Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы

Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі N 474-II Заңы.

МАЗМҰНЫ

Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2013 жылғы 1 қаңтардан бастап ҚР 2011.12.28 № 524-IV Заңына сәйкес Заңның бүкіл мәтіні бойынша "бірыңғай тіркеуші", "бірыңғай тіркеушінің" деген сөздер "тіркеуші", "тіркеушінің" деген сөздер деп есептелсін.
Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "және терроризмді қаржыландыруға" деген сөздер ", терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға" деген сөздермен ауыстырылды – ҚР 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Осы Заң қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыруға байланысты қоғамдық қатынастарды реттейдi және Қазақстан Республикасы қаржы жүйесiнiң тұрақтылығын арттыруға және қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерiнiң бұзылуына жол бермеуге жағдайлар жасауға бағытталған.

Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1-тарау. Жалпы ережелер

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар

Осы Заңда мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:

1) жосықсыз практикалар – түрлері мен белгілері осы Заңның 15-25-бабының 2-тармағында белгіленген іс-қимылды қадағалау субъектілерінің әрекеттері (әрекетсіздігі);

2) қаржылық көрсетілетін қызметтер – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес алынған лицензиялар негізінде жүзеге асырылатын, сақтандыру нарығына кәсіби қатысушылардың (актуарийлерді қоспағанда), бағалы қағаздар нарығына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кәсіби қатысушылардың қызметі, банк қызметі, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың қызметі, сондай-ақ:

бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының;

орталық депозитарийдің;

мемлекетке, тізбесін мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті орган бекітетін квазимемлекеттік сектор субъектілеріне тиесілі бағалы қағаздарды немесе мемлекеттің, көрсетілген квазимемлекеттік сектор субъектілерінің соларға қатысты мүліктік құқықтары бар бағалы қағаздарды номиналды ұстау функцияларын жүзеге асыру бөлігінде мемлекеттік мүлікті есепке алу саласындағы бірыңғай оператордың;

өзара сақтандыру қоғамдарының;

сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның лицензиялауға жатпайтын қызметі;

3) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушы – қаржы ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері филиалының көрсетілетін қызметтерін сатып алу ниеті бар немесе көрсетілетін қызметтерін пайдаланатын, сондай-ақ өз қаражатын қаржы құралдарына инвестициялайтын жеке немесе заңды тұлға;

4) қаржы нарығы – қаржылық қызметтерді көрсету мен тұтынуға, сондай-ақ қаржы құралдарын шығарумен және олардың айналысына байланысты қатынастардың жиынтығы;

5) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкiлеттi орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) – қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттік орган;

6) қаржы нарығындағы жауапты іскерлік практикалар – іс-қимылды қадағалау субъектілерінің қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға адал, ашық және әділ қарым-қатынасын қамтамасыз етуге бағытталған қағидаттар мен әрекеттер жиынтығы;

7) қаржы нарығындағы кәсiби қызмет – қаржылық көрсетілетін қызметтерді ұсыну жөнiндегi кәсiпкерлiк қызмет;

8) қаржы өнімі – қаржы ұйымы, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы және Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы қаржы нарығында кәсіби қызметті жүзеге асыру шеңберінде қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға ұсынатын қызмет;

9) қаржы ұйымы – қаржылық көрсетілетін қызметтерді ұсыну жөніндегі кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға;

10) мінсіз іскерлік бедел – адамның, оның ішінде:

аталған адамның қаржы ұйымын мәжбүрлеп таратуға алып келген төлем қабілетсіздігіне не банкке реттеу режимін қолдануға алып келген құқыққа қайшы әрекеттерді (әрекетсіздікті) жасау;

аталған адамның алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы, оның ішінде адамға қаржы ұйымының, банк және (немесе) сақтандыру холдингтерінің басшы қызметкері лауазымын атқару және қаржы ұйымының ірі қатысушысы (ірі акционері) болу құқығынан өмір бойына айыру түрінде қылмыстық жаза қолдану туралы заңды күшіне енген сот актісінің болуы;

қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органның мәліметтері негізінде әрекеттері қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға ықпал еткен үшінші тұлғалармен қарым-қатынасының (үшінші тұлғалардың бақылауы мен ықпалының) болуы фактілерінің жоқтығымен расталатын кәсіпқойлығы мен адалдығы;

11) тексеру материалдары – тексеру барысында және нәтижелері бойынша бақылау және қадағалау органы қалыптастыратын материалдар;

12) уәкілетті агент – іс-қимылды қадағалау субъектісінің коммерциялық өкілдігін жүзеге асыратын тұлға, оның ішінде сақтандыру агенті;

13) іс-қимылды қадағалау – уәкілетті органның осы Заңның 2-4-тарауында және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген, іс-қимылды қадағалау субъектілерінің және (немесе) олардың уәкілетті агенттерінің әрекеттерімен (әрекетсіздігімен) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзудың алдын алуға, анықтауға және жолын кесуге бағытталған қызметі;

14) іс-қимылды қадағалау субъектісі – банк, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым, микроқаржы ұйымы, жеке тұлғамен жасалған банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген коллекторлық агенттік, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, сондай-ақ бағалы қағаздар нарығында брокерлік қызметті жүзеге асыратын ұйым.

Ескерту. 1-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2-бап. Қазақстан Республикасының қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы заңнамасы

1. Қазақстан Республикасының қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актілерінен тұрады.

2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда көзделгеннен өзгеше қағидалар белгiленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.

3. Алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
Ескерту. 2-бап жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

3-бап. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың негізгі мақсаты, мiндеттерi мен қағидаттары

1. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың негізгі мақсаты қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге жәрдемдесу болып табылады.

2. Осы баптың 1-тармағында көзделген негізгі мақсатты іске асыру үшін уәкілетті органға қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың мынадай міндеттері жүктеледі:

1) қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдары қызметiнiң стандарттарын белгiлеу, қаржы ұйымдарын корпоративтiк басқаруды жақсарту үшiн ынталандыру жағдайларын жасау;

2) қаржы нарығында адал бәсекелестікті қолдауға бағытталған, қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының қызметі үшін тең құқылы жағдайлар жасау;

3) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың мүдделерін қорғаудың тиісті деңгейін, тұтынушылар үшін қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының қызметі және олар көрсететін қаржылық қызметтер туралы ақпараттың толықтығы мен қолжетімділігін, сондай-ақ қаржылық сауаттылықтың және халық үшін қаржылық қолжетімділіктің деңгейін арттыруды қамтамасыз ету;

4) қаржы жүйесінің орнықтылығын сақтау мақсатында қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарын, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарын, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдарын мониторингтеу;

5) қаржылық тұрақтылықты қолдап отыру мақсатында қаржы нарығының тәуекелдерге неғұрлым бейім салаларында қадағалау ресурстарын шоғырландыру;

6) осы баптың 1-тармағында көзделген, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың негізгі мақсатына қол жеткізуге бағытталған, осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық актілерінде көзделген өзге де міндеттер.

3. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау қағидаттары мыналар болып табылады:

1) реттеу ресурстары мен құралдарын тиімді пайдалану;

2) қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдары қызметінің және қаржылық қадағалаудың ашықтығы;

3) қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының жауапкершілігі.

Ескерту. 3-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-бап. Қаржы рыногында уәкiлеттiк берiлмеген қызметке тыйым салу

1. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес берiлген тиiстi лицензиясы жоқ тұлғалардың қаржы рыногында кәсiби қызметтi жүзеге асыруына жол берiлмейдi.

2. Тиісті лицензиясыз жасалған қаржылық қызмет көрсету бойынша мәмiлелер жарамсыз болып табылады.

Ескерту. 4-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

5-бап. Пруденциялық нормативтер және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттер

Уәкiлеттi органның қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдары үшiн олардың қаржы тұрақтылығын және қаржылық қызмет көрсетудi тұтынушылар мүдделерiн қорғауды қамтамасыз ету мақсатында белгiлейтiн экономикалық шектеулер пруденциялық нормативтер болып табылады.

Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда уәкiлеттi орган пруденциялық нормативтердi және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердi шоғырландырылған негiзде белгiлеуге құқылы.

Ескерту. 5-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 24.11.2015 № 422-V Заңымен (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

6-бап. Қаржы рыногын монополияға қарсы реттеу

Ескерту. 6-бап алынып тасталды - ҚР 2006.07.07 № 174 (ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткеннен кейін қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1-1-тарау. Уәкілетті органның мәртебесі, құрылымы және органдары

Ескерту. Заң 1-1-тараумен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз).

6-1-бап. Уәкілетті органның мәртебесі және қызметінің құқықтық негізі

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттік орган болып табылады.

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының Президенті бекітетін, өзі туралы Ереже негізінде әрекет етеді.

Уәкілетті орган өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, осы Заңды, Қазақстан Республикасының басқа да заңдарын, Қазақстан Республикасы Президентінің актілерін және Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын басшылыққа алады.

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) қаржыландырылатын республикалық мемлекеттік мекеменің ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады.

Уәкілетті орган бес жылдық кезеңге арналған стратегиялық жоспарды әзірлейді, онда уәкілетті орган қызметінің стратегиялық бағыттарын, мақсаттары мен нысаналы индикаторларын айқындайды.

Стратегиялық жоспарды уәкілетті органның төрағасы Қазақстан Республикасының Президентімен не оның уәкілеттік беруі бойынша Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Басшысымен келісу бойынша бекітеді.

Ескерту. 6-1-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

6-2-бап. Уәкілетті органның құрылымы мен жалпы штат саны

Уәкілетті органның құрылымы мен жалпы штат санын Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.

6-3-бап. Уәкілетті органның Төрағасы

Қазақстан Республикасының Президенті уәкілетті органның Төрағасын лауазымға алты жыл мерзімге тағайындайды.

Уәкілетті органның Төрағасы уәкілетті органның атынан әрекет етедi және мемлекеттік органдармен, ұйымдармен және өзге де тұлғалармен қарым-қатынастарда оның атынан сенiмхатсыз өкілдік етеді.

Уәкілетті органның Төрағасына осы Заңда уәкілетті органның Басқармасы үшін айтылған өкiлеттiктердi қоспағанда, уәкілетті органның қызметi мәселелері бойынша жедел және атқарушылық-өкiмдік шешiмдер қабылдау, уәкілетті органның атынан шарттар жасасу өкiлеттiктерi берiлген.

Уәкілетті органның Төрағасы уәкілетті органның қызметi үшiн жауапты.

Уәкілетті органның Төрағасы отставкаға кетерден екi ай бұрын Қазақстан Республикасының Президентiне өзiнiң жазбаша өтiнiшiн беріп, отставкаға кетуге құқылы.

Қазақстан Республикасының Президентi уәкілетті органның Төрағасын лауазымынан босатады.

6-4-бап. Уәкілетті орган Төрағасының орынбасарлары

Қазақстан Республикасының Президентi уәкілетті орган Төрағасының орынбасарларын лауазымға уәкілетті орган Төрағасын тағайындау мерзiмдерiне қарамастан, уәкілетті орган Төрағасының ұсынуымен алты жыл мерзiмге тағайындайды.

Уәкілетті орган Төрағасының орынбасарлары уәкілетті орган атынан сенiмхатсыз өкілдік етеді, өз құзыреті шегiнде құжаттарға қол қояды.

Уәкілетті орган Төрағасының орынбасарларын уәкілетті орган Төрағасының ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Президентi лауазымынан босатады.

Уәкілетті орган Төрағасының орынбасарлары отставкаға кетерден екi ай бұрын уәкілетті органның Төрағасы арқылы Қазақстан Республикасының Президентiне өзiнiң жазбаша өтiнiшiн беріп, отставкаға кете алады.

6-5-бап. Уәкілетті органның Басқармасы және оның өкiлеттiктерi

Басқарма уәкілетті органның жоғары органы болып табылады.

Уәкілетті органның Басқармасы:

1) қаржы нарығын қалыптастыру және дамыту саласындағы басымдықтарды айқындайды;

2) осы Заңның 3-бабының 1 және 3-тармақтарында көзделген мақсаттар мен міндеттерге және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының, сондай-ақ өзге де тұлғалардың қызметін реттеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерді қабылдайды. Заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің тізбесі уәкілетті орган туралы ережеде айқындалады;

3) қаржы ұйымдарына және өзге тұлғаларға өзінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шектеулі ықпал ету шараларын, қадағалап ден қою шараларын қолдану тәртібін айқындайды;

4) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
5) алып тасталды – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

6) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен бірлесіп қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың мүдделерін қорғауға бағытталған бағдарламаларды бекітеді;

7) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
8) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9) уәкілетті органның құрылымын, жалпы штат санын және Уәкілетті орган туралы ережені, сондай-ақ оларға өзгерістер мен толықтыруларды қарайды, мақұлдайды және Қазақстан Республикасының Президентіне бекітуге ұсынады;

9-1) Қазақстан Республикасының Президентімен келісу бойынша уәкілетті орган жұмыскерлерінің еңбегіне ақы төлеу жүйесін бекітеді;

10) уәкілетті органның жұмыскерлеріне еңбекақы төлеу және оларды әлеуметтiк-тұрмыстық жағынан қамтамасыз ету шарттарын бекітеді;

11) уәкілетті органның жұмысы туралы жылдық есепті қарайды, қабылдайды және Қазақстан Республикасының Президентінің бекітуіне ұсынады;

12) уәкілетті органның қызметшілерін лауазымға тағайындау және олармен жасалған еңбек шартын тоқтату қағидаларын бекітеді;

13) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

14) акционерлік қоғамдар мен қаржы ұйымдарының қаржылық есептілікті жариялауы қағидаларын бекітеді, оларда жариялануға жататын қаржылық есептіліктің тізбесін қоса алғанда, оны жариялау тәртібі және оны жариялау мерзімдері айқындалады;

15) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизияларды (резервтерді) құру қағидаларын бекітеді;

16) банктік депозиттік сертификаттарды шығару және олардың айналысы қағидаларын бекітеді;

17) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

18) уәкілетті органның қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге байланысты көрсетілетін қызметтерді сатып алуы қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

18-1) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен және салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органмен бірлесіп, кәсіпкерлік субъектілерінің банктік шоттардан қолма-қол ақшаны алу қағидаларын бекітеді;

18-2) "Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақысын есептеу үшін пайдаланылатын таргеттелетін шығындылықтың, анықтық факторының және түзету коэффициенттерінің мөлшерлерін бекітеді;

18-3) "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу шарттары мен тәртібін айқындайды;

18-4) "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 2) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерінің базалық активі бола алатын мүліктің тізбесін (түрлерін), сондай-ақ осындай цифрлық қаржы активтері бойынша базалық активті есепке алу және сақтау тәртібін бекітеді;

18-5) "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 2) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдар ретінде әрекет етуге құқылы ұйымдарға қойылатын талаптарды бекітеді;

19) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де функциялар мен өкiлеттiктерді жүзеге асырады.

Осы баптың екінші бөлігі 2), 3), 14), 15) және 17) тармақшаларының талаптары Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына қолданылады.

Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына қатысты осы баптың екінші бөлігінің 14) тармақшасын қолдану мақсатында бухгалтерлік есептің деректері бойынша есептілік қаржылық есептілік деп түсініледі.

Ескерту. 6-5-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 12.07.2022 № 138-VII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

6-6-бап. Уәкілетті орган Басқармасының құрамы

Уәкілетті органның Басқармасы жеті адамнан тұрады.

Уәкілетті орган Басқармасының құрамына уәкілетті органның Төрағасы, уәкілетті органның төрт лауазымды адамы, Қазақстан Республикасының Президентiнен және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен бір-бір өкiл кiредi.

Қазақстан Республикасының Президентiнен, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнен және уәкілетті органнан уәкілетті орган Басқармасының мүшелерiн тиiсiнше Қазақстан Республикасының Президентi, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы және уәкілетті органның Төрағасы тағайындайды және босатады.

Ескерту. 6-6-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

6-7-бап. Уәкілетті орган Басқармасының отырыстары

Уәкілетті орган Басқармасының отырыстары уәкілетті органның Төрағасы бекіткен жұмыс жоспарына сәйкес қажеттілігіне қарай өткiзiледi.

Уәкілетті орган Басқармасының кезектен тыс отырыстары уәкілетті орган Төрағасының немесе Басқарманың екі мүшесiнiң талап етуi бойынша өткізіледі.

Уәкілетті орган Басқармасының мүшелерi Басқарма отырыстарының тағайындалғаны туралы уақтылы хабардар етiледi.

Уәкілетті орган Басқармасының отырысын – уәкілетті органның Төрағасы, ал ол болмаған кезде оны алмастыратын адам өткiзедi.

Басқарма мүшелерiнiң кемiнде үштен екiсi қатысқан кезде уәкілетті органның Басқармасы шешiм қабылдауға құқылы, олардың қатарында уәкілетті органның Төрағасы не оны алмастыратын адам болуға тиiс.

Уәкілетті орган Басқармасының шешiмi Басқарма мүшелерiнiң жай көпшiлiк даусымен қабылданады. Дауыс тең болған жағдайда уәкілетті орган Төрағасының даусы шешушi болып табылады.

Уәкілетті органның Төрағасы өзi бiлдiрген қарсылығын қосып, Басқарма шешiмiн бір апта мерзiмнен кешiктiрмей қайта талқылау және дауыс беру үшiн қайтаруға құқылы. Егер Басқарма бұрын қабылданған шешiмдi өз мүшелерiнiң жалпы санының үштен екi даусымен растаса, уәкілетті орган Төрағасы шешiмге қол қояды.

Басқарма өз құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша қаулы қабылдайды.

2-тарау. Уәкілетті органның функциялары мен өкілеттіктері

Ескерту. 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

7-бап. Уәкiлеттi органның мәртебесi

Ескерту. 7-бап алып тасталды - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

8-бап. Уәкiлеттi органның мiндеттерi

Ескерту. 8-бап алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-бап. Уәкiлеттi органның функциялары мен өкiлеттiктерi

Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1. Уәкiлеттi орган осы Заңға және Қазақстан Республикасының өзге заңдарына сәйкес қаржы ұйымдарының, сондай-ақ өзге тұлғалардың қызметiн мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау мақсатында:

1) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда қаржы ұйымдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарын ашуға (құруға), оларды ерiктi түрде қайта ұйымдастыруға және таратуға, оның ішінде банк және сақтандыру холдингтерін ерікті түрде қайта ұйымдастыруға, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының қызметін ерікті түрде тоқтатуға рұқсаттар бередi, сондай-ақ көрсетілген рұқсаттарды беру тәртiбiн айқындайды;

1-1) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда, банкке айналдыру нысанында микроқаржы ұйымын ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсаттар береді;

2) Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының, банк холдингтерінің, сақтандыру холдингтерінің басшы қызметкерлерi лауазымдарына адамдарды сайлауға (тағайындауға) келiсiм бередi не келiсiм беруден бас тартады, сондай-ақ аталған келiсiмдi берудiң не мінсіз іскерлік беделінің болмау өлшемшарттарын қоса алғанда, беруден бас тартудың тәртiбiн айқындайды;

3) Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде белгіленген құзыреті шегінде қаржы саласындағы қызметті және қаржы ресурстарын шоғырландыруға байланысты қызметті лицензиялауды жүзеге асырады;

3-1) алып тасталды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-2) коллекторлық агенттіктерді есептік тіркеуді және олардың тізілімін жүргізуді жүзеге асырады;

3-3) кредиттік бюро қызметін жүзеге асыру құқығына рұқсатты және кредиттік тарихтардың дерекқорын, пайдаланылатын ақпараттық жүйелерді қорғау және олардың сақталуын қамтамасыз ету жөніндегі кредиттік бюроға және үй-жайларға қойылатын талаптарға кредиттік бюроның сәйкестігі туралы актіні береді;

3-4) екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының және Ұлттық пошта операторының үй-жайларды жайластыруға қойылатын талаптарды сақтауына бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

3-5) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4) қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдары, қаржылық қызмет көрсетудi тұтынушылар, басқа да жеке және заңды тұлғалар үшiн Қазақстан Республикасының аумағында орындалуы мiндеттi нормативтiк құқықтық актiлер қабылдайды;

5) қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдары үшiн, оның iшiнде шоғырландырылған негiзде пруденциялық нормативтердi және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердi бекiтедi;

5-1) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
6) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);

6-1) құзыреті шегінде қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының және Қазақстан Даму Банкінің бухгалтерлік есепке алуды жүргізуді автоматтандыру тәртібін сақтауына бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады;

7) алып тасталды - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

7-1) қаржы ұйымдары, банк және сақтандыру холдингтері акционерлерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысына қатысу үшін өз өкілін жібереді;

8) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген жағдайларда және шекте, оның iшiнде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін және аудиторлық ұйымды тарта отырып, осы Заңның 15-1-бабының 1-тармағында аталған қаржы ұйымдарының және өзге де тұлғалардың қызметiн тексередi;

8-1) қаржы рыногында қызметті жүзеге асыруға лицензия беру туралы уәкілетті органға өтініш білдірген заңды тұлғаларды Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда және шектерде тексереді;

8-2) қаржы ұйымдарының, олардың ірі қатысушыларының, банк және сақтандыру холдингтерінің, банк конгломераты мен сақтандыру тобына кіретін ұйымдардың, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның қызметін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен қашықтықтан қадағалауды, оның ішінде шоғырландырылған негізде жүзеге асырады;

9) қаржы ұйымдарына және өзге де тұлғаларға, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдарына өз құзыретіне кіретін мәселелер бойынша шектеулі ықпал ету шараларын, қадағалап ден қою шараларын, оның ішінде уәжді пайымдауды пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген санкцияларды және өзге де шараларды қолданады, сондай-ақ қадағалап ден қою шараларын қолдану тәртібін айқындайды;

9-1) банктердің, банк холдингтерінің, банк конгломераттарының, сақтандыру (қайта) сақтандыру ұйымдарының, сақтандыру топтарының, сақтандыру холдингтерінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті және (немесе) инвестициялық портфельді басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың қызметінде туындайтын тәуекелдерді бағалау әдістерін қолданады;

10) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

11) Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының уақытша әкімшіліктерінің, тарату комиссияларының қызметiн бақылауды жүзеге асырады;

12) бұқаралық ақпарат құралдарында қаржы ұйымдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдары, коллекторлық агенттіктер, кредиттік бюролар, банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңдарының операторлары туралы мәлiметтердi (қызметтiк, коммерциялық, банктік немесе өзге де заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәлiметтердi қоспағанда), оның iшiнде оларға қолданған шаралар туралы ақпаратты жариялайды;

12-1) алып тасталды - ҚР 29.03.2016 № 479-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12-2) алып тасталды - ҚР 29.03.2016 № 479-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

13) банктердің, банк конгломераттарының, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың, микроқаржы ұйымдарының, сақтандыру (қайта) сақтандыру ұйымдарының, сақтандыру топтарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті, инвестициялық портфельді басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, микроқаржы ұйымдарының қызметін бақылау және қадағалау шеңберінде тәуекелге бағдарланған тәсілді қолданады, оның ішінде осы Заңның 13-5-бабының 2-тармағында көзделген жағдайларда уәжді пайымдауды пайдаланады;

14) қаржы ұйымдарына және (немесе) өзге де заңды тұлғаларға қатысты ерекше реттеу режимін енгізеді және құзыреті шегінде олардың қызметін реттейді;

15) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

16) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының ақпараттық қауіпсіздігінің салалық орталығының функцияларын жүзеге асырады;

17) ақпараттық жүйелердегі бұзушылықтар, іркілістер туралы мәліметтерді қоса алғанда, банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың ақпараттық қауіпсіздігінің оқыс оқиғалары туралы ақпаратқа талдау жүргізеді;

18) өзі дербес және (немесе) олардың құзыреті шеңберінде Қазақстан Республикасының өзге де мемлекеттік органдарымен, сондай-ақ ұйымдармен бірлесіп, исламдық қаржы құралдарының және исламдық қаржылық көрсетілетін қызметтердің халықаралық стандарттарын ескере отырып, исламдық қаржыландыруды дамытуды жүзеге асырады;

19) екінші деңгейдегі, оның ішінде мемлекеттік бюджеттің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және (немесе) оның еншілес ұйымдарының қаражаты есебінен қаржыландырылатын банктерді сауықтыру жөніндегі шаралар шеңберінде қабылданған міндеттемелерді банктердің орындауына бақылауды жүзеге асырады;

19-1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің соңғы сатыдағы қарыз бойынша кепілге қабылдауы үшін қолайлы, банктердің нарықтық емес активтерін айқындау жөніндегі алдын ала рәсімді (кепіл препозициясы) және кепіл препозициясындағы нарықтық емес активтер мониторингін жүргізеді;

20) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің еншілес ұйымдары арқылы жүзеге асырылатын жеке тұлғалардың ипотекалық тұрғын үй қарыздарын және ипотекалық қарыздарын қайта қаржыландыру бағдарламаларын іске асыруды, сондай-ақ банктердің осы бағдарламалар шеңберінде қабылданған міндеттемелерді орындауын бақылауды жүзеге асырады;

20-1) құзыреті шегінде қаржы ұйымдарының ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтауын бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

20-2) құзыреті шегінде қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының жасанды интеллект жүйелерін пайдалануын бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

21) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асырады.

2. Уәкiлеттi орган қаржы ұйымдарына және олардың үлестес тұлғаларына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына, оның iшiнде аудиторлық ұйымдарды, қаржы технологиялары саласындағы бағалаушылар мен мамандарды тарта отырып:

1) қаржы ұйымдары мен олардың үлестес тұлғаларының, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының қаржылық жай-күйiн айқындау;

2) қаржы ұйымдары мен олардың үлестес тұлғаларының, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының басқарма құрылымының және шешiмдер қабылдау рәсiмдерiнiң Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкестiгiн айқындау;

3) қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының үлестес тұлғаларын айқындау;

4) қаржылық қызмет көрсетудi тұтынушылар құқықтарының бұзылуын анықтау және оның алдын алу;

5) қаржылық қызмет көрсету немесе қаржы құралдарын шығару жөнiндегi уәкiлеттiк берiлмеген қызметтi анықтау және оның алдын алу;

6) қаржылық операцияларды жасау кезінде ақпараттық технологияларға тән тәуекелдерді анықтау және (немесе) алдын алу;

7) қаржы құралдарының құнын айқындаудың объективтілігін бағалау мақсатында тексеру жүргiзуге құқылы.

2-1. Уәкiлеттi орган өз құзыреті шегінде қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының, Ұлттық пошта операторының, "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының талаптарын сақтауына бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады.

2-2. Уәкілетті орган қадағалау функцияларын жүзеге асыру мақсатында банктерде, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарында, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарында, банк холдингтерінде, инвестициялық портфельді басқарушыларда, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарында, сақтандыру холдингтерінде, сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымда сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда өз өкілінің (бұдан әрі – өкіл) болуына құқылы.

2-3. Уәкілетті орган өз құзыреті шегінде банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген макропруденциялық нормативтер мен лимиттердің мәндерін сақтауын бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады.

3. Уәкiлеттi орган осы баптың 1, 2, 2-1 және 2-2-тармақтарында көзделген функциялар мен өкiлеттiктерден басқа, осы Заңның 10-13-баптарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген ерекшелiктердi ескере отырып, қаржы ұйымдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктерінің филиалдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлерінің филиалдарын, банк және сақтандыру холдингтерін, банк конгломераттарын және сақтандыру топтарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асырады.

4. Уәкiлеттi орган, Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларды қоспағанда, қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерлері филиалдарының қызметiне араласуға құқылы емес.

5. Уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің соңғы сатыдағы қарызды беруі мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне мынадай мәліметтерді:

1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының соңғы сатыдағы қарызды ұсыну туралы мәселені қарауы үшін соңғы сатыдағы қарызды берудің орындылығы және банктің "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 51-3-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында көзделген талаптарға сәйкестігі туралы қорытындыны;

2) соңғы сатыдағы қарыз шарты бойынша қамтамасыз ету ретінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қабылдауы үшін қолайлы банк активтерін айқындау туралы;

3) соңғы сатыдағы қарыз шарты бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданатын және (немесе) қабылданған банк активтерінің ағымдағы жай-күйі туралы мәліметтерді;

4) соңғы сатыдағы қарыз шарты бойынша қамтамасыз ету болып табылатын активтерді өткізу туралы шешімді қабылдау үшін екінші деңгейдегі банктердің тізбесін ұсынады.

6. Уәкілетті органның қаржы ұйымын, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалын, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалын, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалын операциялардың барлық түрін және қызметті жүргізуге арналған лицензиядан айыру, банкке реттеу режимін және реттеу құралдарын қолдану туралы шешімдерінің, сондай-ақ банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының уақытша әкімшілігінің банктің активтері мен міндеттемелерін беру, сақтандыру портфелін беру жөніндегі операцияны жүргізу туралы шешімдерінің күшін жою көрсетілген шешімдерді қабылдау нәтижесінде туындаған құқықтық салдардың өзгеруіне немесе тоқтатылуына алып келмейді.

Ескерту. 9-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.06.11 № 562, 2005.12.23 № 107 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2006.01.31 № 125 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2006.05.05 № 139, 2007.02.19 № 230 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2009.08.28 № 192-IV (2010.03.08 бастап қолданысқа енгізіледі), 2010.03.19 № 258-IV, 2010.07.15 № 338-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.07.05 № 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.12.28 № 524-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 21.06.2013 № 106-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 10.06.2014 № 206-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 166-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 168-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 03.07.2019 № 262-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 14.07.2022 № 141-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

9-1-бап. Өкілдің мақсаты, функциялары, құқықтары мен міндеттері

Ескерту. Заң 9-1-баппен толықтырылды - ҚР 2010.07.15 № 338-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-2-бап. Қашықтықтан қадағалау

Ескерту. Заң 9-2-баппен толықтырылды – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен; алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-3-бап. Бақылау және қадағалау шеңберіндегі тәуекелге бағдарланған тәсіл

Ескерту. Алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-4-бап. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру брокерінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері филиалының, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының, "Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры" акционерлік қоғамының, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының, банк, сақтандыру холдингтерінің басшы қызметкерлеріне қойылатын талаптар

1. Осы баптың мақсаттары үшін:

1) нарық субъектісі деп банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры (бұдан әрі – Қор), бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушы, банк, сақтандыру холдингтері түсініледі;

2) филиал деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы түсініледі;

3) басшы қызметкер лауазымына кандидат деп нарық субъектісінің басшы қызметкері лауазымын атқаруға ниеті бар жеке тұлға немесе нарық субъектісінің басқару органының мүшесі лауазымына сайланған адам түсініледі;

4) басшы лауазым деп мынадай лауазымдар түсініледі:

қаржы ұйымының, филиалдың басшы қызметкері;

қызметін үйлестіруді және (немесе) бақылауды тікелей қаржы ұйымының басқару органы, атқарушы органының басшысы, мүшесі немесе қаржы ұйымының өзге де басшы қызметкері жүзеге асыратын қаржы ұйымының құрылымдық бөлімшесінің басшысы;

қызметін үйлестіруді және (немесе) бақылауды тікелей филиал басшысы, басшының орынбасары, өзге де басшы қызметкері жүзеге асыратын филиалдың құрылымдық бөлімшесінің басшысы;

қаржылық көрсетілетін қызметтерді реттеу саласындағы және (немесе) қаржы ұйымдарының аудиторлық қызметі саласында мемлекеттік реттеу және бақылау саласындағы мемлекеттік органның бірінші басшысы, оның орынбасары, дербес құрылымдық бөлімшесінің басшысы, басшысының орынбасары;

экономика, қаржы немесе мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау салаларында мемлекеттік саясатты қалыптастыруды қамтамасыз ететін мемлекеттік саяси қызметші;

ұлттық басқарушы холдингтің, Қазақстанның Даму Банкінің, жеке кәсіпкерлікті дамытудың арнаулы қорының, Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігінің басқару органының басшысы, атқарушы органының басшысы, сондай-ақ оның қаржылық мәселелерге және (немесе) еншілес қаржы ұйымдарының қызметіне жетекшілік ететін орынбасары;

мынадай:

тізбесін уәкілетті орган белгілейтін халықаралық қаржы ұйымдарының;

қаржы ұйымдарына, оның ішінде шетелдік ұйымдарда, заңды тұлғаларда аудит жүргізетін ұйымдардың;

қаржы ұйымдарының қызметін автоматтандыру үшін пайдаланылатын бағдарламалық қамтылымды әзірлеу саласындағы қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың бірінші басшысы, оның орынбасары, дербес құрылымдық бөлімшесінің басшысы, басшысының орынбасары;

қызметі қаржылық қызметтер көрсетумен байланысты бір немесе бірнеше құрылымдық бөлімшеге жетекшілік ететін, қаржы ұйымының, филиалдың өзге де басшысы.

2. Нарық субъектісінің басшы қызметкері лауазымына орналасу (лауазымға тағайындау (сайлау) үшін жеке тұлғаның:

1) мінсіз іскерлік беделінің болуы;

2) жоғары білімінің болуы;

3) мынадай еңбек өтілінің болуы қажет:

басқару органының басшысы үшін – кемінде бес жыл;

басқару органының мүшесі үшін – кемінде екі жыл;

бас қаржы ұйымының атқарушы органының мүшесі болып табылатын басқару органының басшысы немесе мүшесі, атқарушы органның (атқарушы органның функцияларын жеке-дара жүзеге асыратын тұлғаның) басшысы, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының басшысы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының басшысы үшін – кемінде бес жыл, оның ішінде басшы лауазымда кемінде үш жыл;

атқарушы орган басшысының орынбасары, мүшелері, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы басшының орынбасары, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы басшысының орынбасары, сақтандыру брокерінің басшысы, оның орынбасары, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері филиалының басшысы, оның орынбасары үшін – кемінде үш жыл, оның ішінде басшы лауазымда кемінде екі жыл;

бас бухгалтер үшін – кемінде үш жыл;

бас бухгалтердің орынбасары үшін – кемінде екі жыл;

өзге де басшы қызметкерлер үшін – кемінде бір жыл.

Мыналар:

қаржы ұйымының, банк, сақтандыру холдингтерінің атқарушы органының тек қана қауіпсіздік мәселелеріне, әкімшілік-шаруашылық мәселелеріне, ақпараттық технологиялар мәселелеріне жетекшілік ететін мүшелері лауазымдарына кандидаттар;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің мүшесі, орналастырылған акцияларының елу пайызынан астамы мемлекетке және (немесе) ұлттық басқарушы холдингке тікелей немесе жанама тиесілі сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басқару органының, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының басшысы лауазымына кандидат болып табылатын Қазақстан Республикасының орталық атқарушы органы басшысының орынбасары;

бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының басқару органының мүшесі лауазымына кандидат болып табылатын, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес халықты әлеуметтік қорғау саласында басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы органның дербес құрылымдық бөлімшесінің басшысы, басшысының орынбасары;

ұлттық басқарушы холдингтің басқару органының, атқарушы органының басшысы, сондай-ақ орналастырылған акцияларының елу пайызынан астамы ұлттық басқарушы холдингке тікелей немесе жанама тиесілі қаржы ұйымының басқару органының басшысы, мүшесі лауазымына кандидат болып табылатын, қаржы мәселелеріне және (немесе) ұлттық басқарушы холдингтің еншілес қаржы ұйымдарының қызметіне жетекшілік ететін оның орынбасары үшін еңбек өтілінің болуы талап етілмейді;

4) басшы қызметкер лауазымына келісу туралы өтінішхат берілген күннің алдындағы он жыл ішінде адамның:

банкке реттеу режимі қолданылғанға дейін;

қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын, филиалды таратуға және (немесе) олардың қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруын тоқтатуға алып келген, оларды лицензиясынан айырғанға дейін;

қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны Қазақстан Республикасының заңнамасында, Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында белгіленген тәртіппен банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін;

Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының қызметін мәжбүрлеп тоқтату туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде қаржы ұйымының басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, оның орынбасары немесе атқарушы органының мүшесі, бас бухгалтері, бас бухгалтерінің орынбасары, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері филиалының басшысы, басшысының орынбасары, бас бухгалтері, бас бухгалтерінің орынбасары, ірі қатысушы жеке тұлға, қаржы ұйымына, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымының ірі қатысушысы (банк холдингі) заңды тұлғаның басшысы болмағаны туралы мәліметтердің болуы қажет.

Осы тармақшаның талабы Қазақстан Республикасының Үкіметі не ұлттық басқарушы холдинг реттеу режиміндегі жүйелік маңызы бар банктің не реттеу режиміндегі жүйелік маңызы бар банктің активтері мен міндеттемелері берілетін тұрақтандыру банкінің акцияларын сатып алу туралы шешім қабылдағаннан кейін тағайындалған (сайланған) реттеу режиміндегі жүйелік маңызы бар банктің не реттеу режиміндегі жүйелік маңызы бар банктің активтері мен міндеттемелері берілетін тұрақтандыру банкінің басшы қызметкерлеріне қолданылмайды;

5) басшы қызметкер лауазымына келісу туралы өтінішхат берілген күннің алдындағы соңғы он екі ай ішінде адамнан басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісімді кері қайтарып алу және (немесе) оны қадағалап ден қою шарасын қолдану арқылы осы және (немесе) өзге де нарық субъектісінде қызметтік міндеттерін орындаудан шеттету жағдайларының болмауы;

6) мынадай:

адамға қатысты сыбайлас жемқорлық қылмыс жасағаны үшін заңды күшіне енген соттың айыптау үкімінің болмауы;

басшы қызметкер лауазымына келісу туралы өтінішхат берілген күннің алдындағы үш жыл ішінде адамның Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабы бірінші бөлігінің 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтарының немесе 36-бабының негізінде сыбайлас жемқорлық қылмыс жасағаны үшін қылмыстық жауаптылықтан босатылмағаны, сондай-ақ әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін әкімшілік жауаптылыққа тартылмағаны туралы мәліметтердің болуы;

7) басшы қызметкер лауазымына келісу туралы өтінішхат берілген күннің алдындағы бес жыл ішінде адамның мынадай мән-жайлардың бірі болған:

шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша купондық сыйақыны төлемеу төрт немесе одан көп қатар кезеңге созылған;

дефолтқа жол берілген шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша купондық сыйақы төлеу бойынша берешек сомасы купондық сыйақының төрт еселенген және (немесе) одан көп мөлшерін құраған;

шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша негізгі борышты төлеу бойынша дефолт мөлшері республикалық бюджет туралы заңда төлеу күніне белгіленген айлық есептік көрсеткіштен он мың есе асып түсетін соманы құраған кезде шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша купондық сыйақы төлеу бойынша дефолтқа жол берген эмитент қаржы ұйымының басшы қызметкері, ірі қатысушы (ірі акционер) жеке тұлға, ірі қатысушы (ірі акционер) эмитент заңды тұлғаның басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, мүшесі, бас бухгалтері (оның орынбасары) болмағаны туралы мәліметтердің болуы қажет.

3. Еңбек өтілін есептеу кезінде:

қаржылық көрсетілетін қызметтерді ұсыну бойынша, оның ішінде шетелдік ұйымдарда, заңды тұлғаларда;

қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау бойынша, оның ішінде шетелдік ұйымдарда;

қаржы ұйымдарына аудит жүргізу, қаржы ұйымдарына аудит жүргізу жөнінде көрсетілетін қызметтерді реттеу бойынша, оның ішінде шетелдік ұйымдарда, заңды тұлғаларда;

экономика, қаржы немесе мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау салаларында мемлекеттік саясатты қалыптастыруды қамтамасыз ететін мемлекеттік саяси қызметшілер лауазымдарындағы;

ұлттық басқарушы холдингте, Қазақстанның Даму Банкінде, жеке кәсіпкерлікті дамытудың арнаулы қорында, Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігінде осы баптың 1-тармағы 4) тармақшасының жетінші абзацында көзделген лауазымдардағы;

тізбесін уәкілетті орган белгілейтін халықаралық қаржы ұйымдарындағы;

қаржы ұйымдарының қызметін автоматтандыру үшін пайдаланылатын бағдарламалық қамтылымды әзірлеу бойынша;

сақтандыру нарығында актуарлық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар актуарий ретіндегі;

"Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында қаржылық қызметтер көрсетуге арналған лицензиясы бар ұйымдардағы жұмыс өтілі есепке алынады.

Еңбек өтілін есептеу кезінде қаржы ұйымындағы, филиалдағы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, әкімшілік-шаруашылық қызметті жүзеге асыруға, ақпараттық технологияларды дамытуға байланысты (ақпараттық технологияларды дамытуды және (немесе) ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ететін құрылымдық бөлімшенің басшысын қоспағанда) жұмыс, өзара сақтандыру қоғамындағы жұмыс есепке алынбайды.

Халықаралық сертификаттармен расталған кәсіби біліктілігі бар, басшы қызметкер лауазымына кандидаттар үшін еңбек өтілінің болуы жөніндегі ерекшеліктер және осындай сертификаттардың тізбесі уәкілетті органның тиісті нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің сегізінші, тоғызыншы және оныншы абзацтарында көзделген жұмыс өтілінің болуы банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының басшы қызметкері лауазымына кандидат үшін есепке алынбайды.

Осы тармақтың бірінші бөлігі сегізінші абзацының талабы бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының басшы қызметкері лауазымына кандидатқа қолданылмайды.

Осы тармақтың ережелері банк, сақтандыру холдингтерінің басқару органының басшысы немесе мүшесі лауазымына кандидаттарға қолданылмайды.

4. "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 46-бабында белгіленген талаптарға сай келмейтін адам банктің директорлар кеңесінің мүшесі – тәуелсіз директоры бола алмайды.

Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымымен ерекше қатынастар арқылы байланысты және (немесе) оны лауазымға келісу туралы өтінішхат берілген күннің алдындағы үш жыл ішінде сондай лауазымда болған адам сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының директорлар кеңесінің мүшесі – тәуелсіз директоры бола алмайды.

Уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде көзделген жағдайларды қоспағанда, директорлар кеңесінің мүшесі – тәуелсіз директор аталған лауазымды бір банкте, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымында, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорында, бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысында, Қорда бірінші тағайындалған күннен бастап қатарынан тоғыз жылдан астам атқаруға құқылы емес.

5. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы осы банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының атқарушы органының басшысы лауазымына сайлана алмайды.

Акционерлік қоғам нысанында құрылған нарық субъектісінің атқарушы органы мүшелерінің саны кемінде үш адамды құрауға тиіс.

6. Мыналарды:

тағайындалған (сайланған) күннен бастап күнтізбелік алпыс күннен аспайтын басқару органының мүшесін;

уәкілетті органның банк, сақтандыру холдингтері мәртебесін иеленуге келісімі болған кезде тұлға банк, сақтандыру холдингтерінің белгілерін иеленген күннен бастап күнтізбелік алпыс күннен аспаған банк, сақтандыру холдингтері мәртебесін иеленетін тұлғаның басшы қызметкерлерін қоспағанда, уәкілетті органның тиісті келісімі жоқ адамның нарық субъектісінің басшы қызметкерінің функцияларын орындауына жол берілмейді.

7. Филиалды қоспағанда, нарық субъектісінің басқару органының мүшесі лауазымына адам кемінде күнтізбелік тоқсан күннен кейін, бірақ:

басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісім беруден уәкілетті органның бас тартуын алғаннан кейін;

уәкілетті органның келісімі берілгенге дейін басқару органы мүшесінің өкілеттіктері тоқтатылғаннан кейін;

осы баптың 6-тармағында көзделген мерзім өткеннен кейін және оны келісу үшін құжаттар ұсынылмағаннан кейін қатарынан он екі ай ішінде екі реттен артық емес қайта тағайындалуы (сайлануы) мүмкін.

Осы тармақта көзделген тыйым салу банк, сақтандыру холдингтеріне қолданылмайды.

8. Мыналарды орындау:

атқарушы орган басшысының міндеттері атқарушы органның мүшесін тағайындауға (сайлауға) уәкілетті органның келісімі бар адамға;

бас бухгалтердің міндеттері бас бухгалтердің орынбасарын тағайындауға (сайлауға) уәкілетті органның келісімі бар адамға күнтізбелік алпыс күннен аспайтын мерзімге жүктелген жағдайларды қоспағанда, осы баптың талаптарына сай келмейтін және уәкілетті органмен келісілмеген адамдардың нарық субъектісінің басшы қызметкерінің міндеттерін атқаруына (уақытша болмаған адамды алмастыруға) тыйым салынады.

Уәкілетті органмен келісілген кандидатураның болмауына байланысты осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдарға атқарушы орган басшысының не бас бухгалтердің міндеттерін атқаруды (уақытша болмаған адамды алмастыруды) қатарынан он екі ай ішінде жиынтығында күнтізбелік бір жүз сексен күннен артық жүктеуге жол берілмейді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде және осы баптың 6-тармағында көрсетілген мерзім өткеннен кейін және құжаттардың толық топтамасы уәкілетті органға келісуге ұсынылмаған не уәкілетті орган келісуден бас тартқан жағдайда басшы қызметкер лауазымына кандидат басшы қызметкердің өкілеттіктерін жүзеге асыруға құқылы емес.

9. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының атқарушы органының басшысы, бас бухгалтері басқа, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезиденттері болып табылатын банктерде, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарында, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарында, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарында атқарушы органның мүшесі (Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының басшысы, басшысының орынбасары), бас бухгалтері лауазымын атқаруға құқылы емес.

Егер:

банктер бір-біріне қатысты бас және еншілес ұйым болса;

сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары бір-біріне қатысты бас және еншілес ұйым болса көрсетілген шектеу қолданылмайды.

Филиал басшысы, басшысының орынбасары, бас бухгалтері:

қаржы ұйымындағы, басқа филиалдардағы басшы қызметкер;

атқарушы органның басшысы не заңды тұлғаның атқарушы органының функцияларын жеке-дара жүзеге асыратын тұлға лауазымын атқаруға құқылы емес.

10. Нарық субъектісі басшы қызметкерлерді тағайындау (сайлау) кезінде олардың осы баптың талаптарына сай келуін, оның ішінде уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылатын ақпаратты ескере отырып, өз бетінше тексереді.

11. Уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісім беру үшін ұсынылған құжаттарды уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес құжаттардың толық топтамасы ұсынылған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде қарайды.

Басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) уәкілетті органның келісімін беру тәртібі мінсіз іскерлік беделі болмауының өлшемшарттарын, келісім алу үшін қажетті құжаттарды, халықаралық сертификаттармен расталған кәсіби біліктілігі бар кандидаттар үшін еңбек өтілінің болуы бойынша ерекшеліктерді және осындай сертификаттардың тізбесін қоса алғанда, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

Бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының, бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкері лауазымын қоспағанда, басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісім берген үшін алым алынады, оның мөлшері мен төлеу тәртібі Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалады.

Басшы қызметкердің (басшы қызметкер лауазымына кандидаттың) іскерлік беделін бағалауды уәкілетті орган, оның ішінде осы Заңның 13-5-бабына сәйкес уәжді пайымдауды пайдалана отырып жүзеге асырады.

Уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына кандидатқа қатысты уәжді пайымдауды қалыптастыру кезінде осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген құжаттарды қарау мерзімін тоқтата тұрады. Көрсетілген мерзім уәжді пайымдаудың жобасы басшы қызметкер лауазымына кандидатты келісу үшін құжаттарды ұсынған тұлғаға жіберілген кезден бастап уәкілетті орган уәжді пайымдауды қабылдаған күнге дейін тоқтатыла тұрады.

Уәжді пайымдауды қалыптастыру және пайдалану кезінде уәкілетті орган нарық субъектісіне тиісті хабарлама жібереді.

12. Басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) уәкілетті органның келісімі бар адам көрсетілген келісімді алған кезден бастап он екі ай ішінде келісілген лауазымға тағайындалуы (сайлануы) мүмкін.

Басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) уәкілетті органның келісімі бар басшы қызметкер, көрсетілген келісімнің қолданысы тоқтаған жағдайды қоспағанда, уәкілетті органның келісімін қайта алмастан, басшы қызметкердің өкілеттіктері тоқтатылған күннен бастап он екі ай ішінде келісілген лауазымға тағайындалуы мүмкін.

Қаржы ұйымының директорлар кеңесінің мүшесі – тәуелсіз директоры лауазымына уәкілетті органмен келісілген адам өкілеттіктері тоқтатылған күннен бастап он екі ай ішінде осы бапта және "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 1-бабының 20) тармақшасында белгіленген талаптарға сай келген жағдайда уәкілетті органның келісімін алмастан, осы қаржы ұйымында көрсетілген лауазымға қайта сайлануы мүмкін.

13. Басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) уәкілетті органның келісімі мынадай:

1) басшы қызметкер лауазымына келісілген кандидат осы баптың 12-тармағында белгіленген мерзімдерде тағайындалмаған (сайланбаған);

2) уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісімін кері қайтарып алған жағдайларда өз қолданысын тоқтатады.

14. Уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісім беруден мынадай негіздер бойынша бас тартады:

1) басшы қызметкер лауазымына кандидаттың осы бапта, "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 20) тармақшасында, 54-бабының 4-тармағында, 59-бабының 2-тармағында және "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында белгіленген талаптарға сай келмеуі;

2) тестілеудің теріс нәтижесі.

Мыналар:

басшы қызметкер лауазымына кандидатты тестілеу нәтижесі дұрыс жауаптардың жетпіс пайызынан аз болуы;

басшы қызметкер лауазымына кандидаттың уәкілетті орган айқындаған тестілеу тәртібін бұзуы;

уәкілетті органның басшы қызметкер лауазымына кандидатты келісу мерзімі өткенге дейін белгіленген уақытта тестілеуге келмеуі тестілеудің теріс нәтижелері болып табылады;

3) уәкілетті орган ескертулерінің жойылмауы немесе уәкілетті органның ескертулері ескеріле отырып пысықталған құжаттардың осы баптың 6-тармағында және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген мерзім өткеннен кейін ұсынылуы;

4) кандидатты басшы қызметкер лауазымына сайлаудың (тағайындаудың) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртібінің бұзылуы;

5) басшы қызметкер өз лауазымын осы баптың 6-тармағында белгіленген мерзім ішінде уәкілетті органның келісімінсіз атқарып отырған мерзім өткеннен кейін құжаттардың ұсынылуы;

6) басшы қызметкер лауазымына кандидаттың бағалы қағаздар нарығында айла-шарғы жасау мақсатында жасалған және (немесе) үшінші тұлғаға (үшінші тұлғаларға) залал келтіруге алып келген деп танылған әрекеттер жасағаны туралы ақпараттың уәкілетті органда болуы.

Осы талап санамаланған оқиғалардың бірі неғұрлым ертерек туындаған күннен бастап бір жыл ішінде қолданылады:

уәкілетті органның басшы қызметкер лауазымына кандидаттың әрекеттерін бағалы қағаздар нарығында айла-шарғы жасау мақсатында жасалған деп тануы;

уәкілетті органның мұндай әрекеттерді жасау салдарынан үшінші тұлғаға (үшінші тұлғаларға) залал келтірілген фактіні растайтын ақпаратты алуы;

7) басшы қызметкер лауазымына кандидаттың қаржы ұйымына қатысты бағалы қағаздар нарығында айла-шарғы жасау мақсатында жасалған деп танылған әрекеттерді жасағаны үшін уәкілетті орган қадағалап ден қою шараларын қолданған және (немесе) оған Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 259-бабы бойынша әкімшілік жаза қолданылған осы қаржы ұйымының басшы қызметкері (оның міндетін атқарушы адам) болғаны туралы ақпараттың уәкілетті органда болуы;

8) басшы қызметкер лауазымына кандидаттың қаржы ұйымының басшы қызметкері (оның міндетін атқарушы адам), әрекеттері мәмілеге қатысатын қаржы ұйымына және (немесе) үшінші тұлғаға (үшінші тұлғаларға) залал келтіруге алып келген қор биржасының трейдері болғаны туралы ақпараттың уәкілетті органда болуы;

9) басшы қызметкер лауазымына кандидаттың осы тармақтың 7) тармақшасында көрсетілген бұзушылықтарға алып келген мәселелер бойынша шешімдер қабылдау құзыретіне кіретін қор биржасының трейдері болғаны туралы ақпараттың уәкілетті органда болуы.

Осы тармақтың 7), 8) және 9) тармақшаларында белгіленген талаптар санамаланған оқиғалардың бірі неғұрлым ертерек туындаған күннен бастап бір жыл ішінде қолданылады:

уәкілетті органның қаржы ұйымының әрекеттерін бағалы қағаздар нарығында айла-шарғы жасау мақсатында жасалған деп тануы;

басшы қызметкер лауазымына кандидаттың әрекеттері салдарынан қаржы ұйымына және (немесе) үшінші тұлғаға (үшінші тұлғаларға) залал келтірілгенін растайтын ақпаратты уәкілетті органның алуы.

