ИПС "Әділет"

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 32-б. қараңыз.
      Қолданушылар назарына!
      Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін ЗҚАИ мазмұнды жасады.

МАЗМҰНЫ

      Ескерту. Заңның тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).
      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Бүкіл мәтін бойынша "электрондық үкімет", "ақпараттандыру объектілері", "ақпараттық жүйелерінің" деген сөздер тиісінше "цифрлық үкімет", "цифрлық объектілер", "цифрлық жүйелерінің" деген сөздермен ауыстыру көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Осы Заң микрокредиттер беру жөнiндегi қызметтi жүзеге асыруға байланысты қоғамдық қатынастарды реттейдi, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды құрудың және қайта ұйымдастырудың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың құқықтық жағдайының, қызметiнiң ерекшелiктерiн белгiлейдi, сондай-ақ микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдарды мемлекеттік реттеудің, олардың қызметін бақылаудың және қадағалаудың ерекшелiктерiн айқындайды.

Ескерту. Кіріспеге өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар

Осы Заңның мақсаттары үшін мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:

1) алып тасталды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

1-1) банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңы – сауда-саттық өткізу үшін қатысушыларға инфрақұрылымды қамтамасыз ететін, "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес қолданылатын интернет-ресурс;

2) кредиттiк дерекнама – микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйым әрбiр қарыз алушыға қалыптастыратын құжаттар мен мәлiметтер;

3) қарыз алушы – микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйыммен микрокредит беру туралы шарт жасасқан жеке немесе заңды тұлға;

3-1) құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты – сервистік компания мен "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 63-бабының 1-тармағында аталған тұлға немесе осы Заңның 9-1-бабы 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлға немесе сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы арасында жасалған банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты;

4) микрокредит – микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйым қарыз алушыға осы Заңда айқындалған мөлшерде және тәртiппен ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық шарттарымен Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында беретiн ақша;

5) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйым – микрокредиттер беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын микроқаржы ұйымы, кредиттік серіктестік, ломбард;

6) алып тасталды – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

6-1) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымның ірі қатысушысы – микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымның жарғылық капиталына қатысу үлестерінің немесе дауыс беретін (артықшылықты акцияларды шегере отырып) акцияларының он немесе одан көп пайызын тікелей немесе жанама иеленетін жеке немесе заңды тұлға;

6-2) мінсіз іскерлік бедел – адамның, оның ішінде:

аталған адамның қаржы ұйымын мәжбүрлеп таратуға алып келген төлем қабілетсіздігіне не банкке реттеу режимін қолдануға алып келген құқыққа қайшы әрекеттерді (әрекетсіздікті) жасау;

аталған адамның алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы, оның ішінде адамға қаржы ұйымының, банк және (немесе) сақтандыру холдингінің басшы қызметкері лауазымын атқару және қаржы ұйымының ірі қатысушысы (ірі акционері) болу құқығынан өмір бойына айыру түрінде қылмыстық жаза қолдану туралы заңды күшіне енген сот актісінің болуы;

қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органның мәліметтері негізінде әрекеттері қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға ықпал еткен үшінші тұлғалармен қарым-қатынасының (үшінші тұлғалардың бақылауы мен ықпалының) болуы фактілерінің жоқтығымен расталатын кәсіпқойлығы мен адалдығы;

7) өтініш беруші – микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымға микрокредит алуға өтініш берген жеке немесе заңды тұлға;

7-1) сервистік компания – құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты шеңберінде банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша, құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару бойынша, оның ішінде:

банктік қарыз шартының, микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгертуге;

өзімен құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты жасалған тұлғаның мүдделерін сотта білдіруге;

борышкерден ақшаны және (немесе) өзге де мүлікті қабылдауға;

осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және (немесе) құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шартында көзделген өзге де өкілеттіктерге қатысты өкілеттіктерге ие стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым, коллекторлық агенттік;

7-2) тұтынушылық микрокредит – жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген микрокредит болып табылмайтын, жеке тұлғаға тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға және (немесе) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес өзге де мақсаттарға берілетін микрокредит;

8) уәкілетті орган – қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеуді, бақылау мен қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттік орган.

Ескерту. 1-бап жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-бап. Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасы

Ескерту. 2-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

1. Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінен, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнен тұрады.

2. "Акционерлік қоғамдар туралы", "Шаруашылық серіктестіктері туралы", "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" және "Кредиттік серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасының заңдары микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдарға осы Заңда реттелмеген бөлiгiнде қолданылады.

3. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда қамтылғандардан өзгеше қағидалар белгiленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.

4. "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес енгізілген ерекше реттеу режимі шеңберінде қызметін жүзеге асыратын микроқаржы ұйымдарына және өзге де заңды тұлғаларға осы Заңның және осы Заңға сәйкес қабылданатын уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінің нормалары ерекше реттеу режимінің шарттарында көзделген шекте қолданылады.

5. Осы Заңның екінші деңгейдегі банктерге қатысты қолданылатын ережелері Қазақстан Республикасының аумағында ашылған Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдарына қолданылады.

Ескерту. 2-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-1-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі мақсаты, міндеттері мен қағидаттары

1. Микроқаржылық қызметті жүзеге асырудың құқықтық негіздерін белгілеу микроқаржылық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі мақсаты болып табылады.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі міндеттері мыналар болып табылады:

1) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың қызметін реттеу, қызмет стандарттарын белгілеу, микроқаржылық қызметті бақылау және қадағалау;

2) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың көрсетілетін қызметтерін тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау.

3. Микроқаржылық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі қағидаттары мыналар болып табылады:

1) реттеу ресурстары мен құралдарын тиімді пайдалану;

2) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдар қызметінің ашықтығы;

3) микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың жауапкершілігі.

Ескерту. 2-1-баппен толықтырылды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2-тарау. МИКРОҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

Ескерту. 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

3-бап. Микроқаржылық қызмет

1. Микроқаржылық қызметке:

1) микроқаржы ұйымының жеке және (немесе) заңды тұлғаларға республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің жиырма мың еселенген мөлшерінен аспайтын мөлшерде қамтамасыз етілетін не қамтамасыз етілмейтін микрокредиттер беру жөніндегі қызметі;

2) ломбардтың жеке тұлғаларға жеке пайдалануға арналған жылжымалы мүлкін кепілге салғыза отырып, сондай-ақ жеке пайдалануға арналған көлік құралын кепілге қойғыза отырып, республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің сегіз мың еселенген мөлшерінен аспайтын мөлшерде бір жылға дейінгі мерзімге нысаналы емес микрокредиттер беру жөніндегі қызметі;

3) кредиттік серіктестіктің өз қатысушыларына кредиттік серіктестіктің жоғары органы бекіткен кредиттік серіктестіктің ішкі қағидаларында айқындалатын мөлшерде қамтамасыз етілетін не қамтамасыз етілмейтін микрокредиттер беру жөніндегі қызметі жатады.

2. Осы баптың 1-тармағында көзделген микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны уәкілетті орган береді.

3. Микроқаржы ұйымы осы баптың 1-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген қызметтен басқа, мынадай операцияларды жүзеге асыруға құқылы:

1) Қазақстан Республикасының резиденттерінен және бейрезиденттерінен қарыз тарту (кәсіпкерлік қызмет ретінде азаматтардан қарыз түрінде ақша тартуды қоспағанда);

2) меншікті активтерін бағалы қағаздарға және өзге де қаржы құралдарына инвестициялау;

3) қарыз алушыға оның кәсіпкерлік қызметіне байланысты мәселелер бойынша консультациялық қызметтер көрсету;

4) меншікті мүлкін мүліктік жалға (жалдауға) беру, сондай-ақ микроқаржылық қызметті жүзеге асыру мақсатында жалданған мүлікті қосымша жалдауға (қосалқы жалға) беру;

5) меншікті мүлкін өткізу;

6) лизингтік қызметті жүзеге асыру;

7) төлем агентінің және қосалқы төлем агентінің функцияларын жүзеге асыру;

8) Қазақстан Республикасының резидент сақтандыру ұйымдарының атынан және тапсырмасы бойынша сақтандыру агенті ретінде сақтандыру шарттарын жасасу;

9) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес электрондық ақша жүйесі агентінің функцияларын жүзеге асыру;

10) факторингтік операциялар: төлем жасамау тәуекелін қабылдай отырып немесе қабылдамай, ақшалай талапты басқаға беріп қаржыландыру;

11) форфейтингтік операциялар (форфетирлеу): тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатып алушының борыштық міндеттемесін сатушыға айналым түспейтін жолмен вексель сатып алу арқылы төлеу;

12) заңды тұлғаларға ақшалай нысанда орындауды көздейтін кепілдіктерді, кепілгерліктерді және өзге де міндеттемелерді беру;

13) микроқаржы ұйымдарының қызметін автоматтандыру үшін пайдаланылатын мамандандырылған бағдарламалық қамтылымды немесе микроқаржы ұйымдарының қызметінде пайдаланылатын өзге де бағдарламалық қамтылымды әзірлеу, іске асыру және оған қолдау көрсету;

14) осы тармақтың 6), 10), 11), 12) және 13) тармақшаларында көрсетілген операцияларды жүзеге асырумен байланысты мәселелер бойынша консультациялық қызметтер көрсету.

4. Ломбард осы баптың 1-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген қызметтен басқа, осы баптың 3-тармағының 1), 2), 4), 5) және 8) тармақшаларында көрсетілген операцияларды жүзеге асыруға, сондай-ақ құрамында бағалы металдар мен асыл тастар бар зергерлік бұйымдарды есепке алуға, сақтауға және сатуға құқылы.

5. Кредиттік серіктестік осы баптың 1-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген қызметтен басқа, осы баптың 3-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) және 12) тармақшаларында көрсетілген операцияларды жүзеге асыруға, сондай-ақ осы баптың 3-тармағының 6), 7), 8), 10), 11) және 12) тармақшаларында көзделген операцияларды жүзеге асырумен байланысты мәселелер бойынша консультациялық қызметтер көрсетуге құқылы.

6. Микроқаржы ұйымына, ломбардқа, кредиттік серіктестікке осы Заңда көзделмеген өзге де кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға тыйым салынады.

Ескерту. 3-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-1-бап. Микроқаржылық қызметке қойылатын жалпы талаптар

1. Микроқаржы ұйымдары (кредиттік серіктестіктерді және ломбардтарды қоспағанда) қаржылық қызметтерді тұтынушылармен өзара іс-қимыл жасау кезінде қаржы нарығында қаржылық қызметтерді тұтынушыларға адал, ашық және әділ қарым-қатынасты қамтамасыз етуге бағытталған қағидаттар мен іс-қимылдар жиынтығын көздейтін, оның ішінде мыналарға:

      1)
      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      1) тармақша 01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

2) микрокредиттер беру жөніндегі ақпаратты ашып көрсетуге;

3) қаржылық қызметтерді тұтынушылармен өзара іс-қимыл жасаудың барлық кезеңінде жосықсыз практикаларға жол бермеуге;

4) қаржылық қызметтерді тұтынушылардың жолданымдарын қарауға;

5) тиісті іс-шараларды әзірлеу және іске асыру арқылы клиенттердің қаржылық сауаттылық деңгейін арттыруға қатысты жауапты іскерлік практикаларды сақтауға міндетті.

Қаржы нарығындағы жауапты іскерлік практикаларға қойылатын талаптар "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 2-4-тарауында белгіленеді.

2. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (бұдан әрі – микроқаржы ұйымдары) қызметін олардың жоғары органы бекіткен микрокредиттер беру қағидалары болған кезде жүзеге асырады.

3. Микрокредиттер беру қағидалары уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға қойылатын талаптарға сәйкес келуге тиіс.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға қойылатын талаптар:

1) микрокредиттер беру қағидаларын қамтуға тиіс мәліметтер тізбесін;

2) микрокредиттер беру және клиенттерге консультация беру кезінде ақпаратты ашып көрсету тәртібін;

3) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес жеке тұлғамен микрокредит беру туралы шарт жасасу тәртібін, оның ішінде оның мазмұнына, ресімделуіне, міндетті шарттарына қойылатын талаптарды;

4) микрокредиттер беру кезіндегі адал мінез-құлық қағидаттарын;

5) жосықсыз практикалардың түрлері мен белгілерін, сондай-ақ микрокредиттер беру кезінде оларды анықтау тәртібін;

6) төлемге қабілетсіз клиенттермен жұмыс істеу кезінде берешекті өндіріп алудың тәртібі мен жауапты іскерлік практикаларын;

7) микроқаржылық қызметтерді ұсыну процесінде туындайтын клиенттердің жолданымдарын микроқаржы ұйымдарының қарау тәртібін;

8) клиенттердің қаржылық сауаттылық деңгейін арттыруға бағытталған іс-шараларды әзірлеуге және іске асыруға қойылатын талаптарды белгілейді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
3-тармақтың үшінші бөлігі 02.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен (мәтін алып тасталды).

4. Микрокредиттер беру қағидалары ашық ақпарат болып табылады және коммерциялық құпияның немесе микрокредит беру құпиясының нысанасы бола алмайды.

5. Микроқаржы ұйымдары тәуекелдерді бағалау және басқару мақсатында өз қызметін жүзеге асыру және (немесе) қызметтер көрсету кезінде жасанды интеллектіні пайдалануға құқылы.

Микроқаржы ұйымдары жасанды интеллект жүйелерін пайдалана отырып қабылданған шешімдер үшін жауапты болады.

Ескерту. 3-1-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-2-бап. Электрондық тәсілмен микрокредиттер беру ерекшеліктері

1. Микроқаржы ұйымдары уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен электрондық тәсілмен микрокредиттер беруге құқылы.

2. Микроқаржы ұйымдарының жеке тұлғаны биометриялық аутентификациялауды жүргізбей, онымен Интернет арқылы микрокредит беру туралы шарт жасасуына тыйым салынады.

Биометриялық аутентификациялауды жүргізу тәртібін, сондай-ақ биометриялық аутентификациялаудың нәтижелерін сақтау мерзімдерін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен келісу бойынша уәкілетті орган айқындайды.

Егер микрокредит сомасы уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген мөлшерден асатын болса, қарыз алушыны биометриялық аутентификациялау "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының Заңында жұмыс істеуі көзделген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Сәйкестендіру деректерін алмасу орталығы арқылы жүргізіледі.

3. Микрокредит беру құпиясын құрайтын ақпаратқа құқыққа сыйымсыз қол жеткізілгені, оның құқыққа сыйымсыз өзгертілгені, үшінші тұлғалар тарапынан құқыққа сыйымсыз әрекеттердің не жеке тұлғалардың микрокредиттерімен өзге де заңсыз (алаяқтық) әрекеттердің жүзеге асырылғаны анықталған кезден бастап микроқаржы ұйымы бір жұмыс күні ішінде бұл туралы клиентке және уәкілетті органға хабар береді, екі жұмыс күні ішінде құқыққа сыйымсыз әрекеттерді жою үшін шаралар қабылдайды және он жұмыс күні ішінде мұндай әрекеттердің салдарын жою үшін шаралар қабылдайды.

4. Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне сәйкес қылмыстық қудалау органдары енгізген (шығарған) қылмыстық құқық бұзушылық жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөнінде шаралар қабылдау туралы ұсынудың не қарыз алушы жеке тұлғаны алаяқтық тәсілмен микрокредит ресімдеуге байланысты қылмыстық құқық бұзушылық бойынша жәбірленуші деп тану туралы қаулының негізінде микроқаржы ұйымы көрсетілген ұсынуды не қаулыны алған күннен бастап күнтізбелік үш күннен кешіктірмей, көрсетілген микрокредитке қатысты:

берешекті өндіріп алуды және талап-арыз жұмысын;

сыйақыны және (немесе) тұрақсыздық айыбын есепке жазуды тоқтата тұрады.

Микроқаржы ұйымы қарыз алушы жеке тұлғаның сәйкестендіру құралдарын үшінші тұлғаның заңсыз алуы және пайдалануы салдарынан, оның ішінде микроқаржы ұйымының қызметтерін қашықтан көрсетудің бағдарламалық қамтылымын алыстан басқаруды пайдалану және (немесе) микроқаржы ұйымының биометриялық аутентификациялауды жүргізу тәртібін не уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген алаяқтықтың ішкі, сыртқы фактілерін және (немесе) өзге де тәсілдерін анықтау, тіркеп-белгілеу және талдау жөніндегі талаптарды бұзуы арқылы микрокредитті ресімдеу кезінде қылмыстық іс бойынша жәбірленуші деп танылған осындай жеке тұлғаға алаяқтық тәсілмен микрокредит ресімдеу фактісі анықталған заңды күшіне енген сот актісін алған күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей, оның тиісті микрокредит бойынша берешегін есептен шығару туралы, сондай-ақ осындай микрокредит бойынша бұрын ұсталған (төленген) сомаларды қарыз алушы жеке тұлғаға қайтару бойынша шаралар қабылдайды.

Ескерту. 3-2-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-3-бап. Мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшіге берілетін микрокредит ерекшеліктері

1. Микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шешім қабылдағанға дейін алған, мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшілердің кредиттік есебінде оны мерзімді әскери қызметке шақыру туралы ақпарат болған кезде микроқаржы ұйымдарының осындай әскери қызметшілердің Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында мерзімді әскери қызметті өткеруі кезеңінде оларға микрокредиттер беруіне тыйым салынады.

Микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шешім қабылдағанға дейін алған, мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшінің кредиттік есебінде оны мерзімді әскери қызметке шақыру туралы ақпарат болған кезде микроқаржы ұйымы осындай әскери қызметшіге микрокредит берген жағдайда микроқаржы ұйымы мұндай микрокредит бойынша міндеттемелердің орындалуын талап етуге құқылы емес және мұндай микрокредит беру фактісі анықталған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей, осы Заңның 4-бабының 14-тармағында көзделген шараларды қабылдайды.

2. Микроқаржы ұйымдары мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшілерге микрокредит беру туралы шарт бойынша уәкілетті орган айқындаған тәртіппен микрокредит бойынша сыйақыны есепке жазбай, мерзімді әскери қызмет өткеру мерзімін және ол аяқталғаннан кейінгі күнтізбелік алпыс күнді қамтитын кезеңге негізгі борыш пен сыйақы бойынша төлемді кейінге қалдыруды ұсынуға міндетті.

3. Мерзімді әскери қызметке шақырылған әскери қызметшілер туралы, сондай-ақ оларды қызметтен шығару, оларда микрокредиттің болуы не болмауы, ол бойынша төлемді кейінге қалдырудың ұсынылуы туралы мәліметтерді алмасу Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігімен келісу бойынша уәкілетті орган айқындаған тәртіппен мемлекеттік органдар мен кредиттік бюролардың ақпараттық жүйелерінің өзара іс-қимылын қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жағдайларда, дербес деректерді жинау, өңдеу және пайдалану Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Ескерту. 3-3-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-бап. Микрокредит беруге қойылатын ең төмен талаптар

1. Микроқаржы ұйымдары Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына және микрокредиттер беру қағидаларына сәйкес микрокредиттер береді.

2. Микрокредит беру туралы шарт жасасу тәртібі, оның ішінде шарттың және микрокредиттің толық құны (микрокредит бойынша артық төлем сомасы, микрокредит нысанасы) туралы ақпаратты қамтитын бірінші бетінің мазмұнына, ресімделуіне, микрокредит беру туралы шарттың міндетті шарттарына қойылатын талаптар, сондай-ақ микрокредитті өтеу графигінің нысаны уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісімен бекітіледі.

3. Микроқаржы ұйымдары микрокредиттер беру шеңберінде өтініш берушімен өзара іс-қимыл жасау кезінде мынадай талаптарды сақтауға міндетті:

1) өтініш берушіге сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесінің мөлшерін қоса алғанда, микрокредиттің талаптары және микрокредит алуға байланысты тәуекелдер, оның ішінде өтініш берушінің микрокредит беру туралы шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамауының салдары туралы анық және толық ақпарат беру;

2) өтініш берушінің қаржылық жағдайы туралы ақпараттың негізінде оның кредит төлеу қабілеттілігіне (төлем қабілеттілігіне) бағалау жүргізу;

3) "Қазақстан Республикасындағы кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кредиттік бюроға ақпарат беру;

4) қарыз алушы микрокредитті ішінара мерзімінен бұрын өтеген немесе толық мерзімінен бұрын өтеген жағдайда, оның микрокредитті пайдаланған күндерінің нақты саны үшін ғана сыйақыны есепке жазу;

5) теңгемен берілген микрокредитті беру туралы шарт бойынша міндеттемелер мен төлемдерді кез келген валюталық немесе өзге де баламаға байланыстыра отырып индекстеуге жол бермеу;

6) жеке тұлғамен микрокредит беру және (немесе) жеке тұлғаның микрокредитін өтеу мақсатында жаңа микрокредит беру туралы шарттың талаптары өзгерген кезде негізгі борыштың сомасына капиталдандырылған (жинақтап қосылған) мерзімі өткен сыйақыға, тұрақсыздық айыбына (айыппұлдарға, өсімпұлдарға), микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты комиссиялар мен өзге де төлемдерге сыйақыны есепке жазуға жол бермеу.

4. Қарыз алушы үшін микрокредит беру туралы шарттың талаптарын жақсарту жағдайларын қоспағанда, микроқаржы ұйымдары оларды біржақты тәртіппен өзгертуге құқылы емес.

Осы тармақтың мақсаттары үшін қарыз алушы үшін микрокредит беру туралы шарттың талаптарын жақсарту деп мыналар түсініледі:

1) тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлдарды) азайту жағына қарай өзгерту немесе оның толық күшін жою;

2) микрокредит беру туралы шарт бойынша сыйақы мөлшерлемесін азайту жағына өзгерту;

3) микрокредит бойынша төлемдерді кейінге қалдыру, оның ішінде мерзімді әскери қызмет өткеру мерзімін және ол аяқталғаннан кейінгі күнтізбелік алпыс күнді қамтитын кезеңге кейінге қалдыру және (немесе) бөліп төлеу.

Микрокредит беру туралы шартта қарыз алушы үшін жақсарту талаптарының қосымша тізбесі көзделуі мүмкін.

5. Микроқаржы ұйымдары жақсарту талаптарын қолданған жағдайда қарыз алушы микрокредит беру туралы шартта көзделген тәртіппен, сондай-ақ ақпараттандыру объектілері арқылы микрокредит беру туралы шарт талаптарының өзгергені жөнінде хабардар етіледі;

Ақпараттандыру объектілері арқылы хабардар ету туралы талап кредиттік серіктестіктер мен ломбардтарға қолданылмайды.

6. Қарыз алушы микроқаржы ұйымының тиісті хабарламасын алған күннен бастап күнтізбелік он төрт күн ішінде микроқаржы ұйымы ұсынған жақсарту талаптарынан бас тартуға және микрокредит беру туралы шартта айқындалған тәртіппен және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы микроқаржы ұйымына өзінің шешімі туралы хабарлауға құқылы.

Микроқаржы ұйымдарының микрокредит бойынша ай сайынғы төлемдерді ұлғайтпай, микрокредит беру туралы шарт бойынша төлемдерді кейінге қалдыруды және (немесе) бөліп төлеуді ұсынуы өтініш берушінің келісімі болған кезде ғана жүзеге асырылады.

7. Микроқаржы ұйымдары мөлшері уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін сомадан асатын тұтынушылық микрокредит беруге құқылы емес.

8. Жеке тұлға жеке тұлғаның микрокредит алудан ерікті түрде бас тартуын кредиттік бюрода немесе "электрондық үкіметтің" веб-порталында немесе микроқаржы ұйымының "электрондық үкімет" шлюзінде орналастырылған сервистермен интеграцияланған ақпараттандыру объектілерін пайдалана отырып тегін белгілеуге немесе олардан алып тастауға құқылы.

Микроқаржы ұйымдары микрокредит беру туралы шешім қабылданғанға дейін алған жеке тұлғаның кредиттік есебінде оның микрокредиттер алудан ерікті түрде бас тартуды белгілегені туралы ақпарат болған кезде микроқаржы ұйымдарының оған микрокредиттер беруіне тыйым салынады.

Бұл тыйым салу ломбардтың микрокредит беру жағдайларына қолданылмайды.

9. Микроқаржы ұйымының мөлшері уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде белгіленген сомадан асатын, тіркелуге жататын, мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредиттерді жеке тұлғаға жұбайының (зайыбының) келісімінсіз беруіне тыйым салынады.

Тіркелуге жататын, мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредитті алуға жұбайының (зайыбының) келісімін алу тәртібі және жұбайының (зайыбының) келісімі қажет болатын микрокредиттің ең төмен мөлшері уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

10. Микроқаржы ұйымының кредиттік есебінде бұрын алынған микрокредиттер және (немесе) банктік қарыздар туралы ақпарат жоқ жеке тұлғамен осы жеке тұлғаның микроқаржы ұйымында берген жазбаша келісімінің негізінде микроқаржы ұйымында өзінің жеке қатысуымен осындай жеке тұлғаға биометриялық сәйкестендіру жүргізбей, мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредитті беру туралы шарт жасасуына тыйым салынады.

Тұтынушылық микрокредит шартын жасасқан кезде осы тармақтың бірінші бөлігіне сәйкес жеке тұлғаның өзінің жеке қатысуы міндетті болатын осындай шарт бойынша микрокредиттің ең төмен мөлшері уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген талап тұтынушылық микрокредит сомасын тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатушының (өнім берушінің) банктік шотына қарыз алушы (сатып алушы) алғанын растайтын тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу мақсаттарына беру жағдайларына қолданылмайды.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
10-тармақтың төртінші, бесінші, алтыншы, жетінші бөлігі алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен (мәтін алып тасталды).

Қарыз алушы жеке тұлғаның сұрау салуы бойынша микроқаржы ұйымы он жұмыс күнінен кешіктірмей, қарыз алушыға оған биометриялық сәйкестендіруді жүргізу күні мен тәсілін қоса алғанда, осы биометриялық сәйкестендіруді жүргізу процесі, микроқаржы ұйымы мен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің антифрод-орталығының дерекқорларында ол туралы ақпараттың болуы тұрғысынан жүргізілген деректерді салыстырып тексеру туралы мәліметтерді, сондай-ақ тұтынушылық микрокредит беру туралы шарт жасасуға берілген өтінішті қарау және осындай шарт жасасу кезінде пайдаланылған борыштық жүктеме коэффициентінің мәнін ұсынады.

11. Уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде көзделген жағдайларда және тәртіппен микроқаржы ұйымы жеке тұлғамен мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредитті беру туралы шарт жасасуға оның келісімін алғаннан кейін ғана осындай шарт жасасады.

Мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредитті беру туралы шарт Интернет арқылы жасалған жағдайда, оны жасауға келісім кредиттік бюрода не "электрондық үкіметтің" веб-порталында, не микроқаржы ұйымының "электрондық үкімет" шлюзінде орналастырылған сервистермен интеграцияланған ақпараттандыру объектілері арқылы ресімделеді.

12. Микроқаржы ұйымы Интернет арқылы жасалған, мөлшері уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде айқындалған ең төмен мөлшерден асатын микрокредит беру туралы шарттың негізінде мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген тұтынушылық микрокредит бойынша қарыз алушыға ақша беруді мынадай талаптарды сақтай отырып:

1) микрокредит беру туралы шартқа қол қойылған не микрокредит сомасы ұлғайтылған кезден бастап жиырма төрт сағаттан кейін;

2) уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінің талаптарына сәйкес ресімделген және микроқаржы ұйымы осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) тармақшасында көрсетілген мерзімнен кейін алған тұтынушылық микрокредитті алуға қарыз алушының келісімі (растауы) болған кезде жүзеге асырады.

Қарыз алушыға Интернет арқылы мүлік кепілімен қамтамасыз етілмеген, қосу нәтижесінде сомасы уәкілетті органның осы Заңның 3-1-бабы 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде айқындалған ең төмен мөлшерден асатын бірнеше тұтынушылық микрокредит сол бір микроқаржы ұйымында күнтізбелік бір күннің ішінде берілген жағдайда, микроқаржы ұйымы көрсетілген ең төмен мөлшерден асып кеткен микрокредиттерге қатысты осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) тармақшасында белгіленген талапты сақтайды, сондай-ақ көрсетілген микрокредиттерді уәкілетті органның осы Заңның 3-2-бабының 1-тармағында көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде белгіленген талаптарды ескере отырып, ішкі құжаттарға сәйкес алаяқтық белгілерінің болмауы тұрғысынан тексереді.

13. Осы баптың 8-тармағының екінші бөлігінде, 11-тармағында және 12-тармағының бірінші бөлігінде көзделген талаптар мынадай жағдайларға:

1) микроқаржы ұйымының тұтынушылық микрокредит сомасын тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатушының (өнім берушінің) банктік шотына қарыз алушы (сатып алушы) алғанын растайтын тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу мақсаттарына беруіне;

2) микроқаржы ұйымының жеке тұлғаның осы микроқаржы ұйымындағы басқа микрокредит бойынша берешегін өтеу мақсатында оған микрокредит беруіне;

3) микроқаржы ұйымының қарыз алушының салықтар, айыппұлдар, атқарушылық іс жүргізу бойынша берешегін төлеу мақсатында жеке тұлғаға микрокредит беруіне қолданылмайды, мұндай жағдайда микрокредит сомасы қарыз алушы көрсеткен, осындай төлемдерді қабылдауды жүзеге асыратын тиісті уәкілетті органның не өндіріп алушылар пайдасына өндіріп алынған сомаларды сақтау үшін банкте ашылған жеке сот орындаушысының банктік шотына аударылады.

14. Микроқаржы ұйымы осы баптың 9-тармағының бірінші бөлігінде белгіленген талаптарды сақтамай, жеке тұлғаға микрокредит берген жағдайда, микроқаржы ұйымы:

1) аталған жеке тұлғадан осындай микрокредит бойынша міндеттемелерді орындауын талап етуге құқылы емес;

2) көрсетілген микрокредитті беру фактісі анықталған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей мынадай шаралар қабылдайды:

қарыз алушы жеке тұлғаның осындай микрокредит бойынша берешегін толық есептен шығару (кешіру) туралы шешім қабылдайды;

осындай микрокредит бойынша берешекті өндіріп алуды және талап-арыз жұмысын тоқтатады;

қарыз алушы жеке тұлғаның кредиттік бюролардағы кредиттік тарихына осындай микрокредит жөніндегі ақпарат туралы жазбаларды жою арқылы түзетулер енгізеді;

осындай микрокредит бойынша негізгі борыштың, сыйақының және (немесе) тұрақсыздық айыбының бұрын ұсталған (төленген) сомаларын қарыз алушы жеке тұлғаға қайтаруды жүзеге асырады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген шаралар, микроқаржы ұйымы осы Заңның 3-2-бабының 4-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген қылмыстық қудалау органдарының процестік құжаттарын алған жағдайда, оның осы баптың 3-2-бабының 2-тармағында, 8-тармағының екінші бөлігінде, 10-тармағының бірінші бөлігінде, 11 және 12-тармақтарында көзделген талаптардың кез келгенін сақтамай, микрокредит беру жағдайларына қолданылады.

