ИПС "Әділет"

Примечание ИЗПИ!
Вводится в действие с 01.07.2026

Центральная избирательная комиссия Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить прилагаемый перечень некоторых постановлений Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан, в которые вносятся изменения, согласно приложению, к настоящему постановлению (далее – Перечень).

2. Юридическому отделу аппарата Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан обеспечить государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан.

3. Разместить настоящее постановление на интернет-ресурсе Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан после его официального опубликования.

4. Настоящее постановление вводится в действие с 1 июля 2026 года и подлежит официальному опубликованию.

Председатель Центральной
избирательной комиссии
Республики Казахстан

Н. Абдиров

"СОГЛАСОВАНО"
Агентство Республики Казахстан
по защите и развитию конкуренции

"СОГЛАСОВАН"
Министерство труда
и социальной защиты
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство культуры и информации
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство финансов
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство национальной экономики
Республики Казахстан

Приложение
к постановлению ___
Председатель Центральной
избирательной комиссии
Республики Казахстан
от 30 июня 2026 года
№ 23/37

Перечень некоторых постановлений Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан, в которые вносятся изменения

1. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 7 августа 1999 года № 19/222 "Об утверждении Правил открытия специального временного счета и расходования средств избирательного фонда" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 870) внести следующие изменения:

в Правилах открытия специального временного счета и расходования средств избирательного фонда, утвержденных указанным постановлением:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Настоящие Правила открытия специального временного счета и расходования средств избирательного фонда разработаны в соответствии с пунктом 6 статьи 34 Конституционного закона "О выборах в Республике Казахстан" (далее – Правила) и регулируют порядок открытия специального временного счета и расходования средств избирательного фонда кандидатов в Президенты, депутаты Курултая, депутаты маслихатов, выдвинутых по партийным спискам, а также кандидатов в депутаты маслихатов, выдвинутых по одномандатным территориальным избирательным округам.";

пункты 4 и 5 изложить в следующей редакции:

"4. Центральная избирательная комиссия Республики Казахстан (далее - Центризбирком) определяет банки второго уровня, имеющие филиалы во всех регионах Республики Казахстан, в которых открываются и ведутся спецсчета избирательных фондов политических партий, выдвинувшие партийные списки и кандидатов.

5. Центризбирком составляет договор банковского счета на открытие и ведение спецсчета и направляет письменное уведомление в избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения, районов, городов, районов в городе.

Договор банковского счета содержит сведения, определенные пунктами 6, 7, 8, 9, 10, 14 и 22 Правил.";

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. Для открытия спецсчета избирательные комиссии предоставляют банку второго уровня или его филиалу сведения о регистрации кандидата или политической партии, в течение одного рабочего дня со дня их регистрации:

1) Центризбирком – о кандидате (кандидатах) в Президенты Республики Казахстан, перечне политических партий, выдвинувших партийные списки при выборах депутатов Курултая Республики Казахстан;

2) соответствующие территориальные избирательные комиссии - о перечне политических партий, выдвинувших партийные списки при выборах депутатов маслихатов;

3) соответствующие окружные избирательные комиссии - о кандидате (кандидатах) в депутаты маслихатов, выдвинутых по одномандатным территориальным избирательным округам.";

пункт 8 исключить;

пункт 9 изложить в следующей редакции:

"9. Избирательный фонд политической партии, выдвинувшей партийный список, при выборах депутатов Курултая состоит из:

1) собственных средств политической партии, общая сумма которых не превышает установленный законодательством размер минимальной заработной платы более чем в пятнадцать тысяч раз;

2) добровольных пожертвований граждан и организаций Республики Казахстан, общая сумма которых не превышает установленный законодательством размер минимальной заработной платы более чем в тридцать тысяч раз.

Предельные размеры добровольных пожертвований физического лица в совокупности не должны превышать установленный законодательством Республики Казахстан минимальный размер заработной платы более чем в триста раз и юридического лица Республики Казахстан - в совокупности более чем в полторы тысячи раз.";

пункт 9-1 исключить;

абзац первый пункта 10-1 изложить в следующей редакции:

"10-1. Избирательный фонд кандидата в депутаты маслихатов столицы, областей и городов республиканского значения состоит из:";

пункты 15 и 16 изложить в следующей редакции:

"15. Право распоряжения средствами избирательного фонда принадлежит исключительно кандидатам в Президенты Республики Казахстан, политическим партиям, выдвинувшим партийные списки в Курултай, маслихаты, а также кандидатам в депутаты маслихата.

16. Кандидат в Президенты Республики Казахстан, политическая партия, выдвинувшая партийный список в Курултай, маслихаты, а также кандидаты в депутаты маслихата, из средств своих избирательных фондов оплачивают расходы:

1) на выступления в средствах массовой информации, онлайн-платформах;

2) на организацию и проведение публичных предвыборных мероприятий (предвыборных собраний и встреч с избирателями, публичных предвыборных дебатов и дискуссий, митингов, шествий, демонстраций и иных предвыборных мероприятий, в порядке, установленном законодательством, и не запрещенных Конституционным законом), личных встреч кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты маслихатов и их доверенных лиц, кандидатов, включенных в партийные списки, доверенных лиц политических партий, выдвинувших партийные списки в Курултай, маслихаты, с избирателями;

3) на выпуск и (или) распространение печатных, аудиовизуальных и иных агитационных материалов;

4) на оплату услуг юридических и физических лиц по организации агитационной работы;

5) на покрытие транспортных и командировочных расходов кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты маслихатов и их доверенных лиц, кандидатов, включенных в партийные списки, доверенных лиц политических партий, выдвинувших партийные списки в Курултай, маслихаты, связанных с предвыборной агитацией;

6) на изготовление для бесплатной раздачи печатных, в том числе иллюстративных материалов, а также значков, флагов, флажков и других знаков, и символов, специально изготовленных для избирательной кампании.";

пункты 20, 21, 22 и 23 изложить в следующей редакции:

"20. Не позднее десяти рабочих дней после установления итогов выборов кандидат, политическая партия обязаны представить в соответствующую избирательную комиссию отчет об использовании средств своего избирательного фонда, в котором указываются источники денежных поступлений в избирательный фонд и все произведенные затраты с приложением документов, подтверждающих расходование средств избирательного фонда.

21. Целевое расходование средств избирательных фондов обеспечивают кандидат в Президенты Республики Казахстан, депутаты маслихатов, политическая партия, выдвинувшая партийный список.

22. Кандидат в Президенты Республики Казахстан, депутаты маслихатов, политическая партия, выдвинувшая партийный список, ведут учет поступления средств в свой избирательный фонд, а также учет их расходования. Учет ведется по каждому виду поступления с указанием даты, суммы в теңге и наименования конкретного физического и юридического лица, перечислившего эти средства. В реестре расходов записывается: дата поступления денег на счет, дата снятия денег в банке второго уровня, сумма, назначение платежа по каждому платежному документу.

23. Отчет о поступлении средств на спецсчета и их расходовании публикуется в средствах массовой информации два раза в месяц:

при выборах Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая Республики Казахстан по партийным спискам - Центральной избирательной комиссией;

при выборах депутатов маслихатов - территориальными избирательными комиссиями;

при выборах депутатов маслихатов, выдвинутых по одномандатным территориальным избирательным округам - соответствующими окружными избирательными комиссиями.";

пункт 27 изложить в следующей редакции:

"27. Нарушение кандидатом, политической партией, выдвинувшей партийный список, порядка, установленного пунктами 1-8 статьи 34 Конституционного закона, а также Правилами влечет за собой отмену решения о регистрации кандидата, партийного списка, а после проведения выборов до регистрации кандидата в качестве Президента Республики Казахстан, депутата Курултая, депутата маслихата, члена иного органа местного самоуправления признание выборов по соответствующей территории или округу недействительными.";

в приложении 1 к указанным Правилам:

пункты 1 и 2 изложить в следующей редакции:

"1. Ф.И.О. (при наличии) кандидата в Президенты Республики Казахстан, депутаты маслихатов, полное наименование политических партий, в каком банковском учреждении открыт спецсчет.

2. Общая сумма избирательного фонда ___________ теңге по состоянию на

___________ 20___год.";

в таблице "Отчет о поступлении средств на специальные временные счета (избирательный фонд)":

в графе 3 "Сумма в (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 2 к указанным Правилам:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

в таблице "Отчет о возврате средств в случае превышения установленных предельных размеров взносов, снятия кандидатом своей кандидатуры, отзыва партийного списка или отмены решения о выдвижении или регистрации кандидата, партийного списка":

в графе "Дата и сумма поступления (в тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 3 к указанным Правилам:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

2. Остаток избирательного фонда _______________ теңге, по состоянию на

___________ 20__ год.";

в таблице "Отчет о расходовании средств избирательного фонда":

в графе 3 "Сумма (в тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 4 к указанным Правилам:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Отчет кандидата в Президенты Республики Казахстан, депутата маслихатов, политических партий о поступлении и расходовании средств избирательного фонда после установления итогов выборов";

в таблице "Отчет кандидата в Президенты Республики Казахстан, депутата Парламента Республики Казахстан, депутата маслихатов, политических партий о поступлении и расходовании средств избирательного фонда после установления итогов выборов":

в графе "Сумма (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

строку 22 изложить в следующей редакции:

"Примечание: Отчет о поступлении и расходовании средств избирательного фонда после установления итогов выборов представляется:

при выборах Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая по партийным спискам в Центральную избирательную комиссии;

при выборах депутатов маслихатов по одномандатным округам в окружные избирательные комиссии или соответствующие территориальные избирательные комиссии;

при выборах депутатов маслихатов по партийным спискам – территориальные избирательные комиссии.

Отчет представляется с приложением документов, подтверждающих расходование средств.

Подписью кандидата: /Ф.И.О/ (при наличии)

Подписью руководителя партии или лица уполномоченного коллективным органом партии: /Ф.И.О/ (при наличии)

М.П.

Отчет заверяется

Подписью руководителя Банка второго уровня: /Ф.И.О/ (при наличии)

М.П.".

2. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 31 августа 2005 года № 12/26 "О процедуре установления свободного владения кандидатом в Президенты Республики Казахстан государственным языком" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 3820) внести следующее изменение:

преамбулу изложить в следующей редакции:

"В соответствии с пунктом 2 статьи 43 Конституции Республики Казахстан, статьей 54 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан", Центральная избирательная комиссия Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:".

3. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 25 июня 2007 года № 90/178 "Об утверждении Правил осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы и информационного обеспечения выборов Президента, депутатов Парламента, маслихатов, акима города районного значения, села, поселка, сельского округа, а также членов иных органов местного самоуправления" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 4778) внести следующие изменения:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Об утверждении Правил осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы и информационного обеспечения выборов Президента, депутатов Курултая, маслихатов, акима города районного значения, села, поселка, сельского округа, а также членов иных органов местного самоуправления";

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Утвердить прилагаемые Правила осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы и информационного обеспечения выборов Президента, депутатов Курултая, маслихатов, акима города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – акимы), а также членов иных органов местного самоуправления.";

Правила осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы и информационного обеспечения выборов Президента, депутатов Курултая, маслихатов, акима города районного значения, села, поселка, сельского округа, а также членов иных органов местного самоуправления, утвержденные указанным постановлением, изложить в новой редакции согласно приложению 1 к настоящему Перечню.

4. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 8 апреля 2009 года № 161/306 "Об утверждении Правил выдачи открепительных удостоверений на право голосования" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 5653) внести следующие изменения:

в Правилах выдачи открепительных удостоверений на право голосования, утвержденных указанным постановлением:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения в связи с потребностью избирателей в регионах устанавливают необходимое количество каждого вида открепительных удостоверений на право голосования по форме согласно приложению 1 к настоящим Правилам (далее - открепительные удостоверения) и обеспечивают их изготовление из расчета не более одного процента от общего числа избирателей столицы Республики Казахстан, областей, городов республиканского значения в соответствии с численностью избирателей, представленных в списках соответствующим акимом по акту за двадцать дней до начала голосования, о чем уведомляют Центральную избирательную комиссию Республики Казахстан в однодневный срок с момента принятия решения.

Избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения распределяют и передают открепительные удостоверения в соответствующие районные, городские, районные в городе избирательные комиссии не позднее, чем за двадцать дней до дня голосования.

Районные, городские, районные в городе избирательные комиссии распределяют и передают открепительные удостоверения в участковые избирательные комиссии не позднее, чем за шестнадцать дней до дня голосования.

При возникновении в регионах необходимости дополнительных открепительных удостоверений избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения по согласованию с Центральной избирательной комиссией Республики Казахстан с указанием причин в письменном виде не позднее трех дней до дня голосования принимают решение о дополнительном изготовлении открепительных удостоверений.

При проведении одновременно нескольких выборов Центральная избирательная комиссия устанавливает разный цвет открепительного удостоверения по каждому виду выборов.

При выборах акима города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – акима) открепительные удостоверения не изготавливаются в случае, если в границах соответствующего избирательного округа один населенный пункт (город, село, поселок).";

пункт 16 изложить в следующей редакции:

"16. Районные, городские, районные в городе избирательные комиссии представляют отчеты об использовании открепительных удостоверений в соответствующие избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения с приложением актов о погашении неиспользованных открепительных удостоверений по форме согласно приложению 4 к настоящим Правилам.".

5. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 3 сентября 2009 года № 166/314 "Об утверждении Правил финансирования политических партий" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 5825) следующие изменения:

в Правилах финансирования политических партий:

пункты 2, 3 и 4 изложить в следующей редакции:

"2. Бюджетные средства ежегодно выделяются политическим партиям, представленным в Курултае Республики Казахстан по итогам последних выборов депутатов Курултая Республики Казахстан по партийным спискам (далее - выборы).

3. Центральная избирательная комиссия Республики Казахстан (далее - Центризбирком) в пятидневный срок после установления итогов выборов доводит до администратора сведения о политических партиях, представленных в Курултае Республики Казахстан, и количестве полученных ими голосов избирателей.

4. Размер бюджетных средств, выделяемых на финансирование деятельности политических партий, определяется в законе о республиканском бюджете на соответствующий год из расчета 0,65 месячного расчетного показателя за каждый голос избирателя, поданный при голосовании за политические партии, представленные в Курултае по итогам последних выборов.

Планирование расходов в составе республиканского бюджета осуществляется в установленном законодательством Республики Казахстан порядке администратором соответствующей бюджетной программы (далее - администратор).";

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. Финансирование политических партий начинается с месяца регистрации Центризбиркомом в качестве депутатов Курултая, избранных по партийным спискам, и прекращается со дня открытия первой сессии Курултая следующего созыва либо со дня назначения внеочередных выборов депутатов Курултая.

Сумма, выплачиваемая политическим партиям из средств республиканского бюджета в год проведения выборов депутатов Курултая по партийным спискам, подлежит уточнению с учетом требований пунктов 3 и 4 и абзаца первого пункта 6 настоящих Правил.".

6. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 13 января 2011 года № 14/19 "О порядке и сроках хранения подписных листов и итоговых протоколов по результатам сбора подписей граждан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 6732) внести следующие изменения:

преамбулу изложить в следующей редакции:

"В соответствии с пунктом 3 статьи 16 Конституционного закона Республики Казахстан "О всенародном референдуме" Центральная избирательная комиссия Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";

пункты 1 и 2 изложить в следующей редакции:

"1. Итоговые протоколы территориальных избирательных комиссий и итоговый протокол Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан о результатах проверки достоверности подписей граждан Республики Казахстан, имеющих право участвовать во всенародном референдуме, обратившихся с инициативой о назначении всенародного референдума, находятся на постоянном хранении в Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан.

2. Подписные листы для сбора подписей граждан Республики Казахстан, имеющих право участвовать во всенародном референдуме, обращающихся с инициативой о назначении всенародного референдума, хранятся в Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан на правах конфиденциальной информации в течение трех месяцев со дня получения документов от инициативной группы референдума, а затем уничтожаются по акту согласно приложению, к настоящему постановлению.

Уничтожение производится путем сжигания, расплавления, измельчения на кусочки размером не более 2,5 кв. см., дробления, растворения или химического разложения, превращения в бесформенную массу или порошок.".

7. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 21 ноября 2011 года № 62/108 "Об утверждении Инструкции по регистрации доверенных лиц" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7307) внести следующие изменения:

в Инструкции по регистрации доверенных лиц, утвержденной указанным постановлением:

пункт1 изложить в следующей редакции:

"1. Настоящая Инструкция по регистрации доверенных лиц (далее – Инструкция) разработана в соответствии с подпунктом 16-9) статьи 12, статьей 31 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан" (далее - Конституционный закон) и детализирует процедуру регистрации доверенных лиц кандидатов в Президенты, депутаты маслихатов, акимы города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее - кандидаты), а также доверенных лиц политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихатов Республики Казахстан (далее - политические партии).";

абзац второй пункта 5 исключить;

пункты 6 и 7 изложить в следующей редакции:

"6. Регистрацию доверенных лиц кандидатов в Президенты Республики Казахстан, доверенных лиц политических партий осуществляют соответствующие территориальные избирательные комиссии.

Регистрацию доверенных лиц кандидатов в депутаты маслихатов осуществляют соответствующие территориальные (окружные) избирательные комиссии.

Регистрацию доверенных лиц кандидатов в акимы города районного значения, села, поселка, сельского округа осуществляет соответствующая районная, городская избирательная комиссия.

7. Кандидаты в Президенты Республики Казахстан, после установления Центральной избирательной комиссией их соответствия требованиям Конституции Республики Казахстан, Конституционного закона, обращаются с заявлением о регистрации доверенных лиц в соответствующие избирательные комиссии.

Кандидат в депутаты маслихата, акимы города районного значения, села, поселка, сельского округа после установления соответствующей избирательной комиссией его соответствия требованиям Конституции Республики Казахстан, Конституционного закона, обращается с заявлением о регистрации доверенных лиц.

Политические партии после регистрации партийных списков Центральной избирательной комиссией при выборах депутатов Курултая и территориальной избирательной комиссией при выборах депутатов маслихатов, обращаются с заявлением о регистрации доверенных лиц в соответствующие территориальные избирательные комиссии.";

пункт 9 изложить в следующей редакции:

"9. Соответствующая избирательная комиссия отказывает в регистрации или отменяет решение о регистрации доверенного лица кандидата, политической партии в случаях, если лицо:

1) не является гражданином Республики Казахстан;

2) гражданин Республики Казахстан не достиг восемнадцатилетнего возраста;

3) является кандидатом в Президенты, в депутаты Курултая, маслихатов, в акимы, членом иных органов местного самоуправления, членом какой бы то ни было избирательной комиссии;

4) занимает должность политического государственного служащего в соответствии с законодательством Республики Казахстан.";

примечание Приложения 2 к указанной Инструкции исключить.

8. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 23 октября 2012 года № 21/183 "Об утверждении Инструкции по оснащению помещения для голосования на избирательном участке, пункта для голосования" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 8089) внести следующие изменения:

в Инструкции по оснащению помещения для голосования на избирательном участке, пункта для голосования, утвержденной указанным постановлением:

подпункт 11) пункта 4 изложить в следующей редакции:

"11) не менее двух компьютеров (процессор с оперативной памятью не менее 2 Гб, операционная система для персональных компьютеров и рабочих станций с установленными офисными, антивирусными программами и программами для чтения и печати документов в формате pdf), один из которых предназначен для лиц с инвалидностью.";

абзац шестой пункта 6 изложить в следующей редакции:

"правила поведения в помещении (пункте) для голосования, установленные соответствующей избирательной комиссией в соответствии с пунктом 2 статьи 39 Конституционного закона;";

пункт 8 изложить в следующей редакции:

"8. В местах расположения членов избирательных комиссий устанавливаются надписи: "Председатель", "Заместитель председателя", "Секретарь", а также указатели с буквами алфавита или наименованиями улиц и номерами домов.";

заголовок главы 3 изложить в следующей редакции:

"Глава 3. Особенности оснащения помещения для голосования лиц с инвалидностью";

пункты 11, 12 и 13 изложить в следующей редакции:

"11. Помещения (пункты) для голосования обеспечиваются максимальной доступностью для лиц с инвалидностью, размещаются на первых этажах или имеют подъемные механизмы для перемещения на другие этажи.

12. В помещениях (пунктах) для голосования необходимо предусмотреть:

различные тактильные указатели (по возможности);

кабину(ы) для тайного голосования, с учетом доступа избирателей с нарушениями функций опорно-двигательного аппарата, в том числе пользующихся креслами-колясками;

специально оборудованное место (уголок) для лиц с инвалидностью, содержащее:

1) компьютер с монитором (диагональю не менее 54 сантиметров) в котором должна находиться информация, указанная в пункте 6 настоящей Инструкции, в адаптированном для лиц с инвалидностью формате;

2) наушники;

3) дополнительное освещение, лупы.

13. Местными исполнительными органами могут быть созданы специальные избирательные участки для голосования для лиц с инвалидностью, в соответствии с требованиями настоящей Инструкции.".

9. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 17 июля 2014 года № 11/236 "Об утверждении Правил хранения избирательных документов" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 9686) внести следующие изменения:

преамбулу изложить в следующей редакции:

"В соответствии с подпунктом 6) статьи 12 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан", подпунктом 37) пункта 15 Положения о Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 11 ноября 1996 года № 3205, Центральная избирательная комиссия Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:"

в Правилах хранения избирательных документов, утвержденных указанным постановлением:

в пункте 1:

абзацы пятый, шестой изложить в следующей редакции:

"выписки из протоколов высших органов политических партий о выдвижении партийного списка кандидатов в депутаты Курултая Республики Казахстан;

протоколы избирательных комиссий столицы, областей, городов республиканского значения о подсчете голосов по выборам Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая Республики Казахстан;";

абзац седьмой исключить;

пункт 2 изложить в следующей редакции:

"2. Территориальные и окружные избирательные комиссии после опубликования в средствах массовой информации сообщения об итогах выборов, передают на хранение в государственные архивы столицы, соответствующих областей, городов республиканского значения, городов и районов следующие документы:

протоколы территориальных и окружных избирательных комиссий, и приложения к ним;

выписки из протокола высшего руководящего органа соответствующего филиала (представительства) политической партии о выдвижении партийного списка кандидатов в депутаты маслихата;

протоколы территориальных избирательных комиссий о результатах выборов депутатов маслихатов;

выписки из протокола высшего руководящего органа соответствующего филиала (представительства) политической партии о выдвижении кандидата в акимы города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – кандидат в акимы);

акты о выделении к уничтожению избирательных документов, не подлежащих хранению (далее – акт) по выборам депутатов Курултая, маслихатов, акимов города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – акимы) по форме согласно приложению к настоящим Правилам;

представление вышестоящего акима о выдвижении гражданина кандидатом в акимы;

протоколы территориальных избирательных комиссий о результатах выборов акимов;

решения районной (городской) избирательной комиссии о регистрации избранного акима;

обращения физических и юридических лиц, поступившие в территориальные избирательные комиссии;

документы окружных избирательных комиссий передаются в соответствующие территориальные избирательные комиссии.";

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. Бюллетени для тайного голосования по выборам Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая Республики Казахстан в опечатанном виде, в том числе отдельно погашенные бюллетени, погашенные открепительные удостоверения, а также списки избирателей и документы к ним передаются избирательными комиссиями столицы, областей, городов республиканского значения в Центральную избирательную комиссию Республики Казахстан, где хранятся на правах конфиденциальной информации в течение месяца после опубликования итогов выборов, а затем уничтожаются.