Уәкілетті орган резиденті Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органынан алған ақпарат да осы тармақтың бірінші бөлігінің 6), 7), 8) және 9) тармақшаларында көрсетілген ақпаратқа жатады.

15. Уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісім беруден қатарынан екі рет бас тартқан жағдайда:

1) басшы қызметкер лауазымына кандидатты келісу жөніндегі құжаттар уәкілетті орган оны тағайындауға (сайлауға) келісім беруден екінші рет бас тарту туралы шешім қабылдаған күннен бастап қатарынан он екі ай өткен соң уәкілетті органға қайта ұсынылуы мүмкін;

2) қаржы ұйымының басқару органының мүшесі уәкілетті орган оны сайлауға келісім беруден екінші рет бас тарту туралы шешім қабылдаған күннен бастап қатарынан он екі ай өткен соң қаржы ұйымының басшы қызметкері болып сайлануы мүмкін.

16. Уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) берілген келісімді мынадай негіздер бойынша кері қайтарып алады:

1) басшы қызметкердің осы бапта, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-2-бабында, "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 20) тармақшасында, 54-бабының 4-тармағында және 59-бабының 2-тармағында, "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында немесе уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген талаптарға сай келмеуі;

2) келісім беруге негіз болған анық емес мәліметтердің анықталуы;

3) уәкілетті органның "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 80-бабы 1-тармағының 11) тармақшасында, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 53-3-бабы 1-тармағының 11) тармақшасында, "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 3-5-бабы 1-тармағының 10) тармақшасында және "Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 3-1-бабының 2-тармағында көзделген қадағалап ден қою шарасын қолдануы;

4) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының міндетті немесе төтенше жарналарды, сондай-ақ сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымға бастапқы біржолғы және қосымша жарналарды төлеу жөніндегі міндеттемелерді соңғы он екі ай ішінде екі және одан көп рет орындамауы немесе тиісінше орындамауы;

5)
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5) тармақша 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.
6)
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
6) тармақша 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

7) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының сақтандыру жөніндегі бірыңғай дерекқорға ақпарат беру жөніндегі талаптарды қатарынан он екі ай ішінде екі және одан көп рет орындамауы немесе тиісінше орындамауы, оның ішінде оны бұрмалауы және (немесе) толық және (немесе) уақтылы бермеуі;

8) осы бапта белгіленген талаптардың сақталмауы.

Уәкілетті органның басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісімді кері қайтарып алуы нарықтың өзге де субъектілерінде осы басшы қызметкерге бұрын берілген келісімді (келісімдерді) кері қайтарып алу үшін негіз болып табылады.

Уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісімін кері қайтарып алған басшы қызметкердің өкілеттіктері мұндай кері қайтарып алуды алған кезден бастап тоқтатылады.

17. Нарық субъектісі мынадай:

1) уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісімді кері қайтарып алған;

2) басшы қызметкер лауазымына кандидатты сайлаудың (тағайындаудың) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртібі бұзылған;

3) уәкілетті органның уәжді пайымдауы негізінде басшы қызметкер деп танылған адамды уәкілетті орган басшы қызметкер лауазымына келіспеген жағдайда басшы қызметкермен еңбек шартын бұзуға және (немесе) оның өкілеттіктерін тоқтату жөнінде өзге де шаралар қабылдауға міндетті.

18. Уәкілетті органды нарық субъектісі (банк, сақтандыру холдингтерін қоспағанда) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен басшы қызметкерлерге байланысты барлық өзгеріс туралы, оның ішінде:

басшы қызметкерді тағайындау (сайлау), оны басқа лауазымға ауыстыру;

басшы қызметкермен еңбек шартын бұзу және (немесе) оның өкілеттіктерін тоқтату;

басшы қызметкерді сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін қылмыстық, әкімшілік жауаптылыққа тарту;

басшы қызметкердің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) өзгергені туралы хабардар етеді.

19. Осы баптың талаптары мынадай шарттардың бірі орындалған:

банк, сақтандыру холдингтерінде тізбесін уәкілетті орган белгілейтін рейтингтік агенттіктердің бірінің "А-" рейтингісінен төмен емес жеке кредиттік рейтингі, сондай-ақ банк, сақтандыру холдингтері резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органынан мұндай холдингтер шоғырландырылған қадағалауға жататыны туралы жазбаша растамасы болған;

уәкілетті орган және резиденті банк, сақтандыру холдингтері болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы арасында ақпарат алмасу туралы келісім болған, сондай-ақ банк, сақтандыру холдингтерінде рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингі болған кезде Қазақстан Республикасының бейрезидент банк холдингтерінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру холдингтерінің басшы қызметкерлеріне қолданылмайды. Ең төмен рейтинг және рейтингтік агенттіктердің тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

20. Осы баптың 2-тармағының 1), 4), 5) және 7) тармақшаларын қоспағанда, осы баптың талаптары:

банктің акцияларына және (немесе) Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шығарылған, базалық активі банктің дауыс беретін акциялары болып табылатын туынды бағалы қағаздарды көрсетілген банктің акцияларына және (немесе) Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шығарылған, базалық активі көрсетілген банктің дауыс беретін акциялары болып табылатын туынды бағалы қағаздарға тікелей иеленетін Қазақстан Республикасының резидент банк холдингінің акцияларын немесе жарғылық капиталына қатысу үлестерін иелену және (немесе) пайдалану және (немесе) оларға билік ету арқылы жанама иеленетін банк холдингіне;

сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының акцияларына және (немесе) Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шығарылған, базалық активі сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының дауыс беретін акциялары болып табылатын туынды бағалы қағаздарды көрсетілген сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының акцияларына және (немесе) Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шығарылған, базалық активі көрсетілген сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының дауыс беретін акциялары болып табылатын туынды бағалы қағаздарға тікелей иеленетін Қазақстан Республикасының резидент сақтандыру холдингінің акцияларын немесе жарғылық капиталына қатысу үлестерін иелену және (немесе) пайдалану және (немесе) оларға билік ету арқылы жанама иеленетін сақтандыру холдингіне қолданылмайды.

Ескерту. 9-4-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-5-бап. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім беру тәртібі

1. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім алғысы келетін тұлға осы баптың 8, 9, 10, 11, 13 және 14-тармақтарында айқындалған құжаттар мен мәліметтерді қоса бере отырып, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша уәкілетті органға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі немесе сақтандыру холдингі мәртебесін иелену туралы өтінішті ұсынуға міндетті.

2. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім алу үшін алым төленеді, оның мөлшері мен төлеу тәртібі Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалады.

3. Банктің ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, сақтандыру холдингі, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иеленуге келісім беру, оны кері қайтарып алу қағидалары және көрсетілген келісімді алу үшін ұсынылатын құжаттарға қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

4. Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғалары банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге уәкілетті органның келісімін оларда не олардың бас ұйымында рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингі болған кезде ала алады. Рейтингтік агенттіктердің ең төмен рейтингі мен тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген рейтингтің болуы банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларының, оның ішінде Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шығарылған, базалық активі банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акциялары болып табылатын туынды бағалы қағаздары арқылы (бұдан әрі осы баптың мақсатында – акциялар) жиынтығында он немесе одан көп пайызын жанама иеленуді, пайдалануды және оларға билік етуді немесе банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, инвестициялық портфельді басқарушы акцияларының жиынтығында он немесе одан көп пайызын тікелей иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін банктің ірі қатысушысы немесе банк холдингі, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы немесе сақтандыру холдингі, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы болып табылатын және талап етілетін ең төмен рейтингі бар Қазақстан Республикасының бейрезидент басқа заңды тұлғасының дауыс беретін акцияларын (жарғылық капиталға қатысу үлестерін) иелену арқылы банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларының он немесе одан көп пайызымен банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, инвестициялық портфельді басқарушы қабылдайтын шешімдерге жанама әсер етуді (дауыс беруді) болжайтын Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасы үшін талап етілмейді.

5. Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасы рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингі болған кезде зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды жүзеге асыратын инвестициялық портфельді басқарушының акционері бола алады. Рейтингтік агенттіктердің талап етілетін ең төмен рейтингі мен тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

Қазақстан Республикасының бейрезидент жеке тұлғасының зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды жүзеге асыратын инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын иелену үлесі зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруды жүзеге асыратын инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларының жалпы санының он пайызынан аспауға тиіс.

6. Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы ғана мынадай шарттар орындалған кезде:

1) Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымында өзі резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасы бойынша қаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған қолданыстағы лицензия (рұқсат) болса, мұндай лицензия (рұқсат) осы мемлекеттің заңнамасы бойынша талап етілетін жағдайларда;

2) Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы берген, Қазақстан Республикасының аумағында өз қызметін жүзеге асыратын банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының акцияларын иеленуге келісім (рұқсат) болса, мұндай келісім (рұқсат) осы мемлекеттің заңнамасы бойынша талап етілетін жағдайларда;

3) Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымында немесе оның бас ұйымында тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингі болса;

4) Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы өзі резиденті болып табылатын мемлекетте шоғырландырылған қадағалауға жатса, банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы акцияларының жиырма бес немесе одан көп пайызын тікелей иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін Қазақстан Республикасының бейрезидент банк холдингі, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру холдингі бола алады.

7. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушылары – жеке тұлғалар банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын өздеріне меншік құқығында тиесілі мүліктің құнынан аспайтын мөлшерде төлейді. Бұл ретте мүліктің құны (банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының бұрын сатып алған акцияларының құнын шегергенде) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының бұрын сатып алған және сатып алатын акцияларының жиынтық құнынан кем болмауға тиіс.

Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу үшін пайдаланылатын қаражат көзі өтініш беруші:

1) жеке тұлға үшін:

кәсіпкерлік, еңбек және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе шет мемлекеттің заңнамасында тыйым салынбаған өзге де қызметтен түсетін кірістер ретінде;

банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының сатып алынатын акциялары құнының жиырма бес пайызынан аспайтын мөлшерде – сыйға тарту, мұра, ұтыстар және (немесе) өтеусіз алынған мүлікті, мұра ретінде алынған мүлікті сатудан түсетін кірістер түрінде;

2) заңды тұлға үшін:

кәсіпкерлік және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе шет мемлекеттің заңнамасында тыйым салынбаған өзге де қызметтен түсетін кірістер, түсімдер ретінде;

өтініш берушінің жарғылық капиталына салым түрінде алған өтініш берушінің банктік шотындағы ақша болуы мүмкін.

Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында белгіленген меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерін, өтімділік коэффициенттерін немесе өзге де нормативтерді (лимиттерді) қаржы ұйымының бұзуына алып келмеген жағдайда, қаржы ұйымының активтері қаржы ұйымы болып табылатын заңды тұлға үшін банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу үшін пайдаланылатын қаражат көзі болуы мүмкін.

8. Жеке тұлға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иеленуге келісім алу үшін мынадай құжаттар мен мәліметтерді:

1) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу шарттары мен тәртібін растайтын құжаттардың көшірмелерін;

2) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу үшін пайдаланылатын қаражат көзі (пайда болу көзі) туралы мәліметтерді, сондай-ақ осы мәліметтерді растайтын құжаттардың көшірмелерін ұсынады.

Жеке тұлға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сыйға тарту, өтеусіз алынған мүлікті сатудан түскен кіріс түрінде алынған қаражат есебінен сатып алған жағдайда, өтініш беруші сыйға тартушы және сыйға тартушыда осы қаражаттың, мүліктің пайда болу көзі туралы мәліметтерді де ұсынады;

3) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша өтініш беруші ірі қатысушы болып табылатын заңды тұлғалар жөнінде мәліметтерді ұсынады. Егер өтініш беруші Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасының ірі қатысушысы болып табылса, өтініш берушінің Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасына ірі қатысуын растайтын құжаттардың көшірмелері қосымша ұсынылады;

4) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қаржылық жағдайы нашарлауы мүмкін болған жағдайларда, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қайта капиталдандыру жоспарын;

5) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша өтініш берушінің кірістері мен мүлкі туралы мәліметтерді, барлық міндеттемелер бойынша қолда бар берешегі туралы ақпаратты ұсынады.

Қазақстан Республикасының резидент жеке тұлғасы салық органының қабылдағаны туралы белгісі бар, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иелену туралы өтініш уәкілетті органға берілген күннің алдындағы күнтізбелік отыз күннен ерте емес күнге Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен жасалған активтер мен міндеттемелер туралы декларацияның көшірмесін де ұсынады.

Көрсетілген мәліметтерге өтініш берушінің қаржылық жағдайын талдау үшін қажетті құжаттар, сондай-ақ бағалаушы өтініш берілген күннің алдындағы соңғы алты ай ішінде айқындаған мүліктің құнын растайтын құжаттар қоса беріледі;

6) еңбек қызметі, мінсіз іскерлік беделі туралы мәліметтерді қоса алғанда, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген нысан бойынша өтініш беруші туралы мәліметтерді ұсынады.

Қазақстан Республикасының бейрезидент жеке тұлғалары өздерінің мінсіз іскерлік беделін растау үшін өздері азаматы болып табылатын елдің және өздері тұрақты тұратын елдің, ал азаматтығы жоқ адамдар – өздері тұрақты тұратын елдің құзыретті мемлекеттік органы берген, оларда алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығының жоқтығын растайтын құжаттарды ұсынады (көрсетілген құжаттардың берілген күні өтініш берген күннің алдындағы алты айдан аспауға тиіс);

7) келісім бергені үшін алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесін ұсынады.

Осы тармақшаның бірінші абзацында көзделген құжат:

"электрондық үкімет" төлем шлюзі арқылы төлем жасалған;

инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иеленуге келісім алған жағдайда ұсынылмайды.

9. Егер жеке немесе заңды тұлға сыйға тарту шартының, сенімгерлік басқару шартының негізінде немесе мұраны қабылдау нәтижесінде уәкілетті органның алдын ала жазбаша келісімін алмай, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің белгілеріне сай келген болса, ол тиісті мәртебені иелену туралы өтініш берген кезде:

1) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларына қатысты сыйға тарту, сенімгерлік басқару, мұраға беру шарттары мен тәртібін растайтын құжаттардың көшірмелері;

2) осы баптың 8-тармағының 3), 4), 5), 6) және 7) тармақшаларында көзделген құжаттар;

3) егер өтініш беруші заңды тұлға болса, осы баптың 10-тармағының 7) тармақшасында көзделген құжаттар;

4) егер өтініш беруші Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасы болса, осы баптың 11-тармағының 3) тармақшасында көзделген құжат;

5) растайтын құжаттардың көшірмелерін қоса бере отырып, сыйға тарту шартының, сенімгерлік басқару шартының, мұраға берудің нысанасы болып табылатын акциялардың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бағалаушы айқындаған құны туралы мәліметтер қосымша ұсынылады.

Сыйға тарту немесе мұраға беру нәтижесінде банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын меншігіне алған өтініш беруші банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім алу үшін нарықтық құны банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының бұрын алынған (сатып алынған) акцияларының құнын шегергенде банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қайта капиталдандыру жоспарына сәйкес банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қаржылық жағдайын қалпына келтіру үшін өтініш берушіден талап етілуі мүмкін қаржы салымдарының сомасынан кем болмауға тиіс мүліктің меншік иесі болуға тиіс.

Егер тұлға уәкілетті органның алдын ала жазбаша келісімін алмастан банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің белгілеріне сай келген болса, ол банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының басқаруына және (немесе) стратегиясына (саясатына) ықпал етуге бағытталған ешқандай әрекет жасауға және (немесе) осы баптың ережелеріне сәйкес уәкілетті органның жазбаша келісімін алғанға дейін осындай акциялар бойынша дауыс беруге құқылы емес.

Көрсетілген жағдайда банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің белгілеріне сай келетін тұлға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің белгілеріне сай келетіні белгілі болған кезден бастап күнтізбелік он күн ішінде уәкілетті органды хабардар етуге міндетті.

Тиісті мәртебені иелену туралы өтініш уәкілетті органға, егер бұл тұлға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің белгілеріне сай келетіні белгілі болған кезден бастап күнтізбелік отыз күн ішінде акцияларды иеліктен шығаруды жоспарламаса, көрсетілген мерзімнің ішінде ұсынылады. Акцияларды иеліктен шығару жөнінде шешім қабылдау туралы ақпарат уәкілетті органға осындай шешім қабылданған күннен бастап дереу беріледі.

Уәкілетті орган банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің белгілеріне сай келетін тұлғаға келісім беруден бас тартқан жағдайда, мұндай тұлға жазбаша хабарламаны алған кезден бастап алты ай ішінде банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының өзіне тиесілі акцияларының санын тұлға мұндай белгілерге сай келуін тоқтататын деңгейге дейін азайтуға міндетті.

10. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің мәртебесін иеленуге келісім алу үшін Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғасы мынадай құжаттар мен мәліметтерді:

1) өтініш берушінің тиісті органының банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу туралы шешімінің көшірмесін (шешім қаржылық есептілік депозитарийінің интернет-ресурсында болмаған жағдайда);

2) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде көзделген, өтініш беруші акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) он немесе одан көп пайызын тікелей немесе жанама иеленетін тұлғалар және өтініш берушіге қатысты бақылауды жүзеге асыратын тұлғалар туралы мәліметтерді, сондай-ақ осы мәліметтерді растайтын құжаттардың көшірмелерін;

3) өтініш берушінің үлестес тұлғаларының тізімін (тізім қаржылық есептілік депозитарийінің интернет-ресурсында болмаған жағдайда);

4) осы баптың 8-тармағының 1), 3), 4) және 7) тармақшаларында көрсетілген құжаттар мен мәліметтерді;

5) еңбек қызметі, мінсіз іскерлік беделі туралы мәліметтерді қоса алғанда, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде көзделген нысан бойынша өтініш берушінің басшы қызметкерлері туралы қысқаша деректерді ұсынады.

Өтініш берушінің Қазақстан Республикасының бейрезиденттері болып табылатын басшы қызметкерлері бойынша өтініш беруші олардың мінсіз іскерлік беделін растау үшін өздері азаматы болып табылатын елдің және өздері тұрақты тұратын елдің, ал азаматтығы жоқ адамдар бойынша өздері тұрақты тұратын елдің құзыретті мемлекеттік органы берген, оларда алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығының жоқтығын растайтын құжаттарды ұсынады (көрсетілген құжаттардың берілген күні өтініш берген күннің алдындағы алты айдан аспауға тиіс);

6) өтініш берер алдында өтініш берушінің аудиторлық есептермен расталған, соңғы екі қаржы жылындағы жылдық қаржылық есептілігінің (өтініш берушінің еншілес ұйымдары болған жағдайда, шоғырландырылған қаржылық есептіліктің) көшірмелерін, сондай-ақ өтініш берушінің соңғы аяқталған тоқсандағы қаржылық есептілігінің көшірмесін ұсынады.

Ағымдағы жылғы 1 қаңтар – 1 маусым аралығындағы кезеңде соңғы аяқталған қаржы жылына қаржылық есептілікті растайтын аудиторлық есеп болмаған жағдайда, өтініш беруші өтініш берер алдында соңғы аяқталған қаржы жылына және соңғы аяқталған тоқсанға қаржылық есептіліктің (өтініш берушінің еншілес ұйымдары болған жағдайда, шоғырландырылған қаржылық есептіліктің) көшірмелерін, сондай-ақ аудиторлық есептермен расталған, соңғы аяқталған қаржы жылының алдындағы екі жылдағы жылдық қаржылық есептіліктің (өтініш берушінің еншілес ұйымдары болған жағдайда, шоғырландырылған қаржылық есептіліктің) көшірмелерін ұсынады.

Осы тармақшада көрсетілген қаржылық есептілік мынадай жағдайда:

осы қаржылық есептілік қаржылық есептілік депозитарийінің интернет-ресурсында орналастырылса;

егер өтініш беруші заңды тұлға ретінде бір жылдан аз уақыт тіркелген болса және өтініш беруші ірі қатысушы мәртебесін иеленуге өтініш берген қаржы ұйымының ірі қатысушысы мәртебесі бар тұлға оның ірі қатысушысы болып табылса, ұсынылмайды;

7) тұлғаның өтініш беруге өкілеттіктерін растайтын құжаттардың және оған қоса берілетін құжаттардың көшірмелерін ұсынады.

11. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім алу үшін Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасы мынадай құжаттар мен мәліметтерді:

1) осы баптың 10-тармағында көрсетілген құжаттар мен мәліметтерді;

2) құрылтай құжаттарының нотариат куәландырған көшірмелерін;

3) Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын иеленуге өтініш беруші резиденті болып табылатын мемлекеттің құзыретті мемлекеттік органы (қаржылық қадағалау органы) берген келісімнің (рұқсаттың) көшірмесін не өтініш беруші резиденті болып табылатын мемлекеттің құзыретті мемлекеттік органынан (қаржылық қадағалау органынан) мұндай келісім (рұқсат) талап етілмейтіні туралы растаудың көшірмесін;

4) егер өтініш беруші Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы болса, өтініш беруші резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасы бойынша өтініш берушінің қаржылық қызметті жүзеге асыруына арналған лицензияның (рұқсаттың) көшірмесін не өтініш беруші резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы лицензияның (рұқсаттың) талап етілмейтіні туралы берген растаудың көшірмесін ұсынады.

12. Өтініш берушінің Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасына ірі қатысуын растайтын құжаттардың көшірмелерін ұсыну бөлігінде осы баптың 8-тармағы 3) тармақшасының және өтініш беруші акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) он немесе одан көп пайызын тікелей немесе жанама иеленетін тұлғалар және өтініш берушіге қатысты бақылауды жүзеге асыратын тұлғалар туралы мәліметтерді растайтын құжаттардың көшірмелерін ұсыну бөлігінде осы баптың 10-тармағы 2) тармақшасының талаптары Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасы болып табылатын өтініш берушіге мынадай шарттардың бірі орындалған кезде:

1) өтініш берушіде тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін рейтингтік агенттіктердің бірінің "А-"-тен төмен емес кредиттік рейтингі болса;

2) өтініш беруші ірі қатысушы болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғалары туралы, өтініш берушінің ірі қатысушылары туралы, сондай-ақ өтініш берушіге қатысты бақылауды жүзеге асыратын тұлғалар туралы мәліметтер өтініш беруші резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органының интернет-ресурсында болса, қолданылмайды.

Осы баптың 10-тармағы 5) тармақшасының мақсаттары үшін басқару органының басшысы, оның орынбасары және басқару органының мүшелері, атқарушы органның басшысы, оның орынбасары және атқарушы органның мүшелері, бас бухгалтер Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасының (Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымының) басшы қызметкерлері деп танылады.

Қазақстан Республикасының бейрезиденттері болып табылатын, Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы өтініш берушісінің басшы қызметкерлеріне қатысты өтініш беруші осы баптың 10-тармағы 5) тармақшасының мақсаттары үшін уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде көзделген нысан бойынша олардың мінсіз іскерлік беделін растайтын мәліметтерді ұсынады.

Өтініш беруші Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы болып табылған және осы қаржылық есептілік қазақ, орыс немесе ағылшын тілінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымының немесе шетелдік қор биржасының интернет-ресурсында орналастырылған және қолжетімді болған жағдайларда, осы баптың 10-тармағының 6) тармақшасында көрсетілген қаржылық есептілік ұсынылмайды.

13. Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі банк холдингі мәртебесін, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру ұйымы сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім алу үшін Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінде, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру ұйымында тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін рейтингтік агенттіктердің бірінің "А-"-тен төмен емес кредиттік рейтингі болған кезде өтініш беруші осы баптың 8-тармағының 4) және 7) тармақшаларында, 10-тармағының 1), 2), 6) және 7) тармақшаларында және 11-тармағының 3) және 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттар мен мәліметтерді ұсынады.

14. Дауыс беретін акциялардың жиырма бес немесе одан көп пайызын иелену үлесімен акцияларды сатып алу кезінде банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иеленгісі келетін жеке тұлғалар, сондай-ақ банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленгісі келетін заңды тұлғалар осы бапта көрсетілген құжаттар мен мәліметтерге қосымша таяудағы бес жылға арналған бизнес-жоспарды ұсынады, оған қойылатын талаптарды уәкілетті орган белгілейді.

15. Осы баптың талаптарына сәйкес банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін алу үшін берілген өтініш бойынша шешімді уәкілетті орган өтініш берілгеннен кейін елу жұмыс күні ішінде қабылдауға тиіс.

Уәкілетті орган осы Заңның 13-5-бабына сәйкес өтініш берушіге қатысты уәжді пайымдауды қалыптастырған кезде, уәкілетті орган банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін алу үшін ұсынылған құжаттарды қарау мерзімін тоқтата тұрады. Бұл мерзім уәжді пайымдау жобасы банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін алу үшін құжаттарды ұсынған тұлғаға жіберілген кезден бастап уәкілетті орган уәжді пайымдауды қабылдаған күнге дейін тоқтатыла тұрады.

Банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын ашуға рұқсат алу шеңберінде берілген банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иелену туралы өтінішті уәкілетті орган банкті, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын ашуға рұқсат беруге арналған өтінішті қарау үшін белгіленген мерзімдерде қарайды.

Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат алу шеңберінде берілген банктің ірі қатысушысы немесе банк холдингі мәртебесін иелену туралы өтінішті уәкілетті орган микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат беруге арналған өтінішті қарау үшін белгіленген мерзімдерде қарайды.

Уәкілетті орган өтініш берушіні өз шешімінің нәтижелері туралы жазбаша хабардар етуге міндетті, бұл ретте тиісті мәртебені иеленуге келісім беруден бас тартылған жағдайда, жазбаша хабарламада бас тартудың негіздері көрсетіледі.

Уәкілетті орган банкке басқа банктің ірі қатысушысы, банк холдингі мәртебесін иеленуге, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына басқа сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушы, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім берген кезде өтініш беруші тиісті рұқсат алған кезде бір мезгілде банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының капиталына қомақты қатысуға не еншілес банкті, еншілес сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын құруға (иеленуге) рұқсат береді.

16. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі болғысы келетін тұлғаларға келісім беруден уәкілетті органның бас тартуы мынадай негіздердің кез келгені бойынша:

1) осы Заңның 9-4-бабы 2-тармағының 4), 5), 6) және 7) тармақшаларында белгіленген талаптар сақталмағанда (жеке тұлғаға немесе өтініш беруші заңды тұлғаның басшы қызметкерлеріне қатысты);

2) өтініш берушінің қаржылық жағдайы орнықсыз болғанда жүргізіледі.

Өтініш берушінің қаржылық жағдайының орнықсыз болуы деп мынадай белгілердің біреуінің болуы түсініледі:

өтініш беруші ірі қатысушы мәртебесін иеленуге өтініш берген қаржы ұйымының ірі қатысушысы мәртебесі бар тұлға өтініш берушінің ірі қатысушысы болатын жағдайларды қоспағанда, өтініш беруші заңды тұлғаның өтініш берілген күнге дейін екі жылдан аз уақыт бұрын құрылуы;

өтініш берушінің міндеттемелері басқа заңды тұлғалардың акциялары мен жарғылық капиталына қатысу үлесіне орналастырылған және банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу болжанатын активтер сомасын шегергенде оның активтерінен асып түсуі;

аяқталған екі қаржы жылының әрқайсысының нәтижелері бойынша залал шегуі;

өтініш беруші міндеттемелерінің мөлшері банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қаржылық жай-күйіне айтарлықтай қауіп төндіруі;

банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының алдында өтініш берушінің мерзімі өткен және (немесе) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының балансына жатқызылған берешегінің болуы;

өтініш берушінің банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуінің қаржылық салдарын талдау өтініш берушінің қаржылық жай-күйінің нашарлайтынын болжауы;

өтініш беруші мүлкінің құны (өтініш берушінің міндеттемелерін шегергенде) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу үшін жеткіліксіз болуы;

өтініш берушінің қаржылық жағдайының орнықсыздығын және (немесе) банкке және (немесе) оның депозиторларына, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына және (немесе) оның клиенттеріне, инвестициялық портфельді басқарушыға және (немесе) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының салымшыларына залал келтіруі мүмкін екенін куәландыратын, уәжді пайымдауды пайдалана отырып анықталған өзге де негіздер;

3) ұсынылған құжаттар осы баптың талаптарына сәйкес келмегенде немесе ұсынылған құжаттар бойынша уәкілетті органның ескертулері жойылмағанда;

4) өтініш берушінің банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуі нәтижесінде Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасының талаптары бұзылғанда;

5) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабының 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, тізбесін уәкілетті орган белгілейтін офшор аймақтарда тіркелген заңды тұлға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленетін тұлға болып табылатын жағдайларда;

6) өтініш беруші "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 3-тармағының үшінші бөлігінде көзделген талаптарды, сондай-ақ банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушыларына, банк холдингтеріне, сақтандыру холдингтеріне қойылатын Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген өзге де талаптарды сақтамағанда;

7) өтініш берушінің банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуінің қаржылық салдарын талдау тиісінше банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қаржылық жай-күйінің нашарлайтынын болжағанда;

8) өтініш беруші – Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымында өзі резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасы бойынша қаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия (рұқсат) осындай мемлекеттің заңнамасы бойынша талап етілетін жағдайларда, мұндай лицензия (рұқсат) болмағанда;

9) өтініш беруші – Қазақстан Республикасының бейрезидент заңды тұлғасында не оның бас ұйымында осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, тізбесін уәкілетті орган айқындайтын халықаралық рейтингтік агенттіктердің бірінің ең төмен қажетті рейтингі болмағанда;

10) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының қаржылық жай-күйінің нашарлауы мүмкін болған жағдайда, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ұсынылған қайта капиталдандыру жоспары тиімсіз болғанда;

11) өтініш беруші – жеке тұлғада, өтініш берушінің басшы қызметкері – заңды тұлғада мінсіз іскерлік беделі болмағанда;

12) уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы банкке реттеу режимін қолдану туралы шешім, оларды таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруды тоқтатуға алып келген қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын лицензиядан айыру туралы шешім қабылдағанға дейін не қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату туралы немесе оны Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында белгіленген тәртіппен банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде тұлға бұрын ірі қатысушы жеке тұлға не ірі қатысушының бірінші басшысы заңды тұлға және (немесе) қаржы ұйымының, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымының басшы қызметкері болып табылған не болып табылатын жағдайларда жүргізіледі.

Көрсетілген талап уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы банкке реттеу режимін қолдану туралы шешім, оларды таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруды тоқтатуға алып келген қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын лицензиядан айыру туралы шешім қабылдағаннан кейін не қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату туралы немесе оны Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында белгіленген тәртіппен банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгеннен кейін он жыл бойы қолданылады.

Осы тармақшаның мақсаттары үшін қаржы ұйымы деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы түсініледі;

13) банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленгісі келетін Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы осы баптың 6-тармағында көзделген талаптарға сәйкес келмегенде;

14) өтініш беруші – Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы өзінің орналасқан елінде шоғырландырылған негізде қадағалауға жатпайтын жағдайларда;

15) Қазақстан Республикасының бейрезидент банк конгломератының қатысушылары орналасқан елдердің заңнамасы олардың және банк конгломератының Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген талаптарды орындауына мүмкіндік бермеуіне байланысты банк конгломератына шоғырландырылған қадағалау жүргізу мүмкін болмағанда;

16) банкті, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын ашуға рұқсат беруден бас тарту үшін негіздер болғанда жүргізіледі.

Егер банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы еншілес банкті, еншілес сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын құру, иелену не банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының жарғылық капиталына қомақты қатысуды иелену үшін басқа банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленгісі келсе, уәкілетті орган ұсынылған құжаттарды қарау кезінде осы Заңның 9-6-бабының 3-тармағында көзделген бас тарту негіздерін ескереді. Еншілес ұйымды құруға, иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат беруден бас тарту негіздері болған кезде уәкілетті орган банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісім беруден бас тартады;

17) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес айқындалған заңды тұлға – өтініш берушінің бенефициарлық меншік иесінде қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру саласындағы қылмыстары үшін алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы болғанда жүргізіледі.

17. Уәкілетті орган банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге келісімді мынадай:

1) келісім беруге негіз болған мәліметтердің анық еместігі белгілі болған;

2) өтініш берушінің ірі қатысушы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуі нәтижесінде Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасы талаптарының бұзылуы анықталған;

3) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушылары, банк холдингі, сақтандыру холдингі осы Заңның талаптарын сақтамаған;

4) Қазақстан Республикасының бейрезидент ірі қатысушысында, банкте, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымында, инвестициялық портфельді басқарушыда, Қазақстан Республикасының бейрезидент банк холдингінде, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру холдингінде тізбесін уәкілетті орган айқындайтын рейтингтік агенттіктердің бірінің ең төмен қажетті рейтингі болмаған жағдайларда кері қайтарып алуға құқылы.

Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің мәртебесін иеленуге келісімді кері қайтарып алған кезде уәкілетті орган келісімді кері қайтарып алуға негіз болып табылатын факті анықталған күннен бастап екі ай ішінде бұрын берілген келісімнің күшін жою туралы шешім қабылдайды.

Келісімді кері қайтарып алған жағдайда, мұндай шара қолданылатын тұлға осындай келісімді кері қайтарып алған күннен бастап алты ай ішінде банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының өзіне тиесілі акцияларының санын ірі қатысушы мәртебесін иеленуге уәкілетті органның келісімін алуды талап етпейтін деңгейге дейін азайтуға және уәкілетті органға растайтын құжаттарды ұсынуға міндетті.

Осы бапқа сәйкес берілген келісімі кері қайтарып алынған тұлға банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын басқа тұлғаға сенімгерлік басқаруға беруге құқылы емес.

Уәкілетті орган тиісті келісімді кері қайтарып алу туралы шешім қабылдаған тұлғалар осы тармақтың талаптарын орындамаған жағдайда, уәкілетті орган осы тұлғалардың уәкілетті органның талаптарын орындауы үшін сотқа жүгінуге құқылы.

18. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі уәкілетті органды банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының өзіне тиесілі акциялары санының банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының өзі тікелей және (немесе) жанама иеленетін дауыс беретін акцияларының санына пайыздық арақатынасы өзгерген күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, мұндай өзгеріс банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, инвестициялық портфельді басқарушы немесе банк холдингі, сақтандыру холдингі өз акцияларын өзге акционерлерден сатып алуы салдарынан болған жағдайларды қоспағанда, растайтын құжаттарды ұсына отырып, хабардар етуге міндетті.

Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысына, банк холдингіне, сақтандыру холдингіне тиесілі банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акциялары санының банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларының санына ұлғаю жағына өзгерген жағдайда (пайыздық немесе абсолюттік мәнде), банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын сатып алу үшін пайдаланылатын қаражат көздері (пайда болу көзі) туралы мәліметтерді уәкілетті органға осындай мәліметтерді растайтын құжаттардың көшірмелерін қоса бере отырып ұсынуға тиіс. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушылары жеке тұлғалар банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын қосымша сатып алу үшін пайдалануы мүмкін қаражат көздері осы баптың 7-тармағында көрсетілген.

Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акциялары санының пайыздық арақатынасы банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларының санына банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысына, банк холдингіне, сақтандыру холдингіне тиесілі он немесе жиырма бес пайыздан кем санға дейін өзгерген жағдайда, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысының, банк холдингінің, сақтандыру холдингінің өтініші бойынша не уәкілетті орган берілген келісімнің күшін жою үшін негіз болып табылатын фактілерді өз бетінше анықтаған жағдайда, уәкілетті органның бұрын берген жазбаша келісімі уәкілетті орган көрсетілген өтінішті алған не уәкілетті орган берілген келісімнің күшін жою үшін негіз болып табылатын фактілерді анықтаған күннен кейінгі күннен бастап күші жойылды деп есептеледі.

Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының жеке тұлға болып табылатын ірі қатысушысы өзіне тиесілі акциялардың саны банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларының жиырма бес немесе одан көп пайызына дейін ұлғайған жағдайда, құжаттарға қосымша және осы тармақта көрсетілген мерзімдерде таяудағы бес жылға арналған бизнес-жоспарды ұсынады, оған қойылатын талаптарды уәкілетті орган белгілейді.

19. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін алу жөніндегі талаптар:

Қазақстан Республикасының Үкіметіне;

ұлттық басқарушы холдингке;

зейнетақы активтері есебінен банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларын және (немесе) туынды бағалы қағаздарын иеленетін инвестициялық портфельді басқарушының бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына;

банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының дауыс беретін акцияларын және (немесе) туынды бағалы қағаздарын номиналды ұстаушы, сондай-ақ көрсетілген туынды бағалы қағаздардың эмитенті функцияларын жүзеге асыратын тұлғаға;

банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы (банк холдингі, сақтандыру холдингі) мәртебесі бар басқа қаржы ұйымының акцияларын иелену (шартқа орай немесе өзгеше түрде дауыс беру, шешімдерді айқындау және (немесе) қабылданатын шешімдерге ықпал ету мүмкіндігінің болуы) арқылы көрсетілген банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын және (немесе) туынды бағалы қағаздарын жанама иеленетін (шартқа орай немесе өзгеше түрде дауыс беру, шешімдерді айқындау және (немесе) қабылданатын шешімдерге ықпал ету мүмкіндігі бар) деп танылатын тұлғаға;

өзі орналасқан елде шоғырландырылған қадағалауға жататын және банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы (банк холдингі, сақтандыру холдингі) мәртебесі бар Қазақстан Республикасының бейрезидент басқа қаржы ұйымының акцияларын иелену (шартқа орай немесе өзгеше түрде дауыс беру, шешімдерді айқындау және (немесе) қабылданатын шешімдерге ықпал ету мүмкіндігінің болуы) арқылы көрсетілген банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының акцияларын және (немесе) туынды бағалы қағаздарын жанама иеленетін (шартқа орай немесе өзгеше түрде дауыс беру, шешімдерді айқындау және (немесе) қабылданатын шешімдерге ықпал ету мүмкіндігі бар) Қазақстан Республикасының бейрезидент тұлғасына қолданылмайды.

20. Осы баптың рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингінің болуы жөніндегі талаптары және уәкілетті орган мен Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы арасында ақпарат алмасу туралы келісім өтініш беруші – Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы ұлттық басқарушы холдингтен Қазақстан Республикасының резидент банкінің жүз пайыз акцияларын сатып алған жағдайларға қолданылмайды.

Ескерту. 9-5-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-6-бап. Банкке, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына еншілес ұйым құруға немесе иеленуге, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ұйымның капиталына қомақты қатысуына рұқсат беру тәртібі

1. Банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы уәкілетті органның алдын ала рұқсаты болған кезде ғана "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 23-бабының 2-тармағында және "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 48-бабында белгіленген тізбеге сәйкес еншілес ұйым құруға немесе иеленуге, сондай-ақ ұйымның капиталына қомақты қатысуға құқылы.

Еншілес ұйым құруға, иеленуге және (немесе) ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат беру үшін алым алынады, оның мөлшері мен төлеу тәртібі Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалады.

2. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының еншілес ұйым құруға, иеленуге рұқсат алуға өтініші уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша, мынадай құжаттар:

1) еншілес ұйым құрған жағдайда – құру туралы шешім не құрылтай шарты немесе жарғы жобасы;

2) еншілес ұйымды иеленген жағдайда – еншілес ұйымды иелену туралы шешім және жарғы;

3) талаптары уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалатын еншілес ұйымның бизнес-жоспары;

4) өтініш берер алдында иеленетін еншілес ұйымның соңғы аяқталған қаржы жылына аудиторлық есеппен расталған қаржылық есептілігі, сондай-ақ иеленетін еншілес ұйымның соңғы аяқталған тоқсанға қаржылық есептілігі қоса беріле отырып ұсынылады.

Ағымдағы жылғы 1 қаңтар – 1 маусым аралығындағы кезеңде соңғы аяқталған қаржы жылына қаржылық есептілікті растайтын аудиторлық есеп болмаған жағдайда, өтініш берер алдында соңғы аяқталған қаржы жылына және соңғы аяқталған тоқсанға қаржылық есептіліктің көшірмелері, сондай-ақ соңғы аяқталған қаржы жылының алдындағы жылға аудиторлық есеппен расталған жылдық қаржылық есептілік ұсынылады.

Егер иеленетін еншілес ұйым қызметін бір жылдан аз жүзеге асырған болса, қаржылық есептілік өтініш берер алдында соңғы аяқталған тоқсанға ұсынылады.

5) "электрондық үкімет" төлем шлюзі арқылы төлеу жағдайларын қоспағанда, рұқсат беру үшін алымның төленгенін растайтын құжат;

6) тұлғаның өтініш беруге өкілеттігін растайтын құжаттардың және оған қоса берілетін құжаттардың көшірмелері;

7) бақылаудың туындау негізін көрсете отырып, еншілес ұйымды бақылауды иелену көзделетін немесе бақылауды растайтын өзге де құжаттар қоса беріле отырып ұсынылады.

Осы тармақтың 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттар қаржылық есептілік депозитарийінің интернет-ресурсында болған жағдайда, олар ұсынылмайды.

3. Еншілес ұйым құруға, иеленуге рұқсат беруден бас тарту мынадай негіздердің кез келгені:

1) уәкілетті органның ұсынылған құжаттар бойынша ескертулері уәкілетті орган белгілеген мерзімде жойылмағанда;

2) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының еншілес ұйымы болжамды болуы нәтижесінде банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы пруденциялық нормативтерді сақтамағанда;

3) еншілес ұйымның қызметі немесе банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы жоспарлаған инвестициялар салдарынан банктің, банк конгломератының, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру тобының қаржылық жай-күйінің нашарлауын болжайтын қаржылық салдарды талдау бойынша;

4) иеленетін еншілес ұйым резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында көзделген жағдайларда, уәкілетті органға рұқсат алуға өтініш берген күннің алдындағы соңғы үш ай ішінде және (немесе) өтінішті қарау кезеңінде иеленетін еншілес ұйым белгіленген пруденциялық нормативтер мен лимиттерді сақтамағанда;

5) банкте, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымында және (немесе) иелену болжанатын еншілес ұйымда өтініш берілген күнге және (немесе) құжаттарды қарау кезеңіне "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 80-бабы 1-тармағының 2), 3), 4), 5), 8) және 13) тармақшаларында, 81-бабында, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 53-3-бабы 1-тармағының 2), 3), 4), 5) және 8) тармақшаларында көзделген қолданыстағы қадағалап ден қою шаралары және (немесе) Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 213-бабының алтыншы және сегізінші бөліктерінде, 227, 229, 230-баптарында және 239-бабының төртінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жазалар болғанда;

6) банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы Қазақстан Республикасының резиденттері – банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының еншілес ұйымын құрған немесе иеленген жағдайларда, Қазақстан Республикасының резиденттері – банк холдингі, сақтандыру холдингі, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иеленуге келісім беруге қатысты осы Заңда, сондай-ақ "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы", "Сақтандыру қызметі туралы", "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген талаптарды сақтамағанда;

7) банктің еншілес ұйымдарын, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының еншілес ұйымдарын құруға, банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не ұйымның капиталына үлестік қатысудың басқа да нысандарын иеленуге қатысты "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 23 және 50-баптарында, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-1 және 48-баптарында белгіленген талаптарды банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы сақтамағанда жүргізіледі.

4. Банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ұйымдардың капиталына қомақты қатысуға рұқсат алуға өтініші осы баптың 2-тармағының 2), 3), 4) 5) және 6) тармақшаларында көзделген құжаттар қоса беріле отырып, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген нысан бойынша ұсынылады.

Ұйымдардың капиталына қомақты қатысуға рұқсат беруден бас тарту осы баптың 3-тармағында көзделген негіздер бойынша жүргізіледі.

5. Уәкілетті орган өтініш берілгеннен кейін елу жұмыс күні ішінде рұқсат береді немесе рұқсат беруден бас тартады.

Уәкілетті орган рұқсат беруден бас тартқан жағдайда, өтініш берушіні бас тарту негіздері туралы жазбаша хабардар етуге міндетті.

Банк басқа банк құрған немесе банк басқа банктің капиталына қомақты қатысуды иеленген жағдайда, банк ашуға немесе микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат алу шеңберінде берілген еншілес ұйым құруға немесе ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат алуға өтінішті уәкілетті орган көрсетілген рұқсаттарды беруге өтініштерді қарау үшін белгіленген мерзімдерде қарайды.

6. Банкке, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына еншілес ұйым құруға немесе иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат беру уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіппен жүзеге асырылады.

Еншілес ұйым құруға, иеленуге, ұйымдардың капиталына қомақты қатысуға рұқсат беруді кері қайтарып алу және (немесе) оның күшін жою тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

7. Еншілес ұйым құруға, иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға бұрын берілген рұқсаттың күші мынадай:

1) еншілес ұйым құруға, иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат:

рұқсат беруге негіз болған мәліметтердің анық еместігі белгілі болған;

банктің еншілес ұйымының қызметіне байланысты Қазақстан Республикасы заңнамасының банктің меншікті капиталының жеткіліктілік коэффициентінің бұзылуына алып келген талаптарын банк сақтамаған;

банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының еншілес ұйымы, сондай-ақ банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы капиталына қомақты қатысатын ұйым қызметінің "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 23-бабы 2-тармағының, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 48-бабы 3-тармағының талаптарына сәйкес келмейтіні анықталған кезде кері қайтарып алынған;

2) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының еншілес ұйымының не банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы капиталына қомақты қатысатын ұйымның қызметі қайта ұйымдастыру (бірігу, қосылу нысанында) немесе тарату арқылы тоқтатылған;

3) банкте, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымында еншілес ұйымды бақылау белгілері болмаған;

4) банкте, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымында ұйымның капиталына қомақты қатысу белгілері болмаған жағдайларда жойылады.

8. Уәкілетті органның еншілес ұйым құруға, иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға берілген рұқсаты уәкілетті орган осы баптың 7-тармағының 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша бұрын берілген рұқсаттың күшін жою туралы растайтын құжаттарды қоса бере отырып, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының өтінішін алған күннен кейінгі не уәкілетті орган берілген рұқсаттың күшін жою үшін негіз болып табылатын фактілерді анықтаған күннен кейінгі күннен бастап күші жойылды деп есептеледі.

9. Осы баптың 7-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген негіздер бойынша еншілес ұйым құруға, иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсатты кері қайтарып алу кезінде уәкілетті орган рұқсатты кері қайтарып алуға негіз болып табылатын факт анықталған күннен бастап екі ай ішінде шешім қабылдайды.

Еншілес ұйым құруға, иеленуге, ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат кері қайтарып алынған жағдайда, банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы мұндай рұқсат кері қайтарып алынған күннен бастап алты ай ішінде осы банкпен, осы сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымымен ерекше қатынастармен байланысты емес тұлғаларға өздеріне тиесілі акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не көрсетілген ұйымдардың капиталына үлестік қатысудың басқа да нысандарын иеліктен шығаруды жүргізуге және уәкілетті органға растайтын құжаттарды ұсынуға міндетті.

10. Егер банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленгісі келген банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы еншілес банкті, еншілес сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын құрса немесе иеленсе не банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының капиталына қомақты қатысуды иеленсе, уәкілетті орган еншілес ұйым құруға, иеленуге немесе капиталына қомақты қатысуға рұқсатты еншілес ұйым құруға, иеленуге немесе ұйымның капиталына қомақты қатысуға рұқсат алуға өтінішті және рұқсат бергені үшін алымның төленгенін растайтын құжатты қоспағанда, осы бапта көзделген құжаттарды ұсынбай, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі мәртебесін иеленуге уәкілетті органның келісімі бар құжатты бір мезгілде бере отырып, банкке, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына береді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген, рұқсат бергені үшін алымның төленгенін растайтын құжат осы алым "электрондық үкімет" төлем шлюзі арқылы төленген жағдайда ұсынылмайды.

11. Осы баптың талаптары:

1) банктің "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 30-бабында көзделген шарттарда еншілес ұйымды құру (иелену) жағдайларына;

2) банктің басқа банктің акцияларын не басқа банкке тиесілі заңды тұлғалардың акциялары мен жарғылық капиталдарына қатысу үлестерін олар Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен қосылу нысанында қайта ұйымдастыруды жүргізген кезде сатып алу жағдайларына қолданылмайды.

Ескерту. 9-6-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-7-бап. Банк, бейрезидент банк филиалы, банк холдингі, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері, сақтандыру холдингі, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы қызметінің негізгі көрсеткіштерін жариялау

1. Банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері шоғырландырылған жылдық қаржылық есептілікті, ал еншілес ұйым (ұйымдар) болмаған жағдайда – шоғырландырылмаған жылдық қаржылық есептілікті, сондай-ақ аудиторлық есепті аудиторлық ұйым оларда ұсынылған мәліметтердің анықтығын растағаннан кейін және банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы акционерлерінің жылдық жалпы жиналысы, сақтандыру брокері, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері қатысушыларының жылдық жалпы жиналысы жылдық қаржылық есептілікті бекіткеннен кейін уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде жариялайды.

Банк, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы уәкілетті органның талап етуі бойынша банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының интернет-ресурсында уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тізбеге және мерзімдерге сәйкес өзге де есептілікті орналастырады.

Банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес келетін бухгалтерлік балансты, пайда мен залал туралы есепті аудиторлық растаусыз, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде тоқсан сайын жариялайды.

2. Қазақстан Республикасының резиденттері банк холдингтері, Қазақстан Республикасының резиденттері сақтандыру холдингтері шоғырландырылған жылдық қаржылық есептілікті, ал еншілес ұйым (ұйымдар) болмаған жағдайда, шоғырландырылмаған қаржылық есептілікті, сондай-ақ аудиторлық есепті уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде жариялайды.

3. Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде:

Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері филиалының бухгалтерлік есепке алу деректері бойынша жылдық есептілікті;

Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің шоғырландырылған жылдық қаржылық есептілігін, ал еншілес ұйым (ұйымдар) болмаған жағдайда, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің шоғырландырылмаған жылдық қаржылық есептілігін, сондай-ақ аудиторлық есепті аудиторлық ұйым оларда ұсынылған мәліметтердің анықтығын растағаннан кейін және Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері қаржылық есептілікті бекіткеннен кейін жариялайды.

Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес келетін активтер мен міндеттемелер туралы есепті, кірістер мен шығыстар туралы есепті аудиторлық растаусыз, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде тоқсан сайын жариялайды.

Ескерту. 9-7-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

10-бап. Банк қызметiн мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың ерекшелiктерi

Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Уәкiлеттi орган банк қызметiн мемлекеттік реттеудi, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру мақсатында:

1) жеке және заңды тұлғалардың банктің және банктік холдингтің ірі қатысушысы мәртебесіне ие болуына келісім беру және келісім беруден бас тарту, банктердің және банк холдингтерінің еншілес ұйым құруына және оған ие болуына рұқсат беру, сондай-ақ банктердің және банк холдингтерінің заңды тұлғалардың капиталына қомақты қатысуына ие болуына рұқсат беру тәртібін айқындайды, аталған келісімдерді және рұқсаттарды береді не беруден бас тартады;

2) банктердiң меншiктi капиталының ең аз мөлшерiн белгiлейдi;

3) банктердiң резервтiк капиталын қалыптастыру жөнiндегi талаптарды белгiлейдi;

4) банк конгломераттары үшiн пруденциялық нормативтердi және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердi бекiтедi;

5) алып тасталды;

6) активтердi және шартты мiндеттемелердi сыныптау мен оларға қарсы провизиялар құру тәртiбiн белгiлейдi. Активтер мен шартты мiндеттемелердi күмәндi және сенiмсiз санаттарға жатқызу тәртiбiн мемлекет алдында салық мiндеттемелерiнiң орындалуына салықтық бақылауды қамтамасыз ететiн мемлекеттiк органмен келiсе отырып айқындайды;

7) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

8) банктің үлестес тұлғаларына Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген мәжбүрлеу шараларын қолдану тәртiбiн айқындайды және оларды қолдану туралы шешім қабылдайды;

9) Қазақстан Республикасының банк заңнамасында белгiленген жағдайларда банкке, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалына күшейтілген қадағалау режимін, қаржылық орнықтылығын қалпына келтіру режимін, банкке реттеу режимін қолдану туралы шешім қабылдайды, сондай-ақ банкті басқару жөніндегі уақытша әкімшілікті тағайындайды;

9-1) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда тұрақтандыру банкін құру және оның қызметін тоқтату туралы шешім қабылдайды;

10) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген жағдайларда Қазақстан Республикасының банк заңнамасында көзделген операциялардың барлық немесе жекелеген түрлерін жүзеге асыруға арналған банк лицензиясынан айыру туралы шешiм қабылдайды және банктің уақытша әкiмшiлiгін, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының тарату комиссиясын тағайындайды;

10-1) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген жағдайларда Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалының қызметін ерікті түрде немесе мәжбүрлеп тоқтату рәсімін аяқтау туралы шешiм қабылдайды;

11) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 10-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2005.12.23 № 107 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2006.05.05 № 139, 2007.02.19 № 230 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2009.07.11 № 185-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.07.15 № 337-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.07.15 № 338-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.12.28 № 524-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

10-1-бап. Уәкілетті органның банктердегі өкілінің міндеті, функциялары, құқықтары мен міндеттері

Ескерту. 10-1-бап алынып тасталды - ҚР 2010.07.15 № 338-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен.

