2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарын бекіту туралы

Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы мәслихатының 2026 жылғы 30 маусымдағы № 316 шешімі

Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 1-бабы 6-тармағының 15) тармақшасына және Қазақстан Республикасының "Жайылымдар туралы" Заңының 8-бабына сәйкес Улан аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары бекітілсін.

2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Ұлан аудандық мәслихатының төрағасы

Г. Калиева

Бекітілген Ұлан аудандық мәслихатының 2026 жылғы "30" маусым № 316 шешімімен

2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары

2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 "Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 шілдеде № 34831 болып тіркелген) сәйкес әзірленді.

Жоспар мыналарды қамтиды:

1) Өскемен ауылдық округі аумағындағы жайылымдардың жер санаттары бөлінісіндегі орналасу сызбасы (картасы), сондай-ақ жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде олардың меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер;

2) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктеріне арналған, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды қоса алғанда, жайылымдардың сызбасы (картасы);

3) жайылым айналымының ұсынылатын схемалары көрсетілген сызба (карта);

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өту сервитуттары, мал айдау трассалары және мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) көрсетілген сызба (карта);

5) жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар көрсетілген сызба (карта);

6) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар көрсетілген сызба (карта);

7) су көздеріне (көлдер, өзендер, тоғандар, қазылған немесе суландыру арналары, құбырлы немесе шахталық құдықтар) қолжетімділік сызбасы, су тұтыну нормасына сәйкес әзірленген;

8) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар.

Жоспар жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері, жайылымдардың геоботаникалық тексеру жағдайы туралы деректер, ветеринариялық-санитариялық объектілер жөніндегі мәліметтер, меншік иелері – жайылым пайдаланушылар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық-жас ерекшелік топтары бойынша қалыптастырылған отарлар, табындар мен үйірлер саны туралы мәліметтер, шалғай жайылымдарға айдалатын мал басын қалыптастыру жөніндегі деректер, мәдени және аридті жайылымдарда мал жаюдың ерекшеліктері туралы мәліметтер, мал айдауға арналған сервитуттар туралы деректер, сондай-ақ мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де мәліметтер ескеріле отырып әзірленді.

Өскемен ауылдық округі Ұлан ауданының солтүстік бөлігінде Ертіс өзенінің сол жағалауы бойында таулы-дала және құрғақ дала аймағында орналасқан. Таулы-дала аймағы таулы шалғынды-дала, тау бөктеріндегі қоңыржай ылғалды дала және қоңыржай қуаң дала кіші аймақтарына бөлінеді. Климаты қоңыржай қуаң, қоңыржай ыстық, жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 360–390 мм. Ауаның ең төменгі температурасы –45°С, ең жоғары температурасы +40°С. Орташа жылдық температура +10°С. Салыстырмалы ылғалдылық 68 %. Негізінен оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс бағытындағы желдер басым, орташа жылдық жылдамдығы 2,7 м/сек.

Топырақ жамылғысы қара-қоңыр, оңтүстік таулы қара топырақтар, кәдімгі қара топырақтар, оңтүстік қара топырақтар, шайылған және кәдімгі таулы қара топырақ түрлерінен тұрады.

Өсімдік жамылғысы боз-бетегелі-жусанды, боз-бетегелі әртүрлі шөпті, әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты, жұмсақ сабақты және бұталы-шымды астық тұқымдасты әртүрлі шөптесін өсімдіктерден құралған.

Тұрақты қар жамылғысы қараша айының ортасында қалыптасып, сәуір айының бірінші онкүндігінде ериді. Аязсыз кезеңнің ұзақтығы 130–150 күнді құрайды.

Гидрографиялық желісі Ертіс өзені алабына жатады. Көптеген атаусыз өзендер мен жылғалар бар.

Әкімшілік орталығы – Восточное ауылы, аудан орталығы Қасым Қайсенов кентінен солтүстік-батысқа қарай 35,5 км қашықтықта орналасқан.

Өскемен ауылдық округінің жалпы аумағы 27 215,6 гектарды құрайды, оның ішінде: егістік – 8 576,4 гектар, жайылым – 14 658,9 гектар, шабындық – 1 455,7 гектар.

Жер санаттары бойынша: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 23 669 гектар; елді мекендер жері – 2 516,1 гектар; өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және өзге де ауыл шаруашылығына жатпайтын мақсаттағы жерлер – 9,3 гектар; босалқы жерлер – 1 022 гектар.

1-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Өскемен ауылдық округі бойынша жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері 1–5-кестелерде ұсынылған.

1-кесте. Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі жер санаттары бойынша жайылымдардың бөлінуі, мың гектар.

Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Жер санаттары							Барлық жерлер
		ауыл шаруашылығы мақсатындағы	елді мекендер	өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығына жатпайтын өзге де мақсаттағы	ерекше қорғалатын табиғи аумақтар	орман қоры	су қоры	босалқы жерлер
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Өскемен ауылдық округі	636255000	23,669	2,516	0,009	-	-	-	1,022	27,216
Барлығы		23,669	2,516	0,009	-	-	-	1,022	27,216

2-кесте. Елді мекен жайылымдарының бөлінуі, мың гектар

№ р/н	Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Елді мекеннің атауы	Жайылымдардың жалпы алаңы, мың гектар	Жайылымдардың алаңы және түрлері
					халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қамтамасыз етуге арналған жайылымдар, мың гектар	қоғамдық жайылымдар, мың гектар	қашық жайылымдар, мың гектар	маусымдық жайылымдар, мың гектар	аридті жайылымдар, мың гектар	мәдени жайылымдар, мың гектар
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
1	Өскемен ауылдық округі	636265100	Восточное а.	0,396		0,396
2		636265200	Донское а.	0,743		0,743
3		636265300	Макеевка а.	0,436		0,436
4		636265400	Мирное а.	0,156		0,156
Барлығы				1,731		1,731

3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер

№ р/н	Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы	Бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі	Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі	Жайылымдар алаңы, мың гектар
1	Кайсенов М.	391025301234	05-079-049-033	0,014
2	Гладышев П.С	531024301319	05-079-049-002	0,014
Барлығы:				0,028

4-кесте. Жайылымдардың бөлінуі

№ р/н	Ауылдық округ атауы	Әкімшілік-аумақтық объектілер классификаторы коды	Елді мекеннің атауы	Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, мың гектар				Қоғамдық жайылымдар алаңы, мың гектар	Қашық (маусымдық) жайылымдар алаңы, мың гектар
				Ірі қара мал	Ұсақ мүйізді мал	Жылқы малы	Түйе малы
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	Өскемен ауылдық округі	636265100	Восточное а.	5,975	1.998	0,891	-	1.547	-
2		636265200	Донское а.
2		636265300	Макеевка а.
2		636265400	Мирное а.

Өскемен ауылдық округі бойынша барлығы 1707 бас ірі қара мал, оның ішінде 760 бас сауын сиыр, 2220 бас ұсақ мүйізді мал және 165 бас жылқы тіркелген (5-кесте).

5-кесте. Ауылдық округ бойынша мал басының жалпы саны

	қолда бар мал басы
	ІҚМ		ІҚМ	ІҚМ
	барлығы	оның ішінде сауын сиырлар
Өскемен ауылдық округі бойынша барлығы, оның ішінде:	1721	763	2220	165
халық саны	1707	760	2220	165
ШҚ және ЖШС	14	3

Округ бойынша жайылымдарға қажеттілік есебі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" бұйрығына сәйкес, округтің орналасқан табиғи аймағы мен жайылым түрлері ескеріле отырып, қолда бар мал басына негізделіп жүргізілді. Жүктеме нормасы ірі қара малға – 3,5 га/бас, ұсақ мүйізді малға – 0,9 га/бас, жылқыға – 5,4 га/бас болып белгіленген.

"Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, Өскемен ауылдық округі халқының ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын ұстау қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында жайылымдарға деген қажеттілік 2660 гектарды құрайды (6-кесте). Елді мекен аумағындағы қолда бар жайылым алқабы 1547 гектар болғандықтан, жайылым тапшылығы бар.

6-кесте. Сауын сиырлар үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу.

№	Ауылдық округ	Жайылымдар алаңы, (га)	Сауын сиырлардың саны (бас)	1 басқа арналған жайылым қажеттілік нормасы, (га)	жайылымдарға қажеттілік, (га)	Тапшылық, (га)
1	Өскемен	1547	760	3,5	2660	есть

Елді мекендер жерлері құрылымында ауыл шаруашылығы алқаптары 23 669 гектарды құрайды, оның ішінде халықтың қажеттіліктері үшін арналған жайылымдар 14 658,9 гектар.

Өскемен ауылдық округі бойынша жергілікті халықтың мал басы: ірі қара мал – 1707 бас, ұсақ мүйізді мал – 2220 бас, жылқы – 165 бас (7-кесте).

7-кесте. Жеке қосалқы шаруашылықтағы мал үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу.

Округтің атауы	Елді мекендерге бекітілген жерлер	оның ішінде халықтың қажеттіліктері үшін жайылымдық алқаптар	Халықтағы ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері бойынша мал басының саны	оның ішінде		1 басқа шаққандағы орташа жүктеме, га	Жайылымда бағылатын малға нормативтерге сәйкес жайылымға қажеттілік	Жайылымда бағылатын малға арналған қосымша жайылым қажеттілігі	Бос жайылым учаскелері есебінен қажеттілікті өтеу
				қорада (қолда) бағылатын мал басы	жайылымда бағылатын мал басы
Өскемен ауылдық округі	2516,1	1547					8864	7317	қосымша жайылымдар қажет болып табылады
Мал басы: (ІҚМ)			1707	0	1707	3,5	5975
ҰММ			2220	0	2220	0,9	1998
Жылқы малы			165	0	165	5,4	891

Округ бойынша халықтың жайылымда бағылатын мал басына арналған жайылымдарға қажеттілік есебі нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар талап етіледі, жайылым тапшылығы бар.