Подписные листы в поддержку кандидата в Президенты Республики Казахстан, подписные листы в поддержку кандидата в акимы хранятся на правах конфиденциальной информации в течение десяти рабочих дней после регистрации кандидата в Президенты Республики Казахстан, акимы, а затем уничтожаются избирательной комиссией.

Подписные листы для сбора подписей граждан за отзыв депутата маслихата, избранного по одномандатному территориальному избирательному округу, хранятся в течение десяти рабочих дней после принятия решения о проведении голосования по отзыву депутата, избранного по одномандатному территориальному избирательному округу, а затем уничтожаются избирательной комиссией.

Подписные листы для сбора подписей граждан за отзыв депутата маслихата, избранного по одномандатному территориальному избирательному округу, признанные избирательной комиссией недействительными, хранятся в течение десяти рабочих дней после принятия решения о признании недействительными, а затем уничтожаются. При этом, в случае непредставления инициатором отзыва выданных ему подписных листов за отзыв депутата маслихата, избранного по одномандатному территориальному округу, избирательная комиссия составляет соответствующий акт.".

10. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 22 июня 2016 года № 40/137 "Об утверждении Положения по вопросам подготовки к рассмотрению Парламентом Республики Казахстан применения к депутатам мер взыскания, соблюдением ими ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросам лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 13954) внести следующие изменения:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Об утверждении Положения по вопросам подготовки к рассмотрению Курултаем Республики Казахстан применения к депутатам мер взыскания, соблюдением ими ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросам лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая Республики Казахстан";

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Утвердить Положение по вопросам подготовки к рассмотрению Курултаем Республики Казахстан применения к депутатам мер взыскания, соблюдением ими ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросам лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая Республики Казахстан.";

Положение по вопросам подготовки к рассмотрению Курултаем Республики Казахстан применения к депутатам мер взыскания, соблюдением ими ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросам лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая Республики Казахстан, утвержденное указанным постановлением, изложить в новой редакции согласно приложению 2 настоящему Перечню.

11. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 23 августа 2018 года № 11/192 "Об утверждении формы избирательных бюллетеней для голосования по выборам Президента, депутатов Мажилиса Парламента, маслихатов Республики Казахстан, акимов районного значения, сел, поселков, сельских округов" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17364) внести следующие изменения:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Об утверждении формы избирательных бюллетеней для голосования по выборам Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая и маслихатов Республики Казахстан, избираемых по партийным спискам, депутатов маслихатов Республики Казахстан, избираемых по одномандатным территориальным избирательным округам, акимов городов районного значения, сел, поселков, сельских округов";

в пункте 1:

подпункт 2) изложить в следующей редакции:

"2) депутатов Курултая Республики Казахстан согласно приложению 2 к настоящему постановлению;";

подпункт 3) исключить;

подпункт 6) изложить в следующей редакции:

"6) акима города районного значения, села, поселка, сельского округа согласно приложению 6 к настоящему постановлению.";

заголовок в приложении 2 к указанному постановлению изложить в следующей редакции:

"Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған

САЙЛАУ БЮЛЛЕТЕНІ

20__ жылғы _____ ________________

(сайлау күні)

ИЗБИРАТЕЛЬНЫЙ БЮЛЛЕТЕНЬ

для голосования по выборам депутатов Курултая Республики Казахстан

_____ _________________ 20___ года

(дата выборов)";

приложение 3 к указанному постановлению исключить;

заголовок в приложении 6 к указанному постановлению изложить в следующей редакции:

"____________ аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің әкімдерін сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған

САЙЛАУ БЮЛЛЕТЕНІ

20__ жылғы ________________

(сайлау күні)

ИЗБИРАТЕЛЬНЫЙ БЮЛЛЕТЕНЬ

для голосования по выборам акима (город районного значения, село, поселок, сельский округ)

_____ _________________ 20___ года

(дата выборов)".

12. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 23 августа 2018 года № 11/197 "Об утверждении Правил формирования списков избирателей для голосования, а также их представления в избирательные комиссии" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17358) внести следующие изменения:

в Правилах формирования списков избирателей для голосования, а также их представления в избирательные комиссии, утвержденных указанным постановлением:

подпункт 2) пункта 2 изложить в следующей редакции:

"2) территориальная избирательная комиссия – избирательная комиссия столицы, областей, городов республиканского значения, района, города, района в городе, контролирует актуальность и достоверность сведений об избирателях, своевременность и правильность списков избирателей для голосования;";

пункт 3 изложить в следующей редакции:

"3. Списки избирателей составляются при выборах Президента, депутатов Курултая и маслихатов, акима, членов иных органов местного самоуправления.";

пункт 9 изложить в следующей редакции:

"9. Списки избирателей составляются в алфавитном или ином порядке. В списке указываются фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), год рождения (в возрасте восемнадцать лет – дополнительно день и месяц), индивидуальный идентификационный номер и адрес места жительства избирателя.";

в пункте 10:

подпункт 3) изложить в следующей редакции:

"3) по избирательным участкам, образованным в домах отдыха, в санаторно-курортных организациях, на лечении в стационарных условиях, в местах нахождения граждан, расположенных в отдаленных и труднодоступных районах, на участках отгонного животноводства, в организациях с непрерывно действующим производством, местах организации труда вахтовым методом, специальных учреждениях, обеспечивающих временную изоляцию от общества, на судах, принадлежащих Республике Казахстан и находящихся в день выборов в плавании, включаются все граждане, которые в день проведения голосования будут находиться в названных учреждениях и организациях или на борту судна, на основе данных, представляемых руководителями названных учреждений, соответствующими акимами и капитанами судов;";

абзац первый подпункта 5) изложить в следующей редакции:

"5) по избирательным участкам при представительствах Республики Казахстан в иностранных государствах включаются все граждане, проживающие или находящиеся в длительной заграничной командировке в соответствующем иностранном государстве и имеющие действительные паспорта гражданина Республики Казахстан. Граждане Республики Казахстан, прибывшие в иностранные государства по частным приглашениям, в служебные, деловые и туристические поездки, при их обращении в участковую избирательную комиссию и при наличии у них действительного паспорта гражданина Республики Казахстан включаются в список избирателей.".

13. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 25 августа 2018 года № 12/198 "Об утверждении Правил и условий проведения предвыборных дебатов" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17434) внести следующее изменение:

Правила и условия проведения предвыборных дебатов, утвержденные указанным постановлением, изложить в новой редакции согласно приложению 3 к настоящему Перечню.

14. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 25 августа 2018 года № 12/200 "Об утверждении Правил составления и представления бюджетных заявок территориальными избирательными комиссиями в Центральную избирательную комиссию Республики Казахстан на проведение избирательных кампаний" (зарегистрировано Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17408) внести следующие изменения:

в Правилах составления и представления бюджетных заявок территориальными избирательными комиссиями в Центральную избирательную комиссию Республики Казахстан на проведение избирательных кампаний, утвержденных указанным постановлением:

пункт 4 изложить в следующей редакции:

"4. Бюджетные заявки (расчеты потребности) составляются на следующие избирательные кампании по выборам:

Президента Республики Казахстан;

депутатов Курултая Республики Казахстан;

депутатов маслихатов.";

абзац второй пункта 11 изложить в следующей редакции:

"Расчет потребности осуществляется в соответствии со статьей 70 Бюджетного кодекса Республики Казахстан, натуральными нормами обеспечения государственных органов служебными и дежурными автомобилями, утвержденными приказом Министра финансов Республики Казахстан от 28 апреля 2025 года № 201.";

абзац второй пункта 13 изложить в следующей редакции:

"При расчете расходов следует руководствоваться натуральными нормами обеспечения государственных органов телефонной связью, утвержденными приказом Министра финансов Республики Казахстан от 28 апреля 2025 года № 201.";

пункты 19, 20 и 21 изложить в следующей редакции:

"19. Избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения бюджетные заявки (расчеты потребности) на очередной плановый период представляют в срок до 15 марта текущего финансового года, на основании бюджетных заявок (расчетов потребности) нижестоящих территориальных избирательных комиссий, внесенных в срок до 15 февраля текущего финансового года.

Последующее предоставление бюджетных заявок (расчетов потребности) или их корректировка осуществляется в сроки, устанавливаемые Центризбиркомом, с учетом объявления или назначения выборов в соответствии с Конституционным законом Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан".

Внесение предложений по корректировке бюджетных заявок (расчета потребности) производится по инициативе избирательных комиссий столицы, областей, городов республиканского значения.

20. Избирательные комиссии столицы, областей, городов республиканского значения вносят бюджетную заявку (расчет потребности) с пояснительной запиской в Центральную избирательную комиссию Республики Казахстан в электронном виде через систему электронного документооборота.

21. Центризбирком на основании предоставленных расчетов потребности избирательных комиссий столицы, областей, городов республиканского значения формирует примерную смету расходов на проведение избирательной кампании.";

в приложении 1-1 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет расходов на прочие средства медицинского назначения территориальной избирательной комиссии ______________________________":

в графе 5 "Норма отпуска средств медицинского назначения на 1 единицу в день (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 6 "Сумма затрат (тысяч тенге) (графа3хграфа4х графа5)/1000" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 2 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет потребности территориальной избирательной комиссии ___________________________________ на горюче-смазочные материалы (далее – ГСМ)":

в графе 8 "Сумма расходов ГСМ на одну машину в месяц, в тыс. тенге (гр.6 х гр.7)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 9 "Сумма расходов ГСМ на все машины в год, в тыс. тенге (гр.8 х гр.2*12)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 10 "Сумма расходов на поправочные коэффициенты (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 11 "Всего расходов (гр.9+гр.10) (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 3 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет потребности территориальной избирательной комиссии

________________________________ по закупке расходных материалов":

в графе 4 "Средняя стоимость за единицу, тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 5 "Общая стоимость, тыс.тенге (гр.3 х гр.4)/1000" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 4 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет потребности территориальной избирательной комиссии ________________________________ на оплату услуг связи":

в графе 4 "Абонентская плата на 1 единицу в месяц (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 5 "Повременная оплата на 1 ед. в месяц (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 6 "Размер оплаты 1 раз в год за использование канала связи (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 7 "Средние затраты за месяц на 1 единицу (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 11 "Сумма затрат ((гр.4 х гр.8+гр.5х гр.8+гр.6+гр.7х гр.8+гр.9 х гр.8+гр.10 хгр.8)х гр.3)/1000(тыс. тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 5 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет потребности территориальной избирательной __________________________________ по оплате транспортных услуг":

в графе 3 "Затраты на оплату транспортных услуг в месяц (тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 5 "Всего расходов за год в тыс.тенге (гр.2 х гр.3 х гр.4)/1000" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 6 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет потребности территориальной избирательной комиссии ________________________________ по оплате работ и услуг, оказанных физическими и юридическими лицами":

в графе 2 "Сумма расходов (тыс. тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 6-1 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет расходов на оплату аренды за помещение территориальной избирательной комиссии ______________________________":

в графе 3 "Арендная плата за 1 квадратный метр за 1 месяц тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 4 "Арендная плата в месяц графа 2 х графу 3 тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 6 "Сумма расходов (графа 4 х графу 5)/1000 тысяч тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 7 к указанным Правилам:

в таблице "Расчет потребности территориальной избирательной комиссии ______________________ по прочим текущим затратам":

в графе "Итого расходов в (в тыс.тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 8 к указанным Правилам:

в таблице "Сводный расчет потребности территориальной избирательной комиссии______________ по избирательной кампании___________________":

в строке 1 "Всего затрат (тыс.тенге)" слово "тенге" заменить словом "теңге".

15. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 25 августа 2018 года № 12/201 "Об утверждении Правил и объема размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий за счет средств, предусмотренных республиканским и местным бюджетами" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17463) внести следующее изменение:

Правила и объема размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий за счет средств, предусмотренных республиканским и местным бюджетами, утвержденные указанным постановлением, изложить в новой редакции согласно приложению 4 настоящему Перечню.

16. В постановлении Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 25 августа 2018 года № 12/202 "Об утверждении Правил и объемов выделения средств кандидатам для выступления в средствах массовой информации" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17426) внести следующие изменения:

в Правилах и объемах выделения средств кандидатам для выступления в средствах массовой информации, утвержденных указанным постановлением:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Настоящие Правила и объемы выделения средств кандидатам для выступления в средствах массовой информации разработаны в соответствии с пунктом 3 статьи 28 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан" и определяют правила и объемы выделения средств из республиканского бюджета кандидатам в Президенты, кандидатам в депутаты Курултая и маслихатов, из средств местного бюджета кандидатам в акимы города районного значения, села, поселка, сельского округа, для выступления в средствах массовой информации c предвыборными программами (далее – кандидат).";

абзац второй пункта 3 изложить в следующей редакции:

"Оплата за услуги осуществляется в течение десяти рабочих дней с момента предоставления кандидатом счета, выставленного поставщиком услуг.".

17. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 19 сентября 2018 года №16/209 "Об утверждении Правил внесения изменений в избирательные бюллетени в случаях снятия кандидатуры, отмены решения о выдвижении кандидатом, отмены решения о регистрации кандидатов, партийных списков" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17404) внести следующие изменения:

в Правилах внесения изменений в избирательные бюллетени в случаях снятия кандидатуры, отмены решения о выдвижении кандидатом, отмены решения о регистрации кандидатов, партийных списков, утвержденные указанным постановлением, внести следующие изменения:

пункт 3 изложить в следующей редакции:

"3. Решение о внесении изменений в избирательные бюллетени после их изготовления принимается при проведении выборов:

1) Президента, депутатов Курултая – Центральной избирательной комиссией;

2) депутатов маслихатов, избираемых по одномандатным территориальным избирательным округам, - окружной избирательной комиссией;

3) депутатов маслихата – территориальной избирательной комиссией, зарегистрировавшей партийный список;

4) акима города районного значения, села, поселка, сельского округа, членов иных органов местного самоуправления – районной (города областного значения) избирательной комиссией.

Решение о внесении изменений в избирательные бюллетени направляется в вышестоящую избирательную комиссию.";

пункт 5 исключить;

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. Исключение наименования политической партии из избирательного бюллетеня для голосования по выборам депутатов Курултая производится, если в установленном Конституционным законом порядке Центральной избирательной комиссией принято решение об отмене регистрации партийного списка.";

пункт 6-1 изложить в следующей редакции:

"6-1. Исключение наименования политической партии из избирательного бюллетеня для голосования по выборам депутатов маслихата столицы, области, города республиканского значения, избираемых по партийным спискам, производится, если в установленном Конституционным законом порядке соответствующей территориальной комиссией принято решение об отмене регистрации партийного списка.";

пункт 7 исключить;

пункт 8 изложить в следующей редакции:

"8. Исключение фамилии, имени и отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) кандидата из избирательного бюллетеня для голосования по выборам акима города районного значения, села, поселка, сельского округа производится, если в установленном Конституционным законом порядке, кандидат в акимы снял свою кандидатуру или высший руководящий орган соответствующего филиала (представительства) политической партии, вышестоящий аким, выдвинувший кандидата, отменил свое решение о выдвижении кандидата, либо районной (города областного значения) избирательной комиссией принято решение об отмене регистрации кандидата.".

18. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 27 мая 2022 года № 41/502 "Об утверждении Правил хранения документов республиканского референдума" (зарегистрировано Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 28240) внести следующие изменения:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Об утверждении Правил хранения документов всенародного референдума";

преамбулу изложить в следующей редакции:

"B соответствии с подпунктом 7) пункта 1 статьи 21 Конституционного закона Республики Казахстан "О всенародном референдуме" Центральная комиссия референдума Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Утвердить прилагаемые Правила хранения документов всенародного референдума.";

Правила хранения документов всенародного референдума, утвержденные указанным постановлением, изложить в новой редакции согласно приложению 5 к настоящему Перечню.

19. В постановление Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 9 января 2023 года № 8/659 "Об утверждении Правил приобретения товаров, работ и услуг, необходимых для организации и деятельности избирательных комиссий в период подготовки и проведения выборов, референдума" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за № 31677 от 11 января 2023 года) внести следующие изменения:

в Правилах приобретения товаров, работ и услуг, необходимых для организации и деятельности избирательных комиссий в период подготовки и проведения выборов, референдума, утвержденных указанным постановлением:

пункт 1 изложить в следующей редакции:

"1. Настоящие Правила приобретения товаров, работ и услуг, необходимых для организации и деятельности избирательных комиссий в период подготовки и проведения выборов, референдума (далее - Правила) определяют порядок приобретения товаров, работ и услуг избирательными комиссиями при подготовке и проведении выборов Президента, депутатов Курултая, маслихатов, акимов города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – выборы), а также в период проведения всенародного референдума, за исключением:

услуг, приобретаемых у физических лиц по трудовым договорам;

услуг, приобретаемых у физических лиц, не являющихся субъектами предпринимательской деятельности, по договорам возмездного оказания услуг;

командировочных расходов;

товаров, услуг, связанных с представительскими расходами.";

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. На основании соответствующего бюджета, предусмотренного на подготовку и проведение выборов, всенародного референдума, заказчик разрабатывает и утверждает план закупок (далее - план закупок) по форме согласно приложению 1 к настоящим Правилам.";

подпункт 4) пункта 8 изложить в следующей редакции:

"4) цена за единицу (теңге) без учета налога на добавленную стоимость;";

в пункте 13:

абзац первый изложить в следующей редакции:

"13. В период подготовки и проведения избирательными комиссиями выборов, всенародного референдума заключение договора применяется при закупках нижеследующих товаров, работ, услуг, необходимых для организации и деятельности избирательных комиссий.";

подпункт 23) изложить в следующей редакции:

"23) изготовление нагрудного знака Президента, депутата Курултая, депутата маслихата и документов к нему;";

подпункт 30) изложить в следующей редакции:

"30) изготовление полиграфической и печатной продукции, необходимой в избирательную кампанию, в том числе информационные плакаты избирательных комиссий; информационные плакаты о кандидатах; журналы, кувертки, бланки, конверты, пригласительные, пропуска, открепительные удостоверения на право голосования; бланки подписных листов для сбора подписей избирателей в поддержку кандидатов в Президенты и депутаты; бланки избирательных бюллетеней для голосования; удостоверения кандидатов в Президенты, депутатов Курултая, маслихатов, акимов города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – акимы), доверенных лиц кандидатов в Президенты, депутатов маслихатов, акимов, политических партий, выдвинувших партийные списки, международных наблюдателей; брошюры; памятки; книги; календари; ежедневники; планинги; пакеты; папки-беговки; бейджи; блокноты; приглашение на выборы для избирателей; трафареты для избирателей с нарушением зрения для самостоятельного заполнения бюллетеня (в том числе для бюллетеней с шрифтом Брайля);";

абзац второй пункта 14 изложить в следующей редакции:

"В случаях приобретения услуг по изготовлению нагрудного знака депутата Курултая Республики Казахстан, маслихата и документа к нему, услуг по организации и проведению обучения участников избирательного процесса, услуг по проведению семинаров с представителями политических партий и другими участниками избирательного процесса по организации и проведению выборов, услуг связи (почтовая) запрос о предоставлении коммерческих предложений (приглашение) направляется определенному потенциальному поставщику, занимающему доминирующее (монопольное) положение на определенном рынке закупаемых товаров работ, услуг, либо у субъектов государственной монополии по основному предмету его деятельности (выпускающему государственные награды, ордена, медали, национальную валюту в виде монет, организации образования при Президенте Республики Казахстан и их филиалам, национальному оператору почты).";

в пункте 39:

абзац первый изложить в следующей редакции:

"39. Территориальные избирательные комиссии осуществляют закупки товаров, работ, услуг за счет и в пределах средств бюджета, выделенных на подготовку и проведение выборов, а также в период проведения всенародного референдума, на цели, предусмотренные Конституционным законом Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан".";

подпункт 30) изложить в следующей редакции:

"30) изготовление полиграфической и печатной продукции, необходимой в избирательную кампанию, в том числе информационные плакаты избирательных комиссий; информационные плакаты о кандидатах; журналы, кувертки, бланки, конверты, пригласительные, пропуска, открепительные удостоверения на право голосования; бланки подписных листов для сбора подписей избирателей в поддержку кандидатов в Президенты и депутаты; бланки избирательных бюллетеней для голосования; удостоверения кандидатов в Президенты, депутатов Курултая, маслихатов, акимов, доверенных лиц кандидатов в Президенты, депутатов маслихатов, акимов, политических партий, выдвинувших партийные списки, международных наблюдателей; брошюры; памятки; книги; календари; ежедневники; планинги; пакеты; папки-беговки; бейджи; блокноты; приглашение на выборы для избирателей; трафареты для избирателей с нарушением зрения для самостоятельного заполнения бюллетеня (в том числе для бюллетеней с шрифтом Брайля);";

часть третью изложить в следующей редакции:

"В соответствии с пунктом 525 приказа Министра финансов Республики Казахстан от 27 июня 2025 года № 328 "Об утверждении процедур казначейского исполнения бюджета и их кассового обслуживания, процедур казначейского учета и мониторинга" распорядителями бюджетных средств, выделяемых для проведения избирательной кампании, всенародного референдума в пределах утвержденного индивидуального плана финансирования, являются председатели соответствующих избирательных комиссий.";

в приложении 1 к указанным Правилам:

подпункты 9), 10) изложить в следующей редакции:

"9) поле "Цена за единицу, теңге" – указывается цена за единицу предмета закупок в теңге;

10) поле "Сумма, утвержденная для закупки, теңге" – рассчитывается путем умножения значения поля "Количество, объем" на значение поля "Цена за единицу, теңге" и обозначает сумму, на которую планируется произвести закупку;";

в таблице "План закупок товаров, работ, услуг на ____ год/Предварительный план закупок товаров, работ, услуг на ___ год":

в графе 9 "Цена за единицу, тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в графе 10 "Общая сумма, утвержденная для закупки, тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в приложении 3 к указанным Правилам:

в таблице "Протокол об итогах (номер запроса коммерческих предложений) Дата и время":

в строке 5 "Цена за единицу, тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге";

в строке 6 "Сумма, тенге" слово "тенге" заменить словом "теңге".

	Приложение 1 к Перечню Председатель Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 23/37
	Утверждены постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан "__" _____ 20__ года

Правила осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы и информационного обеспечения выборов Президента, депутатов Курултая, маслихатов, акима города районного значения, села, поселка, сельского округа, а также членов иных органов местного самоуправления

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила разработаны в соответствии с Конституционным законом Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан" (далее - Конституционный закон), Законом Республики Казахстан "О масс-медиа", Законом Республики Казахстан "Об онлайн-платформах и онлайн-рекламе" и определяют порядок осуществления предвыборной агитации, информационного обеспечения избирательной кампании по выборам Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая Республики Казахстан, маслихатов, акимов города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – акимы) и членов иных органов местного самоуправления Республики Казахстан.

