукөктем | 2 қамаукөктем-жаз | 3 қамаукөктем-жаз-күз | 4 қамаукүз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгімаусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларынайдауға арналғансервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялықшұңқырлардың) орналасқан жерікөрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема(карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема(карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
Шартты белгілер:
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңындаорналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастырусхемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 5 қосымша |
Жарық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Жарық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Талдысай ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жарық ауылдық округі | 154233100 | 84633 | 11959 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Жарық ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекен бар. Жарық ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 84633 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 49672,51 гектар; елді мекендердің жерлері – 11959 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ, ал бос жер қорлары-жоқ .
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Жарық ауылдық округ | 154233100 | 0 | 0 | 0 | 0 | |||||
Талдысай ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 34 ЖШС пен шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 49672,51 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
2 | 3 | 4 | 5 | |
1 | Арыстан |
02033036018 |
1905,9 | |
2 | Майлыбай |
02033036098 |
164,8 | |
3 | Айболат |
02033036123 |
1000 | |
4 | Едил |
02033036100 |
1280 | |
5 | Ертемір |
02033036129 |
997,081 | |
6 | Данарбек |
02033036091 |
100 | |
7 | Нұрту | 02033036093 | 252,95 | |
8 | Арман |
02033036115 |
300 | |
9 | Акниет |
02033036064 |
500 | |
10 | Еркін | 02033036059 | 160 | |
11 | Садет | |||
Саға |
02033036069 |
150 | ||
13 | Басығара | 02033036079 | 5132 | |
14 | Игілік-2 | 02033036105 | 1090,59 | |
15 | Ұлан |
02033036103 |
1000 | |
16 | Болашақ |
02033036039 |
138 | |
17 | Кұттығай |
02033036097 |
130 | |
18 | Нұрлыбек | 02033036080 | 505 | |
19 | Жарык |
02033036074 |
1068 | |
20 | Қанай |
02033036041 |
1538 | |
21 | Гариполла | |||
22 | Дәрібай |
02033036106 |
86,5181 | |
23 | Асыл |
02033036117 |
330 | |
24 | Арман орак | |||
25 | Айбек | 02033036119 | 400 | |
26 | Кенес -2 | 02033036065 | 400 | |
27 | Жақсылық | 02033036114 | 1000 | |
28 | Жұлдыз | 02033036116 | 575 | |
29 | Қабыл |
02033036134 |
65 | |
30 | Табын |
02033036159 |
644 | |
31 | Даулет |
02033036089 | ||
32 | Мах-Иса | 02033036124 | 1400 | |
33 | Асқан |
02033036131 |
500 | |
34 | Алдан |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы; ЖШС-жауапкершілігі шектеулі серіктертік
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-3038; қой мен ешкі – 18470 және жылқы-1041 бас.
Жарық ауылдық округте: ірі қара мал – 1044 қой мен ешкі – 3201 жылқы-90 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ п/п | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жарық ауылдық округі | 154265100 | Жарық | 3568 | 88450 | 1420 | 0 | |||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 11541 га қажет.
Ірі қара мал – 3568; қой мен ешкі - 8845 және жылқы – 1420 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 10666 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Жарық ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Жарық елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
6769 | |||
| Жарық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Жарық ауылдық округі | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар |
Селеулі бете-гелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Талдысай ауылы - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Жарық ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданының орталығынан 171 шақырым, жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Жарық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Жарық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | ||||
2 | ||||
3 | ||||
4 | ||||
5 | ||||
6 | ||||
7 | ||||
8 | ||||
9 | ||||
10 | ||||
11 | ||||
12 | ||||
13 | ||||
14 | ||||
15 | ||||
16 | ||||
17 | ||||
18 | ||||
19 | ||||
20 | ||||
21 | ||||
22 | ||||
23 | ||||
24 | ||||
25 | ||||
26 | ||||
27 | ||||
28 | ||||
29 | ||||
30 | ||||
31 | ||||
32 | ||||
33 | ||||
34 |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Арыстан | 45 | - | ||
Майлыбай | - | 180 | ||
Айболат | 364 | 1620 | 60 | |
Едил | 397 | 422 | 26 | |
Ертемір | 188 | 632 | 32 | |
Данарбек | 25 | 216 | 1 | |
Нұрту | 409 | 10 | ||
Арман | 72 | 561 | 60 | |
Акниет | 325 | 384 | 1 | |
Еркін | 6 | 440 | 1 | |
Садет | ||||
Саға | 83 | 527 | ||
Басығара | 130 | 1380 | 80 | |
Игілік-2 | 4 | 321 | - | |
Ұлан | 180 | 461 | 15 | - |
Болашақ | 102 | 335 | 6 | - |
Кұттығай | 12 | 349 | 10 | |
Нұрлыбек | 52 | 300 | 19 | |
Жарык | 130 | 170 | 9 | |
Қанай | ||||
Гариполла | 19 | 1 | ||
Дәрібай | 143 | 1499 | 40 | |
Асыл | 450 | |||
Арман орак | 520 | 2 | ||
Айбек | 49 | 680 | ||
Кенес -2 | 4 | 253 | 78 | |
Жақсылық | 45 | 455 | ||
Жұлдыз | 62 | 510 | ||
Қабыл | 24 | |||
Табын | 40 | 216 | ||
Даулет | 348 | |||
Мах-Иса | 800 | 35 | ||
Асқан | 146 | 68 | ||
Алдан | 100 | |||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Жарық ауылдық округі | 0 | 9 | 0 | 0 | 9 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Жарық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Талдысай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Талдысай елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 6769 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Жарық ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 6 қосымша |
Жарсай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Жарсай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Жарсай ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жарсай ауылдық округі | 154247000 | 32499 | 8683 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 41182 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Жарсай ауылдық округінде 3 ауылды елді мекен бар. Жарсай ауылдық округі аумағының жалпы ауыл бойынша 32611 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 32499 гектар; елді мекендердің жерлері – 8683 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Жарсай ауылдық округ | 154247100 | Жарсай | 3919 | - | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Жарсай ауылдық округ | 154247200 | Аксай | - | 0 | 0 | 0 | 0 | |||
Жарсай ауылдық округ | 154247300 | Қарағанды | 1100 | - | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Жарсай ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, қуаң және екпе жайылымдар жоқ. Округте 21 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 30069 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер телімдеріне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Жібек-Жолы" ш/қ | 02-033-014-076 | 1358.00 | |
2 | "Найман" ш/қ | 02-033-014-032 | 1068.00 | |
3 | "Абай" ш/қ | 02-033-014-038 | 1009,00 | |
4 | "Айдын" ш/қ | 02-033-014-040 | 2839,00 | |
5 | "Айтуған" ш/к | 02-033-014-036 | 2362,00 | |
6 | "Алтын-Дала" ш/к | 02-033-014-026 | 3152,00 | |
7 | " Ар" ш/к | 02-033-014-065 | 462,00 | |
8 | Асем ш/к | 02-033-014-028 | 509,00 | |
9 | "Бесбулак" ш/к | 02-033-014-042 | 1898,00 | |
10 | Даму | 02-033-014-016 | 520,00 | |
11 | Дениз | 02-033-014-070 | 1329 | |
12 | Досай | 02-033-014-078 | 2991,00 | |
13 | "Караганда" ш/к | 02-033-014-041 | 2530,00 | |
14 | Сая | 02-033-014-024 | 1494,00 | |
15 | "Сырым" ш/к | 02-033-014-019 | 500,00 | |
02-033-014-015 | 198,3 | |||
02-033-014-058 | 499,1 | |||
02-033-014-064 | 326 | |||
02-033-014-079 | 1272 | |||
16 | "Торпак" ш/к | 02-033-014-056 | 2059,00 | |
02-033-014-053 | 718 | |||
02-033-014-063 | 1149 | |||
02-033-014-035 | 935,6 | |||
02-033-014-057 | 955,9 | |||
02-033-014-054 | 924 | |||
17 | "Куаныш" ш/к | 02-033-014-049 | 360,00 | |
18 | "Али-Амир" ш/к | 02-033-014-048 | 1218 | |
19 | "Шымбай" ш/к | 02-033-014-029 | 1649,00 | |
жиыны | 116,691 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал -2668; қой мен ешкі – 12942 және жылқы -1071 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жарсай ауылдық округі | 254247000 | Жарсай | 10425 | 3371 | 14263 | 0 | 10222 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 28059 га қажет.
Ірі қара мал – 1390; қой мен ешкі - 2593 және жылқы – 1698 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 10222 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Жарсай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Жарсай елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 17837га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
17837 | |||
| Жарсай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Жарсай ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылымдары | Жазық жайылым-дар мен ша-бын-дық-тар |
Селеулі бет-гелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
12,2 | - | - | 10,8 | 13,2 | 9,9 | 7,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
10,2 |
341700 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Жарсай (қаз. ) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Жарсай ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданынан орталығынан солтүстік – шығысқа қарай 30 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырағы негізінен қоңыр және құмайтты, қей жерлерде тұзды. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бетеге, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Жарсай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | 1 | 2 | 0,2 | |
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Жарсай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154255100 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Жібек- Жолы | 751112400102 |
2 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Найман | 600915303133 | |
3 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Абай | 790408301534 | |
4 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ айдын | 710409300636 | |
5 | Жарсай ауылдық окургі | ш//қ Айтуған | 800530301007 | |
6 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Алтын-Дала | 800713302248 | |
7 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Ар | ||
8 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Асем | 861203302615 | |
9 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Бесбулак | 770425402726 | |
10 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Даму | 700125401962 | |
11 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Дениз | 641224301696 | |
12 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Досай | 720101303797 | |
13 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Караганда | 750105301430 | |
14 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Сая | 870422302724 | |
15 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Сырым | ||
16 | Жарсай ауылдық окургі | ш/қ Торпак |
Кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Уксумбаев К | 79 | 491 | - | |
Токтагул Х | 5 | 18 | 489 | |
Масабаев Саки | 350 | 23 | ||
Қызылбалин Қайрат | 136 | 124 | ||
Казбеков И | 2 | 15 | ||
Алитурлиев С | 166 | 11 | 16 | |
Байганин Нурлыбек | 110 | |||
Туребав Е | 11 | 33 | ||
Шинибеков М | 27 | 23 | ||
Елеуов А | 11 | 7 | 18 | |
Гасанова Н | 8 | 15 | ||
Аргумбаев Н | 32 | |||
Миралиев Ш | 9 | 67 | 2 | |
Байгельдинов Т | 8 | |||
Байдильдин Б | 42 | |||
27 | ||||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Жарсай | 0 | 7 | 0 | 0 | 6 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Жарсай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10 оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Жарсай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Жарсай елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 17837 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді немесе мезгілдік пайдалануға, қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Жарсай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 7 қосымша |
Жиренқопа ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Жиренқопа ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдіңжербалансыныңжәнемемлекеттікжеркадастрыныңақпараттықжүйесініңдеректері 1-кесте. Жиренқопа ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерліңсанаттары | жерлержиыны | ||||||
Ауылшаруашылығы мақсатындағы | елдімекендердің | өнеркәсіп, көлік жәнеөзге де ауылшаруашылығы мақсатындағы емес | ерекшеқорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орманқоры-ның | су қоры-ның | босал-қыжер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жиренқопаауылдықокругі | 154251100 | 71353 | 12299 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 83834 |
Жиренқопа ауылдықокругіаумағыныңжалпы ауданы 97071гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығымақсатындағы жерлер - 71353гектар; елді мекендердің жерлері –12299 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғиаумақтардың, орманқорының, суқорының жерлері,қорыжоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылымалаңы мен түрлері | |||||
жекеауладағыауылшаруашылығыжануарларынжаюбойыншахалықмұқтажынқанағаттандыруғаарналған, гектар | көпшілікпайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпежайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Жиренқопаауылдық округ | 154833000 | Жиренқопа |
| 68369 | 68369 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Жиренқопа ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 20 шаруақожалығы жұмыс істейді, оларға53254 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншікиелерінің, жер пайдаланушылардыңатауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жекесәйкестендірунөмірі | Жеручаскесінің кадастрлықнөмірі | Жайылымдаралаңы, мыңгектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1. | Ақбай | 820516302677 | 02-027-017-082 | 990 |
2. | Айсултан | 950528350292 | 02-027-017-083 | 599 |
3. | Ақбота | 691230300243 | 8914 | |
4. | Байтерек | 930714401189 | 2498 | |
5. | Көктем | 700406301100 | 183 | |
6. | Ерсайын | 710921302814 | 2233 | |
7. | Ибрай | 810621302814 | 1934 | |
8. | Исламбек | 831102302363 | 760 | |
9. | Казкор | 590602301011 | 1495 | |
10. | Марат | 660402301047 | 50 | |
11. | Марат | 14462 | ||
12. | Мико | 600908301822 | 3248 | |
13. | Нур- К | 691111301660 | 869 | |
14. | Qazyna | 821203401844 | 463 | |
15. | Ұлы дала | 200564009350 | 4996 | |
16. | Бауыр-Агро | 580910301113 | 3465 | |
17. | Акжол | 720820302768 | 335 | |
18. | Қанатқали | 820514301995 | 90 | |
19. | НТЛ-ЛТД | 990640004941 | 220 | |
20. | Са-Нур | 010240003327 | 5450 | |
жиыны | 53254 |
Ескерту: аббревиатуралардыңтранскрипциясы: ш/қ–шаруақожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауылшаруашылығы жануарларының саны: іріқарамал-825;қойменешкі–1657жәнежылқы-110бас.