11-бап. Сақтандыру қызметiн мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың ерекшелiктерi

Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Уәкiлеттi орган сақтандыру қызметiн мемлекеттік реттеудi, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру мақсатында:

1) жеке және заңды тұлғалардың сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының және сақтандыру холдингінің ірі қатысушысы мәртебесіне ие болуына келісім беру және келісім беруден бас тарту, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының және сақтандыру холдингінің еншілес ұйым құруына және оған ие болуына рұқсат беру, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының және сақтандыру холдингтерінің заңды тұлғалардың капиталына қомақты қатысуына ие болуына рұқсат беру тәртібін айқындайды, аталған келісімдерді және рұқсаттарды береді не оларды беруден бас тартады;

2) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының сақтандыру резервтерін қалыптастыруына, сақтандыру резервтерін есептеу әдістемесіне және олардың құрылымына қойылатын талаптарды белгілейді;

2-1) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес сақтандыру міндеттемелерін бағалау мен олардың құрылымына және оларды бағалауды автоматтандыруға, сақтандыру міндеттемелерін бағалау әдістемесіне қойылатын талаптарды, оларды келісу тәртібі мен мерзімдерін бекітеді;

3) алып тасталды – ҚР 02.07.2018 № 166-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының активтерiн орналастыру және инвестициялау тәртiбiн айқындайды;

5) сақтандыру полистерiнiң мазмұнына және оларды ресімдеу тәртібіне қойылатын талаптарды белгiлейдi;

6) актуарийлiк қорытынды және оның мазмұнына талаптар негiзiнде аннуитет шарттарын қолдану кезеңiнде тұрақты сақтандыру төлемдерiнiң мөлшерiн көбейту тәртiбi мен талаптарын айқындайды;

7) жинақтаушы сақтандыру бойынша қызметтi жүзеге асыратын сақтандыру ұйымының өз сақтанушыларына заемдарды беру тәртiбi мен талаптарын айқындайды;

8) сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының сақтандыру және қайта сақтандыру шарттарын, оның iшiнде сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы белгiленген (шарттарда немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында) мерзiмдердi бұза отырып орындаған шарттарды есепке алу тәртібін айқындайды;

9) алып тасталды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

10) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген жағдайларда сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметiн жүзеге асыру құқығына арналған лицензиядан айыру туралы шешiм қабылдайды және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының уақытша әкiмшiлiгін (уақытша әкiмшісін), қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының тарату комиссиясын тағайындайды;

10-1) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының қызметін ерікті түрде немесе мәжбүрлеп тоқтату рәсімін аяқтау туралы шешiм қабылдайды;

11) мiндеттi сақтандыру түрлерi бойынша сақтандыру төлемдерiне мiндеттi ұжымдық кепiлдiк беру тәртiбiн айқындайды;

12) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 11-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2006.05.05 № 139, 2007.02.19 № 230 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.07.15 № 337-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.12.28 № 524-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 166-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.07.2025 № 215-VIII (01.01.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-бап. Бағалы қағаздар мен өзге де қаржы құралдары нарығы субъектiлерiнiң қызметiн мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың ерекшелiктерi

Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Уәкiлеттi орган бағалы қағаздар мен өзге де қаржы құралдары нарығы субъектiлерiнiң қызметiн мемлекеттік реттеудi, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру мақсатында:

1) қаржы рыногының активтерiн бағалы қағаздар ретiнде таниды;

1-1) мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингін жүзеге асырады;

2) мемлекеттiк емес эмиссиялық бағалы қағаздардың, исламдық бағалы қағаздардың, туынды бағалы қағаздардың шығарылымдарын мемлекеттiк тiркеудi жүзеге асырады;

акцияларды орналастыру қорытындылары туралы есептерді, акционерлік қоғамның орналастырылған акцияларының бір түрін осы акционерлік қоғам акцияларының басқа түріне айырбастау туралы есептерді, исламдық бағалы қағаздар мен туынды бағалы қағаздарды орналастыру немесе өтеу қорытындылары туралы есептерді қарайды және бекітеді;

акциялар мен облигациялар шығарылымдарының күшін жоюды жүргізеді;

3) бағалы қағаздарды, оның iшiнде туынды бағалы қағаздарды шығару, орналастыру, айналысқа жiберу және өтеу шарттары мен тәртiбiн айқындайды;

4) бағалы қағаздардың, оның iшiнде туынды бағалы қағаздардың шығарылымдарын мемлекеттiк тiркеудiң, оларды орналастырудың қорытындылары туралы есептерді, исламдық бағалы қағаздар мен туынды бағалы қағаздарды орналастыру немесе өтеу қорытындылары туралы есептердi қараудың, сондай-ақ олардың күшін жоюдың шарттары мен тәртiбiн белгiлейдi;

5) алып тасталды;
6) алып тасталды;
7) алып тасталды;

8) бағалы қағаздардың және туынды бағалы қағаздардың орналастырылуы мен айналысын тоқтату және қайта бастау талаптары мен тәртiбiн айқындайды;

9) Бағалы қағаздардың мемлекеттiк тiзiлiмiн, лицензиардың электрондық тізілімін және бағалы қағаздар рыногындағы қызметті жүзеге асыруға берілетін рұқсаттардың тiзiлiмiн жүргiзедi;

9-1) жеке және заңды тұлғалардың инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иемденуіне келісімді беру және оны беруден бас тарту тәртібін, аталған келісімді алу үшін ұсынылатын құжаттарға қойылатын талаптарды айқындайды, мұндай келісімді береді не беруден бас тартады;

9-2) бағалы қағаздар рыногына кәсіби қатысушылардың жарғылық капиталының ең аз мөлшерін, оны қалыптастыру тәртібін және оның құрамын белгілейді;

9-3) бағалы қағаздар рыногына кәсіби қатысушылар үшін пруденциялық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді бекітеді;

10) бағалы қағаздар рыногында кәсiби қызметтi жүзеге асыру шарттары мен тәртiбiн, оның iшiнде бағалы қағаздармен операциялар жасау шарттары мен тәртiбiне қойылатын талаптарды белгiлейдi;

11) инвестициялық портфельді басқарушының және институционалдық инвесторлардың инвестициялау тәртiбiн белгiлейдi;

11-1) инвестициялық портфельді басқарушының салымшылардың (алушылардың) жеке зейнетақы шоттарындағы ерікті зейнетақы жарналары есебінен төленетін зейнетақы жинақтарын есепке алуды жүргізу тәртібін белгілейді;

11-2) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорын қайта ұйымдастыруды жүргізуге рұқсат береді;

12) бағалы қағаздармен сауда-саттықты ұйымдастырушылардың және кәсіптік ұйымдардың қызметiн жүзеге асыру тәртiбiн белгiлейдi;

13) бағалы қағаздардың және өзге де қаржы құралдарының, оның iшiнде туынды бағалы қағаздар мен шетел валюталарының бағаларымен (бағамдарымен) айла-шарғы жасауға, бағалы қағаздар нарығында инсайдер ақпаратын немесе қызметтiк, коммерциялық, банктiк немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын ақпаратты пайдаланып, мәмiлелер жасауға бақылауды жүзеге асырады;

14) инвестициялық қорлардың жұмыс iстеуiн Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес реттеу мен бақылауды жүзеге асырады;

14-1) алып тасталды - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

14-2) бағалы қағаздар рыногының кәсіби қатысушылары үшін тәуекелдерді басқару жүйелерінің болуы жөніндегі талаптарды белгілейді;

14-3) алып тасталды – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (01.01.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

15) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 12-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.07.07 № 577, 2006.02.20 № 127 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2007.02.19 № 230 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.07.15 № 337-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.12.28 № 524-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 21.06.2013 № 106-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.11.2015 № 391-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 166-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 168-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-1-бап. Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингі

Ескерту. Заң 12-1-баппен толықтырылды – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен; алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

12-2-бап. Микроқаржылық қызметті мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау ерекшеліктері

Уәкілетті орган микроқаржылық қызметті мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру мақсатында:

1) микроқаржылық қызметті лицензиялау қағидаларын, микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға қойылатын біліктілік талаптарын және оларға сәйкестігін растайтын құжаттар тізбесін бекітеді;

2) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың тізілімін жүргізеді;

3) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың жарғылық және меншікті капиталдарының ең төмен мөлшерлерін белгілейді;

4) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдар үшін пруденциялық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді бекітеді;

5) берілген микрокредиттер бойынша активтер мен шартты міндеттемелерді сыныптауды жүзеге асыру және оларға қарсы провизиялар (резервтер) құру қағидаларын салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органмен келісу бойынша бекітеді;

6) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 2-тарау 12-2-баппен толықтырылды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-3-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қызметін мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау

1. Уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қызметін мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру мақсатында:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қағидалары мен стандарттарын келіседі;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімдерін жүргізеді;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін жүзеге асыру тәртібін белгілейді;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, уәкілетті органның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінде, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қағидаларында, сондай-ақ стандарттарында белгіленген талаптарды сақтамауы фактілерін анықтау және (немесе) олардың алдын алу мақсатында микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қызметін тексеруді жүргізеді;

5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шектеулі ықпал ету шараларын, санкцияларды қолданады;

6) бұқаралық ақпарат құралдарында микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар туралы мәліметтерді (қызметтік, коммерциялық, банктік немесе өзге де заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді қоспағанда), оның ішінде оларға қабылданған шаралар туралы ақпаратты жариялайды;

7) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қызметін бақылау мен қадағалауды уәкілетті орган осы Заңға және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес және өзінің бақылау мен қадағалау функцияларын жүзеге асыру барысында микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың Қазақстан Республикасы заңнамасының, уәкілетті органның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың қағидаларын, стандарттарын бұзушылықтарын, сондай-ақ қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзушылықтарды анықтау мақсатында жүзеге асырады.

3. Уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарға қатысты:

1) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар ұсынатын ақпаратты және есептілікті талдау;

2) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен қашықтан қадағалау арқылы бақылау мен қадағалаудың өзге де нысандарын жүзеге асырады.

Ескерту. 12-3-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

13-бап. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының қызметiн мемлекеттік реттеудің, бақылаудың және қадағалаудың ерекшелiктерi

Уәкiлеттi орган бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының қызметiн мемлекеттік реттеудi, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыру мақсаттарында:

1) бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкерлерiне қойылатын талаптарды белгiлейдi;

2) салымшылардың (алушылардың) жеке зейнетақы шоттарындағы міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы жинақтарын есепке алуды жүргiзу тәртiбiн белгiлейдi;

3) ерікті зейнетақы жарналарын тарту құқығымен инвестициялық портфельді басқаруға арналған лицензиядан айырылған жағдайда, салымшылардың ерікті зейнетақы жинақтарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына аудару тәртібін белгілейді;

4) тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібін айқындайды;

5) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 13-бап жаңа редакцияда - ҚР 21.06.2013 № 106-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

13-1-бап. Қаржылық ұйымдарды және олардың аффилиирленген тұлғаларын, бағалы қағаздар рыногындағы қызметтiжүзеге асыратын заңды тұлғаларды, бағалы қағаздар эмитенттерiн, кредиттік бюроларды, банктердiң тарату комиссияларын, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын, жинақтаушы зейнетақы қорларын тексерудi ұйымдастыру және жүргiзу тәртiбiнiң ерекшелiктерi

Ескерту. 13-1-бап алып тасталды - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

13-2-бап. Қаржы нарығы саласындағы өзге ақпарат аудиті саласындағы өкілеттіктер

1. Уәкілетті орган:

1) банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының өзге ақпарат аудитін жүргізуді талап етеді;

2) аудиторлық қызмет саласында мемлекеттік реттеуді және аудиторлық және кәсіби аудиторлық ұйымдардың қызметін бақылауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органмен келісу бойынша өзге ақпарат аудиті шеңберінде тексеруге жататын мәселелердің тізбесін, өзге ақпарат аудиті бойынша аудиторлық қорытындының мазмұнына, аудиторлық ұйымның оны ұсынуы мерзімдеріне қойылатын талаптарды, аудиторлық ұйымның құрамындағы өзге ақпарат аудитіне тартылатын аудиторларға қойылатын талаптарды белгілейді.

Ескерту. Заң 13-2-баппен толықтырылды – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен.

13-3-бап. Ерекше реттеу режимін енгізу мақсаттары және оның шеңберінде қызметті жүзеге асырудың жалпы шарттары

1. Ерекше реттеу режимі уәкілетті орган белгілейтін, қаржы саласындағы қызметті, қаржы ресурстарын шоғырландыруға және (немесе) көрсетілетін төлем қызметтеріне байланысты қызметті жүзеге асырудың арнайы шарттарының жиынтығын білдіреді.

2. Ерекше реттеу режимі мынадай мақсаттарға қол жеткізуге:

1) қаржылық көрсетілетін қызметтер нарығындағы бәсекелестікті және қаржы нарығының инвестициялық тартымдылығын арттыруға;

2) қанағаттану дәрежесін арттыру және тұтынушылардың, кәсіпкерлік субъектілерінің және мемлекеттің мүдделеріне сәйкес келу үшін жаңа көрсетілетін қызметтерді ендіруге және қаржы нарығын дамытуға;

3) қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын оңтайлы реттеу мен қадағалауды қалыптастыруға, қаржылық тұрақтылықты және тұтынушылардың мүдделерін қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған.

3. Мыналар:

1) ерекше реттеу режимі шеңберінде қатысу шарттарының теңдігін қамтамасыз ету;

2) ерекше реттеу режимі қатысушыларының тұтынушылардың құқықтары мен мүдделерін сақтауы ерекше реттеу режимінің қағидаттары болып табылады.

4. Ерекше реттеу режимі уәкілетті орган Басқармасының шешімімен енгізіледі, онда қаржы саласындағы қызметтің (көрсетілетін қызметтер, өнімдер), қаржы ресурстарын шоғырландыруға және (немесе) көрсетілетін төлем қызметтеріне байланысты қызметтің түрлері, оларды ерекше реттеу режимі шеңберінде жүзеге асырудың арнаулы шарттары, қатысушылар тізбесі, ерекше реттеу режимінің қатысушыларына Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын қолданудың тәртібі мен шарттары көрсетіледі.

Көрсетілетін төлем қызметтеріне байланысты қызметке қатысты ерекше реттеу режимін енгізу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен келісу бойынша уәкілетті орган Басқармасының шешімімен жүзеге асырылады.

Ерекше реттеу режимінің жалпы мерзімі бес жылдан аспайды.

5. Ерекше реттеу режимі енгізілген мерзім өткеннен кейін өз қолданысын тоқтатады.

6. Ерекше реттеу режимін енгізу және оның күшін жою, ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде бекітіледі.

Ескерту. 2-тарау 13-3-баппен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

13-4-бап. Ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру

1. Қаржы ұйымдары және (немесе) қаржы саласындағы қызметті, қаржы ресурстарын шоғырландыруға және (немесе) көрсетілетін төлем қызметтеріне байланысты қызметті жүзеге асыратын өзге де заңды тұлғалар ерекше реттеу режимінің қатысушылары (бұдан әрі – ерекше реттеу режимінің қатысушылары) бола алады.

2. Ерекше реттеу режимі қатысушысының қызметі уәкілетті органмен жасалатын, ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартқа сәйкес жүзеге асырылады.

Ерекше реттеу режимі шеңберінде көрсетілетін төлем қызметтеріне байланысты қызметті жүзеге асыру туралы шарт ерекше реттеу режимінің қатысушысы, уәкілетті орган және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі арасында жасалады.

Ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы үлгілік шартты уәкілетті орган бекітеді.

Ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы үлгілік шартта ерекше реттеу режимінің қатысушысы көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларды өзінің ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыратыны туралы хабардар етуі міндетті болатын талап қамтылуға тиіс.

3. Ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартты жасасу үшін құжаттарды іріктеу өлшемшарттары және қарау тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде бекітіледі.

4. Мәлімделген қызмет түрі ерекше реттеу режимін енгізу мақсаттарына сәйкес келмеген, ерекше реттеу режимінің қатысушысы болғысы келетін тұлға іріктеу өлшемшарттарына сәйкес келмеген және (немесе) ұсынылған құжаттар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген талаптарға сәйкес келмеген жағдайларда, уәкілетті орган ерекше реттеу режимінің қатысушысы болғысы келетін тұлғаға ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шарт жасасудан бас тартады.

5. Ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шарттың қолданысы:

1) ерекше реттеу режимі енгізілген мерзімнің өтуіне байланысты оның қолданысы тоқтатылған не оның күші жойылған кезде;

2) ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шарттың мерзімі өткен немесе ол мерзімінен бұрын бұзылған кезде;

3) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында немесе ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартта көзделген өзге де жағдайларда, тоқтатылады.

6. Ерекше реттеу режимінің қатысушысы шартта көзделген міндеттемелерді орындамаған жағдайда, сондай-ақ, егер ерекше реттеу режимінің қатысушысы уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген талаптарға сәйкес келуді тоқтатқан жағдайда, уәкілетті орган ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартты біржақты тәртіппен бұзуға құқылы.

Уәкілетті орган ерекше реттеу режимінің қатысушысын ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартта айқындалған міндеттемелердің орындалмағаны және бұзушылықтарды хабардар етілген күннен бастап алпыс жұмыс күнінен аспайтын мерзімде жою қажеттігі туралы хабардар етеді.

Ерекше реттеу режимінің қатысушысы анықталған бұзушылықтарды және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын уәкілетті органның хабарламасын алған күннен бастап бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімде әзірлейді және уәкілетті органға ұсынады. Іс-шаралар жоспарында жоспарланған іс-шаралардың тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімдері, сондай-ақ жауапты лауазымды адамдар көрсетіледі.

Уәкілетті орган іс-шаралар жоспарын мақұлдаған жағдайда, ерекше реттеу режимінің қатысушысы оны іске асыруға кіріседі және іс-шараларды орындау туралы есепті уәкілетті орган белгілеген мерзімдерде уәкілетті органға ұсынады.

Уәкілетті орган іс-шаралар жоспарымен келіспеген жағдайда, ерекше реттеу режимінің қатысушысы уәкілетті органның ескертулерін жояды.

Іс-шаралар жоспары мақұлданбаған және (немесе) ерекше реттеу режимінің қатысушысы көрсетілген ескертулерді жою бойынша шаралар қабылдамаған жағдайда, уәкілетті орган ерекше реттеу режимінің қатысушысын ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шартты біржақты тәртіппен бұзатыны туралы хабардар етеді.

7. Ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шарттың қолданысы тоқтатылғаннан кейін бұрын ерекше реттеу режимінің қатысушысы болған тұлға ерекше реттеу режимі шеңберінде жүзеге асырылатын, Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес лицензиялануға жататын немесе өзіне қатысты рұқсат беру тәртібі қолданылатын қызметті дереу тоқтатуға, сондай-ақ өзінің клиенттері алдындағы міндеттемелерді уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген тәртіппен және мерзімдерде орындауға міндетті.

8. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес лицензиялануға жататын немесе өзіне қатысты рұқсат беру тәртібі қолданылатын қызметті ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметті жүзеге асыру туралы шарттың қолданысы тоқтатылғаннан кейін жүзеге асыру заңсыз болып табылады және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

9. Уәкілетті органның осы баптың 4 және 6-тармақтарында көзделген көрсетілетін төлем қызметтеріне байланысты қызметке қатысты өкілеттіктері Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен келісу бойынша жүзеге асырылады.

Ескерту. 2-тарау 13-4-баппен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

13-5-бап. Уәкілетті органның уәжді пайымдауды пайдалану жөніндегі өкілеттіктері

1. Уәкілетті орган:

1) банктерге, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға, банк холдингтеріне, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ірі қатысушыларына, сақтандыру холдингтеріне, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушыларына, сақтандыру топтарына және (немесе) сақтандыру топтарының құрамына кіретін ұйымдарға, сақтандыру брокерлеріне, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымға, сақтандыру нарығында актуарлық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар актуарийлерге, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушыларға (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), инвестициялық портфельді басқарушылардың ірі қатысушыларына, микроқаржы ұйымдарына;

2) банктің, банк холдингінің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру холдингінің, сақтандыру брокерінің, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкерлеріне, басшы қызметкерлері лауазымына кандидаттарға қатысты уәжді пайымдауды пайдалануға құқылы.

2. Уәкілетті органның алқалы органының негізделген кәсіби пікірі уәжді пайымдау деп түсініледі, ол Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген қадағалап ден қою шараларын қолдану үшін, сондай-ақ осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген өзге де жағдайларда шешімдер қабылдау үшін негіз болып табылады.

Уәкілетті орган уәжді пайымдауды мынадай:

1) банкті, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын ашуға рұқсат, банктің ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушысы, сақтандыру холдингі, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы мәртебесін иеленуге келісім, ұйымдардың капиталдарына банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының қомақты қатысуына рұқсат, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының еншілес ұйым құруына немесе иеленуіне рұқсат, сондай-ақ банк, банк холдингі, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру холдингі, сақтандыру брокері, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйым, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушы (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым басшы қызметкерлерді тағайындау (сайлау) туралы хабардар еткен кезде банктің, банк холдингінің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру холдингінің, сақтандыру брокерінің, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкері лауазымына тағайындауға (сайлауға) келісім беру (келісім беруден бас тарту), банк лицензияларын, сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметін жүзеге асыруға, сақтандыру брокері қызметін жүзеге асыруға, бағалы қағаздар нарығында қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияларды беру кезінде мінсіз іскерлік беделінің болуы не болмауы тұрғысынан іскерлік беделін бағалау, сондай-ақ орнықсыз қаржылық жағдайының болуы не болмауы тұрғысынан қаржылық жағдайын бағалау;

2) банктің, банк холдингінің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру холдингінің, сақтандыру брокерінің, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкерлерінің өз міндеттерін жүзеге асыруы кезеңінде немесе банктің, банк холдингінің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру холдингінің, сақтандыру брокерінің, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкері лауазымына тағайындауға (сайлауға) берілген келісімнің қолданылуы кезеңінде мінсіз іскерлік беделінің болуы не болмауы тұрғысынан іскерлік беделін бағалау;

3) қызметкердің банктің, банк холдингінің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру холдингінің, сақтандыру брокерінің, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының басшы қызметкерлерінің функцияларына тән қызметті жүзеге асыру белгілерінің болуын айқындау;

4) банкпен, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымымен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғалар деп танылатын тұлғаларды айқындау, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының өздерімен ерекше қатынастар арқылы байланысты тұлғаларға жеңілдікті шарттар беру фактілерін анықтау, сондай-ақ банк, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы жасаған мәмілелерді жеңілдікті шарттары бар мәмілелерге жатқызу;

5) бағалы қағаздар нарығында айла-шарғы жасау мақсатында өзара байланысты тұлғалар деп танылатын тұлғаларды айқындау;

6) банктегі және банк конгломератындағы, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымындағы және сақтандыру тобындағы, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушыдағы (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда), микроқаржы ұйымындағы тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесінің сапасын банктің, банк конгломератының, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, сақтандыру тобының, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының, микроқаржы ұйымының қызмет сипатына, ауқымына және күрделілігіне, сондай-ақ олардың көлемдеріне сәйкес келетін тиімді ішкі саясат пен рәсімдердің болуы және іске асырылуы тұрғысынан бағалау;

7) банктің, микроқаржы ұйымының, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының (трансфер-агенттік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды қоспағанда) провизияларының (резервтерінің), сақтандыру нарығында актуарлық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар актуарий есептеген сақтандыру резервтерінің барабарлығын, оның ішінде оларды қалыптастыру жөніндегі әдістемелердің банктің, микроқаржы ұйымының, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының тәуекелдеріне сәйкестігі, сондай-ақ оларды қалыптастыру үшін пайдаланылатын ақпараттың анықтығы тұрғысынан бағалау;

8) банктің директорлар кеңесі мүшесінің – банктің тәуелсіз директорының тәуелсіздікке қойылатын талаптарға сәйкестігін бағалау;

9) аудиторлық есептерді аудиторлық ұйымның мүдделі болуы аудит жүргізілетін субъектінің қаржылық есептілігінің анықтығы туралы пікірге әсер етуі мүмкін мүдделер қақтығысының бар-жоғы тұрғысынан бағалау;

10) банк жасайтын (жасау болжанатын) мәмілені жоғары тәуекел белгілерінің бар-жоғы тұрғысынан бағалау;

11) қаржы ұйымдарының, уәкілетті агенттердің және қаржы нарығының басқа да қатысушыларының қызметін (операцияларын) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға қаржы өнімдерін ұсыну кезінде жосықсыз практикалардың бар-жоғы тұрғысынан бағалау жағдайларында пайдалануға құқылы.

3. Осы баптың 2-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген уәкілетті органның алқалы органының құрамын уәкілетті орган Төрағасының орынбасарлары, уәкілетті органның құрылымдық бөлімшелерінің басшылары қатарынан уәкілетті органның Басқармасы бекітеді. Уәкілетті органның алқалы органының отырысын уәкілетті органның Төрағасы орынбасарларының бірі жүргізеді.

Уәкілетті орган уәжді пайымдауды заңдылық, негізділік, объективтілік және біркелкі тәсіл қағидаттарын сақтай отырып пайдаланады.

Уәжді пайымдау уәкілетті органның осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген тұлғалардың қызметіне бақылау мен қадағалауды жүзеге асыруы шеңберінде алынған ақпарат пен жеке және заңды тұлғалардан, халықаралық ұйымдардан, мемлекеттік органдардан, оның ішінде шетелдік қадағалау органдары мен ұйымдарынан, өзге де қолжетімді көздерден алынған және уәжді пайымдауды қалыптастыру үшін маңызды болып табылатын өзге де ақпаратқа негізделеді.

Уәкілетті орган уәжді пайымдауды қалыптастыру кезінде осы баптың 1-тармағында аталған тұлғалардың түсініктері болған кезде оларды назарға алады.

Уәжді пайымдаудың жобасы осы баптың 1-тармағында аталған тұлғаға жіберіледі. Осы баптың 1-тармағында аталған тұлға бес жұмыс күні ішінде уәкілетті органға уәжді пайымдаудың жобасымен келісетіні не келіспейтіні туралы уәжді жауап ұсынуға тиіс. Осы баптың 1-тармағында аталған тұлғаның белгіленген мерзімде уәжді жауапты ұсынбауы уәжді пайымдаудың жобасымен келісу деп есептеледі.

Осы баптың 1-тармағында аталған тұлға уәжді пайымдаудың жобасымен келіспейтіні туралы уәжді жауапты ұсынған жағдайда, оны қарау нәтижелері бойынша уәкілетті орган уәжді пайымдаудың жобасын уәкілетті органның алқалы органының қарауына шығару қажеттігін айқындайды.

4. Осы баптың 1-тармағында аталған тұлға уәкілетті орган уәжді пайымдау негізінде қолданған қадағалап ден қою шарасымен келіспеген жағдайда, қадағалап ден қою шарасы қолданылған күннен бастап он жұмыс күні ішінде өз қарсылықтарын уәкілетті органға жазбаша түрде ұсынуға құқылы.

Қадағалап ден қою шарасын қолдануға қатысты қарсылықтар уәкілетті органның Төрағасы қатысатын кеңесте қаралады не уәкілетті орган Төрағасының ұсынысы бойынша уәкілетті орган Басқармасының қарауына шығарылады. Егер уәжді пайымдау негізінде қолданылған қадағалап ден қою шарасы пруденциялық нормативтердің және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттердің белгіленген мәндерден төмен төмендеуіне алып келуі мүмкін болған жағдайда, алынған қарсылықтарды уәкілетті орган Басқармасы қарайды. Осы баптың 1-тармағында аталған тұлғаның өкілдері қарсылықтарды қарауға қатысуға құқылы.

Қарсылықтар келіп түскен күнінен бастап он жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Қарсылықтарды қарау мерзімі он жұмыс күнінен аспайтын мерзімге бір рет ұзартылуы мүмкін.

Осы баптың 1-тармағында аталған тұлғаның қарсылықтарын қарау нәтижелері бойынша уәкілетті орган қарсылықтармен негізді түрде келіспейтіні не уәкілетті орган қолданған қадағалап ден қою шарасының күшін жою туралы жазбаша хабарлама жібереді.

Уәжді пайымдау негізінде қолданылған қадағалап ден қою шарасы осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім өткен соң не қарсылықтар ұсынылған жағдайда, осы баптың 1-тармағында аталған тұлғаға қарсылықтармен негізді түрде келіспейтіні туралы жазбаша хабарлама жіберілген күннен бастап күшіне енеді.

Осы баптың 1-тармағында аталған тұлға уәжді пайымдау негізінде қолданылған қадағалап ден қою шарасына сот тәртібімен шағым жасауға құқылы.

Уәкілетті орган уәжді пайымдау негізінде қабылданған, заңсыз деп танылған шешімдер үшін Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес жауапты болады.

5. Уәкілетті орган құпиялылық жөніндегі талаптарды ескере келе, уәжді пайымдауды пайдалана отырып қадағалап ден қою шараларын қолданудың қорытылған практикасын жариялайды.

6. Уәжді пайымдауды қалыптастыру және пайдалану тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

7. Осы баптың талаптары Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына қолданылады.

Ескерту. 2-тарау 13-5-баппен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); өзгеріс енгізілді – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.07.2025 № 215-VIII (01.01.2026 бастап қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

13-6-бап. Қаржы ұйымдарының ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы өкілеттіктер

Қаржы ұйымдарының ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында уәкілетті орган тиісті бағыттар бойынша:

1) ақпараттық қауіпсіздік қатерлерінен қорғалу деңгейін бағалау тәртібін бекітеді;

1-1) осы Заңның 3-бабының 1 және 3-тармақтарында көзделген мақсаттар мен міндеттерге және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қаржы ұйымдарының ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі қызметін реттеу саласындағы қаржы ұйымдарының орындауы үшін міндетті нормативтік құқықтық актілерді қабылдайды. Заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің тізбесі уәкілетті орган туралы ережеде айқындалады;

2) қаржы ұйымдарын ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдеріне ұшырау дәрежесі бойынша саралау тәртібін қоса алғанда, ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін бағалау әдістемесін бекітеді;

3) ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге жауапты адамдардың біліктілігін арттыру жөніндегі талаптарды қоса алғанда, ақпараттық қауіпсіздік бөлімшелерінің басшылары мен жұмыскерлерінің құзыретіне қойылатын талаптарды бекітеді;

4) ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғаларына ден қою қызметтеріне, ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғаларына ішкі тергеп-тексерулер жүргізуге қойылатын талаптарды бекітеді;

5) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Осы баптың талаптары Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына қолданылады.

Ескерту. 2-тарау 13-6-баппен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

14-бап. Ақпарат алу және беру жөніндегі өкiлеттiктер

Уәкiлеттi органға жүктелген, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау функцияларын сапалы және уақтылы орындауды қамтамасыз ету, осы Заңның және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарының талаптарын iске асыру мақсатында уәкiлеттi орган кез келген жеке және заңды тұлғалардан, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарынан, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарынан, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарынан, сондай-ақ мемлекеттiк органдардан қажетті ақпаратты, оның ішінде қызметтiк, коммерциялық, банктік және заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәлiметтердi өтеусіз алуға құқылы. Бұл ретте алынған ақпарат жария етілуге жатпайды.

Уәкілетті орган осы баптың бірінші бөлігінде көрсетілген, алынған ақпаратты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне, соның ішінде оның уәкілетті органның ақпараттық жүйелеріне қолжетімділігін қамтамасыз ету арқылы береді.

Уәкілетті орган өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметін бақылауды жүзеге асыру мақсатында микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, коллекторлық агенттіктердің қаржылық және өзге де есептілігін микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарға ұсынады.

Мемлекеттік органдар, қаржы және өзге де ұйымдар, олардың қауымдастықтары (одақтары), сондай-ақ жеке тұлғалар, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдары уәкілетті органның сұрау салуы бойынша құжаттарды, қаржылық есептілікті қоса алғанда, есептілікті және қажет болған жағдайда уәкілетті органның өз функцияларын орындауы үшін қажетті өзге де қосымша ақпаратты, оның ішінде электрондық түрде және (немесе) мемлекеттік органдардың ақпараттандыру объектілері арқылы беруге міндетті.

Уәкілетті органның, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлері Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қызметтік, коммерциялық, банктік немесе өзге де заңмен қорғалатын құпияны құрайтын бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыруы барысында алынған мәліметтерді жария еткені үшін жауапты болады.

Ескерту. 14-бап жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он екі ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

14-1-бап. Уәкілетті органның Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен және Қазақстан Республикасының Үкіметімен қаржы жүйесінің тұрақтылығы мәселелері бойынша өзара іс-қимылы

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен және Қазақстан Республикасының Үкіметімен қаржы жүйесінің тұрақтылығы мәселелері бойынша мыналар:

1) жалпымемлекеттік мәні бар болжамды іс-әрекеттер және қол жеткізілген нәтижелер туралы бір-біріне ақпарат беру;

2) қаржылық тұрақтылық үшін тәуекел факторларын бірлесіп бағалау;

3) жүйелік тәуекелді барынша азайту, қаржылық дағдарыстың туындауын болғызбау және оның салдарын барынша азайту мақсатында келісілген шешімдердің кешенін әзірлеу, қабылдау және іске асыру;

4) қаржылық тұрақтылық мәселелері бойынша келісімдер жасасу арқылы өзара іс-қимыл жасайды.

Ескерту. 2-тарау 14-1-баппен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

15-бап. Уәкiлеттi органның Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттiк органдарымен және басқа мемлекеттердiң қаржы рыноктары мен қаржылық ұйымдарды реттеудi, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын органдарымен өзара әрекетi

Ескерту. 15-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

1. Уәкiлеттi орган өз қызметiнде Қазақстан Республикасының заң актiлерiмен өзiне берiлген өкiлеттiктерi шегiнде ешкiмге тәуелсiз. Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттiк органдар уәкiлеттi органның заң тұрғысында бекiтiлген өкiлеттiктерiн iске асыру жөнiндегi қызметiне араласуға құқылы емес.

2. Уәкiлеттi орган Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген құзыретi шегiнде өз қызметiн басқа мемлекеттiк органдармен үйлестiредi.

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес алынған ақпаратты Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттік органдарына, сондай-ақ осы баптың 4-тармағында көрсетілген ұйымдарға осы бапта көзделген шарттармен береді.

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына, құпия ақпарат алмасуды көздейтін шарттарға сәйкес алынған ақпаратты Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттік органдарына осындай ақпаратты ұсынған тараптың келісімімен ғана береді.

3. Алып тасталды - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4. Уәкілетті орган Қазақстан Республикасының халықаралық шарты, құпия ақпарат алмасуды көздейтін шарт негізінде және соларға сәйкес басқа мемлекеттердің бақылау және қадағалау органдарымен, халықаралық және өзге де ұйымдармен ынтымақтасады және құпиялылықты сақтай отырып, бағалы қағаздар нарығындағы коммерциялық құпияны, банк құпиясын, сақтандыру құпиясын немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын, бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыру үшін қажетті ақпарат алмасуға құқылы.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген өзге де ұйымдар деп "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтер көрсетуді реттеу жөніндегі комитеті, банктік сектордың, бағалы қағаздар нарығының және сақтандыру нарығының қызметін реттеудің бірыңғай стандарттарын тұжырымдау мақсатында құрылған, басқа мемлекеттердің орталық банктерінің, бақылау және қадағалау органдарының бірлестіктері түсініледі.

Ескерту. Заң 15-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2011.12.28 № 524-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-1-тарау. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын және Қазақстан Республикасының қаржы заңнамасы саласындағы бақылау мен қадағалауды ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібі

Ескерту. Заң 2-1-тараумен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз).

15-1-бап. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын және Қазақстан Республикасының қаржы заңнамасы саласындағы бақылау мен қадағалау

1. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын және Қазақстан Республикасының қаржы заңнамасы саласындағы бақылау мен қадағалауды өздерінің құзыреті шегінде уәкілетті орган және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (осы тараудың мақсаты үшін бұдан әрі – бақылау және қадағалау органдары) жүзеге асырады.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
1-тармақтың екінші бөлігіне өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Қазақстан Республикасының қаржы заңнамасы саласындағы бақылау мен қадағалау құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органдарының қаржы ұйымдарының, олардың филиалдары мен үлестес тұлғаларының, Қазақстан Даму Банкінің, Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігінің, бағалы қағаздар нарығындағы қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғалардың, бағалы қағаздар нарығының өзге де субъектілерінің, бағалы қағаздар эмитенттерінің, кредиттік бюролардың, банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңдары операторларының, банк холдингтерінің, банк конгломераттарының, банктердің ірі қатысушыларының, сақтандыру холдингтерінің, сақтандыру топтарының, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ірі қатысушыларының, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, сақтандыру нарығында актуарлық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар актуарийлердің, арнайы қаржы компанияларының, ислам арнайы қаржы компанияларының, инвестициялық қорлардың, инвестициялық портфельді басқарушылардың ірі қатысушыларының, банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, инвестициялық портфельді басқарушының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі белгілері бар тұлғалардың, кәсіби ұйымдардың, коллекторлық агенттіктердің, төлем жүйесіне қатысушылардың, төлем жүйелері операторлары мен операциялық орталықтарының, оның ішінде олармен жасалған шарт бойынша төлем жүйесінің жұмыс істеуі үшін қызметтер көрсетуге уәкілеттік берілген кез келген өзге тұлғаның, көрсетілетін төлем қызметтерін берушілердің, оның ішінде олармен жасалған шарт бойынша төлем қызметтерін көрсету жөніндегі функцияларды жүзеге асыруға уәкілеттік берілген кез келген өзге тұлғаның, төлем ұйымдарының, "Астана" халықаралық қаржы орталығының қатысушылары – цифрлық активтер көрсетілетін қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер көрсетілетін қызметтері провайдерлерінің, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың, цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің, сондай-ақ валюталық операцияларды жүзеге асыратын тұлғалардың, банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының уақытша әкімшіліктерінің (уақытша әкімшілерінің), тарату комиссияларының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының тарату комиссияларының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – тексерілетін субъект) Қазақстан Республикасының банк, валюталық заңнамасында, Қазақстан Республикасының сақтандыру ісі және сақтандыру қызметі, төлемдер және төлем жүйелері, цифрлық активтер, әлеуметтік қорғау, бағалы қағаздар рыногы, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік, кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру, пошта, Қазақстанның Даму Банкі, микроқаржылық қызмет, коллекторлық қызмет, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл, өзін-өзі реттеу, жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер, акционерлік қоғамдар, инвестициялық және венчурлік қорлар туралы заңнамасында, осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекіткен бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру қағидаларында, банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңы операторының қызметін жүзеге асыруға және банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңының жұмыс істеуіне байланысты қатынастарды реттейтін уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарды сақтауына бақылауды және қадағалауды жүзеге асыруын, қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзушылықтарды, Қазақстан Республикасының ұлттық және экономикалық қауіпсіздігіне, оның қаржы жүйесінің тұрақтылығына қауіп төндіретін бұзушылықтарды анықтауды, қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының, банк конгломераттарының және (немесе) сақтандыру топтарының қызметіндегі кемшіліктерді және (немесе) тәуекелдерді анықтауды көздейді.

2. Бақылау нәтижелері бойынша бақылау және қадағалау органы осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес және өзінің бақылау функцияларын жүзеге асыру барысында тексерілетін субъектілердің Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзуын, қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының, банк конгломераттарының және (немесе) сақтандыру топтарының қызметіндегі кемшіліктерді және (немесе) тәуекелдерді анықтаған жағдайда, әкімшілік іс жүргізуді қозғайды және (немесе) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де шараларды, оның ішінде құқық шектеу шараларын қолданады.

Қадағалау нәтижелері бойынша бақылау және қадағалау органы осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес және өзінің қадағалау функцияларын жүзеге асыру барысында тексерілетін субъектілердің Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзуын, қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының, банк конгломераттарының және (немесе) сақтандыру топтарының қызметіндегі кемшіліктерді және (немесе) тәуекелдерді анықтаған жағдайда, әкімшілік іс жүргізуді қозғамастан, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шараларды, оның ішінде құқық шектеу шараларын қолданады.

3. Бақылау және қадағалау органы бақылауды және қадағалауды осы Заңға және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес тексеру жүргізу нысандары мен өзге нысандарда жүзеге асырады.

Ескерту. 15-1-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 20.04.2023 № 226-VII (01.07.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 23.01.2024 54-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

15-2-бап. Тексеру түрлері

1. Бақылау және қадағалау органы құзыреті шегінде дербес не басқа мемлекеттік органдарды және (немесе) ұйымдарды тарта отырып, тексерілетін субъектілердің қызметіне тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексерулерді, жоспардан тыс және құжаттамалық тексерулерді кешенді түрде не олардың қызметінің жекелеген мәселелері бойынша ішінара жүргізеді.

Тексерілетін субъектілердің қызметін тексеруді жүргізу кезінде бақылау және қадағалау органы тексерілетін субъектілердің үлестес тұлғаларының қызметін олардың тексерілетін субъектілердің қызметіне әсер ету дәрежесі мен сипатын айқындау мақсатында ғана тексеруге құқылы.

Осы тармақтың талаптары қаржы ұйымының ірі қатысушылары, банк холдингтері, сақтандыру холдингтері, қаржы ұйымының ірі қатысушысының немесе банк холдингінің немесе сақтандыру холдингінің белгілері бар тұлғалар болып табылатын Қазақстан Республикасының бейрезиденттеріне мынадай шарттардың бірі орындалған кезде:

тізбесін уәкілетті орган белгілейтін рейтингтік агенттіктердің бірінің "А" рейтингінен төмен емес жеке кредиттік рейтингі, сондай-ақ заңды тұлға – қаржы ұйымының ірі қатысушысы, банк холдингі, сақтандыру холдингі, қаржы ұйымының ірі қатысушысының немесе банк холдингінің немесе сақтандыру холдингінің белгілері бар тұлға резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органынан Қазақстан Республикасының аталған бейрезидент тұлғалары шоғырландырылған қадағалауға жататыны туралы жазбаша растау болғанда;

уәкілетті орган мен шет мемлекеттің тиісті қадағалау органы арасында ақпарат алмасу туралы келісім, сондай-ақ рейтингтік агенттіктердің бірінің талап етілетін ең төмен рейтингі болғанда қолданылмайды. Рейтингтік агенттіктердің ең төмен рейтингі мен тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері филиалының қызметін тексеруді жүргізген кезде уәкілетті орган Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органынан уәкілетті орган мен Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокері резиденті болып табылатын шет мемлекеттің тиісті қадағалау органы арасында ақпарат алмасу туралы келісім шеңберінде Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің қызметі туралы ақпарат алуға құқылы.

2. Құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органы тексерілетін субъектіге барып жүзеге асыратын және тексерілетін субъектіге қатысты тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тағайындалатын тексеру тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру болып табылады.

Субъектіні тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеруді құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органы жылына бір реттен жиілетпей жүзеге асырады.

Тексерілуге жататын субъектілердің тізбесін құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органы тексерілетін субъектілердің қызметіне байланысты тәуекелдерді бағалауды ескере отырып, жартыжылдық негізде жасайды.

Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексерілуге жататын субъектілердің тізбесін құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органының басшысы не өзге де уәкілетті лауазымды адамдар бақылау және қадағалау органы басшысының тиісті бұйрығының негізінде бекітеді.

3. Жоспардан тыс тексеруді құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органы тексерілетін субъектіге бара отырып, мынадай жағдайларда:

1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен берілетін, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінің және мемлекеттік органдардың сұрау салуларының келіп түсуіне, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықтар туралы өзге де ақпараттың келіп түсуіне байланысты;

2) бақылау және қадағалау функцияларын орындау шеңберінде Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар не қаржы ұйымының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокері филиалының, банк конгломератының, сақтандыру тобының тұрақты жұмыс істеуіне және (немесе) олардың клиенттерінің мүдделеріне қатер төндіретін жағдайдың жасалуына алып келуі мүмкін кемшіліктер және (немесе) тәуекелдер анықталған жағдайда;

3) Қазақстан Республикасының ұлттық және экономикалық қауіпсіздігіне, оның қаржы жүйесінің тұрақтылығына қатер төнген кезде;

4) алдыңғы тексеруде анықталған Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзушылықтардың жойылуын бақылау мақсатында;

5) банкке күшейтілген қадағалау режимін, қаржылық орнықтылықты қалпына келтіру режимін, реттеу режимін қолдану туралы шешім қабылданған жағдайда, сондай-ақ банктік қызмет қабілеттілігіне бағалау жүргізу үшін;

6) Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалына күшейтілген қадағалау режимін, қаржылық орнықтылықты қалпына келтіру режимін қолдану туралы шешім қабылданған жағдайда жүзеге асырады.

Жоспардан тыс тексеру бір мезгілде бірнеше субъектінің Қазақстан Республикасы заңнамасының жекелеген талаптарын сақтауы мәселелері бойынша олардың қызметін қамтуы мүмкін.

4. Құжаттамалық тексеруді құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органы әкімшілік деректерді талдау процесінде не бақылау және қадағалау органының құзыретіне жататын мәселелер бойынша жеке, заңды тұлғалар мен мемлекеттік органдардың өтініштері және Қазақстан Республикасының заңнамасының сақталуын тексеруді талап ететін өзге де ақпараттың келіп түсуіне байланысты Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзушылық белгілері анықталған кезде тексерілетін субъектіге бармастан құжаттар мен ақпаратқа сұрау салу нысанында жүзеге асырады.

Ескерту. 15-2-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

15-3-бап. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеруді, жоспардан тыс тексеруді ұйымдастыру мен жүргізудің жалпы тәртібі

1. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеруді және жоспардан тыс тексеруді бақылау және қадағалау органы құзыреті шегінде бақылау және қадағалау органы басшысының орынбасары, бақылау және қадағалау органы аумақтық бөлімшелерінің басшылары не өзге де уәкілетті лауазымды адамдар тиісті бұйрық негізінде бекіткен тексеруді тағайындау туралы актінің негізінде жүргізеді.

Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру немесе жоспардан тыс тексеру тағайындалған жағдайларда тексеруді тағайындау туралы актілер тексеруді тағайындау туралы актілерді тіркеу журналында тіркеледі. Бақылау және қадағалау органдарының бөлімшелері құзыреті шегінде тексеруді тағайындау туралы актілерді тіркеудің жеке журналдарын жүргізеді.

Бақылау және қадағалау органы құзыреті шегінде тексеруді тағайындау туралы актіні тексеру басталғаннан кейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органда тіркейді.

Тексеруді тағайындау туралы актіде:

1) актінің нөмірі мен күні;

2) тексеруші жұмыскерлердің, сондай-ақ тексеруге басшылық ету жүктелген адамдардың тегі, аты-жөні және лауазымы;

3) өзіне қатысты тексеру жүргізу тағайындалған тексерілетін субъектінің атауы, оның орналасқан жері;

4) тексерудің түрі;

5) тексеруге жататын мәселелер;

6) тексеруді жүргізу мерзімі;

7) тексерілетін кезең көрсетіледі.

2. Тексерілетін субъектінің басшысына (оның орынбасарына) тексеруді тағайындау туралы актінің көшірмесі табыс етілген күн тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру жүргізудің басталуы деп есептеледі. Тексерілетін субъектіге тексеруді тағайындау туралы актінің көшірмесі табыс етілгеннен кейін оның түпнұсқасына тексеруді тағайындау туралы актіні алғаны және онымен танысқаны туралы белгі қойылады.

Тексеруді тағайындау туралы актіні қабылдаудан бас тартылған немесе бақылау және қадағалау органының тексеруді жүзеге асыратын лауазымды адамдарының тексеру жүргізу үшін қажетті материалдарға қол жеткізуіне кедергі келтірілген жағдайда, тиісті акт жасалады, оған бақылау және қадағалау органының тексеруді жүзеге асыратын лауазымды адамы қол қояды. Тексерілетін субъектінің қызметкері тексеруді тағайындау туралы актіні қабылдаудан бас тартқан кезде оған тиісті жазба жасалады. Тексеруді тағайындау туралы актіні алудан бас тарту тексеруді жүргізбеуге негіз болып табылмайды. Тексерілетін субъект тексеруші топтың сұрау салуларында көрсетілген мерзімдерде құжаттарды, ақпаратты беруден бас тартқан, осы баптың шарттарын тексеруді белгіленген мерзімдерде жүргізу мүмкін болмауына алып келген орындамау жағдайларында, сондай-ақ тексерілетін субъектінің тексеру материалдарына қосып тіркеу үшін барлық қажетті мәліметтерді, құжаттар мен ақпаратты, оның ішінде тексерілген құжаттардың көшірмелерін беруден бас тартуына байланысты тексеру материалдарын қалыптастыру мүмкін болмаған жағдайда, тексеруді тағайындау туралы актіні бекітуге уәкілеттік берілген лауазымды адаммен келісу бойынша тексеру басшысының шешімімен тексеру жүргізілмеді деп есептеледі.

Тексеруді тағайындау туралы актінің көшірмесі тексерілетін субъектінің жұмыскеріне не оның құрылтайшысына (құрылтайшыларының біріне) табыс етілген кезде тексерілетін субъект басшысының (оның орынбасарының) оны алғаны туралы белгісі бар тексеруді тағайындау туралы актінің көшірмесі тексеруді тағайындау туралы акт табыс етілген күннен бастап екі жұмыс күні ішінде бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарына ұсынылуға тиіс.

Тексеруді тағайындау туралы актінің көшірмесін тексерілетін субъектінің жұмыскеріне не оның құрылтайшысына (құрылтайшыларының біріне) табыс ету мүмкін болмаған жағдайда ол тексерілетін субъектінің және (немесе) оның басшысының (оның орынбасарының) тіркелген жері бойынша хабарламасы бар тапсырысты хатпен пошта арқылы жіберіледі. Хат кері қайтарылған және тексеруді тағайындау туралы актіні оны жүргізу үшін белгіленген мерзімдерде табыс ету мүмкін болмаған кезде тексеру жүргізілмеді деп есептеледі. Бұл ретте тексеру басшысы бұл туралы тексеруді тағайындау туралы актіні бекітуге уәкілеттік берілген лауазымды адамды жазбаша хабардар етеді.

3. Тексерілетін субъект тексеру басталғаннан кейінгі келесі күннен кешіктірмей тексеру басшысының немесе бақылау және қадағалау органы тексеруші жұмыскерінің атына:

1) тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге, сондай-ақ тексерудің аяқталғаны туралы актімен, аралық актімен және (немесе) тексерудің нәтижелері туралы актімен танысуға және оларға қол қоюға жауапты басшы және оны алмастыратын адам;

2) тексерілетін субъектінің қажетті құжаттарды (мәліметтерді) дайындауға, оларды тексеруші жұмыскерлерге уақтылы беруге және (немесе) тексеруші жұмыскерлерден аралық актілерді алуға жауапты мамандары туралы деректерді қамтитын хатты ұсынады.

4. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру жүргізу мерзімі отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс. Тексеру көлемінің елеулі болуына байланысты тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру жүргізу мерзімі бақылау және қадағалау органы басшысының орынбасары, бақылау және қадағалау органы аумақтық бөлімшелерінің басшылары не өзге де уәкілетті лауазымды адамдар тиісті бұйрық негізінде бекіткен тексеруді ұзарту туралы қосымша акті негізінде – отыз жұмыс күнінен аспайтын мерзімге бір рет қана, ал депозиторлары мен кредиторларының мүдделеріне қатер төндіретін және (немесе) қаржы жүйесінің тұрақтылығына қатер төндіретін қаржылық жағдайы орнықсыз банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары санатына не төлемге қабілетсіз банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары санатына жатқызылған банкке, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалына қатысты отыз жұмыс күнінен асатын мерзімге ұзартылуы мүмкін.