2. В Правилах используются следующие понятия:

средство массовой информации – периодическое печатное издание, теле-, радиоканал, интернет-издание;

информационное обеспечение выборов – комплекс мер, направленных на оперативное и широкое информирование избирателей о ходе подготовки и проведения избирательной кампании, за исключением предвыборной агитации;

предвыборная агитация – деятельность, имеющая целью побудить избирателей принять участие в голосовании за или против того или иного кандидата, политическую партию, отзыва депутата маслихата, избранного по одномандатному территориальному избирательному округу;

выступление – личное обращение кандидатов, уполномоченных представителей политических партий и общественных объединений, выдвинувших соответственно партийные списки и кандидатов, а также доверенных лиц к избирателям с изложением предвыборной программы;

предвыборные дебаты – публичный обмен мнениями двух и более кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов в акимы, по различным общественно значимым вопросам, в том числе касающимся их предвыборных программ;

онлайн-платформа – интернет-ресурс и (или) программное обеспечение, функционирующее в сети Интернет, и (или) сервис обмена мгновенными сообщениями, предназначенные для получения, производства и (или) размещения, и (или) распространения, и (или) хранения контента на онлайн-платформе пользователем онлайн-платформы посредством созданного им аккаунта, публичного сообщества, за исключением интернет-ресурса и (или) программного обеспечения, функционирующего в сети Интернет, и (или) сервиса обмена мгновенными сообщениями, предназначенных для предоставления финансовых услуг и электронной коммерции.

Глава 2. Порядок осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы

3. Государство гарантирует гражданам, общественным объединениям право беспрепятственной предвыборной агитации за или против того или иного кандидата, политической партии.

Предвыборная агитация начинается с момента окончания срока регистрации кандидатов в Президенты, партийных списков политических партий, выдвинувших кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления и заканчивается в ноль часов по местному времени дня, предшествующего дню выборов. При проведении повторного голосования предвыборная агитация начинается со дня назначения дня повторного голосования и заканчивается в ноль часов по местному времени дня, предшествующего дню выборов.

Кандидатам и политическим партиям, выдвинувшим партийные списки гарантируются равные условия доступа к средствам массовой информации для проведения предвыборной агитации.

Доверенные лица могут проводить предвыборную агитацию.

4. С момента начала предвыборной агитации вся информация, пропагандирующая цели и задачи кандидата в Президенты, политической партии, выдвинувшей партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидата в члены иных органов местного самоуправления, за исключением новостных и аналитических программ, должна быть оплачена из избирательного фонда кандидатов или политических партий, либо избирательного фонда кандидатов в члены иных органов местного самоуправления.

Не допускается бесплатная раздача печатных материалов, за исключением специально изготовленных для избирательной кампании.

5. Предвыборной агитацией в средствах массовой информации, онлайн-платформах признается деятельность по выпуску (выходу в эфир) материалов средств массовой информации, а также распространение пользователем информации, содержащей:

1) призывы голосовать за или против того или иного кандидата в Президенты, политическую партию, выдвинувшую партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидата по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидата в акимы, члены иных органов местного самоуправления;

2) предпочтение в отношении кого-либо из кандидатов в Президенты, политической партии, выдвинувшей партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидата в акимы, члены иных органов местного самоуправления, за которого будет голосовать избиратель;

3) описание возможных последствий избрания или неизбрания кандидатов в Президенты, политической партии, выдвинувшей партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидата в акимы, члены иных органов местного самоуправления;

4) явно преобладающие сведения о каком-либо кандидате в Президенты, политической партии, выдвинувшей партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидате в акимы, члены иных органов местного самоуправления позитивного либо негативного аргументирования.

6. В день выборов и предшествующий ему день любая предвыборная агитация не допускается.

Агитационные материалы, ранее размещенные в сети Интернет, могут сохраняться на прежних местах. Не допускается выведение ранее размещенных материалов на главные страницы интернет-ресурсов, онлайн-платформ.

7. В период предвыборной агитации тираж периодического печатного издания, связанного с предвыборной агитацией кандидатов в Президенты, политической партии, выдвинувшей партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления, является одинаковым для всех кандидатов.

8. Редакция средства массовой информации, пользователь онлайн-платформ, отказывает в публикации (выпуске в эфир) предвыборных программ кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления, если они провозглашают идеи насильственного изменения основ конституционного строя, посягательства на территориальную целостность, Суверенитет и Независимость Республики Казахстан, нарушения общественного порядка, подрыва национальной безопасности, войны, вооруженных конфликтов, социального, расового, национального, этнического, религиозного превосходства или розни, культа жестокости и насилия, а также призывают к совершению таких действий.

9. Должностные лица редакций средств массовой информации, пользователи онлайн-платформ, в соответствии с пунктом 8 статьи 28 Конституционного закона не несут ответственности за высказывания кандидатов в ходе их предвыборной кампании, за исключением случаев публикации материалов, указанных в пункте 8 настоящих Правил.

10. Редакция средств массовой информации, пользователи онлайн-платформ, отказывают в публикации (выходе в эфир), распространении агитационных материалов и иной информации кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихатов, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления в ходе их предвыборной кампании в случае наличия в материале информации, заведомо порочащей честь, достоинство и деловую репутацию кандидатов или политической партии, предоставляют указанным лицам возможность бесплатного опубликования опровержения в защиту их чести, достоинства и деловой репутации.

Кандидаты в Президенты, политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидаты по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидаты в акимы, члены иных органов местного самоуправления по требованию редакции средства массовой информации, пользователей онлайн-платформ, предоставляют документы, подтверждающие информацию, указанную в агитационных материалах.

Отказ в выпуске (выходе в эфир), публикации агитационных материалов обжалуется в установленном гражданским процессуальным законодательством Республики Казахстан порядке.

Не допускается проведение предвыборной агитации с использованием изображения какого-либо лица без его письменного разрешения, а в случае его смерти - без письменного разрешения наследников.

Не допускается распространение субъектами телерадиовещания агитационных материалов в новостных, аналитических программах.

Иностранным гражданам, лицам без гражданства, иностранным юридическим лицам и международным организациям не допускается осуществлять деятельность, препятствующую и (или) способствующую выдвижению и избранию кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления достижению определенного результата на выборах.

11. Не допускается проведение предвыборной агитации, распространения любых агитационных предвыборных материалов:

1) государственным органам, органам местного государственного управления, а также их должностным лицам при исполнении должностных полномочий;

2) военнослужащим Вооруженных Сил, других войск и воинских формирований, работникам органов национальной безопасности, правоохранительных органов и судьям;

3) членам избирательных комиссий;

4) религиозным объединениям.

Глава 3. Порядок предоставления эфирного времени и печатных площадей для выступлений кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидата в акимы, члены иных органов местного самоуправления с предвыборными программами, финансируемыми государством

12. Государство гарантирует кандидатам равное выделение средств для выступления со своими программами.

Глава 4. Порядок предоставления на договорной основе эфирного времени, печатной площади, объема информации кандидатам в Президенты, политическим партиям, выдвинувшим партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатам по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатам в акимы, члены иных органов местного самоуправления

13. Средства массовой информации на договорной основе предоставляют эфирное время, печатную площадь для публикации агитационных материалов зарегистрированным кандидатам и политическим партиям, выдвинувшим партийные списки.

Пользователи онлайн-платформ на договорной основе предоставляют объем информации для публикации агитационных материалов зарегистрированным кандидатам и политическим партиям, выдвинувшим партийные списки, за исключением политических партий и кандидатов, использующих собственные интернет-ресурсы, аккаунты в онлайн-платформах.

14. Основанием для предоставления эфирного времени, печатной площади и объема информации кандидатам или политическим партиям является удостоверение кандидата, его личное или уполномоченного лица политической партии письменное заявление на имя руководителя средства массовой информации, осуществляющего выпуск (выход в эфир), на имя пользователя онлайн-платформ или копия решения Центральной либо соответствующей территориальной избирательной комиссии о регистрации партийного списка.

15. Условия договора для публикации агитационных материалов не должны создавать преимущества тому или иному кандидату, политической партии.

16. Согласие на размещение агитационных материалов, данное средством массовой информации, пользователем онлайн-платформы одному из кандидатов, политической партии, выдвинувшей партийный список, является согласием на размещение агитационных материалов другим кандидатам, политическим партиям, выдвинувшим партийные списки.

17. Очередность выступления кандидатов и политических партий, выдвинувших партийные списки, в средствах массовой информации, онлайн-платформах устанавливается в порядке поступления письменных обращений либо по жребию в случае, если обращения поступили одновременно.

Кандидаты и политические партии, выдвинувшие партийные списки в письменных обращениях указывают дату, время, когда они предполагают выступить. На основании данных предложений редакции средств массовой информации, пользователи онлайн-платформ устанавливают график предоставления эфирного времени и печатных площадей, объема информации для выступлений кандидатов или политических партий.

18. График предоставления эфирного времени, печатных площадей и объема информации для выступлений кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления разрабатывается редакцией средства массовой информации, пользователем онлайн-платформы с учетом технических возможностей средства массовой информации, онлайн-платформы. В этот же график включаются и публикации рекламных и агитационных материалов кандидатов или политических партий.

Копия графика, в котором указываются дата и время выпуска (выхода в эфир) агитационных материалов кандидатов или политических партий направляется в Центральную или соответствующую территориальную избирательную комиссию в течение трех дней со дня обращения кандидата или политической партии, за исключением внесения изменений в график, который должен быть представлен в течение суток.

19. Не допускается прерывать и комментировать выступления кандидатов и представителя политической партии, выдвинувшей партийные списки на телевидении и по радио сразу после выступления в этот же день, а также в периодических печатных изданиях в том же номере.

20. Республиканские периодические печатные издания распространяют предвыборные материалы политических партий, выдвинувших партийные списки при выборах депутатов Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления, с изданием дополнительных листов (страниц) в соответствующей области, городе, районе.

21. Сведения о размере оплаты, условия размещения агитационных материалов должны быть объявлены и опубликованы соответствующим средством массовой информации, пользователем онлайн-платформы не позднее пяти календарных дней до начала проведения предвыборной агитации, а также представлены в Центральную избирательную комиссию при выборах Президента и депутатов Курултая, в иные территориальные избирательные комиссии – при выборах депутатов маслихатов, акимов и членов иных органов местного самоуправления.

На интернет-ресурсах Центральной и территориальных избирательных комиссий размещаются представленные средствами массовой информации, пользователями онлайн-платформ сведения о размере оплаты, условиях размещения агитационных материалов. Средства массовой информации, пользователи онлайн-платформы, предоставляющие эфирное время, печатную площадь и объем информации на договорной основе, не могут осуществлять размещение, распространение агитационных материалов кандидатов, политических партий, выдвинувших партийные списки до опубликования сведений о размере оплаты, условиях размещения агитационных материалов.

22. Все агитационные материалы должны содержать сведения об организации, выпустившей данные материалы (по печатным материалам – месте их печатания и тираже), лицах, сделавших заказ, а также сведения об источниках финансирования. Запрещаются изготовление агитационных материалов за пределами территории Республики Казахстан, распространение анонимных агитационных материалов, а также использование материалов, изготовленных не на текущую кампанию.

Способ информирования определяется самой редакцией средства массовой информации и пользователем онлайн-платформы.

Требования данного пункта в отношении онлайн-платформ применяются в случае, если пользователи онлайн-платформ изготовили агитационные материалы на договорной основе.

23. Стоимость выпуска (выхода в эфир) в средствах массовой информации, публикации объема информации в онлайн-платформах агитационных материалов кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в члены иных органов местного самоуправления оплачивается из средств избирательного фонда кандидатов или политической партии.

Не допускается выпуск (выход в эфир) в средствах массовой информации, публикации объема информации в онлайн-платформах агитационных материалов, стоимость которых была оплачена за счет иных, помимо избирательного фонда кандидата либо политической партии, средств.

24. Кандидаты в Президенты, политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, вправе участвовать в предвыборных дебатах, организуемых Центральной избирательной комиссией.

Политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты маслихатов, а также кандидаты по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, кандидаты в акимы могут участвовать в предвыборных дебатах, которые вправе организовывать соответствующие территориальные избирательные комиссии.

25. Информационное обеспечение выборов осуществляется органами государственной власти, избирательными комиссиями, средствами массовой информации в соответствии с законами Республики Казахстан.

Глава 5. Порядок информационного обеспечения выборов

26. Средства массовой информации распространяют информацию о выдвижении всех кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления, их регистрации соответствующими избирательными комиссиями, а также проводимых предвыборных агитационных мероприятиях в поддержку кандидатов или политических партий в равном объеме печатной площади, эфирного времени.

Данные публикации, сюжеты новостных и аналитических программ не должны содержать признаков предвыборной агитации и не требуют оплаты из средств избирательных фондов кандидатов или политических партий.

27. Средства массовой информации публикуют сообщения избирательных комиссий, данные кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления в соответствии с Правилами и объемами размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий, за счет средств, предусмотренных республиканским и местным бюджетами, утвержденными постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 25 августа 2018 года № 12/201.

Данные сообщения необходимо опубликовывать в одном номере периодического печатного издания, а при значительном объеме - в качестве приложения к изданию.

28. Средства массовой информации незамедлительно предоставляют возможность соответствующим избирательным комиссиям опубликовывать информацию о ходе избирательной кампании и сообщения, установленные Конституционным законом.

Информацию необходимо направлять в редакции периодических печатных изданий до 15 часов дня, предшествующего выпуску следующего номера печатной продукции для ее последующей публикации.

29. Средствам массовой информации необходимо осуществлять объективное освещение выборной кампании кандидатов, политических партий; воздерживаться от публикации агитационных материалов и иной информации, заведомо порочащих честь, достоинство и деловую репутацию кандидата или политической партии; предоставлять указанным лицам возможность бесплатного опубликования опровержения в защиту чести, достоинства и деловой репутации в ближайшем номере печатного издания в том же объеме, тем же шрифтом и на том же месте, где были размещены опровергаемые сообщение или материал. По радио и телевидению и опровержение должно быть передано в то же время суток и в той же теле-, радиопрограмме, что и опровергаемые сообщение или материал, а в случаях закрытия указанной теле-, радиопрограммы в иной теле-, радиопрограмме и с соответствующей тематической направленностью.

Объем опровержения не может вдвое и более превышать объем опровергаемого сообщения или материала.

К обращению необходимо прилагать копию решения суда о признании распространенных материалов порочащими честь, достоинство и деловую репутацию кандидатов, политических партий.

Редакции средств массовой информации при освещении избирательной кампании кандидатов руководствуются принципами равенства и паритетности в освещении деятельности кандидатов, не создавая преимуществ кому-либо из них.

30. В информационных теле- и радиопередачах, публикациях, в периодических печатных изданиях, сообщения о проведении предвыборных мероприятий необходимо давать без предпочтения либо предвзятости к какому-либо кандидату в Президенты, политической партии, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также кандидату в акимы, члены иных органов местного самоуправления.

Под предпочтением или предвзятостью следует понимать сообщения как позитивного, так и негативного характера о конкретном кандидате или политической партии, преобладающее по объему в отдельном номере периодического печатного издания, преобладающее по объему и выделенное спецэффектами в отдельной телерадиопередаче, включение в текст диктора новостей оценки кандидата или политической партии призывов и обращений к ним.

31. Журналисты, должностные лица редакций средств массовой информации, зарегистрированные кандидатами в Президенты, депутаты Курултая, маслихата, а также кандидатами в акимы, члены иных органов местного самоуправления, либо их доверенные лица, не могут участвовать в освещении выборов через средства массовой информации.

В случае, если лицом, включенным в избирательный список кандидатов в Президенты, депутаты Курултая, маслихата, а также кандидатов в акимы, члены иных органов местного самоуправления, либо доверенным лицом кандидата в Президенты, депутаты Курултая, маслихата, а также в акимы, члены иных органов местного самоуправления является главный редактор (редактор) средства массовой информации, на период выборов его полномочия передаются другому ответственному лицу.

32. Средства массовой информации, пользователи онлайн-платформ при опубликовании результатов опросов общественного мнения, связанных с выборами, указывают юридическое лицо, проводившее опрос, лиц, заказавших опрос и оплативших его, время проведения опроса, метод сбора информации, точную формулировку вопроса, число опрошенных и коэффициент погрешности результатов опроса.

Опрос общественного мнения вправе проводить юридические лица, зарегистрированные в соответствии с законами Республики Казахстан, имеющие не менее пяти лет опыта по проведению опросов общественного мнения, предварительно уведомив об этом в письменном виде Центральную избирательную комиссию с приложением копий соответствующих документов. В уведомлении, направляемом в Центральную избирательную комиссию, указываются сведения о специалистах, принимающих участие в проведении опроса и имеющих опыт работы в этой сфере, о регионах, в которых будут проводиться опросы общественного мнения, о применяемых методах анализа.

Опубликование результатов опросов общественного мнения, прогнозов результатов выборов, иных исследований, связанных с выборами, голосования в поддержку кандидатов либо политических партий в средствах массовой информации, онлайн-платформах не допускается в течение пяти дней до дня голосования и в день голосования.

Не допускается проводить опрос общественного мнения в день выборов в помещении или пункте для голосования.

33. Контроль за соблюдением кандидатами в Президенты, политическими партиями, выдвинувшими партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, маслихата, кандидатами в депутаты маслихатов, выдвинутых по одномандатным территориальным избирательным округам, в акимы, члены иных органов местного самоуправления, их доверенными лицами, редакциями средств массовой информации и их сотрудниками, пользователями онлайн-платформы положений настоящих Правил, осуществляется Центральной и соответствующими территориальными избирательными комиссиями.

34. Редакция средства массовой информации, пользователь онлайн-платформ ведет учет публикаций, выхода в эфир предвыборных агитационных материалов. В случае поступления запроса от избирательной комиссии редакция средства массовой информации, пользователь онлайн-платформ предоставляет ей письменную информацию в трехдневный срок со дня запроса, а при необходимости и копии запрашиваемых материалов.

35. Записи теле- и радиопрограмм (передач), содержащие предвыборную агитацию, хранятся в редакции соответствующего средства массовой информации в соответствии с пунктом 2 статьи 21 Закона Республики Казахстан "О масс-медиа" не менее шести месяцев с момента последней записи.

36. Споры, связанные с публикациями, передачами в средствах массовой информации, информацией на онлайн-платформах, рассматриваются в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан.

	Приложение 2 к Перечню Председатель Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 23/37
	Утверждены постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан "__" _____ 20__ года

Положение по вопросам подготовки к рассмотрению Курултаем Республики Казахстан применения к депутатам мер взыскания, соблюдением ими ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросам лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая Республики Казахстан

Глава 1. Общие положения

1. Настоящее Положение по вопросам подготовки к рассмотрению Курултаем Республики Казахстан применения к депутатам мер взыскания, соблюдением ими ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросам лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая Республики Казахстан (далее – Положение) утверждено в целях реализации пункта 5 статьи 55 Конституции Республики Казахстан (далее – Конституция), пункта 4 статьи 54 Конституционного закона Республики Казахстан "О Курултае Республики Казахстан и статусе его депутатов" (далее – Конституционный закон), пункта 3 статьи 47 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан", подпункта 23) пункта 15 Положения о Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 11 ноября 1996 года № 3205.

2. Положение регламентирует подготовку Центральной избирательной комиссией Республики Казахстан (далее – Центральная избирательная комиссия) к рассмотрению Курултаем Республики Казахстан (далее – Курултай) применения к депутатам мер взыскания за нарушение требований пункта 1 статьи 55 Конституции, соблюдением ограничений, связанных с депутатской деятельностью, правил депутатской этики, прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также вопросы лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая.

Глава 2. Рассмотрение вопросов, связанных с применением к депутатам мер взыскания

3. Контроль за явкой на заседания Курултая, его координационных и рабочих органов, а также недопустимостью передачи депутатом своего голоса осуществляется членами Центральной избирательной комиссии в форме:

1) проверки, осуществляемой членом Центральной избирательной комиссией в ходе посещения заседаний Курултая, его координационных и рабочих органов с учетом положений пункта 1 статьи 10 Конституционного закона;

2) запроса информации о регистрации депутатов, присутствующих на заседаниях Курултая;

3) запроса копий протоколов заседаний органов Курултая об участии депутатов в их работе.

4) запроса сведений службы управления персоналом (кадровой службы) о выдаче листов временной нетрудоспособности депутатам, нахождении депутатов в отпуске или командировке.

4. Члены Центральной избирательной комиссии информируют Председателя Центральной избирательной комиссии о явке депутатов на заседания Курултая, его координационных и рабочих органов.

5. Отсутствие депутата без уважительных причин на заседаниях Курултая и его координационных и рабочих органов более трех раз, как и передача права голоса, влечет за собой применение к депутату установленных Конституционным законом мер взыскания. Подготовка вопросов, связанных с применением к депутатам указанных мер, осуществляется Центральной избирательной комиссией.

6. В случае подтверждения указанных нарушений готовится представление о применении к депутату мер взыскания, установленных статьей 54 Конституционного закона, направляемое в течение трех рабочих дней со дня его подписания в Бюро Курултая.

Глава 3. Рассмотрение вопросов о соблюдении ограничений, связанных с депутатской деятельностью

7. Контроль за соблюдением депутатом Курултая ограничения быть депутатом другого представительного органа осуществляется членом Центральной избирательной комиссии путем проверки данных в автоматизированной информационной системе "Сайлау".

8. При поступлении информации о занятии депутатом Курултая оплачиваемых должностей, кроме преподавательской, научной или иной творческой деятельности, осуществлении им предпринимательской деятельности, нахождении в составе руководящего органа или наблюдательного совета коммерческой организации, Центральная избирательная комиссия обращается в государственные органы, общественные объединения, предприятия, учреждения, организации, к должностным лицам с истребованием относящихся к вопросу документов и иной информации, которые рассматриваются на заседании Центральной избирательной комиссии с приглашением лиц, непосредственно связанных с рассматриваемым вопросом.

9. В случае подтверждения фактов несоблюдения депутатом Курултая ограничений, установленных пунктом 2 статьи 55 Конституции, Центральная избирательная комиссия вносит в Курултай представление о прекращении полномочий депутата в течение трех рабочих дней со дня его подписания.

Глава 4. Рассмотрение вопросов, связанных с соблюдением депутатами Курултая правил депутатской этики

10. Основанием подготовки рассмотрения Центральной избирательной комиссии вопросов о нарушении депутатами Курултая правил депутатской этики, установленных Регламентом Курултая, является письменное обращение Курултая.

11. Центральная избирательная комиссия проверяет фактические обстоятельства, послужившие причинами для нарушения депутатами Курултая правил депутатской этики.

При проверке могут быть использованы стенограммы заседаний Курултая, протоколы заседаний его координационных и рабочих органов, данные уполномоченных органов, публикации в средствах массовой информации и иные материалы.

12. Проверка осуществляется в течение десяти рабочих дней со дня получения письменного обращения Курултая.

13. Вопросы, связанные с соблюдением депутатами Курултая правил депутатской этики, рассматриваются на заседании Центральной избирательной комиссии.