.
Ауылдық округтің жайылымдық жем шөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100кг жайылымдық жемде табиғиы лғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жем шөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне : ірі қара мал-32кг; ұсақ мал -6,4кг; жылқы–35,7кг; жайылым кезеңінде 240күн: ірі қара мал -7680кг; ұсақ мал-1536кг; жылқы-8568кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы - бір басына8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдардыбөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елдімекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Іріқара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Жирен қопа ауылдық округі | 154833000 | Жиренқопа | |||||||
Ауыл шаруашылығыжануарларынжаюүшін71 353гақажет.
Іріқарамал–2371; қой мен ешкі-5740 және жылқы–736 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 33820 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымшаберілетінжайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
| Жиренқопа ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқажерлер мен алқаптардыңатауы | Алқаптүрі | Контур-дағыпайыз-дыққаты-нас | Алаңы, мың гектар | Заманауипайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі-бетегелі-әртүрлішөптержәнежусанды,бұталыөсімдіктері бардалажайылым-дары | Жазықжайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар |
Селеу-лі –бете-гелі – 60% | 33,5 | Жылбойы |
кестенің жалғасы
Жалпытүсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қараужылы) | Орташажылішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаныңгектарына центнерден, азықбірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеинніңгектарына килограмм | |||||
маусымдарбойыншажайылымдықазық | ||||||
ша-бын-дық | шабы-латынжайы-лым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестеніңжалғасы
Контур бойыншаесептелгентүсімділік: құрғақмассаның гектарынацентнерден (алымы), азық бірлігінің гектарынацентнерден (бөлгіш) | Контур бойыншаазық қорықұрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойыншаұсыныстар, малдыңтүрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақжәнеіріқара мал жәнежылқыүшін |
Жайылымдардыгеоботаникалықзерттеумәліметтері
Географиялықорналасуы
Жиренқопа- Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Жиренқопа ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданы орталығынан солтүстікке қарай 100 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағынажатады, қысы ұзақ қатал, қысқаыстық жазда, қыспен жаздың температурасының күртқарама-қайшылықтарымен, жылдықжауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесіндежайылымдардың мынадайтүрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен,шөгінді,блюграсс,бетеге,камфоросма, қауырсынды шөп,екпе шөп, ши, тамарикс,шабындық,көкпек, бидай шөптері,вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаға н, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5ц/га дейін болды.
Мал қорымдары(биометриялықшұңқырлар)туралымәліметтер
Ауылдықокругтебір мал қорымыбар.
| Жиренқопа ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с№ | Жайылымдықинфрақұрылымобъектілері | Жұмысістептұрғанжайылымдықинфрақұрылымобъектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талапететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мыңшаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыруқұрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлыжәнешахталықұдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтынжолдар, малдыаялдатуғаарналған алаңдар мен суаталаңдары | ||||
4. | Қойлардытоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалғанжерлер, жайылымдардыңқоршаулары, шарбақтар (оныңішінде электрлішарбақтар), ауылшаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюғаарналғанқашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығыжануарларынветеринариялықемдеугеарналғанөткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр жәнежылуэнергиясымен қамтамасызетугеарналғанқұрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатынжәнебаламалы энергия көздеріпайдаланылатынобъектілер | ||||
7. | Суменжабдықтауобъектілеріжәне тіршіліктіқамтамасызетудіңбасқа да түрлері, персоналдың маусымдықтұруына арналғанқұрылысжайлар және жайылымдардыкүтіп-ұстау мен пайдалануүшінқажеттіөзге де мүлік |
| Жиренқопа ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтықобъектілердің жіктеуішібойынша кенттің, ауылдың, ауылдықокругтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдықокругтіңатауы | Иесініңтипі | Иесінің бизнес сәйкестендірунөмірі/ жекесәйкестендірунөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Ақбай | 820516302677 |
2 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Айсултан | 950528350292 |
3 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Ақбота | 691230300243 |
4 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Байтерек | 930714401189 |
5 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Көктем | 700406301100 |
6 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Ерсайын | 710921302814 |
7 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Ибрай | 810621302814 |
8 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Исламбек | 831102302363 |
9 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Казкор | 590602301011 |
10 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Марат | 660402301047 |
11 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Марат | |
12 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Мико | 600908301822 |
13 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Нур- К | 691111301660 |
14 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Qazyna | 821203401844 |
15 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Ұлы дала | 200564009350 |
16 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Бауыр-Агро | 580910301113 |
17 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Акжол | 720820302768 |
18 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Қанатқали | 820514301995 |
19 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | НТЛ-ЛТД | 990640004941 |
20 | 154833000 | Жиренқопаауылдықокругі | Са-Нур | 010240003327 |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардыңаты, әкесініңаты (бар болса), тегінемесезаңдытұлғалардыңатауы | Мал басының саны, бас | |||
Іріқара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Розыбакиев Медет Юсупжанұлы | 159 | 392 | 48 | - |
Суликанов Ильдар Калыкович | 228 | - | - | - |
Манашев Бахтыбай Массалович | 150 | 105 | 51 | - |
Шарипова Гульнара | 1513 | - | 8 | - |
Есенжулова Злиха | - | - | 278 | - |
Тагыбердин Мурат Саинович | 401 | 813 | 46 | - |
Ажебаев Ринат Отарбаевич | 330 | 732 | 87 | - |
Мумбасов Алибек | 162 | 450 | 10 | - |
Тулеуов Куаныш | 220 | 260 | 7 | - |
Шарипов Марат | - | - | 1276 | - |
Сагиндыков Берик | 52 | - | 1276 | - |
С.Масабаев | - | 258 | - | - |
Айжарыков Нурлан | 233 | 186 | 2 | - |
Накеш Жанар | - | 30 | 3 | - |
Наймушин Михаил | - | 413 | 53 | - |
Кукебаев Нурхасан | 216 | 94 | - | - |
Бекешев Ербол | 112 | 363 | 2 | - |
Манашев Мади | 158 | 453 | 5 | - |
Накеш Алибек | - | - | - | - |
Имангалиева Камиля | 541 | - | 18 | - |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Іріқара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойларжәнеешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркектоқтылар ,текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Жиренқопа | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауылшаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Іріқара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жекеауладағы | ауылшаруашылығытауарынөндірушілер | жекеауладағы | ауылшаруашылығытауарынөндірушілер | жекеауладағы | ауылшаруашылығытауарынөндірушілер | жекеауладағы | ауылшаруашылығытауарынөндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, суқорлары жерлерін де және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдар да ауыл шаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұлжем шөптің өнімділігімен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, азөсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұлтұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Жиренқопа ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердіңнөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
біріншіжыл | көктемгімаусым | жазғымаусым | күзгімаусым | демалатынучаске |
екіншіжыл | демалатынучаске | көктемгімаусым | жазғымаусым | күзгімаусым |
үшіншіжыл | күзгімаусым | демалатынучаске | көктемгімаусым | жазғымаусым |
төртіншіжыл | жазғымаусым | күзгімаусым | демалатынучаске | көктемгімаусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда малжаю жем шөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидайшөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсыншөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәндідақылдар) және қыста (жартылайбұта- солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозыпкетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жембірлігінжәне 60-80% ақуыздыжоғалтуғаәкеледі. Осыған байланысты жылсайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өзмерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әрмаусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі біржылдың шарттарымен анықталады. Жануарларды жаю ауатемпературасының +10о С тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуыкерек. Жайылымбиіктігі 15-20 смқаржамылғысыменаяқталады.
Ауылдықокругтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусантиптері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым)–70күндіқұрайды.
Жазғы жайылымдар бидайшөптері, дәндідақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы(маусым-қыркүйек)70күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша)70күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянкатүрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан)30күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік сутұтынуы:
Жазғыуақытта(1басмалғатәулігінелитр):
сүттісиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2жасқадейінгінетели-30;
6айғадейінгібұзаулар-20;
жатырдыемізбейтінжұмысшыжылқылар-50;
асылтұқымдыжылқылар,емізетінжатырлар-50;
1,5жасқадейінгіқұлындар-40;
7айғадейінгіқұлындар–10;
ересекқой-8;
1жасқадейінгіжасқой-3.
Көктемжәнекүзмезгілінде(1басмалғатәулігінелитр):
сүттісиырлар-45;
қысырсиырлар-40;
2жасқадейінгібаспақтар-30;
6айғадейінгібұзаулар-15;
емізбейтінжұмысшыжылқылар-40;
асылтұқымдыжылқылар,
емізетінжатырлар-40;
1,5жасқадейінгіқұлындар-30;
7айғадейінгіқұлындар-6;
ересекқойлар-5.
Қысмезгілінде(1басмалғатәулігінелитр):
сүттісиырлар-35;
қысырсиырлар-30;
2жасқадейінгібаспақтар-25;
6айғадейінгібұзаулар-15;
емізбейтінжұмысшыжылқылар-30;
асылтұқымдыжылқылар,емізетінжатырлар-30;
1,5жасқадейінгіқұлындар–20;
ересекқойлар-3.
Ауылдық округ кекіретінауылдық елдімекендерарасында жайылымдарды жобалықбөлу (қайтабөлу), онда жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген жеке жәнезаңды тұлғалардың ауылшаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елдімекендері арасында жайылымдардыбөлу (қайтабөлу) схемасы көрсетіледі. Жиренқопа ауылдық округінің қоғамдық жайылымалаңы жайылымдық жемге деген қажеттіліктіқамтамасызетеді.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Жиренқопа ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекараларымен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема(карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема(карта)
жылдар | 1 қамаукөктем | 2 қамаукөктем-жаз | 3 қамаукөктем-жаз-күз | 4 қамаукүз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгімаусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғымаусым 2 | Күзгімаусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема(карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема(карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанындаорналасқанжайылымдар мен қамтамасыз етілмегенжекежәне (немесе) заңдытұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығыжануарларыныңмал басын орналастырусхемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңындаорналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастырусхемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 8 қосымша |
Қобда ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Қобда ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Қобда ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Қобда ауылдық округі | 154833000 | 123762 | 34716 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 158478 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қобда ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекен бар. Қобда ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 13961 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 13961 гектар; елді мекендердің жерлері – 13961 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Қобда ауылдық округ | 154230000 |
Қобда |
12282 |
12282 |
12282 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Қобда ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 22 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 29 634 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | "Қыпшақ" ш/қ | 810115300400 | 1000,00 |
2 | "Мансур" ш/қ | 540608301322 | 1200,00 |
3 | "Құлагер" ш/қ | 950519350253 | 500,00 |
4 | "Агро Құрсай" ш/қ | 170464016242 | 2000,00 |
5 | "Азиз-1" ш/қ | 590720402850 | 1249,00 |
6 | "Али-Нур" ш/қ | 581020301346 | 332,00 |
7 | "Алтын-Жер" | 820304302812 | 400,00 |
8 | "Аль-Фараби" ш/қ | 700715301170 | 2442,00 |
9 | "АНТ" ш/қ | 730502301712 | 1500,00 |
10 | "Ерлан" ш/қ | 710608300806 | 7566,00 |
11 | "Зинель" ш/қ | 900928451232 | 400,00 |
12 | "Куаныш-1" ш/қ | 890121400880 | 359,00 |
13 | "Самер" ш/қ | 470115302335 | 2126,00 |
14 | "Сіргелі" ш/қ | 810513012290 | 707,00 |
15 | "Табын-тал" ш/қ | 620819301515 | 3500,00 |
16 | "Табыс" ш/қ | 860621302175 | 630,00 |
17 | "Әмір" ш/қ | 790711301729 | 104,00 |
18 | "Кобда-Beef" ш/қ | 830210302576 | 200,00 |
19 | "Орынбек" ш/қ | 160764008072 | 352,00 |
20 | "Жақсылық" ш/қ | 230564019541 | 1555,00 |
21 | "Болашақ" ш/қ | 512,00 | |
29634 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Қобда округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-2245; қой мен ешкі – 5913 және жылқы-227 бас.