5. Тексерілетін субъект тексеруші жұмыскерлерге өзінің әкімшілік ғимараттарына (оның ішінде мереке және демалыс күндері) кіруге рұқсат беруге, жұмыс істеу үшін ұйымдастыру техникасымен және қалааралық байланыспен жабдықталған жеке үй-жай беруге, тексерілетін субъектінің қызметіне қатысты ақпаратқа, оның ішінде автоматтандырылған жүйелер мен дерекқорға деректерді түзету мүмкіндігінсіз нақты уақыт режимінде (деректерді қағаз жеткізгішке шығару мүмкіндігімен қарау режимінде) қол жеткізуді қамтамасыз етуге, тексеруші жұмыскерлерге қажетті құжаттардың көшірмелерін, оның ішінде электрондық түрде түсіріп алуға мүмкіндік беруге, сондай-ақ тексеруші жұмыскерлердің сұрақтарына түсініктемелер (ауызша және жазбаша) беруді қамтамасыз етуге және тексеруші жұмыскерлерге тексеруді уақтылы аяқтауға жәрдем көрсетуге міндетті.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің жұмыс істеу үшін ұйымдастыру техникасымен және қалааралық байланыспен жабдықталған жеке үй-жай беру міндеті бөлігіндегі талаптары шағын кәсіпкерлік субъектілері болып табылатын тексерілетін субъектілерге қолданылмайды.

6. Тексеруші жұмыскерлер тексерілетін субъектінің басшысына, тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшыға не тексерілетін субъектінің өзге де уәкілетті жұмыскеріне көрсетілген мерзімдерде орындауға жататын жазбаша сұрау салулар жібереді.

Тексерілетін субъект тексеруші қызметкерлерден сұрау салуды алған күні не сұрау салуда белгіленген мерзімдерде барлық мәліметтерді, ақпарат пен құжаттарды, оның ішінде олардың көшірмелерін тексеру үшін және тексеру материалдарына қосып тіркеу үшін беруге міндетті.

7. Тексеруші жұмыскер ауыстырылған (тексеруші топтың құрамы өзгертілген) кезде қосымша акт ресімделеді, онда тексеруді тағайындау туралы бұрын жасалған актінің нөмірі мен күні және тексеруші жұмыскерді ауыстыру (тексеруші топтың құрамын өзгерту) негіздері көрсетіледі.

7-1. Тексеруші қызметкерлердің тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеруді, жоспардан тыс тексеруді жүргізу кезінде:

1) аудио-, фото- және бейнетүсірілімді жүзеге асыруға;

2) тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексерудің, жоспардан тыс тексерудің нысанасына жататын, техникалық бақылау құралдарының, байқау және тіркеп-белгілеу аспаптарының, фото-, бейнеаппаратураның жазбаларын пайдалануға құқығы бар.

8. Тексерілетін субъектіге тексерудің аяқталғаны туралы акт табыс етілген күн тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексерудің, жоспардан тыс тексерудің аяқталған күні деп есептеледі. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексерудің, жоспардан тыс тексерудің аяқталғаны туралы актіге тексеру басшысы және оның тікелей басшысы қол қояды және ол тексерілетін субъектіге тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген тексеру жүргізу мерзімі аяқталуынан кешіктірмей табыс етіледі.

9. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің тексерулерді жүзеге асыруы кезеңінде уәкілетті ұйымның қолма-қол шетел валютасымен айырбастау операцияларына арналған лицензияны ерікті түрде қайтару туралы өтініші бойынша осы тексеруді тоқтатуға жол берілмейді.

Ескерту. 15-3-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-4-бап. Құжаттық тексеруді жүргізу ерекшеліктері

1. Құжаттық тексеру оны тағайындау туралы актіні ресімдеуді талап етпейді.

2. Құжаттық тексеру кезінде қосымша мән-жайларды анықтау мақсатында тексерілетін субъектінің атына уәкілетті лауазымды адам қол қойған сұрау салу жіберіледі, онда:

1) тексерілетін субъектінің атауы, оның орналасқан жері;

2) құжаттық тексерудің негізі;

3) тексерілетін субъект бақылау және қадағалау органына ұсынуға міндетті құжаттардың және ақпараттың тізбесі;

4) сұратылып отырған материалдарды ұсыну мерзімі;

5) қажет болған кезде, тексерілетін субъект тарапынан түсініктер беру талап етілетін мәліметтер көрсетіледі.

3. Егер сұрау салуда өзгеше белгіленбесе, тексерілетін субъект сұратылған құжаттарды, ақпаратты және түсініктерді сұрау салуды алған күннен бастап он бес жұмыс күнінен кешіктірмей береді.

4. Тексерілетін субъект тарапынан қол қоюды талап етпейтін құжаттық тексерудің нәтижелері туралы қорытындыға уәкілетті лауазымды адам қол қойған күн оның аяқталуы болып табылады.

Құжаттық тексеру жүргізу мүмкін болмаған жағдайда, уәкілетті лауазымды адамның құжаттық тексеруді жүргізудің мүмкін еместігі туралы шешімге қол қойған күні құжаттық тексеруді тоқтату болып табылады.

Ескерту. 15-4-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-5-бап. Тексерулердің өзге де мәселелері

1. Бақылау және қадағалау органының тексеруші жұмыскерлері қажет болған кезде аралық актілер жасайды, олар тексерілетін субъектіге танысу үшін ұсынылады.

2. Тексерілетін субъект аралық актіні алған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде басшы (оның орынбасары) не тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшы қол қойған аралық актінің бір данасын қайтарады және аралық актінің мазмұнына ескертпелері болған жағдайда тексеру басшысына өзінің жазбаша қарсылықтарын ұсынады.

Аралық актілерде жазылған қорытындылар алдын ала қорытындылар болып табылады және тексерілетін субъектіден, оның ішінде үшінші тұлғалардан алынған қарсылықтар мен қосымша ақпарат ескеріле отырып, тексеру нәтижелері туралы актіде қайта қаралуы мүмкін.

3. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру аяқталған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде тексерілетін субъект басшысының атына бақылау және қадағалау органының тексеруші жұмыскерлері, тексеру басшысы және оның тікелей басшысы қол қойған тексеру нәтижелері туралы актінің екі данасы жіберіледі.

Тексеру нәтижелері туралы актіде мынадай мәліметтер көрсетіледі:

1) актінің жасалған күні мен орны;

2) тексеруді жүргізген органның атауы;

3) тексеру жүргізуге негіз болған тексеруді тағайындау туралы актінің күні мен нөмірі;

4) тексеруді жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты-жөні және лауазымы;

5) тексерілетін субъектінің атауы, оның орналасқан жері, бизнес-сәйкестендіру нөмірі (болған кезде), тексерілетін субъект басшысының не оның өкілінің тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде);

6) тексеруді жүргізу орны және кезеңі;

7) тексеру нәтижелері туралы, оның ішінде анықталған бұзушылықтар туралы мәліметтер;

8) тексерілетін субъект басшысының (оның орынбасарының) не тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшысының не осы баптың 7-тармағында аталған өзге де адамның тексеру нәтижелері туралы актімен танысқаны туралы мәліметтер;

9) тексеруді жүргізген лауазымды адамның (адамдардың) қолтаңбасы.

Тексеру нәтижелері туралы актіге тексеру нәтижелерімен байланысты қажетті құжаттар, мәліметтер немесе олардың көшірмелері қоса берілуі мүмкін.

4. Тексерілетін субъектінің басшысы (оның орынбасары) не тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшысы тексеру нәтижелері туралы актінің бірінші данасын қабылдайды, актінің екінші данасының әрбір парағына қол қояды, оның соңғы парағына лауазымын, тегін, атын, әкесінің атын (болған кезде) көрсете отырып, алған күні туралы белгі қояды және тексеру нәтижелері туралы актіні алғаннан кейінгі келесі күннен кешіктірмей оны бақылау және қадағалау органына жібереді. Тексерілетін субъект тексеру нәтижелері туралы актіде жазылған тексеру нәтижелерін тексерілетін субъектінің атқарушы және басқа да басқарушы органдарының назарына жеткізеді.

5. Тексеру нәтижелері бойынша қарсылықтары болған кезде оларды тексерілетін субъект тексеру нәтижелері туралы актіні алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде бақылау және қадағалау органына жазбаша түрде ұсынады.

6. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіде жазылған, тексерілетін субъектіні тексеру нәтижелері, қажет болған кезде, тексерілетін субъектінің басшылары шақырыла отырып, бақылау және қадағалау органы басшысының (оның орынбасарларының), бақылау және қадағалау органы бөлімшелері басшыларының, тексеруге басшылық ету жүктелген адамдардың төрағалық етуімен өтетін кеңесте қаралады.

Кеңес нәтижелері кеңес төрағасы қол қойған хаттамамен ресімделеді және қол қойылған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде тексерілетін субъектінің басшысына танысуға жіберіледі. Қарсылықтары болған жағдайда тексерілетін субъект кеңес хаттамасын алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде оларды жазбаша түрде бақылау және қадағалау органына ұсынады.

Бақылау және қадағалау органы тексерілетін субъектінің кеңес хаттамасына қарсылықтарымен келіспеген кезде түпкілікті шешімді бақылау және қадағалау органының басшысы не оның орынбасары қабылдайды және ол тексерілетін субъект басшысының назарына жеткізіледі.

7. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіге тексерілетін субъект тарапынан басшы, оның орынбасары не тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшы қол қояды.

Тексерілетін субъектінің басшысы, оның орынбасары не тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшысы болмаған кезде тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіге тексерілетін субъект тарапынан оның құрылтайшысы (құрылтайшыларының бірі) не тексерілетін субъектінің атынан, оның ішінде тиісті бұйрық және (немесе) сенімхат негізінде әрекет ететін өзге де жұмыскер қол қоюы мүмкін.

8. Осы баптың 7-тармағында аталған адамдар болмаған және оларға тексеру нәтижелері туралы актіні қол қою үшін табыс ету мүмкін болмаған жағдайларда, тексеруші адамдар тексеру нәтижелері туралы актіге қол қойған күннен бастап тексеру нәтижелері туралы акт ресімделді деп есептеледі.

9. Тексеру нәтижелері бақылау және қадағалау органының құзыреті шегінде өз функцияларын орындауы мақсатында ғана пайдаланылуға тиіс.

10. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіні тексерілетін субъект жарнамалық немесе өзге де мақсаттарда өзінің қаржылық дәрменділігін растау үшін пайдалана алмайды, сондай-ақ бұл Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, бақылау және қадағалау органының келісімінсіз үшінші тұлғаларға берілмейді.

11. Тексерілетін субъект бақылау және қадағалау органына ұсынған қаржылық және өзге де есептіліктің құжаттық деректері тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіде келтірілген мәліметтерден алшақ болған кезде тексерілетін субъект өзінің есептілігін тексеру нәтижелері туралы актіде көрсетілген нақты деректерге, оның ішінде алдыңғы есепті күндерге сәйкес келтіреді.

12. Тексерілетін субъект бақылау және қадағалау органы белгілеген мерзімде жоспарланған шаралар, жауапты орындаушылар және тексеру кезінде анықталған бұзушылықтар мен кемшіліктерді жою мерзімдері көрсетілген іс-шаралар жоспарын келісуге ұсынады.

Іс-шаралар жоспарын бақылау және қадағалау органымен келіскеннен кейін тексерілетін субъект бұзушылықтар мен кемшіліктердің жойылғаны туралы есептерді не іс-шаралар жоспары бойынша өзіне қабылдаған міндеттемелерді орындамау себептері туралы түсіндірулерін ұсынады.

13. Тексерілетін субъектінің осы Заңның 15-3-бабы 2-тармағының төртінші бөлігінде, 3, 5 және 6-тармақтарында, 15-4-бабының 3-тармағында, сондай-ақ осы баптың 2, 4 және 12-тармақтарында көрсетілген талаптарды бұзуы тексерілетін субъектіге не оның басшысына Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шектеулі ықпал ету шараларын, қадағалап ден қою шараларын және санкцияларды қолдану үшін негіз болып табылады.

14. Бақылау және қадағалау органының жұмыскерлеріне тексерілетін субъектінің қызметін тексеру барысында алынған мәліметтерді жария етуге не үшінші тұлғаларға беруге тыйым салынады.

15. Тексеруді жүзеге асыратын адамдар тексерілетін субъектінің қызметін тексеру барысында алынған және заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді жария еткені үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.

Ескерту. 15-5-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-6-бап. Бақылау мен қадағалаудың өзге де нысандары

1. Уәкілетті орган бақылау мен қадағалаудың өзге де нысандарын:

1) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес берілетін ақпарат пен есептілікті талдау;

2) қаржы ұйымдарына, олардың ірі қатысушыларына, банк және сақтандыру холдингтеріне, банк конгломератына және сақтандыру тобына кіретін ұйымдарға, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымға қатысты Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен қашықтықтан қадағалау, оның ішінде шоғырландырылған негізде қашықтықтан қадағалау;

3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзырет шегінде Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген рұқсат беру құжаттарын келісу, беру және кері қайтарып алу, келісулер, лицензиялау, бағалы қағаздар шығарылымдарын тіркеу, бағалы қағаздарды орналастыру (өтеу) қорытындысы туралы есептерді бекіту, бағалы қағаздар шығарылымдарының күшін жою мәселелері бойынша құжаттарды, үлестес тұлғалар туралы ақпаратты қарау;

3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреті шегінде коллекторлық агенттіктерді есептік тіркеу мәселелері бойынша құжаттарды қарау;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзырет шегінде қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалдарының қаржы өнімдерін бекіткені туралы уәкілетті органды хабардар ету тәртібін, сондай-ақ хабарламаға қоса берілетін құжаттардың тізбесін, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың микрокредиттер беру жөніндегі көрсетілетін қызметтерді бекіткені туралы уәкілетті органды хабардар ету тәртібін, сондай-ақ хабарламаға қоса берілетін құжаттардың тізбесін реттейтін нормативтік құқықтық актілерде көзделген құжаттарды қарау;

5) кредиттік тарих жүйесіне және сақтандыру жөніндегі дерекқорға қатысушылардың қауіпсіздік жүйесін және үй-жайларына, электрондық және өзге де жабдықтарына қойылатын талаптарды орындауын қарап-тексеру;

6) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда және тәртіппен қаржы ұйымдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына өз өкілін жіберу;

7) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының акционерлік қоғамдар және бағалы қағаздар рыногы туралы заңнамасында белгіленген талаптарды сақтау тұрғысынан эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингі;

8) банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының уақытша әкімшіліктері (уақытша әкімшілері), тарату комиссиялары және Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының тарату комиссиялары ұсынатын есептілік пен өзге де ақпаратты қарау;

9) мәжбүрлеп таратылатын банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалдары мен өкілдіктерін ескере отырып, тарату комиссияларының, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының тарату комиссияларының төрағасы мен мүшелерін тағайындау және босату;

10) мәжбүрлеп таратылатын банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының аралық тарату балансын және кредиторлары талаптарының тізілімін, ерікті түрде немесе мәжбүрлеп таратылатын банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, қызметі ерікті түрде немесе мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының кредиторлар комитетінің құрамын бекіту;

11) мәжбүрлеп таратылатын банкті, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын тарату туралы есепті және олардың тарату балансын келісу;

11-1) қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкі филиалын, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалын тарату туралы есепті бекіту;

12) тексерілетін субъектілердің қызметін бақылау және қадағалау нәтижелері бойынша олардың кездесулері мен талқылауларын өткізу;

13) күшейтілген қадағалау режимін немесе қаржылық орнықтылығын қалпына келтіру режимін қолдану туралы шешім қабылданған банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының қаржылық және мүліктік жай-күйін бағалау (талдау), оның ішінде банкке барып және (немесе) көрсетілетін қызметіне банк қаражаты есебінен ақы төленетін (өтелетін) бағалаушыларды, аудиторлық ұйымдарды және (немесе) өзге де мамандандырылған ұйымдарды тарта отырып бағалау (талдау);

13-1) банкке реттеу режимін қолдану немесе банкті операциялардың барлық түрін жүзеге асыруға арналған банк лицензиясынан айыру туралы шешім қабылдау үшін банктің қызмет қабілеттілігін бағалау;

13-2) жүйелік маңызы бар банкті реттеу жоспарын, оның ішінде оны реттеуге мемлекеттік қатысу мәселесін қарау үшін жасау;

14) банктің уақытша әкімшілігінің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының уақытша әкімшілігінің (уақытша әкімшісінің) орындалған жұмыс туралы есебін бекіту;

15) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың пруденциялық нормативтерді, өзге де көрсеткіштер мен өлшемшарттарды (нормативтерді) сақтауын сипаттайтын көрсеткіштердің есеп-қисаптарын қарау;

16) Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасының талаптарын сақтау тұрғысынан коллекторлық агенттіктердің қызметін талдау, сондай-ақ "Коллекторлық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы 1-тармағының 15) тармақшасына сәйкес коллекторлық агенттік ұсынған мәліметтерді, құжаттар мен аудио- және (немесе) бейнежазба материалдарын (болған кезде) талдау;

17) коллекторлық агенттіктердің тізілімін жүргізу;

18) қаржы ұйымдары жарнамасының мониторингі арқылы жүзеге асырады.

2. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бақылау мен қадағалаудың өзге де нысандарын:

1) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес берілетін ақпарат пен есептілікті талдау;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзырет шегінде Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген рұқсат беру құжаттарын беру және кері қайтарып алу, лицензиялау мәселелері бойынша құжаттарды қарау;

3) уәкілетті ұйымдардың айырбастау пункттерінің біліктілік талаптарына сәйкестігін қарап-тексеру;

3-1) банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау айрықша қызметі болып табылатын заңды тұлғалардың үй-жайларын біліктілік талаптарына сәйкестігіне қарап-тексеру;

4) валюталық бақылау агенттеріне валюталық бақылауды тиісінше жүзеге асыру мақсатында олардың орындауы үшін міндетті тапсырмалар беру;

5) тексерілетін субъектілердің қызметін бақылау және қадағалау нәтижелері бойынша олардың кездесулері мен талқылауларын өткізу;

6) төлем жүйелерінің жұмыс істеуін, сондай-ақ көрсетілетін төлем қызметтерін берушілер көрсететін қызметтерді талдау және бағалау;

7) жүйелік маңызы бар төлем жүйелерін байқауды жүзеге асыру шеңберінде жүйелік маңызы бар төлем жүйелеріне қатысушылардың төлем жүйелеріне қол жеткізуді қамтамасыз ететін ұйымдастыру шаралары мен бағдарламалық-техникалық құралдарға қойылатын талаптарға сәйкестігін қарап-тексеру;

8) төлем жүйелерінің, төлем ұйымдарының, көрсетілетін төлем қызметтерін маңызды берушілердің тізілімдерін жүргізу арқылы жүзеге асырады.

Ескерту. 15-6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б қараңыз) Заңдарымен.

15-7-бап. Қашықтықтан қадағалау

1. Қашықтықтан қадағалау бақылау мен қадағалаудың өзге де нысандарының бірі болып табылады және оны уәкілетті орган өз құзыреті шегінде қаржы ұйымдарына, олардың ірі қатысушыларына, банк және сақтандыру холдингтеріне, банк конгломератына және сақтандыру тобына кіретін ұйымдарға, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлерінің филиалдарына, сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымға (бұдан әрі – қашықтықтан қадағалау субъектілері) қатысты жүзеге асырады.

2. Қашықтықтан қадағалауды уәкілетті орган қашықтықтан қадағалау субъектілерінің қызметін талдау және қашықтықтан қадағалау субъектілерінің органдарымен өзара іс-қимыл жасау арқылы тұрақты негізде:

1) Қазақстан Республикасының банк заңнамасы, Қазақстан Республикасының сақтандыру ісі және сақтандыру қызметі, әлеуметтік қорғау, бағалы қағаздар нарығы, микроқаржылық қызмет, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік, пошта, Қазақстан Даму Банкі, өзін-өзі реттеу, коллекторлық қызмет, инвестициялық және венчурлік қорлар туралы заңнамасы талаптарының сақталуын бақылау және қадағалау;

2) қаржы ұйымдарының қаржылық жағдайының нашарлауына ықпал ететін факторларды анықтау, орын алған және ықтимал тәуекелдерді, олардың қашықтықтан қадағалау субъектілерінің орнықты қызметіне ықпал ету дәрежесін анықтау және бағалау мақсатында жүзеге асырады.

3. Қашықтықтан қадағалау субъектілерінің қызметін талдауды уәкілетті орган қашықтықтан қадағалау субъектілері ұсынатын есептілік және басқа да ақпарат, оның ішінде ведомствоаралық және халықаралық ынтымақтастық шеңберінде алынған ақпарат негізінде жүзеге асырады.

4. Қашықтықтан қадағалауды жүргізу шеңберінде уәкілетті орган қашықтықтан қадағалау субъектілерінен және олардың лауазымды адамдарынан мәліметтер мен құжаттарды, оның ішінде қашықтықтан қадағалау субъектілерінің қаржылық есептілігі мен органдары отырыстарының (сырттай өткізілгендерді қоса алғанда) материалдарын жазбаша нысанда сұратуға құқылы.

Қашықтықтан қадағалау субъектілері уәкілетті органның сұрау салуында көрсетілген мәліметтер мен құжаттарды уәкілетті орган белгілеген мерзімдерде ұсынуға міндетті.

Ескерту. 15-7-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 20.04.2023 № 226-VII (01.07.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-8-бап. Бақылау және қадағалау шеңберіндегі тәуекелге бағдарланған тәсіл

1. Уәкілетті орган банктердің, банк конгломераттарының, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, сақтандыру топтарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті, инвестициялық портфельді басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың қызметін бақылау және қадағалау шеңберінде тәуекелге бағдарланған тәсілді қолданады.

Тәуекелге бағдарланған тәсілдің негізгі міндеттері осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалардың қаржылық орнықтылығын қамтамасыз ету және олардың қызметіндегі тәуекелдердің ұлғаюына жол бермеу үшін ерте араласу және қадағалау әрекеттерін уақтылы қабылдау мақсатында олардың қызметіндегі тәуекелдер мен кемшіліктерді анықтау және болғызбау болып табылады.

Тәуекелге бағдарланған тәсіл, оның ішінде бизнес-модельді, корпоративтік басқаруды, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимылды, тәуекелдерді жабуға арналған капитал мен өтімділік деңгейін талдау мен бағалауды, меншікті капитал мен өтімділіктің қажетті деңгейін айқындаудың ішкі рәсімдерін бағалауды, сондай-ақ осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалар қызметінің сипаты мен ауқымын ескере отырып талдау мен бағалауды қоса алғанда, осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалардың қызметін сандық және сапалық талдау, олардың тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйелерін талдау негізінде қалыптастырылатын уәжді пайымдауға негізделеді.

2. Осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалардың қызметін бақылау және қадағалау шеңберіндегі тәуекелге бағдарланған тәсіл пропорционалдық қағидатын ескереді, бұл:

олардың қызметінің мөлшерін, маңыздылығын, сипатын, ауқымы мен күрделілігін есепке алуды;

олардың қаржы нарығындағы маңыздылығына сәйкес санатқа бөлуді;

бақылау мен қадағалаудың жиілігін, тереңдігі мен қарқындылығын айқындауды көздейді.

3. Тәуекелге бағдарланған тәсіл негізінде бақылау және қадағалау нәтижелері бойынша уәкілетті орган осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалардың назарына анықталған тәуекелдер мен кемшіліктерді жеткізеді және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қадағалап ден қою шараларын және (немесе) санкцияларды қолданады.

4. Осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалардың қызметін бақылау және қадағалау шеңберіндегі тәуекелге бағдарланған тәсілді қолдану тәртібі уәкілетті органның құқықтық актісінде айқындалады, құпия ақпарат болып табылады және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануға жатпайды.

15-9-бап. Өкілдің міндеті, функциялары, құқықтары мен міндеттері

1. Бақылау мен қадағалау функцияларын жүзеге асыру мақсатында уәкілетті орган банктерге, банк холдингтеріне, инвестициялық портфельді басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдарға, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, сақтандыру холдингтеріне, сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымға уәкілетті орган өзінің қызметкерлері арасынан тағайындайтын өз өкілін жібереді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген ұйымдардағы өкілдердің санын уәкілетті орган айқындайды.

2. Өкіл өз қызметінде осы Заңды, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерін және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасын басшылыққа алады.

3. Уәкілетті орган осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген ұйымдардағы өз өкілін кез келген кезде ауыстыруға құқылы.

4. Өкілдің негізгі міндеті уәкілетті органның бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыруды қамтамасыз ету болып табылады.

5. Өкіл өзіне жүктелген міндетті іске асыру мақсатында мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) өзі өкіл болып табылатын ұйымның қаржылық жай-күйін талдайды;

2) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің, сұрау салуларының, нұсқамаларының, талаптарының сақталуын бақылайды;

3) өзі өкіл болып табылатын ұйымда тексеру жүргізу жөнінде ұсыныстар енгізеді;

4) өзі өкіл болып табылатын ұйым басқармасының, директорлар кеңесінің, тұрақты не уақытша жұмыс істейтін комиссияларының (комитеттерінің, жұмыс топтарының) отырыстарына байқаушы ретінде қатысады;

5) өзі өкіл болып табылатын ұйым акционерлерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысына акционерлердің (қатысушылардың) жалпы жиналысының күн тәртібіндегі мәселелер бойынша дауыс беру және пікірін білдіру құқығынсыз байқаушы ретінде қатысады.

6. Өкілдің:

1) өзіне жүктелген функцияларды орындау мақсатында өзі өкіл болып табылатын ұйымнан және (немесе) оның лауазымды адамдарынан мәліметтер мен құжаттарды, оның ішінде қаржылық есептілік пен органдары отырыстарының (сырттай өткізілгендерді қоса алғанда) материалдарын ауызша және жазбаша нысанда сұратуға;

2) автоматтандырылған жүйелер мен дерекқорға деректерді түзету мүмкіндігінсіз (қарау режимінде) қол жеткізуге құқығы бар.

7. Өкіл:

1) өзі өкіл болып табылатын ұйымның өзі сұратқан мәліметтер мен құжаттарды ұсынбауы немесе уақтылы ұсынбауы, уәкілетті орган өкілінің өз функцияларын орындауына кедергі келтіру, осы ұйым тарапынан параға сатып алу, қорқыту немесе оған өзге де құқыққа сыйымсыз ықпал ету фактілері туралы уәкілетті органға хабар беруге;

2) уәкілетті органның осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген ұйымға өз өкілін жіберу туралы шешімінде көрсетілген мәселелер жөнінде уәкілетті органның тапсырмасы бойынша өзге де функцияларды орындауға міндетті.

8. Осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген ұйымдар:

1) өкілге өз функцияларын орындауда жәрдем көрсетуге;

2) өкілге осы баптың 1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген ұйымдардың лауазымды адамдары мен жұмыскерлерінің ақпаратты толық және уақтылы беру мүмкіндігін және барлық ақпарат көздеріне қол жеткізуді қамтамасыз етуге;

3) өкілден сұрау салуды алған күні не сұрау салуда белгіленген және олармен келісілген мерзімдерде барлық қажетті мәліметтер мен құжаттарды ұсынуға;

4) өздерінің қызметіне қатысты ақпаратқа, оның ішінде автоматтандырылған жүйелер мен дерекқорға деректерді түзету мүмкіндігінсіз (қарау режимінде) қол жеткізуді қамтамасыз етуге;

5) өкілді өзіне жүктелген функцияларды орындауы үшін қажетті құжаттардың көшірмелерімен қамтамасыз етуге міндетті.

9. Өкіл өзі бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыру барысында алған, қызметтік, коммерциялық, банктік құпияны, зейнетақы жинақтарының, сақтандырудың құпиясын немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтерді жария еткені үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, оның ішінде уәкілетті органда жұмысын тоқтатқаннан кейін де жауапты болады.

Өкіл уәкілетті органда жұмысын тоқтатқаннан кейін бір жыл ішінде өзі өкіл болып табылған ұйымға жұмысқа қабылдана алмайды.

Өкіл өзі өкіл болып табылатын немесе болып табылған ұйым органдарының отырыстары барысында қабылданатын (қабылданған) нәтижелер мен шешімдер үшін жауапты болмайды.

10. Осы баптың талаптары Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына қолданылады.

Ескерту. 15-9-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-10-бап. Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингі

1. Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингін уәкілетті орган олардың Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар рыногы туралы және акционерлік қоғамдар туралы заңнамасының талаптарын сақтауы нысанасына:

1) мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар шығарылымын мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру, мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар шығарылымының проспектісіне өзгерістерді және (немесе) толықтыруларды тіркеу, мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздарды орналастыру немесе өтеу қорытындысы туралы есепті және акционерлік қоғамның орналастырылған акцияларының бір түрін осы акционерлік қоғам акцияларының басқа түріне айырбастау туралы есепті бекіту кезінде;

2) мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің өз қызметі туралы ақпаратты ашуы бойынша жүзеге асырады.

2. Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингін уәкілетті орган мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттері ұсынатын ақпарат және өзге де ақпарат, оның ішінде ведомствоаралық және халықаралық ынтымақтастық шеңберінде алынған ақпарат негізінде жүзеге асырады.

3. Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің мониторингін жүргізу шеңберінде уәкілетті орган мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінен және олардың лауазымды адамдарынан мәліметтер мен құжаттарды, оның ішінде мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттерінің қаржылық есептілігін және органдары отырыстарының (сырттай өткізілгендерді қоса алғанда) материалдарын жазбаша нысанда сұратуға құқылы.

Мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар эмитенттері уәкілетті орган сұратып отырған мәліметтер мен құжаттарды ол белгілеген мерзімдерде ұсынуға міндетті.

2-2-тарау. Уәкілетті органның жұмыскерлері

Ескерту. Заң 2-2-тараумен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

15-11-бап. Уәкілетті орган жұмыскерлері лауазымдарының құрамы

Мемлекеттік әкімшілік және азаматтық қызметшілерге жатпайтын, уәкілетті органда лауазым атқаратын адамдар уәкілетті органның жұмыскерлері болып табылады.

Уәкілетті орган жұмыскерлерінің еңбегіне ақы төлеу уәкілетті орган жұмыскерлерінің еңбегіне ақы төлеу жүйесінің негізінде жүргізіледі.

Уәкілетті органның жұмыскерлері лауазымдарының құрамына:

1) мемлекеттік саяси қызметшілердің;

2) уәкілетті орган қызметшілерінің;

3) уәкілетті органның техникалық қызметшілерінің лауазымдары кіреді.

Саяси мемлекеттік қызметшілерге осы Заңда көзделген ерекшеліктермен бірге "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының күші қолданылады.

Мемлекеттік қызметшілерге жатпайтын, уәкілетті органда мемлекеттің міндеттері мен функцияларын іске асыруға бағытталған лауазымдық өкілеттіктерді жүзеге асыратын адамдар уәкілетті органның қызметшілері болып табылады.

Уәкілетті органның қызметшісі лауазымына орналасу міндетті арнаулы тексерудің оң нәтижелері алынғаннан кейін жүзеге асырылады.

Міндетті арнаулы тексерудің оң нәтижелерін алмаған адам уәкілетті органның қызметшісі лауазымына тағайындала алмайды.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-11-баптың жетінші бөлігі жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Лауазымдық өкілеттіктер деп уәкілетті органның алдында тұрған мақсаттар мен міндеттерге сай келетін уәкілетті орган қызметшілерінің нақты мемлекеттік лауазымында көзделген құқықтар мен міндеттер түсініледі.

Уәкілетті орган қызметшілері лауазымдарының тізбесін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.

Азаматтық қызметшілерге жатпайтын, уәкілетті органға қызмет көрсету және оның жұмыс істеуін қамтамасыз ету жөніндегі еңбек міндеттерін орындайтын адамдар уәкілетті органның техникалық қызметшілері болып табылады.

Техникалық қызметшілер лауазымдарының тізбесін уәкілетті органның Төрағасы бекітеді.

Уәкілетті орган жұмыскерлерінің еңбегі осы Заңда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінде және уәкілетті органның актілерінде белгіленген ерекшеліктермен бірге Қазақстан Республикасының Еңбек кодексімен реттеледі.

Ескерту. 15-11-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 23.12.2023 № 51-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.05.2026 № 291-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-12-бап. Уәкілетті органның қызметшілерімен еңбек шартын тоқтату

Уәкілетті органның қызметшілерімен еңбек шартын тоқтату мынадай негіздер бойынша жүргізіледі:

1) Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде көзделген;

2) олардың уәкілетті органда болу мерзімін жыл сайын ұзарту құқығымен, Қазақстан Республикасының заңында белгіленген зейнеткерлік жасқа толу;

3) міндетті арнаулы тексерудің теріс нәтижелері;

4) олардың кірістері мен мүлкі туралы көрінеу жалған мәліметтер ұсыну;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5) тармақша жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5) осы Заңда және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы міндеттер мен шектеулерді сақтамау;

6) инвестициялық қорлардың тиесілі пайларын, коммерциялық ұйымдардың облигациялары мен акцияларын сенімгерлік басқаруға бермеу;

7) уәкілетті органға кірген кезде жұмысқа қабылдаудан бас тартуға негіз болуы мүмкін көрінеу жалған құжаттарды немесе мәліметтерді ұсыну;

8) аттестаттаудың теріс нәтижелері;

9) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де негіздер.

Уәкілетті орган жұмыскерлерінің санын немесе штатын қысқарту негізі бойынша еңбек шарты бұзылған кезде уәкілетті органның қысқаратын лауазымды атқаратын қызметшісіне кемінде үш жыл жұмыс өтілі болған кезде төрт орташа айлық жалақы мөлшерінде жұмыстан шығу жәрдемақысы төленеді.

Ескерту. 15-12-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 23.12.2023 № 51-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-13-бап. Уәкілетті орган қызметшілерінің құқықтары мен міндеттері

1. Уәкілетті орган қызметшілерінің:

1) Қазақстан Республикасының Конституциясымен және Еңбек кодексімен Қазақстан Республикасының азаматтарына кепілдік берілетін құқықтар мен бостандықтарды пайдалануға;

2) өз өкілеттіктері шегінде мәселелерді қарауға және олар бойынша шешімдер қабылдауға қатысуға, тиісті органдар мен лауазымды адамдардың оларды орындауын талап етуге;

3) лауазымдық міндеттерін орындау үшін қажетті ақпарат пен материалдарды белгіленген тәртіппен алуға;

4) лауазымдық міндеттерін орындау үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен ұйымдарға баруға;

5) басшыдан уәкілетті орган қызметшілерінің атқаратын лауазымына сәйкес лауазымдық өкілеттік міндеттері мен көлемін дәл айқындауды талап етуге;

6) жеке басының қадір-қасиетінің құрметтелуіне, басшылар, өзге де жеке тұлғалар және лауазымды адамдар тарапынан өзіне әділ және құрметпен қарауына;

7) оқуға және біліктілігін арттыруға;

8) өздерінің лауазымдық өкілеттіктеріне қатысты материалдармен кедергісіз танысуға және қажет болған кезде жеке түсініктемелер беруге;

9) біліктілігі, қабілеті, өзінің лауазымдық өкілеттіктерін адал орындауы ескеріле отырып, лауазымы бойынша жоғарылауға;

10) қызметшінің пікірінше негізсіз айыптаулар болған кезде қызметтік тергеп-тексеруді талап етуге;

11) педагогикалық, ғылыми және өзге де шығармашылық қызметпен айналысуға құқығы бар.

2. Уәкілетті органның қызметшілері:

1) Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңнамасын сақтауға;

2) уәкілетті органның актісінде айқындалған тәртіппен ант беруге;

3) жеке және заңды тұлғалар құқықтарының, бостандықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын және қорғалуын қамтамасыз етуге, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарауға, олар бойынша қажетті шаралар қолдануға;

4) өздеріне берілген құқықтар шегінде және лауазымдық міндеттеріне сәйкес өкілеттіктерді жүзеге асыруға;

5) өз өкілеттіктері шегінде шығарған басшылардың бұйрықтары мен өкімдерін, жоғары тұрған органдар мен лауазымды адамдардың шешімдері мен нұсқауларын орындауға;

6) лауазымдық міндеттерін орындау кезінде алатын, жеке тұлғалардың жеке өмірін, ар-намысы мен қадір-қасиетін қозғайтын мәліметтерді құпия сақтауға және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда, олардан осындай ақпарат беруді талап етпеуге;

7) мемлекеттік меншіктің сақталуын қамтамасыз етуге;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
8) тармақша жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

8) өздеріне мәлім болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жағдайлары туралы басшылықтың назарына немесе құқық қорғау органдарына дереу жеткізуге;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
8-1) тармақшамен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9) лауазымдық өкілеттіктерін тиімді орындау үшін өзінің кәсіптік деңгейі мен біліктілігін арттыруға;

10) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, автоматтандырылған ақпараттық кіші жүйелермен (оларға қолжетімділік болғанда) жұмыс істеген кезде алынған ақпаратты қоса алғанда, өзінің лауазымдық өкілеттіктерін орындау кезінде кез келген жеткізгіш түрінде қабылдау үшін кез келген қолжетімді нысанда алынған қызметтік, коммерциялық, банктік құпияны, сақтандыру, зейнетақы жинақтарының құпиясын және заңмен қорғалатын өзге де құпияны, сондай-ақ басқа да ақпаратты үшінші тұлғаларға жария етпеуге;

11) уәкілетті орган қызметшісі лауазымына орналасқан күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқаруға беруге және уәкілетті органның кадр қызметіне сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

3. Уәкілетті органның қызметшілері инвестициялық қорлардың пайларын, коммерциялық ұйымдардың облигациялары мен акцияларын сатып алуға құқылы емес.

3-1. Егер уәкілетті органның лауазымды адамы уәкілетті органда өзінің лауазымдық өкілеттіктерін орындау кезеңінде жұмысын тоқтатудың алдындағы бір жылда аталған адам өзінің лауазымдық өкілеттіктеріне байланысты осы коммерциялық ұйымды тексеру нысанындағы бақылау функцияларын тікелей жүзеге асырса не осы коммерциялық ұйымның қызметі оның лауазымдық өкілеттіктеріне сәйкес уәкілетті органның көрсетілген лауазымды адамымен тікелей байланысты болса, уәкілетті органда жұмысы тоқтатылғаннан кейін бір жыл бойы коммерциялық ұйымға жұмысқа қабылдана алмайды.

4. Уәкілетті органның қызметшілері өздерінің лауазымдық өкілеттіктеріне орай тексерілетін субъектілердің қызметіне тексерулерді жүзеге асырған жағдайда, лауазымдық өкілеттіктерін нақты және бейтарап орындауына кедергі келтіруі мүмкін барлық мән-жайлар туралы, оның ішінде:

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
1) тармақша жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1) тексерілетін субъектілердің басшы қызметкерлері болып табылатын жақын туыстары (жекжаттары), жұбайлары;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2) тармақша жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2) тексерілетін субъектілерде жұмыс істейтін жақын туыстары немесе жұбайлары;

3) тексерілетін субъектілерден алған қарыз және тексерілетін субъектілер алдындағы өзге де мүліктік міндеттемелер туралы жоғары тұрған басшылыққа дереу хабарлауға міндетті.

Ескерту. 15-13-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2026 № 251-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-14-бап. Уәкілетті орган жұмыскерлерінің жауаптылығы

1. Уәкілетті органның қызметшілері мен техникалық қызметшілері жүктелген міндеттер мен еңбек тәртібін орындамағаны және тиісінше орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес жауапты болады.

2. Тәртіптік жазаны:

1) уәкілетті органның тәртіптік жауаптылыққа тартылатын қызметшісін лауазымға тағайындауға және лауазымынан босатуға құқығы бар лауазымды адам қолданады;

2) дәл сол бір теріс қылық үшін қайталап қолдануға болмайды;

3) уәкілетті органның актісінде айқындалатын тәртіппен қолданады.

3. Уәкілетті органның тәртіптік теріс қылыққа жол берген қызметшілерін оларды лауазымға тағайындауға және лауазымынан босатуға құқығы бар лауазымды адам белгіленген тәртіппен жауаптылығы туралы мәселе шешілгенге дейін лауазымдық міндеттерін орындаудан уақытша шеттетуі мүмкін.

4. Уәкілетті органның қызметшілері мен техникалық қызметшілері тәртіптік жауаптылыққа тартылуға байланысты барлық материалдармен міндетті түрде таныстырылуға тиіс, оларға қызметтік тергеп-тексеру рәсіміне жеке өзінің қатысу құқығы беріледі.

5. Уәкілетті органның жауаптылыққа тартылатын қызметшілері мен техникалық қызметшілері уәкілетті органның әрекеттері мен шешімдеріне сотқа шағым жасай алады.

6. Уәкілетті органның қызметшілері мен техникалық қызметшілері қылмыстық және өзге де құқық бұзушылықтар жасаған жағдайда, олар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген негіздерде және тәртіппен тиісінше қылмыстық, әкімшілік, материалдық жауаптылықта болады.

7. Уәкілетті орган бұрынғы жұмыскерлері мен Басқарма мүшелерін қоса алғанда, өз жұмыскерлерінің, Басқарма мүшелерiнің және өзі тартқан тұлғалардың уәкілетті органға жүктелген функцияларды жүзеге асыру мақсатындағы, оның ішінде банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының уақытша әкімшіліктері және тарату комиссиялары мүшелерінің міндеттерін орындауы кезеңіндегі әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), шешімдер қабылдауына байланысты оларға қарсы талап қоюлар берілген жағдайда, оларды құқықтық қорғауды қамтамасыз етеді.

Ескерту. 15-14-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-15-бап. Уәкілетті орган жұмыскерлерінің демалыстары

1. Уәкілетті органның жұмыскерлеріне екі лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыруға арналған жәрдемақы төлене отырып, ұзақтығы күнтізбелік отыз күн жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысы беріледі.

Уәкілетті органның жұмыскерлеріне жұмыс істеген бірінші және келесі жылдары үшін жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысы тараптардың келісімі бойынша жұмыс жылының кез келген уақытында беріледі.

2. Уәкілетті орган жұмыскерлерінің қалауы бойынша жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалыстары оларға бөліп берілуі мүмкін. Бұл ретте жыл сайынғы ақы төленетін еңбек демалысының бір бөлігі демалыс ұзақтығының күнтізбелік екі аптасынан кем болмауға тиіс.

3. Уәкілетті органның жұмыскерлеріне Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында белгіленген тәртіппен, оның ішінде олар жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс шеңберінде оқыған жағдайда жалақысы сақталмайтын демалыс берілуі мүмкін.

15-16-бап. Уәкілетті органның жұмыскерлеріне іссапарлар кезіндегі кепілдіктер мен өтемақылар

1. Уәкілетті органның жұмыскерлеріне қызметтік іссапарларға, оның ішінде шет мемлекеттерге қызметтік іссапарларға арналған шығыстары уәкілетті орган Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен келісу бойынша айқындайтын тәртіппен өтеледі.

2. Іссапардың бүкіл уақыты бойында уәкілетті органның іссапарға жіберілген жұмыскерлерінің жұмыс орны (лауазымы) мен орташа жалақысы сақталады.

Ескерту. 15-16-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (01.07.2024 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-17-бап. Уәкілетті органның қызметін тексеру

Уәкілетті органның қызметін мемлекеттік органдардың тексеруі Қазақстан Республикасы Президентінің келісімімен немесе тапсырмасы бойынша жүзеге асырылады.

2-3-тарау. Банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңы

Ескерту. Заң 2-3-тараумен толықтырылды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-18-бап. Банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңы

1. Банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңы (бұдан әрі – электрондық сауда алаңы):

1) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 28-бабының 1-тармағында көрсетілген, банктің, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымның, стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның мүлкіне;

2) "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 2-тармағы 11-7) тармақшасының бірінші абзацында көрсетілген микроқаржы ұйымының мүлкіне;

3) банктік қарыз шарты бойынша құқықтарға (талаптарға);

4) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарға (талаптарға) қатысты сауда-саттық өткізу үшін инфрақұрылымды қамтамасыз ететін интернет-ресурс болып табылады.

2. Электрондық сауда алаңына қолжетімділікті және оның жұмыс істеуін электрондық сауда алаңының операторы (бұдан әрі – оператор) қамтамасыз етеді.

3. "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 63-бабында және "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-1-бабында белгіленген шектеулер ескеріле отырып, банктер, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар, стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымдар, микроқаржы ұйымдары, сондай-ақ өзге де тұлғалар электрондық сауда алаңында өткізілетін сауда-саттыққа қатысушылар бола алады.

4. Оператор электрондық сауда алаңындағы сауда-саттықты уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде бекітілген электрондық сауда алаңында сауда-саттық өткізу қағидаларына сәйкес әзірленген оператордың ішкі қағидалары негізінде өткізеді.

Электрондық сауда алаңының ақпараттық қауіпсіздігін оператор уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіппен қамтамасыз етеді.

5. Электрондық сауда алаңында өткізілген сауда-саттық нәтижелері бойынша жасалатын сатып алу-сату шартынан, құқықтарды (талаптарды) басқаға беру шартынан туындайтын тараптардың ақшалай міндеттемелерін сауда-саттыққа қатысушылар жасалған сатып алу-сату шартында, құқықтарды (талаптарды) басқаға беру шартында айқындалған тәртіппен және мерзімдерде орындайды.

Оператор электрондық сауда алаңында өткізілген сауда-саттық нәтижелері бойынша жасалатын сатып алу-сату шартының, құқықтарды (талаптарды) басқаға беру шартының тарапы болып табылмайды.

Ескерту. 15-18-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-19-бап. Оператор

1. Оператор ретінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес акционерлік қоғамның немесе жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған заңды тұлға бола алады.

2. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына уәкілетті органның рұқсаты болған кезде оператор қызметті жүзеге асыруға құқылы. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына уәкілетті органның рұқсатын оператордың алған күні электрондық сауда алаңының жұмыс істей бастау күні болып табылады.

3. Оператор электрондық сауда алаңының жұмыс істеуін қамтамасыз ету мақсаттары үшін:

1) сауда-саттыққа қойылған мүлікке қатысты хабарландырулар жариялауды;

2) сатушы мен әлеуетті сатып алушы арасында электрондық сауда алаңында өткізілетін банктік қарыз шарттары немесе микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтарға (талаптарға) қатысты ақпаратты жария етпеу туралы шарт жасасуды;

3) сауда-саттыққа қатысушылардың сауда-саттыққа қойылған мүлікке қатысты ақпаратты уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіппен жария етуін;

4) сауда-саттыққа қатысушылардың сауда-саттыққа қойылған мүлікке қатысты сатып алу-сату шартының жобасын келісуін және оған өзгерістер енгізуін;

5) сауда-саттыққа қатысушылардың сауда-саттыққа қойылған, банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беру шартының жобасын келісуін және оған өзгерістер енгізуін;

6) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіпке сәйкес сауда-саттықта өткізілген мүлікке қатысты сатып алу-сату шартын жасасуды;

7) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіпке сәйкес, сауда-саттықта өткізілген, банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беру шартын жасасуды;

8) өткізілген сауда-саттық туралы нәтижелерді жариялауды;

9) электрондық сауда алаңында жүзеге асырылатын сауда-саттыққа қатысушылардың іс-әрекеттерін есепке алуды жүргізуді;

10) Қазақстан Республикасының дербес деректерді, банктік және заңмен қорғалатын өзге де құпияны қорғау туралы заңнамасының талаптарын сақтауды;

11) осы Заңда және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде көзделген басқа да талаптарды сақтауды қамтамасыз етуге міндетті.

Өтініш берушінің электрондық сауда алаңының жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін операторға қойылатын талаптарға сәйкестігін тексеруді уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісіне сәйкес құрылатын комиссия жүзеге асырады.

4. Оператор мынадай қызмет түрлерін:

1) кредиттік бюро қызметінің негізгі және қосымша түрлерін (тиісті рұқсат болған кезде);

2) электрондық сауда алаңында өткізілетін сауда-саттықты ұйымдастыруға қатысты арнаулы бағдарламалық қамтылымды ұсыну және оған қызмет көрсету бойынша қызметтер көрсетуді;

3) маркетингтік және статистикалық зерттеулерді қоспағанда, оператор қызметін өзге де кәсіпкерлік қызметпен қоса атқаруға құқылы емес.

5. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына уәкілетті органның рұқсатын беру шарттары мен тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

6. Өтініш беруші рұқсатты алу үшін уәкілетті органға мынадай құжаттарды:

1) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген мәліметтерді қамтитын рұқсат беру туралы өтінішті;

2) құрылтай құжаттары қаржылық есептілік депозитарийінің интернет-ресурсында болмаған немесе уәкілетті органның оларды "цифрлық үкіметтің" веб-порталы арқылы алу мүмкіндігі болмаған жағдайда олардың нотариат куәландырған көшірмелерін ұсынады.

Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына рұқсат беру туралы өтініш уәкілетті орган айқындаған мерзімдерде, бірақ өтініш беруші осы тармақта көзделген құжаттарды ұсынған күннен бастап жетпіс жұмыс күнінен аспайтын мерзімде қаралуға тиіс.

7. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына рұқсат беруден бас тартуды уәкілетті орган мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізеді:

1) өтініш берушінің осы Заңға сәйкес оператор үшін тыйым салынған қызмет түрін жүзеге асыруы;

2) өтініш берушінің осы Заңның осы бабында, 15-18-бабында және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарға сай келмеуі;

3) егер өтініш берушіге қатысты өтініш берушінің оператор қызметін жүзеге асыруына тыйым салатын заңды күшіне енген сот шешімі болса;

4) ұсынылған құжаттар бойынша уәкілетті органның ескертулерін белгіленген мерзімде жоймау.

8. Операторды қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

Ескерту. 15-19-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-20-бап. Операторлардың қызметін мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау ерекшеліктері

Операторлардың қызметін мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау мақсатында уәкілетті орган:

1) оператор қызметін реттеу және электрондық сауда алаңының жұмыс істеуі саласында операторлардың орындауы үшін міндетті нормативтік құқықтық актілерді қабылдайды;

2) оператор қызметін жүзеге асыру құқығына рұқсат береді не беруден бас тартады;

3) осы Заңның талаптары мен уәкілетті органның оператор қызметін жүзеге асыруға және электрондық сауда алаңының жұмыс істеуіне байланысты қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілердің талаптарының анықталған бұзушылықтарын жою туралы, оның ішінде уәкілетті органға өзінің бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыруы үшін қажетті ақпарат белгіленген мерзімдерде ұсынылмаған жағдайда жазбаша нұсқамалар жібереді;

4) осы Заңда белгіленген тәртіппен және негіздерде операторларға санкциялар қолданады;

5) оператор қызметі және электрондық сауда алаңының жұмыс істеуі мәселелері бойынша жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарайды;

6) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады.

15-21-бап. Жазбаша нұсқама және санкциялар

1. Осы Заңды және уәкілетті органның оператор қызметін жүзеге асыруға және электрондық сауда алаңының жұмыс істеуіне байланысты қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілерін бұзған жағдайда, уәкілетті орган операторға жазбаша нұсқама жіберуге құқылы.

Анықталған бұзушылықтарды және (немесе) оларды жасауға ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды белгiленген мерзiмде жоюға бағытталған, орындалуы міндетті түзету шараларын қабылдау және (немесе) анықталған бұзушылықтарды және (немесе) оларды жасауға ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – іс-шаралар жоспары) белгiленген мерзiмде ұсыну қажеттілігі жөнінде операторға берілген нұсқау жазбаша нұсқама болып табылады.

Жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімде ұсынылған іс-шаралар жоспарында бұзушылықтардың, олардың туындауына алып келген себептердің сипаттамасы, жоспарланған іс-шаралардың тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімдері, сондай-ақ жауапты лауазымды адамдар көрсетіледі.

2. Уәкілетті органның жазбаша нұсқамасына шағымдану Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалған тәртіппен жүзеге асырылады.

Уәкілетті органның жазбаша нұсқамасына шағымдану оның орындалуын тоқтата тұрмайды.

3. Оператор уәкілетті органды жазбаша нұсқамада көрсетілген шаралардың жазбаша нұсқамада көзделген мерзімдерде орындалғаны туралы хабардар етуге міндетті.

Бұзушылықты іс-шаралар жоспарында не жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімдерде операторға байланысты емес себептер бойынша жою мүмкіндігі болмаған жағдайда, уәкілетті орган іс-шаралар жоспарын не жазбаша нұсқаманы орындау мерзімін уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіппен ұзартуы мүмкін.

4. Уәкілетті орган осы бапта белгіленген негіздер бойынша оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын тоқтата тұру не оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттан айыру түріндегі санкцияны операторға санкциялар ретінде қолдануға құқылы.

5. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын уәкілетті орган мынадай негіздердің бірі бойынша алты айға дейінгі мерзімге тоқтата тұрады:

1) осы Заңда және (немесе) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген талаптардың сақталмауы;

2) рұқсат беруге негіз болған құжаттардың шындыққа сәйкес келмейтіндігінің анықталуы;

3) осы Заң талаптарының және (немесе) уәкілетті органның оператор қызметін жүзеге асыруға және электрондық сауда алаңының жұмыс істеуіне байланысты қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілері талаптарының бұзылуын жою туралы уәкілетті органның жазбаша нұсқамаларының жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан да көп рет) орындалмауы.

6. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын тоқтата тұру оператор ретінде қызметті жүзеге асыруға тыйым салуға алып келеді.

7. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын тоқтата тұру туралы шешімде рұқсаттың қолданысын тоқтата тұрудың негіздері мен мерзімі көрсетілуге тиіс. Көрсетілген рұқсаттың қолданысы уәкілетті органның тиісті шешімі оператордың атқарушы органының назарына жеткізілген күннен бастап тоқтатыла тұрған деп есептеледі.

Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсатының қолданысы тоқтатыла тұрған оператор электрондық сауда алаңында бұрын жасалған шарттар бойынша өзіне қабылдаған міндеттемелерді орындауға міндетті.

8. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттан айыруды уәкілетті орган мынадай негіздердің бірі бойынша жүргізеді:

1) оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын уәкілетті орган тоқтата тұрған себептің жойылмауы;

2) оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын соңғы он екі ай ішінде бірнеше рет (екі және одан да көп рет) тоқтата тұру;

3) оператор қызметін жүзеге асыру құқығына рұқсат алған кезде оператордың көрінеу жалған ақпарат беруі;

4) оператор қызметін жүзеге асыруға тыйым салатын заңды күшіне енген сот шешімінің болуы;

5) операторды ерікті немесе мәжбүрлеп тарату туралы шешім.

9. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығына берілген рұқсаттың қолданысын тоқтату "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген негіздер бойынша жүргізіледі.

10. Оператор қызметін жүзеге асыру құқығынан айырылған оператордың оператор қызметін жүзеге асыруға құқығы жоқ.

2-4-тарау. Іс-қимылды қадағалау

Ескерту. 2-4-тараумен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-22-бап. Қаржы нарығындағы жауапты іскерлік практикалар

1. Іс-қимылды қадағалау субъектілері қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылармен өзара іс-қимыл жасау кезінде қаржы нарығында жауапты іскерлік практикаларды сақтауға міндетті, онда:

1) қаржы өнімдерін басқару;

2) қаржы өнімдері туралы ақпаратты ашып көрсету;

3) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылармен өзара іс-қимыл жасаудың барлық кезеңінде қаржы нарығында жосықсыз практикаларға жол бермеу;

4) уәкілетті агенттердің қызметі үшін жауапкершілік алу;

5) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың жолданымдарын қарау;

6) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың қаржылық сауаттылық деңгейін арттыру, оның ішінде тиісті іс-шараларды әзірлеу және іске асыру арқылы арттыру көзделеді.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2) және 3) тармақшаларында белгіленген талаптар уәкілетті агенттерге қолданылады.

2. Қаржы нарығындағы жауапты іскерлік практикаларға қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленеді.

15-23-бап. Қаржы өнімдерін басқару

1. Іс-қимылды қадағалау субъектісі қаржы өнімін әзірлеу, ілгерілету (жарнамалау), ұсыну, мониторингтеу және ұсынуды тоқтату кезеңдерінде қаржы өнімін басқарудың үздіксіз процесін жүзеге асырады.

Іс-қимылды қадағалау субъектісі қаржы өнімін әзірлеу кезінде:

1) қаржы өнімінің сипаттамаларын және оны ұсыну шарттарын айқындайды;

2) мақсаттарына (қажеттіліктеріне) қаржы өнімі сәйкес келетін қаржылық көрсетілетін қызметтерді ықтимал тұтынушылар санатын айқындайды;

3) қаржы өніміне ие болуына (оны алуына) және оны пайдалануына байланысты қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар үшін тәуекелдерді бағалайды;

4) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар үшін қаржы өнімінің тәуекелдерін төмендетуге бағытталған өзге де іс-шараларды жүзеге асырады.

Қаржы өнімін ілгерілету (жарнамалау) кезінде іс-қимылды қадағалау субъектісі "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 67-бабында, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 52-2-бабында, "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 53-1-бабында, "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 24-бабында көзделген талаптарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының жарнама туралы заңнамасының талаптарын сақтайды.

Қаржы өнімін ұсыну кезінде іс-қимылды қадағалау субъектісі қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыға қаржы өнімінің жарамдылығы өлшемшарттарын негізге ала отырып, қаржы өнімдерін ұсынады.

Қаржы өнімін мониторингтеу кезінде іс-қимылды қадағалау субъектісі қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар үшін қаржы өнімінің тәуекелдерін, оның ішінде қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың қаржы өнімін пайдалануы туралы ақпаратты және қаржы өніміне қатысты қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың жолданымдарын талдау негізінде анықтауға міндетті.

Іс-қимылды қадағалау субъектісі қаржы өнімін басқару шеңберінде қаржы өнімін ұсынуды тоқтату үшін әлеуетті негіздерді, сондай-ақ қаржы өнімін ұсынуды тоқтатқан кезде қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға хабар беру және қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар алдындағы міндеттемелерді орындау жөніндегі іс-қимылдарды айқындауға тиіс.

Іс-қимылды қадағалау субъектісі уәкілетті органды іс-қимылды қадағалау субъектісі тиісті шешім қабылдаған күннен бастап он жұмыс күні ішінде қаржы өнімін бекіту, өзгерту және ұсынуды тоқтату туралы хабардар етеді.

Қаржы өнімдерін басқаруға қойылатын талаптар, іс-қимылды қадағалау субъектісі уәкілетті органды бекіту, өзгерту және ұсынуды тоқтату туралы хабардар ететін қаржы өнімдерінің тізбесі (мөлшерлемелері мен тарифтерін көрсете отырып), осындай хабардар ету тәртібі, сондай-ақ хабарламаға қоса берілетін құжаттар мен мәліметтердің тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

2. Уәкілетті орган қаржылық көрсетілетін қызметтерін тұтынушылар үшін тәуекелдер туғызатын және (немесе) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген қаржы өнімдерін басқаруға қойылатын талаптарға сай келмейтін қаржы өнімін анықтаған кезде іс-қимылды қадағалау субъектісінен анықталған тәуекелдер жойылғанға дейін және мұндай қаржы өнімі көрсетілген талаптарға сәйкес келтірілгенге дейін қаржылық көрсетілетін қызметтерін тұтынушыларға оларды ұсынуды тоқтата тұруды талап етеді.

15-24-бап. Қаржы өнімдері туралы ақпаратты ашып көрсету

Іс-қимылды қадағалау субъектiлерi осы Заңның 15-22-бабының 2-тармағында көрсетiлген уәкiлеттi органның нормативтiк құқықтық актiлерiне сәйкес қаржы өнiмдерiн ұсыну шарттары туралы қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға хабар беру арқылы өздерiнiң қаржы өнiмдерi туралы толық және анық ақпаратты ашып көрсетуге мiндеттi.

15-25-бап. Қаржы нарығында жосықсыз практикаларға жол бермеу

1. Іс-қимылды қадағалау субъектілері қаржы өнімдерін ұсыну кезінде қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға қатысты жосықсыз практикаларға жол бермеуге міндетті.

2. Жосықсыз практикалардың түрлері мен белгілері, іс-қимылды қадағалау субъектілерінің жосықсыз практикаларды анықтау тәртібі уәкілетті орган бекіткен банк қызметін жүзеге асыруға қойылатын талаптарда, сақтандыру ұйымының, Қазақстан Республикасының бейрезиденті сақтандыру ұйымы филиалының сақтандыру қызметін жүзеге асыруына қойылатын талаптарда, бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыру қағидаларында, брокердің және (немесе) дилердің банк операцияларын жүргізу тәртібінде, микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға қойылатын талаптарда айқындалады.

3. Іс-қимылды қадағалау субъектілері өз қызметкерлеріне қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға қатысты жосықсыз практикаларды болғызбауға бағытталған сыйақы беру саясатын әзірлейді.

15-26-бап. Қаржы өнімдерін ұсыну кезінде уәкілетті агенттердің қызметі үшін іс-қимылды қадағалау субъектілерінің жауапкершілігі

Іс-қимылды қадағалау субъектілері уәкілетті агенттер арқылы қаржы өнімдерін ұсыну кезінде:

1) іс-қимылды қадағалау субъектінің ішкі құжатында белгіленген тәртіппен уәкілетті агенттердің тіркелімін жүргізуге;

2) уәкілетті агенттердің қаржы өнімдерін ұсыну үшін қажетті кәсіби құзыретін қамтамасыз етуге;

3) уәкілетті агенттердің қаржы өнімдерін ұсынуды реттейтін Қазақстан Республикасы заңнамасының және іс-қимылды қадағалау субъектісінің ішкі құжаттарының талаптарын сақтауын бақылауды жүзеге асыруға міндетті.

15-27-бап. Қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушының жолданымдарын қарау

Іс-қимылды қадағалау субъектілері қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың қаржы өнімдеріне және (немесе) уәкілетті агенттердің қызметіне байланысты жолданымдарын Қазақстан Республикасының заңнамасында және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде айқындалған тәртіппен қарауға және олар бойынша шешімдер қабылдауға міндетті.

2-5-тарау. Қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың дауларын сотқа дейін реттеу тәртібі. Қаржы омбудсманы, оның мәртебесі, оны сайлау және өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату тәртібі, қаржы омбудсманы қызметі

Ескерту. 2-5-тараумен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

15-28-бап. Дауларды сотқа дейін реттеу тәртібі

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-28-бап 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

15-29-бап. Қаржы омбудсманы

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-29-бап 01.06.2026, 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

15-30-бап. Қаржы омбудсманы қызметі

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-30-бап 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

15-31-бап. Қаржы омбудсманы қызметінің кеңесі

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-31-бап 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

15-32-бап. Қаржы омбудсманы қызметін қаржыландыру

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-32-бап 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

15-33-бап. Қаржы омбудсманының жолданымдарды қарау тәртібі

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
15-33-бап 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

15-34-бап. Міндетті сақтандыру шарттарынан туындайтын дауларды реттеу ерекшеліктері

Міндетті сақтандыру шарттарынан туындайтын дауларды реттеу ерекшеліктері Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлерін реттейтін жекелеген заңнамалық актілерінде белгіленеді.

3-тарау. Қорытынды ережелер

16-бап. Қазақстан Республикасының қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық

Қазақстан Республикасының қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген жауаптылыққа әкеп соғады.

Ескерту. 16-бап жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.05 № 30-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

16-1-бап. Уәкілетті органды қайта ұйымдастыру және тарату

Уәкілетті органды қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Ескерту. 3-тарау 16-1-баппен толықтырылды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

17-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртiбi

Осы Заң 2004 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгiзiледi.

Қазақстан Республикасының Президентi

On the State Regulation, Control and Supervision of the Financial Market and Financial Organizations

The Law of the Republic of Kazakhstan dated 4 July, 2003 № 474.

Unofficial translation
Footnote. The title is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).
Note!
From 01.01.2013 the words “unified register”, “of unified register”, “by unified register” respectively consider as the words “register”, “of register”, “by register” in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 28.12.2011 № 524-IV.
Footnote. Throughout the text, the words "and financing of terrorism" are to be replaced, respectively, with the words "financing of terrorism and financing the proliferation of weapons of mass destruction" in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.09.2025 № 219-VIII (effective sixty calendar days after the date of its first official publication).

This Law regulates the public relations, related with carrying out of the state regulation, control and supervision of financial market and financial organizations, and directs to increasing of stability of financial system of the Republic of Kazakhstan and creation conditions on prevention of violation of rights and legal interests of consumers of financial services.

Footnote. Preamble is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Chapter 1. General provisions

Article 1. Basic concepts used in this Law

The following basic concepts are used herein:

1) unfair practices are actions (or inaction) by entities subject to conduct supervision, the types and features thereof being established by paragraph 2 of Article 15-25 hereof;

2) financial services are the activities of professional participants in the insurance market (excluding actuaries), professional participants in the securities market, voluntary pension savings fund, banking activities, the activities of organisations engaged in certain types of banking operations, and organisations engaged in microfinance activities, performed under licences obtained under the legislation of the Republic of Kazakhstan, as well as activities not subject to licensing:

a unified accumulative pension fund;

a central securities depository;

a single operator in the field of state property accounting, with regard to the performance of functions relating to the nominal holding of securities belonging to the state or to entities in the quasi-public sector—the list thereof being approved by the authorised body for the management of state property—or in respect of which the state or such entities in the quasi-public sector hold property rights;

mutual insurance societies;

an organisation that guarantees the payment of insurance claims to policyholders (insured persons, beneficiaries) in the event of the winding-up of insurance organisations;

3) a consumer of financial services is a natural person or legal entity intending to purchase services or using the services of a financial organisation, a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance broker that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, as well as one investing their funds in financial instruments;

4) the financial market is a set of relationships associated with the delivery and consumption of financial services, as well as the issuance and trading of financial instruments;

5) an authorised body for the regulation, control and supervision of the financial market and financial institutions (hereinafter referred to as the authorised body) is a public authority responsible for the state regulation, control and supervision of the financial market and financial institutions;

6) responsible business practices in the financial market is a combination of principles and actions aimed at ensuring that entities subject to behavioural supervision treat consumers of financial services fairly, transparently and equitably;

7) professional activity in the financial market is entrepreneurial activity involving the provision of financial services;

8) a financial product is a service offered by a financial institution, a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, to consumers of financial services in the course of their professional activities in the financial market;

9) a financial institution is a legal entity engaged in the business of rendering financial services;

10) an impeccable business reputation is the professionalism and integrity of a person, as evidenced, inter alia, by the absence of any adverse facts:

the commission by the said person of unlawful acts (or omissions) which led to insolvency resulting in the compulsory liquidation of the financial institution, or to the imposition of a resolution regime on the bank;

the existence of an unexpunged or unspent criminal conviction against the said person, including the absence of a final court order imposing a criminal penalty on the person in the form of disqualification from holding a senior management position in a financial organisation, a banking and/or insurance holding company, or to be a major participant (major shareholder) in a financial organisation for life;

the existence of relationships with third parties (control and influence by third parties) whose actions have facilitated the laundering of criminally obtained proceeds, the financing of terrorism, and the financing of the proliferation of weapons of mass destruction, based on information from the designated financial intelligence authority;

11) inspection documents are documents prepared by the regulatory authority in the course of and based on the results of an audit;

12) an authorised agent is a person who acts as a commercial representative of an entity subject to behavioural supervision, including an insurance agent;

13) behavioural supervision is the activity of the authorised body aimed at preventing, detecting and addressing infringements of the rights and legitimate interests of consumers of financial services caused by the actions (or inaction) of entities subject to behavioural supervision and/or their authorised agents, as set out in Chapters 2–4 of this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan;

14) an entity subject to behavioural supervision is a bank, a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, an organisation engaged in certain types of banking operations, a microfinance organisation, a debt collection agency to which rights (claims) have been assigned under a bank loan agreement or a microlending agreement concluded with a natural person, an insurance (reinsurance) organisation, or a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, as well as an organisation engaged in brokerage activities on the securities market.

Footnote. Article 1 – as revised by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 2. The legislation of the Republic of Kazakhstan on the state regulation, control and supervision of financial market and financial organizations

1. The legislation of the Republic of Kazakhstan on the state regulation, control and supervision of financial market and financial organizations shall be based on the Constitution of the Republic of Kazakhstan, shall consist of this Law and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan.

2. If by the international treaty, ratified by the Republic of Kazakhstan, made other rules than those that contained in this Law, the rules of the international treaty shall be applied.

3. Excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall enter into force on 01.07.2024).
Footnote. Article 2 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall enter into force on 01.07.2024).

Article 3. Main objectives, tasks and principles of state regulation, control and supervision of the financial market and financial institutions

1. The primary aim of state regulation, control and supervision of the financial market and financial institutions shall be to promote the stability of the financial system.

2. To achieve the primary objective set out in paragraph 1 of this Article, the authorised body shall be entrusted with the following tasks relating to the state regulation, control and supervision of the financial market and financial institutions:

1) setting standards for the operations of financial institutions, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, and branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan; and creating incentives to improve corporate governance within financial institutions;

2) the creation of a level playing field for the operations of financial institutions, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, and branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan, with a view to maintaining fair competition in the financial market;

3) ensuring an adequate level of protection for the interests of consumers of financial services, and ensuring that information regarding the activities of financial organisations, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers that are non-residents of the Republic of Kazakhstan and the financial services they offer, as well as improving the level of financial literacy and financial accessibility for the population;

4) monitoring of the financial market and financial institutions, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, and branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan, with a view to maintaining the stability of the financial system;

5) focusing supervisory resources on those areas of the financial market that are most exposed to risk, with a view to maintaining financial stability;

6) other tasks specified herein and other legislative acts of the Republic of Kazakhstan, aimed at achieving the primary objective of state regulation, control and supervision of the financial market and financial organisations, as stipulated in paragraph 1 of this article.

3. The principles governing the state regulation, control and supervision of the financial market and financial institutions shall be as follows:

1) efficient use of resources and regulatory instruments;

2) transparency in the operations of financial institutions, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan, and financial supervision;

3) liability of financial institutions, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, and branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 3 – as reworded by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 4. Prohibition on unauthorized activity on the financial market

1. Carrying out of professional activity on the financial market by persons, not having the appropriate license, issued in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan shall not be prohibited.

2. Transactions in rendering financial services, performed without the appropriate license, shall be invalid.

Footnote. Article 4 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 5. Prudential regulation and other standards and limits, compulsory for observance

Prudential standards shall be economic restrictions established by the authorized body for financial organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan in order to ensure their financial stability and protect the interests of consumers of financial services.

In the cases, provided by the legislative acts of the Republic of Kazakhstan, an authorized body shall have a right to establish the prudential regulations and other standards and limits, compulsory for observance on the consolidated basis.

Footnote. Article 5 as amended by the Law of the RK dated 24.11.2015 № 422-V (shall enter into force from 16.12.2020).

Article 6. Antimonopoly regulation on the financial market

(Is excluded by the Law of the republic of Kazakhstan dated 7 July, 2006 № 174).

Chapter 1-1. Status, structure and bodies of the authorized body

Footnote. The Law was supplemented with chapter 1-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 6-1. Status and legal basis for the activities of the authorized body

The authorized body is a state body directly subordinate and accountable to the President of the Republic of Kazakhstan, carrying out state regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations.

The authorized body acts on the basis of the Regulations on it, approved by the President of the Republic of Kazakhstan.

The authorized body in its activities is guided by the Constitution of the Republic of Kazakhstan, this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan, acts of the President of the Republic of Kazakhstan and international treaties of the Republic of Kazakhstan.

The authorized body is a legal entity in the organizational and legal form of a republican state institution financed from the budget (expense estimate) of the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

The authorized body develops a strategic plan for a five-year period, in which it defines the strategic directions, goals and target indicators of the activities of the authorized body.

The strategic plan is approved by the Chairman of the authorized body in agreement with the President of the Republic of Kazakhstan or, upon his authority, by the Head of the Administration of the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 6-1 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall enter into force on 01.07.2024).

Article 6-2. Structure and total staffing of the authorized body

The structure and total staffing of the authorized body shall be approved by the President of the Republic of Kazakhstan.

Article 6-3. Chairman of the authorized body

The Chairman of the authorized body shall be appointed by the President of the Republic of Kazakhstan for a period of six years.

The Chairman of the authorized body acts on behalf of the authorized body and represents it without a power of attorney in relations with state bodies, organizations and other persons.

The Chairman of the authorized body is empowered to make operational and executive-administrative decisions on the issues of activity of the authorized body, with the exception of the powers specified by this Law for the Board of the authorized body, to conclude contracts on behalf of the authorized body.

The Chairman of the authorized body shall be responsible for the activities of the authorized body.

The Chairman of the authorized body shall have the right to resign by submitting his/her written application to the President of the Republic of Kazakhstan two months before resigning.

The Chairman of the authorized body shall be dismissed from the post by the President of the Republic of Kazakhstan

Article 6-4. The Deputy Chairmen of the authorized body

The Deputy Chairmen of the authorized body shall be appointed by the President of the Republic of Kazakhstan upon the proposal of the Chairman of the authorized body for a period of six years, regardless of the terms of appointment of the Chairman of the authorized body.

The Deputy Chairmen of the authorized body shall represent the authorized body without a power of attorney, sign documents within their competence.

The Deputy Chairmen of the authorized body shall be dismissed from the post by the President of the Republic of Kazakhstan upon the proposal of the Chairman of the authorized body.

The Deputy Chairmen of the authorized body can resign by submitting their written application to the President of the Republic of Kazakhstan through the Chairman of the authorized body two months before resigning.

Article 6-5. Board of the authorized body and its powers

The supreme body of the authorized body is the Board.

The Board of the authorized body shall:

1) determine the priorities in the field of formation and development of the financial market;

2) adopt normative legal acts regulating the activities of the financial market and financial organizations, as well as other persons, in accordance with the purposes and objectives provided for by paragraphs 1 and 3 of Article 3 of this Law and the legislation of the Republic of Kazakhstan. The list of by-laws shall be determined in the regulations on the authorized body;

3) determine the procedure for applying limited measures of influence to financial institutions and other individuals, supervisory response measures provided for by the Laws of the Republic of Kazakhstan, on issues within its competence;

4) excluded by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall become effective upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication);
5) Excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication);

6) approve the programs aimed at protecting interests of the consumers of financial services together with the National Bank of the Republic of Kazakhstan;

7) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the day of its first official publication);
8) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the day of its first official publication);

9) consider, approve and submit the structure, total staffing of the authorized body and the Regulations on the authorized body, as well as amendments and additions to them for approval to the President of the Republic of Kazakhstan;

9-1) approves the remuneration system for employees of the authorized body in agreement with the President of the Republic of Kazakhstan;

10) approve the terms of remuneration and social welfare of employees of the authorized body;

11) consider, accept and submit an annual report on the work of the authorized body for approval to the President of the Republic of Kazakhstan;

12) approve the rules for appointment to a position and termination of an employment contract with employees of the authorized body;

13) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the day of its first official publication);

14) approve the rules for publication of financial statements by joint-stock companies and financial organizations, which determine the procedure for its publication, including the list of financial statements subject to publication and the terms of its publication;

15) approve the rules for creating provisions (reserves) in accordance with international financial reporting standards and the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on accounting and financial reporting;

16) approve the rules for the issuance and circulation of bank deposit certificates;

17) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the day of its first official publication);

18) develop and approve the rules for acquisition of services related to ensuring the stability of the financial system by the authorized body;

18-1) together with the National Bank of the Republic of Kazakhstan and the authorized body exercising management in the area of ensuring the receipt of taxes and other mandatory payments to the budget, approve the rules for the withdrawal of cash from bank accounts by business entities;

18-2) approves the size of the targeted loss ratio, reliability factor and correction factors used to calculate the insurance bonus for compulsory civil liability insurance of vehicle owners in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan “On compulsory civil liability insurance of vehicle owners”;

18-3) establish the conditions and procedures for the issuance, placement, circulation and redemption of digital financial assets as specified in sub-paragraphs 2) and 3) of Article 5 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Digital Assets in the Republic of Kazakhstan”;

18-4) approve the list (types) of property that may serve as the underlying asset for digital financial assets as specified in sub-paragraph 2 of Article 5 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Digital Assets in the Republic of Kazakhstan”, as well as the procedure for the recording and safekeeping of the underlying asset for such digital financial assets;

18-5) specify the requirements for organisations authorised to act as custodians of the underlying asset of a digital financial asset in respect of the digital financial assets referred to in sub-paragraph 2 of Article 5 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Digital Assets in the Republic of Kazakhstan”;

19) carry out other functions and powers provided for by this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

The requirements of sub-paragraphs 2), 3), 14), 15) and 17) of the second part of this Article shall apply to branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan.

For the purposes of applying subparagraph 14) of second part of this Article in relation to branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance non-resident brokers of the Republic of Kazakhstan, financial reporting shall be understood as accounting reporting.

Footnote. Article 6-5 as amended by the Law of the RK dated 02.01.2021 № 399-VI (the order of entry into force see Article 2); dated 12.07.2022 № 138-VII (the order of entry into force see Article 2); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall enter into force on 01.07.2024); dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the day of its first official publication); № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 6-6. Composition of the Board of the authorized body

The board of the authorized body shall consist of seven persons.

The Board of the authorized body shall include the Chairman of the authorized body, four officials of the authorized body, one representative from the President of the Republic of Kazakhstan and one representative from the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

Members of the Board of the authorized body from the President of the Republic of Kazakhstan, the National Bank of the Republic of Kazakhstan and the authorized body shall be appointed and dismissed, respectively, by the President of the Republic of Kazakhstan, the Chairman of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and the Chairman of the authorized body.

Footnote. Article 6-6 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication).

Article 6-7. Meetings of the Board of the authorized body

Meetings of the Board of the authorized body shall be held as necessary in accordance with the work plan approved by the Chairman of the authorized body.

Unscheduled meetings of the Board of the authorized body shall be held at the request of the Chairman of the authorized body or two members of the Board.

Members of the Board of the authorized body shall be timely notified of the appointment of the Board meeting.

The meetings of the Board of the authorized body shall be chaired by the Chairman of the authorized body, and in his/her absence - by a person replacing him/her.

The Board of the authorized body is competent to make a decision with the participation of at least two-thirds of the members of the Board, including the Chairman of the authorized body or a person replacing him/her.

The decision of the Board of the authorized body shall be adopted by a simple majority of votes of the members of the Board. In case of equality of votes, the vote of the Chairman of the authorized body shall be decisive.

The Chairman of the authorized body, no later than within a week, shall have the right to return the decision of the Board with his/her objections for a second discussion and vote. If the Board confirms the earlier taken decision by two-thirds of votes of their total number, the Chairman of the authorized body shall sign the decision.

The Board shall adopt a resolution on the issues within its competence.

Chapter 2. Functions and powers of the authorised body

Footnote. The heading of Chapter 2 as reworded by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 7. The status of the authorized body

Footnote. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 8. Tasks of the authorized body

Footnote. Article 8 is excluded by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 9. Functions and powers of the authorized body

Footnote. The title of Article 9 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

1. For the purpose of state regulation, control and supervision over the activities of financial organizations, as well as other persons in accordance with this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan, the authorized body shall:

1) issue and revoke permission to open (creation) of financial organizations, their voluntary reorganization and liquidation, as well as voluntary reorganization of bank and insurance holding companies, as well as determine the procedure of issuance of specified permissions and consents in the cases, provided by the legislative acts of the Republic of Kazakhstan;

1-1) in cases stipulated by the Laws of the Republic of Kazakhstan, shall issue permits for voluntary reorganization of a microfinance organization in the form of conversion into a bank;

2) in cases stipulated by legislative acts of the Republic of Kazakhstan, shall give consent or shall refuse to give consent to election (appointment) of persons to the positions of senior employees of financial organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan, bank holdings, insurance holdings, and also shall determine the procedure for giving this consent or refusing to give consent, including criteria for the absence of impeccable business reputation;

3) carry out licensing of activities in the financial sphere and activities related to concentration of financial resources, within the competence established by the laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan;

3-1) excluded by the Law of the RK dated 03.07.2020 № 359-VI (shall enter into force from 01.01.2021);

3-2) carry out accounting registration and maintenance of the register of collection agencies;

3-3) issue a permit for the right to carry out the activities of a credit bureau and an act on compliance of the credit bureau with the requirements for the credit bureau on protection and ensuring the safety of the database of credit histories, information systems used and premises;

3-4) monitors and supervises compliance by second–tier banks, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan and the National Postal Operator with the requirements for the arrangement of premises;

3-5) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication);

4) adopt normative legal acts that are mandatory for execution by financial organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan, consumers of financial services, other individuals and legal entities in the territory of the Republic of Kazakhstan;

5) approve prudential standards and other mandatory standards and limit for financial institutions, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan, including on a consolidated basis;

5-1) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication);
6) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020);

6-1) monitor and supervise compliance by financial institutions, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan and the Development Bank of Kazakhstan with the procedure for automating accounting;

7) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

7-1) shall send its representative to participate in the general meeting of shareholders (participants) of financial organizations, banking and insurance holdings;

8) check the activities of financial organizations and other persons specified in paragraph 1 of Article 15-1 of this Law, in the cases and within the limits provided for by this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan, including with involvement of the National Bank of the Republic of Kazakhstan and an audit organization;

8-1) verify the legal entities, applied to the authorized body with application on issuance of license on carrying out of activity on the financial market, in the cases and within the limits, provided by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

8-2) shall carry out remote supervision, including on a consolidated basis, over the activities of financial organizations, their major participants, banking and insurance holdings, organizations belonging to the banking conglomerate and insurance group, branches of banks - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, organizations guaranteeing the implementation of insurance payments in the manner, prescribed by the laws of the Republic of Kazakhstan;

9) apply to financial institutions and other entities, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, limited enforcement measures, supervisory response measures, including the use of reasoned judgement, sanctions and other measures envisaged by the laws of the Republic of Kazakhstan, on issues within its competence, and also establishes the procedure for applying supervisory response measures;

9-1) apply methods for assessing risks arising in the activities of banks, bank holdings, banking conglomerates, insurance (reinsurance) organizations, insurance groups, insurance holdings, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, organizations engaged in brokerage and (or) dealer activities in the securities market and (or) investment portfolio management activities;

10) excluded by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall come into force on 01.07.2026);

11) exercise control over the activities of provisional administrations, liquidation commissions of financial organisations, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, and branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan in the cases prescribed by the legislative acts of the Republic of Kazakhstan;

12) publishes in the media information on financial institutions, branches of banks that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, collection agencies, credit bureaus, operators of electronic trading platforms for the sale of banking and microfinance assets (except for information constituting an official, commercial, banking or other secret protected by law), including information on measures taken against them;

12-1) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.03.2016 № 479-V (shall be enforced upon expiry of twenty-one calendar days after the day its first official publication);
12-2) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 29.03.2016 № 479-V (shall be enforced upon expiry of twenty-one calendar days after the day its first official publication).

13) apply a risk-based approach in the supervision and oversight of the activities of banks, banking conglomerates, organisations engaged in certain types of banking operations, insurance (reinsurance) organisations, insurance groups, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organisations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, and organisations involved in brokerage and/or dealing activities on the securities market, activities involving the management of investment portfolios and microfinance organisations, including the exercise of professional judgement in the cases referred to in paragraph 2 of Article 13-5 of this Law;

14) introduce a special regulatory regime in relation to financial organizations and (or) other legal entities and regulate their activities within the competence;

15) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication);

16) performs the functions of the branch center for information security of the financial market and financial organizations, branches of non–resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations – non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers – non-residents of the Republic of Kazakhstan;

17) analyzes information about information security incidents of banks, branches of non–resident banks of the Republic of Kazakhstan and organizations engaged in certain types of banking operations, including information about violations, failures in information systems;

18) carry out development of Islamic financing, taking into account international standards of Islamic financial instruments and Islamic financial services independently and (or) jointly with other state bodies of the Republic of Kazakhstan within their competence, as well as with organizations;

19) monitor banks’ fulfilment of obligations undertaken as part of measures to restore the financial health of second-tier banks, including those financed from the state budget, the National Bank of the Republic of Kazakhstan and/or its subsidiaries;

19-1) perform a preliminary procedure to identify banks’ non-marketable assets that are eligible to be accepted by the National Bank of the Republic of Kazakhstan as collateral for a loan of last resort (pre-collateralisation), and monitor non-marketable assets subject to pre-collateralisation;

20) carry out implementation of programs for refinancing housing mortgage loans and mortgage loans to individuals carried out through subsidiaries of the National Bank of the Republic of Kazakhstan, as well as control over the fulfillment of obligations taken under these programs by banks;

20-1) monitor and supervise compliance of financial institutions with information security requirements within its competence;

20-2) within the limits of its remit, exercise control and supervision over the use of artificial intelligence systems by financial institutions, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, and branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan;

21) carry out other functions and powers provided for by this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

2. The authorized body shall have the right to conduct inspections of financial institutions and their affiliates, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, including with the involvement of audit organizations, appraisers and specialists in the field of financial technologies for the purpose of:

1) determining the financial condition of financial institutions and their affiliates, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan;

2) determination of compliance with the legislation of the Republic of Kazakhstan with the management structure and decision-making procedures of financial organizations and their affiliates, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan;

3) determination of affiliated individuals of financial institutions, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan;

4) revelation and prevention of violations of rights of consumers of financial services;

5) revelation and prevention of unauthorized activity on provision of financial services or issuance of financial instruments;

6) identification and/or prevention of risks inherent in information technology when performing financial transactions;

7) assessing the objectivity of determining the value of financial instruments.

2-1. Within the limits of its competence, the authorised body shall exercise control and supervision over compliance by financial organisations, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance (reinsurance) organisations in the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers in the Republic of Kazakhstan, the National Postal Operator, and issuers of digital financial assets specified in sub-paragraphs 2) and 3) of Article 5 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Digital Assets in the Republic of Kazakhstan”, and the requirements of the laws of the Republic of Kazakhstan on combating the laundering of proceeds of crime, the financing of terrorism and the financing of the proliferation of weapons of mass destruction.

2-2. The authorized body shall have the right to have its representative in banks, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, bank holdings managing the investment portfolio, insurance (reinsurance) organizations, insurance holdings, an organization guaranteeing the implementation of insurance payments to policyholders (insured, beneficiaries) in case of liquidation of insurance organizations (hereinafter referred to as the representative), in order to carry out supervisory functions.

2-3. Within the limits of its competence, the authorised body shall monitor and supervise compliance by banks and branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan with the macroprudential standards and limits set by the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

3. In addition to the functions and powers provided for in paragraphs 1, 2, 2-1 and 2-2 of this Article, the authorized body shall exercise other powers on state regulation, control and supervision of financial organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan, branches of non-resident insurance brokers of the Republic of Kazakhstan, banking and insurance holdings, banking conglomerates and insurance groups, taking into account the peculiarities provided for by Articles 10-13 of this Law, as well as other Laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

4. The authorized body shall not have a right to intervene in the activity of financial organizations, except for the cases, provided by the legislative acts of the Republic of Kazakhstan.

5. The authorized body, for the purposes of granting a loan of final instance by the National Bank of the Republic of Kazakhstan, shall submit the following information to the National Bank of the Republic of Kazakhstan:

1) a conclusion on expediency of providing a loan of final instance and compliance of the bank with the requirements provided for in subparagraph 1) of paragraph 1 of Article 51-3 of the Law of the Republic of Kazakhstan "On the National Bank of the Republic of Kazakhstan", for consideration of the issue for providing a loan of final instance by the Board of the National Bank of the Republic of Kazakhstan;

2) on determination of the bank's assets acceptable for acceptance by the National Bank of the Republic of Kazakhstan as collateral under the contract of loan of final instance;

3) on the current state of assets of the bank accepted and (or) having accepted as collateral under the contract of loan of final instance;

4) a list of second-tier banks for making a decision on the sale of assets that are collateral under the contract of loan of final instance;

6. The revocation of decisions by the authorised body to withdraw the licence of a financial institution, a branch of a non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, a branch of a non-resident insurance (reinsurance) organisation of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan of their licence to conduct all types of operations and activities, and on the application of a resolution regime and resolution tools to the bank, as well as decisions of the bank’s provisional administration or of an insurance (reinsurance) organisation regarding the transfer of the bank’s assets and liabilities or the transfer of the insurance portfolio shall not entail any changes to or termination of the legal consequences arising from the adoption of such decisions.

Footnote. Article 9 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 11.06.2004 № 562; dated 23.12.2005 № 107 (the order of enforcement see Article 2 of the Law № 107); dated 31.01.2006 № 125; dated 05.05.2006 № 139 (the order of enforcement see Article 2 of the Law of the Republic of Kazakhstan №139); dated 19.02.2007 № 230 (the order of enforcement see Article 2); dated 28.08.2009 № 192-IV (shall be enforced from 08.03.2010); dated 19.03.2010 № 258-IV; dated 15.07.2010 № 338-IV (the order of enforcement see Article 2); dated 05.07.2011 № 452-IV (shall be enforced from 13.10.2011); dated 28.12.2011 № 524-IV(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2012 № 30-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.06.2013 № 106-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 16.05.2014 № 203-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); dated 10.06.2014 № 206-V (shall be enforced upon expiry of six months after its first official publication); dated 24.11.2015 № 422-V (shall enter into force from 16.12.2020);dated 29.03.2016 № 479-V (shall be enforced upon expiry of twenty one calendar days after the day its first official publication); dated 02.07.2018 № 166-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 02.07.2018 № 168-VІ (the order of enactment see Art. 2); dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020); dated 03.07.2020 № 359-VI (shall enter into force from 01.01.2021); dated 02.01.2021 № 399-VI (the order of the entry into force see Article.2); dated 14.07.2022 № 141-VII (shall enter into force upon expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force sixty calendar days after the date of its first official publication); dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication); № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 9-1. The task, functions, rights and obligations of representative

Footnote. The Law is supplemented by Article 9-1 in accordance with the Law of the republic of Kazakhstan dated 15.07.2010 № 338-IV (the order of enforcement see Article 2); is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 9-2. Remote supervision

Footnote. The Law is supplemented by Article 9-2 in accordance with the Law of the republic of Kazakhstan dated 15.07.2010 № 338-IV (the order of enforcement see Article 2); is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 9-3. Risk-oriented approach in the framework of control and supervision

Footnote. The Law is supplemented by Article 9-3 in accordance with the Law of the republic of Kazakhstan dated 15.07.2010 № 338-IV (the order of enforcement see Article 2); is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 9-4. Requirements applicable to senior executives of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an insurance broker, a branch of a non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, a branch of a non-resident insurance (reinsurance) organisation of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a unified accumulative pension fund, a voluntary pension savings fund, the Insurance Payments Guarantee Fund Joint Stock Company, a professional participant in the securities market, or a banking or insurance holding company

1. For the purposes of this article:

1) a market entity shall be understood to mean a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an insurance broker, a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a unified accumulative pension fund, a voluntary pension savings fund, the Insurance Payments Guarantee Fund (hereinafter – the Fund), a professional participant in the securities market, banking or insurance holding companies;

2) a branch shall be understood to mean a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance broker that is not a resident of the Republic of Kazakhstan;

3) a candidate for a managerial position shall mean a natural person intending to hold a managerial position within a market participant, or a person elected to serve as a member of a market participant’s governing body;

4) a managerial position shall mean the following positions:

a managing employee of a financial institution or branch;

the head of a structural unit of a financial institution, the coordination and/or supervision of whose activities may be carried out directly by the management body, the head, a member of the executive body or another senior officer of the financial institution;

the head of a branch’s structural unit, whose activities are coordinated and/or supervised directly by the head, deputy head or another senior member of staff of the branch;

the first executive, their deputy, the head, or the deputy head of an independent structural unit of a government body dealing with financial services regulation and/or state regulation and supervision of auditing activities conducted by financial institutions;

a political civil servant in charge for shaping government policy in the fields of the economy, finance, or public audit and financial control;

the head of a governing body, the head of an executive body, and their deputy in charge of financial issues and/or the activities of subsidiary financial institutions, the national holding company, the Development Bank of Kazakhstan, the Special Fund for the Development of Private Enterprise, and the Export-Credit Agency of Kazakhstan;

the first head, their deputy, the head, or the deputy head of an independent organisational unit:

of international financial organisations, the list whereof is established by the authorised body;

organisations that audit financial institutions, including foreign organisations and legal entities;

organisations engaged in the development of software used to automate the operations of financial institutions;

another head of a financial institution or branch who oversees one or more departments whose activities relate to the provision of financial services.

2. To be appointed (or elected) to a senior management position within a market entity, a natural person must:

1) have an impeccable professional reputation;

2) a higher education qualification;

3) relevant work experience of:

at least five years for a head of a management body;

at least two years for a member of a management body;

a head or member of a governing body who is a member of the executive body of a parent financial institution, a head of an executive body (a person acting alone in the capacity of the executive body), or a head of a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan – for at least five years, including at least three years in a managerial position;

the deputy head, members of the executive body, and the deputy head of a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, the deputy head of a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, the head of an insurance broker, their deputy, the head of a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, and their deputy – at least three years, including at least two years in a managerial position;

chief accountant – at least three years;

deputy chief accountant – at least two years;

other senior executives – at least one year.

No work experience shall be demanded for:

candidates for positions as members of the executive body of a financial institution, banking or insurance holding company, who are responsible exclusively for security issues, administrative and operational matters, or information technology matters;

a member of the Government of the Republic of Kazakhstan, a deputy head of a central executive body of the Republic of Kazakhstan who is a candidate for the post of head of the management body of an insurance (reinsurance) organisation, a professional participant in the securities market, a voluntary pension savings fund, more than fifty per cent of whose issued shares are directly or indirectly owned by the State and/or a national holding company, or a unified accumulative pension fund;

the head or deputy head of an independent structural unit of the central executive body exercising management and inter-sectoral coordination in the field of social protection as per the laws of the Republic of Kazakhstan, who is a candidate for the position of member of the governing body of the unified accumulative pension fund;

the head of the governing body or executive body of a national managing holding company, as well as their deputy in charge of financial issues and/or the activities of the national managing holding company’s subsidiary financial organisations, who is a candidate for the position of head or member of the governing body of a financial organisation, more than fifty per cent of the issued shares thereof are directly or indirectly owned by the national managing holding company;

4) evidence that, within the ten years preceding the date of applying for approval to take up a senior management position, the person was not a director, a member of a governing body, a head of an executive body, a deputy head of an executive body or a member of an executive body, a chief accountant or a deputy chief accountant of a financial organisation, or a director, a deputy director, a chief accountant or a deputy chief accountant of a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a major shareholder who is a natural person, or the head of a major shareholder (banking holding company) that is a legal entity of a financial organisation, including a financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, within a period of no more than one year prior to:

the imposition of a resolution regime on a bank;

the revocation of a financial institution’s licence, including that of a financial institution which is not a resident of the Republic of Kazakhstan or a branch thereof, resulting in their liquidation and/or the cessation of their activities in the financial market;

the entry into force of a court order for the compulsory liquidation of a financial institution, including a financial institution that is not resident in the Republic of Kazakhstan, or for its declaration as bankrupt, as established by the laws of the Republic of Kazakhstan and the laws of the state where the financial institution that is not resident in the Republic of Kazakhstan is resident;

the entry into force of a court order for the compulsory closure of a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, in the cases established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

The requirement of this sub-paragraph shall not apply to senior management of a systemically important bank under resolution, or of a stabilisation bank to which the assets and liabilities of a systemically important bank under resolution are transferred, appointed (elected) after the Government of the Republic of Kazakhstan or the national holding company has taken a decision to acquire shares in a systemically important bank under resolution, or in a stabilisation bank to which the assets and liabilities of a systemically important bank under resolution are transferred;

5) the absence, during the twelve months preceding the date of submission of the application for approval of appointment to a senior management position, any instances of the withdrawal of consent to the appointment (election) of the person to the position of senior executive and/or their removal from their official duties in this and/or another market entity due to the application of a supervisory response measure;

6) evidence that:

the person has not been convicted of a corruption offence by a court judgment that has become final;

the person has not, during the three years preceding the date of applying for approval for the post of a senior official, been exempted from criminal liability for committing a corruption offence under paragraphs 3), 4), 9), 10) and 12) of Part 1 of Article 35 or Article 36 of the Criminal Procedure Code of the Republic of Kazakhstan, nor have they been held administratively liable for committing administrative corruption offences;

7) evidence that, during the five years preceding the date of applying for approval to take up a senior management position, the person was not a senior executive of a financial organisation – an issuer, a major shareholder (significant shareholder) – a natural person, a director, a member of the management body, a director, a member of the executive body, or the chief accountant (or their deputy) of a major shareholder (major shareholder) – a legal entity – issuer that has defaulted on the payment of coupon interest on issued securities, where one of the following circumstances applies:

the non-payment of coupon interest on issued equity securities continued for four or more consecutive periods;

the amount of outstanding coupon payments on issued securities that had defaulted was four times or more the amount of the coupon payment;

the amount of the default on the principal debt under the issued equity securities was ten thousand times the monthly reference figure set by the law on the republican budget as at the date of payment.

3. When calculating length of service, the following periods of employment shall be considered:

in the area of financial services, including in foreign organisations and legal entities;

in the regulation, control and supervision of the financial market and financial organisations, including in foreign organisations;

on the auditing of financial institutions, the regulation of auditing services for financial institutions, including those located abroad, and legal entities;

in positions as political civil servants involved in shaping public policy in the fields of the economy, finance, or public audit and financial control;

in the National Management Holding, the Development Bank of Kazakhstan, the Special Fund for the Development of Private Enterprise, and the Export-Credit Agency of Kazakhstan, in the positions referred to in indent 7 of sub-paragraph 4 of paragraph 1 of this article;

in international financial organisations, the list thereof being established by the authorised body;

in the development of software used to automate the operations of financial organisations;

as an actuary licensed to practise actuarial activities in the insurance market;

in organisations licensed to render financial services within the Astana International Financial Centre.

When calculating length of service, the following shall not be included: work in a financial institution or branch associated with security, administrative and operational activities, or the development of information technology (excluding the head of a department responsible for the development of information technology and/or information security), or work in a mutual insurance society.

The specific requirements regarding work experience for candidates for managerial positions who hold professional qualifications certified by international certificates, and the list of such certificates, shall be established by a regulatory legal act issued by the authorised body.

The length of service specified in the eighth, ninth and tenth indents of the first part of this paragraph shall not apply to candidates for the position of senior executive at a bank or a branch of a bank that is not resident in the Republic of Kazakhstan.

The requirement set out in indent eight of part one of this paragraph shall not apply to candidates for the position of senior executive at a professional securities market participant.

The provisions of this paragraph shall not apply to candidates for the position of head or member of the management body of a banking or insurance holding company.

4. A person who does not satisfy the requirements laid down in Article 46 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan” may not serve as a member of the board of directors – an independent director of the bank.

A person who has a special relationship with an insurance (reinsurance) organisation, and/or who has had such a relationship within the three years preceding the date of applying for approval of their appointment to the post, may not serve as a member of the board of directors – an independent director – of that insurance (reinsurance) organisation.

A member of the board of directors who is an independent director may not hold the said position in a single bank, insurance (reinsurance) organisation, unified accumulative pension fund, voluntary pension savings fund, professional securities market participant, or a fund for more than nine consecutive years from the date of their first appointment, unless otherwise required by a regulatory legal act of the authorised body.

5. A major shareholder of a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager may not be chosen as the head of the executive body of that bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager.

The executive body of a market entity established as a stock company must consist of at least three members.

6. No person may perform the functions of a senior executive of a market participant without the relevant consent of the authorised body, excluding:

a member of the management body, but for no longer than sixty calendar days from the date of their appointment (election);

senior management of an entity acquiring the status of a banking or insurance holding company, but no later than sixty calendar days from the date the entity acquires the attributes of a banking or insurance holding company, if the authorised body has consented to the acquisition of such status.

7. A person may be reappointed (elected) to the position of a member of the governing body of a market participant, excluding a branch, no earlier than ninety calendar days after, but no more than twice within a period of twelve consecutive months, following:

receipt of a refusal from the authorised body to grant consent to the appointment (election) to a senior management position;

the termination of a member’s term of office on the governing body prior to the authorised body granting its consent;

the expiry of the period set forth in paragraph 6 of this Article and the failure to file documents for approval.

The prohibition established in this paragraph shall not apply to banking and insurance holding companies.

8. No person who does not satisfy the requirements of this Article and has not been approved by the authorised body may perform the duties (or stand in for a temporarily absent) of a senior executive of a market participant, save where such duties are assigned for a period not exceeding sixty calendar days:

the head of the executive body to a person who has the consent of the authorised body for appointment (election) as a member of the executive body;

the chief accountant to a person who has the consent of the authorised body for appointment (election) as deputy chief accountant.

The duties of the head of an executive body or the chief accountant (in the absence of the incumbent) may not be assigned to the persons listed in part one of this paragraph, due to the absence of a candidate agreed with the authorised body for a total of more than one hundred and eighty calendar days within a period of twelve consecutive months.

Upon expiry of the period referred to in part one of this paragraph and paragraph 6 of this article, and in the event of failure to file a complete set of documents with the authorised body for approval, or if the authorised body refuses to grant approval, a candidate for a senior management position shall not be entitled to exercise the powers of a senior executive.

9. The head of an executive body or the chief accountant of a bank or an insurance (reinsurance) organisation may not hold the position of a member of the executive body (head or deputy head of a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan), chief accountant in other banks, insurance (reinsurance) organisations, including those that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of banks that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, or branches of insurance (reinsurance) organisations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan.

This restriction shall not apply if:

the banks are parent and subsidiary organisations in relation to one another;

the insurance (reinsurance) organisations are parent and subsidiary organisations in relation to one another.

The head, deputy head or chief accountant of a branch may not hold the position of:

a senior executive in a financial institution or in other branches;

the head of an executive body or a person acting alone in the capacity of the executive body of a legal entity.

10. When appointing (electing) senior executives, the market participant shall independently verify that they satisfy the requirements of this Article, having regard, inter alia, to the information published on the authorised body's website.

11. The authorised body shall review the documents filed for approval of the appointment (election) to a senior management position within thirty working days of the date on which a complete set of documents is presented pursuant to the requirements of the authorised body’s regulatory legal acts.

The procedure for obtaining the consent of the authorised body for the appointment (election) of a senior executive, including the criteria regarding the absence of an impeccable professional reputation, the documents required to obtain consent, specific requirements regarding work experience for candidates possessing professional qualifications confirmed by international certificates, and the list of such certificates shall be established by a regulatory legal act of the authorised body.

A fee shall be levied for the granting of consent to the appointment (election) to a senior management position, excluding the position of a senior executive at a professional securities market participant, a unified accumulative pension fund or a voluntary pension savings fund; the amount of such fee and the procedure for its payment shall be governed by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

The evaluation of the business reputation of a senior executive (or a candidate for a senior executive position) shall be made by an authorised body, including through the exercise of reasoned judgement, pursuant to Article 13-5 of this Law.

The authorised body shall suspend the period for reviewing the documents listed in part one of this paragraph whilst it is forming a reasoned opinion regarding the candidate for the post of senior executive. The specified period shall be interrupted from the moment the draft reasoned opinion is sent to the person who supplied the documents for the approval of the candidate for the post of senior executive until the date the authorised body adopts the reasoned opinion.

When formulating and applying a reasoned decision, the authorised body shall send the relevant notification to the market entity.

12. A person who has obtained the consent of the authorised body for appointment (election) to a senior management position may be appointed (elected) to the agreed position within twelve months of receiving such consent.

A senior executive who has the consent of the authorised body for appointment (election) to the post of a senior executive may be appointed to the agreed post within twelve months of the date on which the senior executive’s term of office ended without having to obtain the consent of the authorised body again, unless such consent has expired.

A person approved by the authorised body for the position of a member of the board of directors – an independent director of a financial institution – within twelve months of the date of termination of their term of office may be re-elected to the said position in that financial organisation without obtaining the consent of the authorised body, subject to their compliance with the requirements set out in this Article and sub-paragraph 20) of Article 1 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Joint-Stock Companies”.

13. The consent of the authorised body to the appointment (election) of a senior executive shall cease to have effect in the following cases:

1) failure to appoint (elect) the agreed candidate to the post of senior executive within the time limits specified in paragraph 12 of this article;

2) withdrawal by the authorised body of its consent to the appointment (election) to the post of senior executive.

14. The authorised body shall refuse to grant consent to the appointment (election) of a senior executive on the following grounds:

1) the candidate for the position of senior executive does not meet the requirements laid down in this Article, sub-paragraph 20 of Article 1, paragraph 4 of Article 54, paragraph 2 of Article 59 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Joint-Stock Companies” and Article 9 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Accounting and Financial Reporting”;

2) a negative test result.

The following shall be considered negative test results:

a candidate for a managerial position achieves a score of less than seventy per cent correct answers;

a breach by a candidate for a senior management position of the testing procedure established by the authorised body;

failure to attend the test at the appointed time prior to the expiry of the period for the authorised body’s approval of the candidate for a senior management position;

3) failure to address the comments of the authorised body or to submit documents revised in light of the comments of the authorised body prior to the expiry of the time limit specified in paragraph 6 of this Article and in the regulatory legal act of the authorised body;

4) a failure to follow the procedure for the election (appointment) of a candidate for a senior management position as laid down by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

5) failure to submit the documents within the period specified in paragraph 6 of this Article, during which the senior executive holds their post without the approval of the authorised body;

6) whether the authorised body has information regarding actions taken by a candidate for a senior management position that are deemed to have been carried out with the intention of manipulating the securities market and/or have resulted in damage to a third party (third parties).