14. В случае подтверждения фактов нарушения депутатом Курултая правил депутатской этики Центральная избирательная комиссия готовит представление и в течение трех рабочих дней со дня его подписания вносит его на рассмотрение Председателя Курултая.

15. В случае неподтверждения указанных фактов готовится заключение и в течение трех рабочих дней со дня его подписания вносится на рассмотрение Курултая.

Глава 5. Рассмотрение вопросов, связанных с прекращением полномочий депутатов, лишением их полномочий и депутатской неприкосновенности, а также лишения неприкосновенности кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая.

16. В случаях подачи депутатом Курултая в отставку, его смерти, признания депутата по вступившему в законную силу решению суда недееспособным, умершим или безвестно отсутствующим, отзыва депутата по решению руководящего органа политической партии, его выезда на постоянное место жительства за пределы Казахстана, вступления в законную силу в отношении его обвинительного приговора суда, прекращения гражданства Республики Казахстан, а также в иных, предусмотренных Конституцией и Конституционным законом случаях, Центральная избирательная комиссия принимает постановление, в котором констатируется факт наступления оснований, влекущих прекращение полномочий депутата Курултая, и принимается решение о внесении в Курултай представления о досрочном прекращении полномочий депутата Курултая.

17. При поступлении в Центральную избирательную комиссию сведений о выходе или исключении депутата Курултая из политической партии, прекращении деятельности политической партии от которой он избран на основе партийного списка, Центральная избирательная комиссия принимает постановление, констатирующее факт утраты соответствующим лицом полномочий депутата Курултая.

18. Копия постановления направляется в Курултай в течение трех рабочих дней со дня его принятия.

19. Представление Генерального Прокурора Республики Казахстан о получении согласия на привлечение депутата к уголовной ответственности, задержанию, содержанию под стражей, домашнему аресту, приводу или применению мер административного взыскания, налагаемых в судебном порядке, направленное Курултаем, рассматривается в течение десяти рабочих дней со дня его поступления.

20. По итогам рассмотрения представления Генерального Прокурора Республики Казахстан выносится заключение, которое направляется в Курултай в течение трех рабочих дней со дня его вынесения.

21. Представление Генерального Прокурора Республики Казахстан о получении согласия на привлечение кандидата в Президенты Республики Казахстан, депутаты Курултая к уголовной ответственности, задержанию, содержанию под стражей, домашнему аресту, приводу или применению мер административного взыскания, налагаемых в судебном порядке, рассматривается Центральной избирательной комиссией в течение десяти рабочих дней со дня его поступления.

22. По итогам рассмотрения представления Генерального Прокурора Республики Казахстан Центральной избирательной комиссией выносится заключение, которое направляется в Генеральную прокуратуру Республики Казахстан в течение трех рабочих дней со дня его вынесения.

	Приложение 3 к Перечню Председатель Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 23/37
	Утверждены постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан "__" _____ 20__ года

Правила и условия проведения предвыборных дебатов

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила и условия проведения предвыборных дебатов разработаны в соответствии с пунктом 3 статьи 28 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан" (далее - Конституционный закон) и определяют порядок и условия проведения предвыборных дебатов (далее - дебаты) кандидатов в Президенты, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая и (или) маслихатов Республики Казахстан, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, кандидатов в акимы города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее – акимы).

2. Кандидаты в Президенты, политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты Курултая, вправе участвовать в предвыборных дебатах, организуемых Центральной избирательной комиссией (далее – Центризбирком).

3. Политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты маслихатов, а также кандидаты по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, кандидаты в акимы могут участвовать в предвыборных дебатах, которые вправе согласно пункту 3 статьи 28 Конституционного закона организовывать соответствующие территориальные избирательные комиссии.

Глава 2. Условия проведения предвыборных дебатов

4. Центризбирком в течение пяти календарных дней с момента принятия решения о проведении дебатов определяет формат и письменно уведомляет кандидатов в Президенты Республики Казахстан, политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты Курултая о дате, времени и месте проведения дебатов.

5. Территориальная избирательная комиссия в течение пяти календарных дней с момента принятия решения о проведении дебатов определяет формат и письменно уведомляет о дате, времени и месте проведения дебатов политические партии, выдвинувшие:

1) партийные списки кандидатов в депутаты маслихатов;

2) кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов;

3) кандидатов в акимы.

6. При формате проведения дебатов на телевидении, телеканалы предоставляют свое эфирное время на телевидении зарегистрированным кандидатам в Президенты Республики Казахстан, в акимы, кандидатам в депутаты Курултая и (или) маслихата, выдвинутым по партийным спискам политических партий, кандидатам по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, для дебатов на договорной основе с Центризбиркомом или соответствующей избирательной комиссией с указанием даты, времени, места и регламента проведения дебатов.

7. Телеканалы в соответствии с договором резервируют эфирное время для проведения дебатов кандидатами в Президенты Республики Казахстан, в акимы, в депутаты Курултая и (или) маслихатов, от политических партий, выдвинувших партийные списки, кандидатами по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов. Объем эфирного времени для выступлений кандидатов должен быть одинаковым.

8. Список участников, присутствующих лиц во время дебатов на телевидении утверждается Центризбиркомом или соответствующей территориальной избирательной комиссией.

9. Избирательные комиссии совместно с местными исполнительными органами и органами местного самоуправления определяют помещения для проведения дебатов.

Помещения должны быть оборудованы аудио и видеоустройствами для трансляции теле-, радиопрограмм, а также подключены к сети Интернет (при его наличии) для проведения онлайн-трансляции дебатов.

10. Избирательные комиссии определяют ведущего для проведения публичных дебатов.

11. Избирательные комиссии проводят освещение через средства массовой информации о проводимых дебатах.

Глава 3. Порядок проведения предвыборных дебатов

12. Очередность выступления кандидатов устанавливается по жребию.

13. Ведущий обеспечивает соблюдение регламента проведения дебатов, согласованного с Центризбиркомом или соответствующей территориальной избирательной комиссией.

14. Ведущий дебатов:

не нарушает регламент проведения предвыборных дебатов кандидатами;

контролирует время выступления кандидатов в Президенты, в акимы, в депутаты Курултая и (или) маслихатов от политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, если иное не предусмотрено регламентом их проведения, либо если это не обусловлено окончанием времени;

не отдает предпочтение кому-либо из кандидатов, политических партий и не комментирует их выступления.

15. Кандидаты в Президенты, в акимы, депутаты Курултая и (или) маслихатов, выдвинутые политическими партиями, кандидаты по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов:

соблюдают регламент проведения дебатов;

ведут дискуссию в рамках этических норм, воздерживаются и не допускают оскорбительных, заведомо ложных, унижающих честь и достоинство высказываний в адрес других кандидатов, политических партий, их членов, а также дискриминации по отношению к представителям других политических партий;

не допускают пропаганды насильственного изменения основ конституционного строя, посягательства на территориальную целостность, Суверенитет и Независимость Республики Казахстан, нарушения общественного порядка, подрыва национальной безопасности, войны, вооруженных конфликтов, социального, расового, национального, этнического, религиозного превосходства или розни, культа жестокости и насилия, а также призыв к совершению таких действий;

выполняют обоснованные требования ведущего.

16. Во время дебатов кандидатам в Президенты, в акимы, кандидатам в депутаты Курултая и (или) маслихатов, выдвинутым политическими партиями, кандидатам по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, а также иным присутствующим лицам не допускается прерывать выступления кандидатов, а также сопровождать их какими-либо комментариями.

17. Кандидаты в Президенты, в акимы, политические партии, выдвинувшие партийные списки кандидатов в депутаты Курултая и (или) маслихатов, кандидаты по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов могут отказаться от участия в дебатах.

18. В случае неучастия кандидатов в Президенты, в акимы, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая и (или) маслихатов, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов, время дебатов, предназначенное для данного кандидата, партии, распределяется поровну между другими участниками дебатов.

19. Язык проведения дебатов: казахский и русский.

20. Записи дебатов кандидатов в Президенты, в акимы, политических партий, выдвинувших партийные списки кандидатов в депутаты Курултая и (или) маслихатов, кандидатов по одномандатным территориальным избирательным округам в депутаты маслихатов в соответствии с пунктом 2 статьи 21 Закона Республики Казахстан "О масс-медиа" хранятся не менее шести месяцев с момента последней записи на телеканалах.

	Приложение 4 к Перечню Председатель Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 23/37
	Утверждены постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан "__" _____ 20__ года

Правила и объем размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий за счет средств, предусмотренных республиканским и местным бюджетами

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила и объем размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий за счет средств, предусмотренных республиканским и местным бюджетами разработаны в соответствии с пунктом 8 статьи 28 Конституционного закона Республики Казахстан "О выборах в Республике Казахстан" и определяют порядок и объем размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий за счет средств, предусмотренных республиканским и местным бюджетами.

2. Центральной избирательной комиссией Республики Казахстан предоставляются в периодические печатные издания следующие сообщения для опубликования:

1) не позднее чем на седьмой календарный день после регистрации кандидатов в Президенты о регистрации с указанием фамилии, имени, отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), года рождения, занимаемой должности (занятия), места работы и жительства каждого кандидата, а также, в зависимости от усмотрения кандидата, сведений о его принадлежности к общественному объединению, национальной принадлежности;

2) не позднее чем на десятый календарный день после регистрации партийных списков о регистрации с указанием наименования политической партии и количества лиц, включенных в партийный список, а также фамилии, имени, отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), года рождения, занимаемой должности (занятия), места работы и жительства каждого лица, включенного в партийный список;

3) не позднее десяти календарных дней со дня проведения выборов, об итогах выборов Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая Республики Казахстан;

4) о регистрации избранных Президента Республики Казахстан и депутатов Курултая Республики Казахстан;

5) о проведении повторного голосования по выборам Президента Республики Казахстан, депутатов Курултая, о проведении повторных выборов Президента, депутатов Курултая;

6) в течение пяти календарных дней после опубликования итогов выборов Президента, депутатов Курултая Республики Казахстан, информацию об общей сумме денег и сумме добровольных пожертвований, поступивших в фонд, его источниках и расходах на предвыборную агитацию.

3. Соответствующими избирательными комиссиями предоставляются в местные периодические печатные издания следующие сообщения для опубликования:

1) не позднее чем через десять календарных дней после назначения или объявления выборов списка избирательных округов с указанием их границ и мест нахождения территориальных избирательных комиссий;

2) о проведении повторных выборов депутатов маслихата, акимов города районного значения, села, поселка, сельского округа (далее - акимы), членов органов местного самоуправления;

3) не позднее чем на седьмой календарный день после регистрации партийных списков кандидатов в депутаты маслихата о регистрации с указанием наименования политической партии и количества лиц, включенных в партийный список, а также фамилии, имени, отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), года рождения, занимаемой должности (занятия), места работы и жительства каждого лица, включенного в партийный список;

4) не позднее чем на седьмой календарный день после регистрации кандидатов в депутаты маслихата, избираемых по одномандатным территориальным избирательным округам о регистрации с указанием фамилии, имени, отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), года рождения, занимаемой должности (занятия), места работы и жительства каждого кандидата, а также национальной принадлежности - по усмотрению кандидатов;

5) не позднее чем на пятый календарный день после регистрации кандидатов в акимы публикует в местных средствах массовой информации сообщение о регистрации с указанием фамилии, имени, отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), года рождения, занимаемой должности (занятия), места работы и жительства каждого кандидата, способе выдвижения, а также в зависимости от усмотрения кандидата, сведений о его принадлежности к политической партии и национальности;

6) о регистрации избранных депутатов маслихатов и акимов;

7) не позднее семи календарных дней со дня проведения выборов, об итогах выборов депутатов маслихатов;

8) не позднее семи календарных дней со дня проведения выборов, об итогах выборов акима, членов иных, кроме маслихатов, органов местного самоуправления;

9) график встреч кандидатов с избирателями в выделенном помещении, составленного избирательными комиссиями совместно с местными исполнительными органами и органами местного самоуправления;

10) в течение пяти календарных дней после опубликования итогов выборов депутатов маслихатов, об общей сумме денег и сумме добровольных пожертвований, поступивших в фонд, его источниках и расходах на предвыборную агитацию;

11) не позднее чем за десять календарных дней до дня проведения голосования о времени и месте голосования по выборам Президента, депутатов Курултая и маслихатов, акима.

Глава 2. Порядок и объем размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий

4. Периодические печатные издания в ближайшем номере размещают сообщения соответствующих избирательных комиссий, указанные в пунктах 2 и 3 настоящих Правил.

5. Сообщения необходимо размещать в одном номере периодического печатного издания, а при значительном объеме - в качестве приложения к изданию.

6. Сообщения необходимо направлять в редакции периодических печатных изданий до пятнадцати часов дня, предшествующего выпуску следующего номера печатной продукции для их последующей публикации.

	Приложение 5 к Перечню Председатель Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 23/37
	Утверждены постановлением Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан "__" _____ 20__ года

Правила хранения документов всенародного референдума

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила хранения документов всенародного референдума разработаны в соответствии с подпунктом 7) пункта 1 статьи 21 Конституционного закона "О всенародном референдуме" и определяют порядок хранения документов всенародного референдума.

Глава 2. Хранение документов всенародного референдума

2. В Центральной комиссии референдума Республики Казахстан (далее – Центральная комиссия референдума) подлежат хранению с последующей передачей в Национальный архив Республики Казахстан следующие документы:

постановления, протоколы заседаний Центральной комиссии референдума;

протоколы комиссий референдума столицы, областей, городов республиканского значения о результатах референдума;

обращения физических и юридических лиц, поступившие в Центральную комиссию референдума.

3. Комиссии референдума столицы, областей, городов республиканского значения после опубликования Центральной комиссией референдума в средствах массовой информации сообщения об итогах референдума, передают на хранение в государственные архивы столицы, соответствующих областей, городов республиканского значения, городов и районов:

постановления и протоколы территориальных комиссий референдума;

обращения физических и юридических лиц, поступившие в территориальные комиссии референдума.

4. Протоколы заседаний, письма, предложения, заявления граждан и другие документы участковых комиссий референдума подлежат хранению в соответствующей территориальной комиссии референдума с последующей передачей в государственные архивы.

5. Документы участковых комиссий референдума, образованных в воинских частях, хранятся в делах воинских частей.

6. Бюллетени для голосования в опечатанном виде, в том числе отдельно погашенные бюллетени, а также списки граждан, имеющих право участвовать в референдуме, и документы к ним передаются комиссиями референдума столицы, областей, городов республиканского значения в Центральную комиссию референдума, где хранятся на правах конфиденциальной информации в течение одного месяца после опубликования итогов референдума, а затем уничтожаются.

7. Документы, не подлежащие хранению, по истечении установленного срока уничтожаются.

8. Уничтожение производится путем сжигания, расплавления, измельчения на кусочки размером не более 2,5 квадратных сантиметров, дробления, растворения или химического разложения, превращения в бесформенную массу или порошок.

9. Не допускается ознакомление посторонних лиц с уничтоженными документами, неполное уничтожение, позволяющее восстановить их содержание.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы қаулы 01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Осы қаулының қосымшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының өзгерістер енгізілетін кейбір қаулыларының қоса беріліп отырған тізбесі (бұдан әрі – Тізбе) бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы аппаратының заң бөлімі осы қаулының Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін.

3. Осы қаулы ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының интернет-ресурсында орналастырылсын.

4. Осы қаулы 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы

Н. Абдиров

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Бәсекелестікті қорғау және дамыту

жөніндегі агенттігі

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Мәдениет және ақпараты министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Қаржы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Ұлттық экономика министрлігі

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау
комиссиясының Төрағасы
2026 жылғы 30 маусымдағы
№ 23/37 Қаулысына
қосымша

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының өзгерістер енгізілетін кейбір қаулыларының тізбесі

1. "Арнаулы уақытша шот ашу және сайлау қорының қаражатын жұмсау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 1999 жылғы 7 тамыздағы № 19/222 қаулысына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 870 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Арнайы уақытша шот ашу және сайлау қорының қаражатын жұмсау қағидаларында:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Осы Арнаулы уақытша шот ашу және сайлау қорының қаражатын жұмсау қағидалары (бұдан әрі - Қағидалар) "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Конституциялық заңның 34-бабының 6-тармағына сәйкес әзірленді Президенттікке, Құрылтай депутаттығына, партиялық тізімдер бойынша ұсынылған мәслихаттардың депутаттығына, сондай-ақ бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша ұсынылған мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың сайлау қорының қаражатын жұмсау тәртібін реттейді.";

4 және 5-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"4. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы (бұдан әрі - Ортсайлауком) партиялық тізімдерді ұсынатын саяси партиялардың және кандидаттардың сайлау қорларының арнаулы шоттары ашылатын және жүргізілетін Қазақстан Республикасының барлық өңірлерінде филиалдары бар екінші деңгейдегі банктерді айқындайды.

5. Ортсайлауком арнайы шотты ашуға және жүргізуге арналған банктік шот шартын жасайды және Қазақстан Республикасының астанасының, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың, аудандық, қалалық, қаладағы аудандық сайлау комиссияларына жазбаша хабарлама жібереді.

Банктік шот шартында Қағидалардың 6, 7, 8, 9, 10, 14 және 22-тармақтарында айқындалған мәліметтер болады.";

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Арнаулы шотты ашу үшін сайлау комиссиялары кандидаттың немесе саяси партияның тіркелгені туралы:

1) Ортсайлауком-Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидат (кандидаттар), Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарын сайлау кезінде партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың тізбесі туралы;

2) тиісті аумақтық сайлау комиссиялары-мәслихаттар депутаттарын сайлау кезінде партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың тізбесі туралы;

3) тиісті округтік сайлау комиссиялары - бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша ұсынылған мәслихаттар депутаттығына кандидат (кандидаттар) туралы екінші деңгейдегі банкке немесе оның филиалына береді.";

8-тармақ алып тасталсын;

9-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"9. Құрылтай депутаттарын сайлау кезiнде партиялық тізімді ұсынған саяси партияның сайлау қоры:

1) саяси партияның жалпы сомасы заңдарда белгiленген ең төменгi жалақының мөлшерiнен он бес мың еседен аспайтын жеке қаражатынан;

2) Республиканың азаматтары мен ұйымдарының жалпы сомасы заңдарда белгiленген ең төменгi жалақы мөлшерiнен отыз мың еседен аспайтын ерiктi қайырмалдықтарынан құралады.

Жеке тұлғаның ерікті қайырмалдықтарының шекті мөлшерлері - жиынтығында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген ең төменгі жалақы мөлшерінен уш жүз еседен артық және Қазақстан Республикасы заңды тұлғасының ерікті қайырмалдықтарының шекті мөлшерлері жиынтығында мың жарым еседен артық аспауға тиіс.";

9-1-тармақ алып тасталсын;

10-тармақтың бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"10-1. Астана, облыстар және республикалық маңызы бар қалалар мәслихаттарының депутаттығына кандидаттың сайлау қоры мыналардан тұрады:";

15 және 16-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"15. Сайлау қорының қаражатына иелік ету құқығы тек Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Құрылтайға, мәслихатқа партиялық тізімді ұсынған саяси партияларға, сондай-ақ мәслихат депутаттығына кандидаттарға ғана тиесілі.

16. Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттығына, мәслихат депутаттығына кандидат және партиялық тізімін ұсынған саяси партия өздерінің сайлау қорлары қаражатынан:

1) бұқаралық ақпарат құралдарына, онлайн-платформаларда шығуға;

2) сайлау алдындағы жария іс-шараларды (Қазақстан Республикасының заңдарымен белгіленген, және Конституциялық заңмен тыйым салынбаған сайлау алдындағы жиналыстарды және сайлаушылармен кездесулердi, сайлау алдындағы жария пiкiрталастар мен пiкiр алысуларды, митингiлердi, шерулердi, демонстрацияларды және өзге де сайлау алдындағы іс-шараларды), Қазақстан Республикасының Президенттігіне, мәслихаттардың депутаттығына және олардың сенім білдірген адамдарының, партиялық тізімдерге енгізілген кандидаттардың, Құрылтайға, мәслихатқа партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірген адамдарының сайлаушылармен жеке кездесулерін ұйымдастыруға және өткiзуге;

3) баспа, дыбыс-бейне және өзге де үгіт материалдарын шығаруға және (немесе) таратуға;

4) заңды және жеке тұлғалардың үгiт жұмыстарын ұйымдастыруға байланысты қызметтерiне ақы төлеуге;

5) Қазақстан Республикасының Президенттігіне, депутаттығына, мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың және олардың сенім білдірген адамдарының, партиялық тізімдерге енгізілген кандидаттардың, Құрылтайға, мәслихатқа партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірген адамдарының сайлау алдындағы үгiтпен байланысты көлiк және iссапар шығындарын жабуға;

6) сайлау науқаны үшін арнайы әзірленген баспа материалдарын, соның ішінде безендiрiлген материалдарды, сондай-ақ омырауға тағатын белгiлердi және жалауларды, жалаушаларды және өзге де белгiлер мен нышандарды тегін тарату үшін дайындауға арналған шығындарды төлеуге құқылы.";

20, 21, 22 және 23-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"20. Сайлау қорытындылары анықталғаннан кейiн он жұмыс күнінен кешiктiрмей кандидат, саяси партия тиiстi сайлау комиссиясына өз сайлау қорының қаражатын пайдаланғаны жөнiнде есеп беруі міндетті, онда сайлау қорына ақшалай түсiмдер көздерi және сайлау қоры қаражатының жұмсалғанын растайтын құжаттарды қоса тіркей отырып, жүргізілген барлық шығындар көрсетіледі.

21.Сайлау қорлары қаражатының мақсатты жұмсалуын Қазақстан Республикасының Президенттігіне, мәслихаттар депутаттығына кандидат, партиялық тізімін ұсынған саяси партия қамтамасыз етеді.

22. Қазақстан Республикасының Президенттігіне, мәслихаттардың депутаттығына кандидат, партиялық тізімін ұсынған саяси партия өзiнің сайлау қорына қаражаттың түсу есебiн, сондай-ақ олардың жұмсалу есебiн жүргiзедi. Есеп түсiмнiң әр түрi бойынша, күнi, теңгедегі сомасы және осы қаражатты аударған нақты жеке және заңды тұлғаның атауы көрсетiле отырып, жүргiзiледi. Шығыстар тiзiлімiнде: ақшаның шотқа келiп түскен күнi, ақшаның екінші деңгейдегі банкте алынған күні, сомасы, әрбір төлем құжаты бойынша төлемнің мақсаты жазылады.

