Талас аудандық мәслихатының 2024 жылғы 25 желтоқсандағы № 33-6 "2025 – 2027 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы" шешіміне өзгерістер енгізу туралы

Жаңа

Жамбыл облысы Талас аудандық мәслихатының 2025 жылғы 5 қарашадағы № 45-2 шешімі

      Талас аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

      1. "2025-2027 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы" Талас аудандық мәслихатының 2024 жылғы 25 желтоқсандағы №33–6 шешіміне келесідей өзгерістер енгізілсін:

      1-тармақ жаңа редакцияда жазылсын:

      1. 2025 – 2027 жылдарға арналған аудандық бюджет тиісінше осы шешімнің 1, 2, 3 – қосымшаларға сәйкес, оның ішінде 2025 жылға келесідей көлемде бекітілсін:

      1) кірістер – 11 782 535 мың теңге, оның ішінде:

      салықтық түсімдер – 2 122 507 мың теңге;

      салықтық емес түсімдер – 31 043 мың теңге;

      негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер – 30 450 мың теңге;

      трансферттер түсiмі – 9 598 535 мың теңге;

      2) шығындар – 12 141 357 мың теңге;

      3) таза бюджеттік кредиттеу – 1 352 853 мың теңге:

      бюджеттік кредиттер – 1 396 298 мың теңге;

      бюджеттік кредиттерді өтеу – 43 445 мың теңге;

      4) қаржы активтерiмен операциялар бойынша сальдо – 0 мың теңге:

      қаржы активтерiн сатып алу – 0 мың теңге;

      мемлекеттiң қаржы активтерiн сатудан түсетiн түсiмдер – 0 мың теңге;

      5) бюджет тапшылығы (профициті) – - 1 711 675 мың теңге;

      6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) – 1 711 675 мың теңге, оның ішінде:

      қарыздар түсімі – 1 396 298 мың теңге;

      қарыздарды өтеу – 43 445 мың теңге;

      бюджет қаражатының пайдаланылатын бос қалдықтары – 358 822 мың теңге.

      Көрсетілген шешімнің 1 қосымшасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

      2. Осы шешім 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі.

      Мәслихат төрағасы К. Садубаев

  Талас аудандық мәслихатының
  2025 жылғы 05 қарашадағы
  №45-2 шешіміне 1 қосымша
  Талас аудандық мәслихатының
  2024 жылғы 25 желтоқсандағы
  №33-6 шешіміне 1 қосымша

2025 жылға арналған аудан бюджеті

Санаты



Сомасы, мың теңге


Сыныбы



Ішкі сыныбы





Атауы



1.КІРІСТЕР

11 782 535

1



Салықтық түсімдер

2 122 507


01


Табыс салығы

852 569



1

Корпоративтік табыс салығы

67 700



2

Жеке табыс салығы

784 869


03


Әлеуметтiк салық

650 000



1

Әлеуметтік салық

650 000


04


Меншiкке салынатын салықтар

550 000



1

Мүлiкке салынатын салықтар

550 000


05


Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге салынатын iшкi салықтар

26 478



2

Акциздер

1 900



3

Табиғи және басқа да ресурстарды пайдаланғаны үшiн түсетiн түсiмдер

13 899



4

Кәсiпкерлiк және кәсiби қызметтi жүргiзгенi үшiн алынатын алымдар

10 679


08


Заңдық маңызы бар-әрекеттерді жасағаны және (немесе) оған уәкілеттігі бар мемлекеттік органдар немесе лауазымды адамдар құжаттар бергені үшін алынатын міндетті төлемдер

43 460



1

Мемлекеттік баж

43 460

2



Салықтық емес түсiмдер

31 043


01


Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер

14 902



5

Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден түсетін кірістер

14 902


04


Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар

1 621


06


Басқа да салықтық емес түсiмдер

14 520



1

Басқа да салықтық емес түсiмдер

14 520

3



Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер

30 450


03


Жердi және материалдық емес активтердi сату

30 450



1

Жерді сату

30 000



2

Материалдық емес активтерді сату

450

4



Трансферттердің түсімдері

9 598 535


02


Мемлекеттiк басқарудың жоғары тұрған органдарынан түсетiн трансферттер

9 598 535



2

Облыстық бюджеттен түсетiн трансферттер

9 598 535

Функционалдық топ

Сомасы, мың теңге


Функционалдық кіші топ


Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі



Бюджеттік бағдарлама




Кіші бағдарлама




Атауы

1

2

3




2. Шығындар

12 141 357

01



Жалпы сипаттағы мемлекеттiк қызметтер

1 566 185


112


Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының аппараты

57 662



001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

56 522



003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

1 140


122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

340 501



001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

332 709



003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

7 792


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

859 306



001

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджетін орындау және коммуналдық меншігін басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

37 127



003

Салық салу мақсатында мүлікті бағалауды жүргізу

1 675



010

Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу

700



018

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

1 245



028

Коммуналдық меншікке мүлікті сатып алу

100 000



113

Төменгі тұрған бюджеттерге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер

718 559


453


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

40 427



001

Экономикалық саясатты, мемлекеттік жоспарлау жүйесін қалыптастыру және дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

39 247



004

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

1 180


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

233 410



001

Жергілікті деңгейде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

45 394



013

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

846



067

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары

78 000



113

Төменгі тұрған бюджеттерге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер

109 170


493


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) кәсіпкерлік, өнеркәсіп және туризм бөлімі

34 879



001

Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті, өнеркәсіпті және туризмді дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

34 179



003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

700

02



Қорғаныс

69 615


122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

42 485



005

Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар

42 485


122


Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты

27 130



006

Аудан (облыстық маңызы бар қала) ауқымындағы төтенше жағдайлардың алдын алу және оларды жою

27 130

06



Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамсыздандыру

868 076


451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

264 503



005

Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек

264 503


451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

287 824



004

Ауылдық жерлерде тұратын денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет, спорт және ветеринар мамандарына отын сатып алуға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік көмек көрсету

26 345



006

Тұрғын үйге көмек көрсету

500



007

Жергілікті өкілетті органдардың шешімі бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген топтарына әлеуметтік көмек

93 133



010

Үйден тәрбиеленіп оқытылатын мүгедектігі бар балаларды материалдық қамтамасыз ету

4 600



014

Мұқтаж азаматтарға үйде әлеуметтiк көмек көрсету

80 498



017

Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мұқтаж мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, сурдотехникалық және тифлотехникалық құралдармен, мiндеттi гигиеналық құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету, сондай-ақ санаторий-курорттық емдеу,жеке көмекшінің және ымдау тілі маманының қызметтерімен қамтамасыз ету

82 748


451


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

307 141



001

Жергілікті деңгейде халық үшін әлеуметтік бағдарламаларды жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуді іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

68 950



011

Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу

1 500



021

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

11 295



028

Күш көрсету немесе күш көрсету қаупі салдарынан қиын жағдайларға тап болған тәуекелдер тобындағы адамдарға қызметтер

51 156



050

Қазақстан Республикасында мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қамтамасыз етуге және өмір сүру сапасын жақсарту

167 265



067

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары

6 975


816


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі

8 608



094

Әлеуметтік көмек ретінде тұрғын үй сертификаттарын беру

8 608

07



Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

1 765 125


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

770 689



003

Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйін жобалау және (немесе) салу, реконструкциялау

300 000



098

Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйлерін сатып алу

470 689


816


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі

41 761



001

Жергілікті деңгейде тұрғын үй қоры саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

41 411



003

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

350


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

711 966



011

Шағын қалаларды жылумен жабдықтауды үздіксіз қамтамасыз ету

627 859



012

Сумен жабдықтау және су бұру жүйесінің жұмыс істеуі

28 000



029

Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту

50 000



058

Елді мекендердегі сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту

6 107


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

240 709



005

Коммуналдық шаруашылығын дамыту

8 538



058

Елді мекендердегі сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту

232 171

08



Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістiк

1 561 462


455


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

631 014



003

Мәдени-демалыс жұмысын қолдау

631 014


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

490



011

Мәдениет объектілерін дамыту

490


465


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) дене шынықтыру және спорт бөлімі

405 360



001

Жергілікті деңгейде дене шынықтыру және спорт саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

39 550



005

Ұлттық және бұқаралық спорт түрлерін дамыту

344 371



006

Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) деңгейде спорттық жарыстар өткiзу

5 045



007

Әртүрлi спорт түрлерi бойынша аудан (облыстық маңызы бар қала) құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың облыстық спорт жарыстарына қатысуы

6 000



032

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары

10 394


455


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

238 273



006

Аудандық (қалалық) кiтапханалардың жұмыс iстеуi

238 273


456


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі

46 315



002

Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер

46 315


455


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі

65 455



001

Жергілікті деңгейде тілдерді және мәдениетті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

34 005



010

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

10 700



032

Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары

20 750


456


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі

174 555



001

Жергілікті деңгейде ақпарат, мемлекеттілікті нығайту және азаматтардың әлеуметтік сенімділігін қалыптастыру саласында мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

48 020



003

Жастар саясаты саласында іс-шараларды іске асыру

125 895



006

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

640

09



Отын-энергетика кешенi және жер қойнауын пайдалану

1 822 666


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

220 484



019

Жылу-энергетикалық жүйені дамыту

220 484


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

1 602 182



036

Газ тасымалдау жүйесін дамыту

1 602 182

10



Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары

134 495


462


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ауыл шаруашылығы бөлімі

65 591



001

Жергілікті деңгейде ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

56 891



006

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

8 700


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

8 299



010

Ауыл шаруашылығы объектілерін дамыту

8 299


463


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары бөлімі

33 642



001

Аудан (облыстық маңызы бар қала) аумағында жер қатынастарын реттеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер

29 426



006

Аудандардың, облыстық маңызы бар, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердiң, ауылдардың, ауылдық округтердiң шекарасын белгiлеу кезiнде жүргiзiлетiн жерге орналастыру