Округтің ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлері құрамында 14 658,9 гектар жайылымдар есепте тұр, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің іс жүзінде барлығы жеке тұлғалар мен мемлекеттік емес заңды тұлғалардың пайдалануында және меншігінде.

Округтегі ауыл шаруашылығы құрылымдарында – ЖШС, шаруа және фермер қожалықтарында ірі қара мал саны 14 бас (8-кесте).

8-кесте. Ауыл шаруашылығы құрылымдары үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу.

Округтің атауы	Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер	оның ішінде жайылымдық алқаптар	Халықтағы ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері бойынша мал басының саны	оның ішінде		1 басқа шаққандағы орташа жүктеме, га	Жайылымда бағылатын малға нормативтерге сәйкес жайылымға қажеттілік	Жайылымда бағылатын малға арналған қосымша жайылым қажеттілігі	Бос жайылым учаскелері есебінен қажеттілікті өт
				қорада (қолда) бағылатын мал басы	жайылымда бағылатын мал басы
Өскемен ауылдық округі	23669	14659					49	-14610	қосымша жайылымдар талап етілмейді
Мал басы: (ІҚМ)			14	0	14	3,5	49
ҰММ				0		0,9
Жылқы малы				0		5,4

Округ бойынша ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы мал басын жайылыммен қамтамасыз етуге жүргізілген есеп нәтижесіне сәйкес қосымша жайылым жерлер талап етілмейді, жайылым тапшылығы жоқ.

Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін жалпы 8,913 мың гектар жайылым қажет. Оның ішінде 1707 бас ірі қара мал, 2220 бас ұсақ мүйізді мал және 165 бас жылқы қоғамдық жайылымдарда, жалпы аумағы 1,547 мың гектар жерлерде бағылуда. Ал 14 бас ірі қара мал жер пайдалануға берілген жайылымдарда, жалпы аумағы 0,028 мың гектар жерлерде бағылуда.

9-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар.

№ р/н	Босалқы жерлер есебінен талап етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар	Қосымша берілетін жайылымдар
		Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар	Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар, мың гектар
1	2	3	4
1	8,864	-	8,864

2-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына

Жайылымдардың геоботаникалық зерттеу деректері

зерттеу күні, аңыз (легенда) бойынша және табиғи жем-шөптік алқаптар жіктемесіне сәйкес шифрлар	контурлар мен сипаттамалар нөмірлері (жақша ішінде)	жер бедері мен топырақ жағдайларына сәйкестігі көрсетілген табиғи жем-шөптік алқаптардың типтері (әртүрлілігі, модификациялары) атауы. Басқа алқаптар мен жерлердің атауы	Алқап түрі	контурдағы үлесі, пайызбен көрсетілген	алаңы, мың гектар	Қазіргі заманғы қолданыс	Жалпы өнімділік, гектарына центнер (зерттеу жылы)
1	2	3	4	5	6	7	8
18 М-5а	1	Шоқаралық жазық Шалғынды-қара-қоңыр орташа саздақ топырақтардағы бидайықты-спиреялы-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	100	48	Жеке мешік малды жаю
5Аб М-2б	2	Шоқаралық жазық Оңтүстік қара топырақтардағы әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтардағы жусанды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	60	143	Жеке мешік малды жаю	4,5 2,6
4 М-2б	3	Шоқаралық жазық Оңтүстік қара топырақтардағы толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-қарағанды-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	75	93	Жеке мешік малды жаю	4,5
5Аа М-2б	5	Ұсақшоқылы жазық Оңтүстік қара топырақтардағы әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-жусанды-бозды өсімдіктер	жайылым	60	85	Жеке мешік малды жаю	4,0
13а М-6а	6	Шоқаралық жазық. Өзен аңғары Жайылмалық шалғынды қара топырақтардағы орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-жусанды өсімдіктер	жайылым	80	212	Жеке мешік малды жаю	4,5
5А М-2б	7	Шоқаралық жазық Оңтүстік қара топырақтардағы әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-бозды-жусанды өсімдіктер	жайылым	50	99	Жеке мешік малды жаю
8Б М-2б	8	Қыратты жазық Оңтүстік қара топырақтардағы әлсіз дамыған топырақтардағы бетегелі-қарағанды өсімдіктер	жайылым	80	78	Жеке мешік малды жаю
8Б М-2б	30	Шоқаралық жазық Оңтүстік қара топырақтардағы әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-қарағанды-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	100	90	Жеке мешік малды жаю
3Ба М-2б	31	Шоқаралық жазық (шоқы етегі) Оңтүстік қара топырақтардағы толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-жусанды-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	70	107	Жеке мешік малды жаю
20Аа М-2а	33	Шоқаралық жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы жусанды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	түбегейлі жақсарту	100	127	түбегейлі жақсарту
14 М-6а	34	Ертіс өзенінің аңғары Орташа саздақ топырақтардағы жайылмалық шалғынды қара топырақтардағы әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	100	160	Жеке мешік малды жаю
3А М-2а	40	Ағынсай аңғары Оңтүстік қара топырақтардағы әлсіз шайылған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер	жайылым	50	79	Жеке мешік малды жаю	4,5