This requirement shall apply for a period of one year from the date of the earliest of the following events:

the authorised body’s determination that the actions of a candidate for a senior management position have been committed for the purpose of manipulating the securities market;

the receipt by the authorised body of information confirming that such acts have caused damage to a third party (third parties);

7) the authorised body has information that a candidate for a senior management position was a senior executive (or a person acting in that capacity) of a financial institution, in respect thereof, for actions recognised as having been committed for the purpose of manipulating the securities market, the authorised body has applied supervisory response measures and/or imposed an administrative penalty under Article 259 of the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offences;

8) the authorised body has information stating that the candidate for a senior management position was a senior executive (or a person acting in that capacity) of a financial institution, a stock exchange trader, whose actions resulted in damage to a financial organisation and/or a third party (or third parties) involved in the transaction;

9) the authorised body has information showing that the candidate for a senior management position was a stock exchange trader whose responsibilities included making decisions on issues that led to the breaches referred to in sub-paragraph 7 of this paragraph.

The requirements laid down in sub-paragraphs 7), 8) and 9) of this paragraph shall apply for a period of one year from the date of the earliest of the following events:

the recognition by the authorised body that a financial institution’s actions were carried out with the intention of manipulating the securities market;

the receipt by the authorised body of information confirming that the actions of a candidate for a senior management position have caused damage to a financial institution and/or a third party (third parties).

The information mentioned in sub-paragraphs 6), 7), 8) and 9) of the first part of this paragraph shall also include information received by the authorised body from the financial supervisory authority of the state in which the non-resident financial organisation of the Republic of Kazakhstan is resident.

15. In the event of two consecutive refusals by the authorised body to grant consent to the appointment (election) to a senior management position:

1) documents regarding the approval of a candidate for a senior management position may be resubmitted to the authorised body after a period of twelve consecutive months has elapsed from the date on which the authorised body issued its second decision refusing to grant approval for the candidate’s appointment (election);

2) a member of the governing body of a financial institution may be elected as a senior executive of that financial institution twelve consecutive months after the date on which the authorised body adopted a decision to refuse consent to their election for a second time.

16. The authorised body shall revoke its consent to the appointment (election) to a senior management position on the following grounds:

1) failure by a senior executive to satisfy the requirements set out in this Article, Article 16-2 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”, sub-paragraph 20) of Article 1, paragraph 4 of Article 54 and paragraph 2 of Article 59 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Joint-Stock Companies”, Article 9 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Accounting and Financial Reporting” or a regulatory legal act of the authorised body;

2) identification of inaccurate information based on which consent was given;

3) application by the authorised body of the supervisory response measure envisaged in sub-paragraph 11) of paragraph 1 of Article 80 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, sub-paragraph 11) of paragraph 1 of Article 53-3 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”, sub-paragraph 10) of paragraph 1 of Article 3-5 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On the Securities Market” and paragraph 2 of Article 3-1 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On the Insurance Payments Guarantee Fund”;

4) failure or improper performance by an insurance (reinsurance) organisation, or a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, of its obligations to pay compulsory or extraordinary contributions, as well as initial one-off and additional contributions, to the organisation guaranteeing the payment of insurance benefits to policyholders (insured persons, beneficiaries) in the event of the liquidation of insurance organisations, on two or more occasions within the last twelve months;

5) failure to perform or improper performance by a bank, a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance (reinsurance) organisation, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or an organisation engaged in brokerage activities on the securities market, of its obligations to pay mandatory contributions and/or other payments to the Financial Ombudsman’s Office on two or more occasions within the last twelve months;

6) failure by a bank, a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance (reinsurance) organisation, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or an organisation engaged in brokerage activities on the securities market, on two or more occasions within the last twelve months, to comply with the decision of the Financial Ombudsman within the time limit specified by the decision;

7) failure by an insurance (reinsurance) organisation, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, on two or more occasions within a consecutive twelve-month period, of requirements to provide information to the unified insurance database, including the distortion and/or incomplete and/or untimely provision of such information;

8) failure to adhere to the requirements set out in this article.

The withdrawal by the authorised body of its consent to the appointment (election) of a senior executive to a position constitutes grounds for the withdrawal of any consent previously granted to that senior executive in other market entities.

The powers of a senior executive whose appointment (election) to the post of senior executive has been revoked by the authorised body shall cease upon receipt of such revocation.

17. A market participant must terminate the employment contract with a senior executive and/or take other measures to terminate their powers in the event that:

1) the revocation by the authorised body of consent to the appointment (election) to a senior management position;

2) a breach of the procedure for the election (appointment) of a candidate to a senior management position as laid down by the laws of the Republic of Kazakhstan;

3) failure by the authorised body to approve the appointment of a person recognised as a senior executive based on the reasoned opinion of the authorised body to the post of senior executive.

18. A market entity (excluding banking and insurance holding companies) shall notify the authorised body of any changes involving senior management, including (regarding):

the appointment (election) of a senior executive, or their transfer to another post;

the termination of an employment contract and/or the termination of a senior executive’s powers;

the imposition of criminal or administrative liability on a senior executive for committing a corruption offence;

a change to the surname, first name or patronymic (if stated on the identity document) of a senior executive.

19. The requirements herein shall not apply to senior executives of banking holding companies that are non-residents of the Republic of Kazakhstan or insurance holding companies that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, subject to one of the following conditions being met:

banking and insurance holding companies must hold an individual credit rating of at least “A”- from one of the rating agencies listed by the authorised body, as well as written confirmation from the financial supervisory authority of the country where the banking or insurance holding company is resident, insurance holding companies are resident, confirming that such holding companies are subject to consolidated supervision;

the existence of an information-sharing agreement between the authorised body and the financial supervisory authority of the state where the banking and insurance holding companies are resident, as well as the fact that the banking and insurance holding companies hold the minimum required rating from one of the rating agencies. The minimum rating and the list of rating agencies shall be established by a regulatory legal act of the authorised body.

20. The requirements of this Article, excluding sub-paragraphs 1) and 4) 5) and 7) of paragraph 2 of this Article, shall not apply to:

a banking holding company that indirectly holds shares in a bank and/or derivative securities issued pursuant to the laws of the Republic of Kazakhstan or a foreign state, the underlying asset thereof being voting shares in the bank, through ownership and/or use, and/or the disposal of shares or equity interests in the authorised capital of a banking holding company – a resident of the Republic of Kazakhstan – which directly holds shares in the said bank and/or derivative securities issued under the legislation of the Republic of Kazakhstan or a foreign state, the underlying asset of which is the voting shares of the said bank;

an insurance holding company that indirectly holds shares in an insurance (reinsurance) organisation and/or derivatives issued in line with the laws of the Republic of Kazakhstan or a foreign state, the underlying asset of which is the voting shares of an insurance (reinsurance) organisation, through ownership and/or control, and/or the disposal of shares or equity interests in the authorised capital of an insurance holding company resident in the Republic of Kazakhstan that directly holds shares in the said insurance (reinsurance) organisation and/or derivative securities, issued under the laws of the Republic of Kazakhstan or a foreign state, the underlying asset thereof being voting shares of the said insurance (reinsurance) organisation.

Footnote. The Law has been supplemented with Article 9-4 under Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the enactment procedure).

Article 9-5. Procedure for granting consent to acquire the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company

1. Any person wishing to obtain approval to acquire the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company must apply to the authorised body for approval to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company in the form established by a regulatory legal act of the authorised body, enclosing the documents and information specified in paragraphs 8, 9, 10, 11, 13 and 14 of this Article.

2. A fee shall be paid to obtain approval for acquiring the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, banking holding company or insurance holding company; the amount and method of payment of this fee shall be governed by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

3. The rules governing the granting and withdrawal of consent for the acquisition of the status of a major shareholder in a bank, a banking holding company, a major shareholder in an insurance (reinsurance) organisation, an insurance holding company, or a major shareholder in an investment portfolio manager, as well as the requirements for the documents to be filed in order to obtain such consent, shall be established by a regulatory legal act of the authorised body.

4. Legal entities that are non-residents of the Republic of Kazakhstan may obtain the consent of the authorised body to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company, if they or their parent organisation hold the minimum required rating from one of the rating agencies. The minimum rating and the list of rating agencies shall be established by a regulatory act of the authorised body.

The rating referred to in the first part of this paragraph shall not be required for a legal entity that is not a resident of the Republic of Kazakhstan and which intends to indirectly hold, use and dispose of a total of ten per cent or more of the voting shares in a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager, including by means of derivative securities issued under the legislation of the Republic of Kazakhstan or a foreign state, the underlying asset thereof being voting shares of the bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an investment portfolio manager (hereinafter, for the purposes of this Article, “shares”), or to exert indirect influence on decisions taken by the bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an investment portfolio manager (by voting) through ten per cent or more of the bank’s voting shares, an insurance (reinsurance) organisation that manages an investment portfolio via ownership of voting shares (stake in the authorised capital) of another legal entity that is not a resident of the Republic of Kazakhstan and is a major shareholder in a bank or a banking holding company, a major shareholder of an insurance (reinsurance) organisation or an insurance holding company, or a major shareholder of an investment portfolio manager who directly owns and/or holds, and/or controls, in aggregate, ten per cent or more of the bank’s shares, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager and having the minimum required rating.

5. A non-resident legal entity of the Republic of Kazakhstan may be a shareholder in an investment portfolio manager engaged in the trust management of pension assets, provided it holds the minimum required rating from one of the credit rating agencies. The minimum required rating and the list of credit rating agencies shall be established by a regulatory legal act of the authorised body.

The shareholding of a non-resident individual of the Republic of Kazakhstan in the shares of an investment portfolio manager engaged in the fiduciary management of pension assets may not exceed ten per cent of the total number of voting shares of the investment portfolio manager engaged in the fiduciary management of pension assets.

6. A banking holding company that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance holding company that is not a resident of the Republic of Kazakhstan and which directly owns and/or uses and/or disposes of twenty-five per cent or more of the shares of a bank or an insurance (reinsurance) organisation may only be a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, subject to the following conditions:

1) the non-resident financial institution in the Republic of Kazakhstan holds a valid licence (authorisation) to engage in financial activities under the laws of the state of which it is a resident, in cases where such a licence (authorisation) is required under the laws of that state;

2) the existence of consent (authorisation) to hold shares in a bank or an insurance (reinsurance) organisation operating within the territory of the Republic of Kazakhstan, issued by the financial supervisory authority of the state where the financial organisation is resident (but not a resident of the Republic of Kazakhstan), in cases where such consent (authorisation) is required under the legislation of that state;

3) the financial institution – a non-resident of the Republic of Kazakhstan – or its parent organisation must hold the minimum required rating from one of the rating agencies listed in a regulatory legal act issued by the authorised body;

4) a financial institution that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan shall be subject to consolidated supervision in the country where it is a resident.

7. Major shareholders of a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager who are natural persons shall pay for the shares of the bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager in an amount not exceeding the value of the property they own. Meanwhile, the value of the assets (net of the value of previously acquired shares in a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager) must be no less than the aggregate value of the previously acquired and newly acquired shares in a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager.

The funds used to acquire shares in a bank, an insurance (reinsurance) company or an investment portfolio manager may come from money held in the applicant’s bank account or received by the applicant:

1) for a natural person:

as income from business, employment and/or other activities not prohibited by the laws of the Republic of Kazakhstan or the laws of a foreign state;

in the form of a gift, inheritance, winnings and/or the sale of property received free of charge or inherited – up to an amount not exceeding twenty-five per cent of the value of the shares acquired in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager;

2) for a legal entity:

as income or proceeds from business activities and/or other activities not prohibited by the legislation of the Republic of Kazakhstan or the legislation of a foreign state;

in the form of a contribution to the applicant’s authorised capital.

For a legal entity that is a financial institution, the sources of funds used to acquire shares in a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager may include the financial institution’s own assets, subject to the condition that the acquisition of shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager does not result in the financial organisation breaching capital adequacy ratios, liquidity ratios or other standards (limits) established by the legislation of the state of which the financial organisation is a resident.

8. To obtain approval to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, a natural person must furnish the following documents and information:

1) copies of documents confirming the terms and procedure for acquiring shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager;

2) information regarding the sources (origin) of the funds used to acquire shares in a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager, as well as copies of documents confirming this information.

Where a natural person acquires shares in a bank, an insurance (reinsurance) company or an investment portfolio manager using funds received as a gift or proceeds from the sale of property received free of charge, the applicant must also supply information regarding the donor and the sources of the donor’s funds and property;

3) information on legal entities where the applicant is a major shareholder, in the form prescribed by a regulatory act of the authorised body. Where the applicant is a major shareholder in a legal entity that is not resident in the Republic of Kazakhstan, copies of documents confirming the applicant’s major shareholding in that legal entity must be filed as well;

4) a recapitalisation plan for a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager in the event of a potential deterioration in the financial position of the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager;

5) details of income and assets, and data on outstanding debts in respect of all the applicant’s liabilities, in the form prescribed by a regulatory legal act of the authorised body.

A natural person who is a resident of the Republic of Kazakhstan must also file a copy of a declaration of assets and liabilities, drawn up as required by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan, dated no earlier than thirty calendar days prior to the date of filing with the authorised body of an application for the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, bearing a stamp from the tax authority confirming receipt.

The information specified above shall be accompanied by the documents required for the analysis of the applicant’s financial position, as well as documents confirming the value of the property as estimated by an appraiser within the six months preceding the date of filing the application;

6) details on the applicant as per the form prescribed by the regulatory legal acts of the authorised body, including details of employment history and an impeccable business reputation.

To confirm their impeccable business reputation, natural persons who are non-residents of the Republic of Kazakhstan must furnish documents certifying that they have no outstanding or unexpunged criminal convictions, issued by the competent state authority of their country of citizenship and their country of permanent residence, and stateless persons – from the country of their permanent residence (the date of issue of the aforementioned documents must not be more than six months prior to the date of filing the application);

7) a copy of the document confirming payment of the consent fee.

The document mentioned in indent one of this sub-paragraph shall not be provided in the following case:

payment via the e-government payment gateway;

obtaining approval to acquire the status of a major participant managing an investment portfolio.

9. Where a natural person or legal entity satisfies the criteria for being a major shareholder of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company without obtaining the prior written consent of the authorised body, based on a donation agreement, a trust management agreement or as a result of inheriting such a position, the following must be additionally enclosed to the application for the acquisition of the relevant status:

1) copies of documents confirming the terms and conditions of gifts, trust management and inheritance in relation to shares in a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager;

2) the documents mentioned in sub-paragraphs 3), 4), 5), 6) and 7) of paragraph 8 of this article;

3) the documents listed in sub-paragraph 7 of paragraph 10 of this Article – where the applicant is a legal entity;

4) the document referred to in sub-paragraph 3 of paragraph 11 of this Article – where the applicant is a legal entity that is not a resident of the Republic of Kazakhstan;

5) details on the value of the shares that are the subject of a gift agreement, a trust management agreement or an inheritance, as established by a valuer under the laws of the Republic of Kazakhstan, along with copies of supporting documents.

To obtain approval to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) company, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company, an applicant who has acquired shares in a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager through a gift or inheritance must be the owner of assets whose market value, net of the value of any previously received (acquired) shares in the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, must be no less than the amount of financial investments, which may be required of the applicant to restore the financial position of the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager as per the recapitalisation plan for the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager.

Where a person satisfy the criteria for being a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company without obtaining the prior written consent of the authorised body, that person shall not be entitled to take any action aimed at influencing the management and/or strategy (policy) of the bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, and/or to exercise voting rights in respect of such shares until it has obtained the written consent of the authorised body under the provisions hereof.

In such cases, a person who satisfy the criteria for being a major shareholder of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company, insurance holding company, must notify the authorised body within ten calendar days of becoming aware that they meet the criteria of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company.

An application for the relevant status must be filed to the authorised body within thirty calendar days of the date on which the applicant became aware that it satisfies the criteria for being a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company, unless that person intends to dispose of the shares within the specified period. Information concerning the decision to dispose of shares must be furnished to the authorised body immediately upon the date on which such a decision is taken.

Where the authorised body refuses to grant consent to a person who meets the criteria for a major shareholder of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company, within six months of receiving written notification, such a person shall reduce the number of shares held in the bank or insurance (reinsurance) organisation, the investment portfolio manager to a level at which the person would no longer meet those criteria.

10. To obtain approval to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company, a legal entity resident in the Republic of Kazakhstan must file the following documents and data:

1) a copy of the decision by the applicant’s authorised body regarding the acquisition of shares in a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager (if the decision is not available on the financial reporting depository’s website);

2) details of persons who directly or indirectly hold ten per cent or more of the applicant’s shares (or equity interests in the authorised capital), and of persons exercising control over the applicant, as required by the regulatory act of the authorised body, accompanied by copies of documents confirming such details;

3) a list of the applicant’s related parties (if no such list is available on the financial reporting depository’s website);

4) the documents and information mnetioned in sub-paragraphs 1), 3), 4) and 7) of paragraph 8 hereof;

5) brief details of the applicant’s senior management employees in the format prescribed by the regulatory act of the authorised body, including details of their employment history and impeccable business reputation.

In respect of the applicant’s senior executives who are non-residents of the Republic of Kazakhstan, as proof of their impeccable business reputation, the applicant must file documents confirming that they have no outstanding or unexpunged criminal convictions, issued by the competent state authority of their country of citizenship and their country of permanent residence, and, in the case of stateless persons, the country of their permanent residence (the date of issue of the said documents must not be more than six months prior to the date of filing the application.

6) copies of the applicant’s annual financial statements (consolidated financial statements if the applicant has subsidiaries) for the last two financial years, certified by audit reports, as well as a copy of the applicant’s financial statements for the last completed quarter prior to filing the application.

If, between 1 January and 1 June of the current year, there is no auditor’s report confirming the financial statements for the last completed financial year, the applicant shall furnish copies of the financial statements (consolidated financial statements if the applicant has subsidiaries) for the last completed financial year and the last completed quarter prior to filing the application, as well as copies of the annual financial statements (consolidated financial statements if the applicant has subsidiaries), certified by audit reports, for the two years preceding the last completed financial year.

The financial statements mentioned in this sub-paragraph may not be furnished if:

such financial statements are published on the website of the financial statements depository;

if the applicant has been registered as a legal entity for less than one year and a major shareholder of the applicant is a person who holds the status of a major shareholder in the financial institution for which the applicant has filed an application to acquire the status of a major shareholder;

7) copies of documents confirming the person’s authority to apply and the documents attached thereto.

11. To obtain approval to acquire the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an investment portfolio manager of a banking holding company or an insurance holding company, a legal entity that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan must furnish the following documents and information:

1) the documents and details referred to in paragraph 10 of this article;

2) notarised copies of the constituent documents;

3) a copy of the consent (authorisation) to hold shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager operating within the Republic of Kazakhstan, issued by the competent state authority (financial supervisory authority) of the country whereof the applicant is a resident, or a copy of a confirmation from the competent state authority (financial supervisory authority) of the country where the applicant is resident, stating that such consent (authorisation) is not required;

4) a copy of the licence (authorisation) authorising the applicant to engage in financial activities under the laws of the state whereof the applicant is a resident, or a copy of a certificate issued by the financial supervisory authority of the state whereof the applicant is a resident confirming that no licence (authorisation) is required – in the event that the applicant is a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan.

12. The requirements of sub-paragraph 3) of paragraph 8 hereof regarding filing of copies of documents confirming the applicant’s significant interest in a legal entity that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, and sub-paragraph 2) of paragraph 10 hereof regarding furnishing copies of documents confirming information on persons who directly or indirectly hold ten per cent or more of the applicant’s shares (stakes in the authorised capital), and persons exercising control over the applicant shall not apply to an applicant that is a legal entity which is not a resident of the Republic of Kazakhstan, subject that one of the following conditions is met:

1) the applicant must have a credit rating of at least “A” from one of the rating agencies listed in a regulatory act issued by the authorised body;

2) the availability of details on legal entities that are non-residents of the Republic of Kazakhstan in which the applicant is a major shareholder, on the applicant’s major shareholders, and on persons exercising control over the applicant, on the website of the financial supervisory authority of the state in which the applicant is resident.

For the purposes of sub-paragraph 5 of paragraph 10 hereof, the senior executive of a legal entity that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan (or a financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan) shall be deemed to comprise the head of the governing body, his or her deputy and the members of the governing body; the head of the executive body, his or her deputy and the members of the executive body, and the chief accountant.

With regard to the senior executives of a financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan and who are themselves non-residents of the Republic of Kazakhstan, for the purposes of sub-paragraph 5 of paragraph 10 of this Article, the applicant shall furnish details confirming their impeccable business reputation, in the form prescribed by a regulatory legal act of the authorised body.

The financial statements referred to in sub-paragraph 6) of paragraph 10 hereof shall need not be filed where the applicant is a financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan and such financial statements shall be published and available in Kazakh, Russian or English on the website of the financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan or on a foreign stock exchange.

13. To obtain approval for a non-resident bank of the Republic of Kazakhstan to acquire the status of a banking holding company, or for a non-resident insurance organisation of the Republic of Kazakhstan to acquire the status of an insurance holding company, subject that the non-resident bank or insurance organisation of the Republic of Kazakhstan holds a credit rating of at least “A”- from one of the rating agencies, the list thereof is established by a regulatory legal act of the authorised body, the applicant shall file the documents and data mentioned in sub-paragraphs 4) and 7) of paragraph 8, sub-paragraphs 1), 2), 6) and 7) of paragraph 10, and sub-paragraphs 3) and 4) of paragraph 11 hereof.

14. Natural persons wishing to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager upon acquiring shares representing twenty-five per cent or more of the voting shares, as well as legal entities wishing to acquire the status of a banking holding company or an insurance holding company, in addition to the documents and data listed in this article, must furnish a business plan for the next five years, the requirements for which are set by the authorised body.

15. A decision on an application filed to obtain the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company as per the requirements hereof must be adopted by the authorised body within fifty working days of filing the application.

The authorised body shall suspend the period for reviewing documents filed to obtain the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company, whilst the authorised body is forming a reasoned opinion concerning the applicant under Article 13-5 hereof. This period shall be suspended from the date on which the draft reasoned decision is sent to the person who filed the documents to obtain the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company, until the date when the authorised body adopts the reasoned decision.

An application for the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, banking holding company or insurance holding company, filed as part of the process for obtaining authorisation to establish a bank, insurance (reinsurance) organisation, shall be reviewed by the authorised body within the time limits established for examination of an application for a licence to establish a bank or an insurance (reinsurance) organisation.

An application for the status of a major shareholder in a bank or banking holding company, furnished as part of the process of obtaining authorisation for the voluntary reorganisation of a microfinance organisation by conversion into a bank, shall be examined by the authorised body within the time limits established to examine an application for authorisation of the voluntary reorganisation of a microfinance organisation by conversion into a bank.

The authorised body must notify the applicant in writing of the outcome of its decision; where consent to acquire the relevant status is refused, the written notification must state the grounds for the refusal.

When granting approval to a bank to acquire the status of a major shareholder, or to a banking holding company of another bank, or to an insurance (reinsurance) organisation to acquire the status of a major shareholder, or to an insurance holding company of another insurance (reinsurance) organisation, the authorised body shall simultaneously issue authorisation for a significant stake in the bank’s capital, an insurance (reinsurance) organisation, or the establishment (acquisition) of a subsidiary bank or a subsidiary insurance (reinsurance) organisation, subject to the applicant obtaining the relevant authorisation.

16. An authorised body may refuse to grant consent to persons wishing to become major shareholders in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company on any of the following grounds:

1) failure to comply with the requirements set out in sub-paragraphs 4), 5), 6) and 7) of paragraph 2 of Article 9-4 of this Law (in respect of a natural person or senior officers of the applicant, where the applicant is a legal person);

2) the applicant’s unstable financial position.

An applicant’s financial position shall be considered unstable if any of the following criteria apply:

the applicant is a legal entity established less than two years prior to the date of filing the application, excluding where a major shareholder of the applicant is a person who holds the status of a major shareholder in a financial institution for which the applicant has furnished an application to acquire the status of a major shareholder;

the applicant’s liabilities exceed its assets, less the value of assets held in the form of shares and equity interests in the authorised capital of other legal entities, and shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager that the applicant intends to acquire;

losses for each of the two completed financial years;

the size of the applicant’s liabilities poses a significant risk to the financial position of the bank, insurance (reinsurance) company or investment portfolio manager;

the existence of any overdue and/or written-off debts owed by the applicant to the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager;

an analysis of the financial implications of the applicant acquiring the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company suggests that the applicant’s financial position will deteriorate;

the value of the applicant’s assets (net of liabilities) is insufficient to acquire shares in a bank, an insurance (reinsurance) company or an investment portfolio manager;

other grounds, identified through reasoned judgement, specifying that the applicant is in a precarious financial position and/or that there is a risk of harm to the bank and/or its depositors, an insurance (reinsurance) organisation and/or its clients, an investment portfolio manager and/or contributors to a voluntary pension savings fund;

3) the documents furnished do not satisfy the requirements hereof, or the comments made by the authorised body regarding the filed documents have not been addressed;

4) a breach of the competition law of the Republic of Kazakhstan resulting from the applicant acquiring the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company;

5) cases where the person acquiring the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company, insurance holding company, is a legal entity registered in offshore zones, the list thereof is established by the authorised body, apart from cases envisaged by paragraph 4 of Article 9 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”;

6) failure by the applicant to meet the requirement set out in Part 3 of paragraph 3 of Article 6 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, as well as other requirements established by legislative acts of the Republic of Kazakhstan, applicable to major shareholders of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, banking holding companies, insurance holding companies;

7) an analysis of the financial implications of the applicant acquiring the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company suggests that the financial position of the bank, the insurance (reinsurance) organisation or the investment portfolio manager, as the case may be, will deteriorate;

8) the applicant—a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan—does not hold a licence (authorisation) to engahe in financial activities under the laws of the state whereof it is a resident, in cases where such a licence (authorisation) is required under the laws of that state;

9) the applicant – a legal entity that is not a resident of the Republic of Kazakhstan – or its parent organisation does not hold the minimum required rating from one of the rating agencies, the list whereof is set out by the authorised body excluding cases mentioned in paragraph 4 hereof;

10) the inefficiency of the proposed recapitalisation plan for the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager in the event of a potential deterioration in the financial condition of the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager;

11) the applicant (if a natural person) or a senior executive of the applicant (if a legal entity) does not have an impeccable business reputation;

12) cases where a person was previously, or currently is, a major shareholder (as a natural person) or the first executive of a major shareholder (as a legal entity) and/or a senior executive of a financial institution, including a financial institution that is not resident in the Republic of Kazakhstan, within a period of no more than one year prior to the adoption by the authorised body or the financial supervisory authority of the state in which the financial institution that is not resident in the Republic of Kazakhstan is resident, of a decision to place the bank under resolution, a decision to revoke the licence of a financial organisation, including a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, resulting in its liquidation and/or the cessation of its activities in the financial market; or the entry into force of a court order for the compulsory liquidation of a financial organisation, including a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, or if it is declared bankrupt under the procedure laid down by the legislation of the Republic of Kazakhstan or by the legislation of the state in which the non-resident financial organisation is resident.

This requirement shall apply for a period of ten years following the adoption by the authorised body or the financial supervisory authority of the state where the non-resident financial organisation of the Republic of Kazakhstan is resident of a decision to place the bank under resolution or a decision to revoke the financial organisation’s licence, including a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, which has resulted in their liquidation and/or the cessation of their activities in the financial market, or the entry into force of a court order for the compulsory liquidation of a financial organisation, including a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, or if it is declared bankrupt under the procedure laid down by the laws of the Republic of Kazakhstan or by the legislation of the state in which the non-resident financial organisation is resident.

For the purposes of this sub-paragraph, the term “financial institution” shall also include a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, and a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan;

13) failure of a financial organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan and wishes to acquire the status of a banking holding company or an insurance holding company to comply with the requirements set out in paragraph 6 hereof;

14) cases where the applicant – a financial institution – is a non-resident of the Republic of Kazakhstan and is not subject to supervision on a consolidated basis in its country of establishment;

15) the inability to conduct consolidated supervision of a banking conglomerate due to the fact that the legislation of the countries in which the non-resident members of the banking conglomerate are located makes it impossible for them, and for the banking conglomerate, to satisfy the requirements laid down by the laws of the Republic of Kazakhstan;

16) the existence of grounds for refusing to grant a licence to establish a bank or an insurance (reinsurance) organisation.

Where a bank or an insurance (reinsurance) organisation wishes to acquire the status of a major shareholder in another bank, insurance (reinsurance) organisation, banking holding company or insurance holding company, with a view to establishing or acquiring a subsidiary bank or a subsidiary insurance (reinsurance) organisation, or acquiring a significant stake in the share capital of a bank, insurance (reinsurance) organisation, when reviewing the documents furnished, the authorised body shall consider the grounds for refusal set out in paragraph 3 of Article 9-6 hereof. Where there are grounds for refusing to grant authorisation for the establishment or acquisition of a subsidiary, or for a significant stake in an organisation’s capital, the authorised body shall refuse to grant consent for the acquisition of the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, a banking holding company or an insurance holding company;

17) the beneficial owner of the applicant – a legal entity as established under the Law of the Republic of Kazakhstan “On Combating the Legalisation (Laundering) of Proceeds of Crime, the Financing of Terrorism and the Financing of the Proliferation of Weapons of Mass Destruction” – has an unexpunged or unspent criminal conviction for offences regarding legalisation (laundering) of proceeds of crime, the financing of terrorism and the financing of the proliferation of weapons of mass destruction.

17. The authorised body may revoke consent for the acquisition of the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company in the following cases:

1) the disclosure of inaccurate data based thereon the approval was granted;

2) the identification of a breach of the Republic of Kazakhstan’s competition law resulting from the applicant acquiring the status of a major shareholder, a banking holding company or an insurance holding company;

3) failure by major shareholders of a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company to observe the requirements hereof;

4) the absence of a major shareholder – a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, or a banking holding company – a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or an insurance holding company that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, from one of the rating agencies, the list whereof is set by the authority.

Where consent to acquire the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company is withdrawn, the authorised body shall decide to revoke the consent previously granted within two months of the date when the fact constituting the grounds for withdrawal of consent is discovered.

Upon revocation of consent, within six months of the date of revocation, the person to whom such a measure applies must reduce the number of shares they hold in the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager to a level that does not require the consent of the authorised body to acquire the status of a major shareholder, and to present supporting documents to the authorised body.

A person whose consent, given in pursuance of this Article, has been withdrawn shall not be entitled to transfer shares in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an investment portfolio manager to another person for trust management.

Where persons in respect of whom the authorised body has decided to revoke the relevant consent fail to fulfill the requirements of this paragraph, the authorised body may apply to the court to ensure that such persons comply with the authorised body’s requirements.

18. A major shareholder of a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, as well as a banking holding company or insurance holding company, must notify the authorised body within thirty calendar days of any change in the percentage of shares held in the bank or insurance (reinsurance) organisation, the investment portfolio manager’s shareholding in the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, held directly and/or indirectly, accompanied by supporting documents, unless such a change results from the bank’s repurchase of its own shares, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager or a banking holding company, an insurance holding company from other shareholders.

In the event of a change in the number of shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager (in percentage or absolute terms) held by a major shareholder of the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, or by a banking holding company, insurance holding company, relative to the number of voting shares in the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, the major shareholder of the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, the banking holding company, insurance holding company must report to the responsible authority details of the sources (origin) of funds, which have been used to acquire shares in a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager, accompanied by copies of documents confirming this information. The sources of funds that may be used by major shareholders of a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager – who are natural persons – for the additional acquisition of shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager are listed in paragraph 7 of this article.

Where the percentage of shares in a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager held by a major shareholder of the bank falls below ten or twenty-five per cent, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company, to the number of voting shares in the bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, upon application by a major shareholder of the bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, a banking holding company or an insurance holding company, or where the authorised body independently discovers facts constituting grounds for revoking the consent granted, the written consent previously granted by the authorised body shall be deemed to have been revoked from the day following the date when the authorised body receives the said application or discovers facts constituting grounds for revoking the consent granted.

A major shareholder of a bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager who is a natural person, in the event that the number of shares held by them increases to twenty-five per cent or more of the bank’s voting shares, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager, in addition to the documents and within the time limits set out in this paragraph, shall furnish a business plan, the requirements whereof shall be laid down by the authorised body, covering the next five years.

19. The requirements for obtaining the status of a major shareholder in a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company shall not apply to:

the Government of the Republic of Kazakhstan;

a national holding company;

a unified accumulative pension fund, an investment portfolio manager, or a holder of voting shares and/or derivatives of a bank or an insurance (reinsurance) organisation that manages an investment portfolio, using pension assets;

a person acting as the nominee holder of voting shares and/or derivative securities of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager, or the issuer of such derivative securities;

a person recognised as indirectly holding (having the ability to vote, decide and/or influence decisions by virtue of a contract or otherwise) shares and/or derivative securities of the bank, an insurance (reinsurance) organisation, an investment portfolio manager by virtue of holding (having the ability to vote, decide and/or influence decisions by virtue of a contract or otherwise) shares in another financial organisation having the status of a major shareholder (banking holding company, insurance holding company) of the said bank, an insurance (reinsurance) organisation managing an investment portfolio;

a person who is not a resident of the Republic of Kazakhstan and who indirectly holds (has the ability to vote, decide and/or influence decisions by virtue of a contract or otherwise) shares and/or derivative securities of the bank, an insurance (reinsurance) organisation that manages an investment portfolio by owning (having the ability to vote, decide and/or influence decisions by virtue of a contract or otherwise) shares in another financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, that is subject to consolidated supervision in its country of establishment and has the status of a major shareholder (banking holding company, insurance holding company) of the said bank, insurance (reinsurance) organisation or investment portfolio manager.

20. The requirements set forth herein regarding the minimum required rating from one of the rating agencies and an information-sharing agreement between the authorised body and the financial supervisory authority of the state in which the non-resident financial organisation of the Republic of Kazakhstan is resident, shall not apply to cases where the applicant – a non-resident financial organisation of the Republic of Kazakhstan – acquires one hundred per cent of the shares of a bank resident in the Republic of Kazakhstan from a national holding company.

Footnote. The Law has been supplemented with Article 9-5 under Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall take effect upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 9-6. Procedure for granting a permission to a bank or an insurance (reinsurance) organisation to establish or acquire a subsidiary, or to acquire a significant stake in the capital of an organisation

1. A bank or an insurance (reinsurance) organisation may establish or acquire a subsidiary, or hold a significant stake in the capital of an organisation, in lime with the list set out by paragraph 2 of Article 23 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan” and Article 48 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”, only with the prior permission of the authorised body.

A fee shall be charged for the issue of a permission to establish or acquire a subsidiary and/or to acquire a significant stake in the capital of organisations; the amount of this fee and the procedure for its payment shall be specified by the tax legislation of the Republic of Kazakhstan.

2. An application by a bank or an insurance (reinsurance) organisation for permit to establish or acquire a subsidiary must be filed using the form prescribed by a regulatory act of the authorised body, accompanied by the following documents:

1) a resolution on the establishment of a subsidiary, or the memorandum of association and draft articles of association – in the case of the establishment of a subsidiary;

2) a resolution on the acquisition of a subsidiary and the articles of association – in the case of the acquisition of a subsidiary;

3) the business plan of a subsidiary, the requirements thereof being set out in a regulatory act issued by the authorised body;

4) the financial statements of the subsidiary being acquired, as certified by an auditor’s report, for the last completed financial year, as well as the financial statements of the subsidiary being acquired for the last completed quarter prior to filing the application.

If, between January 1 and June 1 of the current year, there is no auditor’s report certifying the financial statements for the last completed financial year, copies of the financial statements for the last completed financial year and the last completed quarter prior to filing the application must be filed, along with the annual financial statements certified by an auditor’s report, for the year preceding the last completed financial year.

If the subsidiary being acquired has been in operation for less than a year, financial statements must be filed for the last completed quarter prior to furnishing the application;

5) a document confirming payment of the licence fee, excluding cases where payment is made via the e-government payment gateway;

6) copies of documents certifying the person’s authority to file the application and the documents attached thereto;

7) other documents based on which it is intended to acquire control over, or which confirm control over, a subsidiary, specifying the basis for the establishment of such control.

The documents listed in sub-paragraphs 1), 2) or 4) of this paragraph shall not be required if they are available on the financial reporting depository’s website.

3. A permit for the establishment or acquisition of a subsidiary shall be refused on any of the following grounds:

1) failure to address the comments made by the authorised body regarding the documents presented within the timeframe set by the authorised body;

2) failure by a bank or an insurance (reinsurance) organisation to observe prudential standards and limits as a result of the alleged existence of a subsidiary of the bank or insurance (reinsurance) organisation;

3) an analysis of the financial implications, suggesting a deterioration in the financial position of a bank, a banking conglomerate, an insurance (reinsurance) organisation or an insurance group as a result of the activities of a subsidiary or of investments planned by the bank or the insurance (reinsurance) organisation;

4) failure by the subsidiary being acquired to meet the established prudential standards and limits in the cases envisaged by the legislation of the state in which the subsidiary being acquired is resident, withhin three months preceding the date of applying to the authorised body for the permit, and/or within the period when the application is being considered;

5) whether the bank, insurance (reinsurance) organisation and/or the proposed subsidiary has in place the supervisory response measures required by sub-paragraphs 2), 3), 4), 5), 8) and 13) of paragraph 1 of Article 80, Article 81 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, sub-paragraphs 2), 3), 4), 5) and 8) of paragraph 1 of Article 53-3 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”, and/or administrative penalties for administrative offences stipulated in parts six and eight of Article 213, Articles 227, 229, 230 and Part 4 of Article 239 of the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offences, at the time of application and/or while the documents are being processed;

6) in cases where a bank or an insurance (reinsurance) organisation establishes or acquires a subsidiary – a bank, an insurance (reinsurance) organisation or an investment portfolio manager – that is a resident of the Republic of Kazakhstan, failure to observe the requirements laid down herein, as well as the laws of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, “On Insurance Activities”, “On the Securities Market”, with regard to granting consent for the acquisition of the status of a banking holding company, an insurance holding company, a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an investment portfolio manager – residents of the Republic of Kazakhstan;

7) failure by a bank or an insurance (reinsurance) organisation to observe the requirements laid down in Articles 23 and 50 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, Articles 15-1 and 48 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”, in relation to the establishment of subsidiaries of a bank, subsidiaries of insurance (reinsurance) organisations, and the acquisition by banks or insurance (reinsurance) organisations of shares, equity interests, units or other forms of equity participation in the capital of organisations.

4. An application by a bank or an insurance (reinsurance) organisation for permission to acquire a significant stake in the capital of an organisation shall be filed in the form prescribed by a regulatory legal act of the authorised body, accompanied by the documents specified in sub-paragraphs 2), 3), 4), 5) and 6) of paragraph 2 of this Article.

A permit for a significant stake in the capital of organisations shall be refused on the grounds stipulated in paragraph 3 hereof.

5. The authorised body shall grant or refuse the permit within fifty working days of the application being lodged.

If a licence is refused, the authorised body must notify the applicant in writing of the grounds for the refusal.

Where a bank establishes another bank or acquires a significant stake in the capital of another bank, an application for permission to establish a subsidiary or to acquire a significant stake in the capital of an organisation, filed as part of the process for obtaining permission to open a bank or for the voluntary reorganisation of a microfinance organisation into a bank, shall be reviewed by the authorised body within the time limits established for the review of applications for the issuance of the aforementioned permits.

6. The granting of a permit to a bank or an insurance (reinsurance) organisation to establish or acquire a subsidiary, or to acquire a significant stake in an organisation, shall be effected pursuant to the procedure laid down in a regulatory legal act issued by the authorised body.

The procedure for revoking and/or cancelling a permit to establish or acquire a subsidiary, or to acquire a significant stake in the capital of organisations, shall be laid down in a regulatory legal act issued by the authorised body.

7. A previously issued permit to establish or acquire a subsidiary or to acquire a significant stake in an organisation’s capital shall be revoked in the following cases:

1) where the permit to establish or acquire a subsidiary or to acquire a significant stake in an organisation’s capital is withdrawn in the event of:

the discovery of inaccurate data based on which the licence was granted;

the bank’s failure to observe the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan relating to the activities of the bank’s subsidiary, which led to a breach of the bank’s capital adequacy ratio;

where the activities of a subsidiary of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an organisation where the bank or insurance (reinsurance) organisation holds a significant stake in the capital, are found to be non-compliant with the requirements of paragraph 2 of Article 23 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, paragraph 3 of Article 48 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”;

2) the cessation of operations of a subsidiary of a bank, an insurance (reinsurance) organisation, or an organisation in which a bank or an insurance (reinsurance) organisation holds a significant stake, by way of restructuring (in the form of a merger or acquisition) or liquidation;

3) the absence of any evidence of control by the bank or insurance (reinsurance) organisation over the subsidiary;

4) the absence of any evidence of a significant stake in the organisation’s capital held by a bank or an insurance (reinsurance) company.

8. A permit issued by the authorised body for the establishment or acquisition of a subsidiary, or for a significant stake in the capital of an organisation, shall be deemed to have been withdrawn on the day following the date when the authorised body receives an application from a bank or an insurance (reinsurance) organisation, accompanied by supporting documents, requesting the withdrawal of the previously issued permit on the grounds specified in sub-paragraphs 2) , 3) and 4) of paragraph 7 hereof, or on the day the authorised body discovers facts constituting grounds for revoking the issued permit.

9. Where a permit to establish or acquire a subsidiary or a significant stake in an organisation is revoked on the grounds referred to in sub-paragraph 1) of paragraph 7 hereof, the authorised body shall take a decision within two months of the date when the fact constituting the grounds for revocation is detected.

Upon revocation of a licence to establish or acquire a subsidiary or a significant stake in an organisation, within six months of the date of such revocation, a bank or an insurance (reinsurance) organisation must dispose of the shares, equity interests, shares or other forms of equity interest in the capital of the said organisations to persons not linked to the bank or insurance (reinsurance) organisation in question by special relationships, and to furnish supporting documents to the authorised body.

10. Where a bank or an insurance (reinsurance) organisation wishing to acquire the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, a banking holding company or an insurance holding company establishes or acquires a subsidiary bank or a subsidiary insurance (reinsurance) organisation, or acquires a significant stake in the capital of a bank, insurance (reinsurance) organisation, permission to establish or acquire a subsidiary or a significant stake in the capital shall be granted by the authorised body to the bank or insurance (reinsurance) organisation at the same time as the document is issued, containing the consent of the authorised body to acquire the status of a major shareholder in a bank, an insurance (reinsurance) organisation, a banking holding company or an insurance holding company, without providing the documents specified in this Article, excluding the application for a permit to establish or acquire a subsidiary or a significant interest in the capital of an organisation and the document confirming payment of the fee for the issue of the permit.

The document confirming payment of the fee for the issue of a permit, referred to in the first sub-paragraph of this paragraph, shall not be required if the fee is paid via the e-government payment gateway.

11. The requirements herein shall not apply to:

1) cases where a bank establishes (acquires) a subsidiary under the conditions set out in Article 30 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”;

2) cases where a bank acquires shares in another bank, or shares and equity interests in the authorised capital of legal entities owned by another bank, in the course of a reorganisation by way of merger pursuant to the procedure laid down by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. The Law has been supplemented with Article 9-6 as per Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall become effective upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 9-7. Publication of key performance indicators for banks, branches of non-resident banks, banking holding companies, insurance (reinsurance) organisations, insurance brokers, insurance holding companies, branches of insurance (reinsurance) organisations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, a branch of a non-resident insurance broker of the Republic of Kazakhstan

1. A bank, an insurance (reinsurance) company or an insurance broker must publish annual consolidated financial statements; where there are no subsidiary companies, they must publish unconsolidated annual financial statements, as well as an audit report within the timeframes and according to the procedure established by a regulatory legal act of the authorised body, following confirmation by the audit firm of the accuracy of the information contained therein and the approval of the annual financial statements by the annual general meeting of the bank’s shareholders, insurance (reinsurance) organisation, the annual general meeting of the participants of an insurance broker, or a non-resident insurance broker of the Republic of Kazakhstan.

Upon request by the authorised body, a bank or a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan shall publish other reports on the website of the bank or the branch of the bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, as specified in the list and within the timeframes set out in a regulatory legal act issued by the authorised body.

Banks and insurance (reinsurance) organisations shall publish their balance sheets and profit and loss accounts on a quarterly basis, complying with international financial reporting standards, as required by the regulations issued by the authorised body, without an auditor’s report.

2. Banking holding companies that are residents of the Republic of Kazakhstan and insurance holding companies that are residents of the Republic of Kazakhstan shall publish annual consolidated financial statements, and, in the absence of a subsidiary (subsidiaries), unconsolidated financial statements, as well as an auditor’s report, as per the procedure and within the time limits established by a regulatory legal act of the authorised body.

3. A branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, and a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan shall publish information as required by the regulatory legal act of the authorised body:

annual financial statements based on the accounting records of a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan;

the annual consolidated financial statements of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, and in the absence of a subsidiary (or subsidiaries) – the unconsolidated annual financial statements of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, as well as an auditor’s report, following confirmation by an audit firm of the accuracy of the information contained therein and the approval of the financial statements by a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan.

A branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan shall publish, on a quarterly basis, a statement of assets and liabilities and a statement of income and expenditure, complying with international financial reporting standards, as per the procedure and within the time limits established by a regulatory legal act of the authorised body, without audit confirmation.

Footnote. The Law has been supplemented with Article 9-7 pursuant to Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall be enforced upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 10. Features of the state regulation, control and supervision of banking activity

Footnote. The title of Article 10 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

For the purposes of carrying out of the state regulation, control and supervision of banking activity, the authorized body shall:

1) determine procedure of giving and refuse in giving the consent for acquisition of the status of major participant of bank and bank holding company by the individual and legal entities, permission for creation and acquisition of branch organization by banks and bank holding companies, as well as permission for acquisition of significant participant in the capital of legal entities by the banks and bank holding companies, issue or refuse in issuance of specified consent and permissions;

2) establish minimum dimensions of owned capital of banks;

3) establish requirements on formation of reserve capital of banks;

4) approve prudential regulations and other standards and limits, compulsory for observance for banking conglomerates;

5) (Is excluded - dated 19 February, 2007 № 230)

6) establish procedure of classification of assets and conditional obligations and creation provisions against them. Procedure of allocation of assets and conditional obligations to the category of doubtful and loss shall be determined by agreement with the state body, ensuring tax control of fulfilment of tax obligations before the state;

7) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication);

8) determine the procedure for application and decide on the application of compulsory measures to the bank's affiliated individuals provided for by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

9) in cases established by the banking legislation of the Republic of Kazakhstan, decide to apply a regime of enhanced supervision or a regime for the restoration of financial stability to a bank or a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, and a resolution regime to a bank, and also appoint a temporary administration to manage the bank;

9-1) adopt decision on creation and termination of activity of stabilization of bank in the cases, provided by the Law of the Republic of Kazakhstan;

10) in the cases specified by the laws of the Republic of Kazakhstan, decide to revoke a banking licence to engage in all or certain types of operations stipulated by the banking legislation of the Republic of Kazakhstan, and appoint a provisional administration for the bank and a liquidation commission for a branch of a non-resident bank in the Republic of Kazakhstan that is being compulsorily wound up;

10-1) make a decision in cases established by the laws of the Republic of Kazakhstan to complete the procedure for voluntary or compulsory termination of the activities of a non-resident bank branch of the Republic of Kazakhstan;

11) carry out other functions in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 10 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 23.12.2005 № 107 (the order of enforcement see Article 2 of the Law № 107); dated 05.05.2006 № 139 (the order of enforcement see Article 2 of the Law of the Republic of Kazakhstan № 139); dated 19.02.2007 № 230 (the order of enforcement see Article 2); dated 11.07.2009 № 185-IV (shall be enforced from 30.08.2009); dated 15.07.2010 № 337-IV (the order of enforcement see Article 2); dated 15.07.2010 № 338-IV (the order of enforcement see Article 2); dated 28.12.2011 № 524-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2012 № 30-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.11.2015 № 422-V (shall enter into force from 16.12.2020); dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 16.12.2020); dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced sixty calendar days after the day of its first official publication); № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 10-1. The task, functions, rights and obligations of the representative of authorized body in the banks

Footnote. Article 10-1 is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 15.07.2010 № 338-IV (the order of enforcement see Article 2).

Article 11. Features of the state regulation, control and supervision of insurance activity

Footnote. The title of Article 11 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

For the purposes of carrying out of the state regulation, control and supervision of insurance activity, the authorized body shall:

1) determine procedure of giving or refuse in giving the consent for acquisition of the status of major participant of insurance (reinsurance) organization and insurance holding companies by the individual and legal entities, permission for creation and acquisition of branch organization by insurance (reinsurance) organization and insurance holding companies, as well as permission for acquisition of significant participant in the capital of legal entities by insurance (reinsurance) organization and insurance holding companies, issue of specified consent and permission or refuse in its issuance;

2) establish the requirements for the formation by insurance (reinsurance) organizations, branches of insurance (reinsurance) organizations-non-residents of the Republic of Kazakhstan of insurance reserves, the methodology for calculating insurance reserves and their structure;

2-1) approve requirements for the assessment and structure of insurance liabilities in accordance with international financial reporting standards and automation of their assessment, the methodology for assessing insurance liabilities, the procedure and terms for its approval;

3) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 02.07.2018 № 166-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

4) determine the procedure for placing and investing assets by insurance (reinsurance) organizations;

5) establish requirements for the content and procedure for processing of insurance policies;

6) determine procedure and conditions of increasing the amount of regular insurance payments during the term of the annuity contracts on the basis of actuarial conclusion and requirements to its content;

7) determine procedure and conditions of issuance of loans to its insured persons by the insurance organization, carrying out activity on endowment insurance;

8) determine the procedure for accounting of insurance (reinsurance) organization, branch of insurance (reinsurance) organization non-resident of the Republic of Kazakhstan insurance and reinsurance contracts, including those executed by insurance (reinsurance) organization, branch of insurance (reinsurance) organization non-resident of the Republic of Kazakhstan in violation of the deadlines established (agreements or legislation of the Republic of Kazakhstan);

9) excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication);

10) make, in cases established by the Laws of the Republic of Kazakhstan, a decision to deprive a license for the right to carry out insurance (reinsurance) activities and appoint a temporary administration (temporary administrator) of an insurance (reinsurance) organization, a liquidation commission forcibly terminating the activities of a branch of an insurance (reinsurance) non-resident organization of the Republic of Kazakhstan;

10-1) make, in cases established by the Laws of the Republic of Kazakhstan, a decision to complete the procedure for voluntary or compulsory termination of the activities of a branch of a non-resident insurance (reinsurance) organization of the Republic of Kazakhstan;

11) determine procedure of compulsory collective guarantee of insurance payments on the types of compulsory insurance;

12) carry out other functions in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 11 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 05.05.2006 № 139 (the order of enforcement see Article 2 of the Law of the Republic of Kazakhstan № 139); dated 19.02.2007 № 230 (the order of enforcement see Article 2); dated 15.07.2010 № 337-IV(the order of enforcement see Article 2); dated 28.12.2011 № 524-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2012 № 30-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 02.07.2018 № 166-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.11.2015 № 422-V (shall enter into force from 16.12.2020); dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 16.12.2020); dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication); dated 18.07.2025 № 215-VIII (shall be enforced from 01.01.2026).

Article 12. Peculiarities of state regulation, control and supervision over activities of securities market entities and other financial instruments

Footnote. The title of Article 12 in the new wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 24.11.2015 № 422-V (shall be enforced from 01.01.2016).

For the purposes of carrying out of the state regulation, control and supervision of activity of security market entities, the authorized body shall:

1) recognize the assets of financial market as securities;

1-1) shall monitor issuers of non-state equity securities;

2) carry out state registration of issues of non-state issue securities, Islamic securities, derivative securities;

review and approve reports on the results of the placement of shares, reports on the exchange of outstanding shares of a joint-stock company of one type for shares of this joint-stock company of another type, reports on the results of the placement or repayment of Islamic securities and derivative securities;

cancel issues of shares and bonds;

3) shall determine the conditions and procedure for the issuance, placement, circulation and redemption of securities, including derivative securities;

4) establish the conditions and procedure for state registration of securities issues, including derivative securities, consideration of reports on the results of their placement, reports on the results of placement or repayment of Islamic securities and derivative securities, as well as their cancellation;

5)-7) (Is excluded - dated 19 February, 2007 № 230);

8) determine conditions and procedure of suspension and resumption of placement and circulation of securities and public securities;

9) maintain the State register of securities, electronic register of the licensor and register of permissions for carrying out of activity on the security market;

9-1) determine procedure of giving and refuse in giving the consent for acquisition of the status of major participant, managing the investment portfolio by the individual and legal entities, requirements to the documents, presented for obtainment of the specified consent, issue or refuse in issuance of such consent;

9-2) establish the minimum amount of charter capital of professional participants of security market, procedure of its formation and composition;

9-3) approve the prudential regulations and other standards and limits, compulsory for observation for professional participants of security market;

10) establish conditions and procedure of carrying out of professional activity on the security market, as well as requirements to the condition and procedure of commission of transactions with securities;

11) establish procedure of investment by the investment portfolio managers and institutional investors;

11-1) establish procedure of maintaining of records of pension savings by the investment portfolio manager at the expense of voluntary pension contributions on the individual pension accounts of contributors (recipients);

11-2) give permission for reorganization of voluntary pension savings fund;

12) establish the procedure for activities of organizers of bidding in securities and professional organizations;

13) exercise supervision over manipulation of prices (rates) of securities and other financial instruments, including derivative securities and foreign currencies, conclusion of transactions in securities market involving the use of insider information or information constituting official, commercial, banking or other secret protected by law;

14) carry out regulation and control of functioning of investment funds in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

14-1) Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication);

14-2) establish requirements on existence of system of risk management for professional participants on the security market;

14-3) is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 02.07.2018 № 168-VІ (shall be enforced from 01.01.2019);

15) carry out other functions in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 12 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 07.07.2004 № 577; dated 20.02.2006 № 127 (the order of enforcement see Article 2); dated 19.02.2007 № 230 (the order of enforcement see Article 2); dated 15.07.2010 № 337-IV (the order of enforcement see Article 2); dated 28.12.2011 № 524-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2012 № 30-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 21.06.2013 № 106-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 12.11.2015 № 391-V shall be enforced upon expiry of six months after the day its first official publication); dated 24.11.2015 № 422-V (shall be enforced from 01.01.2016); dated 02.07.2018 № 166-VI (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 02.07.2018 № 168-VІ (the order of enactment see Art. 2); dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication).