15. Микроқаржы ұйымдары "Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген тәртіппен жеке тұлғаға қатысты соттан тыс банкроттық рәсімінің немесе сот арқылы банкроттық рәсімінің аяқталғаны туралы хабарландыру орналастырылған күннен бастап бес жыл ішінде аталған жеке тұлғаға микрокредиттер беруге, сондай-ақ мұндай жеке тұлғадан микрокредит беру туралы шарттар бойынша кепіл, кепілдік және (немесе) кепілгерлік түріндегі қамтамасыз етуді қабылдауға құқылы емес.

Осы тармақтың талаптары мемлекеттік тіркелуге жатпайтын жылжымалы мүлікті кепілге қойып ломбардтар беретін микрокредиттерге қолданылмайды.

16. Микроқаржы ұйымдары мөлшерін микроқаржы ұйымдары өз бетінше айқындайтын микрокредитті бергені және оның талаптарын өзгерткені үшін заңды тұлғаларға комиссиялар және (немесе) өзге де төлемдер белгілеуге және оларды алуға құқылы.

Микроқаржы ұйымдары заңды тұлғаға берілген микрокредит беру туралы шарттарда микрокредитті беруге және оның талаптарының өзгеруіне байланысты алуға жататын комиссиялардың және (немесе) өзге де төлемдердің толық тізбесін, сондай-ақ олардың мөлшерін көрсетуге міндетті.

Микроқаржы ұйымдары заңды тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарттың шеңберінде комиссиялардың және (немесе) өзге де төлемдердің жаңа түрлерін біржақты тәртіппен енгізуге құқылы емес.

Ескерту. 4-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5-бап. Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі

1. Микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің мөлшері уәкілетті органның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бірлескен нормативтік құқықтық актісінде айқындалған шекті мөлшерден аспауға тиіс.

2. Берілетін микрокредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін есептеу қағидасын уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

2-1. Микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шарттарда, сондай-ақ микрокредиттер бойынша сыйақы шамалары туралы ақпаратты тарату, оның ішінде оны жариялау кезінде жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін көрсетуге міндетті.

3. Алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).
Ескерту. 5-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

6-бап. Қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелерді орындауын қамтамасыз ету

1. Қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындауы Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсiлдермен қамтамасыз етiледi.

1-1. Егер қарыз алушы жеке тұлға жүргізген төлем сомасы микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындау үшін жеткіліксіз болса, көрсетілген сома қарыз алушы жеке тұлғаның микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін мынадай кезектілікпен өтейді:

1) негізгі борыш бойынша берешек;

2) сыйақы бойынша берешек;

3) осы баптың 3-тармағына сәйкес айқындалған мөлшердегі тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұлдар);

4) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін негізгі борыштың сомасы;

5) төлемдердің ағымдағы кезеңі үшін есепке жазылған сыйақы;

6) микроқаржы ұйымдарының орындауды алу бойынша шығасылары.

Осы тармақта белгіленген талаптар ломбард жасасатын микрокредит беру туралы шартқа қолданылмайды.

2. Алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

3. Жеке тұлғамен жасалған, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес микрокредит беру туралы шарт бойынша микрокредит сомасын қайтару және (немесе) сыйақы төлеу жөніндегі міндеттемені бұзғаны үшін тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдардың) мөлшері мерзімін өткізіп алудың тоқсан күні ішінде мерзімі өткізіп алынған әрбір күн үшін мерзімі өткізіп алынған төлем сомасының 0,5 пайызынан аспауға тиіс, бірақ микрокредит беру туралы шарт қолданылатын әрбір жылға берілген микрокредит сомасының он пайызынан артық болмауға тиіс.

Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 24.11.2015 № 422-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 02.07.2018 № 168-VІ (01.01.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (01.10.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

7-бап. Микроқаржы ұйымының құқықтары мен мiндеттерi

1. Микроқаржы ұйымы:

1) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);

1-1) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) осы Заңның 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетілген тұлғаға беруге;

2) микрокредиттер беру қағидаларында айқындалған, микрокредит беру туралы шартты жасау және ол бойынша мiндеттемелердi орындау үшiн қажетті құжаттар мен мәлiметтердi қарыз алушыдан (өтініш берушіден) сұратуға;

2-1) қарыз алушының өтініші бойынша тауарлар, жұмыстар немесе көрсетілетін қызметтер үшін ақы төлеу мақсатында екінші деңгейдегі банктер арқылы микрокредитті үшінші тұлғаға аударуды жүзеге асыруға;

2-2) осы Заңда көзделген мақсаттар үшін Қазақстан Республикасының бейрезидент жеке тұлғаларының жеке басын куәландыратын құжаттарының көшірмелерін жинауға;

3) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және микрокредит беру туралы шартта белгіленген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

2. Микроқаржы ұйымы:

1) тұрған жерi өзгерген не атауы өзгерген жағдайда бұл туралы уәкілетті органды, сондай-ақ қарыз алушыларды (өтініш берушілерді) микроқаржы ұйымының тұрған жері бойынша, сондай-ақ қарыз алушы (өтініш беруші) жеке тұлғаның заңды мекенжайы бойынша және қарыз алушы (өтініш беруші) заңды тұлғаның тұрған жері бойынша екi баспа басылымында қазақ және орыс тілдерінде тиiстi ақпарат жариялау арқылы не мұндай өзгерiстер болған күннен бастап күнтiзбелiк отыз күннен кешіктірілмейтін мерзімде әрбір қарыз алушыны (өтініш берушіні) жазбаша хабардар ету арқылы жазбаша хабардар етуге;

1-1) қатысушылардың (акционерлердің) құрамы өзгерген жағдайда, бұл туралы және қатысушылардың (акционерлердің) осы Заңның 14-бабы 6-тармағының талаптарына сай келуі туралы уәкілетті органды мұндай өзгеріс болған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірілмейтін мерзімде микроқаржылық қызметті лицензиялау қағидаларында белгіленген тәртіппен жазбаша хабардар етуге;

1-2) Тауар белгілерінің мемлекеттік тізілімінде тіркелген күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде Тауар белгілерінің мемлекеттік тізілімінен үзінді көшірмені қоса бере отырып, уәкілетті органды тауар белгісінің (тауар белгілерінің) тіркелгені туралы хабардар етуге міндетті.

Осы тармақшада белгіленген талап кредиттік серіктестіктерге қолданылмайды;

1-3) оның микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның көшірмесі, микрокредиттер бойынша жеке және заңды тұлғаларға көрсетілетін қызметтер үшін сыйақы мөлшерлемелері мен тарифтер туралы өзекті ақпарат, микроқаржы ұйымының атауы көрсетілген тауар белгісінің (тауар белгілерінің) бейнесі, микроқаржы ұйымының тұрған жері, телефон нөмірлері, жұмыс істеу графигі туралы ақпарат, сондай-ақ микроқаржы ұйымының қалауы бойынша өзге де ақпарат орналастырылатын өз интернет-ресурсының болуы міндетті.

Сыйақы мөлшерлемелері мен тарифтер туралы ақпарат қолданыстағы сыйақы мөлшерлемелері мен тарифтерге өзгерістер енгізу күні туралы мәліметтер, ішкі құжаттың нөмірі мен осы өзгерістерді қабылдаған орган көрсетіліп, жаңартып отыру режимінде болуға тиіс.

Осы тармақшаның талаптары ломбардтар мен кредиттік серіктестіктерге қолданылмайды;

1-4) микроқаржы ұйымының тиісті органының басшы қызметкерлер құрамында болған барлық өзгерістер туралы шешімі қабылданған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде уәкілетті органды жазбаша хабардар етуге;

2) микрокредиттер беру қағидаларының көшiрмесiн микроқаржы ұйымы қарыз алушысының (өтініш берушісінің) көруі және онымен танысуы үшін қолжетiмдi жерде, оның ішінде микроқаржы ұйымының интернет-ресурсында, сондай-ақ кредиттік серіктестіктің, ломбардтың интернет-ресурсы бар болса, сонда орналастыруға;

3) өтініш берушіге микрокредитті алуға, оған қызмет көрсетуге және оны өтеуге (қайтаруға) байланысты төлемдер туралы толық және анық ақпарат беруге;

4) микрокредит беру туралы шартты жасасқанға дейін өтініш берушіге микрокредитті өтеу әдісімен танысу және оны таңдау үшін түрлі әдістермен есептелген өтеу кестелерінің жобаларын беруге міндетті. Қарыз алушыға микроқаржы ұйымдары жеке тұлғаларға беретін микрокредиттер бойынша тұрақты төлемдерді есептеу әдістемесіне және уәкілетті органның нормативтік-құқықтық актісінде белгіленген осындай микрокредиттер бойынша сыйақыны есептеуге арналған уақытша базаларға сәйкес микрокредит беру туралы шартта белгіленген кезектілікпен есептелген микрокредитті өтеу кестелерінің жобалары мынадай өтеу әдістерімен міндетті түрде ұсынылуға тиіс:

сараланған төлемдер әдісі, бұл ретте микрокредит бойынша берешектерді өтеу негізгі борыш бойынша төлемдердің тең сомаларын және негізгі борыштың қалдығы кезеңіне есептелген сыйақыны қамтитын азайтылып отыратын төлемдермен жүзеге асырылады;

аннуитеттік төлемдер әдісі, бұл ретте микрокредит бойынша берешектерді өтеу негізгі борыш бойынша ұлғайтылып отыратын төлемдерді және негізгі борыштың қалдығы кезеңіне есептелген сыйақы бойынша азайтылып отыратын төлемдерді қамтитын микрокредиттің бүкіл мерзімі ішінде тең төлемдермен жүзеге асырылады. Бірінші және соңғы төлем мөлшерлері бір-бірінен ерекшеленуі мүмкін.

Микроқаржы ұйымы микрокредиттер беру қағидаларына сәйкес есептелген микрокредитті өтеу кестелерінің қосымша жобаларын ұсыныуы мүмкін;

4-1) алып тасталды – ҚР 27.12.2019 № 291-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-2) талаптарында сақтандыру шартын жасасу көзделген микрокредит бойынша міндеттемені қарыз алушы толық мерзімінен бұрын орындаған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен қарыз алушыны оның осындай сақтандыру шартын бұзуға және Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 842-бабы 2-тармағының төртінші бөлігінде көзделген тәртіппен сақтандырудың пайдаланылмаған кезеңі үшін сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігін қайтаруға құқығы туралы хабардар етуге;

5) қарыз алушыға (өтініш берушіге) микрокредит алуға байланысты оның құқықтары мен міндеттері, сондай-ақ микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелер орындалмаған жағдайда ықтимал салдары туралы ақпарат беруге;

5-1) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға мәліметтерді хабарлауға;

6) микрокредит беру құпиясын сақтауға;

7) салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер түсімін қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органмен келісім бойынша уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес, берілген микрокредиттер бойынша активтер мен шартты міндеттемелерді сыныптауды жүзеге асыруға және оларға қарсы провизияларды (резервтерді) құруға міндетті.

Осы тармақшада белгіленген талап ломбардтарға қолданылмайды;

8) уәкілетті орган белгiлеген пруденциялық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді, оларды есептеу әдістемесін сақтауға;

8-1) алып тасталды ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

9) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне қаржылық және өзге де есептілікті ұсынуға;

9-1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне пруденциялық нормативтердің және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттердің орындалуы туралы есептілікті ұсынуға;

10) уәкілетті орган анықтаған Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықты жоюға;

11) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);

11-1) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда микрокредит беруден бас тартуға";

11-2) алып тасталды ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

11-3) өз қызметін осы Заңның 3-бабының 1-тармағында көрсетілген микроқаржылық қызметтің бір түріне қатысты жүзеге асыратын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мынадай оқиғалардың бірі:

микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды уәкілетті органның тізіліміне енгізу;

микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алу және уәкілетті органның тізіліміне енгізілген микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның болуы;

микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға өзінің мүшелігін (қатысуын) тоқтату басталған күннен кейін күнтізбелік тоқсан күннің ішінде кіруге;

11-4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым белгілеген жарналарды төлеуге;

11-5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның сұрау салуы бойынша микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым айқындайтын тәртіппен тексеру жүргізу үшін қажетті барлық ақпаратты ұсынуға;

11-6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауға;

11-7) Қазақстан Республикасының шегінен тысқары жерде орналасқан жылжымайтын мүлікті қоспағанда, микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шарт бойынша кепілге (өзге де қамтамасыз ету) өндіріп алуды қолдану және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына бас тарту төлемін алу нәтижесінде сатып алған мүлікті банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңында сауда-саттық жүргізу арқылы өткізуге міндетті.

Микроқаржы ұйымы мыналарды:

өткізу мерзімі Қазақстан Республикасының Жер кодексінде көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып айқындалатын жер учаскесін;

микроқаржы ұйымы ғимарат немесе өзге де жылжымайтын мүлік сатып алынған күннен бастап он екі айдан кешіктірмей өзінің үй-жайы ретінде пайдаланудың басталуы шартымен осылайша пайдалануға ниеттенетін көрсетілген ғимаратты немесе өзге де жылжымайтын мүлікті қоспағанда, осы тармақшаның бірінші бөлігінде көрсетілген мүлікті сатып алынған күнінен бастап үш жыл ішінде өткізуге тиіс.

Осы тармақшаның екінші бөлігінің үшінші абзацында белгіленген мерзім сақталмаған жағдайда, микроқаржы ұйымы тиісті ғимаратты немесе өзге де жылжымайтын мүлікті сатып алған күннен бастап үш жыл ішінде оны банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңында сауда-саттық жүргізу арқылы өткізуге міндетті.

Ғимаратты немесе өзге де жылжымайтын мүлікті өзінің үй-жайы ретінде пайдалану тоқтатылған жағдайда, микроқаржы ұйымы көрсетілген ғимаратты немесе өзге де жылжымайтын мүлікті аталған пайдалану тоқтатылған күннен бастап екі жыл ішінде банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңында сауда-саттық жүргізу арқылы өткізуге міндетті.

Осы тармақшаның бірінші бөлігінде көрсетілген мүлікті тікелей атаулы сату уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісімен бекітілген банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңында сауда-саттық өткізу қағидаларында айқындалған жағдайларда және тәртіппен банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңында жүзеге асырылады.

Осы тармақшада белгіленген талаптар ломбардтарға қолданылмайды;

12) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасында белгiленген өзге де талаптарды сақтауға мiндеттi.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 1), 1-1), 1-2) және 1-4) тармақшаларында көзделген жағдайларда микроқаржы ұйымдарының уәкілетті органды хабардар етуі жазбаша не электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы жүзеге асырылады.

3. Микроқаржы ұйымы:

1) сыйақы мөлшерлемелерін (оларды төмендету жағдайларын қоспағанда) және (немесе) микрокредиттi өтеу тәсiлi мен әдісін біржақты тәртіппен өзгертуге;

1-1) банктік қарыз және (немесе) микрокредит бойынша күнтізбелік елу күннен астам мерзімі өткен берешегі бар жеке тұлғаға кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес микрокредит беруге құқылы емес.

Осы тармақшада белгіленген талап жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес банктік қарызын және (немесе) микрокредитін өтеу мақсатында сыйақы мөлшерлемесін және (немесе) мерзімді төлемдер мөлшерін азайту жағына қарай өзгертуді және (немесе) тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) азайту жағына қарай өзгертуді немесе толық жоюды көздейтін жақсарту талаптарында берілетін микрокредиттерге, сондай-ақ ломбардтардың міндетті тіркелуге жатпайтын жылжымалы мүлікті кепілге қойып беретін микрокредиттеріне қолданылмайды;

1-2) микрокредит сомасын қайтару және кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес микрокредит бойынша сыйақыны төлеу жөніндегі міндеттемені бұзғаны үшін сыйақыны және (немесе) тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) қоспағанда, кез келген төлемді белгілеуге және қарыз алушыдан (өтініш берушіден) алуға;

1-3) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты микрокредит бойынша сыйақыны және тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) қоспағанда, кез келген төлемді белгілеуге және қарыз алушыдан (өтініш берушіден) алуға;

2) жеке тұлға болып табылатын, микроқаржы ұйымына микрокредит сомасын мерзімінен бұрын толық немесе ішінара қайтарған қарыз алушыдан микрокредитті мерзімінен бұрын қайтарғаны үшін тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) және басқа да төлемдерді талап етуге;

3) кепілге салынған заттарды пайдалануға және оларға билік етуге;

3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тіркелмеген тауар белгісін (тауар белгілерін) пайдалануға;

4) қарыз алушы – жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес микрокредиті бойынша негізгі борыш және (немесе) сыйақы сомалары бойынша төлемдердің кез келгенін өтеу жөніндегі міндеттемені орындаудың мерзімін өткізіп алудың қатарынан күнтізбелік тоқсан күні өткен соң есепке жатқызылған сыйақыны, тұрақсыздық айыбын (айыппұлдарды, өсімпұлдарды) төлеуді талап етуге құқылы емес.

Осы тармақшаның талабы микрокредит беру туралы шартқа, егер оны жасасу күні негізгі борыш сомасы тіркеуге жататын мүлік кепілімен және (немесе) ақша кепілімен толық қамтамасыз етілген болса, қолданылмайды;

5) қарыз алушы – жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген микрокредиті бойынша негізгі борыш және (немесе) сыйақы сомалары бойынша төлемдердің кез келгенін өтеу жөніндегі міндеттемені орындаудың мерзімін өткізіп алудың қатарынан күнтізбелік бір жүз сексен күні өткен соң есепке жазылған сыйақыны, сондай-ақ тұрақсыздық айыбын (айыппұлдарды, өсімпұлдарды) төлеуді талап етуге;

6) микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушыдан борыш сомасын өндіріп алу үшін жеке сот орындаушыларымен ынтымақтастықты көздейтін шарттарды жасасуға, сондай-ақ "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабының 2-тармағына және (немесе) "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 64-бабының 1-тармағына сәйкес микроқаржы ұйымының үлестес тұлғасы болып табылатын жеке сот орындаушысымен атқарушылық құжатты орындау шарттары туралы келісім (шарт) жасасуға;

7) "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабының 2-тармағына және (немесе) "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 64-бабының 1-тармағына сәйкес микроқаржы ұйымының үлестес тұлғасы болып табылатын нотариусқа нотариаттық әрекеттер жасау үшін жүгінуге;

8) жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарттың қолданылу мерзімін оның келісімінсіз және микрокредит беру туралы шарттың талаптарын сақтауды не жақсартуды қамтамасыз етпейтін талаптармен ұлғайтуға құқылы емес.

Ескерту. 7-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 10.06.2014 № 206-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 27.12.2019 № 291-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (04.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (01.10.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 31.12.2021 № 100-VII (01.07.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

8-бап. Өтініш берушінің құқықтары мен мiндеттерi

1. Өтініш беруші:

1) микрокредиттер беру қағидаларымен, микроқаржы ұйымының микрокредиттер беру тарифтерімен танысуға;

2) микрокредитті алуға, оған қызмет көрсетуге және оны өтеуге (қайтаруға) байланысты төлемдер туралы толық және анық ақпарат алуға;

3) микрокредит беру туралы шарт жасасудан бас тартуға құқылы.

2. Өтініш беруші микроқаржы ұйымына микрокредит беру туралы шарт және қарыз алушының міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ететін шарттар жасасу үшін қажетті, микрокредит алуға қажетті құжаттардың тізбесінде, сондай-ақ микрокредит беру туралы шарт бойынша кредиттік дерекнаманы жүргізу тәртібінде айқындалған құжаттар мен мәліметтерді ұсынады.

3. Өтініш берушінің осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген өзге де құқықтары мен мiндеттерi бар.

Ескерту. 8-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-бап. Қарыз алушының құқықтары мен мiндеттерi

1. Қарыз алушының:

1) микрокредиттер беру қағидаларымен, микроқаржы ұйымының микрокредиттер беру тарифтерімен танысуға;

2) алған микрокредитке микрокредит беру туралы шартта белгіленген тәртіппен және талаптармен билік етуге;

3) өз құқықтарын Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен қорғауға;

4) микрокредит беру туралы шарт бойынша берілген микрокредит сомасын микроқаржы ұйымына мерзімінен бұрын толық немесе ішінара қайтаруға;

4-1) алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

5) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және микрокредит беру туралы шартта белгіленген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы бар.

2. Қарыз алушы:

1) микрокредит беру туралы шартта белгiленген мерзiмдерде және тәртiппен алынған микрокредиттi қайтаруға және ол бойынша сыйақыны төлеуге;

2) микроқаржы ұйымы осы Заңға сәйкес сұрататын құжаттар мен мәлiметтердi беруге;

3) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасында және микроқаржы ұйымымен жасалған шарттарда белгіленген өзге де талаптарды орындауға мiндеттi.

Ескерту. 9-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-1-бап. Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беру тәртібі

      Ескерту. 9-1-баптың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      1. Алып тастау көзделген – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      2. Алып тастау көзделген – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      3. Алып тастау көзделген – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4. Мынадай талаптардың бірі сақталған кезде:

құқықтарды (талап етулерді) сатып алу Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген осындай ұйым қызметі түрлерінің бірі болып табылғанда;

құқықтарды (талап етулерді) сатып алу жеке тұлғаларды қолдау жөніндегі мемлекеттік және үкіметтік бағдарламалар немесе мемлекеттік органдардың құқықтық актілері шеңберінде жүзеге асырылғанда, құқықты (талап етуді) жарғылық капиталдарына қатысу үлестерінің не орналастырылған акцияларының елу пайыздан астамы мемлекетке тиесілі ұйымдарға беруді қоспағанда, микроқаржы ұйымының жеке тұлғамен жасасылған және тұрғынжай түріндегі кепілмен қамтамасыз етілген микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) басқаға беруді жүргізуіне тыйым салынады.

5. Микроқаржы ұйымының құқықтарды (талаптарды) мынадай тұлғаларға:

екінші деңгейдегі банкке;

коллекторлық агенттікке;

микроқаржылық қызметтің осыған ұқсас түрін жүзеге асыратын микроқаржы ұйымына;

секьюритилендіру мәмілесі кезінде Қазақстан Республикасының жобалық қаржыландыру және секьюритилендіру туралы заңнамасына сәйкес құрылған арнайы қаржы компаниясына;

микроқаржы ұйымы қамтамасыз етілген облигацияларды шығарған немесе қарыз алған кезде микрокредит беру туралы шарт бойынша талап ету құқықтарын кепіл ұстаушы – заңды тұлғаға;

қаражатты микроқаржы ұйымдарында шартты түрде орналастыру арқылы жеке кәсіпкерлік субъектілерін қаржыландыру жөніндегі мәміле шеңберінде жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша – жеке кәсіпкерлікті дамытудың арнайы қорына;

қарыз алушы-жеке тұлғаға кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты микрокредит беру туралы шарт бойынша, қарыз алушы-заңды тұлғаға микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарға (талаптарға) қатысты, егер көрсетілген микрокредиттер бойынша басқаға беру күніне халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес құнсыздану белгілері болса, өзге тұлғаға беруді қоспағанда, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) үшінші тұлғаға беруді жүргізуіне тыйым салынады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің сегізінші абзацында аталған тұлға микрокредит беру туралы шарт бойынша алынған құқықтарды (талаптарды) мынадай жағдайлардың бірінде:

құқықтар (талаптар) жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты микрокредит беру туралы шарты бойынша алынғанда;

құқықтар (талаптар) берешегінің мөлшері басқаға беру күніне республикалық бюджет туралы заңда белгіленген айлық есептік көрсеткіштің 16 500 еселенген мөлшерінен аспайтын заңды тұлғаның микрокредит беру туралы шарты бойынша алынғанда;

егер өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлға Қазақстан Республикасының бейрезиденті болып табылса, сервистік компанияның сенімгерлік басқаруына береді.

Микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтар (талаптар) мынадай шарттар бір мезгілде орындалған кезде:

1) коллекторлық агенттік жарғылық капиталының, бас банктің күмәнді және үмітсіз активтеріне ие болатын банктің еншілес ұйымы бас ұйымының меншік капиталының мөлшері уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген ең аз мәннен төмен емес мәнді құрағанда;

2) қызметті:

банкке немесе банк холдингіне банктің бас банктің күмәнді және үмітсіз активтеріне ие болатын еншілес ұйым құруына рұқсат берілген;

коллекторлық агенттік коллекторлық агенттіктер тізіліміне енгізілген кезден бастап үш жыл бойы жүзеге асырғанда;

3) сервистік компаниялар тізіліміне енгізу күніне уәкілетті орган қолданған орындалмаған және (немесе) қолданыстағы қадағалап ден қою шаралары немесе шектеулі әсер ету шаралары және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 211-1-бабында және 227-бабының бірінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жазалар болмағанда;

4) сервистік компанияның бірінші басшысында алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы болмағанда;

5) сервистік компания уәкілетті орган белгілеген талаптарға сәйкес келгенде сервистік компанияға берілуі мүмкін.

Бас банктің күмәнді және үмітсіз активтеріне ие болатын банктің еншілес ұйымдарына және микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтар (талаптар) сенімгерлік басқаруға берілуі мүмкін сервистік компаниялар ретінде әрекет ететін коллекторлық агенттіктерге қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

Уәкілетті орган Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес келетін сервистік компаниялардың тізілімін жүргізеді және оны өзінің интернет-ресурсында орналастырады.

Сервистік компанияны сервистік компаниялар тізілімінен шығару сенімгерлік басқару шартын бұзу үшін негіз болып табылады.

Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) сервистік компанияның сенімгерлік басқаруына берілген жағдайда, осы тармақтың бірінші бөлігінің сегізінші абзацында аталған тұлға микрокредит беру туралы шарт бойынша өзіне берілген құқыққа (талапқа) қатысты кредитордың құқықтарын сервистік компаниямен жасалған сенімгерлік басқару шарты шеңберінде не осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған тұлғаларға қайта беру арқылы іске асырады.

Сервистік компаниямен сенімгерлік басқару шарты бұзылған жағдайда, осы тармақтың бірінші бөлігінің сегізінші абзацында аталған тұлға басқа сервистік компаниямен жаңа сенімгерлік басқару шартын жасасуға не құқықтарды (талаптарды) осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған тұлғаларға қайта беруге міндетті.

Осы тармақтың талаптары осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларға қолданылмайды.

5-1. Басқаға беру күнінде халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес құнсыздану белгілері бар микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беруді микроқаржы ұйымы мынадай талаптарды сақтай отырып жүзеге асырады:

1) құқықтарды (талаптарды) осы баптың 5-тармағы бірінші бөлігінің бесінші, алтыншы және жетінші абзацтарында көрсетілген тұлғаларға беруді қоспағанда, пайдасына микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілетін тұлға банк және микроқаржы активтері сатылатын электрондық сауда алаңында микроқаржы ұйымы өткізетін осы құқықтарға (талаптарға) қатысты сауда-саттық нәтижелері бойынша айқындалады;

2) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беру осы баптың 5-тармағында белгіленген шектеулер мен қағидалар сақтала отырып жүзеге асырылады.

Осы тармақта белгіленген талаптар ломбардтарға қолданылмайды.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5-2-тармақтың қолданысы 01.05.2027 дейін тоқтатыла тұрады, тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакцияда қолданыста болады - ҚР 19.06.2024 № 97-VIII Заңымен.

5-2. Микроқаржы ұйымының жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес микрокредитті беру туралы шарты бойынша құқықтарды (талаптарды) коллекторлық агенттікке беруді жүргізуіне тыйым салынады.

6. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында немесе микрокредит беру туралы шартта өзгеше көзделмесе, микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) қарыз алушының келісімінсіз басқаға беруге құқылы емес.

6-1. Микроқаржы ұйымы мүлік кепілімен қамтамасыз етілген микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талапты) осы баптың 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғаларға құқық (талап) басқаға берілгенге дейін соңғы алты ай ішінде "Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бағалаушы жүргізген мүлік құнын бағалаусыз беруге құқылы емес.

7. Бір қарыз алушыға қатысты микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды), бұл құқықтар (талаптар) секьюритилендіру мәмілесінің нысанасы болып табылатын жағдайларды қоспағанда, бірнеше тұлғаға беруге жол берілмейді.

8. Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беру туралы шарт (бұдан әрі – басқаға беру шарты) жасалған кезде, микроқаржы ұйымы:

1) басқаға беру шарты жасалғанға дейін кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушы-жеке тұлғаны микрокредитті беру туралы көрсетілген шарт бойынша кредитордың құқықтарын (талаптарын) үшінші тұлғаға берудің жоспарланып отырғаны, сондай-ақ осындай басқаға беруге байланысты қарыз алушының дербес деректерінің өңделетіні (берілетіні) туралы микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен, сондай-ақ микроқаржы ұйымына "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген сәйкестендіру құралдарын қолдану арқылы клиент-жеке тұлғаны сәйкестендіруді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ақпараттандыру объектілері (бұдан әрі – ақпараттандыру объектілері) арқылы хабардар етуге;

2) қарыз алушыны (немесе оның уәкілетті өкілін) микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен, сондай-ақ ақпараттандыру объектілері арқылы, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтардың (талаптардың) үшінші тұлғаға өтіп кеткені туралы, басқаға беру шарты жасалған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, микрокредит беру туралы шарт бойынша одан әрі төлемдерді үшінші тұлғаға (өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлғаның не микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) сенімгерлік басқаруға берілген жағдайда – сервистік компанияның атауын, орналасқан жерін және банктік деректемелерін) жүзеге асыру қажеттілігін, микрокредит беру туралы шарт бойынша берілген құқықтардың (талаптардың) көлемін, микрокредит беру туралы шарт бойынша берешектің мөлшері мен құрылымын (негізгі борышты, сыйақыны, комиссияларды, тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) және төленуге жататын басқа да сомаларды көрсете отырып, хабардар етуге;

3) өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлғаға не сервистік компанияға (микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) сервистік компанияның сенімгерлік басқаруына берілген жағдайда) мынадай құжаттарды:

микрокредит беру туралы шартты;

кепіл шартын және кепіл затына құқық белгілейтін құжаттарды (микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындау кепілмен қамтамасыз етілген жағдайда);

кепілгерлік немесе кепілдік шартын (микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындау кепілгерлікпен немесе кепілдікпен қамтамасыз етілген жағдайда);

құқықтарды (талаптарды) басқаға беру күніне қарыз алушы берешегінің есеп-қисабын;

қарыз алушымен наразылық хат алмасуды (бар болса);

қарыз алушы-заңды тұлғаның құрылтай құжаттарын, қарыз алушы-жеке тұлғаның жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесін;

қарыз алушының берешекті өтегенін растайтын құжаттарды;

кепілге салынған мүлікті өткізу жөніндегі құжаттарды (бар болса);

басқаға беру шартына сәйкес өзге де құжаттарды беруге міндетті.