Кестенің жалғасы

Орташа жылдағы жеуге жарамды өсімдіктердің өнімділігі: гектарына құрғақ масса центнері, гектарына жем бірліктері центнері, гектарына сіңімді протеин килограмы						контур бойынша есептік өнімділік: гектарына құрғақ масса центнері (алымы), гектарына жем бірліктері центнері (бөлімі)	контур бойынша жем-шөп қоры: гектарына құрғақ масса центнері (алымы), гектарына жем бірліктері центнері (бөлімі)	мәдени-техникалық жағдайы, дәрілік өсімдіктердің болуы	Пайдалану бойынша ұсыныстар, мал түрі. Жақсарту бойынша ұсынылатын іс-шаралар.
маусымдар бойынша жайылымдық жем-шөп
шабындық	шабылатын жайылымдар	көктем	жаз	күз	қыс
9	10	11	12	13	14	15	16	17	18
		3,7 2,3 37,8	8,2 4,3 39,8	3,9 1,6 12,3	5,1 1,8 12,7	8,2 4,3	396 204	Орташа бұталы	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		1,0 0,7 9,4	1,4 0,8 6,8	1,1 0,5 3,4	0,8 0,3 1,4	1,4 0,8		Қатты тапталған	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
			7,3 4,5 65,9	10,8 5,9 54,5	6,9 3,2 19,8	3,8 1,3 6,2	10,8 5,9	Орташа бұталы	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		2,3 1,4 18,6	3,0 1,6 13,3	3,7 1,8 11,9	3,0 1,2 7,5	3,7 1,8		Орташа тапталған	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		3,1 1,9 24,02	3,9 2,0 16,93	5,6 2,8 18,58	4,7 1,8 12	5,6 2,8		Орташа тапталған	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		4,1 2,6 35,8	5,7 3,2 26,4	4,8 2,2 13,9	3,7 1,4 7,1	5,7 3,2		Орташа тырналанған	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		4,2 2,4 34,7	5,9 3,0 28,3	3,8 1,6 11,1	2,2 0,6 3,1	5,9 3,0		Орташа бұталы	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		4,2 2,4 34,7	5,9 3,0 28,3	3,8 1,6 11,1	2,2 0,6 3,1	5,9 3,0	531 269	Орташа бұталы	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		2,5 1,5 19,1	3,1 1,6 13,5	4,4 2,2 14,7	3,7 1,4 9,7	4,4 2,2		орташа тапталған	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		2,3 1,4 19,7	3,1 1,7 14,6	5,3 2,8 18,8	3,8 1,5 11,9	3,1 1,7	394 216	Қатты ластанған	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		5,5 3,5 62,5	10,7 6,1 60,4	6,1 2,9 18,6	2,1 0,7 4,8	10,7 6,1	1704 973	таза	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота
		6,1 4,0 54,9	8,5 4,8 41,9	6,5 3,0 18,4	4,7 1,8 8,6	8,5 4,8		таза	весенне-летне-осенние пастбища, для всех видов скота

3-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына.

Жайылымдық инфрақұрылым объектілері және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер

№ р/н	Жайылымдық инфрақұрылым объектілері	Қолданыстағы жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік	Құрылысын салу (қайта жаңғырту) талап етілетін жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік	Ұзындығы, километр	Алаңы, мың шаршы метр
1	2	3	4	5	6
1.	Сумен жабдықтау құрылыстары (құдықтар, құбырлы және шахталы құдықтар, қазба жұмыстары)
2.	Құрылыстар, көпірлер, жолдар
3.	Мал айдау трассалары, мал аялдату және суару алаңдары
4.	Қойларды тоғытуға арналған ыдыстар, қоралар және қоршалған алаңдар, жайылым қоршаулары, дуалдар (соның ішінде электрлі қоршаулар), ауыл шаруашылығы жануарларын кезектестіріп (порциялық) жаюға арналған қора-қопсылар
5.	Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық өңдеуге арналған қашаулар
6.	Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен объектілер, сондай-ақ жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалану объектілері
7.	Су құбырымен қамтамасыз ету объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің өзге де түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылыстар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалануға қажетті өзге де мүлік

4-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына.