Article 12-1. Monitoring of issuers of non-state equity securities

Footnote. The Law shall be supplemented by Article 12-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 02.07.2018 № 168-VІ (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 12-2. Peculiarities of state regulation, control and supervision of microfinance activities

In order to carry out state regulation, control and supervision of microfinance activities, the authorized body shall:

1) approve the rules for licensing microfinance activities, qualification requirements for microfinance activities and a list of documents confirming compliance with them;

2) maintain a register of organizations engaged in microfinance activities;

3) establish the minimum size of the authorized and own capital of organizations engaged in microfinance activities;

4) approve prudential standards and other mandatory standards and limits for organizations engaged in microfinance activities;

5) approve the rules for the classification of assets and contingent liabilities under microloans provided and the creation of provisions (reserves) against them in agreement with the authorized body that shall manage the provision of tax revenues and other mandatory payments to the budget;

6) perform other functions provided for by this Law, other Laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. The Law as added by the Article 12-2 in accordance with the Law of the RK dated 03.07.2020 № 359-VI (shall enter into force from 01.01.2021); as amended by the Law of the RK dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 01.01.2021).

Article 12-3. State regulation, control and supervision of the activities of self-regulatory organisations in the field of microfinance and self-regulatory organisations in the field of debt collection

1. For the purposes of exercising state regulation, control and supervision over the activities of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector, the authorised body shall:

1) coordinate the rules and standards of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector;

2) maintain registers of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector;

3) establish the procedures for the operation of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector;

4) conduct inspections of the activities of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector with a view to identifying and/or preventing instances of non-compliance by such organisations with the requirements laid down herein, other laws of the Republic of Kazakhstan, regulatory legal acts of the authorised body and the National Bank of the Republic of Kazakhstan, rules, and standards of self-regulatory organisations in the field of microfinance and self-regulatory organisations in the field of debt collection;

5) impose limited enforcement measures and sanctions, established by the laws of the Republic of Kazakhstan, on self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector;

6) publish reports in the media on self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector (apart from information constituting official, commercial, banking or other legally protected secrets), including information on measures taken against them;

7) perform other functions prescribed by this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan and decrees of the President of the Republic of Kazakhstan.

2. Control and supervision of the activities of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector shall be exercised by the authorised body consistent with this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan, with a view to identifying, in the course of exercising its control and supervisory functions, any breaches by self-regulatory organisations in the field of microfinance and by self-regulatory organisations in the field of debt collection, regulatory legal acts issued by the authority and the National Bank of the Republic of Kazakhstan, as well as the rules and standards of self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector, and violations of the rights and legitimate interests of consumers of financial services.

3. The authorised body shall exercise other forms of control and supervision over self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector by means of:

1) the analysis of information and reports furnished by self-regulatory organisations in the microfinance sector and self-regulatory organisations in the debt collection sector as required by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) remote monitoring as established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. The Law has been supplemented with Article 12-3 in line with Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 13. Features of the state regulation, control and supervision of activity of unified pension savings fund and voluntary pension saving fund

For the purposes of carrying out of the state regulation, control and supervision of activity of unified pension savings fund and voluntary pension savings fund, the authorized body shall:

1) establish requirements to the leading employees of unified pension savings fund and voluntary pension savings fund;

2) establish procedure of maintaining of records of pension savings at the expense of compulsory pension contributions, compulsory professional pension contributions on the individual pension accounts of contributors (recipients);

3) establish procedure of transfer of voluntary pension savings of contributors to the unified pension savings fund in the case of termination of license for managing the investment portfolio with the right of attraction voluntary pension contributions;

4) determine procedure of formation of the system of risk management and internal control;

5) carry out other functions in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 13 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 21.06.2013 № 106-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 13-1. Features of procedure of organization and conducting of verifications of financial organizations and their affiliated persons, legal entities, carrying out activity on the security market, issuers of securities, credit bureaus, liquidation commissions of banks, insurance (reinsurance) organizations, pension savings funds

Footnote. Article 13-1 is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 13-2. Powers in the field of audit of other information in the field of financial market

1) require an audit of other information of the bank, insurance (reinsurance) organization, branch of the bank - non-resident of the Republic of Kazakhstan, branch of the insurance (reinsurance) organization - non-resident of the Republic of Kazakhstan, professional participant in the securities market;

2) shall establish, in coordination with the authorized state body, exercising state regulation in the field of auditing activities and control over the activities of auditing and professional audit organizations, the list of issues to be checked as part of an audit of other information, the requirements for the content, deadline for submission by an audit organization of an audit conclusion on the audit of other information, requirements for auditors as part of an audit organization, involved in the audit of other information.

Footnote. The Law shall be supplemented by Article 13-2 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 02.07.2018 № 168-VІ (for the procedure of entry into force, see Article 2).

Article 13-3. Objectives of introduction and general conditions for carrying out activities under the special regulatory regime

1. Special regulatory regime is a set of special conditions for carrying out activities in the financial sphere, activities related to concentration of financial resources and (or) payment services established by the authorized body.

2. Special regulatory regime is aimed at achieving the following objectives:

1) increasing competition in the financial services market and investment attractiveness of the financial market;

2) introduction of new services and development of the financial market to increase the degree of satisfaction and compliance with the interests of consumers, subjects of entrepreneurship and the state;

3) formation of optimal regulation and supervision of the financial market and financial organizations, ensuring financial stability and protecting the consumers’ interests.

3. The principles of the special regulatory regime shall be:

1) ensuring equality of conditions for participation within the framework of a special regulatory regime;

2) compliance with special regime for regulating the rights and interests of the consumers by the participants.

4. A special regulation regime shall be introduced by the decision of the Board of the authorized body, which specifies the types of activities (services, products) in the financial sphere, activities related to the concentration of financial resources and (or) with payment services, special conditions for their implementation within the framework of a special regulation regime, a list of participants, the procedure and conditions for applying to participants a special regulation regime requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Introduction of a special regulatory regime in relation to activities related to payment services shall be carried out by the decision of the Board of the authorized body in agreement with the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

The general term of the special regulatory regime does not exceed five years.

5. The special regulatory regime terminates its effect after expiration of the period for which it was introduced.

6. The procedure for introduction and cancellation of the special regulatory regime, carrying out activities within the framework of the special regulatory regime shall be approved by the regulatory legal act of the authorized body.

Footnote. The law was supplemented with Article 13-3 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication).

Article 13-4. Carrying out activities within the framework of a special regulatory regime

1. Participants in the special regulatory regime may be financial organizations and (or) other legal entities carrying out activities in the financial sphere, activities related to concentration of financial resources and (or) payment services (hereinafter- the participants of a special regulatory regime).

2. The activities of a participant of a special regulatory regime shall be carried out in accordance with a contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime concluded with the authorized body.

A contract on carrying out activities related to payment services within the framework of a special regulatory regime shall be concluded between a participant of a special regulatory regime, an authorized body and the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

A standard contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime shall be approved by the authorized body.

A standard contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime must contain a condition according to which a participant of the special regulatory regime shall be obliged to notify the consumers of services about their activities within the framework of a special regulatory regime.

3. The selection criteria and the procedure for considering documents for concluding a contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime shall be approved by the regulatory legal act of the authorized body.

4. The authorized body shall refuse a person wishing to become a party of a special regulatory regime to conclude a contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime in cases of non-compliance of the declared type of activity with the goals of introducing a special regulatory regime, non-compliance of a person wishing to become a party of a special regulatory regime with the selection criteria and (or) non-compliance of the submitted documents with the requirements, established by the regulatory legal act of the authorized body.

5. The effect of a contract on carrying out activities within the framework of special regulatory regime shall be terminated:

1) upon termination of a special regulatory regime due to the expiration of the period for which it was introduced, or its cancellation;

2) upon expiration of the term or early termination of a contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime;

3) in other cases, provided for by the civil legislation of the Republic of Kazakhstan or by the contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime.

6. The authorized body shall have the right to unilaterally terminate the contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime in the event that the participant of the special regulatory regime fails to fulfill the obligations provided for by the contract, as well as if the participant of a special regulatory regime ceases to comply with the conditions established by the regulatory legal act of the authorized body.

The authorized body shall notify the participant of a special regulatory regime about the failure to fulfill the obligations determined by the contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime, and the need to eliminate violations within a period of not more than sixty working days from the date of notification.

A participant of a special regulatory regime, within a period of not more than five working days from the date of receipt of the notification from the authorized body, shall develop and submit an action plan to eliminate the violations and (or) causes, as well as the conditions that contributed to their committing to the authorized body. The action plan contains a list of planned activities, terms for their implementation, as well as responsible officials.

If the authorized body approves the action plan, the participant of a special regulatory regime shall start its implementation and submit a report on implementation of the actions to the authorized body within the terms established by the authorized body.

If the authorized body disagrees with the action plan, the participant of a special regulatory regime shall eliminate the comments of the authorized body.

In case of disapproval of the action plan and (or) non-acceptance of measures on elimination these comments by the participant of a special regulatory regime, the authorized body shall notify the participant of a special regulatory regime about termination of the contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime unilaterally.

7. After termination of the contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime, a person who was previously a participant of a special regulatory regime shall be obliged to immediately cease activities carried out within the framework of a special regulatory regime, subject to licensing or in respect of which a permitting procedure is in force in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan, as well as to fulfill obligations towards their clients in the manner and terms established by the regulatory legal acts of the authorized body.

8. Carrying out activities subject to licensing or in respect of which the permitting procedure is in force in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan, after termination of the contract on carrying out activities within the framework of a special regulatory regime shall be illegal and entail liability established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

9. The powers of the authorized body, provided for by paragraphs 4 and 6 of this Article, in respect of activities related to payment services, shall be carried out in agreement with the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. The law was supplemented with Article 13-4 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 13-5. Powers of the authorized body to use a reasoned judgment

1. The authorised body may use its discretion in relation to:

1) banks, organisations engaged in specific types of banking operations, banking holding companies, major shareholders of a bank, insurance (reinsurance) organisations, insurance holding companies, major shareholders of an insurance (reinsurance) organisation, insurance groups and/or organisations forming part of insurance groups, insurance brokers, organisations guaranteeing the payment of insurance claims, actuaries licensed to engage in actuarial activities in the insurance market, professional participants in the securities market (exclusive of organisations performing transfer agency activities), major participants managing investment portfolios, and microfinance organisations;

2) senior executives, candidates for senior positions at a bank, a banking holding company, an insurance (reinsurance) organisation, an insurance holding company, insurance broker, organisation guaranteeing the payment of insurance claims, professional participant in the securities market (other than organisations engaged in transfer agency activities), unified accumulative pension fund, voluntary pension savings fund.

2. A reasoned judgment shall be understood to mean a well-founded professional opinion of a collegial body of the empowered authority, which serves as the ground for the application of supervisory response measures established by the laws of the Republic of Kazakhstan, as well as for the adoption of decisions in other cases specified by this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan.

The authorised body may use its reasoned judgment in cases where:

1) an evaluation of business reputation to establish the presence or absence of an impeccable business reputation, as well as an evaluation of financial standing to establish the presence or absence of an unstable financial position when granting (or refusing to grant) authorisation to establish a bank, an insurance (reinsurance) organisation, or consent to acquire the status of a major shareholder in a bank, a banking holding company, a major shareholder in an insurance (reinsurance) organisation, an insurance holding company, or a major shareholder in an investment portfolio manager, permits for a bank or an insurance (reinsurance) organisation to hold a significant stake in the capital of other organisations; permits for a bank or an insurance (reinsurance) organisation to establish or acquire a subsidiary; and consent to the appointment (election) of a senior executive of a bank, a banking holding company, insurance (reinsurance) organisation, insurance holding company, insurance broker, organisation guaranteeing the payment of insurance claims, or professional participant in the securities market (aside from organisations engaged in transfer agency activities), a unified accumulative pension fund, a voluntary pension savings fund, upon notification by a bank, a banking holding company, an insurance (reinsurance) organisation, an insurance holding company, an insurance broker, an organisation guaranteeing the payment of insurance benefits, or a professional participant in the securities market (with the exclusion of organisations engaged in transfer agency activities), a unified accumulative pension fund, a voluntary pension savings fund and an organisation engaged in certain types of banking operations, regarding the appointment (election) of senior management, the granting of banking licences, licences to conduct insurance (reinsurance) activities, the conduct of insurance brokerage activities, and the conduct of activities on the securities market;

2) rating of professional integrity to establish whether senior executives of a bank, banking holding company, insurance (reinsurance) organisation, insurance holding company, insurance broker, organisation guaranteeing insurance payments, or professional participant in the securities market have an unblemished professional record (other than organisations engaged in transfer agency activities), a unified accumulative pension fund, or a voluntary pension savings fund, whilst performing their duties or during the period of validity of the consent granted for their appointment (election) to the position of a senior executive of a bank, a banking holding company, insurance (reinsurance) organisation, insurance holding company, insurance broker, organisation guaranteeing the payment of insurance claims, or professional participant in the securities market (aside from organisations acting as transfer agents), a unified accumulative pension fund, a voluntary pension savings fund;

3) establishing the presence of indications that an employee is engaged in activities inherent to the functions of senior executives of a bank, a banking holding company, an insurance (reinsurance) organisation, an insurance holding company, an insurance broker, an organisation guaranteeing the payment of insurance claims, a professional participant in the securities market (other than organisations performing transfer agency activities), a unified accumulative pension fund, or a voluntary pension savings fund;

4) identifying persons recognised as having a special relationship with a bank or an insurance (reinsurance) organisation; establishing whether a bank or an insurance (reinsurance) organisation has granted preferential terms to persons with whom they have a special relationship; and classifying transactions entered into by a bank, an insurance (reinsurance) organisation, as transactions involving preferential terms;

5) defining persons who are deemed to be connected persons for the purposes of market manipulation in the securities market;

6) evaluation of the quality of the risk management and internal control systems within a bank and a banking conglomerate, an insurance (reinsurance) organisation and an insurance group, and a professional securities market participant (excluding organisations engaged in transfer agency activities), microfinance organisations, to assess the existence and implementation of effective internal policies and procedures commensurate with the nature, scale and complexity of the activities, as well as the size of the bank, banking conglomerate, insurance (reinsurance) organisation, insurance group, professional securities market participant or microfinance organisation;

7) assessments of the adequacy of provisions (reserves) held by banks, microfinance organisations, insurance (reinsurance) organisations, and professional participants in the securities market (exclusive of organisations engaged in transfer agency activities), insurance reserves calculated by an actuary licensed to engage in actuarial activities in the insurance market, including an analysis of the compliance of the methodologies used to establish such reserves with the risks of the bank, microfinance organisation, insurance (reinsurance) organisation or professional securities market participant, as well as the reliability of the information used to establish them;

8) assessment of a member of the board of directors – an independent director of the bank – against the independence requirements;

9) reviewing audit reports for conflicts of interest where the audit firm’s interests may influence its opinion on the reliability of the audited entity’s financial statements;

10) evaluation of a transaction entered into (or intended to be entered into) by the bank to identify any signs of high risk;

11) evaluation of the activities (transactions) of financial institutions, authorised agents and other financial market participants when offering financial products to consumers of financial services, with a view to identifying any unfair practices.

3. The composition of the collegial body of the authorized body, specified in part one of paragraph 2 of this Article, shall be approved by the Board of the authorized body from among the Deputy Chairmen of the authorized body, heads of structural divisions of the authorized body. The meetings of the collegial body of the authorized body shall be chaired by one of the Deputy Chairmen of the authorized body.

A reasoned judgment shall be used by the authorized body in compliance with the principles of legality, validity, objectivity and a unified approach.

The reasoned judgment shall be based on information obtained within the framework of the authorized body exercising control and supervision over the activities of the persons specified in subparagraph 1) of paragraph 1 of this Article and other information received from individuals and legal entities, international organizations, state bodies, including foreign supervisory bodies and organizations, other available sources and which shall be essential for the formation of the reasoned judgment.

When forming a reasoned judgment, the authorized body shall take into account the explanations of the persons specified in paragraph 1 of this Article, if any.

The draft of a reasoned judgment shall be sent to the person specified in paragraph 1 of this Article. The person specified in paragraph 1 of this Article, within five working days, must submit a reasoned response on agreement or disagreement with the draft of a reasoned judgment to the authorized body. Non-submission of a reasoned response by the person specified in paragraph 1 of this Article within the established term shall be considered as agreement with the draft a reasoned judgment.

Based on the results of consideration of a reasoned response on disagreement with the draft of a reasoned judgment in case of its submission by the person specified in paragraph 1 of this Article, the authorized body shall determine the need to submit the draft of a reasoned judgment for consideration by the collegial body of the authorized body.

4. In case of disagreement with the supervisory response measure applied by the authorized body on the basis of a reasoned judgment, the person specified in paragraph 1 of this Article, within ten working days from the date of application of the supervisory response measure, shall have the right to submit his/her objections to the authorized body in written form.

The objections in relation to application of a supervisory response measure shall be considered at the meeting with participation of the Chairman of the authorized body or shall be submitted for consideration by the Board of the authorized body at the proposal of the Chairman of the authorized body.

In the event that a supervisory response measure applied on the basis of a reasoned judgment may lead to a decrease in prudential standards and other mandatory norms and limits below the established values, the objections received shall be considered by the Board of the authorized body. The representatives of the person specified in paragraph 1 of this Article shall have the right to participate in consideration of the objections.

The objections must be considered within ten working days from the date of their receipt. The term for consideration of objections can be extended once for a period of not more than ten working days.

Based on the results of consideration of the objections of the person specified in paragraph 1 of this Article, the authorized body shall send a written notification of reasonable disagreement with the objections or cancellation of the supervisory response measure applied by the authorized body.

The supervisory response measure applied on the basis of a reasoned judgment shall enter into force upon the expiration of the term specified in part one of this paragraph, or from the day of sending a written notification about reasonable disagreement with the objections in case of their submission to the person, specified in paragraph 1 of this Article.

The person specified in paragraph 1 of this Article shall have the right to appeal the supervisory response measure applied on the basis of a reasoned judgment in the court.

The authorized body shall be responsible for the decisions recognized as illegal, made on the basis of a reasoned judgment, in accordance with the Civil Code of the Republic of Kazakhstan.

5. The authorized body shall publish the generalized practice of applying supervisory response measures using reasoned judgment taking into account the requirements for confidentiality.

6. The procedure for formation and use of a reasoned judgment shall be determined by the regulatory legal act of the authorized body.

7. The requirements of this Article shall apply to branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. The Law is supplemented with Article 13-5 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (for the procedure of entry into force, see Article 2); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 18.07.2025 № 215-VIII (shall be enforced from 01.01.2026); № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 13-6. Information security authority for financial institutions

In order to ensure the information security of financial institutions, the authorized body in the relevant areas shall:

1) approve the procedure for assessing the level of protection against information security threats;

1-1) adopts normative legal acts that are mandatory for financial organizations in the sphere of regulation of the activities of financial organizations to ensure information security in accordance with the purposes and objectives provided for in paragraphs 1 and 3 of Article 3 of this Law and the legislation of the Republic of Kazakhstan. The list of by-laws is determined in the regulation on the authorized body;

2) approve the methodology for assessing information security risks, including the procedure for ranking financial institutions by the degree of exposure to information security risks;

3) approve the requirements for the competencies of managers and employees of information security departments, including requirements for advanced training of persons responsible for ensuring information security;

4) approve the requirements for information security incident response services, internal investigations of information security incidents;

5) ensure other functions and powers provided for by this Law, other Laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

The requirements of this Article shall apply to branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Chapter 2 as added by the Article 13-6 in accordance with the Law of the RK dated 03.07.2019 № 262-VI (shall enter into force from 01.01.2021); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication).

Article 14. Authority to receive and provide information

In order to ensure the qualitative and timely fulfillment of the functions of state regulation, control and supervision of the financial market and financial organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, implementation of the requirements of this Law and other Laws of the Republic of Kazakhstan, the authorized body shall have the right to receive free of charge from any individuals and legal entities, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, as well as state bodies, the necessary information, including information constituting an official, commercial, banking and other secret protected by the Law. At the same time, the information received shall not be subject to disclosure.

The authorized body shall provide the information specified in the second part of this Article to the National Bank of the Republic of Kazakhstan, including by providing it with access to the information systems of the authorized body.

The authorised body shall furnish financial and other reports of organisations engaged in microfinance activities and debt collection agencies to self-regulatory organisations in the microfinance sector and to self-regulatory organisations in the debt collection sector for the purpose of monitoring the activities of their members (participants).

State bodies, financial and other organizations, their associations (unions), as well as individuals, branches of banks - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan shall be obliged to provide, at the request of the authorized body, including in electronic form and (or) through the information technology facilities of state bodies, documents, reports, including financial, and, if necessary, other additional information required for the authorized body to perform its functions.

Employees of the authorised body, a self-regulatory organisation in the field of microfinance and a self-regulatory organisation in the field of debt collection shall be liable for the disclosure of information obtained in the course of their control and supervisory functions, constituting official, commercial, banking or other secrets covered by law pursuant to the laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 14 in the wording of the Law of the RK dated 03.07.2019 № 262-VI (the procedure of entry into force see Article. 2); as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 30.06.2025 № 205-VIII (shall be enforced twelve months after the day of its first official publication); as amended by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall become effective upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 14-1. Interaction of the authorized body with the National Bank of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan on the issues of stability of the financial system

The authorized body interacts with the National Bank of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan on the issues of stability of the financial system through:

1) informing each other about the proposed actions and the achieved results having national importance;

2) joint assessment of risk factors for financial stability;

3) development, adoption and implementation of a set of coordinated decisions in order to minimize systemic risk, prevent the occurrence of a financial crisis and minimize its consequences;

4) conclusion of an agreement on the issues of financial stability.

Footnote. The Law is supplemented with Article 14-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 15. Interaction of the authorized body with other state bodies of the Republic of Kazakhstan and bodies of other states, carrying out regulation, control and supervision of financial markets and financial organizations

Footnote. The title of Article 15 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

1. An authorized body within the powers, provided to it by the legislative acts of the Republic of Kazakhstan, is independent in its activity. The state bodies shall not have a right to intervene into activity of the authorized body on implementation of its legislatively vested powers, except for the cases, provided by the legislative acts of the Republic of Kazakhstan.

2. The authorized body co-ordinates its activities with other state bodies within the competence provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

The authorized body shall provide information, obtained in accordance with international treaties of the Republic of Kazakhstan, to other state bodies of the Republic of Kazakhstan, as well as to organizations specified in paragraph 4 of article 61 of the Law of the Republic of Kazakhstan "On the National Bank of the Republic of Kazakhstan", on the terms stipulated in this article.

The authorized body provides information received in accordance with international treaties of the Republic of Kazakhstan, treaties that provide for the exchange of confidential information to other state bodies of the Republic of Kazakhstan only with the consent of the party that provided it with such information.

3. Is excluded by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

4. The authorized body cooperates with the control and supervisory bodies of other states, international and other organizations and has the right to exchange information constituting a trade secret on the securities market, bank secrets, insurance secrets or other secret protected the law, necessary for carrying out control and supervisory functions, on the basis and in accordance with the international treaty of the Republic of Kazakhstan, the contract providing for the exchange of confidential information with observance of confidentiality.

Other organizations specified in the first part of this paragraph shall be the Committee of the International Financial Center "Astana" on the regulation of financial services, the association of central banks, control and supervisory bodies of other states, created in order to develop unified standards for regulating the activities of the banking sector, the securities market and the insurance market.

Footnote. Article 15 as amended by the Laws of the Republic of Kazakhstan dated 28.12.2011 № 524-IV (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 05.07.2012 № 30-V(shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication); dated 24.11.2015 № 422-V (shall be enforced from 01.01.2016); dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020); dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication).

Chapter 2-1. The procedure for organizing and carrying out control and supervision over the financial market and financial organizations and in the field of financial legislation of the Republic of Kazakhstan

Footnote. The Law is supplemented with chapter 2-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 15-1. Control and supervision over the financial market and financial organizations and in the field of financial legislation of the Republic of Kazakhstan

1. Control and supervision over the financial market and financial organizations and in the field of financial legislation of the Republic of Kazakhstan shall be performed by the authorized body and the National Bank of the Republic of Kazakhstan (hereinafter for the purposes of this chapter - control and supervision bodies) within their competence.

Control and supervision in the field of financial legislation of the Republic of Kazakhstan shall cover the exercise by the relevant control and supervisory authorities, within the limits of their competence, of control and supervision over compliance by financial organisations, their branches and affiliated entities, the Development Bank of Kazakhstan, the Export-Credit Agency of Kazakhstan, legal entities operating in the securities market, other securities market participants, securities issuers, credit bureaus, and operators of electronic trading platforms for the sale of banking and microfinance assets, banking holding companies, banking conglomerates, major shareholders in banks, insurance holding companies, insurance groups, major shareholders of insurance (reinsurance) organisations, organisations guaranteeing the payment of insurance claims, actuaries licensed to practise actuarial activities in the insurance market, special financial companies, Islamic special financial companies, and investment funds, major shareholders of investment portfolio managers; persons meeting the criteria for being a major shareholder of a bank, insurance (reinsurance) organisation, investment portfolio manager, banking holding company or insurance holding company; professional organisations; debt collection agencies; participants in payment systems; and operators and operational centres of payment systems, including any other person authorised under a contract with them to deliver services for the operation of the payment system, payment service providers, including any other person authorised under a contract with them to perform payment service functions, payment organisations, digital asset service providers, excluding digital asset service providers that are members of the Astana International Financial Centre, organisations responsible for the custody of the underlying asset of a digital financial asset, and issuers of digital financial assets, as well as persons engaged in foreign exchange transactions, provisional administrations (provisional administrators), liquidation commissions of banks, insurance (reinsurance) organisations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organisations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, liquidation commissions of branches of banks that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organisations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, the Financial Ombudsman (hereinafter referred to as the entity under inspection) the requirements laid down by the banking and foreign exchange legislation of the Republic of Kazakhstan, the legislation of the Republic of Kazakhstan on insurance and insurance activities, payments and payment systems, digital assets, social protection, the securities market, accounting and financial reporting, credit bureaux and the compilation of credit histories, postal services, the Development Bank of Kazakhstan, microfinance activities, debt collection activities, the Insurance Guarantee Fund, the prevention of money laundering, the financing of terrorism and the financing of the proliferation of weapons of mass destruction, self-regulation, limited liability and additional liability partnerships, joint-stock companies, investment and venture capital funds, this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan, as well as the rules on the automation of accounting procedures approved by the National Bank of the Republic of Kazakhstan, regulatory legal acts of the authorised body governing issues linked to the activities of the operator of an electronic trading platform for the sale of banking and microfinance assets and the operation of such a platform, identifying infringements of the rights and legitimate interests of consumers of financial services, infringements that pose a threat to the national and economic security of the Republic of Kazakhstan and the stability of its financial system, and highlighting shortcomings and/or risks in the activities of financial institutions, banking conglomerates and/or insurance groups.

2. Based on the results of the audit, in line with this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan, the supervisory authority shall initiate administrative proceedings and/or apply other measures, including restrictive measures stipulated by the laws of the Republic of Kazakhstan, where it identifies during the performance of its supervisory functions any breaches by the entities being audited of the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan, or any shortcomings and/or risks in the activities of financial organisations, branches of non-resident banks in the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organisations – non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers that are non-residents of the Republic of Kazakhstan, banking conglomerates and/or insurance groups.

Based on the results of supervision, the control and supervision body in accordance with this Law and other Laws of the Republic of Kazakhstan and in the event that violations of the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan, deficiencies and (or) risks in the activities of financial institutions, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, banking conglomerates and (or) insurance groups shall apply the measures stipulated by the Laws of the Republic of Kazakhstan, including restrictive measures, without initiating administrative proceedings.

3. The body for control and supervision shall carry out control and supervision in the forms of inspection and other forms in accordance with this Law and other laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 15-1 as amended by the Law of the RK dated 02.01.2021 № 399-VI (the procedure of entry into force see Article. 2); dated 20.04.2023 № 226-VII (shall be enforced from 01.07.2023); dated 23.01.2024 № 54-VIII (shall be enforced upon expiration of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force sixty calendar days after the date of its first official publication); № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the enactment procedure).

Article 15-2. Types of checks

1. The body for control and supervision, within its competence, shall independently or with involvement of other state bodies and (or) organizations conduct checks on the basis of the risk degree assessment, unscheduled and documentary checks of the activities of the audited subjects, either randomly or selectively on certain issues of their activities.

When auditing the activities of the entities being audited, the regulatory and supervisory authority shall have the right to examine the activities of the entities’ affiliates solely for the purpose of establishing the extent and nature of their influence on the activities of the entities being audited.

The requirements of this paragraph shall not apply to non-residents of the Republic of Kazakhstan who are major shareholders of a financial institution, banking holding companies, insurance holding companies, or persons who meet the criteria for being a major shareholder of a financial institution, banking holding company or insurance holding company, where one of the following conditions is met:

possession of an individual credit rating of at least “A” from one of the rating agencies listed by the authorised body, as well as written confirmation from the financial supervisory authority of the state where the major shareholder of the financial organisation – a legal entity, a banking holding company, an insurance holding company, a person possessing the features of a major shareholder of a financial organisation or a banking holding company, or an insurance holding company, to the effect that the said persons – non-residents of the Republic of Kazakhstan – are subject to consolidated supervision;

the existence of an information exchange agreement between the authorised body and the relevant supervisory authority of a foreign state, as well as a minimum required rating from one of the rating agencies. The minimum rating and the list of rating agencies shall be established by a regulatory legal act of the authorised body.

When conducting an audit of the activities of a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, the authorised body shall reserve the right to obtain details about the activities of the bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, the non-resident insurance (reinsurance) organisation of the Republic of Kazakhstan, or the non-resident insurance broker of the Republic of Kazakhstan from the financial supervisory authority of the state of which the non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, the non-resident insurance (reinsurance) organisation of the Republic of Kazakhstan, an insurance broker that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, within the framework of an agreement on the exchange of information between the authorised body and the relevant supervisory authority of the foreign state of which the non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, the non-resident insurance (reinsurance) organisation of the Republic of Kazakhstan, or the non-resident insurance broker of the Republic of Kazakhstan is a resident.

2. A check on the basis of a risk assessment is a check carried out within the competence by the body for control and supervision with a visit to the audited subject and appointed on the basis of the risk degree assessment in relation to the audited subject.

Check of a subject based on the risk degree assessment shall be carried out within the competence by the body for control and supervision no more than once a year.

The list of subjects to be checked shall be compiled within the competence by the body for control and supervision on a six-month basis, taking into account the assessment of risks associated with the activities of the checked subjects.

The list of subjects to be checked based on the risk degree assessment shall be approved within the competence by the head of the body for control and supervision or other authorized officials on the basis of the relevant order of the head of the body for control and supervision.

3. An unscheduled check shall be carried out within the competence by the body for control and supervision with a visit to the checked object in the following cases:

1) in connection with the receipt of applications from individuals and legal entities and requests from state bodies submitted in the manner established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, as well as receipt of other information on violations of the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) if violations of the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan or deficiencies and (or) risks that may lead to the creation of a provision threatening the stable functioning of a financial institution, a branch of a non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, a branch of a non-resident insurance (reinsurance) organization of the Republic of Kazakhstan, a branch of a non-resident insurance broker of the Republic of Kazakhstan, a banking conglomerate, an insurance group and (or) the interests of their clients are identified within the framework of monitoring and supervisory functions;

3) in the presence of a threat to the national and economic security of the Republic of Kazakhstan, the stability of its financial system;

4) in order to control the elimination of violations of the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan revealed by the previous check;

5) in the event of a decision being taken to place the bank under enhanced supervision, a financial stability restoration regime or a resolution regime, as well as for the purpose of evaluating the bank’s viability;

6) where a decision is taken to apply a regime of enhanced supervision or a financial stability restoration regime to a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan.

An unscheduled check may simultaneously cover the activities of several subjects on the issues of their compliance with certain requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan.

4. Documentary check shall be carried out within the competence of the body for control and supervision without visiting the inspected subject in the form of a request for the documents and information when signs of violations of the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan are revealed in the process of analyzing administrative data or in connection with receipt of applications from individuals, legal entities and state bodies and other information requiring check of compliance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on the issues related to the competence of the body for control and supervision.

Footnote. Article 15-2 as amended by the Law of the RK dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 16.12.2020); № 259-VIII of 16.01.2026 (shall come into effect upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-3. The general procedure for organizing and conducting a check based on the risk degree assessment, unscheduled check

1. Check based on the risk degree assessment and unscheduled check shall be carried out within the competence by the body for control and supervision on the basis of the act on appointment of a check, approved by the deputy head of the body for control and supervision, heads of territorial divisions of the body for control and supervision or other authorized officials on the basis of an appropriate order.

In cases of appointment of a check on the basis of the risk degree assessment or an unscheduled check, the acts on appointment of a check shall be recorded in the journal of registration of acts on appointment of a check. The subdivisions of the bodies for control and supervision, within their competence, shall keep separate journals of registration of acts on appointment of a check.

The body for control and supervision, within its competence, shall register an act on appointment of a check in the authorized body for legal statistics and special accounting no later than two working days after the start of the check.

The act on appointment of the check shall indicate:

1) the number and date of the act;

2) the surname, initials and position of the inspectors, as well as the persons entrusted with the supervision of the check;

3) the name of the audited subject, in respect of which the check is assigned, its location;

4) type of check;

5) the issues to be checked;

6) the term of the check;

7) the checked period.

2. The start of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check shall be the date of delivery of a copy of the act on appointment of the check to the head (his/her deputy) of the audited subject. After handing over a copy of the act on appointment of the check to the audited subject, a mark on the receipt and familiarization with the act on appointment of the check shall be put on its original.

Should the act appointing the audit be rejected or should officials of the supervisory and control body conducting the audit be prevented from examining the documents required for the audit, a corresponding report shall be drawn up and signed by the official of the supervisory and control body conducting the audit. Should an employee of the entity being audited refuse to accept the act appointing the audit, a corresponding entry shall be made in the act. Refusal to accept the act appointing the audit shall not constitute grounds for cancelling the audit. Where the entity being audited refuses to furnish documents or information within the time limits specified in the audit team’s requests, or fails to meet the conditions set out in this Article, thereby rendering it impossible to conduct the audit within the prescribed time limits, or where it is impossible to compile the audit materials due to the entity’s refusal to furnish all necessary data, documents and information, including copies of the documents audited for inclusion in the audit materials, the audit shall be deemed not to have taken place by decision of the head of the audit in agreement with the official authorised to approve the act appointing the audit.

When a copy of the act on the appointment of a check is handed over to an employee of the checked subject or its founder (one of the founders), a copy of the act on appointment of the check with a mark on its receipt by the head (his/her deputy) of the checked subject must be submitted to the officials of the body for control and supervision within two working days from the date of delivery of the act on appointment of the check.

If it is impossible to deliver a copy of the act on appointment of the check to an employee of the checked subject or its founder (one of the founders), it shall be sent by registered mail with notification at the place of registration of the checked subject and (or) its head (his/her deputy). If the letter is returned and it is impossible to deliver the act on appointment of the check within the terms, established for its conduct, the check shall be considered to be invalid. In this case, the head of check shall notify the official, authorized to approve the act on appointment of the check in written form.

3. The audited subject, no later than the next day after the start of the check, shall submit a letter addressed to the head of the check or the employee of the body for control and supervision, containing data on:

1) the head responsible for ensuring the conduct of the check, as well as for familiarization and signing of the act on completion of the check, the intermediate act and (or) the act on the results of the check, and the person replacing him/her;

2) the specialists of the audited subject responsible for preparation of the necessary documents (information), their timely transfer to the auditing employees and (or) receiving intermediate acts from the auditing employees.

4. The period of inspection based on risk assessment and unscheduled inspection shall not exceed thirty working days. Due to the significant scope of the audit, the time frame for the risk-based audit, unscheduled inspection can be extended on the basis of an additional act on the extension of the inspection, approved by the deputy head of the control and supervision body, heads of territorial divisions of the control and supervision body or other authorized officials on the basis of the relevant order, only once for a period of not more than thirty working days, and with respect to a bank, a branch of a non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, classified as a bank, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan with an unstable financial situation that threatens the interests of its depositors and creditors and (or) threat to the stability of the financial system, or to the category of insolvent banks, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, for a period of more than thirty working days.

5. The audited subject shall be obliged to provide the checking employees with permission to enter their administrative buildings (including on holidays and weekends), a separate room for work equipped with office equipment and long-distance communication, provide access to information related to the activities of the subject being checked, including automated systems and databases in real time without the possibility of correcting data (in viewing mode with the possibility of displaying data on paper), provide the checking employees with the ability to make copies of the necessary documents, including in electronic form, as well as provide explanations (oral and written) to the questions of the checking employees and assist the checking employees in completing the check in a timely manner.

The requirements of part one of this paragraph in terms of the obligation to provide a separate room for work, equipped with office equipment and long-distance communication, do not apply to the audited subjects that are subjects of small entrepreneurship.

6. Checking employees shall send written requests to the head of the audited subject, the head responsible for ensuring the conduct of the check, or other authorized employee of the audited subject, which are subject to execution within the specified terms.

On the day the request is received from the inspectors, or within the time limits specified in the request, the entity being inspected must furnish all data, information and documents—including copies thereof—for the purposes of the audit and for inclusion in the audit file.

7. When replacing a checking employee (changing the composition of the checking group), an additional act shall be drawn up, which indicates the number and date of the previously drawn up act on appointment of the check and the basis for replacing the checking employee (changing the composition of the checking group).

7-1. When performing an audit based on a risk evaluation or an unannounced audit, inspectors shall be entitled to:

1) make audio, photographic and video recordings;

2) use records from technical monitoring equipment, surveillance and recording devices, and photographic and video equipment relevant to the matter being audited, based on a risk assessment, during an unscheduled audit.

8. The date of completion of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check shall be the date of delivery of the act on completion of the check to the audited subject entity. The act on completion of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check shall be signed by the head of the check and his/her immediate supervisor and handed over to the audited subject no later than the end of the term of conducting the check, specified in the act on appointment of the check.

9. While the National Bank of the Republic of Kazakhstan is conducting an audit, the audit may not be terminated upon a request from the authorised organisation to voluntarily surrender its licence for foreign currency exchange operations.

Footnote. Article 15-3 as amended by the Law of the RK dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 16.12.2020); № 259-VIII of 16.01.2026 (shall be enacted upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-4. Features of conducting a documentary check

1. A documentary check does not require an act of appointment.

2. In case of documentary check, in order to clarify additional circumstances, a request signed by an authorized official shall be sent to the audited subject, which indicates:

1) the name of the audited subject, its location;

2) the basis for documentary check;

3) a list of documents and data that the entity being audited is required to furnish to the supervisory and regulatory authority;

4) the term for submission of the requested materials;

5) information requiring explanations from the audited subject, if necessary.

3. The entity being audited shall furnish the requested documents, data and explanations no later than fifteen working days from the date of receipt of the request, unless otherwise specified in the request.

4. Completion of a documentary check shall be the date of signing of the conclusion on its results by the authorized official, which does not require signing by the audited subject.

Where it is not possible to complete the documentary audit, the date upon which the authorised official signs the decision stating that the documentary audit cannot be completed shall be deemed to be the date of termination of the audit.

Footnote. Article 15-4 as amended by Law № 259-VIII of 16.01.2026 (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-5. Other issues of checks

1. Checking employees of the body for control and supervision, if necessary, shall draw up intermediate acts, which are presented to the audited subject for familiarization

2. The audited subject, within two working days from the date of receipt of the intermediate act, shall return one copy of the intermediate act, signed by the head (his/her deputy) or the head responsible for ensuring the conduct of the check, and, if there are any comments on the content of the intermediate act, shall submit his/her written objections to the head of the check.

The conclusions set out in the intermediate acts shall be preliminary and can be revised in the act on the results of the check, taking into account the objections received from the audited subject and additional information, including from third parties.

3. Within thirty working days from the date of the end of the check, based on the risk degree assessment, an unscheduled check, two copies of the act on the results of the check, signed by the checking employees of the body for control and supervision, the head of the check and his/her immediate supervisor shall be sent to the head of the audited subject.

The following information shall be indicated in the act on the results of the check:

1) the date and place of drawing up the act;

2) the name of the body that conducted the check;

3) the date and number of the act on the appointment of the check, on the basis of which the check was conducted;

4) the surname, initials and position of the person (s) who conducted the check (s);

5) the name of the audited subject, its location, business identification number (if any), surname, first name, patronymic (if any) of the head of the audited subject or his/her representative;

6) the place and period of conducting the check;

7) information about the results of the check, including the violations revealed;

8) information about familiarization of the head (his/her deputy) or the head responsible for ensuring the conduct of the check of the audited subject, or another person specified in paragraph 7 of this Article, with the act on the results of the check;

9) the signature of the official (s) who conducted the check.

The act on the results of the check may be accompanied by the necessary documents, information or their copies related to the results of the check.

4. The head (his/her deputy) or the head responsible for ensuring the conduct of the check of the audited subject shall accept the first copy of the act on the results of the check, endorse each sheet of the second copy of the act, indicate on its last sheet a mark on the date of receipt indicating the position, surname, name patronymic (if any) and no later than the next day after receiving the act on the results of the check, send it to the body for control and supervision. The results of the check, set out in the act on the results of the check, shall be brought by the audited subject to the attention of the executive and other management bodies of the audited subject.

5. If there are objections to the results of the check, the audited subject shall submit them to the body for control and supervision in writing within ten working days from the date of receipt of the act on the results of the check.

6. The results of the check of the audited subject, set out in the act on the results of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check, if necessary, shall be considered at a meeting chaired by the head of the body for control and supervision (his/her deputies), heads of departments of the body for control and supervision, persons who entrusted with the leadership of the check, with invitation of the heads of the audited subject.

The results of the meeting shall be drawn up in a protocol signed by the Chairman of the meeting, and within five working days from the date of signing shall be sent to the head of the audited subject for familiarization. If there are objections, the audited subject shall submit them in writing to the body for control and supervision within three working days from the date of receipt of the protocol of the meeting.

If the body for control and supervision disagrees with the objections of the audited subject to the protocol of the meeting, the final decision shall be made by the head of the body for control and supervision or his/her deputy and brought to the attention of the head of the audited subject.

7. The act on the results of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check by the audited subject shall be signed by the head, his/her deputy or the head responsible for ensuring the conduct of the check.

In the absence of the head of the audited subject, his/her deputy or the head responsible for ensuring the conduct of the check, an act on the results of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check by the audited subject may be signed by its founder (one of the founders) or another employee acting on behalf of the audited subject, including on the basis of an appropriate order and (or) the power of attorney.

8. In cases of absence of the persons specified in paragraph 7 of this Article, and impossibility of delivering them an act on the results of the check for signing, the act on the results of the check shall be considered executed from the date of signing the act on the results of the check by the checking persons.

9. The results of the check shall be used exclusively for the purpose of performing its functions within its competence by the body for control and supervision.

10. The act on the results of the check based on the risk degree assessment, an unscheduled check cannot be used by the audited subject to confirm its financial solvency for advertising or other purposes, as well as transferred without the consent of the body for control and supervision to third parties, except for cases provided for by the laws of the Republic Kazakhstan.

11. Where there is a discrepancy between the documentary data in the financial and other reports filed by the audited entity with the regulatory authority and the data set out in the risk-based audit report, the entity being audited shall bring its reports into line with the actual data specified in the audit report, including for previous reporting dates.

12. The audited subject, within the term established by the body for control and supervision, shall submit for approval an action plan with planned measures, responsible executors and deadlines for eliminating violations and deficiencies identified during the check.

After agreeing on the action plan with the body for control and supervision, the audited subject shall submit the reports on elimination of violations and deficiencies or explanations about the reasons for non-fulfillment of the obligations assumed under the action plan.

13. Violation by the audited subject of the requirements, specified in part four of paragraph 2, paragraphs 3, 5 and 6 of Article 15-3, paragraph 3 of Article 15-4 of this Law, as well as in paragraphs 2, 4 and 12 of this Article, shall be the basis for application of limited measures of influence, measures of supervisory response and sanctions provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan to the audited subject or its head.

14. The employees of the body for control and supervision shall be prohibited from disclosing or transferring of information obtained during the check of activities of the audited subject to third parties.

15. Persons carrying out the check shall be responsible for the disclosure of information obtained during the check of activities of the audited subject and constituting a secret protected by the Law, in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 15-5 as amended by Law № 259-VIII of 16.01.2026 (shall become effective sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-6. Other forms of control and supervision

1. The authorized body shall carry out other forms of control and supervision by:

1) analysis of information and reporting provided in accordance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) remote supervision, including on a consolidated basis, in relation to financial organizations, their large participants, bank and insurance holdings, organizations included in the banking conglomerate and insurance group, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, an organization guaranteeing the implementation of insurance payments, in accordance with the procedure established by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

3) consideration, within the competence established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, of documents on the approval, issuance and revocation of permits, consents, licensing, registration of securities issuances, approval of reports on the results of placement (redemption) of securities, cancellation of securities issuances provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan, information about affiliated persons;

3-1) consideration, within the competence established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, of documents on issues of registration of collection agencies;

4) consideration within the competence established by the legislation of the Republic of Kazakhstan of documents provided for by regulatory legal acts regulating the procedure for notifying the authorized body of the approval of financial products by financial organizations, branches of the non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, branches of the insurance (reinsurance) organization - non-resident of the Republic of Kazakhstan, as well as the list of documents attached to the notification, the procedure for notifying the authorized body of the approval of microcredit services by organizations engaged in microfinance activities, as well as the list of documents attached to the notification;

5) inspection of the security system and compliance with the requirements for premises, electronic and other equipment of participants in the credit history system and the insurance database;

6) sending their representative to financial organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan in the cases and procedure established by the Laws of the Republic of Kazakhstan;

7) monitoring of issuers of equity securities for compliance with the requirements established by the legislation of the Republic of Kazakhstan on joint stock companies and the securities market, in the manner prescribed by the laws of the Republic of Kazakhstan;

8) consideration of reports and other information submitted by interim administrations (interim administrators), liquidation commissions of banks, insurance (reinsurance) organizations and liquidation commissions of branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations of the Republic of Kazakhstan;

9) the appointment and release of the chairman and members of the liquidation commissions, taking into account the branches and representative offices of the forcibly liquidated bank, the insurance (reinsurance) organization, the liquidation commissions forcibly terminating the activities of the branch of the non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, the branch of the non-resident insurance (reinsurance) organization of the Republic of Kazakhstan;

10) approval of the interim liquidation balance and the register of creditors' requirements of the forcibly liquidated bank, the insurance (reinsurance) organization forcibly terminating the activities of the branch of the non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, the branch of the non-resident insurance (reinsurance) organization of the Republic of Kazakhstan, the composition of the committee of creditors voluntarily or forcibly liquidated banks, insurance (reinsurance) organizations, voluntarily or forcibly terminating the activities of the branch of the non-resident bank of the Republic of Kazakhstan, the branch of the insurance (reinsurance) organization- non-resident of the Republic of Kazakhstan;

11) approval of the report on liquidation and the liquidation balance sheet of the forcibly liquidated bank, insurance (reinsurance) company;

11-1) approval of a report on liquidation of a non-resident bank branch of the Republic of Kazakhstan, a branch of a non-resident insurance (reinsurance) organization of the Republic of Kazakhstan;

12) holding meetings and discussions of the audited subjects based on the results of control and supervision of their activities;

13) evaluation (analysis) of the financial and asset position of a bank or a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, in respect thereof a decision has been taken to apply a regime of enhanced supervision or a regime for the restoration of financial stability, including through on-site visits to the bank and/or the engagement of valuers, audit firms and/or other specialist organisations, the services whereof are paid for (reimbursed) from the bank’s funds;

13-1) an estimate of the bank’s viability for the purpose of deciding whether to place the bank under resolution or to revoke its banking licence to engage in all types of operations;

13-2) drawing up a resolution plan for a systemically important bank, including reviewing the issue of state involvement in its resolution;

14) approval of the report by the bank’s provisional administration or the provisional administration (provisional administrator) of an insurance (reinsurance) organisation on the work performed;

15) consideration of calculations of indicators characterizing the compliance with prudential standards, other indicators and criteria (standards) by the organizations carrying out microfinance activities

16) analysis of the activities of collection agencies for compliance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on collection activities, as well as analysis of information, documents and materials of audio and (or) video recording (if any) submitted by the collection agency in accordance with subparagraph 15) of paragraph 1 of Article 15 of the Law Of the Republic of Kazakhstan "On Collection Activities";

17) maintaining a register of collection agencies;

18) monitoring advertising of financial institutions.

2. The National Bank of the Republic of Kazakhstan shall carry out other forms of control and supervision by:

1) analysis of information and reporting provided in accordance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) consideration, within the competence established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, of documents on the issues of issuance and revocation of permits, licensing, provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan;

3) inspection of exchange offices of authorized organizations for compliance with qualification requirements;

3-1) inspection of the premises of legal entities whose exclusive activity shall be the collection of banknotes, coins and valuables for compliance with qualification requirements;

4) giving to the agents of currency control of instructions mandatory for their execution in order to properly carrying out currency control;

5) holding meetings and discussions of the audited subjects

based on the results of control and supervision of their activities;

6) analysis and assessment of functioning of payment systems, as well as services provided by the providers of payment service;

7) examination of the participants of systemically important payment systems for compliance with the requirements for organizational measures and software and hardware means, providing the access to payment systems, as part of carrying out monitoring for systemically important payment systems;

8) maintaining the registers of payment systems, payment organizations, significant providers of payment services.

Footnote. Article 15-6 as amended by the Law of the RK dated 03.07.2020 № 359-VI (shall enter into force from 01.01.2021); dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 16.12.2020); dated 24.05.2021 № 43-VII (shall enter into force upon the expiry of ten calendar days after the day of its first official publication); dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force sixty calendar days after the date of its first official publication); № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 15-7. Remote supervision

1. Remote supervision shall be one of other forms of control and supervision and be carried out by the authorized body within its competence in relation to financial organizations, their large participants, bank and insurance holdings, organizations included in the banking conglomerate and insurance group, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance brokers - non-residents of the Republic of Kazakhstan, an organization guaranteeing the implementation of insurance payments (hereinafter referred to as the remote supervision entities).

2. Remote supervision shall be carried out by the authorized body on a permanent basis by analyzing the activities of the subjects of remote supervision and interaction with the bodies of the subjects of remote supervision in the purpose of:

1) monitoring and supervising enforcement of banking legislation of the Republic of Kazakhstan, legislation of the Republic of Kazakhstan on insurance and insurance activities, social protection, the securities market, microfinance activities, accounting and financial reporting, postal services, the Development Bank of Kazakhstan, self-regulation, debt collection, and investment and venture capital funds;

2) identifying the factors affecting the deterioration of financial situation of financial organizations, identifying and assessing existing and potential risks, the degree of their impact on sustainable activities of the subjects of remote supervision.

3. Analysis of the activities of the subjects of remote supervision shall be carried out by the authorized body on the basis of reports submitted by the subjects of remote supervision, and other information, including information obtained within the framework of interdepartmental and international cooperation.

4. Within the framework of remote supervision, the authorized body shall have the right to request from the remote supervision subjects and their officials in writing the information and documents, including financial statements and materials of meetings (including those held in absentia) of the bodies of the remote supervision subjects.

The subjects of remote supervision shall be obliged to submit the information and documents specified in the request of the authorized body within the terms established by the authorized body.