Барлық құқықтар (талаптар) қарыз алушыға берілген жағдайда, микроқаржы ұйымы өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап) берілген тұлғаға өзінде бар барлық құжаттардың түпнұсқаларын береді, ал микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) сервистік компанияның сенімгерлік басқаруына берілген жағдайда, көрсетілген құжаттардың түпнұсқалары сервистік компанияға беріледі.

Қарыз алушыға қойылатын құқықтардың (талап етулердің) бір бөлігі басқаға берілген жағдайда, микроқаржы ұйымы осындай құқықтарды (талап етулерді) куәландыратын құжаттардың түпнұсқаларын сақтауға және көрсетілген құжаттардың нотариат куәландырған көшірмелерін микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) ішінара берілген тұлғаға беруге құқылы, ал микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтардың (талаптардың) бір бөлігі сервистік компанияның сенімгерлік басқаруына берілген жағдайда, көрсетілген құжаттардың нотариат куәландырған көшірмелері сервистік компанияға беріледі.

Микроқаржы ұйымы, өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлға, сервистік компания микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету болып табылатын мүлікке құқық белгілейтін құжаттардың түпнұсқаларын жоғалтқаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады;

4) басқаға беру шарты жасалғаннан кейін микрокредит беру туралы шарт бойынша берешекті өтеу есебіне алынған ақшаны өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлғаның банктік шотына әрбір қарыз алушы бойынша төлемдердің таратып жазылуын бере отырып, аударуға міндетті.

9. Өзіне микрокредит беру туралы шарт бойынша микроқаржы ұйымының құқығы (талабы) берілген тұлғаның осындай құқықты (талапты) осы бапта көзделген шарттарды сақтамай, басқаға беруіне тыйым салынады.

10. Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлға осы құқықтарға (талаптарға) қатысты кредитор (қарыз беруші) деп танылады, оның микрокредит беру туралы шартта белгіленген барлық құқықтары мен міндеттері болады, Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптар мен шектеулерді сақтайды, оның ішінде мыналарды:

Қазақстан Республикасының кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен кредиттік бюроларға микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушы және оның міндеттемелері туралы ақпаратты беру мен жаңартып отыруды;

қарыз алушы жеке тұлғаның микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістер енгізу туралы өтінішін, оған қоса берілетін құжаттар тізбесін қарау тәртібінің, сондай-ақ уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалған өтінішті қарау нәтижелері туралы уәкілетті органға хабар беру тәртібінің сақталуын қамтамасыз етеді.

Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) сервистік компанияның сенімгерлік басқаруына берілген жағдайда, сервистік компанияның микрокредит беру туралы шартта белгіленген барлық құқықтары мен міндеттері болады, сондай-ақ ол осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген талаптар мен шектеулерді сақтайды.

Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтары (талаптары) берілген тұлғаның, сондай-ақ сервистік компанияның Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптарды және (немесе) шектеулерді бұзуы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

Ескерту. 2-тарау 9-1-баппен толықтырылды - ҚР 06.05.2017 № 63-VI Заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 13.05.2020 № 325-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (01.10.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-2-бап. Берешекті реттеу шарттары мен тәртібі және төлемге қабілетсіз қарыз алушыға қатысты қолданылатын шаралар

1. Микроқаржы ұйымдары микрокредит беру туралы шарт бойынша ақшалай міндеттемелерді орындау мерзімін өткізіп алудың туындағаны туралы мерзімін өткізіп алу туындаған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірмей, микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен, сондай-ақ ақпараттандыру объектілері арқылы қарыз алушы жеке тұлғаны жазбаша хабардар етуге міндетті.

Көрсетілген хабарламада мыналар қамтылуға тиіс:

1) хабарламада көрсетілген күнге микрокредит беру туралы шарт бойынша мерзімі өткізіп алынған төлемдердің мөлшері;

2) микрокредит беру туралы шарт бойынша мерзімі өткізіп алынған төлемдерді енгізу туралы талап;

3) қарыз алушы жеке тұлғаның микрокредит беру туралы шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамауының салдарын түсіндіру;

4) қарыз алушы жеке тұлғаның осы баптың 2-тармағында айқындалған тәртіппен микрокредит беру туралы шартқа өзгерістер енгізу туралы ұсыныспен микроқаржы ұйымына жүгіну құқығына нұсқау;

5) микроқаржы ұйымының қалауы бойынша өзге де мәліметтер.

Микроқаржы ұйымы қарыз алушыны хабардар ету үшін коллекторлық агенттікті тартуға құқылы.

2. Микроқаржы ұйымының қарыз алушы жеке тұлғаға осы баптың 1-тармағында көзделген хабарламаны жіберген күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде қарыз алушы:

1) микрокредит беру туралы шарт бойынша сыйақы мөлшерлемесін азайту жағына қарай өзгертуге;

2) микрокредит беру туралы шарт бойынша ай сайынғы төлемді кемінде үш ай мерзімге микрокредит беру туралы шартта белгіленген мөлшерден кемінде елу пайызға азайтуға;

3) негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша төлемдерді кейінге қалдыруға;

4) берешекті өтеу әдісін және (немесе) берешекті өтеу кезектілігін, оның ішінде негізгі борышты басым тәртіппен өтей отырып өзгертуге;

5) микрокредиттің мерзімін өзгертуге;

6) микрокредитке қызмет көрсетуге байланысты мерзімі өткізіп алынған негізгі борышты және (немесе) сыйақыны кешіруге, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдардың) күшін жоюға;

7) тараптардың келісімімен белгіленген мерзімдерде кепіл берушінің ипотека нысанасы болып табылатын жылжымайтын мүлікті өз бетінше өткізуіне;

8) микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындаудың орнына микроқаржы ұйымына кепілдік және (немесе) өзге де мүлікті беру арқылы бас тарту төлемін ұсынуға;

9) сатып алушыға микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені бере отырып, ипотека нысанасы болып табылатын жылжымайтын мүлікті өткізуге қатысты ұсыныспен микроқаржы ұйымына жазбаша нысанда және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы және (немесе) микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен жүгінуге құқылы.

Қарыз алушы жеке тұлғаның көрсетілген жолданымында қарыз алушының микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындауының мерзімін өткізіп алудың туындау себептері, ағымдағы кірістері туралы мәліметтер, қарыз алушының микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістер енгізу туралы ұсыныспен жүгінуін негіздейтін басқа да мән-жайлар қамтылуға тиіс.

Банктік қарыз шартының және микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістерді қарау тәртібі, қарыз алушы жеке тұлғаның банктік қарыз шартының және микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістер енгізу туралы өтінішіне қоса берілетін құжаттардың тізбесі, сондай-ақ екінші деңгейдегі банктің және микроқаржы ұйымының уәкілетті органға қарыз алушы жеке тұлғалардың банктік қарыз шартының және микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістер енгізу туралы өтініштерін қарау нәтижелері туралы хабар беру тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

3. Микроқаржы ұйымы қарыз алушы жеке тұлғаның осы баптың 2-тармағында көзделген жолданымын алған күннен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушы ұсынған талаптарына өзгерістер енгізу мүмкіндігін қарауға және микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен қарыз алушы жеке тұлғаға жазбаша, сондай-ақ микроқаржы ұйымы қабылдаған:

1) микрокредит беру туралы шарттың талаптарына қарыз алушы ұсынған өзгерістерді енгізуге келісетіні;

2) микроқаржы ұйымының микрокредит беру туралы шартқа өзгерістер енгізу туралы қарыз алушыға қарсы ұсынысы;

3) микрокредит беру туралы шарттың талаптарына қарыз алушы ұсынған өзгерістерді енгізуден бас тарту себептерінің уәжді негіздемесімен қоса, осындай бас тарту туралы шешімдердің бірі туралы ақпараттандыру объектілері арқылы хабарлауға міндетті.

Қарыз алушының осы баптың 2-тармағында көзделген жолданымы бойынша микроқаржы ұйымының шешімін осы баптың 4 және 5-тармақтарында белгіленген талаптарды ескере отырып, микроқаржы ұйымының жеке тұлғалардың микрокредиттерін қайта құрылымдау бойынша кредиттік шешімдер қабылдау жөніндегі ішкі тәртібіне сәйкес микроқаржы ұйымы қабылдайды.

Жеке тұлғалардың микрокредиттерін қайта құрылымдау бойынша кредиттік шешімдер қабылдау жөніндегі ішкі қағидаларға қойылатын талаптар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

3-1. Микроқаржы ұйымы, егер:

1) "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын;

2) төтенше жағдай енгізуге негіз болған мән-жайлардың салдарынан зардап шеккен кез келген қарыз алушы микрокредит беру туралы шарттың талаптарына осы баптың 3-2-тармағында көзделген жағдайларда осы баптың 2-тармағының 2) және (немесе) 3) тармақшаларында көрсетілген өзгерістерді енгізу туралы ұсыныспен жолданымын микроқаржы ұйымына жіберген болса, мұндай өзгерістерді шарттың талаптарына енгізуге міндетті.

3-2. Микроқаржы ұйымының микрокредит беру туралы шартқа осы баптың 3-1-тармағында көрсетілген өзгерістерді енгізуі мынадай жағдайлардың:

1) қарыз алушы жүгінген айдың алдындағы екі айға есептелген қарыз алушының орташа айлық кірісінің аталған қарыз алушының жүгінген айдың алдындағы он екі айға есептелген орташа айлық кірісімен салыстырғанда отыз пайыздан астамға төмендеуі;

2) қарыз алушы микроқаржы ұйымына жүгінген кезде оның мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекті алуы жағдайларының кез келгені болған кезде жүзеге асырылады.

3-3. Микроқаржы ұйымы қарыз алушының осы баптың 2-тармағында көзделген жолданымын қарау кезеңінде микрокредитті мерзімінен бұрын өтеуді талап етуге құқылы емес.

Қарыз алушы микроқаржы ұйымының осы баптың 3-тармағының 2) тармақшасында көзделген шешімін алған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде микроқаржы ұйымы мен қарыз алушы жеке тұлға арасында өзара қолайлы шешімге қол жеткізілмеуі микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгертуден бас тарту болып есептеледі. Көрсетілген мерзім екі тараптың да келісімі болған кезде ұзартылуы мүмкін.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-тармақ жаңа редакцияда көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4. Қарыз алушы-жеке тұлға микроқаржы ұйымының осы баптың 3-тармағы бірінші бөлігінің 3) тармақшасында көзделген шешімін алған күннен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту туралы өзара қолайлы шешімге осы баптың 3-тармағының бесінші бөлігінде көзделген мерзімде қол жеткізбеген кезде бір мезгілде микроқаржы ұйымын хабардар ете отырып, микроқаржы омбудсманына жүгінуге құқылы.

Микроқаржы омбудсманы қарыз алушы-жеке тұлғаның жолданымын оның микроқаржы ұйымына жүгінуінің және микроқаржы ұйымымен микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту туралы өзара қолайлы шешімге қол жеткізбеудің дәлелдері ұсынылған кезде қарайды.

Микроқаржы омбудсманы "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес халықтың әлеуметтік жағынан осал топтарына жататын қарыз алушы-жеке тұлғаның тұрғынжай болып табылатын жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес микрокредитті беру туралы шарт бойынша жолданымын қараған кезеңде кепілге қойылған мүлікке сотқа талап қоюды беру арқылы не соттан тыс тәртіппен өндіріп алуды қолдануға жол берілмейді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-1-тармақпен толықтыру көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5. Осы баптың 1-тармағы екінші бөлігінің 2) тармақшасында көзделген талап қанағаттандырылмаған, сондай-ақ микрокредит беру туралы шарт бойынша қарыз алушы-жеке тұлға осы баптың 2-тармағында көзделген құқықтарды іске асырмаған не қарыз алушы-жеке тұлға мен микроқаржы ұйымы арасында микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту бойынша келісім болмаған жағдайларда, микроқаржы ұйымы:

1) қарыз алушыға қатысты шаралар қолдану туралы мәселені қарауға құқылы.

Шаралар қолдану туралы шешім микрокредиттер беру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады;

2) берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу үшін коллекторлық агенттікке беруге құқылы.

Микрокредит беру туралы шартта қарыз алушы микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындау мерзімін өткізіп алуға жол берген жағдайда микроқаржы ұйымының коллекторлық агенттікті тарту құқығы болған кезде берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу үшін коллекторлық агенттікке беруге жол беріледі;

Микроқаржы ұйымы берешекті сотқа дейін өндіріп алуға және берешекті реттеуге берген күні бұл туралы қарыз алушыны коллекторлық агенттіктің атауын, тұрған жерін, коллекторлық агенттіктің борышкерлермен байланысуға арналған телефон нөмірлерін көрсете отырып, микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен, сондай-ақ ақпараттандыру объектілері арқылы хабардар етеді;

2-1) тұлғаға микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) қарыз алушыда:

жеке тұлғаның жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген микрокредит беру туралы шарты бойынша – қатарынан күнтізбелік бір жүз сексен күннен асатын;

жеке тұлғаның микрокредит беру туралы өзге де шарттары бойынша – қатарынан күнтізбелік тоқсан күннен асатын ақшалай міндеттемені орындау мерзімін өткізіп алу болған кезде осы Заңның 9-1-бабында белгіленген талаптарды сақтай отырып беруге құқылы.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2-1) тармақшаның төртінші абзацы 01.05.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII Заңымен (мәтін алып тасталды).

Осы тармақшаның ережелері қарыз алушы-Қазақстан Республикасының азаматына қатысты "Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген тәртіппен төлем қабілеттілігін қалпына келтіру, соттан тыс немесе сот арқылы банкроттық рәсімдері қолданылған жағдайларға қолданылмайды;

3) Қазақстан Республикасының заңнамасында және (немесе) микрокредит беру туралы шартта көзделген шараларды қолдануға, оның ішінде сотқа микрокредит беру туралы шарт бойынша борыш сомасын өндіріп алу туралы талап қоюмен жүгінуге, сондай-ақ кепілге қойылған мүлікке соттан тыс тәртіппен ("Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларды қоспағанда) не сот тәртібімен өндіріп алуды қолдануға;

4) сотқа Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қарыз алушы – дара кәсіпкерді, заңды тұлғаны банкрот деп тану туралы талап қоюмен жүгінуге құқылы.

6. Берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу, сондай-ақ берешекке байланысты ақпарат жинау жөніндегі көрсетілетін қызметтерді микроқаржы ұйымына коллекторлық агенттік және (немесе) сервистік компания көрсететін жағдайларды қоспағанда, микроқаржы ұйымының мұндай көрсетілетін қызметтерді үшінші тұлғалардан алуына тыйым салынады.

7. Микроқаржы ұйымының коллекторлық агенттікпен берешегі тұрғынжай болып табылатын жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген жеке тұлғаға қатысты берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу, сондай-ақ берешекке байланысты ақпарат жинау туралы шарт жасасуына жол берілмейді.

8. Берешек коллекторлық агенттікте сотқа дейін өндіріп алуда және реттеуде болған кезеңде микроқаржы ұйымы:

сотқа берешекті өндіріп алу туралы талап қойып жүгінуге;

берешек коллекторлық агенттікте жұмыста болған кезең үшін сыйақы төлеуді талап етуге, сондай-ақ негізгі борышты және сыйақыны уақтылы өтемегені үшін көрсетілген кезеңге тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есепке жазуға құқылы емес.

Ескерту. 9-2-баппен толықтырылды – ҚР 24.05.2021 № 43-VII (01.10.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді - ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

10-бап. Микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелердi тоқтату

1. Микрокредит беру туралы шарт бойынша мiндеттемелер Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген негiздер бойынша тоқтатылады.

2. Қарыз алушыларға микроқаржы ұйымдарының микрокредиттерді беру туралы шарттарды тиісінше орындамағаны бойынша талап қою мерзімдерінің ескіру мерзімі бес жылды құрайды.

Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН ҚҰРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТI

11-бап. Микроқаржы ұйымының құқықтық жағдайы

1. Микроқаржы ұйымы (кредиттік серіктестікті қоспағанда) акционерлік қоғамның немесе шаруашылық серiктестiктің ұйымдық-құқықтық нысанында құрылады.

2. Облигацияларды Қазақстан Республикасының ұйымдастырылған бағалы қағаздар нарығында орналастыру және (немесе) "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында жұмыс істейтін қор биржасындағы сауда-саттыққа жіберу мақсаттары үшін шығаруды қоспағанда, микроқаржы ұйымына облигациялар шығаруға тыйым салынады.

Ескерту. 11-бап жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

12-бап. Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталын қалыптастыру

1. Микроқаржы ұйымының құрылтайшылары құрылатын микроқаржы ұйымын мемлекеттiк тiркеу (қайта тіркеу) кезінде оның жарғылық капиталының ең төменгi мөлшерiн толық төлеуге мiндеттi.

2. Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталының ең төменгi мөлшерi уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

3. Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталы тек қана Қазақстан Республикасының ұлттық валютасындағы ақшамен қалыптастырылады.

Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында қайта ұйымдастырған кезде жарғылық капиталды қалыптастыру осы Заңның 25-бабында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып жүзеге асырылады.

4. Мыналар:

1) жеке тұлға үшін:

микроқаржы ұйымы құрылтайшыларының (қатысушыларының) кәсіпкерлік қызметтен, еңбек қызметінен және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған, ақы төленетін өзге де қызметтен алатын кірістері;

микроқаржы ұйымы құрылтайшыларының (қатысушыларының) құжатпен расталған ақшалай жинақтары жарғылық капиталды төлеу немесе микроқаржы ұйымының жарғылық капиталға қатысу үлесін (акцияларын) сатып алу үшін пайдаланылатын көздер болып табылады.

Микроқаржы ұйымының жарғылық капиталға қатысу үлесін (акцияларын) сатып алу үшін осы тармақшаның бірінші бөлігінде көрсетілген көздерге қосымша сыйға тарту, ұтыстар, өтеусіз алынған мүлікті сатудан түскен кіріс түрінде алынған ақша пайдаланылуы мүмкін.

Құрылтайшы (қатысушы) микроқаржы ұйымының жарғылық капиталына қатысу үлесін (акцияларын) сыйға тарту түрінде алынған мүліктің есебінен сатып алған кезде көрсетілген мүлікті сыйға тартушы мен оның сыйға тартушыда пайда болу көздері туралы мәліметтерді ұсынады;

2) заңды тұлға үшін:

кәсіпкерлік қызметтен және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де қызметтен түсетін кірістер, түсімдер;

осы заңды тұлғаның жарғылық капиталына салым түріндегі қаражат жарғылық капиталды төлеу немесе микроқаржы ұйымының жарғылық капиталға қатысу үлесін (акцияларын) сатып алу үшін пайдаланылатын көздер болып табылады.

Қаржы ұйымы болып табылатын заңды тұлға үшін микроқаржы ұйымының жарғылық капиталға қатысу үлесін (акцияларын) сатып алу қаржы ұйымының меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенттерін, өтімділік коэффициенттерін немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де нормативтерді (лимиттерді) бұзуына алып келмейтін жағдайда, қаржы ұйымының активтері акцияларды сатып алу үшін пайдаланылатын қаражат көздері болып табылуы мүмкін.

Ескерту. 12-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

13-бап. Микроқаржы ұйымының атауы

1. Микроқаржы ұйымының (кредиттік серіктестікті және ломбардты қоспағанда) атауында мiндеттi түрде "микроқаржы ұйымы" деген сөздер немесе "MҚҰ" деген аббревиатура болуға тиіс.

1-1. Кредиттік серіктестіктің немесе ломбардтың атауында мiндеттi түрде тиісінше "кредиттік серіктестік" немесе "ломбард" деген сөздер болуға тиіс.

2. Микроқаржы ұйымы, кредиттік серіктестік, ломбард ретінде тiркелмеген заңды тұлғаның өз атауында "микроқаржы ұйымы", "кредиттік серіктестік", "ломбард" деген сөздерді, оның микрокредиттер беру жөнiндегi қызметті жүзеге асыратындығын меңзейтін, солардан туындайтын сөздерді немесе аббревиатураларды пайдалануға құқығы жоқ.

Ескерту. 13-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

14-бап. Микроқаржылық қызметті лицензиялау және микроқаржы ұйымының басшы қызметкерлері мен құрылтайшыларына (қатысушыларына) қойылатын талаптар

1. Заңды тұлға "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында микроқаржы ұйымы, кредиттік серіктестік, ломбард ретінде мемлекеттік тіркелген (қайта тіркелген) күнінен бастап алты ай ішінде микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алу үшін уәкілетті органға жүгінеді.

2. Микрокредиттер беру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлға уәкілетті органды, қаржы мониторингін жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органды өзінің "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында микроқаржы ұйымы, кредиттік серіктестік, ломбард ретінде мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы осы тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде жазбаша немесе электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы хабардар етеді.

3. Микроқаржы ұйымы микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алу (қайта ресімдеу) үшін уәкілетті органға "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған құжаттардан басқа, микроқаржылық қызметті лицензиялау қағидаларында айқындалған жағдайларда, микроқаржылық қызметті лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келуін растайтын құжаттарды ұсынады.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны қайта ресімдеу "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 33-бабының 1-тармағында көзделген, сондай-ақ жарғылық капиталдың ұлғаюына алып келетін, микроқаржы ұйымының тұрған жері өзгерген жағдайларда жүзеге асырылады.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны қайта ресімдеу кезінде микроқаржы ұйымының біліктілік талаптарына сәйкес келуін тексеру лицензияны қайта ресімдеуге себеп болған негіз микроқаржылық қызмет түрінің немесе ұйымдық-құқықтық нысанның өзгеруіне не тұрған жерінің өзгеруіне байланысты жарғылық капиталдың ұлғаюына алып келген жағдайларда жүзеге асырылады.

Осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген жағдайларда микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны қайта ресімдеу туралы өтінішті микроқаржы ұйымы лицензияны қайта ресімдеуге негіз болған өзгерістер туындаған кезден бастап күнтізбелік отыз күн ішінде береді.

4. Уәкілетті орган құжаттардың толық топтамасы алынған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде микроқаржы ұйымына микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны не микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны беруден уәжді бас тартуды береді.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның көшірмесі микроқаржы ұйымы клиенттерінің көруіне қолжетімді жерде орналастырылуға тиіс.

5. Атқарушы органның (алқалы немесе жеке-дара) бірінші басшысы мен мүшелері, байқау кеңесінің мүшелері (бар болса), директорлар кеңесінің мүшелері (бар болса), бас бухгалтер микроқаржы ұйымының басшы қызметкерлері деп танылады.

"Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабының 9-тармағында көрсетілген еңбек өтілінің болуы бойынша мерзімдерді қоспағанда, микроқаржы ұйымының, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың басшы қызметкерлері аталған баптың талаптарына сай келуге тиіс. Көрсетілген талаптарға сай келген жағдайда микроқаржы ұйымының басшы қызметкерлері лауазымдарға уәкілетті органның келісімінсіз тағайындалады (сайланады).

Директорлар кеңесінің мүшелеріне "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен қойылатын талаптар байқау кеңесінің мүшелеріне де қолданылады.

Микроқаржы ұйымының басшы қызметкерлері "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабында белгіленген талаптарға сай келмеген жағдайда микроқаржы ұйымы уәкілетті органның талабы бойынша оларды қызметтен шеттетеді.

6. Микроқаржы ұйымының ірі қатысушысы микроқаржы ұйымының атқарушы органының басшысы лауазымына тағайындала (сайлана) алмайды.

Алқалы атқарушы орган мүшелерінің саны кемінде үш адамды құрауға тиіс.

Жеке-дара атқарушы орган бір адамнан тұрады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің талабы шаруашылық серіктестік нысанында құрылған микроқаржы ұйымына қолданылмайды.

Мынадай:

1) өтелмеген немесе алынбаған сотталғандығы бар жеке тұлға болып табылатын;

2) тізбесін уәкілетті орган белгілейтін офшор аймақтарда тіркелген, тұрғылықты жері немесе тұрған жері бар;

3) уәкілетті орган микроқаржы ұйымын осы Заңның 16-бабы 2-тармағының 1), 1-1), 2), 2-1), 3), 4), 5), 6), 7) және 9) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиядан айыру туралы шешім қабылдағанға дейін бір жылдан аспайтын кезеңде құрылтайшысы (акционері, қатысушысы) не басшы қызметкері бұрын осы микроқаржы ұйымының бірінші басшысы немесе құрылтайшысы (қатысушысы) болған заңды тұлға болып табылатын;

4) уәкілетті орган банкке реттеу режимін қолдану туралы шешім, қаржы ұйымын, Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалын, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалын, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалын лицензиядан айыру туралы шешім қабылдағанға дейін не Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін, не Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда Қазақстан Республикасы бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының қызметін мәжбүрлеп тоқтату туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде бұрын ірі қатысушы жеке тұлға не ірі қатысушы заңды тұлғаның бірінші басшысы және (немесе) қаржы ұйымының басшы қызметкері, Қазақстан Республикасы бейрезидент банкі филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы филиалының, Қазақстан Республикасы бейрезидент сақтандыру брокері филиалының басшысы немесе басшысының орынбасары болған не болып табылатын;

5) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес айқындалған бенефициарлық меншік иесі қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру саласындағы қылмыстары үшін алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы бар заңды тұлға болып табылатын тұлға микроқаржы ұйымының ірі қатысушысы бола алмайды.

7. "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабының 2-тармағының 3) тармақшасында көзделген талапқа сай келу үшін:

1) атқарушы органның басшысы, байқау кеңесінің басшысы (бар болса), микроқаржы ұйымының директорлар кеңесінің басшысы (бар болса) лауазымдарына кандидаттар үшін – кемінде үш жыл, оның ішінде басшы лауазымына кандидаттар үшін кемінде бір жыл;

2) байқау кеңесінің мүшелері (бар болса), директорлар кеңесінің мүшелері (бар болса), атқарушы органның (алқалы) мүшелері лауазымдарына кандидаттар үшін кемінде екі жыл;

3) бас бухгалтер лауазымына кандидаттар үшін кемінде екі жыл еңбек өтілі болуы қажет.

Кредиттік серіктестіктің және ломбардтың басшы қызметкерлері үшін осы тармақта көзделген еңбек өтілінің болуы талап етілмейді.

8. Микроқаржы ұйымы микроқаржылық қызметті лицензиялау қағидаларында белгіленген тәртіппен басшы қызметкерлерді тағайындаған (сайлаған), басқа лауазымға ауыстырған немесе олармен еңбек шартын бұзған (өкілеттіктерін тоқтатқан) күннен бастап бес жұмыс күні ішінде олардың құрамында болған өзгерістер туралы уәкілетті органды хабардар етеді.

Ескерту. 14-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

14-1-бап. Микроқаржы ұйымының филиалдары мен өкілдіктерін құру, жабу

1. Микроқаржы ұйымы уәкілетті органның келісімінсіз Қазақстан Республикасының аумағында да, оның шегінен тыс жерде де өзінің оқшауланған бөлімшелерін – филиалдары мен өкілдіктерін құруға құқылы.

2. Микроқаржы ұйымы өзінің филиалы немесе өкілдігі "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында есептік тіркелген күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде олардың құрылғаны туралы уәкілетті органды:

1) филиал немесе өкілдік туралы ереженің нотариат куәландырған көшірмесін;

2) филиалды (өкілдікті) есептік тіркеу туралы анықтаманы;

3) филиалдың немесе өкілдіктің бірінші басшысына берілген сенімхаттың нотариат куәландырған көшірмесін;

4) филиалдың үй-жайы орналасқан мекенжай көрсетілген филиалдың үй-жайлары туралы мәліметтерді (бар болса) қоса бере отырып, жазбаша хабардар етуге міндетті.

3. Микроқаржы ұйымы филиалының микроқаржы ұйымымен бірыңғай балансы және микроқаржы ұйымының атауымен толық сәйкес келетін атауы болады.

Микроқаржы ұйымының филиалы бір облыс шегінде бірнеше мекенжай бойынша орналасқан үй-жайларға ие болуға құқылы.

Микроқаржы ұйымының астанада және (немесе) республикалық маңызы бар қалада орналасқан филиалы бірнеше мекенжай бойынша:

астанада және (немесе) республикалық маңызы бар қалада;

астанаға (республикалық маңызы бар қалаға) іргелес жатқан облыс шегінде орналасқан үй-жайларға ие болуға құқылы.

4. Микроқаржы ұйымының өкілдігі микроқаржы ұйымының атынан және тапсыруы бойынша әрекет етеді және микроқаржылық қызметті жүзеге асырмайды.

5. Филиал "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында есептік тіркелген күннің немесе микроқаржы ұйымының тиісті органы микроқаржы ұйымының жұмыс істеп тұрған филиалының қосымша үй-жайларының, оның ішінде бірнеше мекенжайдағы үй-жайларының санын көбейту туралы шешім қабылдаған күннің алдындағы үш ай ішінде уәкілетті органның микроқаржы ұйымына микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру түрінде санкцияны, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 211-бабының бірінші және үшінші бөліктерінде, 227-бабының үшінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жазаларды қолданбауы микроқаржы ұйымының филиалдар құруының, жұмыс істеп тұрған филиалдарының қосымша үй-жайларының, оның ішінде бірнеше мекенжайдағы үй-жайларының санын көбейтудің міндетті шарты болып табылады.

6. Филиал, өкілдік туралы ережелерге "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында есептік қайта тіркеуді талап ететін өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген кезде микроқаржы ұйымы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында есептік қайта тіркелген күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде уәкілетті органға филиал, өкілдік туралы ережелерге өзгерістердің және (немесе) толықтырулардың нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

Филиал, өкілдік туралы ережелерге "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында есептік қайта тіркеуді талап етпейтін өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген кезде микроқаржы ұйымы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының микроқаржы ұйымының хатын қабылдағаны туралы белгісі соғылған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде уәкілетті органға микроқаржы ұйымының көрсетілген хатының көшірмесін, филиал, өкілдік туралы ережелерге өзгерістердің және (немесе) толықтырулардың нотариат куәландырған көшірмелерін қағаз жеткізгіште не электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы ұсынуға міндетті.

7. Микроқаржы ұйымы филиалының қосымша үй-жайларының саны көбейген немесе микроқаржы ұйымы филиалы үй-жайларының саны азайған жағдайда, микроқаржы ұйымының органы тиісті шешім қабылдаған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде микроқаржы ұйымы уәкілетті органға микроқаржы ұйымы органының қабылданған шешім туралы шешімінен микроқаржы ұйымы филиалының көрсетілген үй-жайларының мекенжайларын қамтитын үзінді көшірмені қоса бере отырып, жазбаша не электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы хабарлама ұсынуға міндетті.