1-кесте. Мал басының саны туралы деректер, олардың иелерін көрсетеді

Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Меншік иесінің түрі	Меншік иесінің бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі	Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) немесе заңды тұлғалардың атауы	Мал басының саны, бас
					Ірі қара мал	Ұсақ мал	Жылқы малы	Түйе малы
636265100	Восточное	жеке тұлға	780421499065	АзатГүлжібек	10	65
636265100	Восточное	жеке тұлға	481101401064	Артюхин Виктор Сергеевич	3
636265100	Восточное	жеке тұлға	790509300525	Блюмберов Александр Сергеевич	8
636265100	Восточное	жеке тұлға	981214350590	Бригинец Дмитрий Николаевич	2
636265100	Восточное	жеке тұлға	530102303148	Верба Виктор Николаевич	4
636265100	Восточное	жеке тұлға	820331301693	Дмитриев Сергей Николаевич	3
636265100	Восточное	жеке тұлға	650325302602	ИбраевЕрболатСоветович	19	15	5
636265100	Восточное	жеке тұлға	580601303823	ҚабитылаУатхат	9	63	3
636265100	Восточное	жеке тұлға	630109300559	Королев Виктор Иванович	9
636265100	Восточное	жеке тұлға	660814400553	Левченко Зинаида Петровна	25
636265100	Восточное	жеке тұлға	601220300410	НургамилановКумарбекСиязбекович	28	38	1
636265100	Восточное	жеке тұлға	580329301591	НуржановМейрханЧокунович	20	39
636265100	Восточное	жеке тұлға	750224400139	ОспановаЖайнагулКабылбековна	24	24	2
636265100	Восточное	жеке тұлға	800518302901	Самойлов Андрей Викторович		9
636265100	Восточное	жеке тұлға	750121302436	Сергеев Владимир Александрович	13
636265100	Восточное	жеке тұлға	840921302731	Танский Сергей Павлович	8
636265100	Восточное	жеке тұлға	830625400176	ТоктасыноваАйнурСергазиновна	6	17
636265100	Восточное	жеке тұлға	720106402019	Чалык Марина Алексеевна	9
636265100	Восточное	жеке тұлға	590105303195	Чугаев Василий Григорьевич	7	23
636265100	Восточное	жеке тұлға	490129301139	Якубович Владимир Иванович		5
636265200	Донское	жеке тұлға	610328401421	Абутолипова Дина	4	11
636265200	Донское	жеке тұлға	590113302606	АвкубаевКалибек	2
636265200	Донское	жеке тұлға	900426451632	АйқынбекКүлжазира		7
636265200	Донское	жеке тұлға	531001402566	АйтказинаКульшат	16
636265200	Донское	жеке тұлға	770518400448	Амельчак Валентина Павловна	20
636265200	Донское	жеке тұлға	650417300051	Анцупов Игорь Анатольевич	9
636265200	Донское	жеке тұлға	550505300207	Афанаскин Сергей Николаевич	7	2
636265200	Донское	жеке тұлға	780823302775	АхметжановАсхатБагдаулетұлы	10	313	12
636265200	Донское	жеке тұлға	590530301318	Балтабаев ЕрболатОралбекович		43	12
636265200	Донское	жеке тұлға	870523300678	БаянаевДауренКабдульбарамович	4	30
636265200	Донское	жеке тұлға	830328302250	БаянаевЕрнатКабдульбарамович	8
636265200	Донское	жеке тұлға	580215300523	Бейсенев Мурат Солтанович	8	38
636265200	Донское	жеке тұлға	460509301674	БекишевЕргазы	11	124	4
636265200	Донское	жеке тұлға	540120301220	Бесенев Борис Жумаканович	10	53
636265200	Донское	жеке тұлға	880128303161	Блощицын Дмитрий Петрович	6
636265200	Донское	жеке тұлға	830308300285	Бухряков Максим Викторович	1
636265200	Донское	жеке тұлға	801210302583	ВахитовСунғатХанжарович	19	20	5
636265200	Донское	жеке тұлға	821120400904	Вахитова Динара Тылашевна	14
636265200	Донское	жеке тұлға	950828350223	Горяинов Владислав Сергеевич	1
636265200	Донское	жеке тұлға	731202300111	Григорьев Иван Николаевич	14
636265200	Донское	жеке тұлға	710427300129	Гричухин Вячеслав Григорьевич	1
636265200	Донское	жеке тұлға	640113300700	Гришин Владимир Анатольевич	29
636265200	Донское	жеке тұлға	620727302216	ДжаксылыковДжапашШаймарданович	15	38
636265200	Донское	жеке тұлға	660314302288	ДжаксылыковКапарШаймарданович		39
636265200	Донское	жеке тұлға	560102302650	ДуйсенбаевБазарбекӘнуарбекұлы	4	20
636265200	Донское	жеке тұлға	910621351249	Ермекпаев Ринат Мейржанович	10		5
636265200	Донское	жеке тұлға	760814300141	ЖулупбаевЕржанТолеубекович		8
636265200	Донское	жеке тұлға	551210301930	ЖумабековКуат		18
636265200	Донское	жеке тұлға	610609301819	ЖанузаковЖумагазыСолтанович	15	76	5