Қобда ауылында: ірі қара мал – 1794; қой мен ешкі – 4345, жылқы-99 бас.
Құрсай ауылында: ірі қара мал – 451; қой мен ешкі – 1568, жылқы-128 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Қобда ауылдық округі | 154833000 | Қобда | 1794 | 4345 | 99 | 0 | 12282 | 0 | |
Құрсай | 451 | 1568 | 128 | 0 | 6814 | 1380 | |||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 33 052 га қажет.
Ірі қара мал – 2245; қой мен ешкі - 5913 және жылқы – 227 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 19096 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 1380 мың гектар.
Қобда ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Қобда елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 0 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 0 | 0 | 0 |
| Қобда ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Қобда ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі- бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лымдар мен ша-бындықтар |
Селеулі –бете-гелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына центнерден (зерттепқарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Қобда (қаз. Қобда) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Қобда ауданының Қобда ауылдық округінің әкімшілік орталығы.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Қобда ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Ақкемер ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
2 | 154230100 | Кобда | "Қыпшақ" ш/қ | 810115300400 |
3 | 154230200 | Кобда | "Мансур" ш/қ | 540608301322 |
4 | 154230100 | Кобда | "Құлагер" ш/қ | 950519350253 |
5 | 154230200 | Кобда | "Агро Құрсай" ш/қ | 170464016242 |
6 | 154230200 | Кобда | "Азиз-1" ш/қ | 590720402850 |
7 | 154230100 | Кобда | "Али-Нур" ш/қ | 581020301346 |
8 | 154230100 | Кобда | "Алтын-Жер" | 820304302812 |
9 | 154230200 | Кобда | "Аль-Фараби" ш/қ | 700715301170 |
10 | 154230100 | Кобда | "АНТ" ш/қ | 730502301712 |
11 | 154230200 | Кобда | "Ерлан" ш/қ | 710608300806 |
12 | 154230200 | Кобда | "Зинель" ш/қ | 900928451232 |
13 | 154230200 | Кобда | "Куаныш-1" ш/қ | 890121400880 |
14 | 154230200 | Кобда | "Самер" ш/қ | 470115302335 |
15 | 154230200 | Кобда | "Сіргелі" ш/қ | 810513012290 |
16 | 154230100 | Кобда | "Табын-тал" ш/қ | 620819301515 |
17 | 154230100 | Кобда | "Табыс" ш/қ | 860621302175 |
18 | 154230100 | Кобда | "Әмір" ш/қ | 790711301729 |
19 | 154230100 | Кобда | "Кобда-Beef" ш/қ | 830210302576 |
20 | 154230100 | Кобда | "Орынбек" ш/қ | 160764008072 |
21 | 154230100 | Кобда | "Жақсылық" ш/қ | 230564019541 |
22 | 154230100 | Кобда | "Болашақ" ш/қ |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Хобдабаев Асет | 0 | 0 | 0 | |
Турмухамбетов Ергалий | 5 | 100 | 60 | |
Ахметов Ибрахим | 106 | 80 | 0 | |
Шарипов Нурлан | 0 | 0 | 0 | |
Суликанова Злиха | 63 | 29 | 0 | |
Калкашева Акмарал | 52 | 0 | 0 | |
Туменбаева Аккумыс | 0 | 545 | 0 | |
Кизайбеков Муратжан | 5 | 30 | 1 | |
Казбеков Сарсен | 89 | 544 | 19 | |
Джангазин Кенжетай | 253 | 0 | 47 | |
Есенгелдиева Актоты | 3 | 50 | 0 | |
Суликанов Малик | 1 | 45 | 12 | |
Имангазин Ержан | 171 | 160 | 8 | |
Сейтжапаров Жандос | 66 | 90 | 19 | |
Отен Аскар | 84 | 545 | 96 | |
Ломовцев Сергей | 147 | 0 | 1 | |
Кенжегалиев Бауржан | 19 | 4 | 0 | |
Нургельдин Асылбек | 0 | 0 | 0 | |
Әлиұлы Бағдәулет | 10 | 25 | 15 | |
Жақсымбай Назгуль | 244 | 19 | 61 | |
Тяпсуев Ертай | 0 | 0 | 0 | |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Қобда | 0 | 15 | 0 | 0 | 10 | 0 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Қобда ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Қобда ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Қобда елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қобда ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 9 қосымша |
Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Қызылжар ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Қызылжар ауылдық округі | 154257000 | Қызылжар ауылдық округі | 12571 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9297 | |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қызылжар ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекен бар. Қызылжар ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 70011 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 28803 гектар; елді мекендердің жерлері – 12571 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Қызылжар ауылдық округ | 154257000 | Қызылжар | 28803 | 0 | 0 | 0 | 0 | |||
Қызылжар ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 26 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 28803
гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Мақсат-7" КХ Джумабеков Н | 741218301931 | 1000 | |
2 | "Ажар"- Бекбусинов Г | 660309301523 | 370,00 | |
"Құттығай"-Шалимов Талгат | 640304302795 | 1 680,00 | ||
3 | "Абылайхан"-Балманов А | 630405300746 | 1 127,00 | |
4 | "Аслан"-Жанажанов Н | 680701303075 | 996,00 | |
5 | "Ата-Коныс"-Ильясов Б | 720827300889 | 772,00 | |
6 | "Ата-мекен"-Жисов К | 551010301871 | 730,00 | |
7 | "Бактияр-1"-Абилов А | 701013300565 | 1 719,00 | |
8 | "Болашақ"-Суликанов Берик Дюсинбаевич | 690112301762 | 1 244,00 | |
10 | "Дидар"-Жисов Ж | 850916300690 | 1 496,00 | |
11 | "Жигер"-Раев Биржан Ермуханович | 370620301193 | 1 941,00 | |
12 | "Беркат"-Батыргереев З | 380701305237 | 1 140,00 | |
13 | "Кайрат"-Утенов Т | 480125300791 | 249,00 | |
14 | "Кубейсин"-Жанажанов Е | 800828300396 | 497,00 | |
15 | "Мура"-Сарсенгалиев Ж | 711202300534 | 582,00 | |
16 | "Рустем-Дастан"-Космагамбетов С | 500704301357 | 2 574,00 | |
17 | "Темирлан"-Сибагатов К | 690503302082 | 685,00 | |
18 | КХ "Кызылжар" Балманов А | 80564004302 | 2 888,00 | |
19 | КХ "Бақниятр-2" Иманиязов А | 3 314,00 | ||
20 | "Қайрат-2" Тлепиев Қ | 1 105,00 | ||
21 | "Ернат" Тлепиев М | 100,00 | ||
22 | "Үсен" Шарипова Венера Маратовна | 1 007,00 | ||
23 | "Сазан" Бектасов Нурым Аблайевич | 401,00 | ||
24 | "Біржан" Раев Бауржан | 499,00 | ||
25 | "Береке" Майланов Ерсин | 498,00 | ||
26 | "Нұрдаулет" Ильясов Е | 189 | ||
жиыны |
| |||
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-3774; қой мен ешкі – 11559 және жылқы-2183 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,33 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 33-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -34 кг; ұсақ мал -7,3 кг; жылқы – 33,9 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -8140 кг; ұсақ мал -1766,6 кг; жылқы-8136 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1030 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,33 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,9; ұсақ мал-1,8 және жылқы-бір басына 8,1 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Қызылжар ауылдық округі | 154257000 | Қызылжар ауылдық округі | 3774 | 11559 | 2183 | 0 | 19214 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 19214 га қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
| Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контур-дағы пайыз-дық қаты-нас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Қызылжар ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі- бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар | Әртүр-лі шөптер –100% | 33,7 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына центнер-ден (зерттеп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
ша-бын-дық | шабы-латын жайы-лым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,7 | - | - | 8,7 | 9,0 | 7,1 | 8,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Қызылжар ауылдық округі- Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауылдық округ. Қызылжар ауылдық округінің әкімшілік орталығы – Қызылжар ауылы. Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы жылы, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 71% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 14,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | ||||
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | ||||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Ажар | |
2 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Беркат | |
3 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Бахтияр-1 | |
4 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Темірлан | |
5 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Ата-Мекен | |
6 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Мұра | |
7 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Ата-Қоныс | |
8 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Жігер | |
9 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Құттығай | |
10 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Қызылжар | |
11 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Рүстем-Дастан | |
12 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Болашақ | |
13 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Ануар | |
14 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Абылайхан | |
15 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Қайрат | |
16 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Аслан | |
17 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Кубейсин | |
18 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Дидар | |
19 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Бахтияр-2 | |
20 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Сазан | |
21 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Қайрат-2 | |
22 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Мақсат-7 | |
23 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Ернат | |
24 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Масқар | |
25 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Нұрдаулет | |
26 | Қызылжар ауылдық округі | Қызылжар | Береке |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
- | - | 30 | ||
274 | 1307 | 207 | ||
147 | 294 | 235 | ||
725 | 220 | |||
127 | 4 | |||
98 | 123 | 16 | ||
157 | 969 | 38 | ||
272 | 390 | 182 | ||
- | 634 | - | - | |
482 | 219 | |||
247 | 272 | 70 | ||
- | 1641 | |||
488 | 641 | 752 | ||
- | 117 | |||
157 | 40 | 6 | ||
31 | 12 | 1 | ||
5 | 10 | |||
177 | 271 | 5 | ||
514 | 1927 | 177 | ||
119 | 748 | |||
71 | 4 | |||
70 | 34 | |||
42 | 114 | |||
109 | 418 | |||
12 | 134 | 46 | ||
30 | 579 | 45 | ||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Қызылжар | 0 | 14 | 0 | 0 | 9 | 0 | 0 | 7 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | Қызылжар | 794 | 3774 | 3610 | 11559 | 137 | 2183 | 0 | 0 | |
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Қызылжар ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қызылжар ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 10 қосымша |
Сарбұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Сарбұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Сарбұлақ ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Сарбұлақ ауылдық округі | 154237100 | 172835 | 18345 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Сарбұлақ ауылдық округінде 1 ауылдық елді мекен бар. Сарбұлақ ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 157835 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 172835 гектар; елді мекендердің жерлері – 18345 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Сарбұлақ ауылдық округ | 154237100 | Сарбұлақ | 172835 | 18345 | 18345 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Сарбұлақ ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 29 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 147579 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "TS-AGRO" ЖШС | 02033022104 | 16694.93 | |
2 | "Тілеген" Танкеев И | 151264018439 | 02033022085 | 2992 |
"Жайлау" Суйналы Е | 02033022101 | 500 | ||
3 | "Агро-Лидер 2030" ШҚ | 02033022060 | 10000 | |
4 | "Айдар-Табын" ШҚ | 701122301764 | 02033022064 | 2251 |
5 | "Уақ" ШҚ Айдашев Т | 870830301398 | 02033022116 | 3038,00 |
6 | "Анес" ШҚ Аралтаев К | 02033022098 | 1855 | |
7 | "Айдаурен" ШҚ Асанбаева З | 190764022452 | 02033022048 | 1222 |
8 |
"Айзан" ШҚ | 190764006227 | 02033022079 | 2941 |
9 | "Ақназар" ШҚ Уразов Р | 560210302390 | 02033022061 | 9000 |
10 |
"Ислам" ШҚ | 890410350811 | 02033022083 | 2481 |
11 | "Дәулет" ШҚ Уразова Б | 751026402687 | 02033022075 | 1860 |
12 |
"Даулеткерей" ШҚ | 720215301136 | 02033022044 | 2007 |
13 |
"Жақсылық"ШҚ | 941116351488 | 02033022112 | 5457 |
14 | "Кокбулак" ШҚ Курмангалиев А | 750102302133 | 02033022040 | 15763 |
15 | "Наурыз" ШҚ Мангыбаев А | 630901302580 | 02033022054 | 3525 |
16 | "Сайхан" ШҚ Мажидов В | 710528301146 | 02033022055 | 3205 |
17 |
"Санжар" ШҚ | 740906301989 | 02033022093 | 6000 |
18 | "Тұлпар" ШҚ Уразов Б | 750330301236 | 02033022086 | 1000 |
19 | "Жәнібек" ШҚ Дагас С | 650707302133 | 02033022102 | 1460 |
20 | "Сарысай" ШҚ Сарбасова У | 02033022103 | 1169 | |
21 | "Назар" ШҚ Алманов Е | 800623300351 | 02033022107 | 1200 |
22 | "Балауса" | 02033022108 | 944 | |
23 | "Парасат" ШҚ Тұрдалы Қ | 02033022113 | 1500 | |
24 | "Достық" ШҚ Абилхасов Алтынбек | 900101352812 | 02033022114 | 4475 |
25 |
"Ильяс" | 801101401915 | 02033022125 | 438 |
26 | "Бірлік" ШҚ Жанибеков Аслан | 870820351479 | 02033022111 | 2180 |
27 | "Батыс Трек Компаний" | 02033022109 | 445 | |
28 | "Сарбұлақ-Қобда" | 02033022081 | 13767 | |
29 | "Сарбұлақ Лиман" | 02033022103 | 868 | |
жиыны | 147579 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-3809; қой мен ешкі – 8349 және жылқы-4129 бас.
