ИПС "Әділет"

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз.

1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

1. 2014 жылғы 3 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне:

467-баптың 1-1-бөлігіндегі "2027" деген цифрлар "2030" деген цифрлармен ауыстырылсын.

2. 2014 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне:

екінші бөліктің 7) тармағы "прокурорға" деген сөзден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

төртінші бөліктің үшінші сөйлеміндегі "қылмыстық істі сотқа дейінгі" деген сөздер "қылмыстық істі айыптау актісімен немесе сотқа дейінгі" деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 60-баптың үшінші бөлігінің бірінші абзацы "сипатталған" деген сөзден кейін "айыптау актісін немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

3) 62-баптың бесінші бөлігінің бірінші абзацындағы "бекітеді; сотқа дейінгі" деген сөзден кейін "бекітеді; айыптау актісін немесе сотқа дейінгі" деген сөздермен ауыстырылсын;

4) 63-баптың алтыншы бөлігінің үшінші сөйлемі "хаттамасымен," деген сөзден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

5) 65-бапта:

бірінші бөліктің 1) тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"1) прокурор айыптау актісін жасаған немесе бекіткен;";

бесінші бөліктің 2) тармағы "жасаған" деген сөзден кейін "немесе" бекіткен" деген сөздермен толықтырылсын;

6) 151-баптың он үшінші бөлігі "Прокурордың" деген сөзден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

7) 152-баптың жетінші бөлігі "прокурордың" деген сөзден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

8) 192-баптың екінші бөлігінің бірінші абзацы "істі тоқтату туралы қаулымен," деген сөздерден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

9) 193-бапта:

бірінші бөліктің 16) тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"16) осы Кодекстің 298-бабы бірінші бөлігінің талаптарын ескере отырып, айыптау актісін бекітеді немесе жасайды;";

екінші бөліктің екінші абзацының 9) тармағы "жасау" деген сөзден кейін "немесе бекіту" деген сөздермен толықтырылсын;

10) 195-баптың екінші бөлігі "хаттамасына," деген сөзден кейін "айыптау актісіне немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

11) 38-тараудың тақырыбындағы "Сотқа" деген сөз "Айыптау актісін немесе сотқа" деген сөздермен ауыстырылсын;

12) 298-баптың тақырыбы мен бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

"298-бап. Айыптау актісін немесе сотқа дейінгі тергеп-тексерудің аяқталғаны туралы есепті жасау

1. Сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адам процеске қатысушыларды қылмыстық іс материалдарымен таныстырғаннан және олардың өтінішхаттарын шешкеннен кейін:

1) ішкі істер органдарының және экономикалық тергеп-тексеру қызметінің тергеушілері тергейтін аса ауыр қылмыстар туралы, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 3-бабының 29) тармағында көзделген, оның ішінде басқа да қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы істермен біріктірілген сыбайлас жемқорлық қылмыстар туралы істер бойынша, сондай-ақ осы Кодекстің 547, 548, 549, 550, 551 және 551-1-баптарында көзделген жағдайларда – сотқа дейінгі тергеп-тексерудің аяқталғаны туралы есепті;

2) өзге қылмыстар туралы істер бойынша – айыптау актісін жасайды.";

13) мынадай мазмұндағы 299-1-баппен толықтырылсын:

"299-1-бап. Сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адамдар жасайтын айыптау актісінің мазмұны

1. Айыптау актісі кіріспе, сипаттау-уәждеу және қарар бөліктерінен тұрады.

2. Кіріспе бөлікте:

1) айыптау актісі жасалған күн мен орын;

2) айыптау актісін жасаған адамның лауазымы, тегі мен аты-жөні;

3) күдіктінің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), туған күні, айы, жылы және туған жері көрсетіледі.