8. Микроқаржы ұйымы өзінің филиалы және (немесе) өкілдігі "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында есептік тіркеуден шығарылған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде уәкілетті органды микроқаржы ұйымы филиалының және (немесе) өкілдігінің есептік тіркеуден шығарылғанын растайтын "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы құжатының көшірмесін қоса бере отырып, олардың қызметінің тоқтатылғаны туралы жазбаша не электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы хабардар етуге тиіс.

9. Уәкілетті орган осы баптың 2, 3, 4, 5 және 7-тармақтарының талаптары орындалмаған жағдайда микроқаржы ұйымының филиалын не үй-жайын немесе өкілдігін жабуды талап етеді.

Ескерту. 14-1-баппен толықтырылды – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (04.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-бап. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия беруден бас тарту негіздері

Ескерту. 15-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия беруден бас тарту:

1) ұсынылған құжаттар уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген талаптарға сәйкес келмеген, сондай-ақ осы құжаттарда көрсетілуге жататын анық емес мәліметтер мен ақпарат берілген;

2) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);

3) егер микроқаржы ұйымы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында мемлекеттік тіркелген (қайта тіркелген) күнінен бастап алты ай ішінде микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу туралы өтініш жасамаған;

4) осы Заңның 11, 12, 13-баптарында, 14-бабының 5 және 6-тармақтарында, 14-1-бабының 3-тармағында белгіленген талаптардың бірі сақталмаған;

5) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);

6) осы Заңның 31-бабының 1-тармағында белгіленген мемлекеттік қайта тіркеу мерзімі сақталмаған;

7) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алуға өтініш беру үшін осы Заңның 31-бабының 2-1-тармағында белгіленген мерзім сақталмаған жағдайларда жүргізіледі.

2. Осы баптың 1-тармағының 1) және 4) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша лицензия беруден бас тарту алынған жағдайда, микроқаржы ұйымы, кредиттік серіктестік, ломбард ретінде тіркелген заңды тұлға бас тартуды алған күннен кейін отыз жұмыс күні ішінде сәйкессіздіктерді жойғаннан кейін лицензия алуға өтініш пен өзге де құжаттарды қайта ұсынуға құқылы.

Қайта ұсынылған өтініш пен өзге де құжаттар отыз жұмыс күні ішінде қаралады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген құқықтан бас тартылған, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 3), 6) және 7) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша бас тарту алынған кезде, микроқаржы ұйымы, кредиттік серіктестік, ломбард ретінде тіркелген заңды тұлға бас тартуды алған күннен кейін отыз жұмыс күні ішінде өзінің атауынан "микроқаржы ұйымы", "кредиттік серіктестік", "ломбард" деген сөздерді, олардан туындайтын сөздерді немесе көрсетілген заңды тұлғаның микрокредиттер беру қызметін жүзеге асыратынын болжайтын аббревиатураны алып тастау арқылы қайта тіркеу рәсімін жүргізуге не қайта ұйымдастыру немесе тарату туралы шешім қабылдауға міндетті.

Заңды тұлға осы тармақтың бірінші және үшінші бөліктерінде көрсетілген әрекеттерді жүзеге асырмаған жағдайда, ол Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен мәжбүрлеп қайта ұйымдастыруға не таратуға жатады.

Ескерту. 15-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.04.2019 № 241-VI Заңымен (01.07.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

16-бап. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысын тоқтата тұру, тоқтату не одан айыру үшін негіздер

1. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысы мынадай негіздердің бірі бойынша алты айға дейінгі мерзімге тоқтатыла тұрады:

1) қызметін осы Заңның 14-бабының 5 және 6-тармақтарында, 14-1-бабының 3, 5 және 7-тармақтарында көзделген талаптарды бұза отырып жүзеге асырған;

2) пруденциялық нормативтерді және (немесе) сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) бұзу;

3) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне есептілікті бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) ұсынбау;

4) анық емес қаржылық немесе өзге де есептілікті ұсынғаны үшін бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) әкімшілік жауаптылыққа тартылу;

5) қадағалап ден қою шарасын орындамау;

6) тексеруді белгіленген мерзімдерде жүргізуге мүмкіндік бермеуге алып келетін оны жүргізуге кедергі келтіру;

7) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген талаптарды бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) бұзу;

8) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу үшін ұсынылған құжаттарда анық емес мәліметтер мен ақпараттың анықталуы.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
9) тармақшамен толықтыру көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензиядан айыру мынадай негіздердің бірі бойынша жүргізіледі:

1) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия қолданысының жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) тоқтата тұрылуы;

1-1) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру кезеңінде лицензияның қолданысын тоқтата тұруға негіз болған және жойылатын сипаты бар мән-жайларды жоймау;

2) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар құқықтарының бұзылуына алып келген, осы Заңның және (немесе) уәкілетті органның және (немесе) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын бұзу фактілерін жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) анықтау;

2-1) пруденциялық нормативтерді және (немесе) сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) бұзу;

3) уәкілетті органның құзыретіне кіретін мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) бұзу не уәкілетті орган қолданған қадағалап ден қою шараларын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) орындамау;

4) осы Заңда көзделмеген қызмет түрлерін жүзеге асыру;

5) анық емес қаржылық немесе өзге де есептілікті ұсынғаны үшін әкімшілік жауаптылыққа жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) тартылу;

6) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияны алған күннен бастап қатарынан күнтізбелік алты ай ішінде қызметті жүзеге асырмау;

6-1) микроқаржы ұйымының осы Заңда белгіленген микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға міндетті мүшелік туралы талапты бұзуы;

7) микроқаржы ұйымының қызметін тоқтату туралы сот шешімінің заңды күшіне енуі;

8) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

9) тексеруді белгіленген мерзімдерде жүргізуге мүмкіндік бермеуге алып келетін оны жүргізуге екі реттен артық кедергі келтіру.

3. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданылуын тоқтата тұру не одан айыру түріндегі санкцияларды қолданудың орындылығын айқындау кезінде мыналар:

1) тәуекел деңгейі, бұзушылықтардың және (немесе) анықталған кемшіліктердің сипаты және олардың салдары;

2) жол берілген бұзушылықтардың және (немесе) кемшіліктердің және олардың, оның ішінде қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар үшін салдарының ауқымы және айтарлықтай болуы;

3) бұзушылықтардың және (немесе) анықталған кемшіліктердің жүйелілігі мен ұзақтығы;

4) жол берілген бұзушылықтардың және (немесе) анықталған кемшіліктердің микроқаржы ұйымының қаржылық жағдайына ықпалы;

5) жол берілген бұзушылықтардың және (немесе) анықталған кемшіліктердің туындауына негіз болған себептер;

5-1) бұрын қолданылған қадағалап ден қою шаралары мен санкцияларының болуы және тиімділігі (нәтижелілігі);

6) анықталған кемшіліктерді, тәуекелдерді немесе бұзушылықтарды жоюға және олардың тиімділігіне бағытталған дербес шаралар қабылдауы ескеріледі.

4. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтату мынадай жағдайларда:

1) микроқаржы ұйымы банк болып мемлекеттік қайта тіркелген кезден бастап;

2) "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген негіздер бойынша жүргізіледі.

"Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 35-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында көзделген жағдайда микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтатуға арналған өтінішке микроқаржылық қызметті жүзеге асырумен байланысты барлық міндеттемелердің орындалуы және баланста қолданыстағы микрокредиттердің жоқ екені туралы хат қоса беріледі.

5. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы шешім қабылданған күнінен бастап күшіне енеді.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысы мұндай шешім микроқаржы ұйымының назарына жеткізілген күннен бастап тоқтатыла тұрды деп есептеледі.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы қабылданған шешім жөніндегі ақпарат уәкілетті органның интернет-ресурсында қазақ және орыс тілдерінде жарияланады.

6. Уәкілетті органның микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысын тоқтата тұру не одан айыру туралы шешіміне сот тәртібімен шағым жасалады.

Уәкілетті органның микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензияның қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы шешіміне шағым жасау мұндай шешімнің орындалуын тоқтата тұрмайды.

7. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру микроқаржы ұйымының микрокредит беру туралы жаңа шарттар жасасуына, сондай-ақ осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда, микрокредит беру туралы қолданыстағы шарттардың талаптарын өзгертуіне тыйым салуға алып келеді.

Микрокредит беру туралы қолданыстағы шарттардың талаптарын өзгертуге, оның ішінде микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру кезеңінде олардың қолданылу мерзімін ұзартуға қарыз алушының келісімімен және микрокредит беру туралы шарттың қолданыстағы талаптарын сақтауды не жақсартуды қамтамасыз ететін және негізгі борыш сомасын, микрокредит бойынша мерзімді төлемдердің мөлшерін ұлғайтуды және қарыз алушының және (немесе) микроқаржы ұйымының жауапкершілігін көздемейтін талаптарда ғана жол беріледі.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясының қолданысы тоқтатыла тұрған микроқаржы ұйымы микрокредит беру туралы бұрын жасалған шарттар бойынша өзіне қабылдаған міндеттемелерді орындауға міндетті.

8. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиядан айырылған микроқаржы ұйымы микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға, сондай-ақ осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда, микрокредит беру туралы қолданыстағы шарттардың талаптарын өзгертуге құқылы емес.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясының қолданысы тоқтатылған микроқаржы ұйымының, сондай-ақ осы микроқаржы ұйымының құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлғаның микрокредит беру туралы қолданыстағы шарттардың талаптарын өзгертуіне сыйақы мөлшерлемесін азайту және (немесе) тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлдарды) азайту жағына қарай өзгертуді немесе оның толық күшін жоюды қоса алғанда, қарыз алушының келісімімен және микрокредит беру туралы шарттың қолданыстағы талаптарын сақтауды не жақсартуды қамтамасыз ететін және микрокредит бойынша негізгі борыш сомасын, мерзімді төлемдердің мөлшерін ұлғайтуды және қарыз алушының жауапкершілігін көздемейтін талаптарда ғана жол беріледі.

9. "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 35-бабы 1-тармағының 3) және 5) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясының қолданысы тоқтатылған микроқаржы ұйымы лицензиясы тоқтатылған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өзінің атауынан "микроқаржы ұйымы", "кредиттік серіктестік", "ломбард" деген сөздерді, олардан туындайтын, көрсетілген заңды тұлғаның микрокредиттер беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратынын болжайтын сөздерді немесе аббревиатураны алып тастау арқылы қайта тіркеу рәсімін жүргізуге не қайта ұйымдастыру немесе тарату туралы шешім қабылдауға міндетті.

Құқықтарды (талаптарды) осы Заңның 9-1-бабы 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғаларға беруді қоспағанда, микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясының қолданысы тоқтатылған, оның ішінде осы баптың 2-тармағында көзделген негіздер бойынша тоқтатылған микроқаржы ұйымының, сондай-ақ қайта ұйымдастыру нәтижесінде осы микроқаржы ұйымының құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлғаның микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) үшінші тұлғаға беруіне тыйым салынады.

Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес микрокредит беру туралы шарттар бойынша жеке тұлғалармен шарттық қатынастар тоқтатылғанға дейін микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясының қолданысы тоқтатылған микроқаржы ұйымы, сондай-ақ қайта ұйымдастыру нәтижесінде осы микроқаржы ұйымының құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлға Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитордың қарыз алушымен микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына, сондай-ақ кредиттік бюролардың дерекқорларындағы барлық қарыз алушылар жөніндегі ақпаратты жаңартуға қойылатын талаптар мен шектеулерді сақтауға міндетті.

Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясының қолданысы тоқтатылған микроқаржы ұйымының, сондай-ақ осы микроқаржы ұйымының құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлғаның жеке тұлғаға кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістер енгізуіне қарыз алушының келісімімен және сыйақы мөлшерлемесін және (немесе) мерзімді төлемдер мөлшерін азайту жағына қарай өзгертуді және (немесе) тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлдарды) азайту жағына қарай өзгертуді немесе оның толық күшін жоюды көздейтін жақсарту талаптарында ғана жол беріледі.

10. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясынан айырылған микроқаржы ұйымы жеке тұлғалардың кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес микрокредиттері бойынша берешекті өндіріп алуды және (немесе) осы Заңның 9-1-бабында белгіленген тәртіппен микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беруді уәкілетті орган микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиядан айыру туралы шешім қабылдаған күннен бастап жиырма төрт ай ішінде жүзеге асырады.

Жеке тұлғалардың микрокредит беру туралы шарттар бойынша өндіріп алынбаған және (немесе) құқықтары (талаптары) басқаға берілмеген, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес микрокредиттері бойынша берешегі уәкілетті органның микроқаржы ұйымын микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиядан айыру туралы шешім қабылдаған күнінен бастап жиырма төрт ай ішінде кешірілуге тиіс.

Ескерту. 16-бап жаңа редакцияда - ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

17-бап. Өтініш берушілердің жолданымдарын қарау

1. Микроқаржы ұйымдары уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға қойылатын талаптарға сәйкес микроқаржылық қызметті жүзеге асырумен байланысты жеке және заңды тұлғалардың жолданымдарын қарайды.

2. Өтініш берушінің жолданымын қарау мерзімі микроқаржы ұйымына келіп түскен күнінен бастап он бес жұмыс күнінен аспауға тиіс.

Жолданымды дұрыс қарау үшін маңызы бар нақты мән-жайларды анықтау қажет болған кезде жолданымды қарау мерзімі он бес жұмыс күніне ұзартылуы мүмкін, бұл туралы өтініш берушіні мерзімді ұзарту туралы шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде хабардар етеді.

Осы тармақта көзделген мерзімдер осы Заңның 9-2-бабының 2-тармағына сәйкес қарыз алушы жеке тұлғаның өтінішін қарау жағдайларына қолданылмайды.

3. Жолданымды қарау нәтижелері бойынша микроқаржы ұйымы өтініш берушіге оның жолданымының мәні бойынша жауап (шешім) жіберуге міндетті.

4. Мынадай:

1) жолданымда жауап жіберілуге тиіс мекенжай көрсетілмеген;

2) жолданымда өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және жеке сәйкестендіру нөмірі немесе оның толық атауы мен бизнес-сәйкестендіру нөмірі көрсетілмеген;

3) жолданымда былапыт не қорлайтын сөздер, микроқаржы ұйымының мүлкіне қатер төндіру, микроқаржы ұйымы қызметкерінің және (немесе) оның отбасы мүшелерінің өміріне, денсаулығына және мүлкіне қатер төндіру жазылған;

4) жолданымның мәтіні оқуға келмейтін;

5) жолданымды уәкілетті емес адам берген жағдайларда өтініш берушінің жолданымы қараусыз қалдырылуға тиіс.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2), 3), 4) және 5) тармақшаларында көзделген жағдайларда микроқаржы ұйымы өтініш берушінің жолданымын алған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде жолданымды қараусыз қалдыру себептерін көрсете отырып, өтініш берушіге жауап жібереді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5-тармақ 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

6. Микроқаржы ұйымдары (кредиттік серіктестіктер мен ломбардтарды қоспағанда) уәкілетті органға тізбесі, нысандары, мерзімдері мен ұсыну тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін, жеке және заңды тұлғалардың келіп түскен жолданымдары бойынша есептілікті ұсынады.

      Ескерту. 17-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      17-1-баппен толықтыру көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

18-бап. Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесі

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
1-тармақ 01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2-тармақ 01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

3. Өзінің қаржы-шаруашылық қызметіне бақылауды жүзеге асыру үшін кредиттік серіктестік, ломбард ішкі бақылау қызметін құруы мүмкін.

4. Ішкі бақылау қызметінің жұмыс істеу тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасында, сондай-ақ кредиттік серіктестіктің, ломбардтың ішкі қызметін реттейтін қағидаларда, ережеде және өзге де құжаттарда айқындалады.

Ескерту. 18-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

19-бап. Микроқаржы ұйымдары қызметiнiң қосымша түрлерi

Ескерту. 19-бап алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

20-бап. Берiлген микрокредит бойынша құжаттама жүргiзу тәртiбi

Ескерту. 20-бап алып тасталды – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

21-бап. Микрокредит беру құпиясы

1. Микрокредит беру құпиясы қарыз алушылар, микрокредиттердiң мөлшерлерi туралы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары туралы және микроқаржы ұйымының операциялары туралы (микрокредиттер беру қағидаларын қоспағанда) мәлiметтердi қамтиды.

Тарату процесіндегі микроқаржы ұйымының микрокредиттер беру туралы жасасқан шарттары жөнiндегi мәлiметтер микрокредит беру құпиясына жатпайды.

2. Микроқаржы ұйымдары микрокредит бepу құпиясына кепiлдiк бередi.

3. Микрокредит беру құпиясы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес берілген микрокредиттер бойынша қарыз алушыға, қарыз алушының жазбаша нысанда, сондай-ақ ақпараттандыру объектілері арқылы берген келісімі негізінде үшінші тұлғаға, кредиттік бюроға, сондай-ақ осы баптың 4, 5, 5-1 және 6-тармақтарында көрсетiлген тұлғаларға ғана ашылуы мүмкiн.

4. Қарыз алушылар, микрокредиттердiң мөлшерлерi туралы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары туралы, микроқаржы ұйымы жүргiзген операциялар туралы мәлiметтер:

1) қылмыстық қудалау функциясын жүзеге асыратын мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдарға: олар жүргiзiп жатқан қылмыстық iстер бойынша прокурор санкция берген жазбаша сұрау салу негiзiнде;

1-1) прокурордың санкциясымен Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарына және Мемлекеттік күзет қызметіне: барлау және (немесе) нұқсан келтіру акцияларының алдын алу, оларды әшкерелеу және жолын кесу үшін қажетті ақпаратты беру туралы олардың талап етуі бойынша;

1-2) активтерді қайтару жөніндегі уәкілетті органға бірінші басшы не оның міндетін атқарушы адам қол қойған, "Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бекітілген тізілімнің үзінді-көшірмесі қоса берілген жазбаша сұрау салу бойынша;

2) соттарға: олар жүргiзiп жатқан iстер бойынша соттың ұйғарымы, қаулысы, шешiмi және үкiмi негiзiнде;

3) мемлекеттік және жеке сот орындаушыларына: олар жүргізіп жатқан атқарушылық іс жүргізу істері бойынша әділет органдарының мөрімен немесе жеке сот орындаушысының мөрімен расталған, сот орындаушысының прокурор санкциялаған қаулысы негізінде;

4) прокурорға: оның құзыретi шегiнде өзінің қарауында жатқан материал бойынша тексеру ісін жүргізу туралы қаулы негiзiнде;

5) салықтық әкімшілендіру мақсатында ғана мемлекеттік кіріс органдарына: тексерiлетiн тұлғаға салық салуға байланысты мәселелер бойынша нұсқама негiзiнде беріледі, кредиттік бюролар активтер мен міндеттемелер туралы, кірістер мен мүлік туралы декларацияларды ұсыну жөніндегі міндет туындаған қарыз алушы-жеке тұлға бойынша береді;

6) қарыз алушының өкiлдерiне: сенімхат негізінде, жеке тұлға болып табылатын қарыз алушы бойынша нотариат куәландырған сенімхат негізінде;

7) оңалту және банкроттық саласындағы уәкілетті органға: өзі жөнінде соттың банкрот деп тану туралы заңды күшіне енген шешімі бар тұлғаға қатысты, банкроттық және (немесе) оңалту туралы іс қозғалғанға дейін бес жыл ішіндегі кезең үшін прокурордың санкциясымен;

8) Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы бойынша мемлекеттік басқару саласындағы уәкілетті органға: "Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген рәсімдерді қолдану туралы арыз берген азаматқа қатысты сұрау салу негізінде осындай сұрау салу берілгенге дейінгі үш жыл ішіндегі кезең үшін;

9) қаржы басқарушысына: төлем қабілеттілігін қалпына келтіру немесе сот арқылы банкроттық рәсімін қолдану туралы іс қозғалған азаматқа қатысты сұрау салу негізінде прокурордың санкциясымен беріледі. Өкілеттіктерді растау мақсатында сұрау салуға соттың рәсімді қолдану туралы іс қозғау жөніндегі ұйғарымы қоса беріледі;

10) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға: өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметін бақылауды жүзеге асырумен байланысты мәселелер бойынша беріледі.

5. Қарыз алушы, микрокредит мөлшерi туралы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге де талаптары жөнiндегi мәлiметтер қарыз алушы қайтыс болған жағдайда, осы баптың 4-тармағында көзделген тұлғалардан басқа, жазбаша сұрау салу негiзiнде, сондай-ақ:

1) қарыз алушы өсиетте көрсеткен тұлғаларға;

2) нотариустарға: өздерінің іс жүргізуіндегі мұрагерлiк iстер бойынша нотариустың сұрау салуы негiзiнде беріледі.

3) шетелдiк консулдық мекемелерге: олар жүргiзiп жатқан мұрагерлiк iстер бойынша берiледi.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5-1-тармақ жаңа редакцияда көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5-1. Микрокредит беру құпиясы микроқаржы омбудсманына өзінің қарауында жатқан, қарыз алушы-жеке тұлғалардың микрокредит беру туралы, оның ішінде құқықтар (талаптар) осы Заңның 9-1-бабының 4-тармағында және 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғаға берілген шарттан туындайтын келіспеушіліктерді реттеу жөніндегі жолданымдары бойынша ашылуы мүмкін.

6. Мыналар:

1) кредиттік бюроларға микроқаржы ұйымдарының теріс ақпарат беруі және күнтізбелік жүз сексен күннен асатын мерзімі өткен берешегі жөнінде кредиттік тарих субъектісі туралы кредиттік бюролардың теріс ақпарат беруі;

2) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) басқаға берілген (қайта берілген) кезде осы Заңның 9-1-бабы 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғалардың микрокредит беру туралы шарт (берілген микрокредит) бойынша ақпаратты осы Заңның 9-1-бабының 4-тармағында және 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғаларға беруі;

3) осы Заңның 9-1-бабы 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғалардың коллекторлық агенттікпен жасалған, нысанасы берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу, сондай-ақ қарыз алушының берешегіне байланысты ақпарат жинау жөніндегі қызметтерді көрсету болып табылатын шарт шеңберінде осы коллекторлық агенттікке немесе осы Заңның 9-1-бабына сәйкес сенімгерлік басқару шарты шеңберінде сервистік компанияға микрокредит жөнінде ақпарат беруі;

4) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен уәкілетті орган арасында ақпарат, оның ішінде микрокредит беру құпиясын құрайтын мәліметтер алмасу;

5) мемлекеттік органның лауазымды адамының немесе микроқаржы ұйымында басқарушылық функцияларды орындайтын адамның қылмыстық қудалау органына қылмыстық құқық бұзушылық туралы хабар жіберілген кезде растау құжаттары мен материалдары ретінде микрокредит беру құпиясын қамтитын құжаттар мен мәліметтерді ұсынуы;

6) алаяқтық белгілері бар төлем транзакциялары бойынша деректер алмасу орталығы, микроқаржы ұйымдары, өзге де қаржы ұйымдары, "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 1-тармағының 8) және 9) тармақшаларында көзделген көрсетілетін төлем қызметтерін ұсынатын төлем ұйымдары, ұялы байланыс операторлары, қылмыстық қудалау, ұлттық қауіпсіздік органдары және құқық қорғау органдары, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, уәкілетті орган, қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің шешімі бойынша антифрод-орталыққа қатысушылар болып табылатын өзге де тұлғалар арасында алаяқтық белгілері бар төлем транзакциялары бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде айқындалған тәртіппен жүзеге асырылатын өзге де төлемдер және (немесе) аударымдар бойынша мәліметтер алмасу микрокредит беру құпиясын ашу болып табылмайды.

Ескерту. 21-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 07.03.2014 N 177-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 N 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 28.11.2014 № 257-V (қолданысқа енгізілу тәртібін 10-баптың 12) тармақшасынан қараңыз); 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.11.2015 № 422-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.12.2016 № 36-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін екі ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.05.2017 № 63-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.01.2019 № 217-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап үш ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 14.07.2022 № 141-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.07.2023 № 23-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 21.05.2024 № 86-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.07.2025 № 207-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.07.2025 № 210-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

22-бап. Бухгалтерлiк есепті жүргiзу және қаржылық есептiлiкті жасау

Микроқаржы ұйымының бухгалтерлік есепті жүргізуі және қаржылық есептілікті жасауы, бухгалтерлік есептің жүргізілуін автоматтандыру Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.

Ескерту. 22-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі).

23-бап. Құжаттарды сақтау

Микроқаржы ұйымының қызметiне байланысты құжаттарды сақтау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

24-бап. Микроқаржы ұйымы тарататын және орналастыратын жарнама

Ескерту. 24-баптың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

1. Микроқаржы ұйымдары, кредиттік серіктестіктер, ломбардтар ретiнде тiркелмеген заңды тұлғалардың микрокредиттер беру жөнiндегi кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға құқығы жоқ.

2. Микроқаржы ұйымдарына:

1) жөнсіз жарнама жасауға;

2) Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасына сәйкес келмейтін шарттарда микрокредит ұсынуға байланысты жарнама жасауға;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
3) тармақша 01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

2-1. Микроқаржы ұйымы микрокредит бойынша сыйақы шамалары туралы ақпаратты қамтитын жарнаманы тарату және (немесе) орналастыру кезінде жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін көрсетуге міндетті.

2-2. Микрокредит бойынша сыйақының шамалары туралы ақпаратты қамтитын жарнаманы тарату кезінде, оның ішінде оны жариялау кезінде жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі қаріптердің өлшемі мен ресімделу стилі бойынша басқа да сыйақы мөлшерлемелерімен бірдей нысандағы цифрлық мәнде көрсетіледі. Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін осы жарнамада өзге ақпаратты көрсеткен кезде пайдаланылатын қаріптен кіші қаріппен көрсетуге жол берілмейді.

3. Уәкілетті орган микроқаржы ұйымынан шындыққа сәйкес келмейтін жарнамаға өзгерістер енгізуді, оны тоқтатуды немесе оны теріске шығару туралы жариялауды талап етуге құқылы.

Осы талап уәкілетті орган белгілеген мерзімде орындалмаған жағдайда, уәкілетті орган жарнамадағы мәліметтердің шындыққа сәйкес келмейтіні туралы ақпаратты жариялауға не осындай жарнаманы жариялаған микроқаржы ұйымы есебінен оларды нақтылауға құқылы.

4. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясы жоқ заңды тұлғалардың микроқаржылық қызмет санатына жататын, жүзеге асырылатын қызмет көрсетулерді жарнамалауына тыйым салынады.

Ескерту. 24-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

25-бап. Микроқаржы ұйымдарын қайта ұйымдастыру және тарату

1. Микроқаржы ұйымдарын қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген тәртiппен жүзеге асырылады.

Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында қайта ұйымдастыру осы Заңда көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып жүзеге асырылады.

2. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыру (бұдан әрі – микроқаржы ұйымын банкке айналдыру) деп осы Заңда және "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген талаптарға сәйкес банк мәртебесін алу және қызметті жүзеге асыру мақсатында микроқаржы ұйымының қызметін өзгертуге бағытталған іс-шаралар кешені түсініледі.

Акционерлік қоғам нысанында қызметін жүзеге асыратын микроқаржы ұйымдары ғана микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға жатады.

Құрылатын акционерлік қоғамның жарғылық капиталын қалыптастыру резервтік капиталдың және (немесе) бөлінбеген пайданың есебінен де жүзеге асырылуы мүмкін.

Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нәтижесінде құрылған банк оның барлық құқықтары (талаптары) мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болып табылады.

3. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру шеңберінде микроқаржы ұйымын банк етіп мемлекеттік қайта тіркеуді "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға уәкілетті органның рұқсаты және микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шаралардың іске асырылуы туралы ол мақұлдаған есеп негізінде жүзеге асырады.

Ескерту. 25-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

25-1-бап. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға уәкілетті органның рұқсаты

1. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру уәкілетті органның рұқсатымен микроқаржы ұйымы акционерлерінің жалпы жиналысының шешімі бойынша жүзеге асырылады.

Уәкілетті орган микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсат беру туралы өтінішті уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген құжаттар берілген күннен бастап алпыс бес жұмыс күні ішінде қарауға тиіс.

Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат беру тәртібі, сондай-ақ микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға уәкілетті органның рұқсатын беру үшін қажетті құжаттардың тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

Уәкілетті орган микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсат берумен бір мезгілде "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-5 бабында көзделген тәртіппен рұқсаттар мен келісімдер береді.

2. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсаттың уәкілетті орган банкке банк операцияларын жүргізуге лицензия беру туралы шешім қабылдағанға дейін заңды күші болады.

3. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға берілген рұқсаттың мынадай:

1) микроқаржы ұйымы өзге нысанда қайта ұйымдастыру немесе тарату арқылы өз қызметін ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдаған;

2) сот микроқаржы ұйымының қызметін тоқтату туралы шешім қабылдаған;

3) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 19-бабында көзделген тәртіппен банк операцияларын немесе өзге де операцияларды жүргізуге арналған лицензия алынбаған жағдайларда күші жойылды деп есептеледі.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жағдайларда, "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-5-бабында көзделген тәртіппен бұрын берілген рұқсат беру құжаттарының күші жойылды деп есептеледі.

Ескерту. 3-тарау 25-1-баппен толықтырылды – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

25-2-бап. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсат беруден бас тарту негіздері

1. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсат беруден бас тарту мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) банк атауының "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 3-тармағының талаптарына сәйкес келмеуі;

2) банктің ірі қатысушысы (банк холдингі) мәртебесін иеленетін микроқаржы ұйымы акционерлерінің қаржылық жағдайының орнықсыздығы.

Қаржылық жағдайдың орнықсыздығы деп "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында белгіленген белгілердің бірінің болуы түсініледі;

3) акционер жеке тұлға не акционер заңды тұлғаның атқарушы органының не басқару органының бірінші басшысы:

оның жойылмаған немесе алынбаған сотталғандығы бар болған;

Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің уәкілетті органы немесе қаржылық қадағалау органы банкке реттеу режимін қолдану туралы шешімді, қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруды тоқтатуға алып келген, оларды лицензиядан айыру туралы шешімді қабылдағанға дейін не Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде қаржы ұйымының, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымының басқару органының бірінші басшысы, атқарушы органының бірінші басшысы немесе оның орынбасары, бас бухгалтері лауазымын атқарған жағдайларда жүргізіледі.

