О внесении изменений и дополнения в приказ Министра водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан от 15 июля 2025 года № 173-НҚ "Об утверждении Регламента о безопасности гидротехнических сооружений"

Приказ и.о. Министра водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан от 16 июля 2026 года № 218-НҚ. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 17 июля 2026 года № 39332

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Внести в приказ Министра водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан от 15 июля 2025 года № 173-НҚ "Об утверждении Регламента о безопасности гидротехнических сооружений" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 36459) следующие изменения и дополнение:

в Регламенте о безопасности гидротехнических сооружений, утвержденном указанным приказом:

в пункт 1 на казахском языке вносится изменение, текст на русском языке не меняется;

пункт 2 изложить в следующей редакции:

"2. В настоящем Регламенте используются следующие основные понятия:

1) аварийная ситуация – опасность возникновения аварии ГТС в результате внешних воздействий, не предусмотренных проектом, снижения работоспособности сооружения или его основания в результате изменения свойств материалов сооружения или грунтов основания либо снижения надежности гидромеханического оборудования, а также в результате снижения водопропускной способности сооружений как по техническим причинам, так и в связи с ограничениями по условиям допустимого водного режима водотока ниже створа сооружений;

2) плотина - подпорное ГТС на водотоке для подъема уровня воды и (или) создания водохранилища;

3) авария ГТС – частичное или полное разрушение ГТС, отказ оборудования, в результате которых сооружение становится неработоспособным и может возникнуть чрезвычайная ситуация;

4) обследование ГТС – комплекс мероприятий по оценке технического состояния и работоспособности ГТС, и определению перечня необходимых работ по обеспечению надежности и безопасной эксплуатации этих сооружений;

5) декларация безопасности ГТС – основной документ, в котором обосновывается безопасность ГТС, устанавливается соответствие ГТС критериям безопасности с учетом его класса и определяется перечень необходимых работ по обеспечению безопасности ГТС;

6) класс ГТС – показатель, устанавливаемый нормами и правилами проектирования ГТС, в зависимости от которого устанавливаются требования к надежности ГТС;

7) консервация ГТС - комплекс проектных и строительных работ, выполняемых с целью временного сохранения ГТС и обеспечения его безопасности в условиях пропуска транзитных расходов без регулирования водного режима с соответствующим снижением уровня воды в водохранилище;

8) ликвидация - комплекс проектных и строительных работ, выполняемых с целью полной разборки ГТС и восстановления естественного водного режима и русла водотока, не создающих препятствий при пропуске паводка;

9) К – диагностическое значение технических показателей критериев, измеренных в процессе мониторинга технического состояния ГТС;

10) К1 – контролируемый уровень критериального значения, при достижении которого устойчивость, механическая и фильтрационная прочность ГТС и его основания, а также пропускная способность водосбросных и водопропускных сооружений еще соответствуют условиям нормальной эксплуатации;

11) К2 – контролируемый уровень критериального значения, при превышении которого эксплуатация ГТС в проектных режимах недопустима.";

в название главы 2 на казахском языке вносится изменение, текст на русском языке не меняется;

пункты 4, 5, 6 и 7 изложить в следующей редакции:

"4. К I классу ГТС относятся:

1) плотины высотой более тридцати метров и (или) объемом водохранилища более ста миллионов кубических метров;

2) гидроузлы или водосбросные сооружения с пропускной способностью более ста кубических метров в секунду.

5. К II классу ГТС относятся:

1) плотины высотой более двадцати метров и (или) объемом водохранилища более пятидесяти миллионов кубических метров;

2) гидроузлы или водосбросные сооружения с пропускной способностью более пятидесяти кубических метров в секунду.

6. К III классу ГТС относятся:

1) плотины высотой более десяти метров и (или) объемом водохранилища более двадцати миллионов кубических метров;

2) гидроузлы или водосбросные сооружения с пропускной способностью более двадцати кубических метров в секунду.