3. Сипаттау-уәждеу бөлігінде:

1) жасалған қылмыстық құқық бұзушылық оқиғасы, уақыты, орны, оның тәсілі, себебі, салдары, саралануы және өзге де мән-жайлар;

2) жәбірленуші туралы, оған келтірілген зиянның сипаты мен мөлшері туралы мәліметтер;

3) қылмыстық құқық бұзушылық жасау арқылы алынған мүлік туралы мәліметтер;

4) күдіктінің жауаптылығын ауырлататын және жеңілдететін мән-жайлар;

5) күдікті туралы мәліметтер (азаматтығы, отбасылық жағдайы, айналысатын кәсібі, білімі, тұрғылықты жері, сотталғандығының бар-жоғы), оны сипаттайтын өзге де деректер, оған қатысты таңдалған бұлтартпау шарасы;

6) адамды айыптауға негіз болатын мән-жайларды растайтын дәлелдемелердің тізбесі;

7) алкогольге, есірткіге немесе басқа да тәуелділіктен емдеуді қолданудың алғышарттары болып табылатын мән-жайлар туралы мәліметтер баяндалады.

4. Айыптау актісінің қарар бөлігінде күдіктінің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), оған жасады деп айып тағылып отырған іс-әрекет сараланатын қылмыстық заңның нақты бабы, бабының бөлігі мен тармағы және сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адамның айыптау актісін бекіту туралы мәселені шешу үшін қылмыстық істі прокурорға жолдағаны және қылмыстық істі мәні бойынша қарау үшін сотқа жолдағаны туралы көрсетіледі.

5. Айыптау актісіне оны жасаған адам қол қояды.

6. Адам қылмыстық заңның әртүрлі баптарында, баптарының бөліктерінде немесе тармақтарында көзделген бірнеше қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп айыпталған кезде айыптау актісінде осы қылмыстық құқық бұзушылықтардың әрқайсысы жеке сараланып көрсетілуге тиіс.

Бір қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп бірнеше адам айыпталған кезде айыптау актісінде қылмыстық құқық бұзушылықтың саралануы әрбір күдіктіге қатысты көрсетіледі.

7. Айыптау актісіне осы Кодекстің 299-бабының үшінші бөлігінде көзделген құжаттар қоса беріледі.";

14) 300-бапта:

тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"300-бап. Қылмыстық істі прокурорға жіберу";

бірінші бөлік "Қылмыстық іс" деген сөздерден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

15) 39-тараудың тақырыбындағы "Сотқа" деген сөз "Айыптау актісімен немесе сотқа" деген сөздермен ауыстырылсын;

16) 301-бапта:

тақырыптағы "Сотқа" деген сөз "Айыптау актісімен немесе сотқа" деген сөздермен ауыстырылсын;

бірінші абзац "Прокурор" деген сөзден кейін "айыптау актісімен немесе" деген сөздермен толықтырылсын;

17) 302-бапта:

тақырыптағы "Сотқа" деген сөз "Айыптау актісімен немесе сотқа" деген сөздермен ауыстырылсын;

бірінші бөлікте:

1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"1) сотқа дейінгі тергеп-тексерудің аяқталғаны туралы есеппен бірге келіп түскен істер бойынша айыптау актісін жасайды, ал айыптау актісімен бірге келіп түскен істер бойынша оны бекітеді;";

мынадай мазмұндағы 2-1) тармақпен толықтырылсын:

"2-1) сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адам жасаған айыптау актісімен келіспеген кезде айыптау актісін қайта жасайды;";

18) 314-бапта:

үшінші бөліктің екінші абзацы алып тасталсын;

мынадай мазмұндағы ескертпемен толықтырылсын:

"Ескертпе. Осы бапта сотқа дейінгі тергеп-тексеру аяқталған жер деп айыптау актісі, сотқа дейінгі тергеп-тексерудің аяқталғаны туралы есеп, айыптау хаттамасы, сотқа дейінгі жеделдетілген тергеп-тексеру хаттамасы, қылмыстық теріс қылық туралы хаттама жасалған жер, медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану үшін істі сотқа жіберу туралы қаулы шығарылған жер түсініледі.";

19) 537-баптың үшінші бөлігіндегі "прокурор жасаған" деген сөздер "жасалған" деген сөзбен ауыстырылсын.