Көрсетілген талап уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы банкке реттеу режимін қолдану туралы шешімді, қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруды тоқтатуға алып келген, оларды лицензиядан айыру туралы шешімді қабылдағаннан кейін не қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында белгіленген тәртіппен мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгеннен кейін он жыл бойы қолданылады. Осы тармақшаның мақсаттары үшін қаржы ұйымы деп Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының филиалы, Қазақстан Республикасының бейрезидент сақтандыру брокерінің филиалы да түсініледі;

4) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында белгіленген талаптардың сақталмауы;

5) уәкілетті органның "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-5-бабына сәйкес банктің ірі қатысушысы, банк холдингі мәртебесін иеленуге келісім беруден бас тартуы;

6) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

7) банктің бизнес-жоспарының және өтініш беруші ұсынған өзге де құжаттардың:

алғашқы үш қаржы жылы (операциялық жыл) өткеннен кейін банк қызметінің рентабельді болатынын;

банк тәуекелді шектеуге қойылатын талаптарды сақтауға және тиісті басқару құрылымын құруға ниетті екенін;

банктің өз қызметінің жоспарларына сәйкес келетін ұйымдық, есептік және бақылау құрылымының бар екенін көрсетпеуі;

8) ұсынылған құжаттар бойынша уәкілетті орган ескертулерінің ол белгілеген мерзімде жойылмауы;

9) микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының осы Заңның 25-3-бабында көзделген талаптарға сәйкес келмеуі;

10) микроқаржы ұйымын банкке айналдыру салдарының қаржылық болжамынла микроқаржы ұйымын банкке айналдыру салдарынан микроқаржы ұйымының қаржылық жағдайының нашарлауының және (немесе) құрамына банк және (немесе) банк холдингі кіретін банк конгломератының пруденциялық нормативтерді сақтамауының күтілуі;

11) микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсат беру туралы өтініш берілген күннің алдындағы соңғы үш ай ішінде және (немесе) өтінішті қарау кезеңінде микроқаржы ұйымының белгіленген пруденциялық нормативтерді және (немесе) сақталуы міндетті басқа да нормалар мен лимиттерді сақтамауы;

12) өтініш берілген күнге және құжаттарды қарау кезеңінде микроқаржы ұйымында осы Заңның 28-бабында көзделген жазбаша нұсқама түрінде қадағалап ден қоюдың қолданыстағы шарасының және (немесе) Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 211-бабының бірінші, 3-1, төртінші бөліктерінде және 227-бабының үшінші бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жазалардың болуы;

13) осы Заңның 25-1-бабының талаптарының сақталмауы.

2. Уәкілетті орган өтініш берушіні бас тарту негіздері туралы жазбаша хабардар етуге міндетті.

3. Рұқсатты беруге негіз болған анық емес мәліметтер анықталған жағдайда, уәкілетті орган микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға берілген рұқсатты кері қайтарып алады.

Микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсат кері қайтарып алынған немесе микроқаржы ұйымы осы рұқсатты ерікті түрде қайтарған кезде уәкілетті орган рұқсатты кері қайтарып алуға негіз болып табылатын факт анықталған немесе микроқаржы ұйымы рұқсатты ерікті түрде қайтару туралы өтініш берген күннен бастап екі айдың ішінде бұрын берілген рұқсаттың күшін жою туралы шешім қабылдайды.

Микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға өзіне берілген рұқсатты уәкілетті органның микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсатында көрсетілген айналдыру мерзімі өткенге дейін ерікті түрде қайтаруға құқылы.

Микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға рұқсатты ерікті түрде қайтарған кезде микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға бұрын берілген рұқсаттың және "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-5-бабына сәйкес берілген келісімнің күші жойылды деп есептеледі.

Ескерту. 3-тарау 25-2-баппен толықтырылды – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

25-3-бап. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспары

1. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын микроқаржы ұйымының директорлар кеңесі бекітеді.

2. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында іске асыру мерзімдерін қоса алғанда, мынадай іс-шаралардың егжей-тегжейлі сипаттамасы қамтылуға тиіс:

1) банктің банк операцияларын жүргізу туралы шарттардың үлгілік шарттарын әзірлеу;

2) айналдыру туралы хабарландыруды Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын мерзімді баспасөз басылымдарында қазақ және орыс тілдерінде жариялау және микроқаржы ұйымының интернет-ресурсында орналастыру;

3) қызметтің жаңа түрлерін ескере отырып, микроқаржы ұйымын корпоративтік басқаруды және оның ішкі саясаттары мен рәсімдерін, өзге де ішкі құжаттарын қайта қарау және өзгерту;

4) микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуына жауапты микроқаржы ұйымының басшы қызметкерлерін айқындау;

5) осы Заңның 25-4-бабына сәйкес микрокредит беру туралы шарттар бойынша клиенттермен жұмыс жүргізу;

6) барлық ұйымдастырушылық-техникалық іс-шараларды жүргізу, оның ішінде уәкілетті органның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес келетін, бухгалтерлік есепке алу мен бас бухгалтерлік кітаптың жүргізілуін автоматтандыру бойынша үй-жайларды, жабдықты және бағдарламалық қамтылымды дайындау, банктің банк операцияларын және өзге де операцияларды жүргізуі үшін бағдарламалық қамтылымды пысықтау, тиісті персоналды жалдау үшін қызметкерлердің тегін, атын, әкесінің атын (егер олар жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) көрсете отырып, штат кестесінің, банк қызметін және өзге де қызметті жүзеге асыру қағидаларының, ішкі аудит қызметі, кредит комитеті туралы ереженің жобаларын дайындау;

7) алып тасталды - ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

8) "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабына сәйкес банктің басшы қызметкерлері лауазымына кандидаттарды келісу;

9) осы тармақтың 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7) және 8) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың іске асырылуы туралы есепті уәкілетті органға ұсыну;

10) микроқаржы ұйымын банк етіп мемлекеттік қайта тіркеу туралы өтінішпен "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына жүгіну;

11) микроқаржы ұйымы банк болып мемлекеттік қайта тіркелгеннен кейін банк қызметін және өзге де қызметті жүзеге асыру қағидаларын, қызметкерлердің тегін, атын және әкесінің атын (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) көрсете отырып, штат кестесін бекіту, банктің директорлар кеңесінің ішкі аудит қызметі, кредит комитеті туралы ережені бекітуі;

12) банктің банк операцияларын және өзге де операцияларды жүргізуге лицензия беру туралы өтінішпен уәкілетті органға жүгіну;

13) микроқаржы ұйымын банкке айналдырудың осы Заңның 25-4-бабының 4-тармағында көрсетілген мерзімнен аспауға тиісті жоспарланатын мерзімі;

14) микроқаржы ұйымын банкке айналдыру үшін қажетті өзге де іс-шаралар.

3. Уәкілетті органның рұқсатында көрсетілген айналдыру мерзімі аяқталғанға дейін екі айдан кешіктірмей, микроқаржы ұйымы уәкілетті органға іс-шаралардың орындалуын растайтын құжаттарды қоса бере отырып, микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шаралардың іске асырылуы туралы есепті ұсынады.

4. Осы баптың 3-тармағында көрсетілген есепке ескертулер болған кезде уәкілетті орган микроқаржы ұйымынан қосымша іс-шаралардың орындалуын және (немесе) қосымша ақпарат пен құжаттардың берілуін талап етуге құқылы. Микроқаржы ұйымы уәкілетті органның ескертулерін ескеруге (талап етілетін қосымша іс-шараларды орындауға және (немесе) қосымша ақпарат пен құжаттарды беруге) және уәкілетті орган белгілеген мерзімде растайтын құжаттарды қоса бере отырып, микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шаралардың іске асырылуы туралы есепті уәкілетті органға қайта ұсынуға міндетті.

5. Уәкілетті орган микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шаралардың іске асырылуы туралы есеп уәкілетті органға ұсынылған күннен бастап екі ай ішінде оны мақұлдайды немесе мақұлдаудан бас тартады.

Ескерту. 3-тарау 25-3-баппен толықтырылды – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

25-4-бап. Микроқаржы ұйымының банкке айналуы кезеңіндегі қызметі

1. Айналдыру кезеңінде микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шараларды жүзеге асыруға міндетті.

2. Микроқаржы ұйымы микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға уәкілетті органның рұқсатын алғаннан кейін он жұмыс күні ішінде:

1) микроқаржы ұйымын банкке айналдыру туралы хабарландыруды қазақ және орыс тілдерінде Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын мерзімді баспасөз басылымдарында жариялайды және микроқаржы ұйымының интернет-ресурсында орналастырады;

2) микроқаржы ұйымының клиенттеріне микрокредит беру туралы шартта көзделген тәсілмен жүргізілуі жоспарланатын банк операциялары мен өзге де операциялардың тізбесін көрсете отырып, микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жүргізілетіні туралы хабарламаны жібереді.

3. Микроқаржы ұйымына микрокредит беру туралы жаңа шарттар жасасуға және осы Заңда көзделген өзге де қызмет түрлерін жүзеге асыруға және, банк болып мемлекеттік қайта тіркелгеннен кейін қарыз алушылар үшін шарттарды жақсарту жағына қарай өзгертуді қоспағанда, клиенттермен жасалған микрокредит беру туралы шарттардың талаптарын өзгертуге тыйым салынады.

4. Микроқаржы ұйымын банкке айналдыру мерзімін бір жылдан асыруға болмайды. Осы мерзімді уәкілетті орган микроқаржы ұйымын банкке айналдыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шаралардың іске асырылуы туралы есепті қарау және микроқаржы ұйымының осы Заңның 25-3-бабының 4-тармағына сәйкес уәкілетті органның ескертулерін жою мерзіміне тоқтата тұрады.

Ескерту. 3-тарау 25-4-баппен толықтырылды – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

25-5-бап. Микроқаржы ұйымын мемлекеттік қайта тіркеу және банктің банк операцияларын және өзге де операцияларды жүргізуге лицензия беру

1. Уәкілетті орган осы Заңның 25-3-бабының 3-тармағында көрсетілген есепті мақұлдағаннан кейін микроқаржы ұйымын банк етіп мемлекеттік қайта тіркеу үшін микроқаржы ұйымы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына жүгінуге міндетті.

2. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға бұрын берілген лицензия микроқаржы ұйымы банк болып мемлекеттік қайта тіркелген кезден бастап өз қолданысын тоқтатады.

3. Микроқаржы ұйымы уәкілетті органның рұқсатында көрсетілген айналдыру мерзімі аяқталғанға дейін күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей, уәкілетті органға "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 19-бабында көзделген тәртіппен банк операцияларын және өзге де операцияларды жүргізуге арналған лицензияны беру туралы өтінішпен жүгінуге міндетті.

4. Банк операцияларын немесе өзге де операцияларды жүргізуге арналған лицензияны беруден бас тарту "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабында көзделген жағдайларда жүргізіледі.

5. Микроқаржы ұйымына банктің банк операцияларын және өзге де операцияларды жүргізуге лицензия берілген кезден бастап микроқаржы ұйымын банкке айналдыру аяқталды деп есептеледі.

Ескерту. 3-тарау 25-5-баппен толықтырылды – ҚР 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

4-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ, ОЛАРДЫҢ
ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ

26-бап. Микроқаржы ұйымы үшін белгіленетін пруденциялық нормативтер және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттер

Пруденциялық нормативтердің және сақталуы мiндеттi өзге де нормалар мен лимиттердің құрамына:

1) жарғылық капиталдың ең төменгi мөлшерi;

2) меншікті капиталдың ең төменгi мөлшерi;

3) меншікті капиталдың жеткiлiктiлiгi;

4) бір қарыз алушыға тәуекелдің ең жоғарғы мөлшері;

5) левередж коэффициенті;

6) қарыз алушының борыштық жүктемесінің коэффициенті;

7) қарыз алушының кірісіне қатысты борыш коэффициенті кіреді.

Ескерту. 26-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

27-бап. Уәкілетті органның құзыреті

Ескерту. 27-баптың тақырыбына өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

Уәкілетті орган:

1) микроқаржылық қызметті лицензиялауды жүзеге асырады;

1-1) осы Заңның 2-1-бабының 1 және 2-тармақтарында көзделген мақсат пен міндеттерге және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың орындауы үшін міндетті микроқаржылық қызметті реттеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерді қабылдайды. Заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің тізбесі уәкілетті орган туралы ережеде айқындалады;

2) алып тасталды – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

3) тиісті микроқаржылық қызмет түріне қатысты пруденциялық нормативтердi және микроқаржы ұйымының сақтауы мiндеттi өзге де нормаларды және лимиттердi, оларды есептеу әдістемесін әзірлейді және бекітеді;

4) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);
4-1) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

4-2) микрокредит алуға қажетті құжаттардың тізбесін, сондай-ақ микрокредит беру туралы шарт бойынша кредиттік дерекнаманы жүргізу тәртібін айқындайды;

4-3) Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігімен келісу бойынша ломбардта заттарды сақтау, ломбардтардың үй-жайларының қауіпсіздігін және техникалық нығайтылуын қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды, ломбардтарда заңсыз алынған заттардың айналымына қарсы іс-қимыл жөніндегі шараларды белгілеу мәселелерін қоса алғанда, ломбардтардың қызметін ұйымдастыру тәртібін бекітеді;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-4) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-4) рұқсаттар және хабарламалар саласындағы уәкілетті органмен және ақпараттандыру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша микроқаржылық қызметті лицензиялау қағидаларын бекітеді;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-5) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-5) рұқсаттар және хабарламалар саласындағы уәкілетті органмен және ақпараттандыру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға рұқсат беру қағидаларын, сондай-ақ микроқаржы ұйымын банкке айналдыру нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастыруға уәкілетті органның рұқсатын беру үшін қажетті құжаттар тізбесін, микроқаржы ұйымын банкке айналдыруға уәкілетті органның рұқсатын алуға арналған өтініштің, рұқсаттың нысандарын және мәліметтердің нысандарын бекітеді;

5) берілген микрокредиттер бойынша активтер мен шартты міндеттемелерді сыныптауды жүзеге асыру және оларға қарсы провизиялар (резервтер) құру қағидаларын әзірлейді және салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсімін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органмен келісім бойынша бекітеді;

Микроқаржы ұйымы құрған провизиялардың (резервтердің) жеткіліктілігін бағалауды уәкілетті орган халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкестігі, олардың сақталуы мен қолданылуы тұрғысынан, оның ішінде уәжді пайымдауды пайдалана отырып жүзеге асырады;

6) микроқаржы ұйымының қызметіне тексеруді жүзеге асырады;

6-1) микроқаржы ұйымдарының Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасында көзделген талаптарды сақтауын бақылауды жүзеге асырады;

6-2) қадағалап ден қою шараларын қолданады;

7) сотқа:

осы Заңның 16-бабының 9-тармағының бірінші бөлігінде көзделген талап орындалмаған жағдайда, микроқаржы ұйымдарын;

микроқаржы ұйымдары, кредиттік серіктестіктер, ломбардтар ретінде тіркелген, микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алуға осы Заңның 14-бабының 1-тармағында белгіленген мерзім ішінде өтініш жасамаған, сондай-ақ осы Заңның 15-бабы 2-тармағының бірінші және үшінші бөліктерінде көзделген талаптарды орындамаған заңды тұлғаларды;

2021 жылға дейін микроқаржы ұйымдары, кредиттік серіктестіктер, ломбардтар ретінде тіркелген, микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алуға осы Заңның 31-бабының 2-1-тармағында белгіленген мерзім ішінде өтініш жасамаған заңды тұлғаларды;

қарыз беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын (микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алған, кредиттік серіктестіктер, ломбардтар, сондай-ақ микроқаржы ұйымдары ретінде тіркелген тұлғаларды қоспағанда), осы Заңға сәйкес микроқаржы ұйымы ретінде мемлекеттік тіркеуден (қайта тіркеуден) өтпеген заңды тұлғаларды;

осы Заңның 31-бабының 1-тармағына сәйкес мемлекеттік қайта тіркеуден өтпеген микрокредиттік ұйымдарды мәжбүрлеп қайта ұйымдастыру не тарату туралы талап қою береді;

7-1) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясынан айырылған микроқаржы ұйымының немесе қайта ұйымдастыру нәтижесінде осы микроқаржы ұйымының құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлғаның лицензиядан айыру кезіне микроқаржы ұйымы орындамаған микрокредит беру туралы шарттар бойынша сыйақы мен тұрақсыздық айыбының (айыппұлдардың, өсімпұлдардың) құқыққа сыйымсыз ұсталған сомаларын қарыз алушы жеке тұлғаларға қайтаруды көздейтін қадағалап ден қою шараларын мәжбүрлеп орындау туралы сотқа талап қоюды береді;

7-2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты тексеру жүргізуге тапсырма береді;

8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Ескерту. 27-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 10.06.2014 № 206-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.07.2022 № 138-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

28-бап. Қадағалап ден қою шаралары

1. Уәкілетті орган микроқаржы ұйымының кредиторлары мен клиенттерінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, микроқаржы ұйымының қаржылық жағдайының нашарлауына және микроқаржы ұйымының қызметіне байланысты тәуекелдердің ұлғаюына жол бермеу мақсатында микроқаржы ұйымына қадағалап ден қою шараларын қолданады.

2. Қадағалап ден қою шараларын қолдануға мыналар негіз болып табылады:

1) Қазақстан Республикасы заңдарының және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын сақтамау;

2) уәкілетті орган бақылау және қадағалау жөніндегі функцияларды жүзеге асыру шеңберінде, оның ішінде уәжді пайымдауды пайдалана отырып анықтаған, микроқаржы ұйымының қызметіндегі микроқаржы ұйымының тұрақты жұмыс істеуіне және (немесе) оның кредиторларының және (немесе) клиенттерінің мүдделеріне қатер төндіретін жағдайдың туындауына алып келуі мүмкін кемшіліктер және (немесе) тәуекелдер;

3) уәкілетті органның бақылау және қадағалау жөніндегі функцияларды жүзеге асыру шеңберінде микроқаржы ұйымының басшы қызметкерлері мен қызметкерлерінің өз клиенттерінің құқықтары мен заңды мүдделерін бұзуға алып келген құқыққа сыйымсыз әрекеттерін немесе әрекетсіздігін анықтауы;

4) уәкілетті органның құзыретіне кіретін мәселелер бойынша басшы қызметкердің (басшы қызметкерлердің) әрекеттерін (әрекетсіздігін) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес келмейтін және (немесе) олардың микроқаржы ұйымына және (немесе) оның клиенттеріне және (немесе) кредиторларына залал келтіргенін айғақтайтын әрекеттер (әрекетсіздік) деп тану үшін жеткілікті деректер;

5) уәкілетті органның сұрау салуы бойынша мәліметтерді ұсынбау және (немесе) анық емес мәліметтер ұсыну;

6) анық емес қаржылық немесе өзге де есептілікті ұсыну;

7) осы Заңға сәйкес бұрын қолданылған қадағалап ден қою шараларын орындамау;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
8) тармақшаның қолданысы 01.01.2027 дейін тоқтатыла тұрады, тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакцияда қолданыста болады – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

8) микроқаржы ұйымының микроқаржы омбудсманының офисіне міндетті жарналарды төлеу жөніндегі міндеттемелерді орындамауы немесе тиісінше орындамауы;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
9) тармақшаның қолданысы 01.01.2027 дейін тоқтатыла тұрады, тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакцияда қолданыста болады – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9) микроқаржы ұйымының микроқаржы омбудсманының шешімін қарыз алушы жеке тұлға қабылдаған жағдайда осы Заңның 29-3-бабының 5-тармағында белгіленген мерзімде оны орындамауы.

3. Уәкілетті орган анықталған бұзушылықтарды, оның ішінде уәжді пайымдау пайдаланыла отырып анықталған бұзушылықтарды жою мақсатында микроқаржы ұйымына:

1) микроқаржы ұйымы қызметінің Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестігін қамтамасыз ету;

2) шығыстарды қысқарту, оның ішінде қызметкерлерді қосымша жалдауды тоқтату немесе шектеу, жекелеген филиалдарды жабу, басшы қызметкерлердің ақшалай сыйақыларын және материалдық көтермелеудің басқа да түрлерін шектеу арқылы қысқарту;

3) халықаралық қаржылық есептілік стандарттары бойынша провизиялар (резервтер) қалыптастыру (толық қалыптастыру);

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4) тармақшаның қолданысы 01.07.2026 дейін тоқтатыла тұрады, тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакцияда қолданыста болады – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4) ішкі саясат пен рәсімдерді, тәуекелдердің жол берілетін мөлшеріне арналған лимиттерді қайта қарау;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
5) тармақшаның қолданысы 01.07.2026 дейін тоқтатыла тұрады, тоқтатыла тұру кезеңінде осы редакцияда қолданыста болады – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5) осы Заңның 14-бабында аталған адамдарды қызметтік міндеттерін орындаудан шеттету бойынша, оның ішінде микроқаржы ұйымы осы Заңның 14-бабында аталған адамдарды қызметтік міндеттерін орындаудан уәкілетті орган осы қадағалап ден қою шарасын қолданғанға дейін шеттеткен жағдайларда;

6) микроқаржы ұйымы кредиторларының және (немесе) клиенттерінің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына ықпал еткен себептерді және (немесе) жағдайларды жою бойынша талаптар қою арқылы қадағалап ден қою шараларын қолданады.

4. Бір қадағалап ден қою шарасын қолдану басқа да қадағалап ден қою шараларының қолданылуын жоққа шығармайды, бұрын қабылданған шаралардың қолданысын тоқтата тұрмайды және тоқтатпайды.

5. Осы баптың 3-тармағында көзделген шаралар жазбаша нұсқама немесе жазбаша келісім нысанында қолданылады.

6. Осы баптың 3-тармағында белгіленген, орындалуы міндетті шараларды қабылдауға микроқаржы ұйымына берілген нұсқау жазбаша нұсқама болып табылады.

Жазбаша нұсқамада уәкілетті органның осы баптың 3-тармағында белгіленген талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – іс-шаралар жоспары) уәкілетті орган белгілеген мерзімде ұсыну туралы талап қамтылуы мүмкін.

Іс-шаралар жоспарында бұзушылықтардың, олардың туындауына алып келген себептердің сипаттамасы, жоспарланған іс-шаралар тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімдері, сондай-ақ жауапты басшы қызметкерлер көрсетіледі.

Уәкілетті органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Уәкілетті органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау оның орындалуын тоқтата тұрмайды.

7. Анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері және (немесе) анықталған бұзушылықтар жойылғанға дейін микроқаржы ұйымы өзіне қабылдайтын шектеулер тізбесі көрсетіле отырып, осы баптың 3-тармағында белгіленген шараларды орындау туралы уәкілетті орган мен микроқаржы ұйымы арасында жасалған жазбаша келісім жазбаша келісім болып табылады.

Жазбаша келісімге қол қоя отырып, микроқаржы ұйымы оның шарттарын орындау бойынша өзіне міндеттемелер қабылдайды.

Жазбаша келісімге микроқаржы ұйымы тарапынан міндетті түрде қол қойылуға тиіс.

8. Микроқаржы ұйымы уәкілетті органды жазбаша нұсқамада және (немесе) іс-шаралар жоспарында және (немесе) жазбаша келісімде көрсетілген шараларды осы құжаттарда көзделген мерзімдерде орындау туралы хабардар етуге міндетті.

9. Бұзушылықты жазбаша нұсқамада және (немесе) іс-шаралар жоспарында және (немесе) жазбаша келісімде белгіленген мерзімдерде жою микроқаржы ұйымына байланысты емес себептер бойынша мүмкін болмаған жағдайда, жазбаша нұсқаманы және (немесе) іс-шаралар жоспарын, жазбаша келісімді орындау жөніндегі мерзім уәкілетті орган белгілеген күнге дейін ұзартылуы мүмкін.

Егер бұзушылықты жою үшін белгіленген мерзім бір айдан асатын болса, микроқаржы ұйымы уәкілетті органды орын алған кемшіліктерді жою жөніндегі іс-шараларды орындау туралы ай сайын, айдың жиырмасыншы күніне дейін хабардар етеді.

10. Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын бұзғаны үшін жазбаша ескерту шығарылғаннан кейін бір жыл ішінде уәкілетті орган осындай бұзушылыққа ұқсас қайта жасалған бұзушылықты анықтаған жағдайда микроқаржы ұйымына осы баптың 11-тармағында көзделген санкциялар қолданылуы мүмкін екендігі туралы уәкілетті органның хабардар етілуі жазбаша ескерту болып табылады.

11. Уәкілетті орган қадағалап ден қоюдың қолданылған шараларына қарамастан, микроқаржы ұйымына осы Заңның 16-бабында белгіленген негіздер бойынша микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру не одан айыру түріндегі санкцияны қолдануға құқылы.

Ескерту. 28-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

29-бап. Микроқаржы ұйымының қызметін тексеру

1. Микроқаржы ұйымының қызметiн тексерудi уәкілетті орган дербес не басқа мемлекеттік органдарды және (немесе) ұйымдарды тарта отырып жүзеге асырады.

2. Микроқаржы ұйымы уәкiлеттi органның тексеруге берген тапсырмасында көрсетiлген мәселелер бойынша тексерушi органға жәрдемдесуге, сондай-ақ кез келген лауазымды адамдар мен қызметкерлерден жауап алу мүмкiндiгiн және тексерудi орындауға қажеттi кез келген ақпарат көзіне қолжетімділікті қамтамасыз етуге мiндеттi.

3. Уәкiлеттi органның қызметкерлерiне микроқаржы ұйымының қызметiн тексеру барысында алынған мәлiметтердi жария етуге не үшiншi тұлғаларға беруге тыйым салынады.

4. Тексерудi жүзеге асыратын адамдар микроқаржы ұйымының қызметiн тексеру барысында алынған, заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәлiметтердi жария еткенi үшiн Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4-1-тарауды алып тастау көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-1-тарау. Микроқаржы омбудсманы

Ескерту. 4-1-тараумен толықтырылды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

29-1-бап. Микроқаржы омбудсманы, оның мәртебесі, оны сайлау тәртібі және өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату. Микроқаржы омбудсманының өкілдер кеңесі, оның құзыреті

1. Жеке тұлғаның және микроқаржы ұйымының құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін қанағаттандыру туралы келісімге қол жеткізу мақсатында, сондай-ақ осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайларда микроқаржы ұйымы мен жеке тұлға арасында жасалған микрокредит беру туралы шарттан туындайтын келіспеушіліктерді оның жүгінуі бойынша реттеуді жүзеге асыратын, өз қызметінде тәуелсіз жеке тұлға микроқаржы омбудсманы болып табылады.

Микроқаржы омбудсманы өз қызметінде мынадай қағидаттарды басшылыққа алады:

1) тараптардың теңқұқықтылығы;

2) бейтараптық;

3) микрокредит беру құпиясын және өзге де заңмен қорғалатын құпияны сақтау;

4) тараптардың құқықтарын сақтау және заңмен қорғалатын мүдделерін құрметтеу;

5) шешім қабылдау рәсімінің айқындылығы мен шешімнің негізділігі.

2. Микроқаржы омбудсманы жеке тұлға болып табылатын қарыз алушы және осындай қарыз алушымен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлға арасында туындайтын келіспеушіліктерді қарыз алушының жүгінуі негізінде реттеуді жүзеге асырады.

Микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлға өзі микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін сатып алған қарыз алушы жүгінген кезде микроқаржы омбудсманымен өзара іс-қимыл жасасуға және микроқаржы омбудсманы микрокредитке байланысты сұратқан кез келген ақпарат пен мәліметтерді беруге міндетті.

3. Өкілдер кеңесі осы Заңның 29-2-бабының 1-тармағында белгіленген талаптарға сәйкестігі тұрғысынан уәкілетті орган келіскен кандидаттар арасынан микроқаржы омбудсманын сайлауды жүзеге асырады.

Өкілдер кеңесі:

1) әділет органдарында тіркелген және қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын іске асыруға және қорғауға бағытталған қызметті жүзеге асыратын тұтынушылардың қоғамдық бірлестіктерінің қауымдастығы (одағы) және (немесе) тұтынушылардың республикалық қоғамдық бірлестігі болған жағдайда, олардан;

2) әділет органдарында тіркелген және микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, коллекторлық агенттіктердің ортақ мүдделерін білдіруге және қорғауға бағытталған қызметті жүзеге асыратын қаржы ұйымдарының қауымдастығынан (одағынан);

3) уәкілетті орган мен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен бір-бір өкілден қалыптастырылады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көрсетілген қауымдастықтар (одақтар) әділет органдарында тіркелген күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде микроқаржы омбудсманының өкілдер кеңесінің құрамына кіруге міндетті.

4. Микроқаржы омбудсманы үш жыл мерзімге сайланады.

Микроқаржы омбудсманын сайлау, оның қызметін мерзімінен бұрын тоқтату және жүзеге асыру тәртібі осы Заңда және уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

5. Өкілдер кеңесінің құзыреті:

1) микроқаржы омбудсманы лауазымына сайлау үшін кандидатуралар ұсыну, дауыс беру тәртібін айқындау;

2) құрылымы мен штатын (микроқаржы омбудсманының офисін) бекіту;

3) микроқаржы омбудсманының қызметін қаржыландыру тәртібін айқындау;

4) уәкілетті органмен келісу бойынша микроқаржы омбудсманының ішкі қағидаларын бекіту;

5) уәкілетті орган жүргізген, микроқаржы омбудсманының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) қарыз алушы-жеке тұлғалардың шағымдарына талдау жасау және микроқаржы омбудсманының есептерін қарау қорытындылары бойынша микроқаржы омбудсманына оның қызметін жетілдіру жөнінде ұсынымдар беру;

6) өкілдер кеңесі мүшесінің (мүшелерінің) осы баптың 7-тармағында көзделген негіздер бойынша микроқаржы омбудсманының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы өтінішхатын қарау;

7) микроқаржы омбудсманының шешімдерін есепке алу, қарау, қабылдау және орындау тәртібін уәкілетті органмен келісу бойынша бекіту;

8) осы Заңға сәйкес, микроқаржы омбудсманының қызметін жүзеге асыруға байланысты өзге де мәселелер.

6. Егер өкілдер кеңесінің отырысына қатысқан өкілдер кеңесінің мүшелері жиынтығында жалпы дауыс санының елу және одан да көп пайызын иеленсе, осы отырыс – заңды, ал кворум талаптары сақталды деп танылады.

Микроқаржы омбудсманы кеңес отырысына қатысқан өкілдер кеңесі мүшелерінің көпшілік дауысымен сайланады. Өкілдер кеңесінің әрбір мүшесінің дауыс беру кезінде бір дауысы болады. Дауыстар тең болған кезде уәкілетті орган өкілінің дауысы шешуші болып табылады.

Микроқаржы омбудсманын сайлау мәселесі бойынша дауыс беру жасырын тәсілмен жүзеге асырылады. Дауыс беруге арналған бюллетеньде мынадай ақпарат қамтылуға тиіс:

1) микроқаржы омбудсманы лауазымына сайлау үшін ұсынылған кандидаттың тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе);

2) кандидаттың осы Заңның 29-2-бабының 1-тармағында белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын ақпарат;

3) кандидаттың микроқаржы ұйымында және (немесе) коллекторлық агенттікте, уәкілетті органда, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнде қызмет атқаруы туралы, микроқаржы ұйымына және (немесе) коллекторлық агенттікке үлестес болу белгілерінің болуы-болмауы туралы, уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің басшысы немесе олардың орынбасарлары, сондай-ақ уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің құрылымдық бөлімшесінің басшысы лауазымында жұмыс істейтін жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) және (немесе) жекжаттары туралы мәліметтер;

4) мәселе бойынша "жақтаймын" немесе "қарсымын" деген сөздермен білдірілген дауыс беру нұсқалары.