Сарбұлақ ауылында: ірі қара мал – 3809; қой мен ешкі – 8349, жылқы- 4129 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Сарбұлақ ауылдық округі | 154237100 |
Сарбұлақ | 3809 | 8349 | 4129 | 0 | 18345 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 18345 га қажет.
Ірі қара мал – 3809; қой мен ешкі - 8349 және жылқы – 4129 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Сарбұлақ ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Сарбұлақ елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
| Сарбұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контур-дағы пайыз-дық қаты-нас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Сарбұлақ ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі- бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар | Әртүр-лі шөптер –100% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
ша-бын-дық | шабы-латын жайы-лым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Сарбұлақ - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Сарбұлақ ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданының орталығынан солтүстікке қарай 22 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы жылы, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Сарбұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | ||||
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | ||||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Сарбұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Жәнібек" Шқ | 650707302133 |
2 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Санжар" ШҚ | 740906301989 |
3 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Сайхан" ШҚ | 710528301146 |
4 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Наурыз" ШҚ | 630901302580 |
5 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Тұлпар" ШҚ | 750330301236 |
6 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Уақ" ШҚ | 870830301398 |
7 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Тлеген" | 151264018439 |
8 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Назар" ШҚ | 800623300351 |
9 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Арай" | 750109301690 |
10 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Айдар-Табын" | 701122301764 |
11 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Айзан" | 900405350442 |
12 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Ақназар" | 560210302390 |
13 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Айдаурен" | 680408401677 |
14 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Даулет" | 751026402687 |
15 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Даулеткерей" | 720215301136 |
16 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Жақсылық" | 360701408412 |
17 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Кокбулак" | 750102302521 |
18 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Ильяс" | 801101401915 |
19 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Анес" | |
20 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Достық" | 900101352812 |
21 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Балауса" | |
22 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Бірлік" | 870820351479 |
23 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "ТС-Агро" ЖШС | |
24 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Жайлау" | |
25 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Сарысай" | |
26 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Батыс Трек Компаний" ЖШС | |
27 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Сарбұлақ-Қобда" СПК | |
28 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Сарбұлақ-Лиман" Спк | |
29 | Сарбұлақ ауылдық округі | Сарбұлақ | "Ислам" |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Дагас Солдат | 66 | 544 | 66 | |
Айдашев Бекболат | 286 | 933 | 238 | |
Мажидов Висади | 378 | |||
Мангибаев Абдыгали | 831 | 85 | ||
Уразов Болат | 8 | 9 | 70 | |
Айдашев Темирбек | 1608 | |||
Танкеев Ислам | 260 | 776 | ||
Алманов Ерлан | 104 | 58 | ||
Байбулатов Ерболат | 3 | 326 | 57 | |
Бекбаулов Асылбек | 330 | 63 | ||
Мажидова Амина | 143 | 3 | ||
Уразов Рим | 85 | 376 | ||
Асанбаева Зина | 122 | 56 | ||
Уразова Ботагоз | 332 | |||
Уразов Бауыржан | 33 | 32 | 460 | |
Хайруллин Сәрсенбі | 79 | |||
Курмангалиев Асылбек | 474 | 332 | ||
Суйсенова Анаргуль | 285 | |||
Аралтаев Керей | ||||
Абилхасов Алтынбек | 56 | 48 | ||
Кутанов Рахат | ||||
Жанибеков Аслан | 93 | 800 | ||
Жекеев Абат | 225 | 487 | ||
Сүйіналы Елдос | ||||
Сарбасов У | ||||
Ищанов Асылбек | 30 | |||
Алдаберген Гульмайра | ||||
Похитун Александр | 178 | 150 | ||
Айдашев Нурлыбек | 66 | 90 | ||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Сарбұлақ | 0 | 10 | 0 | 0 | 5 | 0 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | Сарбұлақ | 959 | 2374 | 2626 | 6588 | 169 | 3445 | 0 | 0 | |
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Сарбұлақ ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Сарбұлақ ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Сарбұлақ елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Сарбұлақ ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 11 қосымша |
Сөгәлі ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Сөгәлі ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Сөгәлі ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Сөгәлі ауылдық округі | 130540010308 |
123762 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Сөгәлі ауылдық округінде 3 ауылды елді мекен бар. Сөгәлі ауылдық округі аумағының жалпы ауыл бойынша 19384 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 19280 гектар;. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Сөгәлі ауылдық округ | 154255100 | Сөгәлі | 13131 | - | 19384 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Сөгәлі ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, қуаң және екпе жайылымдар жоқ. Округте 19 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 19384 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер телімдеріне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Али" ш/қ | 711025301997 | 02-033-014-076 | 89 |
2 | "Адил" ш/қ | 7405302349 | 02-033-014-032 | 80 |
3 | "Аслан" ш/қ | 620902302405 | 02-033-014-038 | 310 |
4 | "Аманат" ш/қ | 740423302535 | 02-033-014-040 | 404 |
5 | "Буранбай" ш/к | 720906302537 | 02-033-014-036 | 144,77 |
6 | "Алтынбек" ш/к | 631010300800 | 02-033-014-026 | 148,3 |
7 | " Жанболат" ш/к | 7207033300715 | 02-033-014-065 | 2554 |
8 | Кенес ш/қ | 720106302944 | 02-033-014-028 | 456 |
9 | "Алишер" ш/к | 061510002356 | 02-033-014-042 | 414 |
10 | Мырза ш/қ | 201164012349 | 02-033-014-016 | 300,2 |
11 | Сырым ш/қ | 201264017204 | 02-033-014-070 | 294 |
12 | Айғали ш/қ | 211164018250 | 02-033-014-078 | 189 |
13 | "Азизхан" ш/к | 850506301580 | 02-033-014-041 | 434 |
14 | Назым ш-қ | 7302022300397 | 02-033-014-024 | 134,5 |
15 | "Аяжан" ш/к | 620724300665 | 02-033-014-019 | 175 |
16 | Думан ш/қ | 621205300899 | 02-033-014-015 | 94 |
17 | Амандық ш/қ | 710518300718 | 02-033-014-058 | 434,4 |
18 | Сөгәлі ш/қ | 880928300919 | 02-033-014-064 | 941 |
19 | " Казакстан" ЖШС | 990840004858 | 02-033-014-008 | 3040,7 |
жиыны | 10636,87 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал -5394; қой мен ешкі – 13004 және жылқы -1956 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Сөгәлі ауылдық округі | Сөгәлі | 5394 | 13004 | 1956 | 0 | 19384 | 0 | ||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 28059 га қажет.
Ірі қара мал – 5394; қой мен ешкі - 13004 және жылқы – 1956 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 19384 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Сөгәлі ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Сөгәлі елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
17837 | |||
| Сөгәлі ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контур-дағы пайыз-дық қаты-нас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Сөгәлі ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі- бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар |
Селеу-лі –бете-гелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
ша-бын-дық | шабы-латын жайы-лым | көктем | жаз | күз | Қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
12,2 | - | - | 10,8 | 13,2 | 9,9 | 7,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
10,2 |
341700 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Сөгәлі,Көк-үй (қаз. ) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Сөгәлі ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданынан орталығынан солтүстік – батысқа қарай 104 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырағы негізінен қоңыр және құмайтты, қей жерлерде тұзды. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бетеге, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар
| Сөгәлі ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | ||||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Сөгәлі ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 00 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Али | 711025301997 |
2 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Адил | 7405302349 | |
3 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Аслан | 620902302405 | |
4 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Аманат | 740423302535 | |
5 | Сөгәлі ауылдық округі | ш//қ Буранбай | 720906302537 | |
6 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Алтынбек | 631010300800 | |
7 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Жанболат | 7207033300715 | |
8 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Кенес | 720106302944 | |
9 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Алишер | 061510002356 | |
10 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Мырза | 201164012349 | |
11 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Сырым | 201264017204 | |
12 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Айғали | 211164018250 | |
13 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Азизхан | 850506301580 | |
14 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Назым | 7302022300397 | |
15 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қАяжан | 620724300665 | |
16 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Думан | 621205300899 | |
17 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Амандық | 710518300718 | |
18 | Сөгәлі ауылдық округі | ш/қ Сөгәлі | 880928300919 | |
19 | Сөгәлі ауылдық округі | ТОО Казахстан | 990840004858 |
Кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Абдыкаликов Болат | 71 | 13 | 6 | - |
Аманкулов АЛИК | 60 | 255 | 7 | |
Амиргалиев Едилбай | 14 | 36 | ||
Арзакулов Лескен | 229 | 6 | ||
Ахметов Ербулек | 195 | 613 | 10 | |
Даулетияров Акылбек | 85 | 384 | 10 | |
Жумашев Ербол | 197 | 521 | 1 | |
Ибраев Омирбек | 50 | 138 | ||
Избасов Есенбай | 7 | 33 | 20 | |
100 | 68 | 44 | ||
Жанажанов Сырым | 120 | 365 | 31 | |
86 | 507 | 2 | ||
Набиев Андрей | 363 | 1139 | 243 | |
Нургалиев Калдыгул | 211 | 158 | 27 | |
Сармантаев Габбас | 14 | 132 | ||
Талжанов Утеген | 5 | 16 | ||
Умаргазиев Мжит | 249 | 458 | 1 | |
Шарипов Ильдар | 509 | 382 | ||
1313 | 2001 | 1112 | ||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Сөгәлі | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||||
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Сөгәлі ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10 оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Сөгәлі ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Бесқұдық елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 17837 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді немесе мезгілдік пайдалануға, қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Сөгәлі ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | Демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | Демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | Демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
6. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
7. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
8. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал асын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 12 қосымша |
Талдысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Талдысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Талдысай ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Талдысай ауылдық округі | 154265100 | 31467 | 5127 | 0 | 0 | 0 | 0 | 768 | 37362 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Талдысай ауылдық округінде 1 ауылдық елді мекен бар. Талдысай ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 37362 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 31467 гектар; елді мекендердің жерлері – 5127 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ, ал бос жер қорлары-768 га.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Талдысай ауылдық округ | 154265100 | Талдысай | 4772 | 4772 | 4772 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Талдысай ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 16 ЖШС пен шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 19658 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
2 | 3 | 4 | 5 | |
1 | "Бирлик" ш/қ -Максотов Самат Максатович | 790803301670 | 700,00 | |
2 | "Ділда" ш/қ -Жумалиева Ж | 590904401882 | 630,00 | |
3 | "Жана-жол" ш/қ -Шабаров Бекмурат Каратаевич | 220364029331 | 896,00 | |
4 | "Игилик" ш/қ -Жаманкулов М | 650206302368 | 888,00 | |
5 | "Кок-Бухта" ш/қ -Шабаров Б | 570612301994 | 488,00 | |
6 | "Муслим" ш/қ -Алмаганбетов Д | 710321301458 | 243,00 | |
7 | "Талдысай" ш/қ -Исентаев Марат Жумадилович | 170764025877 | 2 576,00 | |
8 | "Ынтымақ" ш/қ -Хажай С | 160764015749 | 508,00 | |
9 | "Кумсай" ш/қ -Жамалов Ж | 840825301850 | 473,00 | |
10 | "Ферро" ш/қ Борзилов Н | 456,00 | ||
11 | "Аманат" ш/қ -Сергазин О | 661022302520 | 997,00 | |
12 | "Алтай" ш/қ -Ашикбаев А | 471016300234 | 95,00 | |
13 | "Берекет" ш/қ -Алмагамбетов Ерлан | 920101305795 | 990,00 | |
14 | "Нурила" ш/қ- Маденов Адильхан Амангелдиевич | 730829300594 | 299,00 | |
15 | "РИД-АГРО" ЖШС | 050140013102 | 3209 | |
16 | "Булак Биф" ЖШС | 160940024060 | 6210 | |
барлығы | 19658 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы; ЖШС-жауапкершілігі шектеулі серіктертік
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-3167; қой мен ешкі – 6908 және жылқы-398 бас.