23. Арнаулы шоттарға қаражаттың түскені және оның жұмсалуы туралы есепті айына екі рет бұқаралық ақпарат құралдарында:

Қазақстан Республикасының Президентiн, Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарын партиялық тiзiмдер бойынша сайлау кезiнде - Орталық сайлау комиссиясы;

мәслихаттардың депутаттарын сайлау кезінде - аумақтық сайлау комиссиялары;

бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша ұсынылған мәслихаттардың депутаттарын сайлау кезінде тиісті округтік сайлау комиссиялары жариялайды.";

27 тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"27. Кандидаттың, партиялық тізімін ұсынған саяси партияның Конституциялық заңның 34-бабы 1-8-тармақтарында белгіленген тәртіпті, сондай-ақ Қағидаларды бұзуы - кандидатты, партиялық тізімді тіркеу туралы шешімнің күшін жоюға, ал сайлау өткізілгеннен кейін Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттығына, мәслихат депутаттығына, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органының мүшелігіне кандидат ретінде тіркелгеніне дейін тиісті аумақ немесе округ бойынша сайлауды жарамсыз деп тануға әкеп соғады.";

көрсетілген Қағидаларға 1-қосымшада:

орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді;

1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Қазақстан Республикасының Президенттігіне, мәслихаттар депутаттығына кандидаттың Т.А.Ә. (болған кезде), саяси партиялардың толық атауы, арнаулы шот қай банк мекемесінде ашылған.";

көрсетілген Қағидаларға 2-қосымшада:

орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді;

1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Қазақстан Республикасының Президенттігіне, мәслихаттардың депутаттығына кандидаттың Т.А.Ә. (болған кезде), саяси партияның толық атауы, арнаулы шот қай банк мекемесінде ашылған.";

көрсетілген Қағидаларға 3-қосымшада:

орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді;

1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

көрсетілген Қағидаларға 4-қосымшада:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттығына, мәслихаттардың депутаттығына кандидаттың, саяси партиялардың сайлау қорытындылары анықталғаннан кейін сайлау қоры қаражатын пайдаланғаны туралы есебі";

орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді;

ескертпе мынадай редакцияда жазылсын:

"Ескерту: сайлау қорының қаражатының түсуі және жұмсалуы туралы есеп сайлау қорытындылары белгіленгеннен кейін ұсынылады:

Қазақстан Республикасының Президентін, партиялық тізімдер бойынша Қазақстан Республикасы Құрылтай депутаттарын сайлау кезінде - Орталық сайлау комиссиясына;

бірмандаттық округтер бойынша мәслихаттар депутаттарын сайлау кезінде округтік сайлау комиссияларына немесе тиісті аумақтық сайлау комиссияларына;

партиялық тізімдер бойынша мәслихаттардың депутаттарын сайлау кезінде-аумақтық сайлау комиссиялары.

Есеп қаражаттың жұмсалғанын растайтын құжаттармен бірге ұсынылады.

Кандидаттың қолы: /Т. А. Ә./ (болған кезде)

Партия басшысының немесе партияның ұжымдық органы уәкілеттік берген адамның қолымен: /Т. А. Ә. / (болған кезде) М.О.

Есеп расталады

Екінші деңгейдегі Банк басшысының қолымен: /Т.А.Ә. / (болған кезде) М.О.".

2. "Қазақстан Республикасы Президенттігіне кандидаттың мемлекеттік тілді еркін меңгергендігін анықтау тәртібі туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2005 жылғы 31 тамыздағы № 12/26 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 3820 болып тіркелген) келесі өзгеріс енгізілсін:

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасы Конституциясының 43-бабы 2-тармағына, "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңының 54-бабына сәйкес Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:".

3. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2007 жылғы 25 маусымдағы № 90/178 "Қазақстан Республикасы Президентін, Құрылтай депутаттарын, мәслихат депутаттарын, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімін, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау кезінде бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн-платформалар арқылы сайлау алдындағы үгіт жүргізу және ақпараттық қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы" қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 4778 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"Президенттің, Құрылтай, мәслихаттар депутаттарының, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімдерінің, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерінің сайлауы кезінде бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн платформалар арқылы сайлау алдындағы үгітті жүзеге асырудың және оны ақпараттық қамтамасыз етудің қағидаларын бекіту туралы";

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Қоса беріліп отырған Президенттің, Құрылтай, мәслихаттар депутаттарының, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімнің (бұдан әрі - әкім), сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерінің сайлауы кезінде бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн платформалар арқылы сайлау алдындағы үгітті жүзеге асырудың және оны ақпараттық қамтамасыз етудің қағидалары бекітілсін.";

көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Президентін, Құрылтай депутаттарын, мәслихат депутаттарын, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімін, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлауы кезінде бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн-платформалар арқылы сайлау алдындағы үгітті жүзеге асырудың және ақпараттық қамтамасыз ету қағидалары осы тізбеге 1-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

4. "Дауыс беру құқығын беретін есептен шығару куәліктерін беру және есепке алу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2009 жылғы 8 сәуірдегі № 161/306 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5653 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Дауыс беру құқығын беретін есептен шығару куәліктерін беру және есепке алу қағидаларында:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Қазақстан Республикасы астанасының, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың сайлау комиссиялары өңірлердегі сайлаушылардың қажеттілігіне байланысты осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша дауыс беру құқығын беретін есептен шығару куәліктерінің (бұдан әрі - есептен шығару куәліктері) әрбір түрінің қажетті санын белгілейді және оларды дауыс беру басталғанға дейін жиырма күн бұрын акт бойынша тиісті әкім ұсынған тізімдердегі сайлаушылар санына сәйкес Қазақстан Республикасының астанасы, облыстары және республикалық маңызы бар қалалары бойынша сайлаушылардың жалпы санының кемінде бір пайызы есебінен дайындауды қамтамасыз етеді, бұл туралы шешім қабылданған кезден бастап бір күн мерзім ішінде Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына хабарлайды.

Қазақстан Республикасы астанасының, облыстық, республикалық маңызы бар қалаларының сайлау комиссиялары есептен шығару куәліктерін дауыс беру күніне дейін жиырма күннен кешіктірмей, тиісті аудандық, қалалық, қаладағы аудандық сайлау комиссияларына бөледі және береді.

Аудандық, қалалық, қаладағы аудандық сайлау комиссиялары дауыс беру күніне дейін он алты күннен кешіктірмей есептен шығару куәліктерін учаскелік сайлау комиссияларына бөледі және береді.

Өңірлерде қосымша есептен шығару куәліктерінің қажеттігі туындаған жағдайда Қазақстан Республикасы астанасының, облыстық, республикалық маңызы бар қалаларының сайлау комиссиялары Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясымен келісім бойынша себептерін жазбаша түрде көрсете отырып, дауыс беру күніне дейін үш күннен кешіктірмей, есептен шығару куәліктерін қосымша дайындау туралы шешім қабылдайды.

Бір мезгілде бірнеше сайлау өткізілген жағдайда Орталық сайлау комиссиясы сайлаудың әрбір түрі бойынша есептен шығару куәлігінің әр түрлі түсін белгілейді.

Аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімін (бұдан әрі – әкім) сайлау кезінде есептен шығару куәліктері тиісті сайлау округінің шекарасында бір елді мекен (қала, ауыл, кент) болған жағдайда дайындалмайды.";

16-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"16. Аудандық, қалалық, қаладағы аудандық сайлау комиссиялары тиісті Қазақстан Республика астанасының, облыстар, республикалық маңызы бар қалалардың сайлау комиссияларына осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша пайдаланылмаған есептен шығару куәліктерін жою туралы актілерді қоса тіркей отырып, есептен шығару куәліктерінің пайдаланылғаны туралы есеп береді.".

5. "Саяси партияларды қаржыландыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2009 жылғы 3 қыркүйектегі № 166/314 қаулысына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5825 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілді:

көрсетілген қаулымен бекітілген Саяси партияларды қаржыландыру қағидаларында:

2, 3 және 4-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"2. Бюджет қаражаты жыл сайын Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарының соңғы сайлауы (бұдан әрі - сайлау) қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының Құрылтайында өкілдік ететін саяси партияларға бөлінеді.

3. Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы (бұдан әрі - Ортсайлауком) сайлау нәтижелерін анықтағаннан кейін бес күндік мерзім ішінде Қазақстан Республикасының Құрылтайында өкілдік ететін саяси партиялар, және олар алған сайлаушылар дауысы туралы мәліметтерді әкімшіге жібереді.

4. Саяси партиялардың қызметін қаржыландыруға бөлінетін бюджет қаражатының мөлшері тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы заңда соңғы сайлау қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының Құрылтайында ұсынылған саяси партияларға дауыс беру кезінде берілген сайлаушының әрбір дауысы үшін 0,65 айлық есептік көрсеткіш есебінен айқындалады.

Республикалық бюджет құрамындағы шығыстарды жоспарлауды тиісті бюджеттік бағдарламаның әкімшісі (бұдан әрі - Әкімші) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырады.";

6 тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Саяси партияларды қаржыландыру Ортсайлауком Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарын партиялық тізімдер бойынша сайланған депутаттары ретінде тіркеген айдан басталады және Қазақстан Республикасының Құрылтайының келесі шақырылымының бірінші сессиясы ашылған күннен бастап не Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарының кезектен тыс сайлауы тағайындалған күннен бастап тоқтатылады.

Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарын партиялық тізімдер бойынша сайлау өткізілетін жылы саяси партияларға республикалық бюджет қаражатынан төленетін сома осы Ереженің 3 және 4-тармақтарының және 6-тармағы бірінші абзацының талаптарын ескере отырып, нақтылануы тиіс.".

6. "Қол қою парақтары мен азаматтардың қолдарын жинау нәтижелері жөніндегі қорытынды хаттамаларды сақтаудың тәртібі мен мерзімдері туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2011 жылғы 13 қаңтардағы № 14/19 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6732 тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

"Жалпыхалықтық референдум туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы 16-бабының 3-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

1 және 2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Қазақстан Республикасының жалпыхалықтық референдумға қатысу құқығы бар, жалпыхалықтық референдум тағайындау туралы бастамашылық білдірген азаматтары қолдарының растығын тексеру нәтижелері туралы аумақтық сайлау комиссияларының қорытынды хаттамалары мен Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының қорытынды хаттамасы Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясында тұрақты сақтаулы болады.

2. Жалпыхалықтық референдум тағайындау туралы бастамашылықпен тілек білдіруші, жалпыхалықтық референдумға қатысу құқығы бар Қазақстан Республикасы азаматтарының қол қою парақтары Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясында құпия ақпарат негізінде референдумның бастамашыл тобынан құжаттар алынған күннен бастап үш ай бойы сақталады, ал кейіннен осы қаулыға қосымшаға сай акт бойынша жойылады.

Жою өртеу, балқыту, 2,5 шаршы сантиметрден аспайтын мөлшерде майдалап бөлшектеу, ұсақтау, еріту немесе химиялық ыдырату, қалыпсыз массаға немесе ұнтақ күйге айналдыру арқылы жүргізіледі.".

7. "Сенім білдірілген адамдарды тіркеу жөніндегі Нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2011 жылғы 21 қарашадағы № 62/108 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7307 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Сенім білдірілген адамдарды тіркеу жөніндегі нұсқаулықта:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Осы Сенім білдірілген адамдарды тіркеу жөніндегі Нұсқаулық (бұдан әрі – Нұсқаулық) "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының (бұдан әрі - Конституциялық заң) 12-бабының 16-9) тармақшасына, 31-бабына сәйкес әзірленді және Президенттікке, мәслихаттар депутаттығына, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімі болуға кандидаттардың (бұдан әрі - кандидаттар), сондай-ақ Қазақстан Республикасы Құрылтайының, мәслихаттарының депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың (бұдан әрі - саяси партиялар) сенім білдірілген адамдарын тіркеу рәсімін нақтылайды.";

5-тармақтың екінші абзацы алынып тасталсын;

6 және 7-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын, саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеуді тиісті аумақтық сайлау комиссиялары жүзеге асырады.

Мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын тіркеуді тиісті аумақтық (округтік) сайлау комиссиялары жүзеге асырады.

Аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімі болуға кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын тіркеуді тиісті аудандық, қалалық сайлау комиссиясы жүзеге асырады.

7. Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидаттар Орталық сайлау комиссиясы олардың Қазақстан Республикасы Конституциясының, Конституциялық заңының талаптарына сәйкестігін анықтағаннан кейін тиісті сайлау комиссияларына сенім білдірілген адамдарды тіркеу туралы өтінішпен жүгінеді.

Мәслихат депутаттығына, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімі болуға кандидат тиісті сайлау комиссиясы оның Қазақстан Республикасы Конституциясының, Конституциялық заңының талаптарына сәйкестігін анықтағаннан кейін сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы өтінішпен жүгінеді.

Саяси партиялар Орталық сайлау комиссиясы Құрылтай депутаттарын сайлау кезінде және аумақтық сайлау комиссиясы мәслихаттардың депутаттарын сайлау кезінде партиялық тізімдерді тіркегеннен кейін сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы өтінішпен тиісті аумақтық сайлау комиссияларына жүгінеді.";

9-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"9. Тиісті сайлау комиссиясы мынадай жағдайларда, егер кандидаттың, саяси партияның сенім білдірген адамы:

1) Қазақстан Республикасының азаматы болмаса;

2) он сегіз жасқа толмаған Қазақстан Республикасы азаматы болса;

3) Президенттікке, Құрылтай, мәслихаттар депутаттығына, әкім болуға, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарына мүше болуға кандидат, қандайда бір сайлау комиссиясының мүшесі болса;

4) Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес саяси мемлекеттік қызметші лауазымындағы адам болса, оны тіркеуден бас тартады немесе тіркеу туралы шешімнің күшін жояды.";

көрсетілген Нұсқаулыққа 2-қосымшаның ескертпесі алынып тасталсын.

8. "Сайлау учаскесінде дауыс беруге арналған үй-жайды, дауыс беру пунктін жарақтандыру жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2012 жылғы 23 қазандағы № 21/183 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8089 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Cайлау учаскесінде дауыс беруге арналған үй-жайды, дауыс беру пунктін жарақтандыру жөніндегі нұсқаулықта:

4-тармақтың 11) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"11) кемінде екі компьютер (оперативтік жады кемінде 2 Гб процессор, офистік, антивирустық бағдарламалар мен pdf форматында құжаттарды оқу және басып шығару үшін бағдарламалар орнатылған дербес компьютерлер мен жұмыс станцияларына арналған операциялық жүйе, олардың біреуі мүгедектігі бар адамдарға арналған.";

6-тармақтың алтыншы абзацында орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді;

8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"8. Сайлау комиссияларының мүшелері орналасатын жерлерде "Төраға", "Төрағаның орынбасары", "Хатшы" жазулары, сондай-ақ әліпби әріптері немесе көшелердің атаулары және үйлердің нөмірлері бар көрсеткіштер орналастырылады.";

3-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"3-тарау. Мүгедектігі бар адамдар үшін дауыс беруге арналған үй-жайды жарақтандыру ерекшеліктері";

11, 12, 13-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"11. Дауыс беруге арналған үй-жайлар (пункттер) мүгедектігі бар адамдар үшін барынша қолжетімділікпен қамтамасыз етіледі, бірінші қабаттарда орналасуы немесе басқа қабаттарға бару үшін көтеру тетіктері болуы тиіс.

12. Дауыс беруге арналған үй-жайларда (пункттерде):

әр түрлі тактильді көрсеткіштер (мүмкіндігінше);

тірек-қозғалыс аппараты функциялары бұзылған, соның ішінде кресло-арбаларды пайдаланатын сайлаушылардың қолжетімділігі ескерілген, жасырын дауыс беруге арналған кабина(лар);

мүгедектігі бар адамдар үшін төмендегілерді қамтитын арнайы жабдықталған орын (бұрыш) көзделуі қажет:

1) мониторлы компьютер (диагоналі кемінде 54 сантиметр), онда мүгедектігі бар адамдар үшін бейімделген форматта осы Нұсқаулықтың 6-тармағында көрсетілген ақпарат орналасуы тиіс;

2) құлақаспаптар;

3) қосымша жарықтандыру, ұлғайтқыштар.

13. Жергiлiктi атқарушы органдар мүгедектігі бар адамдар үшін осы Нұсқаулықтың талаптарына сәйкес дауыс беруге арналған арнайы сайлау учаскелерiн құра алады.".

9. "Сайлау құжаттарын сақтау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы Төрағасының 2014 жылғы 17 шілдедегі 11/236 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9686 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 28 қыркүйектегі Конституциялық заңының 12-бабы 6) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Президентінің 1996 жылғы 11 қарашадағы № 3205 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы туралы ереженің 15-тармағы 37) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

көрсетілген қаулымен бекітілген Сайлау құжаттарын сақтау қағидаларында:

1-тармақта:

бесінші, алтыншы абзацтар мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін ұсыну туралы саяси партиялардың жоғары органдарының хаттамаларынан үзінді көшірмелер;

Қазақстан Республикасы астанасының, облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардың сайлау комиссияларының Қазақстан Республикасының Президентін, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау бойынша дауыстарды санау туралы хаттамалары және оларға қосымшалар;";

жетінші абзац алынып тасталсын;

2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"2. Аумақтық және округтік сайлау комиссиялары бұқаралық ақпарат құралдарында сайлау қорытындылары туралы хабар жарияланғаннан кейін астананың, тиісті облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, қалалардың және аудандардың мемлекеттік архивтеріне мынадай құжаттарды:

аумақтық жәіне округтік сайлау комиссияларының хаттамаларын және оларға қосымшаларды;

мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін ұсыну туралы саяси партияның тиісті филиалының (өкілдігінің) жоғары басшы органының хаттамасынан үзінді көшірмелерді;

мәслихаттар депутаттарын сайлау нәтижелері туралы аумақтық сайлау комиссияларының хаттамаларын;

аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімі болуға кандидатты (бұдан әрі – әкім болуға кандидат) ұсыну туралы саяси партияның тиісті филиалының (өкілдігінің) жоғары басшы органының хаттамасынан үзінді көшірмелерді;

Қазақстан Республикасы Құрылтайының, мәслихаттардың депутаттарын, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімдерін (бұдан әрі - әкімдер) сайлау жөніндегі сақтауға жатпайтын сайлау құжаттарын жоюға бөліп шығару туралы актілерді (бұдан әрі - акт) осы Қағидаларға қосымшаға сай нысан бойынша;

жоғары тұрған әкімнің азаматты әкім болуға кандидат етіп ұсыну туралы ұсынысын;

аумақтық сайлау комиссияларының әкімдерді сайлау нәтижелері туралы хаттамаларын;

сайланған әкімді тіркеу туралы аудандық (қалалық) сайлау комиссиясының шешімдерін;

жеке және заңды тұлғалардың аумақтық сайлау комиссияларына келіп түскен өтініштерін сақтауға тапсырады;

округтік сайлау комиссияларының құжаттарын тиісті аумақтық сайлау комиссияларына береді.";

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Қазақстан Республикасының Президентін, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау жөніндегі жасырын дауыс беруге арналған бюллетеньдерді мөрленген күйінде, оның ішінде жекелеген жойылған бюллетеньдерді, жойылған есептен шығару куәліктері мен оларға қатысты құжаттарды Қазақстан Республикасы астанасының, облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардың сайлау комиссиялары Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына тапсырады, онда құпия ақпарат құқығы негізінде сайлау қорытындылары жарияланғаннан кейінгі бір ай бойы сақталады, ал кейіннен жойылады.

Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидатты қолдап қол қою парақтары, әкім болуға кандидатты қолдауға арналған қол қою парақтары Қазақстан Республикасының Президенттігіне, әкім болуға кандидат тіркелген күннен кейінгі он жұмыс күні бойы сақталады, ал кейіннен сайлау комиссиясы жояды.

Бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша сайланған мәслихат депутатын кері шақырып алу үшін азаматтардың қолдарын жинауға арналған қол қою парақтары бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша сайланған депутатты кері шақырып алу бойынша дауыс беруді өткізу туралы шешім қабылданғаннан кейін он жұмыс күні ішінде сақталады, содан кейін сайлау комиссиясы жояды.

Бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша сайланған мәслихат депутатын кері шақырып алу үшін азаматтардың қолдарын жинауға арналған, сайлау комиссиясы жарамсыз деп таныған қол қою парақтары жарамсыз деп тану туралы шешім қабылданғаннан кейін он жұмыс күні бойы сақталады, содан кейін жойылады. Бұл ретте кері шақырып алу бастамашысы бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша сайланған мәслихат депутатын кері шақырып алу үшін оған берілген қол қою парақтарын кері қайтармаған жағдайда сайлау комиссиясы тиісті акт жасайды.".

10. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2016 жылғы 22 маусымдағы № 40/137 "Қазақстан Республикасы Парламентінің қарауына депутаттарға жазалау шараларын қолдану, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық этика ережелерін сақтауы, депутаттардың өкілеттігін тоқтату, өкілеттігінен айыру және депутаттыққа қол сұғылмаушылық, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттығына кандидаттарды қол сұғылмаушылықтан айыру мәселелері туралы ережені бекіту туралы" қаулысына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 13954 болып тіркелген) келесі өзгерістерді енгізсін:

тақырыбы келесі редакцияда жазылсын:

"Депутаттарға жазалау шараларын қолдануға, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық әдеп ережелерін сақтауын, депутаттардың өкілеттігін тоқтатуды, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруды Қазақстан Республикасы Құрылтайының қарауына дайындау мәселелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтай депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыру мәселелері жөніндегі ережені бекіту туралы";

1 тармақ келесі редакцияда жазылсын:

"1. Депутаттарға жазалау шараларын қолдануды, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық әдеп ережелерін сақтауын, депутаттардың өкілеттігін тоқтатуды, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруды Қазақстан Республикасы Құрылтайының қарауына дайындау мәселелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыру мәселелері жөніндегі ереже бекітілсін.";

көрсетілген қаулымен бекітілген Депутаттарға жазалау шараларын қолдануды, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық әдеп ережелерін сақтауын, депутаттардың өкілеттігін тоқтатуды, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруды Қазақстан Республикасы Құрылтайының қарауына дайындау мәселелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыру мәселелері жөніндегі ереже осы Тізбеге 2-қосымшаға сәйкес редакцияда жазылсын.

11. "Қазақстан Республикасының Президентін, партиялық тізімдер бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің және мәслихаттарының депутаттарын, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің және мәслихаттарының депутаттарын, аудандық, облыстық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің әкімдерін сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған сайлау бюллетендерінің нысанын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 23 тамыздағы № 11/192 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17364 тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасының Президентін, партиялық тізімдер бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы Құрылтайының және мәслихаттарының депутаттарын, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы мәслихаттарының депутаттарын, аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің әкімдерін сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған сайлау бюллетендерінің нысанын бекіту туралы";

1-тармақта:

2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"2) осы қаулыға 2-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттары;";

3) тармақша алынып тасталсын;

6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"6) осы қаулыға 6-қосымшаға сәйкес аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімі.";

осы қаулыға 2-қосымшадағы тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған

САЙЛАУ БЮЛЛЕТЕНІ

20________ _ жылғы _________________ ________________

(сайлау күні)

ИЗБИРАТЕЛЬНЫЙ БЮЛЛЕТЕНЬ

для голосования по выборам депутатов Курултая Республики Казахстан

_____ ____________________ 20 _______ года

(дата выборов)";

осы қаулыға 3-қосымша алынып тасталсын;

осы қаулыға 6-қосымшадағы тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"_____________ аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің әкімдерін сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған

САЙЛАУ БЮЛЛЕТЕНІ

20________ _ жылғы ____________ ________________

(сайлау күні)

ИЗБИРАТЕЛЬНЫЙ БЮЛЛЕТЕНЬ

для голосования по выборам акима (город районного значения, село, поселок, сельский округ)

_____ _________________ 20________ __ года

(дата выборов)".