3. 2014 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне:

1) 61-бап мынадай мазмұндағы екінші абзацпен толықтырылсын:

"Тұлға әкімшілік жаза қолдануды жоятын рақымшылық жасау актісі негізінде әкімшілік жазадан босатылған жағдайда тұлға әкімшілік жазаға тартылды деп есептелетін мерзім рақымшылық жасау актісі қолданылған күннен бастап есептеледі.";

2) 63-баптың бірінші бөлігі мынадай мазмұндағы екінші абзацпен толықтырылсын:

"Рақымшылық жасау актісі қолданылған кезде құқық бұзушының және жәбірленушінің (ол болған кезде) келісімі талап етілмейді.";

3) 726-бапта:

бірінші бөліктегі "519-баптарында" деген сөздер "519, 641 (аса маңызды цифрлық объектілерге қатысты)-баптарында" деген сөздермен ауыстырылсын;

екінші бөлікте:

"519-баптары" деген сөздер "519, 641 (аса маңызды цифрлық объектілерге қатысты)-баптары" деген сөздермен ауыстырылсын;

"департамент бастығы мен оның" деген сөздер "қызмет, департамент бастығы және олардың" деген сөздермен ауыстырылсын;

4) 741-баптың бірінші бөлігі мынадай мазмұндағы 16) тармақшамен толықтырылсын:

"16) рақымшылық жасау актісінің болуы.";

5) 821-баптың бірінші бөлігі мынадай мазмұндағы 3) тармақшамен толықтырылсын:

"3) әкімшілік жазадан рақымшылық жасау актісі негізінде босату туралы.";

6) 861-баптың бірінші бөлігіндегі "және 11)" деген сөздер ", 11) және 16)" деген сөздермен ауыстырылсын;

7) 887-баптың екінші бөлігіндегі "Әкімшілік жаза" деген сөздер "Рақымшылық жасау актісі қолданылған жағдайларды қоспағанда, әкімшілік жаза" деген сөздермен ауыстырылсын;

8) мынадай мазмұндағы 889-1-баппен толықтырылсын:

"889-1-бап. Цифрлық жүйені қолдана отырып, әкімшілік жазаны орындауды рақымшылық жасау актісіне байланысты тоқтату

1. Әкімшілік жазаны қолдану туралы қаулыны орындау тиісті әкімшілік құқық бұзушылықтарға қолданылатын рақымшылық жасау туралы актіде көзделген жағдайларда және тәртіппен тоқтатылуға тиіс.

2. Рақымшылық жасау туралы актінің қолданылу аясына жататын тұлғалардың тізілімі рақымшылық жасау актісінде айқындалған, цифрлық жүйедегі өлшемшарттар негізінде алгоритмдік шешім арқылы Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімімен қалыптастырылуы мүмкін.

3. Рақымшылық жасау туралы актінің қолданылу аясына жататын тұлғалардың тізілімінде қалыптастырылған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша рақымшылық жасау актісін қолдану туралы шешімді уәкілетті орган (лауазымды адам) цифрлық форматта қабылдайды және уәкілетті органның (лауазымды адамның) электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылады.

Өзіне қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалған тұлға әкімшілік жазаны орындаудың тоқтатылғаны туралы осы Кодекстің 743-бабында көзделген тәртіппен хабардар етіледі.".

2-бап. Осы Заң:

1) 2026 жылғы 12 шілдеден бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 3-тармағының 3) тармақшасын;

2) 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 2-тармағын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының
Президенті

Қ. ТОҚАЕВ

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие настоящего Закона см. ст. 2.

Статья 1. Внести изменения и дополнения в следующие законодательные акты Республики Казахстан:

1. В Уголовный кодекс Республики Казахстан от 3 июля 2014 года:

в части 1-1 статьи 467 цифры "2027" заменить цифрами "2030".