Талдысай ауылында тұрғындарда: ірі қара мал – 985; қой мен ешкі – 2684, жылқы-79 бас.
.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Талдысай ауылдық округі | 154265100 | Талдысай | 7388 | 3489 | 664 | 0 | 4772 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 11541 га қажет.
Ірі қара мал –985; қой мен ешкі - 2684 және жылқы – 79 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 33820 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Талдысай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Талдысай елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 6769 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
6769 | |||
| Талдысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контур-дағы пайыз-дық қаты-нас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдала-нылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Талдысай ауылдық округі | Селеулі- бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар |
Селеу-лі –бете-гелі – 60% | 32,6 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
ша-бын-дық | шабы-латын жайы-лым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
12,2 | - | - | 10,8 | 13,0 | 9,3 | 7,6 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
10,2 |
332520 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Талдысай ауылы - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Талдысай ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданының орталығынан 22 шақырым, ал облыс орталығынан 85 км жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Талдысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Талдысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Рид Агро" ЖШС | 050140013102 |
2 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Булак Beef" ЖШС | 160940024060 |
3 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Кок Бухта" ШҚ | 570612301994 |
4 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Жаңа-Жол" ШҚ | 220364029331 |
5 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Ділдә" ШҚ | 590904401882 |
6 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Ынтымақ" ШҚ | 160764015749 |
7 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Бірлік" ШҚ | 790803301670 |
8 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Муслим" ШҚ | 710321301458 |
9 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Игілік" ШҚ | 650206302368 |
10 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Құмсай" ШҚ | 840825301850 |
11 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Талдысай" ШҚ | 170764025877 |
12 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Берекет" ШҚ | 920101305795 |
13 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Аманат" ШҚ | 661022302520 |
14 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Нурила" ШҚ | 730829300594 |
15 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Алтай" ШҚ | 120264015644 |
16 | 154265100 | Талдысайский сельский округ | "Агро" ШҚ | 130764012273 |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Мендигарин Сайн | 500 | - | 2 | - |
Тлеуов Асет Жангалиевич | 735 | - | - | - |
Шабаров Бекмурат Каратаевич | 333 | 2457 | 102 | - |
Шабаров Бекмурат Каратаевич | - | 94 | - | - |
Жумалиева Жумабике | 174 | - | 16 | - |
Хажай Санат | 98 | 212 | 23 | - |
Максотов Самат Максотович | 29 | 7 | 13 | - |
Алмагамбетов Дархан Кулжабаевич | 7 | 522 | 41 | - |
Жаманкулов Мырзабек Айтпагамбетович | 13 | 136 | 29 | - |
Жамалов Жәнібек Сайлаугалиевич | 4 | 13 | 34 | - |
Исентаев Марат Жумадильович | 189 | - | - | - |
Алмагамбетов Ерлан Орынбасарович | - | 200 | 21 | - |
Сергеазин Орынбасар Амандыкович | - | 82 | - | - |
Маденов Адильхан | 42 | 369 | 32 | - |
Ашыкбаев А. | - | 132 | - | - |
Таиров Адилхан Абишевич | 58 | - | - | - |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Талдысай ауылдық округі | 0 | 9 | 0 | 0 | 9 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Талдысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Талдысай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Талдысай елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 6769 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Талдысай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 13 қосымша |
Терісаққан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Терісаққан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Терісаққан ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Терісаққан ауылдық округі | 154267100 | 36023 | 10719 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 46742 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Терісаққан ауылдық округінде 2 елді мекен бар. Теісаққан ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 46742 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 36023 гектар; елді мекендердің жерлері – 10719 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Терісаққан ауылдық округ | 154267100 | Терісаққан | 37893 | 10719 | 10719 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Терісаққан ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 14 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 14672 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Tерісаққан-2017" ЖШС | 640511301831 | 02033012023 | 14136 |
2 | "Аружан" КХ К.Суингариев | 620913302495 | 02033012034 | 131,3 |
3 | "Бірлік" КХ Кулия Нурлыбек | 690402301243 | 02033006037 | 1091 |
4 | "Акжол"-Кашкангулова Ж | 160364008563 | 02033012016 | 1830 |
5 | "Атамекен"-Токтагул К | 580203302544 | 02033012012 | 1666,2 |
6 | "Береке"-Утениязов Б.Ж. | 200364005370 | 02033006028 | 1025,28 |
7 | "Досжан"-Каликов Р.И. | 811110301424 | 02033006037 | 360 |
8 | "Каралат"-Далелхан Куаныш | 200564001870 | 02033012029 | 641,2 |
9 | "Мади-2"-Ещанов С | 670114300593 | 02033006007 | 676,88 |
10 | "Нуртас"-Каражигитова А | 630101413187 | 02033006018 | 584,86 |
11 | "Саки"-Мукушев Ж | 870402300213 | 02033006012 | 591 |
12 | "Мухлис"-Акзамов Б.М. | 600217302140 | 02033012020 | 1410 |
13 | "Шаян"-Уразов К | 710406302468 | 02033006010 | 408 |
14 | "Құдакелді" Хуандаг Х | 801105350720 | 02033006033 | 253 |
15 | "Кете" Раев Наурзжан | 181164027935 | 02033005174 | 11,47 |
16 | КХ ИСМАИЛОВ Б.В. | 830225301827 | 999 | |
17 | КХ НУРАН | 130164006752 | 02033012015 | 1300,1 |
жиыны | 18488 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-4643; қой мен ешкі – 25383 және жылқы-2403 бас.
Терісаққан ауылында: ірі қара мал – 3360; қой мен ешкі – 22301, жылқы- 2307 бас.
Жаңаталап ауылында: ірі қара мал – 1283; қой мен ешкі – 3082, жылқы- 96 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Терісаққан ауылдық округі | 154267100 |
Терісаққан | 4643 | 25383 | 2403 | 0 | 18354 | 0 | |
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 18 га қажет.
Ірі қара мал – 4643; қой мен ешкі - 25383 және жылқы – 2403 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Терісаққан ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Терісаққан елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 7 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
1 | 4 | 3 | 7 |
| Терісаққан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Терісаққан ауылдық округі | 14, 12, 172, 144, 52, | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайылым-дар мен ша-бындықтар | Әртүрлі шөптер –100% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп-қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Терісаққан - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Терісаққан ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданының орталығынан оңтүстікке қарай 42 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қыс құбылмалы әр түрлі болуы мүмкін, жаз мезгілі ыстық құрғақ болады қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Терісаққан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | ||||
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | ||||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Терісаққан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Қаралат" Шқ | 200564001870 |
2 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Исмайлов Б" ШҚ | 830225301827 |
3 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Акжол" ШҚ | 160364008563 |
4 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Нуран" ШҚ | 130164006752 |
5 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Аружан" ШҚ | 620913302495 |
6 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Атамекен" ШҚ | 580203302544 |
7 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Найман" ШҚ | 600915303133 |
8 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | "Береке" ШҚ | 200364005370 |
9 | 154267100 | Терісаққан ауылдық округі | КХ ҚҰДАКЕЛДІ | 801105350720 |
10 | 154267200 | Терісаққан ауылдық округі | "Мади ШҚ | 670114300593 |
11 | 154267200 | Терісаққан ауылдық округі | "Досжан" ШҚ | 811110301424 |
12 | 154267200 | Терісаққан ауылдық округі | "Нуртас" ШҚ | 630101413187 |
13 | 154267200 | Терісаққан ауылдық округі | "САКИ" | 870402300213 |
14 | 154267200 | Терісаққан ауылдық округі | "Шаян" ШҚ | 710406302468 |
15 | 154267200 | Терісаққан ауылдық округі | "Бірлік" ШҚ | 871015301825 |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Далелхан Қуаыш | 468 | 10 | ||
Исмайлов Б | 436 | 130 | ||
Кашканкулова Ж | 253 | |||
Мурзабеков Ж | 364 | 143 | 1586 | |
Суйнгариев К | 142 | 2 | ||
ТОКТАГУЛ ХУАНДЫК | 255 | 45 | 17 | |
ТОГТАГУЛ ХУАНАР | 270 | |||
Утеньязов Б | 25 | 19014 | 357 | |
ХУАНДАГ ХУДАГЕЛДИ | 724 | |||
Ещанов Сакен | 322 | 114 | 10 | |
Каликов Р.И. | 11 | 24 | ||
Каражигитова А.Н. | 294 | 13 | ||
Мукушов Ж | 33 | |||
Уразов К | 17 | 623 | 17 | |
Хуанар Аманжол | 70 | 558 | 6 | |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Терісаққан | 23 | 685 | 332 | 323 | 1388 | 1638 | 46 | 50 | 68 | 0 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | Терісаққан | 724 | 724 | 616 | 616 | 150 | 150 | 0 | 0 | |
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Терісаққан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Терісаққан ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Терісаққан елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Терісаққан ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 14 қосымша |
Өтек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| Өтек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. Өтек ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Өтек ауылдық округі | 154261100 | 72152 | 5900 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 78052 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Өтек ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекен бар. Өтек ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 247666 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 72 152 гектар; елді мекендердің жерлері – 5900 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Өтек ауылдық округ | 154261100 |
Өтек |
19214 |
19214 |
19214 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
Өтек ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 54 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 134 796 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | "Нұрқасым" ШҚ-Ауәзова Маржан | 0602400075 | 1192 | |
2 | "Даулет-1"ШҚ-Шауенов Ермек Давлетович | 820106301927 | 600 | |
3 | "Серікқали" ШҚ-Сатиев Серикқали Салимгереевич | 740728300884 | 967 | |
4 | "Рамазан" ШҚ-Балаев Мейрамбек | 910324350197 | 1156 | |
5 | "Кіші құұм" КХ- Қалуов Хамид Зинуллаұлы | 831009602000 | 700,00 | |
6 | "Төрт-Қара" КХ К.Казбеков | 830715302650 | 1 469,00 | |
7 | "Киил" КХ Пипко Алексей Николаевич | 820610300106 | 499,00 | |
8 | "Алмас" КХ А.Калиев | 940810350898 | 3 326,00 | |
9 | "Муса" КХ А.Сейтжанова | 880608401110 | 17 008,00 | |
10 | "Ұлан" КХ Егізбай Ұ | 811124300829 | 1 498,00 | |
11 | "Несібе" КХ Аймуханов Е | 810310300460 | 2 990,00 | |
12 | "Ожырай" КХ Сабенов М | 761005301520 | 1 492,00 | |
13 | "Бектас" КХ Джултубаев Б | 950810350989 | 4 392,00 | |
14 | "Нурали" КХ Кусмагамбетов Т | 850803301476 | 1 000,00 | |
15 | "Абзал"-Балжігітов К | 161164022198 | 868,00 | |
16 | "Абиш" ШҚ -Тлешев Нуркен Кулумбетович | 650823301691 | 2090 | |
17 | "Агро-Өтек"-Кайболдинов А | 880212351376 | 400,00 | |
18 | "Айдана"-Алдрапеков Ж | 660924300505 | 991,00 | |
19 | "Аюп"-Утаралов Ж | 630212301031 | 360,00 | |
20 | "Данияр"-Шумекеев К | 780408301057 | 1 983,00 | |
21 | "Женис-2"-Жуламанов М | 370416300225 | 451,00 | |
22 | "Жүсіп"-Тәжібай М | 600105301133 | 1 440,00 | |
23 | "Әділхан"-Шокпутов Б | 751029300294 | 997,00 | |
24 | "Каратобе"-Данабаев А | 720915300768 | 4 000,00 | |
25 | "Наурыз"-Калиев Д | 430401300366 | 1 093,00 | |
26 | "Оте"-Утиев А | 670104300668 | 293,00 | |
27 | "Ракыш"-Бекбаев У | 510407300445 | 491,00 | |
28 | "Расул"-Мусабаев А | 800511303057 | 498,00 | |
29 | "Сапаш"-Балуанов Ж | 831125301905 | 500,00 | |
30 | "Серик"-Арсланов Ж | 701218300699 | 900,00 | |
31 | "Табын"-Кіржанов Ж | 830509302313 | 17 960,00 | |