12. "Сайлаушылардың дауыс беруге арналған тізімдерін қалыптастыру, сондай-ақ оларды сайлау комиссияларына ұсыну қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 23 тамыздағы № 11/197 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17358 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Сайлаушылардың дауыс беруге арналған тізімдерін қалыптастыру, сондай-ақ оларды сайлау комиссияларына ұсыну қағидаларында:

2-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"2) аумақтық сайлау комиссиясы - астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, ауданның, қаланың, қаладағы ауданның сайлаушылар туралы мәліметтердің өзектілігі мен анықтығын, дауыс беруге арналған сайлаушылар тізімдерінің уақтылы әрі дұрыс жасалуын және олардың барша жұрттың танысуы үшін ұсынылуын бақылайтын сайлау комиссиясы;";

3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"3. Президенттi, Құрылтай мен мәслихаттардың депутаттарын, әкімді, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау кезінде сайлаушылар тiзiмi жасалады.";

9-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"9. Сайлаушылардың тізімдері әліпби немесе өзге тәртіппен жасалады. Тізімде сайлаушының тегі, аты, әкесінің аты (ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), туған жылы (он сегіз жастағылар үшін – қосымша күні мен айы), жеке сәйкестендіру нөмірі мен тұрғылықты мекенжайы көрсетіледі.";

10-тармақта:

3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"3) демалыс үйлерiнде, санаторийлік-курорттық ұйымдарда, стационарлық жағдайда емделіп жатқан, шалғай жерде және қатынасу қиын аудандарда орналасқан, азаматтар тұратын мекендерде, шалғайдағы мал шаруашылығы учаскелерiнде, үздіксіз жұмыс істейтін өндірісі бар ұйымдарда, жұмысты вахталық әдіспен ұйымдастыру орындарында, қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін арнаулы мекемелерде, Қазақстан Республикасына қарайтын және сайлау күнi жүзуде жүрген кемелерде құрылған сайлау учаскелерi бойынша дауыс берудi өткiзетiн күнi аталған мекемелер мен ұйымдарда немесе кеме бортында болатын азаматтардың бәрi аталған мекемелердiң басшылары, тиiстi әкiмдер мен кеме капитандары берген деректер негiздерде енгізіледі;";

5) тармақшаның бірінші абзацы:

"5) шет мемлекеттердегi Қазақстан Республикасының өкiлдiктерi жанындағы сайлау учаскелерi бойынша тиiстi шет мемлекетте тұратын немесе ұзақ мерзiмдi шетелдiк iссапарда жүрген әрi Қазақстан Республиканың жарамды паспорты бар барлық азаматтар енгiзiледi. Шет мемлекетерге жеке шақыру бойынша, қызметтік, іскерлік және туристік сапарларға келген Қазақстан Республикасы азаматтары учаскелiк сайлау комиссиясына өтініш жасаған жағдайда және олардың Қазақстан Республикасының азаматы деген жарамды паспорты болса, сайлаушылар тiзiмiне енгізіледi.".

13. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 25 тамыздағы № 12/198 "Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу қағидалары мен шарттарын бекіту туралы" қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17434 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу қағидалары мен шарттары осы Тізбенің 3-қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

14. "Аумақтық сайлау комиссияларының сайлау науқандарын өткізуге бюджеттік өтінімдерді жасау және Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына ұсыну қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 25 тамыздағы № 12/200 қаулысына мынадай өзгерістер енгізілсін:

Көрсетілген қаулымен бекітілген Аумақтық сайлау комиссияларының сайлау науқандарын өткізуге бюджеттік сұранымдарды жасау және Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына ұсыну қағидаларында:

4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"4. Бюджетттік өтінімдер (қажеттіліктер есептері):

Қазақстан Республикасының Президентін;

Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутаттарын;

мәслихаттар депутаттарын сайлау бойынша сайлау науқандарына жасалады.";

11-тармақтың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"Қажеттілік есебі Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 70-бабына, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 28 сәуірдегі № 201 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік органдарды қызметтік және кезекші автомобильдермен қамтамасыз етудің заттай нормаларына сәйкес жүзеге асырылады.";

13-тармақтың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"Шығыстарды есептеу кезінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 28 сәуірдегі № 201 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік органдарды телефон байланысымен қамтамасыз етудің заттай нормаларын басшылыққа алу қажет.";

19, 20, 21-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"19. Астана, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың сайлау комиссиялары кезектi жоспарлы кезеңге бюджеттік өтінімдерін (қажеттілік есептерін) ағымдағы қаржылық жылғы 15 ақпанға дейінгі мерзімде енгізілген төмен тұрған аумақтық сайлау комиссияларының бюджеттік өтінімдері (қажеттілік есептері) негізінде, ағымдағы қаржылық жылғы 15 наурызға дейінгі мерзімде ұсынады.

Бюджеттік өтінімдердің (қажеттілік есептерінің) келесі ұсынылуы немесе түзетілуі "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына сәйкес сайлаудың хабарлануын немесе тағайындалуын ескере отырып, Ортсайлауком белгілейтін мерзімдерде жүзеге асырылады.

Бюджеттік өтінімдерді (қажеттілік есебін) түзету бойынша ұсыныстар енгізу астана, облыстық, республикалық маңызы бар қалалар сайлау комиссияларының бастамасы бойынша жүргізіледі.

20. Астана, облыстық, республикалық маңызы бар қалалар сайлау комиссиялары бюджеттік өтінімді (қажеттілік есебін) түсіндірме жазбасымен бірге Ортсайлаукомға электронды құжатайналымы жүйесі арқылы енгізеді.

21. Ортсайлауком астана, облыстық, республикалық маңызы бар қалалар сайлау комиссияларының ұсынған қажеттілік есептері негізінде, сайлау науқанын өткізуге арналған шығыстардың үлгі сметасын қалыптастырады.";

көрсетілген Қағидаларға 1-1, 2, 3, 4, 5, 6, 6-1, 7, 8-қосымшаларда орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді.

15. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 25 тамыздағы № 12/201 "Мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен орналастыру қағидалары мен көлемін бекіту туралы" қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17463 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Мерзімді баспасөз басылымдарының республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен сайлау комиссияларының хабарламаларын орналастыру қағидалары мен көлемі осы Тізбенің 4-қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

16. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 25 тамыздағы № 12/202 "Кандидаттарға бұқаралық ақпарат құралдарында шығуы үшін қаражат бөлу қағидалары мен көлемдерін бекіту туралы" қаулысында (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17426 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Кандидаттарға бұқаралық ақпарат құралдарында сөз сөйлеу үшін қаражат бөлу қағидалары мен көлемдерінде:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Осы Қағидалар "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 28-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Құрылтайы мен мәслихаттар депутаттығына кандидаттарға республикалық бюджеттен, аудандық маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер әкіміне кандидаттарға (бұдан әрі - кандидат) жергілікті бюджеттен сайлау алдындағы бағдарламалармен бұқаралық ақпарат құралдарына шығу үшін қаражат бөлу қағидалары мен көлемін айқындайды.";

3-тармақтың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"Қызметтер үшін төлем жүргізу кандидаттың қызметтерді жеткізуші ұсынған шотты берген кезінен бастап он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.".

17. "Кандидатура алып тасталған, кандидат етіп ұсыну туралы шешімнің күші жойылған, кандидаттарды, партиялық тізімдерді тіркеу туралы шешімнің күші жойылған жағдайларда сайлау бюллетеньдеріне өзгерістер енгізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 19 қыркүйектегі № 16/209 қаулысына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17404 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Кандидатура алып тасталған, кандидат етіп ұсыну туралы шешімнің күші жойылған, кандидаттарды, партиялық тізімдерді тіркеу туралы шешімнің күші жойылған жағдайларда сайлау бюллетеньдеріне өзгерістер енгізу қағидаларында:

3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"3. Сайлау кезінде сайлау бюллетеньдеріне олар әзірленгеннен кейін өзгерістер енгізу туралы шешімді:

1) Президент, Құрылтай депутаттарын – Орталық сайлау комиссиясы;

2) бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихат депутаттарын – округтік сайлау комиссиясы;

3) мәслихат депутаттарын - партиялық тізімді тіркеген аумақтық сайлау комиссиясы;

4) аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімін, өзге жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерін - аудандық (облыстық маңызы бар қаланың) сайлау комиссиясы қабылдайды.

Сайлау бюллетеньдеріне өзгерістер енгізу туралы шешім жоғары тұрған сайлау комиссиясына жіберіледі.";

5-тармақ алынып тасталсын;

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Егер Конституциялық Заңда белгіленген тәртіппен Орталық сайлау комиссиясы партиялық тізімді тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдаса, Құрылтай депутаттарын сайлау бойынша дауыс беруге арналған сайлау бюллетенінен саяси партияның атауы алып тасталады.";

6-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6-1. Егер Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен тиісті аумақтық сайлау комиссиясы партиялық тізімді тіркеу туралы шешімнің күшін жою туралы шешім қабылдаса, партиялық тізім бойынша сайланатын астана, облыстық, республикалық маңызы бар қала мәслихаты депутаттарын сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған сайлау бюллетенінен саяси партия атауы алып тасталады.";

7-тармақ алынып тасталсын;

8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"8. Егер Конституциялық заңда белгіленген тәртіппен әкім болуға кандидат өз кандидатурасын алып тастаса немесе саяси партияның тиісті филиалының (өкілдігінің) жоғары басшы органы, кандидатты ұсынған жоғары тұрған әкім кандидатты ұсыну туралы өз шешімінің күшін жойса, не аудандық (облыстық маңызы бар қаланың) сайлау комиссиясы кандидатты тіркеудің күшін жою туралы шешім қабылдаса, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімін сайлау жөніндегі дауыс беруге арналған сайлау бюллетенінен кандидаттың тегін, атын және әкесінің атын (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілген болса) алып тастау жүргізіледі.".

18. "Кандидаттарға бұқаралық ақпарат құралдарында шығуы үшін қаражат бөлу қағидалары мен көлемдерін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2022 жылғы 27 мамырдағы № 41/502 қаулысына (Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2022 жылғы 27 мамырда № 28240 болып тіркелді) мынадай өзгерістер енгізілсін:

тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

"Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау қағидаларын бекіту туралы";

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

"Жалпыхалықтық референдум туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 21-бабы 1-тармағының 7) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Қоса беріліп отырған Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау қағидалары бекітілсін.";

көрсетілген қаулымен бекітілген Республикалық референдумның құжаттарын сақтау қағидалары осы Тізбенің 5-қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

19. "Сайлауды, референдумды әзірлеу мен өткізу кезеңінде сайлау комиссияларын ұйымдастыру және қызметі үшін қажетті тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2023 жылғы 9 қаңтардағы № 8/659 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2023 жылғы 11 қаңтардағы № 31677 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген қаулымен бекітілген Сайлауды, референдумды дайындау және өткізу кезеңінде сайлау комиссияларын ұйымдастыру және олардың қызметі үшін қажетті тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларында:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Осы сайлауды, референдумды дайындау және өткізу кезеңінде сайлау комиссияларын ұйымдастыру және олардың қызметі үшін қажетті тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларын (бұдан әрі - Қағидалар) Президентті, Құрылтай, мәслихаттар депутаттарын, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімдерін сайлауды (бұдан әрі - сайлау) дайындау және өткізу кезіңде, сондай-ақ жалпыхалықтық референдумды өткізу кезеңінде сайлау комиссияларының:

еңбек шарттары бойынша жеке тұлғалардан сатып алынатын қызметтерді;

кәсіпкерлік қызмет субъектілері болып табылмайтын жеке тұлғалардан өтеулі қызметтер көрсету шарттары бойынша сатып алынатын, көрсетілетін қызметтерді;

іссапар шығыстарын;

өкілдік шығыстарға байланысты тауарларды, көрсетілетін қызметтерді қоспағанда, тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу тәртібін айқындайды.";

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Сайлауды, жалпыхалықтық референдумды дайындау мен өткізуге көзделген тиісті бюджеттің негізінде тапсырыс беруші осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша сатып алу жоспарын (бұдан әрі - сатып алу жоспары) әзірлейді және бекітеді.";

8-тармақтың 4) тармақшасында орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді.

13-тармақта:

бірінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

"13. Сайлау комиссияларының сайлауды, жалпыхалықтық референдумды дайындауы және өткізуі кезеңінде шарт жасасу сайлау комиссияларын ұйымдастыру және олардың қызметі үшін қажетті төмендегі тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу кезінде қолданылады.";

23) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"23) Президенттің, Құрылтай депутатының, мәслихат депутатының омырауға тағатын белгісін және оған құжаттарды дайындау;";

30) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"30) сайлау науқанында қажетті полиграфиялық және баспа өнімдерін дайындау: сайлау комиссияларының ақпараттық плакаттары; кандидаттар туралы ақпараттық плакаттар; дауыс беру құқығын беретін есептен шығару куәліктері, журналдар, куверткалар, конверттер, бланкілер, шакыру қағаздары, рұқсаттамалар; Президенттікке және депутаттыққа кандидаттарды қолдау үшін сайлаушылардың қолдарын жинауға арналған қол қою парақтарының бланкілері; дауыс беруге арналған сайлау бюллетеньдерінің бланкілері; Президенттікке, Құрылтай, мәслихаттар депутаттығына, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімі болуға (бұдан әрі – әкім болуға) кандидаттардың, Президенттікке, мәслихаттар депутаттығына, әкімдікке кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірген адамдарының, халықаралық байқаушылардың куәліктері; брошюралар; жаднамалар; кітаптар; күнтізбелер; планингтер; күнделіктер; пакеттер; папкалар-беговкалар; бейдждер; блокноттар; сайлаушылар үшін сайлауға шақыру қағаздары; бюллетеньді өз бетінше толтыру үшін көру қабілеті бұзылған сайлаушыларға арналған трафареттер (оның ішінде Брайль қарпі бар бюллетеньдер үшін);";

14-тармақың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"Қазақстан Республикасының Құрылтайы депутатының, мәслихаты депутатының омырауға тағатын белгісін және оған құжаттарды дайындау жөніндегі қызметтерді, сайлау процесіне қатысушыларды оқытуды ұйымдастыру және өткізу жөніндегі қызметтерді, саяси партиялардың өкілдерімен және сайлау процесіне басқа да қатысушылармен сайлауды ұйымдастыру мен өткізу жөнінде семинарлар өткізу жөніндегі қызметтерді, байланыс қызметтерін (пошта) сатып алған жағдайларда коммерциялық ұсыныстар беру туралы сұрау салу (шақыру) сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, қызметтердің белгiлi бiр нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие белгілі бір әлеуетті өнім берушіге не қызметінің негізгі нысанасы бойынша мемлекеттік монополия субъектілеріне (мемлекеттік наградалар, ордендер, медальдар, монеталар түріндегі ұлттық валюта шығаратындарға, Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарына және олардың филиалдарына, ұлттық пошта операторына) жіберіледі.";

39-тармақта:

бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"39. Аумақтық сайлау комиссиялары Президент, Құрылтай, мәслихаттар депутаттарын, әкімдерді сайлауды әзірлеу мен өткізуге бөлінген республикалық бюджет қаражаты есебінен және шегінде, сондай-ақ республикалық референдум өткізу кезеңінде "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында көзделген мақсаттарға тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер сатып алуды жүзеге асырады.";

30) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"30) сайлау науқанында қажетті полиграфиялық және баспа өнімдерін дайындау, оның ішінде: сайлау комиссияларының ақпараттық плакаттары; кандидаттар туралы ақпараттық плакаттар; дауыс беру құқығын беретін есептен шығару куәліктері, журналдар, куверткалар, конверттер, бланкілер, конверттер, шақыру қағаздары, рұқсаттамалар; Президенттікке және депутаттыққа кандидаттарды қолдау үшін сайлаушылардың қолдарын жинауға арналған қол қою парақтарының бланкілері; дауыс беруге арналған сайлау бюллетеньдерінің бланкілері; Президенттікке, Құрылтай, мәслихаттар депутаттығына, әкім болуға кандидаттардың, Президенттікке, мәслихаттар депутаттығына, әкім болуға кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірген адамдарының, халықаралық байқаушылардың куәліктері; брошюралар; жаднамалар; кітаптар; күнтізбелер; планингтер; күнделіктер; пакеттер; папкалар-беговкалар; бейдждер; блокноттар; сайлаушылар үшін сайлауға шақыру қағаздары; бюллетеньді өз бетінше толтыру үшін көру қабілеті бұзылған сайлаушыларға арналған трафареттер (оның ішінде Брайль қарпі бар бюллетеньдер үшін);";

үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

"Бюджеттің қазынашылық атқарылуы және оларға кассалық қызмет көрсету рәсімдерін, қазынашылық есепке алу және мониторинг рәсімдер бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 27 маусымдағы №328 бұйрығының 525-тармағына сәйкес тиісті сайлау комиссияларының төрағалары бекітілген жеке қаржыландыру жоспары шегінде сайлау науқанын, жалпыхалықтық референдумды өткізу үшін бөлінетін бюджет қаражатын бөлушілер болып табылады.";

көрсетілген Қағидаларға 1, 3-қосымшаларда орыс тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтінге өзгеріс енгізілмейді.

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау комиссиясының
Төрағасы
2026 жылғы 30 маусымдағы
№ 23/37
Тізбесіне 1-қосымша
Қазақстан Республикасының
Орталық сайлау комиссиясының
20__ жылғы "__" _________
қаулысымен бекітілген

Президенттің, Құрылтай, мәслихаттар депутаттарының, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімдерінің, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерінің сайлауы кезінде бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн платформалар арқылы сайлау алдындағы үгітті жүзеге асырудың және оны ақпараттық қамтамасыз етудің қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Қағидалар "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына (бұдан әрі – Конституциялық заң), "Масс-медиа туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, "Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Құрылтайының, мәслихаттар депутаттарының, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімін (бұдан әрі - әкімдер) және өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерінің сайлауы бойынша сайлау алдындағы үгітті жүзеге асырудың, сайлау науқанын ақпараттық қамтамасыз тәртібін айқындайды.

2. Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

бұқаралық ақпарат құралы – мерзімді баспасөз басылымы, теле-, радиоарна, интернет-басылым;

бұқаралық ақпарат құралы – мерзімді баспасөз басылымы, теле-, радиоарна, кинодокументалистика, дыбысбейне жазба және интернет-ресурстарды қоса алғанда, бұқаралық ақпаратты мерзімді немесе үздіксіз бұқаралық таратудың өзге де нысаны;

сайлауды ақпараттық қамтамасыз ету – сайлау алдындағы үгітті қоспағанда, сайлау науқанын әзірлеу мен өткізу барысы туралы сайлаушыларды жедел және кеңінен хабардар етуге бағытталған шаралар кешені;

сайлау алдындағы үгiт - сайлаушылардың белгiлi бiр кандидатты, саяси партияны жақтап немесе қарсы дауыс беруге қатысуына түрткi болу, бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша сайланған депутатты кері шақырып алу мақсатындағы қызмет;

сөз сөйлеу - кандидаттардың, тиісінше партиялық тізімдері мен кандидаттарын ұсынған саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің уәкілетті өкілдерінің, сондай-ақ сенім білдірген адамдардың сайлау алдындағы бағдарламасы баяндалған сайлаушыларға жеке үндеуі;

сайлау алдындағы пікірсайыс - Президенттікке екі және одан көп кандидаттардың, Мәжіліс, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, әкімдікке кандидаттардың түрлі қоғамдық маңызды мәселелер, оның ішінде олардың сайлау алдындағы бағдарламаларына қатысты мәселелер бойынша жария пікірлер алмасуы.

онлайн-платформа - қаржылық көрсетілетін қызметтерді ұсынуға және электрондық коммерцияға арналған интернет-ресурсты және (немесе) лездік хабарлар алмасу сервисін қоспағанда, белгілерді және (немесе) сигналдарды және (немесе) дауыстық ақпаратты және (немесе) жазбаша мәтінді және (немесе) кескінді және (немесе) дыбыстарды және (немесе) хабарларды орналастыру, қабылдау және (немесе) нақты айқындалған немесе айқындалмаған тұлғалар тобына беру арқылы пайдаланушының өзі жасаған дербес парақшасы арқылы ақпарат таратуына арналған интернет-ресурс және (немесе) лездік хабар алмасу сервисі.

2-тарау. Сайлау алдындағы үгітті БАҚ-пен, онлайн-платформалар арқылы жүзеге асыру тәртібі

3. Мемлекет азаматтарға, қоғамдық бірлестіктерге белгілі бір кандидатты, саяси партияны жақтап немесе қарсы кедергісіз сайлау алдындағы үгіт жүргізу құқығына кепілдік береді.

Сайлау алдындағы үгіт Президенттікке, Құрылтай депутаттығына, мәслихат депутаттығына кандидаттарды ұсынған саяси партиялардың партиялық тізімдерін, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша Парламент Мәжілісінің және мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттарды тіркеу мерзімі аяқталған сәттен басталады және сайлау болатын күннің алдындағы күнгі жергілікті уақыт бойынша нөл сағатта аяқталады. Қайта дауыс беруді өткізген кезде сайлау алдындағы үгіт қайта дауыс беру күні тағайындалған күннен басталады және сайлау болатын күннің алдындағы күнгі жергілікті уақыт бойынша нөл сағатта аяқталады.

Кандидаттарға және партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға сайлау алдындағы үгітті жүргізу үшін бұқаралық ақпарат құралдарына қол жеткізудің тең жағдайларына кепілдік беріледі.

Сенім білдірген адамдар сайлау алдындағы үгітті жүргізе алады.

4. Сайлау алдындағы үгіт басталған сәттен бастап Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияның, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелігіне кандидаттың мақсаттары мен міндеттерін насихаттайтын барлық ақпарат, жаңалық және талдау бағдарламаларын қоспағанда, кандидаттардың немесе саяси партиялардың сайлау қорынан не жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың сайлау қорынан төленуге тиіс.

Сайлау науқаны үшін арнайы әзірленген баспа материалдарынан басқасын тегін таратуға жол берілмейді.

5. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы, онлайн-платформалардағы сайлау алдындағы үгіт:

1) Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияны, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидатты, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне белгілі бір кандидатты жақтап немесе қарсы дауыс беру үндеулерін;

2) сайлаушы дауыс беретін Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияның, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне қандай да бір кандидатқа қатысты артықшылық жасауды;

3) Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияның, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидатты сайлаудың немесе сайламаудың мүмкін салдарларын сипаттауды;

4) Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партия, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидат, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидат туралы жағымды не жағымсыз аргументтелген көрінеу басым мәліметтерді қамтитын материалдарды бұқаралық ақпарат құралдарының жарыққа шығару (эфирге шығару), сондай-ақ ақпаратты пайдаланушының тарату жөніндегі қызметі танылады.

5. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы, онлайн-платформалардағы сайлау алдындағы үгіт:

6. Сайлау күні және оның қарсаңындағы күні кез келген сайлау алдындағы үгітті жүргізуге жол берілмейді.

Интернет желісінде бұрын орналастырылған үгіт материалдары бұрынғы орындарында сақталуы мүмкін. Бұрын орналастырылған материалдарды интернет-ресурстардың басты беттеріне шығаруға жол берілмейді.

7. Сайлау алдындағы үгіт кезеңінде Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияның, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың сайлау алдындағы үгітіне байланысты мерзімді баспасөз басылымының таралымы барлық кандидаттар үшін бірдей болып табылады.

8. Бұқаралық ақпарат құралының редакциясы, онлайн-платформаларды пайдаланушы Президенттікке, кандидаттарды, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың сайлау алдындағы бағдарламалары Қазақстан Республикасының конституциялық құрылыс негіздерін күштеп өзгертуді, аумағының тұтастығына, Егемендігі мен Тәуелсіздігіне қол сұғуды, қоғамдық тәртіпті бұзуды, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіруді, соғысты, қарулы қақтығысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, этностық, діни басымдықты немесе алауыздықты, қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды идеяларын насихаттаса, сондай-ақ осындай әрекеттерге шақырса оларды жарыққа шығарудан (эфирге шығарудан) бас тартады.

9. Конституциялық заңның 28-бабының 8-тармағына сәйкес бұқаралық ақпарат құралдары редакцияларының лауазымды адамдары, онлайн-платформаларды пайдаланушылар осы Қағидалардың 8-тармағында көрсетілген материалдар жарияланған жағдайларды қоспағанда, кандидаттардың сайлау алдындағы науқаны барысында айтқандары үшін жауап бермейді.

10. Бұқаралық ақпарат құралының редакциясы, онлайн-платформаларды пайдаланушы сайлау алдындағы науқан барысында Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың материалында кандидаттардың немесе саяси партияның абыройына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне көрінеу нұқсан келтіретін ақпарат болған жағдайда, аталған адамдарға олардың абыройын, қадір-қасиетін және іскерлік беделін қорғау үшін теріске шығаруды тегін жариялау мүмкіндігін бере отырып, олардың үгіт материалдарын және өзге ақпаратын жарыққа шығарудан (эфирге шығарудан) бас тартады.

Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттар, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттар бұқаралық ақпарат құралы редакциясының, онлайн-платформаны пайдаланушының талабы бойынша үгіт материалдарында көрсетілген ақпаратты растайтын құжаттарды тапсырады.

Үгіт материалдарын жарыққа шығарудан (эфирге шығарудан), жариялаудан бас тартуға Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексінде белгіленген тәртіппен шағымдануға болады.

Қандай да бір адамның бейнесін оның жазбаша келісімінсіз, ал ол қайтыс болған жағдайда - мұрагерлерінің жазбаша келісімінсіз пайдалану арқылы сайлау алдындағы үгіт жүргізуге жол берілмейді.

Телерадиотарату субъектілерінің жаңалықтар, талдау бағдарламаларында үгіт материалдарын таратуына жол берілмейді.

Шетел азаматтарына, азаматтығы жоқ адамдардың, шетелдік заңды тұлғалардың және халықаралық ұйымдардың Президенттікке, Құрылтай және мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттарды, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттарды ұсынуға және сайлауға, сайлауда белгілі бір нәтижеге қол жеткізуге кедергі болатын және (немесе) демеп жіберетін қызметті жүзеге асыруына жол берілмейді.

11. Мыналарға:

1) мемлекеттік органдарға, жергілікті өзін-өзі басқару органдарына, сондай-ақ лауазымдық міндеттерін орындау кезінде олардың лауазымды адамдарына;

2) Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың әскери қызметшілеріне, ұлттық қауіпсіздік органдарының, құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен судьяларға;

3) сайлау комиссияларының мүшелеріне;

4) діни бірлестіктерге сайлау алдындағы үгітті жүргізуге, кез келген сайлау алдындағы үгіт материалдарын таратуға жол берілмейді.

3-тарау. Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттың сайлау алдындағы бағдарламаларымен сөз сөйлеуі үшін мемлекет қаржыландыратын эфир уақыты мен баспасөз бетінен орын беру тәртібі

12. Мемлекет кандидаттарға өз бағдарламаларымен сөз сөйлеуі үшін бірдей қаражат бөлінуіне кепілдік береді.

4-тарау. Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттарға, сондай-ақ әкімдікке өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидатқа шарттық негізде эфир уақытын, баспасөз бетінен орын беру тәртібі

13. Бұқаралық ақпарат құралдарының редакциялары тіркелген кандидаттарға және партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға үгіт материалдарын жариялау үшін шарттық негізде эфир уақытын, баспасөз бетінен орын береді.

Онлайн-платформаларды пайдаланушылар шарттық негізде тіркелген кандидаттарға және партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға, өзінің интернет-ресурстарын, онлайн-платформалардағы аккаунттарын пайдаланатын кандидаттар мен саяси партияларды қоспағанда, үгіт материалдарын жариялау үшін ақпарат көлемін ұсынады.

14. Кандидаттарға немесе саяси партияларға бұқаралық ақпарат құралдарында эфир уақытын, баспасөз бетінен орын және ақпарат көлемін беру үшін кандидаттың куәлігі, хабар беруді (эфирге шығаруды) жүзеге асыратын бұқаралық ақпарат құралы басшысының атына, онлайн-платформаны пайдаланушының атына жазылған жеке жазбаша өтініші немесе Орталық не тиісті аумақтық сайлау комиссиясының партиялық тізімді тіркеу туралы шешімінің көшірмесі негіз болып табылады.

15. Үгіт материалдарын жариялау үшін шарттың талаптары белгілі бір кандидатқа немесе саяси партияға артықшылық туғызбауға тиіс.

16. Бұқаралық ақпарат құралы, онлайн-платформаны пайдаланушы кандидаттардың біріне, партиялық тізімді ұсынған саяси партияға үгіт материалдарын орналастыруға берген келісімі басқа кандидаттарға, партиялық тізімін ұсынған саяси партияларға үгіт материалдарын орналастыруға келісім болып табылады.

17. Кандидаттар мен партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың бұқаралық ақпарат құралдарына, онлайн-платформаларға шығуының кезектілігі жазбаша өтініштердің келіп түсу ретімен не, егер өтініштер бір мезгілде келіп түскен жағдайда, жеребе бойынша белгіленеді.

Партиялық тізімдерді ұсынған кандидаттар мен саяси партиялар жазбаша өтініштерінде қай кезде сөз сөйлейтінін жорамалдайтын күнін, уақытын көрсетеді.

Осы ұсыныстардың негізінде бұқаралық ақпарат құралдарының редакциялары, онлайн-платформаларды пайдаланушылар кандидаттардың немесе саяси партиялардың сөз сөйлеуі үшін эфир уақытын, баспасөз бетінен орын және ақпарат көлемін беру кестесін белгілейді.

18. Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың сөз сөйлеуі үшін эфир уақытын, баспасөз бетінен орын және ақпарат көлемін беру кестесін бұқаралық ақпарат құралының, онлайн-платформаның техникалық мүмкіндіктерін ескере отырып, бұқаралық ақпарат құралының редакциясы, онлайн-платформаны пайдаланушы әзірлейді. Осы кестеге кандидаттардың немесе саяси партиялардың жарнама және үгіт материалдарын жариялау да енгізіледі.

Кандидаттардың немесе саяси партиялардың үгіт материалдарын жарыққа шығарудың (эфирге шығарудың) күні мен уақыты көрсетілген кестенің көшірмесі Орталық немесе тиісті аумақтық сайлау комиссиясына, кестеге бір тәулік ішінде ұсынылуы тиіс өзгерістердің енгізілуін қоспағанда, үш күн ішінде жіберіледі.

19. Кандидаттардың және партиялық тізімдерін ұсынған саяси партия өкілінің теледидар мен радиода сөйлеп жатқан сөздерін бөлуге және сөйлеген сөздеріне іле-шала сол күні, сондай-ақ баспасөз басылымдарындағы сөздеріне сол нөмірде түсініктеме жасауға жол берілмейді.

20. Республикалық мерзімді баспасөз басылымдары мәслихат депутаттарын сайлау кезінде партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша Құрылтай, мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелігіне кандидаттардың сайлау алдындағы материалдарын тиісті облыста, қалада, ауданда қосымша парақтарды (беттерді) басу арқылы таратады.

21. Төлем мөлшері туралы мәліметтерді, үгіт материалдарын орналастыру шарттарын тиісті бұқаралық ақпарат құралы, онлайн-платформаны пайдаланушы сайлау алдындағы үгіт жүргізу басталғанға дейін бес күннен кешіктірмей хабарлауға және жариялауға, сондай-ақ Президентті және Құрылтай депутаттарын сайлау кезінде - Орталық сайлау комиссиясына, мәслихат депутаттарын, әкімдерді және өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау кезінде - өзге де аумақтық сайлау комиссияларына беруге тиіс.

Орталық және аумақтық сайлау комиссияларының интернет-ресурстарында бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн-платформаларды пайдаланушылар ұсынған төлем мөлшері, үгіт материалдарын орналастыру шарттары туралы мәліметтер орналастырылады. Шарттық негізде эфир уақытын, баспа алаңын және ақпарат көлемін ұсынатын бұқаралық ақпарат құралдары, онлайн-платформаны пайдаланушылар төлем мөлшері, үгіт материалдарын орналастыру шарттары туралы мәліметтер жарияланғанға дейін кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың үгіт материалдарын орналастыруды, таратуды жүзеге асыра алмайды.

22. Барлық үгіт материалдарында осы материалдарды шығарған ұйым (баспа материалдары бойынша - олардың басып шығарылған орны және таралымы бойынша), тапсырысты жасаған тұлғалар, қандай қаражаттан төленгені туралы мәліметтер болуға тиіс. Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерде үгіт материалдарын дайындауға, анонимді үгіт материалдарын таратуға, сондай-ақ ағымдағы науқанға дайындалмаған материалдарды пайдалануға тыйым салынады.

Ақпараттандыру тәсілін бұқаралық ақпарат құралы редакциясы және онлайн-платформаны пайдаланушы айқындайды.

Онлайн-платформаларға қатысты осы тармақтың талаптары, егер онлайн-платформаларды пайдаланушылар үгіт материалдарын шарттық негізде дайындаған жағдайда қолданылады.

23. Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың үгіт материалдарының бұқаралық ақпарат құралдарында ақпарат шығару (эфирге шығу), онлайн-платформаларда ақпарат көлемін жариялау құны жергілікті өзін-өзі басқару органдары кандидаттардың сайлау қорынан немесе саяси партиядан төленеді.

Құны кандидаттың не саяси партияның сайлау қорынан өзге қаражат есебінен төленген үгіт материалдарын бұқаралық ақпарат құралдарында шығаруға (эфирге шығуға), ақпарат көлемін онлайн-платформаларда жариялауға жол берілмейді.

24. Президенттікке кандидаттар, Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы ұйымдастыратын теледидардағы сайлау алдындағы пікірсайыстарға қатыса алады.

Мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар, сондай-ақ бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттар, әкімдікке кандидаттар тиісті аумақтық сайлау комиссиялары ұйымдастыруға құқылы теледидардағы пікірсайыстарға қатыса алады.

25. Сайлауды ақпараттық қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік билік органдары, сайлау комиссиялары, бұқаралық ақпарат құралдары жүзеге асырады.

5-тарау. Сайлауды ақпараттық қамтамасыз ету тәртібі

26. Бұқаралық ақпарат құралдары барлық Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларды, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттарды, сондай-ақ әкімдікке кандидаттарды, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттарды ұсыну, оларды тиісті сайлау комиссияларының тіркеуі, сондай-ақ кандидаттарды немесе саяси партияларды қолдап өткізілетін сайлау алдындағы үгіт іс-шаралары туралы ақпаратты баспасөз бетінен орынның, эфир уақытының бірдей көлемінде таратады.

Осы жарияланымдар, жаңалықтар мен талдау бағдарламаларының сюжеттері сайлау алдындағы үгіт белгілерін қамтымауға тиіс және кандидаттардың немесе саяси партиялардың сайлау қорлары қаражатынан төлеуді қажет етпейді.

27. Мерзімді баспасөз басылымдары сайлау комиссияларының хабарларын, Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке кандидаттардың, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың деректерін "Мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен орналастыру қағидалары мен көлемін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2018 жылғы 25 тамыздағы № 12/201 қаулысымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17426 болып тіркелген) Сайлау комиссияларының хабарларын мерзімді баспасөз басылымдарының республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен орналастыру қағидаларында белгіленген тәртіппен және көлемде жариялайды.

Осы хабарларды мерзімді баспасөз басылымының бір нөмірінде, ал едәуір көлемді болса, басылымға қосымша ретінде жариялау қажет.

28. Бұқаралық ақпарат құралдары тиісті сайлау комиссияларына сайлау науқанының барысы туралы ақпаратты және Конституциялық заңда белгіленген хабарламаларды дереу жариялауға мүмкіндік береді.

Ақпаратты мерзімді баспа басылымдарының редакциясында баспа өнімінің келесі нөмірі шығарылғанға дейінгі күні сағат 15-ке дейін оны кейіннен жариялау үшін жолдау қажет.

29. Бұқаралық ақпарат құралдары кандидаттардың, саяси партиялардың сайлау науқанын объективті жариялауды жүзеге асыруы; кандидаттың немесе саяси партияның ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне көрінеу нұқсан келтіретін үгіт материалдары мен өзге де ақпаратты жариялаудан бас тартуы; аталған адамдарға ар-намысын, қадір-қасиетін және іскерлік беделін қорғау үшін теріске шығаруды сол көлемде сол көлемде тегін жариялау мүмкіндігін беруі қажет, сол қаріппен және теріске шығарылатын хабарлама немесе материал орналастырылған жерде. Радио және теледидар арқылы теріске шығару және теріске шығару тәуліктің бір мезгілінде және теріске шығарылатын хабар немесе материал сияқты теле-, радио бағдарламада, ал көрсетілген теле -, радиобағдарлама өзге теле-, радиобағдарламада жабылған жағдайларда және тиісті тақырыптық бағытта берілуі тиіс.

Теріске шығару көлемі теріске шығарылатын хабарламаның немесе материалдың көлемінен екі немесе одан да көп болуы мүмкін емес.

Өтінішке кең таралған материалдарды кандидаттардың, саяси партиялардың ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіреді деп тану туралы сот шешімінің көшірмесін қоса беру қажет.

Бұқаралық ақпарат құралдарының редакциялары кандидаттардың сайлау науқанын жариялау кезінде олардың ешқайсысына артықшылық жасамай, кандидаттардың қызметін жариялаудағы теңдік пен тепе-теңдік қағидаттарын басшылыққа алады.

30. Ақпараттық теле- және радиохабарларда, жарияланымдарда, мерзімді баспасөз басылымдарында сайлау алдындағы іс-шараларды өткізу туралы хабарлар қандай болмасын Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттардың депутаттығына кандидаттарға, сондай-ақ әкімдікке кандидаттарға, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидатқа артықшылық берусіз не алалаусыз берілуі қажет.

Артықшылық беру немесе алалау деп нақты кандидат немесе саяси партия туралы, мерзімді баспасөз басылымының жеке нөміріндегі көлемі бойынша басым, жеке телерадиохабардағы көлемі бойынша басым және арнайы әсерлермен ерекшелендірілген оң да, келеңсіз де сипаттағы хабарларды, жаңалықтар дикторының мәтініне кандидаттың немесе саяси партияның оларға үндеулер мен өтініштерді бағалауын енгізу деп түсінген жөн.

31. Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттар, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттар болып тіркелген журналистердің, бұқаралық ақпарат құралдары редакциялары лауазымды адамдарының не олардың сенім білдірген адамдарының сайлауды бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жария етуге қатысуына құқығы жоқ.

Егер Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттардың сайлау тізіміне енгізілген адам не Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына, сондай-ақ әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелігіне кандидаттың сенім білдірген адамы бұқаралық ақпарат құралының бас редакторы (редакторы) болып табылса, оның өкілеттіктері сайлау кезеңіне басқа жауапты адамға беріледі.

32. Сайлауға байланысты қоғамдық пікірге сұрау салу нәтижелерін жариялаған кезде бұқаралық ақпарат құралдары сұрау жүргізген заңды тұлғаны, сұрау жүргізуге тапсырыс берген және оның ақысын төлеген адамдарды, сұрау жүргізілген уақытты, ақпарат жинау әдісін, сұрақтың нақты тұжырымын, сұралғандардың саны мен сұрау салу нәтижелерінің қателік коэффициентін көрсетеді.

Қоғамдық пікірге сұрау салуды Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тіркелген, қоғамдық пікірге сұрау салуды жүргізу бойынша кемінде бес жыл тәжірибесі бар заңды тұлғалар тиісті құжаттардың көшірмелерін қоса беріп, бұл туралы Орталық сайлау комиссиясын жазбаша түрде алдын ала хабардар ете отырып жүргізе алады. Орталық сайлау комиссиясына жіберілетін хабарламада сұрау салуды жүргізуге қатысатын және осы салада жұмыс тәжірибесі бар мамандар, қоғамдық пікірге сұрау салу жүргізілетін өңірлер туралы, қолданылатын талдау әдістері туралы мәліметтер көрсетіледі.

Қоғамдық пікірге сұрау салу нәтижелерін, сайлау, сайлауға байланысты өзге де зерттеулер, кандидаттарды не саяси партияларды қолдап дауыс беру нәтижелерінің болжамдарын дауыс берілетін күннің алдындағы бес күн ішінде және дауыс берілетін күні бұқаралық ақпарат құралдарында, онлайн-платформаларда жариялауға жол берілмейді.

Сайлау күні дауыс беруге арналған үй-жайда немесе пунктте қоғамдық пікірге сұрау салуды жүргізуге жол берілмейді.

33. Президенттікке, Құрылтай, мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, мәслихаттар депутаттығына бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша ұсынылған кандидаттардың, әкімдікке, өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органының мүшелігіне кандидаттардың, олардың сенім білдірілген адамдарының, бұқаралық ақпарат құралының редакциясы мен олардың қызметкерлерінің, онлайн-платформаларды пайдаланушылардың осы Қағидалардың ережелерін сақтауын орындауды Орталық және тиісті аумақтық сайлау комиссиялары жүзеге асырады.

34. Бұқаралық ақпарат құралының редакциясы, онлайн-платформаларды пайдаланушы сайлау алдындағы үгіт материалдарының жариялануына, эфирге шығуына есеп жүргізеді. Сайлау комиссиясынан сұрау салу түскен жағдайда бұқаралық ақпарат құралының редакциясы, онлайн-платформаларды пайдаланушы сұрау салынған күннен бастап үш күндік мерзімде оған жазбаша ақпарат, ал қажет болған жағдайда сұрау салынған материалдардың көшірмелерін ұсынады.

35. Сайлау алдындағы үгітті қамтитын теле- және радиобағдарламалардың (хабарлардың) жазбалары "Масс-медиа туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 21-бабының 2-тармағына сәйкес тиісті бұқаралық ақпарат құралының редакциясында соңғы жазба жүргізілген сәттен бастап кемінде алты ай сақталады.

36. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы, онлайн-платформалардағы ақпараттардағы жарияланымдарға, хабарларға байланысты даулар Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдарына сәйкес қаралады.

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау
комиссиясының Төрағасы
2026 жылғы 30 маусымдағы
№ 23/37
Тізбесіне 2-қосымша
Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау комиссиясының
20__ жылғы "__" __________
қаулысымен бекітілген

Депутаттарға жазалау шараларын қолдануды, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық әдеп ережелерін сақтауын, депутаттардың өкілеттігін тоқтатуды, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруды Қазақстан Республикасы Құрылтайының қарауына дайындау мәселелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыру мәселелері жөніндегі ереже

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Депутаттарға жазалау шараларын қолдануды, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық әдеп ережелерін сақтауына байланысты, депутаттардың өкілеттігін тоқтатуды, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруды Қазақстан Республикасы Құрылтайының қарауына дайындау мәселелері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыру мәселелері жөніндегі ереже (бұдан әрі – Ереже) Қазақстан Республикасы Конституциясының (бұдан әрі – Конституция) 55-бабы 5-тармағын, "Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесi туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының (бұдан әрі – Конституциялық заң) 54-бабы 4-тармағын, "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 47-бабы 3-тармағын, Қазақстан Республикасы Президентінің 1996 жылғы 11 қарашадағы № 3205 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы туралы ереженің 15-тармағы 23) тармақшасын іске асыру мақсатында бекітілді.

2. Ереже Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының (бұдан әрі – Орталық сайлау комиссиясы) депутаттарға Конституцияның 55-бабы 1-тармағының талаптарын бұзғаны үшін жазалау шараларын қолдануды, олардың депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді, депутаттық әдеп ережелерін сақтауын, депутаттардың өкілеттігін тоқтатуды, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруды Қазақстан Республикасы Құрылтайының (бұдан әрі – Құрылтай) қарауына дайындауын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыруын регламенттейді.

2-тарау. Депутаттарға жазалау шараларын қолдануға байланысты мәселелерді қарау

3. Депутаттардың Құрылтайдың, оның үйлестіру және жұмыс органдарының отырыстарына келуiн, сондай-ақ депутаттың өз даусын басқа бiреуге беруiне жол бермеуiн бақылау Орталық сайлау комиссиясының мүшелерімен жүзеге асырылады:

1) Орталық сайлау комиссиясы мүшесiнің Құрылтай, оның үйлестіру және жұмыс органдары отырыстарына бару барысында Конституциялық заңның 10-бабы 1-тармағының ережелерін ескере отырып, жүзеге асыратынын тексеруі;

2) Құрылтай отырыстарына қатысып отырған депутаттарды тіркеу туралы ақпаратты сұрату;

3) Құрылтай органдары отырыстарының жұмысына депутаттардың қатысуы туралы хаттамалардың көшірмелерін сұрату;

4) персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) депутаттарға уақытша еңбекке қабілетсіздік парақтарын бергені, депутаттардың демалыста немесе іссапарда болғаны туралы мәліметтерді сұрату нысанында жүзеге асырылады.

4. Орталық сайлау комиссиясының мүшелері депутаттардың Парламент, оның Палаталары мен олардың органдарының отырыстарына келуі туралы Орталық сайлау комиссиясының Төрағасына ақпарат беріп отырады.

5. Депутаттың Құрылтай, оның үйлестіру және жұмыс органдары отырыстарына бір сессия ішінде дәлелдi себептерсiз үш реттен артық, Парламент Палаталары мен олардың органдарының бірлескен отырыстарына бір айдан аса қатыспауы, дауыс беру құқығын басқаға беруi аталған мәселелерді Орталық сайлау комиссиясының отырысында қарау үшін негіздер болып табылады.

6. Аталған бұзушылықтар расталған жағдайда, қол қойылғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде Құрылтай Бюросына жіберілетін, депутатқа Конституциялық заңның 54-бабында белгіленген жазалау шараларын қолдану туралы ұсыным дайындалады.