7. Микроқаржы омбудсманының өкілдер кеңесі микроқаржы омбудсманының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатуды мынадай негіздер бойынша жүзеге асырады:

1) микроқаржы омбудсманының осы Заңның 29-2-бабының 1-тармағында белгіленген талаптарға сай келмеуінің анықталуы;

2) микроқаржы ұйымында, коллекторлық агенттікте, уәкілетті органда, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнде кез келген қызметті атқару, микроқаржы омбудсманының микроқаржы ұйымымен және (немесе) коллекторлық агенттікпен үлестес болу белгілерінің болуы, жақын туыстарының, жұбайының (зайыбының) және (немесе) жекжаттарының уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің басшысы немесе олардың орынбасарлары, сондай-ақ уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің құрылымдық бөлімшесінің басшысы лауазымын атқаруы;

3) осы Заңның талаптарын бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан да көп рет) бұзу.

Микроқаржы омбудсманының өкілеттігін өз бастамасы бойынша мерзімінен бұрын тоқтату өкілдер кеңесін жазбаша хабардар ету негізінде жүзеге асырылады.

Өкілдер кеңесіне жазбаша хабарлама микроқаржы омбудсманының ішкі қағидаларында белгіленген тәртіппен өкілеттігі тоқтатылғанға дейін кемінде бір ай бұрын ұсынылады.

Ескерту. 29-1-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

29-2-бап. Микроқаржы омбудсманына қойылатын талаптар

1. Мынадай:

1) жоғары экономикалық және (немесе) заң білімі жоқ;

2) мінсіз іскерлік беделі жоқ;

3) қаржылық көрсетілетін қызметтерді ұсыну және (немесе) қаржылық көрсетілетін қызметтерді реттеу саласындағы жұмыс өтілі бес жылдан аз;

4) уәкілетті орган банкті төлемге қабілетсіз банктер санатына жатқызу, банк акцияларын мәжбүрлеп сатып алу, қаржы ұйымын лицензиядан айыру, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы шешім қабылдағанға дейін бір жылдан аспайтын кезеңде бұрын қаржы ұйымының басшы қызметкері болған адам микроқаржы омбудсманы ретінде сайлау үшін ұсынылмайды. Осы талап уәкілетті орган банкті төлемге қабілетсіз банктер санатына жатқызу, банк акцияларын мәжбүрлеп сатып алу, қаржы ұйымын лицензиядан айыру, сондай-ақ қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы шешім қабылдағаннан кейін үш жыл бойы қолданылады;

5) сот Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған;

6) психикалық мінез-құлқының, оның ішінде психикаға белсенді әсер ететін заттарды тұтынудан туындаған бұзылушылығы (аурулары) бойынша психикалық денсаулық сақтау қызметі ұйымдарында динамикалық байқауда тұрған;

7) мемлекеттік тілді білмейтін адам микроқаржы омбудсманы ретінде сайлау үшін ұсынылмайды.

2. Микроқаржы омбудсманы микроқаржы ұйымында және (немесе) коллекторлық агенттікте кез келген лауазымды атқаруға, уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің басшысы немесе олардың орынбасарлары, сондай-ақ уәкілетті органның, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің құрылымдық бөлімшесінің басшысы лауазымында жұмыс істейтін жақын туыстарының, жұбайының (зайыбының) және (немесе) жекжаттарының болуына құқылы емес.

Ескерту. 29-2-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

29-3-бап. Микроқаржы омбудсманының шешімдер қабылдау тәртібі

1. Микроқаржы омбудсманы шешімді жеке-дара қабылдайды және оны дауға қатысушы тараптардың назарына жазбаша нысанда жеткізеді.

Микроқаржы омбудсманы шешімдер қабылдаған кезде Қазақстан Республикасының заңнамасын және жасалған шарттардың талаптарын басшылыққа алады.

2. Микроқаржы омбудсманы мынадай:

1) сот қарауға қабылдаған және (немесе) олар бойынша заңды күшіне енген сот актісі бар;

2) жүгінуші адам микрокредит беру туралы шарт шеңберінде туындаған жағдайды реттеу мақсатында өзінің микроқаржы ұйымына, микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаға жүгінуінің жазбаша дәлелдемесін ұсынбаған;

3) істің жаңа мән-жайлары болмаған кезде қайтадан жіберілген жолданымдарды қарамайды.

3. Микроқаржы омбудсманының шешімін қарыз алушы-жеке тұлға қабылдаған жағдайда ол микроқаржы ұйымы, қарыз алушы-жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлға үшін міндетті болады.

Микроқаржы омбудсманы осы Заңның 29-1-бабының 1 және 2-тармақтарында көзделген жағдайларда жеке тұлғалардың жолданымдарын қарауды және шешімдер қабылдауды өтеусіз жүзеге асырады.

Жолданымды қарау нәтижелері мүдделі тараптар немесе олардың өкілдері қол қоятын хаттамамен ресімделіп, жеке тұлғаның және микроқаржы ұйымының, қарыз алушымен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаның назарына жеткізіледі.

Хаттамада мыналар қамтылуға тиіс:

1) қол қойылған күні мен орны;

2) микроқаржы омбудсманының тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе);

3) өтініш беруші-жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), байланыс телефонының нөмірі, микроқаржы ұйымының, қарыз алушы-жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаның атауы, олардың мекенжайлары мен деректемелері;

4) даудың нысанасы немесе жеке тұлғаның мәлімделген талабы;

5) микроқаржы омбудсманы анықтаған істің мән-жайлары;

6) микроқаржы омбудсманының өтініш беруші-жеке тұлғаның өтінішін толық не ішінара қанағаттандыру немесе қанағаттандырудан бас тарту туралы шешімі;

7) микроқаржы омбудсманының шешімін орындау мерзімі;

8) микроқаржы ұйымының, қарыз алушы-жеке тұлғамен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаның шешімді орындау нәтижелері туралы хабар беру мерзімі.

4. Қарыз алушы-жеке тұлғалардың микрокредит беру туралы шарттар жөніндегі міндеттемелерді орындау талаптарын өзгертуге қатысты жолданымдары бойынша микроқаржы омбудсманы тараптардың өзара қолайлы шешімге қол жеткізуіне және микрокредит беру туралы шарт жөніндегі міндеттемелерді орындау талаптарын өзгерту туралы тараптар келіскен шешімнің қабылдануына жәрдемдеседі.

Микроқаржы омбудсманының шешімімен келіспеген жағдайда мүдделі тарап сотқа жүгінуге құқылы.

5. Микроқаржы ұйымы, қарыз алушымен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлға микроқаржы омбудсманының шешімін ол белгілеген мерзімде орындамаған жағдайда микроқаржы омбудсманы бұл туралы уәкілетті органға бес жұмыс күнінен кешіктірмей хабар беруге міндетті.

Егер тараптардың келісімі бойынша өзге мерзім белгіленбесе, микроқаржы ұйымының, қарыз алушымен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген тұлғаның микроқаржы омбудсманының шешімін орындау мерзімі күнтізбелік отыз күнді құрайды.

29-4-бап. Микроқаржы омбудсманының қызметі

1. Микроқаржы омбудсманының қызметі, оның ішінде дауларды шешу бойынша жолданымдарды қарау және шешімдер қабылдау тәртібі мен мерзімдері микроқаржы омбудсманының ішкі қағидалары негізінде жүзеге асырылады.

2. Жүктелген функцияларды тиісінше орындау мақсатында микроқаржы омбудсманының қызметі микроқаржы ұйымдарының, қарыз алушымен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген коллекторлық агенттіктердің міндетті жарналары есебінен қаржыландырылады.

Міндетті жарналар төленбеген, уақтылы төленбеген не толық көлемде төленбеген жағдайда микроқаржы омбудсманы жеті жұмыс күні ішінде уәкілетті органды микроқаржы ұйымының, қарыз алушымен жасалған микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап ету) берілген коллекторлық агенттіктің осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген өз міндеттемелерін тиісінше орындамағаны туралы хабардар етуге міндетті.

3. Микроқаржы омбудсманы өкілдер кеңесімен келісу бойынша ұйымдық құрылымы мен штаты бар офис құрады.

4. Микроқаржы омбудсманының ішкі қағидаларында:

1) ревизиялық комиссияның және басқа да тұрақты жұмыс істейтін органдардың (бар болса) құрылымы, міндеттері мен өкілеттіктері;

2) микроқаржы омбудсманының құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі;

3) дауларды шешу тәртібі;

4) микроқаржы омбудсманының қызметін жүзеге асыруға байланысты өзге де мәселелер айқындалуға тиіс.

5. Микроқаржы омбудсманы дауларды шешу барысында алынған ақпаратқа қатысты құпиялылықты сақтауға және оны үшінші тұлғаларға жария етпеуге міндетті.

Микроқаржы омбудсманы өз қызметін жүзеге асыру барысында алынған мәліметтерді жария еткені үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

Микроқаржы омбудсманы осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген талаптарды бұзған жағдайда, өкілдер кеңесі микроқаржы омбудсманының өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату туралы мәселені қарауға құқылы.

6. Микроқаржы омбудсманының интернет-ресурсында мынадай ақпарат орналастырылады:

1) офистің, оның ішінде бөлімшелер мен өкілдіктердің толық атауы, мекенжайы (тұрған жері), телефон нөмірлері, жұмыс режимі;

2) микроқаржы омбудсманын сайлау туралы мәліметтер;

3) микроқаржы омбудсманының өкілдер кеңесінің құрамына кіретін қауымдастықтардың (одақтардың) тізбесі;

4) микроқаржы омбудсманы ұсынатын көрсетілетін қызмет түрлері туралы мәліметтер;

5) микроқаржы омбудсманының шешімдерін есепке алу, қарау, қабылдау және орындау тәртібі;

6) микроқаржы омбудсманы жұмысының қорытындылары туралы ай сайынғы ақпарат;

7) микроқаржы омбудсманы қызметінің қорытындылары туралы жылдық есептер;

8) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға арналған, ақпараттық және түсіндірме материалдары мен сот практикасының материалдары жарияланатын бөлім;

9) микроқаржы нарығына қатысушылармен жасалған келісімдер мен меморандумдардың тізбесі.

7. Микроқаржы омбудсманы тұрған жері өзгерген жағдайда бұл туралы қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын екі мерзімді баспасөз басылымында қазақ және орыс тілдерінде бір ай мерзімнен кешіктірмей және микроқаржы омбудсманының интернет-ресурсында он жұмыс күні ішінде хабарландыру жариялау арқылы хабарлауға міндетті.

8. Микроқаржы омбудсманы өкілдер кеңесінің шешімі бойынша:

1) қарыз алушы-жеке тұлғалардың жолданымдарын есепке алуды автоматтандыру және өңдеу бойынша арнайы бағдарламалық қамтылымның қолданылуын;

2) қарыз алушы-жеке тұлғаларға консультациялық қызметтер көрсету үшін микроқаржы омбудсманының офисінде колл-орталықтың не жедел желінің ендірілуін;

3) келіспеушіліктерді реттеу мақсатында шарт негізінде кредиттік бюроның ақпараттық базасынан қарыз алушы-жеке тұлғаның кредиттік есебін жедел алуды қамтамасыз етуге тиіс.

Микроқаржы омбудсманы қарыз алушы-жеке тұлғалардың жолданымдарына талдау жасау нәтижелері бойынша уәкілетті органға Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасын, сондай-ақ микроқаржы ұйымдарының және (немесе) коллекторлық агенттіктердің қызметін жетілдіру жөніндегі ұсынымдарды жіберуге құқылы.

9. Уәкілетті орган:

1) микроқаржы омбудсманының ішкі қағидаларын келісуді жүзеге асырады;

2) қарыз алушы-жеке тұлғалардың микроқаржы омбудсманының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдарын қарайды;

3) өкілдер кеңесіне микроқаржы омбудсманының әрекеттерінде (әрекетсіздігінде) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын бұзушылық анықталған жағдайларда микроқаржы омбудсманының қызметі туралы ұсынымдарды жібереді;

4) осы Заңға сәйкес микроқаржы омбудсманының қызметіне байланысты өзге де функцияларды жүзеге асырады.

Ескерту. 29-4-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-2-тарау. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар

Ескерту. 4-2-тараумен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

29-5-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды құру

1. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым деп микроқаржы ұйымдарының немесе кредиттік серіктестіктердің немесе ломбардтардың міндетті мүшелігіне (қатысуына) негізделген, өз мүшелерінің (қатысушыларының) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауы бөлігінде олардың қызметін бақылау үшін құрылған, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар тізіліміне енгізілген өзін-өзі реттейтін ұйым танылады.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым коммерциялық емес ұйым болып табылады және қауымдастық (одақ) нысанында құрылады және өз қызметін осы Заңның 3-бабының 1-тармағында көрсетілген микроқаржылық қызметтің бір түріне қатысты жүзеге асырады.

3. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметі осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысымен, стандарттарымен және қағидаларымен, сондай-ақ уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін жүзеге асыру тәртібімен реттеледі.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін жүзеге асыру тәртібі мыналарды:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бюджетті жасауына қойылатын талаптарды;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері туралы мәліметтерді;

3) өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінен шығарылған микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз қызметі барысында пайда болған, сондай-ақ мүшелердің (қатысушылардың) қызметіне қатысты құжаттар мен мәліметтерді микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін басқа ұйымға немесе уәкілетті органға беру тәртібін белгілейді.

4. Микроқаржы ұйымдары, кредиттік серіктестіктер, ломбардтар бір мезгілде микроқаржылық қызмет саласындағы екі және одан көп өзін-өзі реттейтін ұйымдардың мүшелері (қатысушылары) бола алмайды.

5. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым құрамында мүшелері (қатысушылары) ретінде микроқаржы ұйымдарының немесе кредиттік серіктестіктердің немесе ломбардтардың жалпы санының кемінде жиырма бір пайызын біріктіруге тиіс. Микроқаржы ұйымдарының, кредиттік серіктестіктер мен ломбардтардың жалпы саны уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылатын ақпараттың негізінде айқындалады.

6. Мүшелік (қатысу) шарттарында біріктіруші микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атауында:

микроқаржы ұйымдарының атауында "микроқаржы ұйымдарының өзін-өзі реттейтін ұйымы" деген сөздер болуға тиіс;

кредиттік серіктестіктердің атауында "кредиттік серіктестіктердің өзін-өзі реттейтін ұйымы" деген сөздер болуға тиіс;

ломбардтардың атауында "ломбардтардың өзін-өзі реттейтін ұйымы" деген сөздер болуға тиіс.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атауында "ұлттық", "мемлекеттік", "республикалық" немесе "орталық" деген сөздерді кез келген тілде толық немесе қысқартылған түрде пайдалануға тыйым салынады.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атауы ретінде микроқаржы ұйымдарының атауымен бірдей немесе оған айырғысыз дәрежеге дейін ұқсас белгілерді пайдалануға жол берілмейді.

7. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым "Өзін-өзі реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Өзін-өзі реттеу туралы заң) 9-бабы 4-тармағының үшінші бөлігінде белгіленген мерзімдерде уәкілетті органға мынадай мәліметтер мен құжаттарды ұсынады:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жалпы жиналысы бекіткен жарғының көшірмесі;

2) Өзін-өзі реттеу туралы заңда, осы Заңда белгіленген талаптарға сәйкес әзірленген және микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы бекіткен микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттары;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымда өз мүшелерінің (қатысушыларының) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар алдындағы мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз етудің бір немесе бірнеше тәсілдердің бар екенін растайтын мәліметтер мен құжаттар;

4) атқарушы басқару органының басшысы қол қойған, микроқаржы ұйымдарының немесе кредиттік серіктестіктердің немесе ломбардтардың жалпы санының кемінде жиырма бір пайызын қамтитын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) тізілімінен үзінді көшірме;

5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның осы Заңға сәйкес өз өкілеттіктерін орындау мүмкіндігін растайтын бюджеті.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бюджетті жасауына қойылатын талаптар уәкілетті органның осы баптың 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді;

6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлерінің "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабында белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын мәліметтер мен құжаттар.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері туралы мәліметтер уәкілетті органның осы баптың 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісіне сәйкес ұсынылады.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері болып алқалы басқару органының басшысы, оның орынбасары және мүшелері, атқарушы басқару органының басшысы, оның орынбасары және атқарушы басқару органының мүшелері танылады.

29-6-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттары

1. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары Өзін-өзі реттеу туралы заңның 20-1-бабында көзделген талаптардан басқа, мыналарды қамтуға тиіс:

1) кіру жарналары мен мүшелік жарналардың мөлшері және (немесе) оларды есептеу тәртібі, төлеу тәртібі;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қызметкерлерінің кәсіби әдебінің қағидалары;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз интернет-ресурсында ақпаратты орналастыру тәртібі, оның тізбесі, нысандары мен мерзімдері;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өз бетінше айқындайтын өзге де ережелер.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның стандарттары Өзін-өзі реттеу туралы заңның 20-2-бабында көзделген талаптардан басқа:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауы;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) тәуекелдерді басқару жүйесін басқаруы туралы ережелерді қамтуға тиіс.

Осы тармақшаның талабы мүшелері (қатысушылары) кредиттік серіктестіктер немесе ломбардтар болып табылатын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарға қолданылмайды;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасында көзделген талаптарды сақтауы;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) пруденциялық нормативтерді және сақталуы міндетті өзге де нормалар мен лимиттерді орындауы;

5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) микроқаржылық қызметті жүзеге асыруы туралы ережелерді;

6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өз бетінше айқындайтын өзге де ережелерді қамтуға тиіс.

29-7-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құзыреті

1. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құзыретіне мыналар жатады:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелеріне (қатысушыларына) тексерулер ұйымдастыру мен жүргізудің микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым белгілейтін тәртібіне сәйкес, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауы тұрғысынан оларға тексерулер жүргізу;

2) өз мүшелері (қатысушылары) ұсынатын қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың жолданымдарын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген тәртіппен қарау;

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым осы тармақтың екінші бөлігіне сәйкес өз мүшелері (қатысушылары) ұсынатын қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушының жолданымын қарау микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құзыретіне жатқызылған осындай жолданымды бір жұмыс күні ішінде және жолданым тіркелген күннен кейінгі келесі жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде тіркеуді қамтамасыз етеді, көрсетілген жолданымның көшірмесін өзіне қатысты жолданым берілген микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесіне (қатысушыларына) жібереді.

Жолданымдарды қарау мерзімі олар тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күнінен аспауға тиіс.

Жолданымды дұрыс қарау үшін маңызы бар нақты мән-жайларды анықтау қажет болған жағдайда, қарау мерзімі он бес жұмыс күніне ұзартылуы мүмкін, бұл туралы өтініш берушіні мерзімді ұзарту туралы шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде хабардар етеді.

Жолданымды қарау нәтижелері бойынша микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыға жазбаша нысанда немесе ақпараттандыру объектілері арқылы не микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында көзделген өзге де тәсілмен жауап жіберуге міндетті.

Өзіне қатысты жолданым берілген микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесі (қатысушысы) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға өтініш берушінің жолданымын қарау нәтижелері туралы микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде хабар береді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2) тармақшаның жетінші абзацы 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

3) өз мүшелерінің (қатысушыларының) жолданымдарын қарау;

4) өз мүшелерінің (қатысушыларының) қаржылық және өзге де есептілігін талдауды жүзеге асыру;

5) өз мүшелерінің (қатысушыларының) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларының құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына жол бермеу жөніндегі шараларды іске асыруда өз мүшелеріне (қатысушыларына) жәрдемдесу;

6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның осы Заңның 29-10-бабының 4-тармағында көзделген қағидалары мен стандарттарын бұзғаны үшін өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты ықпал ету шараларын қолдану;

7) микроқаржыландыру нарығын одан әрі жетілдіру және дамыту бойынша құқық қолдану практикасын қорыту және ұсынымдар мен ұсыныстар әзірлеу;

8) өз мүшелерінің (қатысушыларының) тізілімін жүргізу;

9) мүшелік жарналарды жинау және микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүлкін Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған басқа да көздерден қалыптастыру.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым:

кредиттік серіктестіктер мен ломбардтар көрсететін қызметтер мен операциялар бойынша қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушы жеке тұлғалардың;

микроқаржы ұйымдары және кредиттік серіктестіктер көрсететін қызметтер мен операциялар бойынша қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушы заңды тұлғалардың;

микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жолданымдарын;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
9) тармақшаның алтыншы абзацы 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын уәкілетті орган келіскенге дейін осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 2), 4) және 6) тармақшаларында көрсетілген функцияларды жүзеге асыруға құқылы емес.

3. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабында белгіленген талаптарға сай келмеген жағдайда, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 2), 4) және 6) тармақшаларында көрсетілген функцияларды жүзеге асыруға құқылы емес.

29-8. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құқықтары мен міндеттері

1. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құқықтары мен міндеттері осы Заңда, сондай-ақ Өзін-өзі реттеу туралы заңда айқындалады.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым:

1) қаржы ұйымдарының акцияларын және (немесе) жарғылық капиталдарына қатысу үлестерін сатып алуға;

2) өзге тұлғалардың міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету үшін өзіне тиесілі мүлікті кепілге беруге;

3) өз міндеттемелерінің орындалуын өз мүшелерінің (қатысушыларының) мүлік кепілімен, сондай-ақ олар берген кепілдіктермен және кепілгерліктермен қамтамасыз етуге;

4) кепілгер немесе кепілдік беруші ретінде әрекет етуге құқылы емес.

3. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органының басшы қызметкері, оның орынбасары және мүшелері:

1) қаржы ұйымдарымен және микроқаржылық қызмет саласындағы басқа да өзін-өзі реттейтін ұйымдармен бір мезгілде еңбек қатынастарында және өзге де қатынастарда болуға;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) эмитенттері болып табылатын бағалы қағаздарды сатып алуға;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерімен (қатысушыларымен) микрокредит беру туралы шарттар, кепілгерлік немесе кепілдік шарттарын жасасуға құқылы емес.

4. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз мүшелерінің (қатысушыларының) орындауы үшін міндетті қағидалары мен стандарттарын бекітуге және оларды уәкілетті органмен келісуге;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелерді (қатысушыларды) қосу туралы және одан шығару туралы растайтын құжаттарды бере отырып, шешім қабылданған күннен кейінгі үш жұмыс күні ішінде уәкілетті органды хабардар етуге;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерінің "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-4-бабында белгіленген талаптарға сай келмейтіні туралы, сондай-ақ оны ауыстыру туралы уәкілетті органды хабардар етуге;

4) уәкілетті органның осы Заңның 29-5-бабының 3-тармағында көрсетілген нормативтік құқықтық актісіне сәйкес оның басшы қызметкерлерінің тағайындалуын (сайлануын), басқа лауазымға ауыстырылуын немесе еңбек шартын бұзуын (өкілеттіктерін тоқтатуын) қоса алғанда, олардың құрамында болған өзгерістер туралы бес жұмыс күні ішінде уәкілетті органды хабардар етуге;

5) уәкілетті органның сұрау салуы бойынша оған жүктелген мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау функцияларын орындау үшін қажетті ақпаратты, мәліметтер мен құжаттарды уәкілетті органға беруге;

6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мекенжайының (тұрған жерінің), оның ішінде микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның пошта мекенжайының, электрондық пошта мекенжайының, байланыс телефондары нөмірлерінің, интернет-ресурсы мекенжайының өзгергені туралы уәкілетті органды хабардар етуге;

7) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысына енгізілген өзгерістер және (немесе) толықтырулар туралы хабардар етуге;

8) өз мүшесінің (қатысушысының) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын бұзғаны, сондай-ақ осы Заңның 29-10-бабының 3-тармағына сәйкес өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты қолданылған ықпал ету шаралары туралы уәкілетті органға хабар беруге;

9) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) мен өз мүшелерінің (қатысушыларының) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларының және қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы өзге де тұлғалар арасындағы дауларды қарау жөніндегі орган құру туралы уәкілетті органға хабар беруге;

10) тізбесі, нысандары, ұсыну мерзімдері мен тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін есептілікті уәкілетті органға ұсынуға;

11) Қазақстан Республикасы заңнамалық актілерінің ақпаратты қорғауға қойылатын талаптарын сақтай отырып, орналастыру тәртібі микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленетін ақпаратты өзінің интернет-ресурсында орналастыруға міндетті.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2), 3), 4), 6), 7), 8) және 10) тармақшаларында көзделген жағдайларда микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның уәкілетті органды хабардар етуі (оған хабар беруі) жазбаша не электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы жүзеге асырылады.

5. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлері қызметтік, коммерциялық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын, өздеріне белгілі болған мәліметтердің құпиялылығын қамтамасыз етуге міндетті.

6. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлері өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметіне бақылауды өздері жүзеге асыру барысында алынған мәліметтерді жария еткені үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

7. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өзінің мүліктік жауапкершілігін және өз мүшелерінің (қатысушыларының) қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар алдындағы мүліктік жауапкершілігін қамтамасыз ету үшін мынадай тәсілдердің бірін қолданады:

1) мүшенің (қатысушының) және микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерін (қатысушыларын) мүліктік жауапкершілікке тарту;

3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз етудің өзге де тәсілдерін пайдалану.

Мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз ету тәсілдерін пайдалану тәртібі микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленеді.

29-9-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдары

1. Мыналар микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдары болып табылады:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысы;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органы;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бақылау органы (ревизиялық комиссия).

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдарын қалыптастыру тәртібі, олардың құрылымы, құзыреті және өкілеттіктерінің мерзімі, осы органдардың шешімдер қабылдау тәртібі осы Заңға және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленеді.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысы жоғары басқару органы болып табылады, ол осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен және өзінің жарғысымен өз құзыретіне жатқызылған, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қызметінің мәселелерін қарауға өкілетті.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің жалпы жиналысы микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленген тәртіппен және кезеңділікпен, бірақ жылына бір реттен сиретпей шақырылады.

3. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының айрықша құзыретіне мыналар жатады:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысын бекіту, оған өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қызметінің басым бағыттарын айқындау;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды ерікті түрде тарату және тарату комиссиясын тағайындау туралы шешім қабылдау;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органының басшысын, орынбасарын және мүшелерін сайлау, көрсетілген органның өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату немесе басшыларының не оның жекелеген мүшелерінің өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату;

5) өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органының функцияларын жүзеге асыратын адамдарды лауазымға тағайындау, оларды лауазымынан мерзімінен бұрын босату, сол сияқты атқарушы басқару органын құру және оның өкілеттіктерін тоқтату;

6) алқалы және атқарушы басқару органдарының, бақылау органының (ревизиялық комиссияның) және мамандандырылған органдардың есептерін микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленген тәртіппен және кезеңділікпен бекіту;

7) кіру жарнасы мен мүшелік жарналардың мөлшерін белгілеу;

8) мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз ету тәсілдерін айқындау;

9) Қазақстан Республикасының заңдарына және микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысына сәйкес өзге де шешімдер қабылдау.

4. Егер микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысына микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жартысынан көбі қатысса, жиналыс өз құзыретіне жатқызылған шешімдерді қабылдауға құқықты.

5. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының шешімдері – жалпы жиналысқа қатысатын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) дауыстары санының көпшілік дауысымен немесе ол сырттай дауыс беру арқылы өткізілген жағдайда микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелері (қатысушылары) дауыстарының жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады.

6. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысын өткізу тәртібі, отырыстардың күн тәртібін қалыптастыру тәртібі, дауыс беруді өткізу шарттары мен тәртібі микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында айқындалады.

7. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға басшылық етуді микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысында сайланған микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы жүзеге асырады.

Алқалы басқару органының сандық құрамы, оны қалыптастырудың, оның қызметінің, шешімдер қабылдауының, өкілеттіктерін тоқтатудың тәртібі мен шарттары микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленеді.

8. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органының құзыретіне мыналар жатады:

1) мәселелерді микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының қарауына шығару;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелері (қатысушылары) болып кіру және микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелікті тоқтату туралы шешім қабылдау;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мамандандырылған органдарын құру, олар туралы ережелерді және олардың қызметті жүзеге асыру қағидаларын бекіту;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бюджетін бекіту, оған өзгерістер енгізу;

5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын бекіту және оларға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу;

6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында көзделген өзге де мәселелер.

Алқалы басқару органы микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелері (қатысушылары) өкілдерінің, сондай-ақ тәуелсіз мүшелерінің қатарынан қалыптастырылады.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы мүшелерінің саны кемінде жеті адамды құрауға тиіс.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйыммен немесе оның мүшелерімен еңбек қатынастары жоқ адамдар тәуелсіз мүшелер болып саналады. Тәуелсіз мүшелер микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы мүшелерінің кемінде бестен бірін құрауға тиіс.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органының әрбір мүшесі дауыс беру кезінде бір дауысқа ие болады.

Алқалы басқару органының мүшесі өзі акционері (қатысушысы), қызметкері болып табылатын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесіне (қатысушысына) қатысты мәселелер бойынша дауыс бере алмайды.

9. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органы:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жұмысын ұйымдастырады, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға жүктелген міндеттердің орындалуын бақылауды жүзеге асырады;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлерін жұмысқа қабылдауды және жұмыстан шығаруды жүзеге асырады;

3) мемлекеттік органдарда, қоғамдық бірлестіктерде, басқа да ұйымдарда микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүдделерін білдіреді;

4) өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының және оның алқалы басқару органының құзыретіне жатпайтын өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

10. Бақылау органы (ревизиялық комиссия) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдары мен олардың лауазымды адамдарының қаржы-шаруашылық қызметін бақылауды жүзеге асыратын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның органы болып табылады.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бақылау органы (ревизиялық комиссия) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысына есеп береді және оның бақылауында болады.

Бақылау органының (ревизиялық комиссияның) есептерін ұсыну тәртібі мен мерзімдері микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында айқындалады.

29-10-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметін бақылауы

1. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өз мүшелерінің (қатысушыларының) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауын бақылауды тексерулер жүргізу арқылы жүзеге асырады.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерін (қатысушыларын) тексеру:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше болу (қатысу) шарттарын, сондай-ақ микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын сақтауын бақылау мақсатында;

2) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесінің (қатысушысының) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын не Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзғаны туралы шағым түскен кезде;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесіне (қатысушысына) тексеру жүргізу туралы уәкілетті органның тапсырмасы бойынша жүзеге асырылады.

3. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын сақтамағаны үшін өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты мынадай ықпал ету шараларын қолдануға құқылы:

1) анықталған бұзушылықтарды белгіленген мерзімдерде міндетті түрде жою туралы талап қою;

2) жазбаша нысанда ескерту шығару;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген мөлшерде айыппұл салу;

4) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерін (қатысушыларын) тізілімнен шығару;

5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген, Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де шаралар.

4. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты осы баптың 3-тармағында көзделген ықпал ету шараларын қолдану тәртібі микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында айқындалады.

29-11-бап. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімі және оларды тізілімнен шығару

1. Уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімін жүргізеді.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінде қамтылған мәліметтер ашық мәліметтер болып табылады, олар уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады және жаңартылып отырады.

Осы Заңның 29-5-бабы 5-тармағының талаптарына сәйкес келетін микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым туралы мәліметтер "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес хабарлама негізінде микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізіліміне енгізіледі.

3. Мыналар микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарды тізілімнен шығаруға негіз болып табылады:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды тізілімнен ерікті түрде шығару, тарату немесе біріктіру, қосу, бөлу немесе бөліп шығару нысанында жүргізілген қайта ұйымдастыру туралы шешімі;

2) Өзін-өзі реттеу туралы заңның 9-бабы 4-тармағының үшінші бөлігінде және осы Заңның 29-5-бабының 7-тармағында көзделген құжаттарды екі ай ішінде ұсынбау;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін тоқтату туралы заңды күшіне енген сот шешімі;

4) уәкілетті органның жазбаша нұсқамасын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) орындамау;

5) уәкілетті органға есептілікті бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) ұсынбау және (немесе) анық емес есептілікті ұсыну;

6) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде осы Заңның 29-5-бабының 5-тармағында белгіленген талапқа сәйкес келмеуі.

4. Уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды осы баптың 3-тармағында көзделген негіздер бойынша тізілімнен шығару туралы шешім қабылдағаннан кейін бір жыл ішінде мұндай коммерциялық емес ұйым микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым ретінде қызметті жүзеге асыру мүмкіндігіне ие бола алмайды.

5. Тізілімнен шығарылған микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) болып табылған микроқаржы ұйымдарына қатысты оның осы Заңның 29-7-бабының 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 2), 3), 4) және 6) тармақшаларында және 29-10-бабында белгіленген оның функциялары микроқаржы ұйымы микроқаржылық қызмет саласындағы осындай өзін-өзі реттейтін ұйымға кірген күннен бастап тиісті түрдегі микроқаржылық қызмет саласындағы өзге өзін-өзі реттейтін ұйымға ауысады, ал жұмыс істеп тұрған тиісті түрдегі микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым болмаған жағдайда микроқаржы ұйымы тиісті түрдегі микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізіліміне енгізілген және микроқаржылық қызмет саласындағы осындай өзін-өзі реттейтін ұйымға кірген күнге дейін уәкілетті органның бақылауы мен қадағалауында қалады.

6. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар тізілімінен шығарылған жағдайда, микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым, оның мүшелері (қатысушылары) және қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылар арасындағы құқықтық қатынастардан қалыптасқан және туындайтын барлық құжат пен мәліметті мүшелерінің (қатысушыларының) құрамына өзін-өзі реттейтін ұйымдар тізілімінен шығарылған микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) кірген микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін басқа ұйымға, ал жұмыс істеп тұрған микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым болмаған жағдайда уәкілетті органға беруге міндетті.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген құжаттар мен мәліметтер уәкілетті органға берілген кезде уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесі (қатысушысы) мен қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушы арасындағы құқықтық қатынастардан туындайтын міндеттемелерді, сондай-ақ микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның үшінші тұлғалармен құқықтық қатынастарынан туындайтын мүліктік сипаттағы өзге де міндеттемелерді атқармайды.

Осы тармақта көрсетілген құжаттар мен мәліметтерді беру тәртібі осы Заңның 29-5-бабы 3-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актіде белгіленеді.

7. Осы баптың 6-тармағында көрсетілген материалдарды беру жөніндегі міндетті орындамағаны үшін тізілімнен шығарылатын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкері Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

29-12. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға қолданылатын ықпал ету шаралары және оларды қолдану негіздері

1. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым осы Заңның және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарының, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметіне қойылатын талаптарын, қағидалар мен стандарттарды сақтамаған кезде, сондай-ақ микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлерінің құқыққа сыйымсыз әрекеттері немесе әрекетсіздігі анықталған кезде уәкілетті орган осы бапта белгіленген ықпал ету шараларын қолданады.

Ықпал ету шаралары деп орындалуы міндетті жазбаша нұсқама мен санкциялар түсініледі.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға анықталған бұзушылықтарды және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жоюға бағытталған орындалуы міндетті шараларды қабылдауға берілетін нұсқау жазбаша нұсқама болып табылады.

Жазбаша нұсқамада уәкілетті органның осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – іс-шаралар жоспары) уәкілетті орган белгілеген мерзімде ұсыну туралы талап қамтылуы мүмкін.

Жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімде ұсынылған іс-шаралар жоспарында бұзушылықтардың, олардың туындауына алып келген себептердің сипаттамалары, жоспарланған іс-шаралардың тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімі, сондай-ақ микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жауапты басшы қызметкерлері көрсетіледі.

Уәкiлеттi органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Уәкiлеттi органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау оның орындалуын тоқтата тұрмайды.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым уәкілетті органды жазбаша нұсқамада көрсетілген шаралардың және (немесе) іс-шаралар жоспарында көрсетілген іс-шаралардың осы құжаттарда көзделген мерзімдерде орындалғаны туралы хабардар етуге міндетті.

3. Жазбаша нұсқама уәкілетті орган белгілеген мерзімде орындалмаған жағдайда уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерін шеттету және (немесе) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның осы Заңның 29-7-бабында көзделген барлық функциясының немесе олардың бір бөлігінің атқарылуын тоқтата тұру туралы талап жіберуге құқылы.

Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкері шеттетілген жағдайда оны алмастыру тәртібі мен міндеттерді орындау мерзімдері микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында айқындалады.

4. Уәкілетті орган микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға осы Заңның 29-11-бабы 3-тармағының 2), 4), 5) және 6) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінен шығару түріндегі санкцияны қолдануға құқылы.

29-13. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелікті (қатысуды) тоқтату

1. Микроқаржы ұйымының микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелікті (қатысуды) тоқтатуға мыналар негіз болып табылады:

1) микроқаржы ұйымының микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелігін (қатысуын) ерікті түрде тоқтату микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген мерзімдерде жүзеге асырылады;

2) микроқаржы ұйымын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның шешімі бойынша микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) қатарынан шығару микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы осындай шешім қабылдаған күннен кейінгі күннен бастап жүзеге асырылады;

3) микроқаржы ұйымын лицензиядан айыру уәкілетті орган осындай шешім қабылдаған күннен кейінгі күннен бастап жүзеге асырылады;

4) микроқаржы ұйымын тарату осы Заңға сәйкес микроқаржы ұйымы таратылған күннен бастап жүзеге асырылады;

5) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін тоқтату микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметі тоқтатылған күннен бастап жүзеге асырылады.

2. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мынадай:

1) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесі (қатысушысы) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) сақтамаған;

2) мүше (қатысушы) мүшелік жарналарды бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) төлемеген;

3) микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуға қабылдау үшін мүше ұсынған құжаттарда анық емес мәліметтер анықталған жағдайда микроқаржы ұйымын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) қатарынан шығару туралы шешім қабылдауға құқылы.

3. Микроқаржы ұйымы өзінің микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуына байланысты төлеген кіру жарнасы мен мүшелік жарналар микроқаржы ұйымының микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуы тоқтатылған кезде қайтарылуға жатпайды.

4. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуға қабылдаудан бас тарту немесе оның мүшелері (қатысушылары) қатарынан шығару туралы микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның шешіміне, сондай-ақ микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесінің (қатысушысының), оның мүшелеріне (қатысушыларына) кандидаттың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзатын микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) сотқа шағым жасауға болады.

5-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

30-бап. Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасын бұзғаны үшiн жауаптылық

Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

Ескерту. 30-бап жаңа редакцияда – ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

31-бап. Өтпелі ережелер

1. Коммерциялық емес микрокредиттік ұйымдарды қоспағанда, микрокредиттік ұйымдар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейінгі мерзімде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік қайта тіркелуге жатады.

Осы тармақта белгіленген талаптар сақталмаған жағдайда, микрокредиттік ұйымдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мәжбүрлеп қайта ұйымдастырылуға не таратылуға жатады.

2. Коммерциялық емес микрокредиттік ұйымдар 2016 жылғы 1 қаңтарға дейінгі мерзімде Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қайта ұйымдастырылуға не таратылуға жатады.

2-1. Микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу үшін 2021 жылғы 1 маусымға дейін өтініш беруге құқылы кредиттік серіктестіктерді қоспағанда, 2021 жылғы 1 қаңтарға дейін құрылған және 2021 жылғы 1 наурызға дейін уәкілетті органға микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға лицензия алу үшін өтініш бермеген микроқаржы ұйымдары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қайта ұйымдастырылуға не таратылуға жатады.

2-2. Ешбір тұлға, егер ол көрсетілген ұйымдар өзінің қызметін қайта ұйымдастыру немесе тарату арқылы ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдауына байланысты микроқаржы ұйымдарының тізілімінен алып тасталған жағдайды қоспағанда, уәкілетті орган микроқаржы ұйымдарының тізілімінен алып тастау туралы шешім қабылдағанға дейін бір жылдан аспайтын кезеңде құрылтайшысы (акционері, қатысушысы) не басшы қызметкері бұрын микроқаржы ұйымының бірінші басшысы немесе құрылтайшысы (қатысушысы) болған заңды тұлға болып табылса, микроқаржы ұйымдарының жарғылық капиталдарына қатысу үлестерін не орналастырылған акцияларын дербес өзі немесе басқа тұлғамен (тұлғалармен) бірлесіп тікелей немесе жанама түрде иелене және (немесе) пайдалана және (немесе) оларға билік ете алмайды.

2-3. Микроқаржы ұйымдары микроқаржылық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алуға өтініш бергенге дейін орналасқан жері осы Заңның 14-1-бабы 3-тармағының талаптарына сәйкес келмейтін филиалдардың үй-жайларын жабуға міндетті.

      3. Алып тасталды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      4. Алып тасталды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      5. Алып тасталды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      6. Алып тасталды – ҚР 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      Ескерту. 31-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2020 № 359-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      31-1-бапты алып тастау көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

31-1-бап. Микроқаржы ұйымының қаржы өнімдерінің бекітілгені туралы хабардар етуі

Микроқаржы ұйымы уәкілетті органды қаржы өнімдерін бекітуге уәкілеттік берілген микроқаржы ұйымы органының қаржы өнімдерін бекіткені туралы олар бекітілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде хабардар етеді.

Микроқаржы ұйымы бекітілгені туралы уәкілетті органды хабардар ететін қаржы өнімдерінің тізбесі, уәкілетті органды микроқаржы ұйымының қаржы өнімдерінің бекітілгені туралы хабардар ету тәртібі, сондай-ақ хабарламаға қоса берілетін құжаттардың және хабарламада көрсетілетін бекітілген қаржы өнімдері жөніндегі мәліметтердің тізбесі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде айқындалады.

Ескерту. 5-тарау 31-1-баппен толықтырылды - ҚР 16.05.2014 № 203-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда - ҚР 02.01.2021 № 399-VI (01.01.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен; өзгеріс енгізілді - ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

32-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

1. Осы Заң, 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін осы Заңның 14-бабының 3 және 4-тармақтарын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

2. "Микрокредиттік ұйымдар туралы" 2003 жылғы 6 наурыздағы Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 2003 ж., № 4, 23-құжат; 2006 ж., № 11, 55-құжат; № 23, 140-құжат; 2010 ж., № 7, 28-құжат; 2011 ж., № 3, 32-құжат) күші жойылды деп танылсын.

Қазақстан Республикасының
Президентi

Н.НАЗАРБАЕВ

      Сноска. Заголовок в редакции Закона РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).
      Вниманию пользователей!
      Для удобства пользования РЦПИ создано Оглавление
      Примечание ИЗПИ!
      По всему тексту слова "электронного правительства", "объектов информатизации", "информационных систем", "объекты информатизации" предусматриваются заменить соответственно словами "цифрового правительства", "цифровых объектов", "цифровых систем", "цифровые объекты" в соответствии с Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
      Порядок введения в действие настоящего Закона см. ст. 32

Настоящий Закон регулирует общественные отношения, связанные с осуществлением деятельности по предоставлению микрокредитов, устанавливает особенности создания и реорганизации организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность, правового положения, деятельности организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность, а также определяет особенности государственного регулирования организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность, контроля и надзора за их деятельностью.

Сноска. Преамбула с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

Для целей настоящего Закона используются следующие основные понятия:

1) исключен Законом РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021);

1-1) электронная торговая площадка по продаже банковских и микрофинансовых активов – интернет-ресурс, обеспечивающий инфраструктуру участникам для проведения торгов, действующий в соответствии с Законом Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций";

2) кредитное досье – документы и сведения, формируемые организацией, осуществляющей микрофинансовую деятельность, на каждого заемщика;

3) заемщик – физическое или юридическое лицо, заключившее с организацией, осуществляющей микрофинансовую деятельность, договор о предоставлении микрокредита;

3-1) договор доверительного управления правами (требованиями) –договор доверительного управления правами (требованиями) по договору банковского займа, договору о предоставлении микрокредита, заключенный между сервисной компанией и лицом, указанным в пункте 1 статьи 63 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан", или лицом, указанным в части первой пункта 5 статьи 9-1 настоящего Закона, или страховой (перестраховочной) организацией;

4) микрокредит – деньги, предоставляемые организацией, осуществляющей микрофинансовую деятельность, заемщику в национальной валюте Республики Казахстан в размере и порядке, определенных настоящим Законом, на условиях платности, срочности и возвратности;

5) организация, осуществляющая микрофинансовую деятельность, – микрофинансовая организация, кредитное товарищество, ломбард, осуществляющие деятельность по предоставлению микрокредитов;

6) исключен Законом РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021);

6-1) крупный участник организации, осуществляющей микрофинансовую деятельность, – физическое или юридическое лицо, которое владеет прямо или косвенно десятью или более процентами долей участия в уставном капитале или голосующих (за вычетом привилегированных) акций организации, осуществляющей микрофинансовую деятельность;

6-2) безупречная деловая репутация – профессионализм и добросовестность лица, подтверждаемые в том числе отсутствием фактов:

совершения указанным лицом противоправных действий (бездействия), которые привели к неплатежеспособности, повлекшей принудительную ликвидацию финансовой организации, либо к применению к банку режима урегулирования;

неснятой или непогашенной судимости указанного лица, в том числе отсутствие вступившего в законную силу судебного акта о применении к лицу уголовного наказания в виде лишения права занимать должность руководящего работника финансовой организации, банковского и (или) страхового холдинга и являться крупным участником (крупным акционером) финансовой организации пожизненно;

наличия отношений с третьими лицами (контроля и влияния третьих лиц), действия которых способствовали легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, на основании сведений уполномоченного органа по финансовому мониторингу;

7) заявитель – физическое или юридическое лицо, подавшее заявление в организацию, осуществляющую микрофинансовую деятельность, на получение микрокредита;

7-1) сервисная компания – дочерняя организация по управлению стрессовыми активами, коллекторское агентство, обладающие в рамках договора доверительного управления правами (требованиями), полномочиями по доверительному управлению правами (требованиями) по договору банковского займа, договору о предоставлении микрокредита, в том числе в отношении:

изменения условий договора банковского займа, договора о предоставлении микрокредита;

представления в суде интересов лица, с которым заключен договор доверительного управления правами (требованиями);

приема от должника денег и (или) иного имущества;

иных полномочий, предусмотренных настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и (или) договором доверительного управления правами (требованиями);

7-2) потребительский микрокредит – микрокредит, не являющийся микрокредитом, обеспеченным ипотекой недвижимого имущества, предоставляемый физическому лицу на приобретение товаров, работ, услуг и (или) иные цели, не связанные с осуществлением предпринимательской деятельности;

8) уполномоченный орган – государственный орган, осуществляющий государственное регулирование, контроль и надзор финансового рынка и финансовых организаций.

Сноска. Статья 1 в редакции Закона РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.09.2025 № 219-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности

Сноска. Заголовок статьи 2 с изменением, внесенным Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

1. Законодательство Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из Гражданского кодекса Республики Казахстан, настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

2. Законы Республики Казахстан "Об акционерных обществах", "О хозяйственных товариществах", "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью" и "О кредитных товариществах" распространяются на организации, осуществляющие микрофинансовую деятельность, в части, не урегулированной настоящим Законом.

3. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.

4. На микрофинансовые организации и иные юридические лица, осуществляющие деятельность в рамках введенного в соответствии с Законом Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций" особого режима регулирования, нормы настоящего Закона и нормативных правовых актов уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан, принимаемых в соответствии с настоящим Законом, распространяются в пределах, предусмотренных условиями особого режима регулирования.

5. Положения настоящего Закона, применяемые по отношению к банкам второго уровня, распространяются на филиалы банков-нерезидентов Республики Казахстан, открытые на территории Республики Казахстан.

Сноска. Статья 2 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 16.12.2020).

Статья 2-1. Основные цель, задачи и принципы государственного регулирования в сфере микрофинансовой деятельности

1. Основной целью государственного регулирования в сфере микрофинансовой деятельности является установление правовых основ осуществления микрофинансовой деятельности.

2. Основными задачами государственного регулирования в сфере микрофинансовой деятельности являются:

1) регулирование деятельности организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность, установление стандартов деятельности, контроль и надзор за микрофинансовой деятельностью;

2) защита прав и законных интересов потребителей услуг организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность.

3. Основными принципами государственного регулирования в сфере микрофинансовой деятельности являются:

1) эффективное использование ресурсов и инструментов регулирования;

2) прозрачность деятельности организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность;

3) ответственность организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность.

Сноска. Глава 1 дополнена статьей 2-1 в соответствии с Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 2. МИКРОФИНАНСОВАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

Сноска. Заголовок главы 2 в редакции Закона РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

Статья 3. Микрофинансовая деятельность

1. К микрофинансовой деятельности относятся:

1) деятельность микрофинансовой организации по предоставлению микрокредитов физическим и (или) юридическим лицам с обеспечением либо без обеспечения в размере, не превышающем двадцатитысячекратного размера месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете;

2) деятельность ломбарда по предоставлению бесцелевых микрокредитов физическим лицам под заклад движимого имущества, предназначенного для личного пользования, а также под залог транспортного средства, предназначенного для личного пользования, на срок до одного года в размере, не превышающем восьмитысячекратного размера месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете;

3) деятельность кредитного товарищества по предоставлению микрокредитов своим участникам с обеспечением либо без обеспечения в размере, определяемом внутренними правилами кредитного товарищества, утвержденными высшим органом кредитного товарищества.

2. Лицензия на осуществление микрофинансовой деятельности, предусмотренной пунктом 1 настоящей статьи, выдается уполномоченным органом.

3. Микрофинансовая организация, помимо деятельности, указанной в подпункте 1) пункта 1 настоящей статьи, вправе осуществлять следующие операции:

1) привлечение займов (за исключением привлечения денег в виде займа от граждан в качестве предпринимательской деятельности) от резидентов и нерезидентов Республики Казахстан;

2) инвестирование собственных активов в ценные бумаги и иные финансовые инструменты;

3) оказание заемщику консультационных услуг по вопросам, связанным с его предпринимательской деятельностью;

4) сдача в имущественный наем (аренду) собственного имущества, а также сдача нанятого в целях осуществления микрофинансовой деятельности имущества в поднаем (субаренду);

5) реализация собственного имущества;

6) осуществление лизинговой деятельности;

7) осуществление функций платежного агента и платежного субагента;

8) заключение договоров страхования от имени и по поручению страховых организаций – резидентов Республики Казахстан в качестве страхового агента;

9) осуществление функций агента системы электронных денег в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

10) факторинговые операции: финансирование под уступку денежного требования с принятием или непринятием риска неплатежа;

11) форфейтинговые операции (форфетирование): оплата долгового обязательства покупателя товаров (работ, услуг) путем покупки векселя без оборота на продавца;

12) выдача юридическим лицам гарантий, поручительств и иных обязательств, предусматривающих исполнение в денежной форме;

13) разработка, реализация и поддержка специализированного программного обеспечения, используемого для автоматизации деятельности микрофинансовых организаций, или иного программного обеспечения, используемого в деятельности микрофинансовых организаций;

14) предоставление консультационных услуг по вопросам, связанным с осуществлением операций, указанных в подпунктах 6), 10), 11), 12) и 13) настоящего пункта.

4. Ломбард, помимо деятельности, указанной в подпункте 2) пункта 1 настоящей статьи, вправе осуществлять операции, указанные в подпунктах 1), 2), 4), 5) и 8) пункта 3 настоящей статьи, а также учет, хранение и продажу ювелирных изделий, содержащих драгоценные металлы и драгоценные камни.

5. Кредитное товарищество, помимо деятельности, указанной в подпункте 3) пункта 1 настоящей статьи, вправе осуществлять операции, указанные в подпунктах 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) и 12) пункта 3 настоящей статьи, а также оказывать консультационные услуги по вопросам, связанным с осуществлением операций, предусмотренных подпунктами 6), 7), 8), 10), 11) и 12) пункта 3 настоящей статьи.

6. Микрофинансовой организации, ломбарду, кредитному товариществу запрещается осуществлять иную не предусмотренную настоящим Законом предпринимательскую деятельность.

Сноска. Статья 3 с изменениями, внесенными законами РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 24.11.2015 № 422-V (порядок введения в действие см. ст. 2); от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие с 01.08.2018); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 11.12.2023 № 44-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (порядок введения в действие см. ст. 2); от 30.06.2025 № 205-VIII (порядок введения в действие см. ст. 2).

Статья 3-1. Общие требования к микрофинансовой деятельности

1. Микрофинансовые организации (за исключением кредитных товариществ и ломбардов) при взаимодействии с потребителями финансовых услуг обязаны соблюдать ответственные деловые практики на финансовом рынке, предусматривающие совокупность принципов и действий, направленных на обеспечение честного, прозрачного и справедливого отношения к потребителям финансовых услуг, в том числе в отношении:

1) Примечание ИЗПИ!
Подпункт 1) вводится в действие с 01.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

2) раскрытия информации по предоставлению микрокредитов;

3) недопущения недобросовестных практик на всех этапах взаимодействия с потребителями финансовых услуг;

4) рассмотрения обращений потребителей финансовых услуг;

5) повышения уровня финансовой грамотности клиентов путем разработки и реализации соответствующих мероприятий.

Требования к ответственным деловым практикам на финансовом рынке устанавливаются главой 2-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций".

2. Организации, осуществляющие микрофинансовую деятельность (далее – микрофинансовые организации), осуществляют свою деятельность при наличии правил предоставления микрокредитов, утвержденных их высшим органом.

3. Правила предоставления микрокредитов должны соответствовать требованиям к осуществлению микрофинансовой деятельности, установленным нормативным правовым актом уполномоченного органа.

Требования к осуществлению микрофинансовой деятельности устанавливают:

1) перечень сведений, которые должны содержать правила предоставления микрокредитов;

2) порядок раскрытия информации при предоставлении микрокредитов и консультировании клиентов;

3) порядок заключения договора о предоставлении микрокредита с физическим лицом, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, в том числе требования к его содержанию, оформлению, обязательным условиям;

4) принципы добросовестного поведения при предоставлении микрокредитов;

5) виды и признаки недобросовестных практик, а также порядок их выявления при предоставлении микрокредитов;

6) порядок и ответственные деловые практики к взысканию задолженности при работе с неплатежеспособными клиентами;

7) порядок рассмотрения микрофинансовой организацией обращений клиентов, возникающих в процессе предоставления микрофинансовых услуг;

8) требования к разработке и реализации мероприятий, направленных на повышение уровня финансовой грамотности клиентов.

Примечание ИЗПИ!
Часть третья пункта 3 вводится в действие с 02.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

4. Правила предоставления микрокредитов являются открытой информацией и не могут быть предметом коммерческой тайны или тайны предоставления микрокредита.

5. Микрофинансовые организации вправе использовать искусственный интеллект при осуществлении своей деятельности и (или) оказании услуг в целях оценки и управления рисками.

Микрофинансовые организации несут ответственность за решения, принятые с использованием систем искусственного интеллекта.

Сноска. Глава 2 дополнена статеьей 3-1 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 3-2. Особенности предоставления микрокредитов электронным способом

1. Микрофинансовые организации вправе предоставлять микрокредиты электронным способом в порядке, определяемом уполномоченным органом.

2. Микрофинансовым организациям запрещается заключать договор о предоставлении микрокредита с физическим лицом посредством Интернета без проведения его биометрической аутентификации.

Порядок проведения биометрической аутентификации, а также сроки хранения результатов биометрической аутентификации определяются уполномоченным органом по согласованию с Национальным Банком Республики Казахстан.

Если сумма микрокредита превышает размер, установленный нормативным правовым актом уполномоченного органа, биометрическая аутентификация заемщика проводится посредством Центра обмена идентификационными данными Национального Банка Республики Казахстан, функционирование которого предусмотрено Законом Республики Казахстан "О платежах и платежных системах".

3. С момента обнаружения неправомерного доступа к информации, составляющей тайну предоставления микрокредита, ее неправомерного изменения, осуществления неправомерных действий со стороны третьих лиц либо иных незаконных (мошеннических) действий с микрокредитами физических лиц микрофинансовая организация в течение одного рабочего дня информирует об этом клиента и уполномоченный орган, в течение двух рабочих дней принимает меры для устранения неправомерных действий и в течение десяти рабочих дней принимает меры для устранения последствий таких действий.

4. На основании внесенного (вынесенного) органами уголовного преследования в соответствии с Уголовно-процессуальным кодексом Республики Казахстан представления о принятии мер по устранению обстоятельств, способствовавших совершению уголовного правонарушения, либо постановления о признании заемщика – физического лица потерпевшим по уголовному правонарушению, связанному с оформлением микрокредита мошенническим способом, микрофинансовая организация не позднее трех календарных дней со дня получения указанного представления либо постановления приостанавливает в отношении указанного микрокредита:

взыскание задолженности и претензионно-исковую работу;

начисление вознаграждения и (или) неустойки.

Микрофинансовая организация не позднее десяти рабочих дней со дня получения вступившего в законную силу судебного акта, в котором установлен факт оформления на заемщика – физическое лицо, признанного потерпевшим по уголовному делу, микрокредита мошенническим способом вследствие незаконного получения и использования третьим лицом идентификационных средств такого физического лица, в том числе при оформлении микрокредита путем использования удаленного управления программным обеспечением дистанционного оказания услуг микрофинансовой организации и (или) нарушения микрофинансовой организацией порядка проведения биометрической аутентификации либо установленных нормативным правовым актом уполномоченного органа требований по выявлению, фиксации и анализу фактов внутреннего, внешнего и (или) иных способов мошенничества, принимает решение о списании его задолженности по соответствующему микрокредиту, а также меры по возврату заемщику – физическому лицу ранее удержанных (уплаченных) сумм по такому микрокредиту.

Сноска. Глава 2 дополнена статеьей 3-2 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 3-3. Особенности микрокредита военнослужащим срочной воинской службы

1. Микрофинансовым организациям запрещается предоставлять микрокредиты военнослужащим срочной воинской службы в период прохождения ими срочной воинской службы в Вооруженных Силах Республики Казахстан, других войсках и воинских формированиях при наличии информации о призыве такого военнослужащего на срочную воинскую службу в его кредитном отчете, полученном микрофинансовой организацией до принятия решения о предоставлении микрокредита.

В случае предоставления микрофинансовой организацией микрокредита военнослужащему срочной воинской службы при наличии информации о призыве такого военнослужащего на срочную воинскую службу в его кредитном отчете, полученном микрофинансовой организацией до принятия решения о предоставлении микрокредита, микрофинансовая организация не вправе требовать исполнения обязательств по такому микрокредиту и не позднее трех рабочих дней с даты выявления факта выдачи такого микрокредита принимает меры, предусмотренные пунктом 14 статьи 4 настоящего Закона.

2. Микрофинансовые организации обязаны предоставить по договору о предоставлении микрокредита военнослужащим срочной воинской службы отсрочку платежа по основному долгу и вознаграждению на период, включающий срок прохождения срочной воинской службы и шестьдесят календарных дней после его окончания, без начисления вознаграждения по микрокредиту в порядке, определенном уполномоченным органом.

3. Обмен сведениями о призванных на срочную воинскую службу военнослужащих, а также их увольнении, наличии либо отсутствии микрокредита, предоставлении отсрочки платежа по нему осуществляется посредством обеспечения взаимодействия информационных систем государственных органов и кредитных бюро в порядке, определенном уполномоченным органом по согласованию с Министерством обороны Республики Казахстан.

В случаях, предусмотренных частью первой настоящего пункта, сбор, обработка и использование персональных данных осуществляются в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Сноска. Глава 2 дополнена статеьей 3-3 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 4. Минимальные требования к микрокредитованию

1. Микрофинансовые организации предоставляют микрокредиты в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан и правилами предоставления микрокредитов.

2. Порядок заключения договора о предоставлении микрокредита, в том числе требования к содержанию, оформлению договора и его первой страницы, содержащей информацию о полной стоимости микрокредита (сумме переплаты по микрокредиту, предмете микрокредита), обязательным условиям договора о предоставлении микрокредита, а также форма графика погашения микрокредита утверждаются нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона.

3. Микрофинансовые организации при взаимодействии с заявителем в рамках предоставления микрокредитов обязаны соблюдать следующие требования:

1) предоставить заявителю достоверную и исчерпывающую информацию об условиях микрокредита, включая размер годовой эффективной ставки вознаграждения, и рисках, связанных с получением микрокредита, в том числе последствиях невыполнения заявителем своих обязательств по договору о предоставлении микрокредита;

2) провести оценку кредитоспособности (платежеспособности) заявителя на основании информации о его финансовом положении;

3) предоставить информацию в кредитное бюро в соответствии с Законом Республики Казахстан "О кредитных бюро и формировании кредитных историй в Республике Казахстан";

4) начислять вознаграждение только за фактическое количество дней пользования заемщиком микрокредитом в случае частичного досрочного погашения или полного досрочного погашения микрокредита;

5) не допускать индексацию обязательств и платежей по договору о предоставлении микрокредита, выданного в тенге, с привязкой к любому валютному или иному эквиваленту;

6) не допускать при изменении условий договора о предоставлении микрокредита с физическим лицом и (или) выдаче нового микрокредита в целях погашения микрокредита физического лица начисление вознаграждения на капитализированные (суммированные) к сумме основного долга просроченное вознаграждение, неустойку (штрафы, пени), комиссии и иные платежи, связанные с выдачей и обслуживанием микрокредита.