636265200	Донское	жеке тұлға	700216402688	Затеева Марина Викторовна	22
636265200	Донское	жеке тұлға	910521351681	ИбраевАянСерикбаевич	15	15
636265200	Донское	жеке тұлға	860619302238	Изотов Виктор Олегович	16		1
636265200	Донское	жеке тұлға	791021400383	ИскаковаАнараТылашевна	26
636265200	Донское	жеке тұлға	581203300124	КабдулиновКадылбекСайболатович	7	30
636265200	Донское	жеке тұлға	810423402100	КабдулиноваЖанарКадылбековна	18
636265200	Донское	жеке тұлға	861019302972	Кайрат Шалман	20		2
636265200	Донское	жеке тұлға	720805300591	КайсановРаджанМанапович	6
636265200	Донское	жеке тұлға	562010021222	Кайсенов Марат Кайсенович	4	6
636265200	Донское	жеке тұлға	880507300642	КожахметовШалкарЕлемесович			7
636265200	Донское	жеке тұлға	650330400114	Козловская Валентина Михайловна	2
636265200	Донское	жеке тұлға	581101400136	КокозеваНургульКурмангалиевна	14	14
636265200	Донское	жеке тұлға	540603300901	КожияхметовОрынтайБаяхметович	4	28	3
636265200	Донское	жеке тұлға	760824403147	Корсунова Наталья Александровна	1
636265200	Донское	жеке тұлға	790715400978	КунаковаАлияМухтаровна		6
636265200	Донское	жеке тұлға	950823351383	КуркебаевДаниярАзаматұлы		14
636265200	Донское	жеке тұлға	910616450894	КутпаеваАйданаАмангельдиновна	5
636265200	Донское	жеке тұлға	640910400353	КутпаеваБазаргуль	3
636265200	Донское	жеке тұлға	870630402206	КутпаеваЕркежанАмангельдиновна	7	16
636265200	Донское	жеке тұлға	920414450603	ҚұмарбекМаралайСерікжанқызы	40
636265200	Донское	жеке тұлға	540909300122	Кыржибаев Кол-мухамедКабашевич	16
636265200	Донское	жеке тұлға	500726301064	КыстаубаевТолымкан	14	30	4
636265200	Донское	жеке тұлға	530602300101	Леонтьев Михаил Викторович	15
636265200	Донское	жеке тұлға	640101300923	Ливиринов Александр Николаевич	8
636265200	Донское	жеке тұлға	730327300179	Ливиринов Виталий Николаевич	22
636265200	Донское	жеке тұлға	750602302430	Лукаш Игорь Борисович	17
636265200	Донское	жеке тұлға	980223400011	Ляпунова Наталья Сергеевна	4
636265200	Донское	жеке тұлға	670620301126	Мамиев Мурат Мамиевич	2		5
636265200	Донское	жеке тұлға	650901301487	Матасов Владимир Аркадьевич	10
636265200	Донское	жеке тұлға	770927403258	МейрбаеваРайгульКенжалиновна	21	18	6
636265200	Донское	жеке тұлға	690305401252	МуксиноваБакытгульРамазановна	14
636265200	Донское	жеке тұлға	940708350437	Мусин Ален Ерланович			17
636265200	Донское	жеке тұлға	781027300774	Мухамедуалиев Руслан Нурбекович	13	256	12
636265200	Донское	жеке тұлға	860422303582	Мухтаров БуланКайрдыевич	1
636265200	Донское	жеке тұлға	881203401835	Мухтарова СалтанатИхановна	1
636265200	Донское	жеке тұлға	600108300181	Нечитайло Борис Петрович	4
636265200	Донское	жеке тұлға	820216302021	НуралинМадиОралханович			11
636265200	Донское	жеке тұлға	601213401724	ОжекеноваНуркамила	2	4
636265200	Донское	жеке тұлға	631021302331	ОлжаевДаулғазыАйтказинович		34	2
636265200	Донское	жеке тұлға	720302400177	Оразгалиева Эльмира Уалькановна		9
636265200	Донское	жеке тұлға	840201403315	Попова Ольга Александровна		13
636265200	Донское	жеке тұлға	841029302001	Разумов Илья Петрович	1	11
636265200	Донское	жеке тұлға	580801300182	СабитовТохтарбекРахимович	2		4
636265200	Донское	жеке тұлға	700901303782	СагынбаевАзаматНаурызбаевич	20	12	5
636265200	Донское	жеке тұлға	600121302357	СадуакасовАлимбекСалиевич	6
636265200	Донское	жеке тұлға	800308303195	Сергеев Андрей Александрович	7
636265200	Донское	жеке тұлға	720502300128	Смоленцев Андрей Владимирович	6
636265200	Донское	жеке тұлға	570723301383	Сулейменов НуртуганБаяшевич	5		5
636265200	Донское	жеке тұлға	621027302322	Тайбаев Джамбул Джамболатович	10	16
636265200	Донское	жеке тұлға	630611301645	ТоктасыновСерикЖанкеевич	64	17
636265200	Донское	жеке тұлға	830526302178	ТурашевАрманКабдырахманович	15		6
636265200	Донское	жеке тұлға	560503301543	ТурашевКабдырахманСабитжанович			3
636265200	Донское	жеке тұлға	480217300107	ТурдугуловСарсенбайКанапьянович		10
636265200	Донское	жеке тұлға	630117300720	ТуркановБауржанКабдрашидович		3