3-тарау. Депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді сақтау туралы мәселелерді қарау

7. Құрылтай депутатының басқа өкілді органның депутаты болуына шектеулердің сақталуын бақылауды Орталық сайлау комиссиясының мүшесі "Сайлау" автоматтандырылған ақпараттық жүйесіндегі деректерді тексеру жолымен жүзеге асырады.

8. Құрылтай депутатының оқытушылық, ғылыми немесе өзге де шығармашылық қызметтен басқа, ақы төленетін өзге де жұмыс атқаратыны, оның кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратыны, коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің құрамында екені туралы ақпарат келіп түскен кезде Орталық сайлау комиссиясы қаралатын мәселемен тікелей байланысты тұлғаларды шақыра отырып, Орталық сайлау комиссиясының отырысында қаралатын, мәселеге қатысты құжаттар мен өзге ақпаратты талап ете отырып, мемлекеттік органдарға, қоғамдық бірлестіктерге, кәсіпорындарға, мекемелерге, ұйымдарға, лауазымды тұлғаларға жүгінеді.

9. Конституцияның 55-бабы 2-тармағында белгіленген шектеулерді Құрылтай депутатының сақтамау фактілері расталған жағдайда, Орталық сайлау комиссиясы Құрылтайға қол қойылғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде депутаттың өкілеттігін тоқтату туралы ұсыным енгізеді.

4-тарау. Парламент депутаттарының депутаттық әдеп ережелерін сақтауына байланысты мәселелерді қарау

10. Құрылтайдың жазбаша өтініші Қазақстан Республикасы Құрылтай Регламентімен белгіленген депутаттық әдеп ережелерiн Құрылтай депутаттарының бұзғаны туралы мәселелерді Орталық сайлау комиссиясының қарауына дайындау негіздемесі болып табылады.

11. Орталық сайлау комиссиясы Құрылтай депутаттарының депутаттық әдеп ережелерін бұзуына себепші болған нақты жағдаяттарды тексереді.

Тексеру кезінде Құрылтай отырыстарының стенограммалары, оның үйлестіру және жұмыс органдарының хаттамалары, уәкілетті органдардың деректері, бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар және өзге материалдар пайдаланылуы мүмкін.

12. Тексеру Құрытайдан жазбаша өтінішін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.

13. Құрылтай депутаттарының депутаттық әдеп ережелерін сақтауымен байланысты мәселелер Орталық сайлау комиссиясының отырысында қаралады.

14. Құрылтай депутатының депутаттық әдеп ережелерін бұзған фактілері расталған жағдайда, Орталық сайлау комиссиясы ұсыным дайындайды және оған қол қойылғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде оны Құрылтай Төрағасының қарауына енгізеді.

15. Аталған фактілер расталмаған жағдайда, қорытынды дайындалады және оған қол қойылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде Құрылтайдың қарауына енгізіледі.

5-тарау. Депутаттардың өкілеттігін тоқтатуға, оларды өкілеттігінен және депутатқа қолсұғылмаушылықтан айыруға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтай депутаттығына кандидаттарды қолсұғылмаушылықтан айыруға байланысты мәселелерін қарау

16. Құрылтай депутаты отставкаға кеткен, ол қайтыс болған, соттың заңды күшіне енген шешімі бойынша депутат іс-әрекетке қабілетсіз, қайтыс болған немесе хабарсыз кеткен деп танылған, депутатты саяси партияның басшы органының шешімімен кері шақырып алануы, ол Қазақстаннан тысқары жерге тұрақты тұруға кеткен, оған қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне енген, Қазақстан Республикасының азаматтығын тоқтатқан, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Конституциясымен және Конституциялық заңмен көзделген басқа да жағдайларда, Орталық сайлау комиссиясы Құрылтай депутатының өкілеттігін тоқтатуға әкелетін негіздердің туындау фактісі көрсетілген қаулы қабылдайды және Құрылтайға, Құрылтай депутатының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы ұсыным енгізу туралы шешім қабылдайды.

17. Құрылтай депутатының саяси партиядан шыққаны немесе шығарылғаны, ол партиялық тізім негізінде сайланған саяси партия қызметінің тоқтатылғаны туралы мәліметтер Орталық сайлау комиссиясына келіп түскен кезде Орталық сайлау комиссиясы тиісті адамның Құрылтай депутатының өкілеттігінен айрылу фактісі көрсетілген қаулы қабылдайды.

18. Қаулының көшірмесі ол қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде Құрылтайға жіберіледі.

19. Құрылтайдың жіберген, Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының депутатты қылмыстық жауаптылыққа тартуға, ұстап алуға, күзетпен ұстауға, үйқамаққа алуға, күштеп әкелуге немесе сот тәртiбiмен қолданылатын әкiмшiлiк жазалау шараларын қолдануға келiсiм алу туралы ұсынымы ол келіп түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде қаралады.

20. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының ұсынымын қарау нәтижелері бойынша қорытынды шығарылады, ол шығарылған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде Құрылтайға жіберіледі.

21. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының Қазақстан Республикасының Президенттiгіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттығына кандидатты қылмыстық жауаптылыққа тартуға, ұстап алуға, күзетпен ұстауға, үйқамаққа алуға, күштеп әкелуге немесе сот тәртiбiмен қолданылатын әкiмшiлiк жазалау шараларын қолдануға келiсiм алу туралы ұсынымы Орталық сайлау комиссиясымен ол келіп түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде қаралады.

22. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының ұсынымын қарау нәтижелері бойынша Орталық сайлау комиссиясы қорытынды шығарады, ол шығарылған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасына жіберіледі.

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау
комиссиясының Төрағасы
2026 жылғы 30 маусымдағы
№ 23/37
Тізбесіне 3-қосымша
Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау комиссиясының
20__ жылғы "__" __________
қаулысымен бекітілген

Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу қағидалары мен шарттары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу қағидалары мен шарттары "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 28-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және Президенттікке, Қазақстан Республикасының Құрылтайының және (немесе) мәслихаттары депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың, әкімдікке кандидаттардың сайлау алдындағы пікірсайыстарды (бұдан әрі - пікірсайыс) өткізу тәртібі мен шарттарын айқындайды.

2. Президенттікке кандидаттар, Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы (бұдан әрі – Ортсайлауком) ұйымдастыратын сайлау алдындағы пікірсайыстарға қатысуға құқылы.

3. Мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар, сондай-ақ бір мандатты аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттар, әкімге кандидаттар Конституциялық заңның 28-бабының 3-тармағына сәйкес тиісті аумақтық сайлау комиссияларын ұйымдастыруға құқылы сайлау алдындағы пікірталастарға қатыса алады.

2-тарау. Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу шарттары

4. Ортсайлауком пікірсайыстарды өткізу туралы шешім қабылданған соң бес күнтізбелік күн ішінде форматын айқындайды және Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидаттарға, Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға пікірсайыс өткізілетін күні, уақыты және орны туралы жазбаша хабарлайды.

5. Аумақтық сайлау комиссиясы пікірсайыстарды өткізу туралы шешім қабылданған сәттен кейін бес күнтізбелік күн ішінде пікірсайыстар форматын айқындайды және оларөткізілетін күн, уақыт және олардың өткізілетін күні, уақыты мен орны туралы жазбаша:

1) мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партияларға;

2) бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттарға;

3) әкімдікке кандидаттарға хабарлайды;

6. Телеарнада пікірсайыстар өткізу форматы кезінде телеарналар Қазақстан Республикасының Президенттігіне, әкімдікке тіркелген кандидаттарға, саяси партиялардың партиялық тізімдері бойынша ұсынылған Құрылтай және (немесе) мәслихат депутаттығына кандидаттарға, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттарға Орталық сайлау комиссиясымен немесе тиісті сайлау комиссиясымен шарттық негізде пікірсайыс өткізілетін күнін, уақытын, орнын және регламентін көрсете отырып, өзінің эфир уақытын береді.

7. Телеарналар шартқа сәйкес Қазақстан Республикасының Президенттігіне, әкімдікке, Құрылтайдың және (немесе) мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың пікірсайыстар өткізуі үшін эфир уақытын резервке қояды. Кандидаттардың сөз сөйлеуі үшін эфир уақытының көлемі бірдей болуы тиіс.

8. Теледидардағы пікірсайыс кезінде қатысатын қатысатын адамдардың тізімін Орталық сайлау комиссиясы немесе тиісті аумақтық сайлау комиссиясы бекітеді.

9. Сайлау комиссиялары жергілікті атқарушы органдармен және жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен бірлесіп пікірсайыстарды өткізуге арналған үй-жайларды айқындайды.

Үй-жайлар теле-, радиобағдарламаларды трансляциялауға арналған дыбыс және бейнеқұрылғылармен жабдықталуы, сондай-ақ пікірсайыстарды онлайн-трансляциялау үшін Интернет желісіне (бар болса) қосылған болуы тиіс.

10. Сайлау комиссиялары жария пікірсайыстарды жүргізу үшін жүргізушіні анықтайды.

11. Сайлау комиссиялары өткізілетін пікірсайыстар туралы жариялауды бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жүргізеді.

3-тарау. Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу тәртібі

12. Кандидаттардың сөз сөйлеу кезегі жеребе бойынша белгіленеді.

13. Жүргізуші Ортсайлаукоммен немесе тиісті аумақтық сайлау комиссиясымен келісілген пікірсайыс өткізу регламентінің сақталуын қамтамасыз етеді.

14. Пікірсайысты жүргізуші:

кандидаттардың сайлау алдындағы пікірсайысын өткізу регламентін бұзбайды;

егер оларды өткізу регламентінде басқаша көзделмесе, не бұл уақыттың аяқталуына байланысты болмаса, Президенттікке, кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардан Құрылтай және (немесе) мәслихаттар депутаттығына, әкімдікке кандидаттардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың сөз сөйлеу уақытын бақылайды;

кандидаттардың, саяси партиялардың ешқайсысына артықшылық бермейді және олардың сөздеріне түсініктеме бермейді.

15. Президенттікке, саяси партиялар ұсынған Құрылтай және (немесе) мәслихаттар депутаттығына, әкімдікке кандидаттар, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттар:

пікірсайыс өткізу регламентін сақтайды;

этикалық нормалар шеңберінде пікірталас жүргізеді, басқа кандидаттарға, саяси партияларға, олардың мүшелеріне қатысты қорлайтын, көрінеу жалған, ар-намысы мен қадір-қасиетін қорлайтын сөздерден, сондай-ақ басқа саяси партиялардың өкілдеріне қатысты кемсітушіліктен қалыс қалады және оларға жол бермейді;

Қазақстан Республикасының конституциялық құрылыс негіздерін күштеп өзгертуді, аумағының тұтастығына, Егемендігі мен Тәуелсіздігіне қол сұғуды, қоғамдық тәртіпті бұзуды, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіруді, соғысты, қарулы қақтығысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, этностық, діни басымдықты немесе алауыздықты, қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды уағыздауға, сондай-ақ осындай әрекеттерге шақыруға жол бермейді;

жүргізушінің негізделген талаптарын орындайды.

16. Пікірсайыс уақытында Президенттікке, әкімдікке кандидаттарға, саяси партиялар ұсынған Құрылтай және (немесе) мәслихаттар депутаттығына, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттарға, сондай-ақ өзге де қатысушы адамдарға кандидаттардың сөйлеп жатқан сөздерін бөлуге, сондай-ақ оларға іле-шала қандай да бір пікір білдіруге жол берілмейді.

17. Президенттікке, әкімдікке кандидаттар, Құрылтай және (немесе) мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттар пікірсайыстарға қатысудан бас тарта алады.

18. Президенттікке кандидаттар, Құрылтай және (немесе) мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялар, әкімдікке кандидаттар, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттар қатыспаған жағдайда, пікірсайыстардағы сол кандидат, партия үшін белгіленген эфир уақыты пікірсайыстың басқа қатысушылары арасында теңдей бөлінеді.

19. Пікірсайыс өткізу тілі: қазақ және орыс.

20. Президенттікке кандидаттардың, Құрылтай және (немесе) мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, әкімдікке кандидаттардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың пікірсайыс жазбалары "Масс-медиа туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 21-бабының 2-тармағына сәйкес соңғы жазба жүргізілген сәттен бастап кемінде алты ай сақталады.

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау
комиссиясының Төрағасы
2026 жылғы 30 маусымдағы
№ 23/37
Тізбесіне 4-қосымша
Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау комиссиясының
20__ жылғы "__" __________
қаулысымен бекітілген

Мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен орналастыру қағидалары мен көлемі

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен орналастыру қағидалары мен көлемі "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 28-бабының 8-тармағына сәйкес әзірленді және мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын республикалық және жергілікті бюджеттерде көзделген қаражат есебінен орналастыру тәртібі мен көлемін айқындайды.

2. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы мерзімді баспасөз басылымдарына жариялау үшін:

1) Президенттікке кандидаттар тіркелгеннен кейінгі күнтізбелік жетінші күннен кешіктірмей, әрбір кандидаттың тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), туған жылын, атқаратын қызметін (кәсібін), жұмыс орны мен тұрғылықты жерін, сондай-ақ кандидаттың қалауы бойынша оның қоғамдық бірлестікке, қай ұлтқа жататыны туралы мәліметтерді көрсете отырып, тіркелгені туралы;

2) партиялық тізімдер тіркелгеннен кейінгі күнтізбелік оныншы күннен кешіктірмей, саяси партияның атауын және партиялық тізімге енгізілген адамдардың санын, сондай-ақ партиялық тізімге енгізілген әрбір адамның тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты күәландыратын құжатта көрсетілсе), туған жылын, атқаратын қызметін (жұмысын), жұмыс орны мен тұрғылықты жерін көрсете отырып, тіркелгені туралы;

3) сайлау өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірмей, Қазақстан Республикасының Президенті, Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау қорытындылары туралы;

4) сайланған Қазақстан Республикасының Президентін және Қазақстан Республикасының Құрылтайының депутаттарын тіркеу туралы;

5) Қазақстан Республикасының Президентін, Құрылтай депутаттарын сайлау бойынша қайта дауыс беруді өткізу туралы, Президентті, Құрылтай депутаттарын қайта сайлауды өткізу туралы;

6) Президентті, Құрылтай депутаттарын сайлау қорытындылары жарияланғаннан кейін он жұмыс күні ішінде қорға түскен ақшаның жалпы сомасы, оның көздері, ерікті қайырмалдықтардың сомасы және сайлау алдындағы үгітке жұмсалған шығыстар туралы хабарлар ұсынады.

3. Тиісті сайлау комиссиялары мерзімді баспасөз басылымдарына жариялау үшін:

1) сайлау тағайындалғаннан немесе жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей, сайлау округтерінің шекаралары мен аумақтық сайлау комиссияларының орналасқан жерлерін көрсете отырып, сайлау округтерінің тізімін;

2) мәслихат депутаттарының, аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ әкімдерінің (бұдан әрі - әкімдер), жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерінің қайта сайлауын өткізу туралы;

3) мәслихат депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімдері тіркелгеннен кейінгі күнтізбелік жетінші күннен кешіктірмей, саяси партияның атауын және партиялық тізімге енгізілген адамдардың санын, сондай-ақ партиялық тізімге енгізілген әрбір адамның тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), туған жылын, атқаратын қызметін (жұмысын), жұмыс орны мен тұрғылықты жерін көрсете отырып, тіркелгені туралы;

4) бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша сайланатын мәслихат депутаттығына кандидаттар тіркелгеннен кейін күнтізбелік жетінші күннен кешіктірмей, әрбір кандидаттың тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), туған жылын, атқаратын лауазымын (кәсібін), жұмыс орны мен тұрғылықты жерін, сондай-ақ кандидаттардың қалауына қарай қай ұлтқа жататынын көрсете отырып, тіркелгені туралы;

5) әкімдікке кандидаттар тіркелгеннен кейін бесінші күннен кешіктірмей, жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір кандидаттың тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), туған жылын, атқаратын лауазымын (жұмысын), жұмыс орны мен тұрғылықты жерін, ұсыну тәсілін, сондай-ақ кандидаттың қалауына қарай оның саяси партияға қатыстылығы мен ұлты туралы мәліметтерді көрсете отырып, тіркеу туралы хабар жариялайды;

6) мәслихаттардың сайланған депутаттарын және әкімдерді тіркеу туралы;

7) сайлау өткізілген күннен бастап жеті күнтізбелік күннен кешіктірмей, мәслихат депутаттарын сайлау қорытындылары туралы;

8) сайлау өткізілген күннен бастап күнтізбелік жеті күннен кешіктірмей, әкімді, мәслихаттардан өзге жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау қорытындылары туралы;

9) сайлау комиссияларының жергілікті атқарушы органдармен және жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен бірлесіп жасаған кандидаттардың бөлінген үй-жайда сайлаушылармен кездесу кестесі;

10) мәслихат депутаттарын сайлау қорытындылары жарияланғаннан кейін он жұмыс күні ішінде қорға түскен жалпы ақша сомасы мен ерікті қайырмалдықтардың сомасы, оның көзі және сайлау алдындағы үгітке жұмсалған шығыстар туралы;

11) дауыс беру өткізілетін күнге дейін күнтізбелік он күннен кешіктірмей, Президентті, Құрылтай және мәслихаттар депутаттарын, әкімдерді сайлау бойынша дауыс беру уақыты мен орны туралы хабарларды ұсынады.

2-тарау. Мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын орналастыру тәртібі мен көлемі

4. Мерзімді баспасөз басылымдары тиісті сайлау комиссияларының осы Қағидалардың 2 және 3-тармақтарында көрсетілген хабарларын ең жақын нөмірінде орналастырады.

5. Хабарларды мерзімді баспасөз басылымының бір нөмірінде, ал едәуір көлемді болса, басылымға қосымша ретінде орналастыру қажет.

6. Хабарлар оларды кейіннен жариялау үшін мерзімді баспасөз басылымдарының редакцияларына баспа өнімінің келесі нөмірі шығатын күннің алдындағы күнгі сағат он беске дейін жіберілуі қажет.

Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау
комиссиясының Төрағасы
2026 жылғы 30 маусымдағы
№ 23/37
Тізбесіне 5-қосымша
Қазақстан Республикасы
Орталық сайлау комиссиясының
20__ жылғы "__" __________
қаулысымен бекітілген

Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау қағидалары "Жалпыхалықтық референдум туралы" Конституциялық заңның 21-бабы 1-тармағының 7) тармақшасына сәйкес әзірленді және жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау тәртібін айқындайды.

2-тарау. Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау

2. Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясында (бұдан әрі – Орталық референдум комиссиясы) мынадай құжаттар сақталуға және кейіннен Қазақстан Республикасының Ұлттық архивіне тапсырылуға тиіс:

Орталық референдум комиссиясының қаулылары, отырыстарының хаттамалары;

астананың, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың референдум комиссияларының референдум нәтижелері туралы хаттамалары;

Орталық референдум комиссиясына келіп түскен жеке және заңды тұлғалардың өтініштері.

3. Астананың, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың референдум комиссиялары Орталық референдум комиссиясының бұқаралық ақпарат құралдарында референдум қорытындылары туралы хабары жарияланғаннан кейін астананың, тиісті облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, қалалар мен аудандардың мемлекеттік архивтеріне:

аумақтық референдум комиссияларының қаулылары мен хаттамаларын;

аумақтық референдум комиссияларына келіп түскен жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін сақтауға тапсырады.

4. Учаскелік референдум комиссиялары отырыстарының хаттамалары, азаматтардың хаттары, ұсыныстары, өтініштері және басқа да құжаттары кейіннен мемлекеттік архивтерге тапсыра отырып, тиісті аумақтық референдум комиссиясында сақталуға тиіс.

5. Әскери бөлімдерде құрылған учаскелік референдум комиссияларының құжаттары әскери бөлімдердің істерінде сақталады.

6. Дауыс беруге арналған бюллетеньдерді мөрленген күйінде, оның ішінде жекелеген жойылған бюллетеньдерді, сондай-ақ жалпыхалықтық референдумға қатысуға құқығы бар азаматтардың тізімдері мен оларға қатысты құжаттарды астананың, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың референдум комиссиялары Орталық референдум комиссиясына тапсырады, онда референдум қорытындылары жарияланғаннан кейін бір ай бойы құпия ақпарат құқығында сақталады, кейіннен жойылады.

7. Сақтауға жатпайтын құжаттар белгіленген мерзім өткеннен кейін жойылады.

8. Жою жағу, балқыту, мөлшері 2,5 шаршы сантиметрден аспайтын бөлшектерге майдалау, ұсақтау, еріту немесе химиялық ыдырату, пішінсіз массаға немесе ұнтаққа айналдыру жолымен жүргізіледі.

9. Бөгде адамдарды жойылған құжаттармен таныстыруға, олардың мазмұнын қалпына келтіруге мүмкіндік беретіндей толық жоймауға жол берілмейді.

О внесении изменений в некоторые постановления Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан

Перечень некоторых постановлений Центральной избирательной комиссии Республики Казахстан, в которые вносятся изменения

Глава 1. Общие положения

Глава 2. Порядок осуществления предвыборной агитации через средства массовой информации, онлайн-платформы

Глава 5. Порядок информационного обеспечения выборов

Глава 1. Общие положения

Глава 2. Рассмотрение вопросов, связанных с применением к депутатам мер взыскания

Глава 3. Рассмотрение вопросов о соблюдении ограничений, связанных с депутатской деятельностью

Глава 4. Рассмотрение вопросов, связанных с соблюдением депутатами Курултая правил депутатской этики

Правила и условия проведения предвыборных дебатов

Глава 1. Общие положения

Глава 2. Условия проведения предвыборных дебатов

Глава 3. Порядок проведения предвыборных дебатов

Глава 1. Общие положения

Глава 2. Порядок и объем размещения периодическими печатными изданиями сообщений избирательных комиссий

Правила хранения документов всенародного референдума

Глава 1. Общие положения

Глава 2. Хранение документов всенародного референдума

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының кейбір қаулыларына өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының өзгерістер енгізілетін кейбір қаулыларының тізбесі

1-тарау. Жалпы ережелер

2-тарау. Сайлау алдындағы үгітті БАҚ-пен, онлайн-платформалар арқылы жүзеге асыру тәртібі

5-тарау. Сайлауды ақпараттық қамтамасыз ету тәртібі

1-тарау. Жалпы ережелер

2-тарау. Депутаттарға жазалау шараларын қолдануға байланысты мәселелерді қарау

3-тарау. Депутаттық қызметпен байланысты шектеулерді сақтау туралы мәселелерді қарау

4-тарау. Парламент депутаттарының депутаттық әдеп ережелерін сақтауына байланысты мәселелерді қарау

Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу қағидалары мен шарттары

1-тарау. Жалпы ережелер

2-тарау. Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу шарттары

3-тарау. Сайлау алдындағы пікірсайыстарды өткізу тәртібі

1-тарау. Жалпы ережелер

2-тарау. Мерзімді баспасөз басылымдарының сайлау комиссияларының хабарларын орналастыру тәртібі мен көлемі

Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

2-тарау. Жалпыхалықтық референдум құжаттарын сақтау