2. В Уголовно-процессуальный кодекс Республики Казахстан от 4 июля 2014 года:

1) в статье 59:

пункт 7) части второй после слов "направлять прокурору уголовные дела с" дополнить словами "обвинительным актом или";

предложение третье части четвертой после слов "направлении уголовного дела прокурору с" дополнить словами "обвинительным актом или";

2) абзац первый части третьей статьи 60 после слова "составления" дополнить словами "обвинительного акта или";

3) абзац первый части пятой статьи 62 после слов "досудебного расследования; согласовывает" дополнить словами "обвинительный акт или";

4) предложение третье части шестой статьи 63 после слов "протоколом обвинения," дополнить словами "обвинительным актом или";

5) в статье 65:

пункт 1) части первой изложить в следующей редакции:

"1) прокурором составлен или утвержден обвинительный акт;";

пункт 2) части пятой после слова "составленного" дополнить словами "или утвержденного";

6) часть тринадцатую статьи 151 после слов "поступившего с" дополнить словами "обвинительным актом или";

7) часть седьмую статьи 152 после слов "поступившего с" дополнить словами "обвинительным актом или";

8) абзац первый части второй статьи 192 после слов "прекращении уголовного дела," дополнить словами "обвинительным актом или";

9) в статье 193:

пункт 16) части первой изложить в следующей редакции:

"16) утверждает или составляет обвинительный акт с учетом требований части первой статьи 298 настоящего Кодекса;";

пункт 9) абзаца второго части второй после слова "составление" дополнить словами "или утверждение";

10) часть вторую статьи 195 после слов "протокол обвинения," дополнить словами "обвинительный акт или";

11) заголовок главы 38 после слова "Составление" дополнить словами "обвинительного акта или";

12) заголовок и часть первую статьи 298 изложить в следующей редакции:

"Статья 298. Составление обвинительного акта или отчета о завершении досудебного расследования

1. Лицо, осуществляющее досудебное расследование, после ознакомления с материалами уголовного дела участников процесса и разрешения их ходатайств составляет:

1) отчет о завершении досудебного расследования – по делам об особо тяжких преступлениях, расследуемых следователями органов внутренних дел и службы экономических расследований, коррупционных преступлениях, предусмотренных пунктом 29) статьи 3 Уголовного кодекса Республики Казахстан, в том числе соединенных с делами о других уголовных правонарушениях, а также в случаях, предусмотренных статьями 547, 548, 549, 550, 551 и 551-1 настоящего Кодекса;

2) обвинительный акт – по делам об иных преступлениях.";

13) дополнить статьей 299-1 следующего содержания:

"Статья 299-1. Содержание обвинительного акта, составляемого лицами, осуществляющими досудебное расследование

1. Обвинительный акт состоит из вводной, описательно-мотивировочной и резолютивной частей.

2. Во вводной части указываются:

1) дата и место составления обвинительного акта;

2) должность, фамилия и инициалы лица, составившего обвинительный акт;

3) фамилия, имя и отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), число, месяц, год и место рождения подозреваемого.

3. В описательно-мотивировочной части излагаются:

1) событие, время, место совершенного уголовного правонарушения, его способ, мотив, последствия, квалификация и иные обстоятельства;

2) сведения о потерпевшем, характере и размере причиненного ему вреда;

3) сведения об имуществе, добытом путем совершения уголовного правонарушения;

4) обстоятельства, отягчающие и смягчающие ответственность подозреваемого;

5) сведения о подозреваемом (гражданство, семейное положение, род занятий, образование, место жительства, наличие судимостей), иные характеризующие его данные, избранная в отношении него мера пресечения;

6) перечень доказательств, подтверждающих обстоятельства, служащие основанием для обвинения лица;

7) сведения об обстоятельствах, являющихся предпосылками применения лечения от алкогольной, наркотической или другой зависимости.

4. В резолютивной части обвинительного акта указываются фамилия, имя и отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) подозреваемого, конкретная статья, часть и пункт статьи уголовного закона, по которым квалифицируется инкриминируемое ему деяние, и о направлении лицом, осуществляющим досудебное расследование, уголовного дела прокурору для решения вопроса об утверждении обвинительного акта и направлении уголовного дела в суд для рассмотрения по существу.

5. Обвинительный акт подписывается лицом, его составившим.

6. При обвинении лица в совершении нескольких уголовных правонарушений, предусмотренных разными статьями, частями или пунктами уголовного закона, в обвинительном акте должна быть указана квалификация каждого из этих уголовных правонарушений в отдельности.

При обвинении нескольких лиц в совершении одного уголовного правонарушения в обвинительном акте квалификация уголовного правонарушения указывается в отношении каждого подозреваемого.