636265200	Донское	жеке тұлға	740820402639	УалиеваАйгульБолатовна		20
636265200	Донское	жеке тұлға	630212400377	Угрюмова КадишаАльтемовна	12	43
636265200	Донское	жеке тұлға	630212400377	Ушакова Татьяна Станиславовна	5		2
636265200	Донское	жеке тұлға	800317302651	Чечеткин Александр Николаевич	1
636265200	Донское	жеке тұлға	920206351521	ЧингизбаевМаксатАлыбекович	2
636265200	Донское	жеке тұлға	720901402813	Чихун Светлана Михайловна	2
636265200	Донское	жеке тұлға	661021300777	Чунаев Муслим Енбекович	1	8
636265200	Донское	жеке тұлға	760323302822	ШарипжановБерикЗакарияұлы	2	5	2
636265200	Донское	жеке тұлға	791228302696	ШенкирбайЕрманат			1
636265200	Донское	жеке тұлға	600702302117	ШокраевЕрболЖумагазинович	2	52	7
636265300	Макеевка	жеке тұлға	670127403397	Агаларова Татьяна Николаевна	1
636265300	Макеевка	жеке тұлға	590627302125	АхметжановСоветхан	3	20
636265300	Макеевка	жеке тұлға	640112400761	БайгонусоваМейрамгульАбильгажиновна	26	4
636265300	Макеевка	жеке тұлға	630514302507	БерикболовЕргалиБилялович	19	9
636265300	Макеевка	жеке тұлға	920707351505	БиляловЕрланЕргалиұлы	25	31
636265300	Макеевка	жеке тұлға	641024401774	Бурнашева Татьяна Петровна	7
636265300	Макеевка	жеке тұлға	900422301803	Глушко Руслан Сергеевич		27
636265300	Макеевка	жеке тұлға	880131401445	Гродина Анна Сергеевна	31
636265300	Макеевка	жеке тұлға	571116302106	ЖандельдиновАхметжанОразашевич	2	12
636265300	Макеевка	жеке тұлға	680615302644	ЖандельдиновРафаильУрыстемович	19	26	2
636265300	Макеевка	жеке тұлға	630913302615	Жилкашинов Анатолий Моговьянович	14
636265300	Макеевка	жеке тұлға	750621300170	Жиренчин Аслан Альбертович	25	35
636265300	Макеевка	жеке тұлға	690125402341	Затеева Вера Николаевна	3
636265300	Макеевка	жеке тұлға	671212300432	Иванов Алексей Петрович	38
636265300	Макеевка	жеке тұлға	720909301901	Иванов Константин Петрович	51
636265300	Макеевка	жеке тұлға	541113301582	ИскаковСерик	22
636265300	Макеевка	жеке тұлға	580404302626	КабдыхановДаулетханЖуманұлы	11	4
636265300	Макеевка	жеке тұлға	640308303339	КабдыхановКайрханЖуманович	11	2
636265300	Макеевка	жеке тұлға	001115651537	КадылбековаЕркежанСағынышқызы	1
636265300	Макеевка	жеке тұлға	530707300241	КазбековКайролла	19
636265300	Макеевка	жеке тұлға	740119300318	Калиев СарсенКенесбекович	82		1
636265300	Макеевка	жеке тұлға	871130302757	Карымсаков Дамир Раисович	3	12	1
636265300	Макеевка	жеке тұлға	470722301109	Карымсаков Раис Борисович	2	8
636265300	Макеевка	жеке тұлға	501012401403	Кашигина Нина Константиновна	25
636265300	Макеевка	жеке тұлға	880415302094	Коковцев Иван	2
636265300	Макеевка	жеке тұлға	761011302195	Косинцев Алексей	5
636265300	Макеевка	жеке тұлға	610302302431	Криворучка Валерий Анатольевич	31
636265300	Макеевка	жеке тұлға	870817303165	Кузнецов Андрей	2
636265300	Макеевка	жеке тұлға	511020402506	Кузнецова Вера	19
636265300	Макеевка	жеке тұлға	681115400778	Манабаева Альмира Сагидулдановна	8	38
636265300	Макеевка	жеке тұлға	790528302042	Мирошниченко Николай	21
636265300	Макеевка	жеке тұлға	521231300275	ОразовМурзабек	13		1
636265300	Макеевка	жеке тұлға	570607301808	Польский Константин Иванович	25
636265300	Макеевка	жеке тұлға	620219302669	СагидолдинСерикбекКабдулгажанович	16
636265300	Макеевка	жеке тұлға	860103303141	Синицын Александр	29
636265300	Макеевка	жеке тұлға	800623403263	Толмачева Ольга	8
636265300	Макеевка	жеке тұлға	600223303924	Шпак Александр Михайлович	12	21
636265300	Макеевка	жеке тұлға	720627301611	Шухнаренко Андрей	32
636265400	Мирное	жеке тұлға	710512302167	Дерябин Алексанлр Юрьевич	4
636265400	Мирное	жеке тұлға	940501351350	ДурсаевБаудиХаваж-Баудиевич		120
636265400	Мирное	жеке тұлға	730121300048	ЖамалиевБауржанКанапьянович	33		1
636265400	Мирное	жеке тұлға	600217302587	ОкасовСакенСагатович	24
636265400	Мирное	жеке тұлға	811228301852	Польский Андрей Константинович	1	23
636265000	Өскемен а.о.	шаруа қожалығы	391025301234	Кайсенов М.	9
636265000	Өскемен а.о.	шаруа қожалығы	531024301319	Гладышев П.С	5
Барлығы:					1721	2220	165