32 | "Тайыр"-Исанов Т | 861117302599 | 998,00 | |
33 | "Өтен"-Сатыгулов Н | 830919401485 | 498,00 | |
34 | "Туған-жер"-Орынгалиев С | 760302300782 | 6 328,00 | |
35 | "Асқан"-С.Байменчина | 1 028,00 | ||
36 | "Береке-1"-Жармуханов Е | 7 047,00 | ||
37 | "Кемал"-Бикниязова Г | 999,00 | ||
38 | "Досымжан"-Сарбасова У | 030629550916 | 996,00 | |
39 | "Колос"-Войка С | 1 329,00 | ||
40 | "Алия"-Есенаманов Умирбек Умиржанович | 1308,00 | ||
41 | "Әлімжан" Тажибаев Болысбек Жаламанович | 750706300445 | 998,00 | |
42 | "Шөмекей"-ауезов Ердос Шимболатович | 698,00 | ||
43 | "Амангельды"-Бисенов Амангельды Аманжолович | 1685,00 | ||
44 | "Аларда"-Жагипбаров Альмаганбет Алиаскарович | 3359,00 | ||
45 | "Талан" Умарова Талан Жанабаевна | 6391,00 | ||
46 | "Үбінияз"-Кубланов Изгилик | 1438,00 | ||
47 | "Достық" Пипко Алексей Николаевич | 748,00 | ||
48 | "Хамза" Бахтыгереев Айбек | 898,00 | ||
49 | "Ислам" Сдуов Нурмагамбет Нурдаулетович | 6993,00 | ||
50 | "Шаңырақ" Көздібаева Ғ | 6985,00 | ||
51 | "Мағжан" Бимашев М | 410,00 | ||
52 | "Димаш" Шокпарова Ляззат Айтжановна | 6993,00 | ||
53 | "Қоныр төбе" | 2066,00 | ||
54 | "Нурали" Кайболдинова Майра | 999,00 | ||
жиыны | 134796 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-6036; қой мен ешкі – 9710 және жылқы-2005 бас.
Өтек ауылында: ірі қара мал – 3447; қой мен ешкі – 4903, жылқы-1166 бас.
Жарсай-2 ауылында: ірі қара мал – 834; қой мен ешкі – 4806, жылқы-1129 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Өтек ауылдық округі | 154261100 | Өтек | 25852 | 6374 | 9794 | 0 | 19214 | 0 | |
Жарсай-2 | 6255 | 6248 | 9484 | 0 | 13415 | 0 | |||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 64007 гектаров га қажет.
Ірі қара мал – 4281; қой мен ешкі - 9709 және жылқы – 2295 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 32629 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Өтек ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Өтек елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 22806 га құрады, Жарсай-2 8572 осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
22806 | |||
8572 | |||
| Өтек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланыстырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Өтек ауылдық округі | Селеулі бетегелі әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайылым-дар мен ша-бындықтар |
Селеулі –бете-гелі – 60% | 32,6 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
12,2 | - | - | 10,8 | 13,0 | 9,3 | 7,6 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
10,2 |
332520 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Өтек (қаз. Өтек) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. Өтек ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Ақтөбе қаласының орталығынан 171 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,2 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| Өтек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с № | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| Өтек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Нұрқасым" ШҚ- | 0602400075 |
2 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Даулет-1"ШҚ- | 820106301927 |
3 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Серікқали" ШҚ- | 740728300884 |
4 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Рамазан" ШҚ- | 910324350197 |
5 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Кіші құұм" КХ- | 831009602000 |
6 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Төрт-Қара" КХ | 830715302650 |
7 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Киил" КХ | 820610300106 |
8 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Алмас" КХ | 940810350898 |
9 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Муса" КХ | 880608401110 |
10 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Ұлан" КХ | 811124300829 |
11 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Несібе" КХ | 810310300460 |
12 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Ожырай" КХ | 761005301520 |
13 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Бектас" КХ | 950810350989 |
14 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Нурали" КХ | 850803301476 |
15 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Абзал"- | 161164022198 |
16 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Абиш" ШҚ - | 650823301691 |
17 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Агро-Өтек"- | 880212351376 |
18 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Айдана"- | 660924300505 |
19 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Аюп"- | 630212301031 |
20 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Данияр"- | 780408301057 |
21 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Женис-2"- | 370416300225 |
22 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Жүсіп"- | 600105301133 |
23 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Әділхан"- | 751029300294 |
24 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Каратобе"- | 720915300768 |
25 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Наурыз"- | 430401300366 |
26 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Оте"- | 670104300668 |
27 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Ракыш"- | 510407300445 |
28 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Расул"- | 800511303057 |
29 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Сапаш"- | 831125301905 |
30 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Серик"- | 701218300699 |
31 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Табын"- | 830509302313 |
32 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Тайыр"- | 861117302599 |
33 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Өтен"- | 830919401485 |
34 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Туған-жер"- | 760302300782 |
35 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Асқан"- | |
36 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Береке-1"- | |
37 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Кемал"- | |
38 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Досымжан"- | 030629550916 |
39 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Колос"- | |
40 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Алия"- | |
41 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Әлімжан" | 750706300445 |
42 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Шөмекей"- | |
43 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Амангельды" | |
44 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Аларда"- | |
45 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Талан" | |
46 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Үбінияз"- | |
47 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Достық" | |
48 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Хамза" | |
49 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Ислам" | |
50 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Шаңырақ" | |
51 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Мағжан" | |
52 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Димаш" | |
53 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Қоныр төбе" | |
54 | 154261100 | Өтек ауылдық округі | "Нурали" |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Ауәзова Маржан | 35 | 52 | - | - |
Шауенов Ермек Давлетович | 36 | 100 | 10 | - |
Сатиев Серикқали Салимгереевич | 24 | 150 | 5 | - |
Балаев Мейрамбек | 9 | 35 | 75 | - |
Қалуов Хамид Зинуллаұлы | 8 | 45 | - | - |
К.Казбеков | 75 | 95 | 4 | - |
Пипко Алексей Николаевич | 150 | - | - | - |
А.Калиев | 15 | 75 | 15 | - |
А.Сейтжанова | 95 | 154 | - | - |
Егізбай Ұ | 68 | 76 | 14 | - |
Аймуханов Е | 71 | 47 | 2 | - |
Сабенов М | 36 | 35 | 3 | - |
Джултубаев Б | 86 | 145 | - | - |
Кусмагамбетов Т | 150 | 175 | 15 | - |
Балжігітов К | 142 | 85 | 14 | - |
Тлешев Нуркен Кулумбетович | 145 | 76 | 75 | - |
Кайболдинов А | 39 | 84 | 15 | - |
Алдрапеков Ж | 78 | 35 | - | - |
Утаралов Ж | 98 | 193 | 14 | - |
Шумекеев К | 25 | 85 | 25 | - |
Жуламанов М | 35 | 34 | 3 | - |
Тәжібай М | 53 | 15 | 50 | - |
Шокпутов Б | 109 | 150 | 53 | - |
Данабаев А | 14 | - | 14 | - |
Калиев Д | 96 | 75 | 15 | - |
Утиев А | 65 | - | - | - |
Бекбаев У | 100 | 50 | 15 | - |
Мусабаева К | 3 | - | 10 | - |
Балуанов Ж | 35 | 36 | 30 | - |
Арсланов Ж | 32 | 37 | - | - |
Кіржанов Ж | 175 | 142 | 75 | - |
Исанов Т | 3 | 10 | 50 | - |
Сатыгулов Н | 75 | 15 | 20 | -- |
Орынгалиев С | 150 | 250 | - | -- |
С.Байменчина | 59 | 58 | 12 | -- |
Жармуханов Е | 35 | - | - | - |
Бикниязова Г | - | - | - | - |
Сарбасова У | 75 | 150 | 15 | - |
Войка С | 74 | - | 15 | - |
Есенаманов Умирбек Умиржанович | 15 | - | 55 | - |
Тажибаев Болысбек Жаламанович | 150 | 201 | - | - |
Ауезов Ердос Шимболатович | 74 | 45 | 12 | - |
Бисенов Амангельды Аманжолович | 80 | 14 | - | - |
Жагипбаров Альмаганбет Алиаскарович | 42 | 10 | 17 | - |
Умарова Талан Жанабаевна | 44 | - | - | - |
Кубланов Изгилик | 36 | - | 15 | - |
Пипко Алексей Николаевич | 58 | - | - | - |
Бахтыгереев Айбек | 15 | 42 | 53 | - |
Сдуов Нурмагамбет Нурдаулетович | 30 | - | 17 | - |
Көздібаева Ғ | 15 | - | - | - |
Бимашев М | 30 | 115 | 15 | - |
Шокпарова Ляззат Айтжановна | 25 | 71 | - | - |
- | 10 | - | - | |
Кайболдинова Майра | 25 | 40 | - | - |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | Өтек | 0 | 17 | 0 | 0 | 10 | 0 | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 | |
Жарсай-2 | 4 | 10 | 5 | ||||||||||
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| Өтек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Өтек ауылдық округінің Өтек, Жарсай-2 ауылдарының қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Өтек елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 22806 га, 8557 құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Өтек ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 15 қосымша |
И. Білтабанов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| И.Білтабанов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. И. Білтабанов атындағы ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | 154241100 | 91680 | 10851 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 158478 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша И.Білтабанов атындағы ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекен бар. И.Білтабанов атындағы ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 157835 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 123762 гектар; елді мекендердің жерлері – 34716 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
И.Білтабанов атындағы ауылдық округ | 154833000 |
И.Білтабанов |
411 | 0 | 0 | 0 | 0 | |||
И. Білтабанов атындағы ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 50 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 38 236 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
2 | 3 | 4 | 5 | |
1 | "Гайнаш" ш/қ | 670806300028 | 151,0 | |
2 | "АБК-Жемісі" ш/қ | 751111301565 | 82,00 | |
3 | "Жеменей" ш/қ | 450509302859 | 2764,0 | |
4 | "Ақ Жайлау" ш/қ | 690504300202 | 6705,0 | |
5 | "Жеменей-1" ш/қ | 690506302168 | 200,0 | |
6 | "Кенетай" ш/қ | 680928300421 | 659,0 | |
7 | "Пирогов" ш/қ | 640126302163 | 191,00 | |
8 | "Айткул" ш/қ | 410305301735 | 1518,00 | |
9 | "Филипп" ш/қ | 480226301015 | 160,00 | |
10 | "Ақ Жол" ш/қ | 730406301939 | 598,00 | |
11 | "Нұр-Дан" ш/қ | |||
12 | "Мадияр-А" ш/қ | |||
13 | "Урынбасар" ш/қ | 661017301862 | 630,00 | |
14 | "Мақпал" ш/қ | 721117301892 | 3892,00 | |
15 | "Маду" ш/қ | 680411300847 | 2286,00 | |
16 | "Темирлан" ш/қ | 650803302561 | 1992,00 | |
17 | "Назерке" ш/қ | 760811302079 | 382,00 | |
18 | "Мади" ш/қ | 711107402520 | 1781,00 | |
19 | "Алишер" ш/қ | 800212402012 | 486,00 | |
20 | "Гаухар" ш/қ | 670321401107 | 385,00 | |
21 | "Қыпшақ" ш/қ | |||
22 | "Али" ш/қ | |||
23 | "Ақтөре" ш/қ | 710125401607 | 1905,00 | |
24 | "Виктор" ш/қ | 841124301525 | 274,00 | |
25 | "Бауржан" ш/қ | 740626301382 | 1316,00 | |
26 | "Санақ" ш/қ | 620112300404 | 776,00 | |
27 | "Назар" ш/қ | 840613302845 | 98,00 | |
28 | "Надежда" ш/қ | 300,00 | ||
29 | "Батпақты" ш/қ | 600831301428 | 1936,00 | |
30 | "Еламан" ш/қ | 871123451141 | 495,00 | |
31 | "Ернар" ш/қ | 081264000331 | ||
32 | "Жалғас" ш/қ | 081264000331 | 990,00 | |
33 | "Аятхан" ш/қ | 299,00 | ||
34 | "Құт" ш/қ | |||
35 | "Анес" ш/қ | |||
36 | "Шұғыла" ш/қ | |||
37 | "Шахан" ш/қ | |||
38 | "Махамбет" ш/қ | 840613302845 | 2244,00 | |
39 | "Азамат" ш/қ | 561130401545 | 1000,00 | |
40 | "Bes-Arys" ш/қ | |||
41 | "Алан" ш/қ | |||
42 | "Нур-Мтс" ш/қ | 700603300580 | 15 249,00 | |
43 | "Мейірхан" ш/қ | 752,00 | ||
44 | "Ақ Жайлау" ш/қ | 6705,00 | ||
45 | "Ақ Жайлау" ш/қ | 6705,00 | ||
46 | "Ақ Жайлау" ш/қ | 740123300746 | 6705,00 | |
47 | "Адилжан" ш/қ | |||
48 | "Жұлдыз" ш/қ | |||
49 | "Қыпшақ" ш/қ | |||
50 | "Торпақ" ш/қ |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-5676; қой мен ешкі – 13847 және жылқы-736 бас.