7. К IV классу ГТС относятся:

1) плотины высотой более пяти метров и (или) объемом водохранилища более десяти миллионов кубических метров;

2) гидроузлы или водосбросные сооружения с пропускной способностью до десяти кубических метров в секунду.";

дополнить пунктом 7-1 следующего содержания:

"7-1. К ГТС, представляющим повышенную опасность при чрезвычайных ситуациях природного и техногенного характера, а также отнесенным к потенциально опасным относятся ГТС I, II и III классов, а также ГТС IV класса в случае, если их разрушения повлекут за собой причинения вреда жизни и здоровью людей, окружающей среде, материального ущерба физическим и юридическим лицам.";

в название главы 3 на казахском языке вносится изменение, текст на русском языке не меняется;

пункт 16 изложить в следующей редакции:

"16. Поддержание безопасного состояния ГТС представляющих повышенную опасность при чрезвычайных ситуациях природного и техногенного характера, а также отнесенным к потенциально опасным, при эксплуатации обеспечиваются собственником (владельцем) путем проведения многофакторного обследования в соответствии с Правилами проведения многофакторного обследования гидротехнических сооружений, утвержденного приказом Министра водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан от 27 июня 2025 года № 156-НҚ (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 36350).".

2. Департаменту развития водохозяйственных сооружений Министерства водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан после его официального опубликования.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Исполняющий обязанности Министра водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан

Н. Алдамжаров

"СОГЛАСОВАН"
Министерство по чрезвычайным ситуациям
Республики Казахстан

"Гидротехникалық құрылысжайлардың қауіпсіздігі туралы регламентті бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрінің 2025 жылғы 15 шiлдедегi № 173-НҚ бұйрығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрінің м.а. 2026 жылғы 16 шiлдедегi № 218-НҚ бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 17 шiлдеде № 39332 болып тіркелді

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Гидротехникалық құрылысжайлардың қауіпсіздігі туралы регламентті бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрінің 2025 жылғы 15 шiлдедегi № 173-НҚ бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36459 болып тіркелген) келесі өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

аталған бұйрықпен бекітілген Гидротехникалық құрылысжайлардың қауіпсіздігі туралы регламентте:

1-тармақ келесі мазмұнда жазылсын:

"1. Осы Гидротехникалық құрылысжайлардың қауіпсіздігі туралы регламент (бұдан әрі – Регламент) Қазақстан Республикасы Су кодексінің 70-бабы 2-тармағына (бұдан әрі – Кодекс) сәйкес әзірленген және гидротехникалық құрылысжайлардың (бұдан әрі – ГТҚ) қауіптілігі ықтимал нысандарға жататын түрлерін, сондай-ақ оларды жобалау, салу, пайдалану, реконструкциялау, консервациялау немесе жою кезінде олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету талаптарын айқындайды.";

2-тармақ келесі мазмұнда жазылсын:

"2. Осы Регламентте мынадай негізгі ұғымдар қолданылады:

1)авариялық жағдай – жоба бойынша қарастырылмаған сыртқы әсерлердің нәтижесінде, құрылысжай материалдарының және оның іргетас топырағы қасиеттерінің өзгеруі не болмаса гидромеханикалық жабдықтың сенімділігінің төмендеуі нәтижесінде құрылысжайдың немесе оның іргетасының жұмысқа жарамдылығының төмендеуі, сондай-ақ техникалық себептер бойынша да, құрылысжайлардың тұстамасынан төмендегі суағарлардың рұқсат етілген су режимі шарттарымен байланысты шектеулерге байланысты да су жіберетін құрылысжайлардың өткізу қабілетінің төмендеуі нәтижесінде ГТҚ авариясының туындау қаупі;

2) бөгет – судың деңгейін көтеру және (немесе) су қоймасын жасау үшін ағын судағы тежеуiш ГТҚ;

3) ГТҚ авариясы – ГТҚ-ның толық немесе ішінара бұзылуы, жабдықтың істен шығуы, соның салдарынан құрылысжай жұмысқа жарамсыз болып қалуы және төтенше жағдайдың туындауы мүмкін;

4) ГТҚ-ны зерттеп қарау – осы құрылысжайлардың сенімділігі мен қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз ету бойынша ГТҚ техникалық жай-күйі және жұмысқа жарамдылығын бағалау бойынша, және де қажетті жұмыстар тізбесін анықтайтын іс-шаралар кешені;

5) ГТҚ қауіпсіздігі туралы декларация – ГТҚ-ның қауіпсіздігі негізделетін, оның қауіпсіздік өлшемшарттарына сәйкестігі анықталатын және ГТҚ қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша қажетті жұмыстар тізбесі айқындалатын негізгі құжат;