3 550



007

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

666


453


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

26 963



099

Мамандарға әлеуметтік қолдау көрсету жөніндегі шараларды іске асыру

26 963

11



Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі

59 956


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

59 956



001

Құрылыс, облыс қалаларының, аудандарының және елді мекендерінің сәулеттік бейнесін жақсарту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру және ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) аумағын оңтайла және тиімді қала құрылыстық игеруді қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер

45 948



013

Аудан аумағында қала құрылысын дамытудың кешенді схемаларын, аудандық (облыстық) маңызы бар қалалардың, кенттердің және өзге де ауылдық елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу

13 161



015

Мемлекеттік органның күрделі шығыстары

847

12



Көлiк және коммуникация

993 352


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

893 352



022

Көлік инфрақұрылымын дамыту

4 393



023

Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету

70 034



045

Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын және елді-мекендердің көшелерін күрделі және орташа жөндеу

818 925


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

100 000



037

Әлеуметтік маңызы бар қалалық (ауылдық), қала маңындағы және ауданішілік қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдарын субсидиялау

100 000

13



Басқалар

2 264 572


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

27 812



055

Кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік қолдау шаралары шеңберінде индустриялық инфрақұрылымды дамыту

27 812


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

41 480



012

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органының резерві

41 480


458


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

1 515 860



062

"Ауыл-Ел бесігі" жобасы шеңберінде ауылдық елді мекендердегі әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылым бойынша іс-шараларды іске асыру

218 231



085

Шағын және моноқалаларда бюджеттік инвестициялық жобаларды іске асыру

1 297 629


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

679 420



079

"Ауыл-Ел бесігі" жобасы шеңберінде ауылдық елді мекендердегі әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымдарды дамыту

679 420

14



Борышқа қызмет көрсету

548


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

548



013

Жергілікті атқарушы органдардың облыстық бюджеттен қарыздар бойынша сыйақылар мен өзге де төлемдерді төлеу бойынша борышына қызмет көрсету

548

15



Трансферттер

1 035 305


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

1 035 305



006

Нысаналы пайдаланылмаған (толық пайдаланылмаған) трансферттерді қайтару

41 754



024

Заңнаманы өзгертуге байланысты жоғары тұрған бюджеттің шығындарын өтеуге төменгі тұрған бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер

174 426



038

Субвенциялар

676 676



054

Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан берілетін нысаналы трансферт есебінен республикалық бюджеттен бөлінген пайдаланылмаған (түгел пайдаланылмаған) нысаналы трансферттердің сомасын қайтару

142 449




3. Таза бюджеттік кредиттеу

1 352 853




Бюджеттік кредиттер

1 396 298

07



Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

1 317 658


466


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

1 317 658



098

Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйлерін сатып алу

1 317 658

10



Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары

78 640


453


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі

78 640



006

Мамандарды әлеуметтік қолдау шараларын іске асыру үшін бюджеттік кредиттер

78 640






Санаты


Cомасы, мың теңге


Сыныбы

Атауы




Ішкі сыныбы







1

2

3

5



Бюджеттік кредиттерді өтеу

43 445


01


Бюджеттік кредиттерді өтеу

43 445



1

Мемлекеттік бюджеттен берілген бюджеттік кредиттерді өтеу

43 445







Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі

Cомасы, мың теңге



Бағдарлама





Атауы


1

2

3




4. Қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо

0




Қаржы активтерін сатып алу

0






Санаты


Cомасы, мың теңге


Сыныбы

Атауы




Ішкі сыныбы


1

2

3

6



Мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер

0







Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі

Cомасы, мың теңге



Бағдарлама





Атауы


1

2

3




5. Бюджет тапшылығы (профициті)

-1 711 675




6. Бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану)

1 711 675






Санаты


Cомасы, мың теңге


Сыныбы

Атауы




Ішкі сыныбы


1

2

3

7



Қарыздар түсімі

1 396 298


01


Мемлекеттік ішкі қарыздар

1 396 298



2

Қарыз алу келісім-шарттары

1 396 298







Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі

Cомасы, мың теңге



Бағдарлама










Атауы


1

2

3

16



Қарыздарды өтеу

43 445


452


Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) қаржы бөлімі

43 445



008

Жергілікті атқарушы органның жоғары тұрған бюджет алдындағы борышын өтеу

43 445






Санаты


Cомасы, мың теңге


Сыныбы

Атауы




Ішкі сыныбы


1

2

3

8



Бюджет қаражаттарының пайдаланылатын қалдықтары

358 822


Егер Сіз беттен қате тапсаңыз, тінтуірмен сөзді немесе фразаны белгілеңіз және Ctrl+Enter пернелер тіркесін басыңыз

 

бет бойынша іздеу

Іздеу үшін жолды енгізіңіз

Кеңес: браузерде бет бойынша енгізілген іздеу бар, ол жылдамырақ жұмыс істейді. Көбінесе, ctrl-F пернелері қолданылады