И. Білтабанов ауылында: ірі қара мал – 3166; қой мен ешкі – 9907, жылқы-1003 бас.
Қосөткел ауылында: ірі қара мал – 1136; қой мен ешкі – 1606, жылқы-588 бас.
Байтақ ауылында: ірі қара мал – 603; қой мен ешкі – 411, жылқы – 169 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | 154833000 | И.Білтабанов | 3166 | 9907 | 1003 | 0 | 0 | ||
Қосөткел | 1136 | 1606 | 588 | 0 | 0 | ||||
Байтақ | 603 | 588 | 169 | 0 | 0 | ||||
0 | 0 | ||||||||
0 | |||||||||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 65937 га қажет.
Ірі қара мал – 5676; қой мен ешкі - 13847 және жылқы – 736 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 33820 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
И. Білтабанов атындағы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, И.Білтабанов елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 65937 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
| И. Білтабанов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
И. Білтабанов атындағы ауылдық округі | 16, 20, 175, 148, 54, | Селеулі бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылымдары | Жазық жайылым-дар мен ша-бындықтар |
Селеулі –бетегелі – 60% | 55,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
И.Білтабанов (қаз. И.Білтабанов ) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. И.Білтабанов атындағы ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қобда ауданының орталығынан солтүстікке қарай 22 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.
| И. Білтабанов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с№ | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | |||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| И. Білтабанов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Гайнаш" ш/қ | 670806300028 |
2 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "АБК-Жемісі" ш/қ | 751111301565 |
3 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Жеменей" ш/қ | 450509302859 |
4 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ақ Жайлау" ш/қ | 690504300202 |
5 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Жеменей-1" ш/қ | 690506302168 |
6 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Кенетай" ш/қ | 680928300421 |
7 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Пирогов" ш/қ | 640126302163 |
8 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Айткул" ш/қ | 410305301735 |
9 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Филипп" ш/қ | 480226301015 |
10 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ақ Жол" ш/қ | 730406301939 |
11 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Нұр-Дан" ш/қ | |
12 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Мадияр-А" ш/қ | |
13 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Урынбасар" ш/қ | 661017301862 |
14 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Мақпал" ш/қ | 721117301892 |
15 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Маду" ш/қ | 680411300847 |
16 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Темирлан" ш/қ | 650803302561 |
17 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Назерке" ш/қ | 760811302079 |
18 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Мади" ш/қ | 711107402520 |
19 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Алишер" ш/қ | 800212402012 |
20 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Гаухар" ш/қ | 670321401107 |
21 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Қыпшақ" ш/қ | |
22 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Али" ш/қ | |
23 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ақтөре" ш/қ | 710125401607 |
24 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Виктор" ш/қ | 841124301525 |
25 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Бауржан" ш/қ | 740626301382 |
26 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Санақ" ш/қ | 620112300404 |
27 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Назар" ш/қ | 840613302845 |
28 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Надежда" ш/қ | |
29 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Батпақты" ш/қ | 600831301428 |
30 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Еламан" ш/қ | 871123451141 |
31 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ернар" ш/қ | 081264000331 |
32 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Жалғас" ш/қ | 081264000331 |
33 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Аятхан" ш/қ | |
34 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Құт" ш/қ | |
35 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Анес" ш/қ | |
36 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Шұғыла" ш/қ | |
37 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Шахан" ш/қ | |
38 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Махамбет" ш/қ | 840613302845 |
39 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Азамат" ш/қ | 561130401545 |
40 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Bes-Arys" ш/қ | |
41 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Алан" ш/қ | |
42 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Нур-Мтс" ш/қ | 700603300580 |
43 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Мейірхан" ш/қ | |
44 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ақ Жайлау" ш/қ | |
45 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ақ Жайлау" ш/қ | |
46 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Ақ Жайлау" ш/қ | 740123300746 |
47 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Адилжан" ш/қ | |
48 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Жұлдыз" ш/қ | |
49 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Қыпшақ" ш/қ | |
50 | 154833000 | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | "Торпақ" ш/қ |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Рязанцев Михаил Родикович | 114 | 0 | 4 | 0 |
Сапарбаев Кудайберди Амангелдиевич | 45 | 10 | ||
Чужанов Марат Битимбаевич | 55 | 2 | ||
Жиенкулов Жанбирбай Есенкулович | 146 | 834 | ||
Чужанов Зинулла Битимбаевич | 35 | |||
Кудинов Николай Михайлович | 9 | 19 | ||
Пирогова Татьяна Федоровна | ||||
Айткулов Серик Бузданович | 18 | |||
Бузенков Владимир Михайлович | ||||
Есмагамбетов Досан Алпамысович | 87 | 81 | 10 | |
Утешов Бахитжан | ||||
Аралтаев Керей Анисович | ||||
Каримов Жандос | 24 | |||
Нугуметов Ардак Тульжанович | 179 | 791 | 273 | 9 |
Ищанов Бауржан | 245 | 5 | 54 | |
Алиев Валид | 1 | |||
Абатов Курмангалий Жумагалиевич | ||||
Куптлеуова Нуржамал Нурдаулетовна | 186 | |||
Сагиндыкова Алия | 3 | 20 | ||
Кулметенова Шолпан | 36 | 34 | ||
Сарсембаева Шолпан | 75 | 4 | ||
Ескендиров Темирхан Каратаевич | 10 | 20 | 6 | |
Куписова Лэйла Скериковна | 77 | |||
Сич Виктор Павлович | 2 | |||
Ермеков Бауржан Едылович | 173 | 41 | 201 | |
Есенгулов Тасбулат | 30 | 110 | 24 | |
Герман Александр Павлович | 21 | 10 | ||
Балуев Александр | ||||
Кеслер Александр Владимирович | 235 | |||
Бурамбаева Айнур Аманжоловна | 115 | 3 | ||
Тюлепова Гульнара Исмагуловна | 78 | 25 | ||
Адаев Жалгас Сагиндыковаич | 58 | 12 | ||
Ахат Жанат | 2 | |||
Сагингалиев Кайрат | 29 | 74 | ||
Аралтаев Руслан Киреевич | - | |||
Бахтияров Саид | 421 | |||
Олджабаев Серик | 1249 | 145 | ||
Махамбетов Бауржан | 371 | 5 | ||
Избасаров Серик | 45 | 52 | ||
Мадияров Калбай | 183 | |||
Кандыбов Сергей Николаевич | ||||
Сатаева Нурслу Сенбаевна | 161 | |||
Блтабанова Зада Заривановна | 5 | 17 | 13 | |
Жиенкулов Жанбирбай | 146 | 834 | ||
Жиенкулов Жанбирбай | 146 | 834 | - | - |
Жиенкулов Жанбирбай | 146 | 834 | - | |
Ермеков Ерлан | 15 | 5 | ||
Кальниязова Айнагуль Мирзалиевна | 75 | 4 | - | |
Избанова Раиса | 92 | |||
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Итого: | И.Білтабанов атындағы ауылдық округі | 0 | 4905 | 0 | 0 | 11924 | 0 | 0 | 1760 | 0 | 10 | 0 | |
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| И. Білтабанов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. И. Білтабанов атындағы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, И.Білтабанов елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 61785 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде И.Білтабанов ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
| Қобда аудандық мәслихатының 2025 жылғы 19 желтоқсан № 419 шешіміне 16 қосымша |
И. Құрманов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері.
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері.
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер.
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер.
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер.
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер.
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта).
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі.