7. К обвинительному акту прилагаются документы, предусмотренные частью третьей статьи 299 настоящего Кодекса.";

14) в статье 300:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Статья 300. Направление уголовного дела прокурору";

часть первую после слов "Уголовное дело с" дополнить словами "обвинительным актом или";

15) заголовок главы 39 после слов "поступившему с" дополнить словами "обвинительным актом или";

16) в статье 301:

заголовок после слов "поступившего с" дополнить словами "обвинительным актом или";

абзац первый после слов "изучает поступившее с" дополнить словами "обвинительным актом или";

17) в статье 302:

заголовок после слов "поступившему с" дополнить словами "обвинительным актом или";

в части первой:

пункт 1) изложить в следующей редакции:

"1) по делам, поступившим с отчетом о завершении досудебного расследования, составляет обвинительный акт, а по делам, поступившим с обвинительным актом, утверждает его;";

дополнить пунктом 2-1) следующего содержания:

"2-1) при несогласии с обвинительным актом, составленным лицом, осуществляющим досудебное расследование, пересоставляет обвинительный акт;";

18) в статье 314:

абзац второй части третьей исключить;

дополнить примечанием следующего содержания:

"Примечание. Под местом завершения досудебного расследования в настоящей статье понимается место составления обвинительного акта, отчета о завершении досудебного расследования, протокола обвинения, протокола ускоренного досудебного расследования, протокола об уголовном проступке, вынесения постановления о направлении дела в суд для применения принудительных мер медицинского характера.";

19) в части третьей статьи 537 слово "прокурором" исключить.

3. В Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях от 5 июля 2014 года:

1) статью 61 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

"В случае освобождения лица от административного взыскания на основании акта амнистии, устраняющего применение административного взыскания, срок, в течение которого лицо считается подвергнутым административному взысканию, исчисляется со дня применения акта амнистии.";

2) часть первую статьи 63 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

"При применении акта амнистии согласие правонарушителя и потерпевшего (при его наличии) не требуется.";

3) в статье 726:

часть первую после цифр "519" дополнить словами ", 641 (в отношении критически важных цифровых объектов)";

в части второй:

после цифр "519" дополнить словами ", 641 (в отношении критически важных цифровых объектов)"

слова "департамента и его" заменить словами "службы, департамента и их";

4) часть первую статьи 741 дополнить подпунктом 16) следующего содержания:

"16) наличие акта амнистии.";

5) часть первую статьи 821 дополнить подпунктом 3) следующего содержания:

"3) об освобождении от административного взыскания на основании акта амнистии.";

6) в части первой статьи 861 слова "и 11)" заменить словами ", 11) и 16)";

7) часть вторую статьи 887 дополнить словами ", за исключением случаев применения акта об амнистии";

8) дополнить статьей 889-1 следующего содержания:

"Статья 889-1. Прекращение исполнения административного взыскания в связи с актом амнистии с использованием цифровой системы

1. Исполнение постановления о наложении административного взыскания подлежит прекращению в случаях и порядке, предусмотренных актом об амнистии, распространяющимся на соответствующие административные правонарушения.

2. Реестр лиц, подпадающих под действие акта об амнистии, может быть сформирован Единым реестром административных производств путем алгоритмического решения на основании имеющихся в цифровой системе критериев, определенных актом амнистии.

3. По делам об административных правонарушениях, сформированных в реестре лиц, подпадающих под действие акта об амнистии, решение о применении акта амнистии принимается уполномоченным органом (должностным лицом) в цифровом формате и удостоверяется посредством электронной цифровой подписи уполномоченного органа (должностного лица).

О прекращении исполнения административного взыскания лицо, в отношении которого возбуждено дело об административном правонарушении, уведомляется в порядке, предусмотренном статьей 743 настоящего Кодекса.".

Статья 2. Настоящий Закон вводится в действие со дня его первого официального опубликования, за исключением:

1) подпункта 3) пункта 3 статьи 1, который вводится в действие с 12 июля 2026 года;

2) пункта 2 статьи 1, который вводится в действие с 1 января 2027 года.

Президент
Республики Казахстан

К. ТОКАЕВ