2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жас-жыныстық топтары бойынша құрылған табындардың, отарлардың және табындардың саны туралы деректер

№ р/н	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Табындар, отарлар, табындар саны
			Ірі қара мал
			барлығы	оның ішінде
				быков	коров	телок	бычков
1	2	3	4	5	6	7	8
1	636265100	Восточное а.		1	213
2	636265200	Донское а.		1	250
2	636265300	Макеевка а.	616	1	150
2	636265400	Мирное а
	Барлығы:			3	613

Кестенің жалғасы

Табындар, отарлар, табындар саны
Ұсақ мал				Жылқылар			Түйелер
барлығы	оның ішінде			барлығы	оның ішінде		барлығы	оның ішінде
	қойлар мен ешкілер	жас жануарлар (жас ешкілер, ешкілер)	жас жануарлар (қошқарлар, лақтар)		айғырлар, биелер	жас жануарлар		түйелер	жас жануарлар
9	10	11	12	13	14	15	16	17	18

3-кесте. Алыс жайылымдарда жайылатын мал саны туралы ақпарат

№ р/н	Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды	Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы	Мал саны, бас
			Ірі қара мал		Ұсақ мал		Жылқылар		Түйелер
			жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері	жеке шаруашылық	ауыл шаруашылығы өндірушілері
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11
1	636265100	Восточное а.
2	636265200	Донское а.
2	636265300	Макеевка а.
2	636265400	Мирное а.
	Барлығы:

5-қосымша Жайылымдарды басқару және пайдалану жөніндегі Үлгілік жоспарға Форма

Ұсынылатын жайылым айналымының схемалары

Жылдар	Учаскелердің нөмірлері
	I	II	III
Бірінші жыл	көктемгі маусым	жазғы маусым	күзгі маусым
Екінші жыл	демалыс учаскесі	көктемгі маусым	жазғы маусым
Үшінші жыл	күзгі маусым	демалыс учаскесі	көктемгі маусым
Төртінші жыл	жазғы маусым	күзгі маусым	демалыс учаскесі

Қорытынды

Ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану кезінде табиғи және егілген жайылымдардың жем-шөптік сапасының нашарлауына және шөп өнімділігінің төмендеуіне жол бермеу мақсатында жайылым айналымын сақтау қажет, бұл жем-шөп базасының жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді.

Жайылым айналымы – бұл жайылымдарды пайдалану және оларды күтіп-баптау жүйесі, онда белгілі бір тәртіппен (маусым ішінде, бір жылдан кейін немесе бірнеше жыл ішінде) оларды пайдалану мерзімдері мен тәсілдері өзгеріп отырады. Осы мақсатта жайылымды кезектестіріп пайдалану, шөп шабу мен мал жаюды алмастыру, сондай-ақ жайылымға демалыс беру жүзеге асырылады.

Табиғи-климаттық жағдайларды және жайылымдардың тапталу деңгейін (әсіресе халық пайдаланатын жайылымдарға қатысты) ескере отырып, маусымдық-алмастырмалы жайылым айналымы қолданылады. Ол жыл мезгілдері ішінде жайылымдарды кезектестіріп пайдалану арқылы үш қоршаулы (загонды) сызбаны қарастырады. Мұндай жүйеде әрбір учаске маусымның басы, ортасы және соңы үшін кезектесіп пайдаланылатын қоршауларға бөлінуі тиіс.

Жайылым айналымын мал жаюды ұйымдастыру кезінде қолдану қажет, бұл ретте осы Жоспардың 3-қосымшасына сәйкес жайылым айналымының қолайлы сызбалары ескеріледі.

Әзірленген 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Өскемен ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары жайылымдарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге, олардың жағдайын жақсартуға және деградация үдерісінің алдын алуға мүмкіндік береді.