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
"Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
| И. Құрманов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша |
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-кесте. И. Құрманов атындағы ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Жерлің санаттары | жерлер жиыны | ||||||
ауыл шаруашылығы мақсатындағы | елді мекендердің | өнеркәсіп, көлік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатындағы емес | ерекше қорғала-тын табиғи аумақтар-дың | орман қоры-ның | су қоры-ның | босал-қы жер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
И. Құрманов атындағы ауылдық округі | 154258000 | 63510 | 14406 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8632 | 86278 |
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша И.Құрманов атындағы ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекен бар. И. Құрманов атындағы ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 100627 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 63510 гектар; елді мекендердің жерлері – 14406 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | елді мекеннің атауы | Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар | Жайылым алаңы мен түрлері | |||||
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыруға арналған, гектар | көпшілік пайдаланатын, мың гектар | шалғайдағы, гектар | маусымдық, гектар | аридтік, гектар | екпе жайылымдар, гектар | |||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
И. Құрманов атындағы ауылдық округі | 154258000 |
Бегалы |
10378 |
10378 |
10378 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
И. Құрманов атындағы ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 46 шаруа қожалығы,1АШК жұмыс істейді, оларға 69714,4 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с № | Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы | Бизнес сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі | Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі | Жайылымдар алаңы, мың гектар |
2 | 3 | 4 | 5 | |
1 | "Нұр-Пейіш" ШҚ | 650924300721 | 02:033:020:045 | 2402 |
2 | "Аманжол"ШҚ- | 790705301380 | 150 | |
3 | "ТЕЗ" ШҚ | 620618301156 | 02:033:020:005 | 800 |
4 | "Сүйіндік" ШҚ | 661110301838 | 1884 | |
5 | "Нұрбақыт" ШҚ | 880929301229 | 02:033:020:015 | 3500 |
6 | "Тайбурыл" ШҚ | 130164007740 | 3450 | |
7 | "Жайлау" ШҚ | 880821300917 | 02:033:020:015 | 1879 |
8 | "Жұмамұратұлы" ШҚ | 050708550532 | 02:033:020:070 02:033:019:096 | 2500 1449 |
9 | "Шың" ШҚ | 880101300172 | 1000 | |
10 | "Ата-Кәсіп" ШҚ | 630520401479 | 500 | |
11 | "Атапкел" ШҚ | 740412302189 | 02:033:019:202 | 4809 |
12 | "Әжібай" ШҚ | 650718302193 | 2000 | |
13 | "Абат" ШҚ | 780110403298 | 02:033:019:245 | 1646 |
14 | "Ербол" ШҚ | 850803301476 | 02:033:020:041 | 855 |
15 | "Шынтас" ШҚ | 840124302015 | 1000 | |
16 | "Ақкүш-Күзет" ШҚ | 170864013552 | 1370 | |
17 | "Жантөре" ШҚ | 200964036273 | 970 | |
18 | "Темір-Ат" ШҚ | 170864020790 | 2000 | |
19 | "Егімбай" ШҚ | 190764011484 | 02:033:019:259 | 500 |
20 | "Аңсар" ШҚ | 911126400708 | 02:033:020:069 | 2532 |
21 | "Нурлан ШҚ | 810502400554 | 02:033:020:063 02:033:019:264 | 500 18,7 |
22 | "Айбек" ШҚ | 630820402011 | 50 | |
23 | "Шалқар" ШҚ | 910915301439 | 02:033:020:065 | 10000 |
24 | "Берік-1" ШҚ | 690216400766 | 500 | |
25 | "Нұран-А" ШҚ | 861116351294 | 02:033:020:072 | 2100 |
26 | "Өрлеу ШҚ | 800628301674 | 02:033:020:073 | 400 |
27 | "Қоңырбай" ШҚ | 190464036366 | 02:033:020:042 | 500 |
28 | "Өркен" ШҚ | 210264023288 | 1000 | |
29 | "Ынташ" ШҚ | 630918300765 | 02:033:020:076 | 490 |
30 | "Данияр" ШҚ | 651204300610 | 881 | |
31 | "Матжан" ШҚ | 820314300444 | 186 | |
32 | "Алтынбек" ШҚ | 820907402629 | 02:033:020:036 | 1501 |
33 | " Егіндібұлақ" АШК | 170240005932 | 450 | |
34 | "Алтынбек" ШҚ | 660114300660 | 302 | |
35 | "Айман" ШҚ | 140464030807 | 100 | |
36 | "Береке" ШҚ | 221164005290 | 02:033:020:066 | 5890 |
37 | "Димаш" ШҚ | 230664010016 | ||
38 | "Сұңқар 7" ШҚ | 601208302342 | ||
39 | "Адильжан" ШҚ | 700226301182 | ||
40 | "Исатай & К" ШҚ | 720806300349 | ||
41 | "Темиржан" ШҚ | 940427351557 | ||
42 | "Әділет" ШҚ | 880109400457 | ||
43 | "Шаңырақ" ШҚ | 910602399061 | 02:033:020:065 | 1000 |
44 | "Ислам" ШҚ | 910419300048 | 02:033:028:012 | 700 |
45 | "Мырза" ШҚ | 201164012349 | 02:033:028:011 | 100 |
46 | "Айман" ШҚ | 870205300659 | 02:033:020:019 | 100 |
47 | "Бахыт" ШҚ | 711103401401 | 5300 |
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы; ЖШС-жауапкершілігі шектеулі серіктертік
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-1270; қой мен ешкі – 4237 және жылқы-1066 бас.
Бегалы ауылында тұрғындарда: ірі қара мал – 694; қой мен ешкі – 2470, жылқы-403 бас.
Егіндібұлақ ауылында: ірі қара мал – 576; қой мен ешкі – 1767, жылқы-463 бас.
.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -5,7 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,5; ұсақ мал-1,3 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№ | Ауылдық округ атауы | Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды | Елді мекен атауы | Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар | Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар | Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
И.Құрманов атындағы ауылдық округі | 154258000 | Бегалы | 694 | 1767 | 403 | 0 | 7532 | 0 | |
Егіндібұлақ | 576 | 2470 | 463 | 0 | 5673 | 0 | |||
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 33052 га қажет.
Ірі қара мал –1270; қой мен ешкі - 4237 және жылқы – 1066 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 13205 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
И. Құрманов атындағы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 1200 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с № | Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар | Қосымша берілетін жайылымдар | |
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар | жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
1200 | |||
| И. Құрманов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Табиғи азықтық алқаптардың жіктемесі бойынша және түсініксөз бойынша шифрлар, күні | Контурлар мен сипаттамалар нөмірі (жақша ішінде) | Табиғи азықтық алқаптар типтерінің (айырмала-рының, түрленді-рулерінің) жер бедеріне топыраққа байланы-стырылған атауы. Басқа жерлер мен алқаптардың атауы | Алқап түрі | Контурдағы пайыздық қатынас | Алаңы, мың гектар | Заманауи пайдаланылуы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
И.Құрманов атындағы ауылдық округі | Селеулі- бетегелі -әртүрлі шөптер және жусанды, бұталы өсімдіктері бар дала жайылым-дары | Жазық жайы-лымдар мен ша-бындықтар |
Селеулі –бете-гелі – 60% | 33,5 | Жыл бойы |
кестенің жалғасы
Жалпы түсімділік, гектарына центнерден (зерттеп қарау жылы) | Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм | |||||
маусымдар бойынша жайылымдық азық | ||||||
шабындық | шабылатын жайылым | көктем | жаз | күз | қыс | |
8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
10,5 | - | - | 8,8 | 9,3 | 10,1 | 5,1 |
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептелген түсімділік: құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Контур бойынша азық қоры құрғақ массаның гектарына центнерден (алымы), азық бірлігінің гектарына центнерден (бөлгіш) | Дақылдық-техникалық жай-күй, дәрілік өсімдіктердің бар-жоғы | Пайдалану бойынша ұсыныстар, малдың түрі. Жақсарту жөнінде ұсынылған шаралар |
15 | 16 | 17 | 18 |
8,3 |
278050 | қанағаттанарлық |
Ұсақ және ірі қара мал және жылқы үшін |
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Егіндібұлақ - Қазақстанның Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл. И.Құрманов атындағы ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Ақтөбе қаласының орталығынан 160 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 8,4 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте екі мал қорымы бар.
| И. Құрманов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша |
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с№ | Жайылымдық инфрақұрылым объектілері | Жұмыс істеп тұрған жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік | Құрылысты (реконструкцияны) талап ететін, бірліктер | Ұзындығы, километр | Алаңы, мың шаршы метр |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1. | Суландыру құрылысжайлары (ұңғымалар, құбырлы және шахталы құдықтар, апандар) | ||||
2. | Құрылысжайлар, көпірлер, жолдар | 1 | 0,1 | 0,1 | |
3. | Мал айдайтын жолдар, малды аялдатуға арналған алаңдар мен суат алаңдары | ||||
4. | Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған жерлер, жайылымдардың қоршаулары, шарбақтар (оның ішінде электрлі шарбақтар), ауыл шаруашылығы жануарларын қоршап-бөлшектеп жаюға арналған қашалар | ||||
5. | Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық емдеуге арналған өткелектер | 1 | 0,025 | ||
6. | Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылысжайлар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздері пайдаланылатын объектілер | ||||
7. | Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылысжайлар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік |
| И. Құрманов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 4 қосымша |
1 –кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Иесінің типі | Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
1 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Нұр-Пейіш" ШҚ | 650924300721 |
2 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Аманжол"ШҚ- | 790705301380 |
3 | 154258100 | Бегалы ауылы | "ТЕЗ" ШҚ | 620618301156 |
4 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Сүйіндік" ШҚ | 661110301838 |
5 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Нұрбақыт" ШҚ | 880929301229 |
6 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Тайбурыл" ШҚ | 130164007740 |
7 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Жұмамұратұлы" ШҚ | 050708550532 |
8 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Ата-Кәсіп" ШҚ | 630520401479 |
9 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Атапкел" ШҚ | 130164007740 |
10 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Әжібай" ШҚ | 650718302193 |
11 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Ербол" ШҚ | 611110301195 |
12 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Шынтас" ШҚ | 171164006930 |
13 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Ақкүш-Күзет" ШҚ | 170864013552 |
14 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Егімбай" ШҚ | 900529351059 |
15 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Жантөре" ШҚ | 880413300780 |
16 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Берік-1" ШҚ | 690116400766 |
17 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Ынташ" ШҚ | 630918300765 |
18 | 154258100 | Бегалы ауылы | "Данияр" ШҚ | 651204300610 |
19 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Матжан" ШҚ | 820314300444 |
20 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | "Алтынбек" ШҚ | 820907402629 |
21 | 154258500 | Егіндібұлақ ауылы | " Егіндібұлақ" АШК | 170240005932 |
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы | Мал басының саны, бас | |||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | жылқылар | түйелер | |
6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Нурписов Альбек Капарович | 73 | 690 | 3 | - |
Избасов Бекболат Мухамбеткалиевич | 57 | 62 | 11 | - |
Шауменов Алтынбек Сагинганович | 256 | 726 | 3 | - |
Айжариков Серик Кабылович | 87 | 138 | 12 | - |
Сагындыков Даурен Аманкулович | 87 | 138 | 191 | - |
Анишов Жаныбек | 118 | 256 | - | |
Жұмамұратұлы Алтынби | 272 | - | ||
Амиргалиева Роза Изтургановна | 190 | - | ||
Алиев Даулетжан Базарбаевич | 245 | 597 | 148 | - |
Анишов Махамбет | 241 | 182 | - | |
Наурызов Тлеген Тулеугалиевич | 85 | 200 | 141 | - |
Кульбалин Умирбек Елеаманович | 136 | - | ||
Калдыбаев Кайрат Зекенович | 120 | 2 | - | |
Кульниязов Алмат Жалгасович | 39 | 201 | 145 | - |
Есбусинов Алмат Бекболатович | 94 | 168 | - | |
Жумалиева Кулян Сериковна | 22 | 45 | - | |
Кулвалин Турегалий Ынташевич | 48 | 124 | 98 | - |
Бермухамбетов Нагметулла | 32 | 200 | 56 | - |
Азнабаев Дархан Кубашевич | 12 | 65 | 52 | - |
Истлеуова Карлыгаш Борамбаевна | 45 | 172 | - | - |
Жаканов Жасан Жаксылыкович | 12 | 25 | 5 | - |
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны | ||||||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | ||||||||||
бұқалар | сиырлар | қашарлар | бұқашықтар | қойлар және ешкілер | төл (тоқтылар, шыбыштар) | төл (еркек тоқтылар , текешіктер) | айғырлар, биелер | төл | түйелер | төл | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
Барлығы: | Егіндібұлақ | 0 | 2 | 0 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | ||
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с № | Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды | Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы | Численность поголовья, голов | |||||||
Ірі қара мал | Ұсақ мал | Жылқылар | Түйелер | |||||||
жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | жеке ауладағы | ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
Итого: | ||||||||||
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.
| И.Құрманов атындағы ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі2025-2029 жылдарға арналған жоспарға 5 қосымша |
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар | Учаскелердің нөмірлері | |||
I | II | III | IV | |
бірінші жыл | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске |
екінші жыл | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым | күзгі маусым |
үшінші жыл | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым | жазғы маусым |
төртінші жыл | жазғы маусым | күзгі маусым | демалатын учаске | көктемгі маусым |
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. И.Құрманов атындағы ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, ауылдық округ елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 6769 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
1. Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде И.Құрманов атындағы ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
3. Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілетін жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген Схема (карта)
жылдар | 1 қамау көктем | 2 қамау көктем-жаз | 3 қамау көктем-жаз-күз | 4 қамау күз |
2025 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2026 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2027 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Летний период 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
2028 | демалу | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 |
2029 | көктемгі-жазғы маусым 1 | Жазғы маусым 2 | Күзгі маусым 3 | демалу |
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті
4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта).
5. Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)
7. Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы
8. Ауыл, ауылдық округ жанында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың шалғайдағы жайылымдарында ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру схемасы
9. Ауылда, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