Footnote. Article 15-7 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 20.04.2023 № 226-VII (shall be enforced from 01.07.2023); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force sixty calendar days after the date of its first official publication); № 259-VIII of 16.01.2026 (shall come into effect upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-8. Risk-oriented approach within the framework of control and supervision

1. The authorized body shall apply a risk-oriented approach within the framework of control and supervision over the activities of banks, banking conglomerates, organizations engaged in certain types of banking operations, insurance (reinsurance) organizations, insurance groups, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan, organizations engaged in brokerage and (or) dealer activities in the securities market, activities to manage the investment portfolio.

The main objectives of the risk-oriented approach shall be to identify and prevent risks and deficiencies in the activities of the persons specified in the first part of this paragraph, in order to intervene early and take timely supervisory actions to ensure their financial stability and prevent an increase in risks in their activities.

The risk-based approach is based, inter alia, on a motivated judgment formed on the basis of a quantitative and qualitative analysis of the activities of the persons specified in part one of this paragraph, an analysis of their risk management and internal control systems, including analysis and assessment of the business model, corporate governance, countering the legalization (laundering) of proceeds from crime, financing of terrorism and financing the proliferation of weapons of mass destruction, the level of capital and liquidity to cover risks, evaluation of internal procedures for determining the required level of equity and liquidity, as well as analysis and evaluation, taking into account the nature and scale of the activities of the persons specified in part one of this paragraph.

2. Risk-oriented approach within the framework of control and supervision over the activities of the persons specified in part one of paragraph 1 of this Article takes into account the principle of proportionality, which implies:

taking into account the size, significance, nature, scale and complexity of their activities;

categorization according to their importance in the financial market;

determination of frequency, depth and intensity of control and supervision.

3. The authorized body, based on the results of control and supervision on the basis of a risk-oriented approach, shall notify the persons specified in part one of paragraph 1 of this Article, on the identified risks and deficiencies and apply supervisory response measures and (or) sanctions in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

4. The procedure for applying the risk-oriented approach within the framework of control and supervision over the activities of the persons specified in part one of paragraph 1 of this Article shall be determined by the legal act of the authorized body, shall be the confidential information and not subject to publication in the media.

Article 15-9. The task, functions, rights and obligations of the representative

1. In order to perform control and supervisory functions, the authorized body shall send its representative, who is appointed by the authorized body from among its employees, to banks, bank holdings, organizations engaged in investment portfolio management activities, insurance (reinsurance) organizations, insurance holdings, an organization guaranteeing insurance payments to insurers (insured, beneficiaries) in case of liquidation of insurance organizations.

The number of representatives in the organizations specified in part one of this paragraph shall be determined by the authorized body.

2. The representative in his/her activity shall be guided by this Law, regulatory legal acts of the authorized body and other legislation of the Republic of Kazakhstan.

3. The authorized body shall have the right to replace its representative at any time in the organizations specified in part one of paragraph 1 of this Article.

4. The main task of the representative is to ensure the implementation of control and supervisory functions of the authorized body.

5. The representative, in order to implement the tasks assigned to him/her, shall perform the following functions:

1) analyzes the financial status of the organization in which he/she is a representative;

2) controls compliance with regulatory legal acts, requests, instructions, requirements of the authorized body;

3) makes proposals for conducting a check in the organization in which he/she is a representative;

4) is present as an observer at the meetings of the Board, Board of directors, permanent or temporary acting commissions (committees, working groups) of the organization in which he/she is a representative;

5) is present at the general meeting of shareholders (participants) of the organization in which he/she is a representative, as an observer without the right to vote and express an opinion on the issues of the general meeting agenda of shareholders (participants).

6. The representative shall have the right to:

1) request from the organization, in which he/she is a representative, and (or) its officials, in oral and written form, the information and documents, including financial statements and materials of meetings (including those held in absentia) of bodies, in order to perform the functions assigned to him/her;

2) have access to automated systems and databases without the possibility of correcting data (in viewing mode).

7. The representative shall be obliged to:

1) inform the authorized body about non-submission or untimely submission by the organization in which he/she is a representative of the information and documents requested by him, the facts of obstruction of the representative of the authorized body from performing his/her functions, bribery, threat or other unlawful influence on him/her by this organization;

2) perform other functions on behalf of the authorized body on the issues specified in the decision of the authorized body on sending its representative to the organization specified in part one of paragraph 1 of this Article.

8. The organizations specified in part one of paragraph 1 of this Article shall be obliged to:

1) assist the representative in performance of his/her functions;

2) ensure the possibility of full and timely provision of information to the representative by officials and employees of the organizations specified in part one of paragraph 1 of this Article, and access to all sources of information;

3) submit all the necessary information and documents on the day of receipt of the request from the representative or within the terms established in the request and agreed with them;

4) provide access to information related to their activities, including automated systems and databases, without the possibility of correcting data (in viewing mode);

5) provide the representative with the copies of documents necessary to perform the functions assigned to him/her.

9. The representative shall be responsible for the disclosure of information obtained in the course of carrying out control and supervisory functions, constituting official, commercial, banking secrets, secrets of pension savings, insurance or other secrets protected by law, in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan, including after termination of work in the authorized body.

The representative cannot be employed by the organization in which he/she was a representative within one year after the termination of work in the authorized body.

The representative shall not be responsible for the results and decisions taken (adopted) during the meetings of the bodies of the organization in which he/she is or was a representative.

10. The requirements of this Article shall apply to branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) organizations - non-residents of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 15-9 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication).

Article 15-10. Monitoring of issuers of non-government equity securities

1. Monitoring of issuers of non-state equity securities shall be carried out by the authorized body for compliance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on the securities market and on joint stock companies:

1) when carrying out state registration of an issuance of non-state equity securities, registration of changes and (or) additions to the prospectus for the issuance of non-state equity securities, approval of a report on the results of placement or redemption of non-state equity securities and a report on the exchange of placed shares of a joint-stock company of one type for the shares of this joint stock company of another type;

2) on disclosure of information on their activities by the issuers of non-state equity securities.

2. Monitoring of the issuers of non-state equity securities shall be carried out by the authorized body on the basis of information provided by the issuers of non-state equity securities, and other information, including that obtained within the framework of interdepartmental and international cooperation.

3. Within the framework of conducting the monitoring of the issuers of non-state equity securities, the authorized body shall have the right to request from the issuers of non-state equity securities and their officials, in writing, the information and documents, including financial statements and materials of meetings (including those held in absentia) of the bodies of issuers of non-state equity securities.

The issuers of non-state equity securities shall be obliged to submit the information and documents requested by the authorized body within the terms established by it.

Chapter 2-2. Employees of the authorized body

Footnote. The Law was supplemented with Chapter 2-2 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 15-11. Composition of positions of employees of the authorized body

The employees of the authorized body shall be the persons, not related to administrative state and civil servants, holding the positions in the authorized body.

The remuneration of employees of the authorized body is paid on the basis of the remuneration system of employees of the authorized body.

The positions composition of employees of the authorized body includes the following positions:

1) political civil servants;

2) employees of the authorized body;

3) technical employees of the authorized body.

The employees of the authorized body shall be the persons, not related to civil servants, carrying out official powers in the authorized body aimed at implementing the tasks and functions of the state.

The position of an employee of an authorized body is occupied after receiving positive results of a mandatory special inspection.

A person who has not received positive results of a mandatory special inspection cannot be appointed to the position of an employee of an authorized body.

Official powers are understood as the rights and obligations provided for by a specific civil service position of employees of the authorized body that meets the goals and objectives of the authorized body.

The list of positions of employees of the authorized body shall be approved by the President of the Republic of Kazakhstan.

Technical employees of the authorized body shall be the persons, not related to civil servants, performing labor duties on maintaining and ensuring the functioning of the authorized body.

The list of positions of technical employees shall be approved by the Chairman of the authorized body.

The labor of employees of the authorized body shall be regulated by the Labor Code of the Republic of Kazakhstan with the features established by this Law, as well as other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan and acts of the authorized body.

Footnote. Article 15-11 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 23.12.2023 № 51-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force on 01.07.2024).

Article 15-12. Termination of an employment contract with the employees of the authorized body

Termination of an employment contract with the employees of the authorized body shall be made on the following grounds:

1) provided for by the Labor Code of the Republic of Kazakhstan;

2) reaching the retirement age established by the Law of the Republic of Kazakhstan, with the right to annually extend the period of their stay in the authorized body;

3) negative results of a mandatory special inspection;

4) presentation of knowingly false information about their income and property;

5) non-compliance with anti-corruption obligations and restrictions established by this Law and the Law of the Republic of Kazakhstan "On Combating Corruption";

6) non-transfer to trust management of shares belonging to investment funds, bonds and shares of commercial organizations;

7) submission, upon admission to the authorized body, of knowingly false documents or information that could be grounds for refusal to hire;

8) negative results of certification;

9) other grounds provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Upon termination of an employment contract on the basis of a reduction in the number or staff of employees of the authorized body, an employee of the authorized body holding a reduced position shall be paid severance pay in the amount of four average monthly salaries, provided that the work experience is at least three years.

Footnote. Article 15-12 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 23.12.2023 № 51-VIII (shall be enforced ten calendar days after the day of its first official publication).

Article 15-13. Rights and obligations of the employees of the authorized body

1. The employees of the authorized body shall have the right:

1) to enjoy the rights and freedoms that are guaranteed to the citizens of the Republic of Kazakhstan by the Constitution and the Labor Code of the Republic of Kazakhstan;

2) to participate, within the limits of their powers, in consideration of issues and adoption of decisions on them, demand their execution by the relevant bodies and officials;

3) to receive, in the prescribed manner, the information and materials necessary for performance of official duties;

4) to visit organizations in the manner prescribed by the laws of the Republic of Kazakhstan for performance of official duties;

5) to demand the precise definition of the tasks and scope of official powers in accordance with the position held by the employees of the authorized body from the head;

6) to respect for personal dignity, fair and respectful attitude towards oneself by managers, other individuals and officials;

7) for training and advanced training;

8) to get acquainted freely with the materials that relate to their official powers, and, if necessary, give personal explanations;

9) for promotion, taking into account qualifications, abilities, conscientious performance of their official powers;

10) to demand an official investigation in the presence of groundless, in the opinion of the employee, accusations;

11) to engage in pedagogical, scientific and other creative activities.

2. The employees of the authorized body shall be obliged to:

1) comply with the Constitution and legislation of the Republic of Kazakhstan;

2) take the oath in the manner determined by the act of the authorized body;

3) ensure the observance and protection of the rights, freedoms and legal interests of individuals and legal entities, consider, in the manner and terms established by the legislation of the Republic of Kazakhstan, the appeals of individuals and legal entities, take necessary measures on them;

4) carry out powers within the rights granted to them and in accordance with official duties;

5) execute orders and regulation of managers, decisions and instructions of higher bodies and officials, issued within their powers;

6) keep secret the information received during the performance of official duties affecting the personal life, honor and dignity of individuals, and not require them to provide such information, except for the cases provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan;

7) ensure the safety of state property;

8) inform immediately the management or law enforcement agencies about the cases of corruption offences that have become known to them;

9) improve their professional level and qualifications for the effective performance of official powers;

10) not to disclose to third parties official, commercial, banking secrets, secrets of insurance, pension savings and other secrets protected by law, as well as other information in any form accessible to perception on any type of media received in performance of his/her official powers, including information received when working with automated information subsystems (if there is an access to them), except for the cases provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan;

11) within thirty calendar days of assuming office of an official of the authorised body, entrust the management of their investment fund units, bonds and shares in commercial organisations to a trustee and present a notarised copy of the trust management agreement to the human resources department of the authorised body.

3. The employees of the authorized body shall not be entitled to purchase the shares of investment funds, bonds and shares of commercial organizations.

3-1. Within one year after the termination of work in the authorized body, an official of the authorized body cannot be hired by a commercial organization, if in the last year before the termination of work in the authorized body during the period of performance of its official powers, the specified person, by virtue of his official powers, directly performed control functions in the form of inspections of this commercial organization or the activities of this commercial organization were directly connected with the specified official of the authorized body in accordance with its official powers.

4. The employees of the authorized body, in case of carrying out the checks of activities of the audited subjects by virtue of their official powers, shall be obliged to immediately inform the higher management of all circumstances that may hinder the clear and impartial performance of their official powers, including:

1) close relatives (cousins-in-law), spouses who are executives of the audited subjects;

2) close relatives or spouses working in the audited subjects;

3) loans received in the audited subjects and other property obligations to the audited subjects.

Footnote. Article 15-13 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 12.07.2022 № 138-VII (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication); dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force on 01.07.2024); № 251-VIII of 03.01.2026 (shall come into effect upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-14. Responsibility of the employees of the authorized body

1. The employees and technical employees of the authorized body shall be liable in accordance with the Labor Code of the Republic of Kazakhstan for non-fulfillment and improper fulfillment of the assigned duties and labor discipline.

2. Disciplinary sanction:

1) shall be imposed by an official, having the right to appoint and dismiss an employee of the authorized body who is brought to disciplinary responsibility;

2) cannot be imposed repeatedly for the same offence;

3) shall be imposed in the manner determined by the act of the authorized body.

3. The employees of the authorized body who have committed a disciplinary offence may be temporarily suspended from the performance of official duties by an official, having the right to appoint and dismiss them, until the issue of responsibility is resolved in the established manner.

4. Officials and technical employees of the authorized body must be familiarized with all materials related to disciplinary proceedings, they shall be given the right to personally participate in the official investigation procedure.

5. Actions and decisions of the authorized body may be appealed in the court by the employees and technical employees of the authorized body brought to justice.

6. The employees and technical employees of the authorized body, in the event of their committing criminal and other offences, shall bear respectively criminal, administrative, material liability on the grounds and in the manner established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

7. The authorized body shall provide legal protection to its employees, members of the Management Board, including former employees and members of the Management Board, and persons engaged by it in case of filing claims against them in connection with actions (inaction), decision-making in order to carry out the functions assigned to the authorized body, including during the performance of their duties by members of temporary administrations and liquidation commissions of banks, insurance (reinsurance) organizations, branches of non-resident banks of the Republic of Kazakhstan, branches of insurance (reinsurance) non-resident organizations of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 15-14 as amended by the Law of the RK dated 02.01.2021 № 399-VI (shall enter into force from 16.12.2020).

Article 15-15. Vacations of employees of the authorized body

1. Employees of the authorized body shall be provided with paid annual vacation of thirty calendar days with payment of benefits for health improvement in the amount of two official salaries.

Paid annual vacation for the employees of the authorized body for the first and subsequent years of work shall be provided at any time of the working year by an agreement of the parties.

2. At the request of the employees of the authorized body, annual paid vacation may be provided to them in parts. In this case, one of the parts of the paid annual labor vacation must be at least two calendar weeks of the vacation duration.

3. The employees of the authorized body may be granted unpaid vacation in accordance with the procedure established by the labor legislation of the Republic of Kazakhstan, including in the case of their training within the framework of the state order for postgraduate education programs.

Article 15-16. Guarantees and compensations to the employees of the authorized body during business trips

1. Employees of the authorized body shall be reimbursed for expenses on business trips, including to foreign countries, in the manner determined by the authorized body in agreement with the National Bank of the Republic of Kazakhstan.

2. The place of work (position) and the average salary shall be reserved for the seconded employees of the authorized body during the entire time of the business trip.

Footnote. Article 15-16 as amended by the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall enter into force on 01.07.2024).

Article 15-17. Check of the activity of the authorized body

Check of the activity of the authorized body by state bodies shall be carried out with the consent or by order of the President of the Republic of Kazakhstan.

Chapter 2-3. Electronic sales platform for the sale of banking and microfinance assets

Footnote. The Law is supplemented with Chapter 2-3 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 19.06.2024 № 97-VIII (shall come into force sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-18. Electronic sales platform for the sale of banking and microfinance assets

1. An electronic sales platform for the sale of banking and microfinance assets (hereinafter referred to as the electronic sales platform) is an Internet resource that provides the infrastructure for participants to conduct sales in relation to:

1) the assets of a bank, an organisation engaged in specific types of banking operations, or a subsidiary organisation responsible for managing distressed assets, as listed in paragraph 1 of Article 28 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”;

2) the assets of a microfinance organisation, as stated in the first indent of sub-paragraph 11-7) of paragraph 2 of Article 7 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Microfinance Activities”;

3) rights (claims) under a bank loan agreement;

4) rights (claims) under a microcredit agreement.

2. Access to the electronic sales platform and its functioning shall be provided by the operator of the electronic sales platform (hereinafter referred to as the operator).

3. Participants in auctions held on the electronic trading platform may include banks, organisations engaged in specific types of banking operations, subsidiaries specialising in the management of distressed assets, microfinance organisations, as well as other persons, with due regard to the restrictions set out in Article 63 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan” and Article 9-1 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Microfinance Activities”.

4. The operator conducts trades on the electronic sales platform based on the operator's internal rules developed in accordance with the rules for conducting trades on the electronic sales platform, approved by the regulatory legal act of the authorized body.

The information security of the electronic sales platform is ensured by the operator in the manner determined by the regulatory legal act of the authorized body.

5. Monetary obligations of the parties arising from the purchase and sale agreement, the agreement on the assignment of rights (claims), concluded based on the results of the auction held on the electronic sales platform, shall be fulfilled by the participants in the auction in the manner and within the timeframes specified in the concluded purchase and sale agreement, the agreement on the assignment of rights (claims).

The operator is not a party to the purchase and sale agreement, the agreement on the assignment of rights (claims), concluded based on the results of the auction held on the electronic sales platform.

Footnote. Article 15-18 as amended by Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (shall enter into force upon expiry of sixty calendar days after the date of its first official publication).

Article 15-19. Operator

1. The operator may be a legal entity created in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan in the organizational and legal form of a joint-stock company or a limited liability partnership.

2. The operator has the right to carry out activities if there is a permit from the authorized body for the right to carry out the operator's activities. The date of commencement of the operation of the electronic sales platform is the date of receipt by the operator of the permit from the authorized body for the right to carry out the operator's activities.

3. In order to ensure the operation of the electronic sales platform, the operator is obliged to ensure:

1) publication of announcements regarding the property put up for auction;

2) conclusion of a non-disclosure agreement between the seller and the potential buyer regarding the rights (claims) under bank loan agreements or microcredit agreements sold on the electronic sales platform;

3) disclosure by bidders of information regarding the property put up for auction, in accordance with the procedure determined by the regulatory legal act of the authorized body;

4) approval and amendment by bidders to the draft sale and purchase agreement regarding the property put up for auction;

5) approval and amendment by bidders to the draft agreement on the assignment of rights (claims) under a bank loan agreement, a microcredit agreement put up for auction;

6) conclusion of a sale and purchase agreement regarding the property sold at auction, in accordance with the procedure determined by the regulatory legal act of the authorized body;

7) conclusion of an agreement on the assignment of rights (claims) under a bank loan agreement, a microcredit agreement sold at auction, in accordance with the procedure determined by the regulatory legal act of the authorized body;

8) publication of the results of the auction;

9) keeping records of the actions of participants in trades carried out on the electronic sales platform;

10) compliance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on the protection of personal data, banking and other secrets protected by law;

11) compliance with other requirements provided for by this Law and regulatory legal acts of the authorized body.

Verification of the applicant for compliance with the requirements imposed on the operator to ensure the functioning of the electronic sales platform is carried out by a commission created in accordance with the regulatory legal act of the authorized body.

4.The operator shall not have the right to combine the operator's activities with other entrepreneurial activities, with the exception of the following activities:

1) the main and additional activities of the credit bureau (subject to the relevant permit);

2) rendering of services for the provision and maintenance of specialized software in relation to the organization of trades conducted on the electronic sales platform;

3) marketing and statistical research.

5. The conditions and procedure for issuing a permit from the authorized body for the right to carry out the operator's activities shall be determined by the regulatory legal act of the authorized body.

6. To obtain a permit, the applicant shall submit the following documents to the authorized body:

1) an application for a permit containing the information established by the regulatory legal act of the authorized body;

2) notarised copies of the constituent documents where these are not available on the financial reporting depository’s website or where the authorised body is unable to obtain them via the digital government web portal.

An application for a permit to carry out the operator's activities must be reviewed within the timeframes determined by the authorized body, but no more than seventy working days from the date of submission by the applicant of the documents specified in this paragraph.

7. The refusal to issue a permit for the right to carry out the operator's activities shall be made by the authorized body on any of the following grounds:

1) the applicant carries out a type of activity prohibited for the operator in accordance with this Law;

2) the applicant does not comply with the requirements established by this article, Articles 15-18 of this Law and the regulatory legal acts of the authorized body;

3) if there is a court decision that has entered into legal force with respect to the applicant prohibiting the applicant from carrying out the operator's activities;

4) failure to eliminate the comments of the authorized body on the submitted documents within the established time period.

8. The reorganization and liquidation of the operator shall be carried out in the manner prescribed by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 15-19 as amended by Law of the Republic of Kazakhstan № 256-VIII of 09.01.2026 (shall enter into force upon expiry of six months after the date of its first official publication).

Article 15-20. Peculiarities of state regulation, control and supervision of the activities of operators

For the purposes of state regulation, control and supervision of the activities of operators, the authorized body:

1) adopts regulatory legal acts binding on operators in the field of regulation of the operator's activities and the functioning of the electronic sales platform;

2) issues or refuses to issue a permit for the right to carry out the operator's activities;

3) sends written orders to eliminate the identified violations of the requirements of this Law and regulatory legal acts of the authorized body regulating relations related to the implementation of the operator's activities and the functioning of the electronic sales platform, including in the event of failure to provide, within the established timeframes, information necessary for the authorized body to carry out its control and supervisory functions;

4) applies sanctions to operators in the manner and on the grounds established by this Law;

5) considers appeals from individual and legal entities on the issues related to the operator's activities and the functioning of the electronic sales platform;

6) carries out other functions stipulated by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Article 15-21. Written order and sanctions

1. In case of violation of this Law and regulatory legal acts of the authorized body, governing relations related to the implementation of the operator's activities and the functioning of the electronic sales platform, the authorized body has the right to send a written order to the operator.

A written order is an instruction to the operator to take mandatory corrective measures aimed at eliminating the identified violations and (or) causes, as well as the conditions that contributed to their commission, within the specified time frame, and (or) on the need to submit within the specified time frame an action plan to eliminate the revealed violations and (or) causes, as well as the conditions that contributed to their commission (hereinafter referred to as the action plan).

The action plan submitted within the time frame established by the written order shall indicate descriptions of the violations, the reasons that led to their occurrence, a list of planned measures, the time frame for their implementation, as well as the responsible officials.

2. An appeal against a written order of the authorized body shall be carried out in the manner determined by the laws of the Republic of Kazakhstan.

An appeal against a written order of an authorized body does not suspend its execution.

3. The operator shall notify the authorized body of the implementation of the measures specified in the written order within the timeframes specified in the written order.

If it is impossible to eliminate the violation within the timeframes established in the action plan or written order, for reasons beyond the control of the operator, the timeframe for implementing the action plan or written order may be extended by the authorized body in the manner determined by the regulatory legal act of the authorized body.

4. As a sanction, the authorized body has the right to apply to the operator a sanction in the form of suspension of the operator's permit for the right to carry out activities or revocation of the operator's permit for the right to carry out activities on the grounds established by this article.

5. The authorized body shall suspend the operator's permit for the right to carry out activities for a period of up to six months on one of the following grounds:

1) failure to comply with the requirements established by this Law and (or) the regulatory legal act of the authorized body;

2) establishment of inconsistency with the validity of the documents that served as the basis for issuing the permit;

3) systematic (three or more times within twelve consecutive calendar months) failure to comply with written orders of the authorized body to eliminate the violation of the requirements of this Law and (or) regulatory legal acts of the authorized body governing relations related to the implementation of the operator's activities and the functioning of the electronic sales platform.

6. Suspension of the operator's permit entails a ban on operating as an operator.

7. The decision to suspend the operator's permit must specify the grounds and period for suspending the permit. The said permit is considered suspended from the date the relevant decision of the authorized body is communicated to the operator's executive body.

The operator whose permit for the operator's right to operate has been suspended is obliged to fulfill the obligations assumed under previously concluded agreements on the electronic sales platform.

8. The authorized body shall revoke the operator’s permit for carrying out activities on one of the following grounds:

1) failure to eliminate the reason for which the authorized body suspended the operator’s permit for carrying out activities;

2) repeated (two or more times) suspension of the operator’s permit for carrying out activities over the past twelve months;

3) the operator knowingly providing false information when obtaining the operator’s permit for carrying out activities;

4) the existence of a court decision that has entered into legal force prohibiting the operator from carrying out activities;

5) a decision on the voluntary or compulsory liquidation of the operator.

9. The operator’s permit for carrying out activities shall be terminated on the grounds stipulated by the Law of the Republic of Kazakhstan “On Permits and Notifications”.

10. An operator who has been deprived of the permit for carrying out activities shall not have the right to carry out activities of the operator.

Chapter 2–4. Behavioural supervision

Footnote. The law has been supplemented with chapters 2-4 as per Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 15-22. Responsible business practices in the financial market

1. When interacting with consumers of financial services, entities subject to conduct of business supervision must adhere to responsible business practices in the financial market, requiring:

1) management of financial products;

2) disclosure of information regarding financial products;

3) prevention of unfair practices in the financial market at all stages of interaction with consumers of financial services;

4) assuming responsibility for the activities of authorised agents;

5) handling complaints from financial services consumers;

6) improving the financial literacy of financial services consumers, including developing and implementing appropriate measures.

The requirements established in sub-paragraphs 2) and 3) of part one of this paragraph shall apply to authorised agents.

2. Requirements for responsible business practices in the financial market shall be laid down in regulatory acts issued by the authorised body.

Article 15-23. Management of financial products

1. The entity subject to behavioural supervision shall implement a continuous process for managing financial products at the stages of development, promotion (advertising), provision, monitoring and discontinuation of the financial product.

When developing a financial product, the entity subject to behavioural supervision shall:

1) specify the features and terms of the financial product;

2) identify the category of potential financial services consumers whose objectives (needs) the financial product is intended to meet;

3) evaluate the risks to financial services consumers associated with their purchase (acquisition) and use of a financial product;

4) perform other activities aimed at reducing the risks of a financial product to financial services consumers.

When promoting (advertising) a financial product, the entity subject to behavioural supervision shall observe the requirements established by Article 67 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”, Article 52-2 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Insurance Activities”, Article 53-1 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On the Securities Market”, Article 24 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Microfinance Activities”, as well as the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on advertising.

When offering a financial product, the entity subject to behavioural supervision shall present financial products to the consumer of financial services based on criteria reflecting the suitability of the financial product.

When monitoring a financial product, the entity subject to behavioural supervision must identify the risks that the financial product poses to consumers of financial services, including through analysis of information on how consumers of financial services use the product and of complaints from consumers of financial services regarding the product.

The entity subject to behavioural supervision in the context of financial product management must identify the potential grounds for ceasing to provide a financial product, as well as the measures to be taken to inform financial services consumers and to fulfil obligations towards them upon the cessation of the provision of the financial product.

The entity subject to behavioural supervision shall notify the authorised body of the approval, amendment or discontinuation of a financial product within ten working days of the date the relevant decision is taken by the entity subject to behavioural supervision.

Requirements for the management of financial products, a list of financial products (specifying rates and fees), the approval, amendment and termination thereof being notified by the entity subject to behavioural supervision to the authorised body, the procedure for such notification, as well as the list of documents and information to be enclosed with the notification, shall be established by a regulatory legal act of the authorised body.

2. Where the authorised body identifies a financial product that poses risks to consumers of financial services and/or does not satisfy the criteria for the management of financial products established by a regulatory act of the authorised body, the authorised body shall require the entity subject to behavioural supervision to suspend the provision of such financial products to consumers of financial services until the identified risks have been eliminated and the financial product has been brought into compliance with the specified criteria.

Article 15–24. Disclosure of information on financial products

Entities subject to behavioural supervision shall be required to disclose complete and accurate data on their financial products by informing consumers of financial services of the terms and conditions for offering financial products pursuant to the regulatory legal acts of the authorised body set forth in paragraph 2 of Article 15-22 hereof.

Article 15–25. Prevention of unfair practices in the financial market

1. When offering financial products, entities subject to behavioural supervision must prevent unfair practices towards consumers of financial services.

2. The types and features of unfair practices, and the procedure for identifying such practices by entities subject to behavioural supervision shall be governed by the requirements for the conduct of banking activities, the requirements for the conduct of insurance activities by a branch of an insurance organisation the requirements for the conduct of insurance activities by a branch of a non-resident insurance organisation of the Republic of Kazakhstan, the rules for the conduct of brokerage and/or dealing activities on the securities market, the procedure for the conduct of banking operations by a broker and/or dealer, and the requirements for the conduct of microfinance activities, as approved by the authorised body.

3. The entities subject to behavioural supervision shall develop remuneration policies for their staff aimed at preventing unfair practices towards consumers of financial services.

Article 15–26. Liability of entities subject to behavioural supervision for the activities of authorised agents when offering financial products

When offering financial products through authorised agents, entities subject to behavioural supervision must:

1) maintain a register of authorised agents as set out in the internal document of the entity subject to behavioural supervision;

2) ensure that authorised agents possess the professional competence required to offer financial products;

3) monitor authorised agents’ adherence to the requirements of the laws of the Republic of Kazakhstan and the internal documents of the entity subject to behavioural supervision governing the provision of financial products.

Article 15–27. Handling of complaints from financial services consumers

Entities subject to behavioural supervision must examine and decide on complaints from consumers of financial services pertaining to their financial products and/or the activities of authorised agents, as prescribed by the legislation of the Republic of Kazakhstan and the regulatory acts of the authorised body.

Chapter 2-5. Procedure for the pre-litigation settlement of disputes involving consumers of financial services. The Financial Ombudsman, their status, the procedure for their appointment and early termination of their term of office, and the Financial Ombudsman Service

Footnote. The law has been supplemented with chapters 2-5 as per Law of the Republic of Kazakhstan № 259-VIII of 16.01.2026 (see Article 2 for the procedure for entry into force).

Article 15-28. Pre-litigation dispute resolution

1. For the purposes of this chapter, “consumer of financial services” shall mean:

1) in respect of insurance services:

natural persons and entities engaged in small-scale business for all types of insurance;

legal entities – only for the class (type) of compulsory civil liability insurance for vehicle owners, where the amount of claims does not exceed ten thousand times the monthly calculation index;

2) for other financial services – natural persons, including those registered as sole traders.

The provisions of this chapter applicable to consumers of financial services shall apply to an insurance undertaking where that insurance undertaking makes a claim against another insurance undertaking in the circumstances referred to in part two of paragraph 2 hereof.

2. The pre-litigation procedure for resolving disputes between a consumer of financial services and a conduct regulator shall be adhered to (applied) when a consumer of financial services refers a matter to the Financial Ombudsman in the following cases:

1) where a consumer of financial services has financial claims against an entity subject to behavioural supervision arising from a contract entered into to deliver a financial product;

2) where the bank or the party to whom the rights (claims) under the bank loan agreement have been assigned refuses to amend the terms of the bank loan agreement, or where no mutually acceptable solution is reached regarding an appeal (complaint) lodged by a consumer of financial services — a natural person in line with Article 61 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Banks and Banking Activities in the Republic of Kazakhstan”;

3) where a microfinance organisation or a person to whom the rights (claims) under a microloan agreement have been assigned refuses to amend the terms of the microloan agreement, or where no mutually acceptable solution is reached regarding an appeal (complaint) lodged by a consumer of financial services—a natural person pursuant to Article 9-2 of the Law of the Republic of Kazakhstan “On Microfinance Activities”;

4) where there are disputes between policyholders (insured persons, beneficiaries) and insurance companies arising from insurance contracts;

5) in the event of disputes between insurance organisations arising in relation to compulsory and voluntary insurance;

6) where an insurance company refuses to enter into a compulsory insurance contract with a natural or legal person, or amends the terms of a voluntary insurance contract (in cases where the contracts contain terms that infringe upon the rights of policyholders, insured persons or beneficiaries).

3. The pre-litigation procedure for resolving disputes between a consumer of financial services and a conduct regulator shall involve:

1) the consumer of financial services contacting the conduct regulator regarding a dispute or other issue associated with a financial product;

2) a financial services consumer’s application to the Financial Ombudsman for the resolution of a dispute in situations where no response has been received from the entity subject to behavioural supervision in response to the application mentioned in sub-paragraph 1) of this paragraph, within the time limits established by the laws of the Republic of Kazakhstan, or due to the conductal supervision authority’s failure to address such a request in full or in part.

Article 15-29. Financial Ombudsman

1. The Financial Ombudsman shall be a natural person acting independently who is responsible for the pre-litigation resolution of disputes arising from contracts for the provision of financial products concluded between consumers of financial services and entities subject to behavioural supervision, as well as disputes between insurance organisations arising from insurance contracts, by reviewing complaints from consumers of financial services, insurance organisations on issues covered by paragraph 2 of Article 15-28 hereof.

2. The Financial Ombudsman shall be guided in their activities by the following principles of:

1) legality;

2) equality of the parties in the resolution of a dispute;

3) independence and impartiality of the Financial Ombudsman in the resolution of a dispute;

4) non-disclosure of information obtained during the consideration of the dispute which constitutes a professional, commercial, banking or other secret protected by law;

5) respect for the rights and legitimate interests of the parties to the dispute under consideration;

6) transparency of the dispute resolution procedure, as well as the soundness of the decision rendered in the dispute;

7) compliance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on languages when examining the dispute;

8) the binding nature of the Financial Ombudsman’s decision on the parties to the dispute in question, with due regard to the requirements set out in Article 15-33 hereof.

3. The procedures governing the activities of financial ombudsmen and the financial ombudsman service, including the reporting of received and considered complaints from financial services consumers to the authorised body, shall be established hereby and by a regulatory act of the authorised body.

4. The following persons shall act as financial ombudsmen:

1) the Chief Financial Ombudsman;

2) financial ombudsmen in the relevant sectors of financial services.

5. To be appointed as a financial ombudsman and whilst performing the duties of a financial ombudsman, a person must satisfy the following requirements:

1) have a degree in economics and/or law;

2) have an impeccable professional reputation;

3) have at least five years’ experience in delivering and/or regulating financial services;

4) there is evidence that, within five years prior to the nomination of the candidate for the post of Financial Ombudsman, the person was not a senior executive of a financial organisation, including a financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance broker that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, during a period of no more than one year prior to:

the imposition of a resolution regime on a bank;

the revocation of the licence of a financial organisation, including a financial organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of a bank that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is a non-resident of the Republic of Kazakhstan, a branch of an insurance broker that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, resulting in their liquidation and/or the cessation of their activities in the financial market;

the entry into force of a court order for the compulsory liquidation of a financial institution, including a financial institution that is not resident in the Republic of Kazakhstan, or for its declaration as bankrupt pursuant to the procedure established by the legislation of the Republic of Kazakhstan or by the legislation of the state in which the financial institution that is not resident in the Republic of Kazakhstan is resident;

the entry into force of a court order for the compulsory closure of a branch of a bank that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, or a branch of an insurance (reinsurance) organisation that is not a resident of the Republic of Kazakhstan, in the cases established by the laws of the Republic of Kazakhstan;

5) there is no information to suggest that a final court judgment has been issued declaring the person legally incompetent or of limited legal capacity;

6) evidence that the person is not registered for ongoing monitoring of mental and behavioural disorders (illnesses), including those caused by the use of psychoactive substances, with mental health services;

7) proficiency in the official language.

The Financial Ombudsman shall not hold any position within entities subject to behavioural supervision, debt collection agencies, the authorised body, the National Bank of the Republic of Kazakhstan, or organisations (public associations, unions, associations) whose members include entities subject to conduct supervision and/or debt collection agencies; nor may he or she be an affiliated person of an entity subject to behavioural supervision and/or a debt collection agency.

6. The Chief Financial Ombudsman and the financial ombudsmen for the relevant sectors of financial services shall be appointed by the Financial Ombudsman Service Board from among candidates proposed by the Financial Ombudsman Service Board and previously approved by the authorised body as satisfying the requirements set out in paragraph 5 of this Article.

Financial ombudsmen shall be elected for a term of three years. The same person may be elected as Financial Ombudsman for no more than two consecutive terms.

The procedure for the appointment and early termination of the Financial Ombudsman’s term of office shall be governed by this Law and by a regulatory legal act issued by the authorised body.

7. The following issues shall fall within the exclusive competence of the Chief Financial Ombudsman:

1) exercising the powers of the Head of the Financial Ombudsman Service;

2) ensuring that the decisions of the Financial Ombudsman Service Board are implemented;

3) representing the Financial Ombudsman Service in dealings with third parties;

4) issuing a power of attorney authorising the Financial Ombudsman Service to act on its behalf in dealings with third parties;

5) issuing orders appointing staff of the Financial Ombudsman Service to posts, and regarding their transfer and dismissal;

6) establishing the remuneration system for staff of the Financial Ombudsman Service who are not Financial Ombudsmen;

7) presenting the Financial Ombudsman Service’s budget to the Financial Ombudsman Service Council for approval;

8) the exercise of other powers specified in the Financial Ombudsman Service’s constitution.

The Chief Financial Ombudsman shall have the power to examine and decide on complaints from consumers of financial services in the relevant sector of financial services.

8. The Financial Ombudsman’s remit in the field of insurance services shall include:

1) making decisions on the application of specific provisions of the methodology used to estimate the extent of damage caused to a vehicle, with due regard to the specific features of compulsory civil liability insurance for vehicle owners;

2) assessing the extent of damage caused to property;

3) issuing binding instructions to entities subject to behavioural supervision to remove (or amend) terms in insurance contracts that infringe upon or restrict the rights of insurance consumers.

9. A decision to terminate the powers of financial ombudsmen prematurely shall be taken by the Financial Ombudsman Service Council on the following grounds:

1) a finding that the requirements set out in paragraph 5 of this Article have not been met;

2) repeated (three or more times within a period of twelve consecutive calendar months) breaches of the legislation of the Republic of Kazakhstan in areas falling within their competence;

3) inability, due to ill health or other reasons, to perform their duties for a prolonged period (at least four consecutive months).

The early termination of a Financial Ombudsman’s term of office at their own initiative shall be effected on the grounds of a written notice filed with the Financial Ombudsman Service’s board at least one month prior to the termination of the term of office, as prescribed by the Financial Ombudsman Service’s internal rules.

Article 15-30. The service of the Financial Ombudsman

1. The service of the Financial Ombudsman shall be a non-profit organisation established as a private institution, responsible for the activities of financial ombudsmen.

The Financial Ombudsman Service shall be established by a non-profit organisation in the form of an association comprising entities subject to behavioural supervision which, collectively, hold at least seventy per cent of the financial assets in the financial market.

Only one Financial Ombudsman Service may be established and operate within the territory of the Republic of Kazakhstan.

2. The founder of the Financial Ombudsman Service shall approve the Financial Ombudsman Service’s charter and make amendments and/or additions thereto.

3. The objectives of the Financial Ombudsman Service shall include:

1) receiving and processing complaints from consumers of financial services, and providing such consumers with the decisions reached by the Financial Ombudsman in response to their complaints;

2) improving the financial literacy of consumers of financial services, including through the development and implementation of relevant measures;

3) ensuring the implementation of specialised software within the Financial Ombudsman Service to automate the recording and processing of complaints from financial services consumers, as well as the operation and further development of the collective debt settlement platform;

4) ensuring the establishment of a call centre or helpline within the Financial Ombudsman Service to offer advisory services to consumers of financial services;

5) notification by the authorised body of any violations of the legislation of the Republic of Kazakhstan by entities subject to behavioural supervision, identified during the examination of complaints from financial services consumers, no later than three working days after the date of such identification;

6) giving recommendations to the authorised body on improving its regulatory acts concerning the protection of the rights of consumers of financial services;

7) monitoring of the payment by entities subject to behavioural supervision of mandatory contributions and/or other payments to fund the Financial Ombudsman Service.

4. The following information shall be available on the Financial Ombudsman Service’s website:

1) the full name, address (location), telephone numbers and opening hours of the Financial Ombudsman Service, including its departments and offices;

2) the composition of the Financial Ombudsman Service’s board;

3) disputes to be examined by the Financial Ombudsman;

4) the procedure for receiving and examining complaints;

5) annual report on the activities of financial ombudsmen;

6) internal rules governing the activities of financial ombudsmen and the financial ombudsman service;

7) other data pursuant to the procedure for the operation of financial ombudsmen and the financial ombudsman service, as approved by a regulatory legal act of the authorised body.

5. The Financial Ombudsman Service shall maintain a platform for the collective settlement of debts owed by individual borrowers under consumer bank loan agreements and agreements for granting consumer microloans not secured by collateral (hereinafter referred to as the platform).

The platform shall serve as a forum for interaction between individual borrowers, banks, microfinance organisations, debt collection agencies and the financial ombudsman, with the aim of reaching agreed solutions for the settlement of overdue debts (hereinafter referred to as participants).

The platform shall enable:

1) the collection, processing and analysis of information on borrowers who have applied for debt settlement;

2) the formulation of proposals and recommendations regarding debt settlement;

3) the automation of data exchange between parties involved in the settlement process;

4) granting the authorised body access to analytical data for the purpose of monitoring and evaluating the efficiency of measures to reduce the debt burden of individual borrowers.

The operating procedures of the platform, including the conditions for participants’ registration, access levels, the exchange and protection of personal data, shall be established by a regulatory act issued by the authorised body.

Article 15-31. The Council of the Financial Ombudsman Service

1. The Council of the Financial Ombudsman Service shall act as the permanent collegial governing body of the Financial Ombudsman Service.

The Council of the Financial Ombudsman Service shall consist of the following members:

1) one representative of the founder of the Financial Ombudsman Service;

2) one representative from banks and branches of banks that are non-residents of the Republic of Kazakhstan;

3) one representative from insurance (reinsurance) organisations and branches of insurance (reinsurance) organisations that are non-residents of the Republic of Kazakhstan;

4) one representative from microfinance organisations;

5) one representative from organisations engaged in brokerage activities on the securities market;

6) one representative from debt collection agencies that have been assigned rights (claims) under a bank loan agreement or a microloan agreement;

7) one representative from the authorised body.

Members of the Financial Ombudsman Service Council must have an impeccable professional reputation and a degree in economics and/or law.

2. The Financial Ombudsman Service Board shall have responsibility for the following matters:

1) monitoring the Financial Ombudsman Service’s activities to ensure they are in line with its statutory objectives;

2) approving the structure and staffing of the Financial Ombudsman Service and the number of financial ombudsmen;

3) the nomination of candidates for election to the posts of Chief Financial Ombudsman and Financial Ombudsmen in the relevant sectors of financial services;

4) the election and early termination of the terms of office of the Chief Financial Ombudsman and Financial Ombudsmen in the relevant sectors;

5) establishing a system for remuneration and bonuses for financial ombudsmen;

6) approving the annual budget, the procedures and timelines for funding the Financial Ombudsman Service, and the annual report on the Financial Ombudsman Service’s activities;

7) approval of internal rules governing the activities of financial ombudsmen and the financial ombudsman service;

8) approval of the methodology for calculating the amount of damage caused to consumers of financial services under insurance contracts;

9) the exercise of other powers.

3. A session of the Council of the Financial Ombudsman Service shall be deemed valid and the quorum requirements met if at least five members of the Council of the Financial Ombudsman Service are present at the session. The Council of the Financial Ombudsman Service shall adopt decisions by a simple majority of the representatives.

A decision on the issues set forth in sub-paragraphs 6) and 7) of paragraph 2 of this article shall be deemed to have been adopted only if a positive decision has been issued by the representative of the Financial Ombudsman Service Council from the authorised body.

The decision to elect the Chief Financial Ombudsman shall be adopted by a majority vote of the members of the Council of the Financial Ombudsman Service.

The Chief Financial Ombudsman shall participate in meetings of the Council of the Financial Ombudsman Service without the right to vote.

4. Members of the Council of the Financial Ombudsman Service shall perform their duties on a voluntary basis.

The procedure for the election and early termination of the term of office of members of the Council of the Financial Ombudsman Service shall be governed by the Financial Ombudsman Service’s Statutes.

Article 15-32. Funding of the Financial Ombudsman Service

1. The Financial Ombudsman Service shall be funded by mandatory contributions and other payments received from entities subject to behavioural supervision, as prescribed by the Council of the Financial Ombudsman Service pursuant to its internal rules.

2. The suspension or revocation of a licence to engage in certain types of transactions shall not exempt the entity subject to behavioural supervision from its obligation to make mandatory contributions and other payments to fund the Financial Ombudsman Service.

The revocation (withdrawal) of a licence to engage in (perform) all operations shall release the entity subject to behavioural supervision from the obligation to make mandatory contributions and other payments to fund the Financial Ombudsman Service from the date of revocation (withdrawal) of the said licence.

Upon termination (revocation) of a licence to engage in microfinance activities, a microfinance organisation shall be exempt from the obligation to make mandatory payments and other contributions to fund the financial ombudsman service from the date of termination of contractual relationships with natural persons under microloan agreements.

Upon removal from the register of debt collection agencies, the debt collection agency shall be exempt from the obligation to make mandatory payments and other contributions to fund the Financial Ombudsman Service from the date of termination of contractual relations with natural persons under bank loan agreements and microloan agreements, whereby the creditors have assigned their rights (claims) to the debt collection agency).

3. Within five working days of a failure by the entity subject to behavioural supervision to fulfil its obligations to pay mandatory contributions and/or other payments to fund the Financial Ombudsman Service, the Financial Ombudsman Service shall notify the authorised body thereof.

4. As per the laws of the Republic of Kazakhstan, the entity subject to behavioural supervision shall be liable for failure to fulfil its obligation to pay mandatory contributions and/or other payments to finance the Financial Ombudsman Service.

Article 15-33. Procedure for the examination of complaints by the Financial Ombudsman

1. The Financial Ombudsman shall review complaints from consumers of financial services free of charge.

2. The Financial Ombudsman and the staff of the Financial Ombudsman’s Office shall be liable for the disclosure of information obtained in the course of their duties which constitutes an official, commercial, banking or other secret protected by law pursuant to the laws of the Republic of Kazakhstan.

3. The Financial Ombudsman Service shall enable smooth referral of complaints from financial services consumers to the Financial Ombudsman, including via the Service’s website or mobile application.

4. The Financial Ombudsman Service shall register a complaint from a consumer of financial services within three working days of its receipt by the Financial Ombudsman and shall forward a copy of the complaint to the conduct regulator concerned.

5. The Financial Ombudsman shall not review appeals:

1) which do not fall within the Financial Ombudsman’s remit;

2) which have been accepted for examination by a court and/or in respect whereof a court order has become final and binding, or an enforcement order has been issued;

3) where the consumer of financial services has not presented written evidence of having lodged a complaint with the conductal supervision authority as required by the laws of the Republic of Kazakhstan;

4) those lodged again, in the absence of any new circumstances in the case.

6. When examining complaints, the Financial Ombudsman shall have the right to:

1) request from the financial services consumer and/or the entity subject to behavioural supervision the originals or duly certified copies of documents relevant to the matter of the complaint;

2) receive written and/or oral explanations regarding the matter raised by a financial services consumer and/or the entity subject to behavioural supervision.

The entity subject to behavioural supervision shall furnish copies of the requested documents, certified by the signature of an authorised person, and explanations no later than five working days from the date of receipt of the request, unless a longer period is specified in the financial ombudsman’s request, excluding disputes arising from compulsory insurance contracts, for which the deadlines for presenting the requested documents are established by separate legislative acts of the Republic of Kazakhstan regulating compulsory types of insurance.

Should the entity subject to behavioural supervision fail to furnish the required documents and/or explanations within the specified time limit:

the Financial Ombudsman Service shall notify the authorised body thereof;

the entity subject to behavioural supervision shall be liable pursuant to the laws of the Republic of Kazakhstan.

7. The Financial Ombudsman shall decide on a complaint received from a consumer of financial services within fifteen working days of the date on which the complaint has been received.

Where it is required to establish the facts relevant to the proper examination of a complaint, the Financial Ombudsman may extend the time limit for examining the complaint by a further fifteen working days; the financial services consumer shall be notified of this within three working days of the date on which the time limit is extended.

8. In response to requests from individual borrowers regarding changes to the terms of performance of obligations under bank loan agreements and microloan agreements not related to business activities, the Financial Ombudsman shall assist the parties in reaching a mutually acceptable solution and in adopting a decision agreed by the parties regarding changes to the terms of performance of obligations under bank loan agreements and microloan agreements.

Following the examination of the complaint, the Financial Ombudsman shall draw up a report, which shall be signed by the Financial Ombudsman and the parties to the bank loan agreement or microloan agreement, and shall contain details of the amended terms and conditions for the performance of obligations under the bank loan agreement or microloan agreement.

9. Following examination of the complaint, unless otherwise stated in paragraph 8 of this article, the Financial Ombudsman shall decide on one of the following:

1) to uphold the complaint in full or in part;

2) to reject the complaint;

3) to discontinue consideration of the complaint.

The Financial Ombudsman’s decision must be well-founded and consistent with the laws of the Republic of Kazakhstan, the regulatory legal acts of the authorised body, and the principles governing the Financial Ombudsman’s activities.

When deciding whether to grant an application in full or in part, the decision shall specify the procedure and time limits for the implementation of that decision by the entity subject to behavioural supervision.

10. The Financial Ombudsman’s decision shall be delivered to the financial services consumer and the entity subject to behavioural supervision within two working days of the date on which it is made.

The Financial Ombudsman’s decision shall be binding on:

the entity subject to behavioural supervision – where the financial services consumer has given their written consent to the financial ombudsman’s decision;

insurance organisations – in cases where, following the resolution of a dispute between insurance organisations concerning compulsory and voluntary insurance.

11. Should the entity subject to behavioural supervision fail to fulfil the Financial Ombudsman’s decision within the specified timeframe:

the Financial Ombudsman’s office shall, within three working days, notify the authorised body thereof, enclosing documents confirming such failure;

The entity subject to behavioural supervision shall bear the liability established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

The parties to a dispute (complaint) examined by the Financial Ombudsman, for whom the Financial Ombudsman’s decision is binding, may, if they disagree with that decision, bring the matter before a court within one month of receiving the Financial Ombudsman’s decision, pursuant to the laws of the Republic of Kazakhstan, in order to challenge that decision.

Parties to a dispute (complaint) for whom the Financial Ombudsman’s decisions are not binding may, if they disagree with the Financial Ombudsman’s decision, bring the matter before a court to resolve the dispute with the conductal supervision authority as required by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Filing a claim in court shall suspend the enforcement of the Financial Ombudsman’s decision.

12. The Financial Ombudsman shall discontinue reviewing the complaint in the following cases:

1) if, during the review of the complaint, circumstances come to light showing that the complaint is not within the Financial Ombudsman’s remit;

2) if the entity subject to behavioural supervision resolves the financial services consumer’s complaint before the Financial Ombudsman has completed its examination of the complaint;

3) if the financial services consumer and/or their legal representative fails to furnish the documents and/or explanations within the time limit set by the Financial Ombudsman;

4) reconciliation of the parties based on mutual concessions at any stage of the proceedings;

5) matters not falling within the scope of pre-litigation dispute resolution, where no decision can be made on whether to grant, partially grant or refuse the financial services consumer’s complaint;

6) where no breaches of the legislation of the Republic of Kazakhstan and/or the terms of the contract have been established in the actions of the entity subject to behavioural supervision;

7) the death of a financial services consumer who is a natural person, or their being declared missing, or their being declared deceased;

8) the liquidation of the entity subject to behavioural supervision.

A decision to discontinue the examination of a complaint shall be sent to the financial services consumer and the subject of conduct supervision within two working days of the date on which it is taken.

Where the examination of a complaint is discontinued on the grounds referred to in sub-paragraph 3) of this paragraph, the financial services consumer and/or their legal representative shall be entitled to re-apply to the Financial Ombudsman, presenting all required documents and/or clarifications.

Where the examination of a complaint is discontinued on the grounds set out in sub-paragraphs 5) and 6) of this paragraph, the Financial Ombudsman may send a recommendation to the entity subject to behavioural supervision regarding the resolution of the applicant's complaint.

Article 15-34. Specific features of the settlement of disputes arising from compulsory insurance contracts

The specific features of the settlement of disputes arising from compulsory insurance contracts shall be established by separate legislative acts of the Republic of Kazakhstan governing compulsory types of insurance.

Chapter 3. Final provisions Article 16. Responsibility of violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan on the state regulation, control and supervision of financial market and financial organizations

Violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan on the state regulation, control and supervision of financial market and financial organizations shall entail responsibility, established by the Laws of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Article 16 is in the wording of the Law of the Republic of Kazakhstan dated 05.07.2012 № 30-V (shall be enforced upon expiry of ten calendar days after its first official publication).

Article 16-1. Reorganization and abolition of the authorized body

Reorganization and abolition of the authorized body shall be carried out in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Footnote. Chapter 3 is supplemented with Article 16-1 in accordance with the Law of the Republic of Kazakhstan dated 03.07.2019 № 262 (shall be enforced from 01.01.2020).

Article 17. The order of enforcement of this Law

This Law shall be enforced from 1 January, 2004.

The President of the Republic of Kazakhstan