6) ГТҚ класы – гидротехникалық құрылысжайларды жобалау нормалары мен ережелеріне сәйкес белгіленетін, оған байланысты ГТҚ сенімділігіне қойылатын талаптар анықталатын көрсеткіш;

7) ГТҚ-ны консервациялау – су режимін реттемей, су қоймасындағы судың деңгейін тиісті түрде төмендете отырып, транзиттік ағындарды өткізу жағдайында ГТҚ-ны уақытша сақтау мен оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында орындалатын жобалық және құрылыс жұмыстар кешені;

8) жою – су тасқынын өткізуге кедергі келтірмейтін, табиғи су режимі мен суағардың арнасын қалпына келтіру және ГТҚ-ны толық бұзу мақсатында орындалатын жобалық және құрылыс жұмыстарының кешені;

9) К – ГТҚ-ның техникалық жай-күйін мониторингтеу процесінде өлшенген өлшемшарттардың техникалық көрсеткіштерінің диагностикалық мәні;

10) К1 – ГТҚ және оның негіздерінің орнықтылығы, механикалық және сүзгілік беріктігі, сондай-ақ су ағызу және су өткізу құрылысжайларының өткізу қабілеті қалыпты пайдалану шарттарына сәйкес келетін өлшемшарттық мәннің бақыланатын деңгейі;

11) К2 – жобалық режимдерде ГТҚ пайдалану артық болған кезде жол берілмейтін өлшемшарттық мәннің бақыланатын деңгейі.";

2-тараудың атауы келесі мазмұнда жазылсын:

"2-тарау. Қауіптілігі ықтимал деп танылған гидротехникалық құрылысжайлардың түрлері";

4, 5, 6 және 7-тармақтар келесі редакцияда жазылсын:

"4. I сыныптағы ГТҚ-ға:

1) биіктігі отыз метрден асатын және (немесе) су қоймасының көлемі жүз миллион текше метрден асатын бөгеттер;

2) өткізу қабілеті секундына жүз текше метрден асатын гидротораптар немесе су тастау құрылысжайлары.

5. II сыныптағы ГТҚ-ға:

1) биіктігі жиырма метрден асатын және (немесе) су қоймасының көлемі елу миллион текше метрден асатын бөгеттер;

2) өткізу қабілеті секундына елу текше метрден асатын гидротораптар немесе су тастау құрылысжайлары.

6. III сыныптағы ГТҚ-ға:

1) биіктігі он метрден асатын және (немесе) су қоймасының көлемі жиырма миллион текше метрден асатын бөгеттер;

2) өткізу қабілеті секундына жиырма текше метрден асатын су тораптары немесе су тастау құрылысжайлары жатады.

7. IV сыныптағы ГТҚ-ға:

1) биіктігі бес метрден асатын және (немесе) су қоймасының көлемі он миллион текше метрден асатын бөгеттер;

2) өткізу қабілеті секундына он текше метрге дейінгі гидротораптар немесе су тастау құрылысжайлары..";

келесі мазмұндағы 7-1-тармақпен толықтырылсын:

"7-1. Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде жоғары қауіптілік тудыратын, сондай-ақ қауіптілігі ықтимал болып табылатын ГТҚ-ға I, II және III сыныптағы ГТҚ-лар, сондай-ақ олардың бұзылуы адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға зиян келтіру, жеке және заңды тұлғаларға материалдық залал келтіруге әкеп соғуы мүмкін IV сыныптағы ГТҚ-лар жатады.";

3-тараудың атауы келесі мазмұнда жазылсын:

"3-тарау. Қауіптілігі ықтимал деп танылған гидротехникалық құрылысжайлардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар";

16-тармақ келесі редакцияда жазылсын:

"16. Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде жоғары қауіптілік тудыратын, сондай-ақ қауіптілігі ықтимал болып табылатын ГТҚ-дың қауіпсіз жай-күйін пайдалану барысында қамтамасыз ету меншік иесімен (иеленушісімен) Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрінің 2025 жылғы 27 маусымдағы № 156-НҚ бұйрығымен бекітілген Гидротехникалық құрылысжайларға көпфакторлы зерттеп-қарауды жүргізу қағидаларына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36350 болып тіркелген) сәйкес көпфакторлы зерттеп-қарау жүргізу арқылы жүзеге асырылады.".

2. Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігінің Су шаруашылығы имараттарын дамыту департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрінің
міндетін атқарушысы	Н. Алдамжаров

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасының
Төтенше жағдайлар министрлігі