4. Микрофинансовые организации не вправе изменять условия договора о предоставлении микрокредита в одностороннем порядке, за исключением случаев их улучшения для заемщика.

Под улучшением условий договора о предоставлении микрокредита для заемщика для целей настоящего пункта понимаются:

1) изменение в сторону уменьшения или полная отмена неустойки (штрафа, пеней);

2) изменение в сторону уменьшения ставки вознаграждения по договору о предоставлении микрокредита;

3) отсрочка, в том числе на период, включающий срок прохождения срочной воинской службы и шестьдесят календарных дней после его окончания, и (или) рассрочка платежей по микрокредиту.

В договоре о предоставлении микрокредита может быть предусмотрен дополнительный перечень улучшающих условий для заемщика.

5. В случае применения микрофинансовыми организациями улучшающих условий заемщик уведомляется об изменении условий договора о предоставлении микрокредита в порядке, предусмотренном договором о предоставлении микрокредита, а также через объекты информатизации.

Требование об уведомлении через объекты информатизации не распространяется на кредитные товарищества и ломбарды.

6. Заемщик вправе в течение четырнадцати календарных дней с даты получения соответствующего уведомления микрофинансовой организации отказаться от предложенных микрофинансовой организацией улучшающих условий и сообщить о своем решении микрофинансовой организации в порядке, определенном договором о предоставлении микрокредита, и (или) через объекты информатизации.

Предоставление микрофинансовыми организациями отсрочки и (или) рассрочки платежей по договору о предоставлении микрокредита без увеличения ежемесячных платежей по микрокредиту осуществляется только при наличии согласия заявителя.

7. Микрофинансовые организации не вправе предоставлять потребительский микрокредит свыше суммы, размер которой устанавливается нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона.

8. Физическое лицо вправе бесплатно установить или отменить в кредитном бюро или на веб-портале "электронного правительства", или с использованием объектов информатизации микрофинансовой организации, интегрированных с сервисами, размещенными на шлюзе "электронного правительства", добровольный отказ физического лица от получения микрокредита.

Микрофинансовым организациям запрещается предоставлять микрокредиты физическому лицу при наличии информации об установлении физическим лицом добровольного отказа от получения микрокредитов в его кредитном отчете, полученном микрофинансовыми организациями до принятия решения о предоставлении микрокредита.

Данный запрет не распространяется на случаи выдачи микрокредита ломбардом.

9. Микрофинансовой организации запрещается предоставлять физическому лицу потребительские микрокредиты, не обеспеченные залогом имущества, подлежащим регистрации, свыше суммы, размер которой устанавливается нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона, без согласия его супруга (супруги).

Порядок получения согласия супруга (супруги) на получение потребительского микрокредита, не обеспеченного залогом имущества, подлежащего регистрации, и минимальный размер микрокредита, при котором необходимо согласие супруга (супруги), определяются нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона.

10. Микрофинансовой организации запрещается заключать договор о предоставлении потребительского микрокредита, не обеспеченного залогом имущества, с физическим лицом, у которого в кредитном отчете отсутствует информация о ранее полученных микрокредитах и (или) банковских займах, без проведения биометрической аутентификации такого физического лица при его личном присутствии в микрофинансовой организации на основании письменного согласия, данного таким физическим лицом в микрофинансовой организации.

Минимальный размер микрокредита по договору потребительского микрокредита, при заключении которого в соответствии с частью первой настоящего пункта обязательно личное присутствие физического лица, определяется нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона.

Требование, предусмотренное частью первой настоящего пункта, не распространяется на случаи передачи суммы потребительского микрокредита на банковский счет продавца (поставщика) товаров, работ и услуг на цели приобретения товаров, работ и услуг, получение которых подтверждается заемщиком (покупателем).

Микрофинансовая организация принимает решение по заявлению физического лица на заключение договора о предоставлении потребительского микрокредита, не обеспеченного залогом, в течение одного часа с момента его поступления.

Примечание ИЗПИ!
Части 4, 5, 6, 7 пункта 10 вводятся в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

По запросу заемщика – физического лица микрофинансовая организация не позднее десяти рабочих дней представляет заемщику сведения о процессе проведения его биометрической аутентификации, включая дату и способ ее проведения, проведенной сверке данных на предмет наличия информации о нем в базе данных антифрод-центра микрофинансовой организации и Национального Банка Республики Казахстан, а также значение коэффициента долговой нагрузки, использованные при рассмотрении заявления и заключении договора о предоставлении потребительского микрокредита.

11. В случаях и порядке, которые предусмотрены нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона, микрофинансовая организация заключает договор о предоставлении потребительского микрокредита, не обеспеченного залогом имущества, с физическим лицом только после получения согласия физического лица на заключение такого договора.

В случае заключения договора о предоставлении потребительского микрокредита, не обеспеченного залогом имущества, посредством Интернета согласие на его заключение оформляется в кредитном бюро либо на веб-портале "электронного правительства", либо посредством объектов информатизации микрофинансовой организации, интегрированных с сервисами, размещенными на шлюзе "электронного правительства".

12. Микрофинансовая организация осуществляет передачу денег заемщику по потребительскому микрокредиту, не обеспеченному залогом имущества, на основании договора о предоставлении микрокредита, заключенного посредством Интернета, размер которого превышает минимальный размер, определенный нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона, с соблюдением следующих требований:

1) не ранее чем через двадцать четыре часа с момента подписания договора о предоставлении микрокредита либо увеличения суммы микрокредита;

2) при наличии согласия (подтверждения) заемщика на получение потребительского микрокредита, оформленного в соответствии с требованиями нормативного правового акта уполномоченного органа, указанного в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона, и полученного микрофинансовой организацией не ранее срока, указанного в подпункте 1) части первой настоящего пункта.

В случае предоставления заемщику посредством Интернета в течение одного календарного дня нескольких потребительских микрокредитов, не обеспеченных залогом имущества, в одной и той же микрофинансовой организации, сумма которых в результате сложения превышает минимальный размер, определенный нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 3-1 настоящего Закона, микрофинансовая организация в отношении микрокредитов, превысивших указанный минимальный размер, соблюдает требование, установленное подпунктом 1) части первой настоящего пункта, а также проверяет указанные микрокредиты на отсутствие признаков мошенничества в соответствии с внутренними документами с учетом требований, установленных нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в пункте 1 статьи 3-2 настоящего Закона.

13. Требования, предусмотренные частью второй пункта 8, пунктом 11 и частью первой пункта 12 настоящей статьи, не распространяются на случаи:

1) передачи микрофинансовой организацией суммы потребительского микрокредита на банковский счет продавца (поставщика) товаров, работ и услуг на цели приобретения товаров, работ и услуг, получение которых подтверждается заемщиком (покупателем);

2) выдачи микрофинансовой организацией физическому лицу в целях погашения в данной микрофинансовой организации его задолженности по другому микрокредиту;

3) выдачи микрофинансовой организацией микрокредита физическому лицу в целях оплаты задолженности заемщика по налогам, штрафам, исполнительному производству, при которой сумма микрокредита перечисляется на указанный заемщиком банковский счет соответствующего уполномоченного органа, осуществляющего прием таких платежей, либо частного судебного исполнителя, открытый в банке для хранения взысканных сумм в пользу взыскателей.

14. В случае выдачи микрофинансовой организацией микрокредита физическому лицу без соблюдения требований, установленных частью первой пункта 9 настоящей статьи, микрофинансовая организация:

1) не вправе требовать от указанного физического лица исполнения обязательств по такому микрокредиту;

2) не позднее трех рабочих дней с даты выявления факта выдачи указанного микрокредита принимает следующие меры:

принимает решение о полном списании (прощении) задолженности заемщика – физического лица по такому микрокредиту;

прекращает взыскание задолженности и претензионно-исковую работу по такому микрокредиту;

вносит корректировки в кредитную историю заемщика – физического лица в кредитных бюро путем устранения записей об информации по такому микрокредиту;

осуществляет возврат заемщику – физическому лицу ранее удержанных (уплаченных) сумм основного долга, вознаграждения и (или) неустойки по такому микрокредиту.

Меры, предусмотренные частью первой настоящего пункта, распространяются на случаи выдачи микрокредита без соблюдения любого из требований, предусмотренных пунктом 2 статьи 3-2, частью второй пункта 8, частью первой пункта 10, пунктами 11 и 12 настоящей статьи, при условии получения микрофинансовой организацией процессуальных документов органов уголовного преследования, указанных в части первой пункта 4 статьи 3-2 настоящего Закона.

15. Микрофинансовые организации не вправе предоставлять микрокредиты физическому лицу в течение пяти лет со дня размещения объявления о завершении в отношении указанного физического лица процедуры внесудебного банкротства или процедуры судебного банкротства в порядке, предусмотренном Законом Республики Казахстан "О восстановлении платежеспособности и банкротстве граждан Республики Казахстан", а также принимать от такого физического лица обеспечение в виде залога, гарантии и (или) поручительства по договорам о предоставлении микрокредита.

Требования настоящего пункта не распространяются на микрокредиты, предоставляемые ломбардами под залог движимого имущества, не подлежащий государственной регистрации.

16. Микрофинансовые организации вправе устанавливать и взимать комиссии и (или) иные платежи с юридических лиц за выдачу и изменение условий микрокредита, размер которых определяется микрофинансовыми организациями самостоятельно.

Микрофинансовые организации обязаны в договорах о предоставлении микрокредита, выданного юридическому лицу, указывать полный перечень комиссий и (или) иных платежей, а также их размеры, подлежащие взиманию в связи с выдачей и изменением условий микрокредита.

Микрофинансовые организации не вправе в одностороннем порядке вводить новые виды комиссий и (или) иных платежей в рамках заключенного с юридическим лицом договора о предоставлении микрокредита.

Сноска. Статья 4 – в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 5. Годовая эффективная ставка вознаграждения по микрокредиту

1. Размер годовой эффективной ставки вознаграждения по микрокредиту не должен превышать предельный размер, определенный совместным нормативным правовым актом уполномоченного органа и Национального Банка Республики Казахстан.

2. Правила расчета годовой эффективной ставки вознаграждения по предоставляемым микрокредитам разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом.

2-1. Микрофинансовая организация обязана указывать годовую эффективную ставку вознаграждения в договорах о предоставлении микрокредита, а также при распространении информации о величинах вознаграждения по микрокредитам, в том числе при ее публикации.

3. Исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).
Сноска. Статья 5 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 6. Обеспечение исполнения заемщиком обязательств по договору о предоставлении микрокредита

1. Исполнение обязательств заемщиком по договору о предоставлении микрокредита обеспечивается способами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан или договором о предоставлении микрокредита.

1-1. Если сумма платежа, произведенного заемщиком – физическим лицом, недостаточна для исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита, указанная сумма погашает обязательства заемщика – физического лица по договору о предоставлении микрокредита в следующей очередности:

1) задолженность по основному долгу;

2) задолженность по вознаграждению;

3) неустойка (штраф, пени) в размере, определенном в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи;

4) сумма основного долга за текущий период платежей;

5) вознаграждение, начисленное за текущий период платежей;

6) издержки микрофинансовых организаций по получению исполнения.

Требования, установленные настоящим пунктом, не распространяются на договор о предоставлении микрокредита, заключаемый ломбардом.

2. Исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

3. Размер неустойки (штрафа, пеней) за нарушение обязательства по возврату суммы микрокредита и (или) уплате вознаграждения по заключенному с физическим лицом договору о предоставлении микрокредита, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, не может превышать в течение девяноста дней просрочки 0,5 процента от суммы просроченного платежа за каждый день просрочки, но не более десяти процентов от суммы выданного микрокредита за каждый год действия договора о предоставлении микрокредита.

Сноска. Статья 6 с изменениями, внесенными законами РК от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.07.2016); от 02.07.2018 № 168-VI (вводится в действие с 01.01.2019); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие с 01.10.2021); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 7. Права и обязанности микрофинансовой организации

1. Микрофинансовая организация вправе:

1) исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020);

1-1) уступить право (требование) по договору о предоставлении микрокредита лицу, указанному в пунктах 4 и 5 статьи 9-1 настоящего Закона;

2) запрашивать у заемщика (заявителя) документы и сведения, необходимые для заключения договора о предоставлении микрокредита и исполнения обязательств по нему, определенных правилами предоставления микрокредитов;

2-1) по заявлению заемщика осуществлять через банки второго уровня перевод микрокредита третьему лицу в целях оплаты за товары, работы или услуги;

2-2) собирать копии документов, удостоверяющих личность физических лиц – нерезидентов Республики Казахстан, для целей, предусмотренных настоящим Законом;

3) осуществлять иные права, установленные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и договором о предоставлении микрокредита.

2. Микрофинансовая организация обязана:

1) в случае изменения места нахождения либо изменения наименования письменно уведомить об этом уполномоченный орган, а также заемщиков (заявителей) путем опубликования соответствующей информации в двух печатных изданиях на казахском и русском языках по месту нахождения микрофинансовой организации, а также по юридическому адресу заемщика (заявителя) – физического лица и по месту нахождения заемщика (заявителя) – юридического лица либо путем письменного уведомления каждого заемщика (заявителя) в срок не позднее тридцати календарных дней с даты таких изменений;

1-1) в случае изменения состава участников (акционеров) письменно уведомить уполномоченный орган об этом и о соответствии участников (акционеров) требованиям пункта 6 статьи 14 настоящего Закона в срок не позднее десяти календарных дней с даты такого изменения в порядке, установленном правилами лицензирования микрофинансовой деятельности;

1-2) уведомить уполномоченный орган о регистрации товарного знака (товарных знаков) в течение тридцати календарных дней с даты его (их) регистрации в Государственном реестре товарных знаков с приложением копии выписки из Государственного реестра товарных знаков.

Требование, установленное настоящим подпунктом, не распространяется на кредитные товарищества;

1-3) иметь собственный интернет-ресурс, на котором размещаются копия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, актуальная информация о ставках вознаграждения и тарифах за услуги, оказываемые физическим и юридическим лицам по микрокредитам, изображение товарного знака (товарных знаков) с указанием наименования микрофинансовой организации, информация о месте нахождения, телефонных номерах, графике работы микрофинансовой организации, а также иная информация по усмотрению микрофинансовой организации.

Информация о ставках вознаграждения и тарифах должна поддерживаться в актуальном режиме с указанием сведений о дате внесения изменений в действующие ставки вознаграждения и тарифы, номера внутреннего документа и органа, принявшего данные изменения.

Требования настоящего подпункта не распространяются на ломбарды и кредитные товарищества;

1-4) письменно уведомить уполномоченный орган в течение пяти рабочих дней с даты принятия решения соответствующего органа микрофинансовой организации обо всех изменениях, произошедших в составе руководящих работников;

2) разместить копию правил предоставления микрокредитов в месте, доступном для обозрения и ознакомления заемщиком (заявителем) микрофинансовой организации, в том числе на интернет-ресурсе микрофинансовой организации, а также на интернет-ресурсе кредитного товарищества, ломбарда при его наличии;

3) предоставлять заявителю полную и достоверную информацию о платежах, связанных с получением, обслуживанием и погашением (возвратом) микрокредита;

4) предоставить заявителю до заключения договора о предоставлении микрокредита для ознакомления и выбора метода погашения микрокредита проекты графиков погашения, рассчитанных различными методами. В обязательном порядке заемщику должны быть представлены проекты графиков погашения микрокредита, рассчитанных в соответствии с методиками расчета регулярных платежей по микрокредитам, выдаваемым микрофинансовыми организациями физическим лицам, и временными базами для расчета вознаграждения по таким микрокредитам, установленнными нормативным правовым актом уполномоченного органа, с периодичностью, установленной в договоре о предоставлении микрокредита, следующими методами погашения:

методом дифференцированных платежей, при котором погашение задолженности по микрокредиту осуществляется уменьшающимися платежами, включающими равные суммы платежей по основному долгу и начисленное за период на остаток основного долга вознаграждение;

методом аннуитетных платежей, при котором погашение задолженности по микрокредиту осуществляется равными платежами на протяжении всего срока микрокредита, включающими увеличивающиеся платежи по основному долгу и уменьшающиеся платежи по вознаграждению, начисленному за период на остаток основного долга. Размеры первого и последнего платежей могут отличаться от других.

Микрофинансовой организацией могут быть предложены дополнительные проекты графиков погашения микрокредита, рассчитанных в соответствии с правилами предоставления микрокредитов.

4-1) исключен Законом РК от 27.12.2019 № 291-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);

4-2) в течение трех рабочих дней с даты полного досрочного исполнения заемщиком обязательства по микрокредиту, условиями которого было предусмотрено заключение договора страхования, уведомить заемщика способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, о его праве на расторжение такого договора страхования и возврат части страховой премии за неиспользованный период страхования в порядке, предусмотренном частью четвертой пункта 2 статьи 842 Гражданского кодекса Республики Казахстан;

5) проинформировать заемщика (заявителя) о его правах и обязанностях, связанных с получением микрокредита, а также возможных последствиях в случае невыполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита;

5-1) сообщать уполномоченному органу по финансовому мониторингу сведения в соответствии с Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения";

6) соблюдать тайну предоставления микрокредита;

7) осуществлять классификацию активов и условных обязательств по предоставленным микрокредитам и создавать против них провизии (резервы) в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет.

Требование, установленное настоящим подпунктом, не распространяется на ломбарды;

8) соблюдать пруденциальные нормативы и иные обязательные к соблюдению нормы и лимиты, методику их расчетов, установленные уполномоченным органом;

8-1) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Требование, установленное настоящим подпунктом, не распространяется на ломбарды;

9) представлять финансовую и иную отчетность в Национальный Банк Республики Казахстан в соответствии с нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан;

9-1) представлять отчетность о выполнении пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов в Национальный Банк Республики Казахстан в соответствии с нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан;

10) устранять нарушения законодательства Республики Казахстан, выявленные уполномоченным органом;

11) исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020);

11-1) отказывать в предоставлении микрокредита в случаях, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения";

11-2) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Обмен сведениями о призванных на срочную воинскую службу военнослужащих, а также их увольнении, наличии либо отсутствии микрокредита, предоставлении отсрочки платежа по нему осуществляется посредством обеспечения взаимодействия информационных систем государственных органов и кредитных бюро в порядке, определенном уполномоченным органом по согласованию с Министерством обороны Республики Казахстан.

В случаях, предусмотренных частью второй настоящего пункта, сбор, обработка и использование персональных данных осуществляются в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

11-3) вступить в саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности, осуществляющую свою деятельность в отношении одного вида микрофинансовой деятельности, указанного в пункте 1 статьи 3 настоящего Закона, в течение девяноста календарных дней, следующих за днем наступления одного из следующих событий:

включения саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности в реестр уполномоченного органа;

получения лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности и наличия саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, включенной в реестр уполномоченного органа;

прекращения своего членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

11-4) уплачивать взносы, установленные саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности;

11-5) представлять по запросу саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности всю информацию, необходимую для проведения проверки, в порядке, определяемом саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности;

11-6) соблюдать требования правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

11-7) реализовать путем проведения торгов на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов имущество, приобретенное микрофинансовой организацией в результате обращения взыскания на залог (иное обеспечение) по договору о предоставлении микрокредита и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита, за исключением недвижимого имущества, расположенного за пределами Республики Казахстан.

Имущество, указанное в части первой настоящего подпункта, должно быть реализовано микрофинансовой организацией в течение трех лет со дня его приобретения, за исключением:

земельного участка, срок реализации которого определяется с учетом особенностей, предусмотренных Земельным кодексом Республики Казахстан;

здания или иного недвижимого имущества, которое микрофинансовая организация намеревается использовать в качестве своего помещения, при условии начала такого использования не позднее двенадцати месяцев со дня приобретения указанного здания или иного недвижимого имущества.

В случае несоблюдения срока, установленного абзацем третьим части второй настоящего подпункта, микрофинансовая организация обязана реализовать соответствующее здание или иное недвижимое имущество путем проведения торгов на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов в течение трех лет со дня его приобретения.

В случае прекращения использования здания или иного недвижимого имущества в качестве своего помещения микрофинансовая организация обязана реализовать указанное здание или иное недвижимое имущество путем проведения торгов на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов в течение двух лет со дня прекращения указанного использования.

Прямая адресная продажа имущества, указанного в части первой настоящего подпункта, осуществляется на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов в случаях и в порядке, которые определены правилами проведения торгов на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов, утвержденными нормативным правовым актом уполномоченного органа.

Требования, установленные настоящим подпунктом, не распространяются на ломбарды;

12) соблюдать иные требования, установленные настоящим Законом и иным законодательством Республики Казахстан.

В случаях, предусмотренных подпунктами 1), 1-1), 1-2) и 1-4) части первой настоящего пункта, уведомление микрофинансовыми организациями уполномоченного органа осуществляется письменно либо посредством системы электронного документооборота.

3. Микрофинансовая организация не вправе:

1) в одностороннем порядке изменять ставки вознаграждения (за исключением случаев их снижения) и (или) способ и метод погашения микрокредита;

1-1) предоставлять микрокредит, не связанный с осуществлением предпринимательской деятельности, физическому лицу, имеющему просроченную задолженность по банковскому займу и (или) микрокредиту свыше пятидесяти календарных дней.

Требование, установленное настоящим подпунктом, не распространяется на микрокредиты, выдаваемые в целях погашения банковского займа и (или) микрокредита физического лица, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, на улучшающих условиях, предусматривающих изменение в сторону уменьшения ставки вознаграждения и (или) размера периодических платежей и (или) изменение в сторону уменьшения или полную отмену неустойки (штрафа, пени), а также микрокредиты, предоставляемые ломбардами под залог движимого имущества, не подлежащий обязательной регистрации;

1-2) устанавливать и взимать с заемщика (заявителя) любые платежи, за исключением вознаграждения и неустойки (штрафа, пени) за нарушение обязательства по возврату суммы микрокредита и (или) уплате вознаграждения по микрокредиту, не связанному с осуществлением предпринимательской деятельности;

1-3) устанавливать и взимать с заемщика (заявителя) любые платежи, за исключением вознаграждения и неустойки (штрафа, пени) по микрокредиту, связанному с осуществлением предпринимательской деятельности;

2) требовать от заемщика, являющегося физическим лицом, досрочно полностью или частично возвратившего микрофинансовой организации сумму микрокредита, неустойку (штраф, пеню) и другие платежи за досрочный возврат микрокредита;

3) пользоваться и распоряжаться заложенными вещами;

3-1) использовать не зарегистрированный (не зарегистрированные) в установленном законодательством Республики Казахстан порядке товарный знак (товарные знаки);

4) требовать выплаты вознаграждения, неустойки (штрафов, пени), начисленных по истечении девяноста последовательных календарных дней просрочки исполнения обязательства по погашению любого из платежей по суммам основного долга и (или) вознаграждения по микрокредиту заемщика – физического лица, не связанному с осуществлением предпринимательской деятельности.

Требование настоящего подпункта не распространяется на договор о предоставлении микрокредита в случае, если на дату его заключения сумма основного долга полностью обеспечивалась залогом имущества, подлежащего регистрации, и (или) залогом денег;

5) требовать выплаты вознаграждения, а также неустойки (штрафов, пени), начисленных по истечении ста восьмидесяти последовательных календарных дней просрочки исполнения обязательства по погашению любого из платежей по суммам основного долга и (или) вознаграждения по микрокредиту заемщика – физического лица, обеспеченному ипотекой недвижимого имущества, не связанному с осуществлением предпринимательской деятельности.

6) заключать договоры, предусматривающие сотрудничество с частными судебными исполнителями для взыскания с заемщика суммы долга по договору о предоставлении микрокредита, а также заключать соглашение (договор) об условиях исполнения исполнительного документа с частным судебным исполнителем, являющимся аффилированным лицом микрофинансовой организации в соответствии с пунктом 2 статьи 12-1 Закона Республики Казахстан "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью" и (или) пунктом 1 статьи 64 Закона Республики Казахстан "Об акционерных обществах";

7) обращаться за совершением нотариальных действий к нотариусу, являющемуся аффилированным лицом микрофинансовой организации в соответствии с пунктом 2 статьи 12-1 Закона Республики Казахстан "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью" и (или) пунктом 1 статьи 64 Закона Республики Казахстан "Об акционерных обществах";

8) увеличивать срок действия договора о предоставлении микрокредита, заключенного с физическим лицом, без его согласия и на условиях, не обеспечивающих сохранение либо улучшение условий договора о предоставлении микрокредита.

Сноска. Статья 7 с изменениями, внесенными законами РК от 10.06.2014 № 206-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 24.11.2015 № 422-V (порядок введения в действие см. ст. 2); от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 27.12.2019 № 291-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 04.01.2021); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие с 01.10.2021); от 31.12.2021 № 100 (вводится в действие с 01.07.2022); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.09.2025 № 219-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 8. Права и обязанности заявителя

1. Заявитель вправе:

1) ознакомиться с правилами предоставления микрокредитов, тарифами микрофинансовой организации по предоставлению микрокредитов;

2) получать полную и достоверную информацию о платежах, связанных с получением, обслуживанием и погашением (возвратом) микрокредита;

3) отказаться от заключения договора о предоставлении микрокредита.

2. Заявитель представляет в микрофинансовую организацию документы и сведения, определенные перечнем документов, необходимых для получения микрокредита, а также порядком ведения кредитного досье по договору о предоставлении микрокредита, необходимые для заключения договора о предоставлении микрокредита и договоров, обеспечивающих исполнение обязательств заемщика.

3. Заявитель имеет иные права и обязанности, установленные настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.

Сноска. Статья 8 с изменением, внесенным Законом РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021).

Статья 9. Права и обязанности заемщика

1. Заемщик имеет право:

2) распоряжаться полученным микрокредитом в порядке и на условиях, установленных договором о предоставлении микрокредита;

3) защищать свои права в порядке, установленном законами Республики Казахстан;

4) досрочно полностью или частично возвратить микрофинансовой организации сумму микрокредита, предоставленную по договору о предоставлении микрокредита;

4-1) исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

5) осуществлять иные права, установленные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и договором о предоставлении микрокредита.

2. Заемщик обязан:

1) возвратить полученный микрокредит и выплатить вознаграждение по нему в сроки и порядке, которые установлены договором о предоставлении микрокредита;

2) представлять документы и сведения, запрашиваемые микрофинансовой организацией в соответствии с настоящим Законом;

3) выполнять иные требования, установленные настоящим Законом, иным законодательством Республики Казахстан и договорами, заключенными с микрофинансовой организацией.

Сноска. Статья 9 с изменениями, внесенными законами РК от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

Статья 9-1. Порядок уступки прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита

      Сноска. Заголовок статьи 9-1 - в редакции Закона РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      1. Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      2. Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      3. Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

4. Микрофинансовой организации запрещается производить уступку права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, заключенному с физическим лицом и обеспеченному залогом в виде жилища, за исключением уступки права (требования) организациям, более пятидесяти процентов долей участия в уставных капиталах либо размещенных акций которых принадлежат государству, при соблюдении одного из следующих условий:

приобретение прав (требований) является одним из видов деятельности такой организации, предусмотренной законами Республики Казахстан;

приобретение прав (требований) осуществляется в рамках государственных и правительственных программ или правовых актов государственных органов по поддержке физических лиц.

5. Микрофинансовой организации запрещается производить уступку прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу, за исключением уступки прав (требований) следующим лицам:

банку второго уровня;

коллекторскому агентству;

микрофинансовой организации, осуществляющей аналогичный вид микрофинансовой деятельности;

специальной финансовой компании, созданной в соответствии с законодательством Республики Казахстан о проектном финансировании и секьюритизации, при сделке секьюритизации;

юридическому лицу – залогодержателю прав требования по договору о предоставлении микрокредита при выпуске микрофинансовой организацией обеспеченных облигаций или получении займов;

специальному фонду развития частного предпринимательства – по договору о предоставлении микрокредита, заключенному в рамках сделки по финансированию субъектов частного предпринимательства путем обусловленного размещения средств в микрофинансовых организациях;

иному лицу – в отношении прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита заемщику – физическому лицу, связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, договору о предоставлении микрокредита заемщику – юридическому лицу в случае, если по указанным микрокредитам на дату уступки имеются признаки обесценения в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности.

Лицо, указанное в абзаце восьмом части первой настоящего пункта, передает в доверительное управление сервисной компании полученные права (требования) по договору о предоставлении микрокредита в одном из следующих случаев:

права (требования) получены по договору о предоставлении микрокредита физического лица, связанного с осуществлением предпринимательской деятельности;

права (требования) получены по договору о предоставлении микрокредита юридического лица, размер задолженности по которому не превышает 16 500-кратный размер месячного расчетного показателя, установленного законом о республиканском бюджете на дату уступки;

если лицо, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, является нерезидентом Республики Казахстан.

Права (требования) по договорам о предоставлении микрокредита могут быть переданы сервисной компании при одновременном выполнении следующих условий:

1) размер уставного капитала коллекторского агентства, собственного капитала родительской организации дочерней организации банка, приобретающей сомнительные и безнадежные активы родительского банка, составляет значение не ниже минимального значения, установленного нормативным правовым актом уполномоченного органа;

2) осуществление деятельности в течение трех лет с момента:

выдачи банку или банковскому холдингу разрешения на создание банком дочерней организации, приобретающей сомнительные и безнадежные активы родительского банка;

включения коллекторского агентства в реестр коллекторских агентств;

3) отсутствие на дату включения в реестр сервисных компаний неисполненных и (или) действующих мер надзорного реагирования или ограниченных мер воздействия, примененных уполномоченным органом, и административных взысканий за административные правонарушения, предусмотренные статьей 211-1 и частью первой статьи 227 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях;

4) отсутствие у первого руководителя сервисной компании неснятой или непогашенной судимости;

5) соответствие сервисной компании требованиям, установленным уполномоченным органом.

Требования к дочерним организациям банка, приобретающим сомнительные и безнадежные активы родительского банка, и коллекторским агентствам, выступающим в качестве сервисных компаний, которым могут быть переданы в доверительное управление права (требования) по договорам о предоставлении микрокредита, устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа.

Уполномоченный орган ведет и размещает на своем интернет-ресурсе реестр сервисных компаний, соответствующих требованиям законодательства Республики Казахстан.

Исключение сервисной компании из реестра сервисных компаний является основанием для расторжения договора доверительного управления.

В случае передачи прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в доверительное управление сервисной компании лицо, указанное в абзаце восьмом части первой настоящего пункта, реализует права кредитора в отношении уступленного ему права (требования) по договору о предоставлении микрокредита в рамках договора доверительного управления, заключенного с сервисной компанией, либо путем переуступки лицам, указанным в части первой настоящего пункта.

В случае расторжения договора доверительного управления с сервисной компанией лицо, указанное в абзаце восьмом части первой настоящего пункта, обязано заключить новый договор доверительного управления с другой сервисной компанией либо переуступить права (требования) лицам, указанным в части первой настоящего пункта.

Требования настоящего пункта не распространяются на случаи, предусмотренные пунктом 4 настоящей статьи.

5-1. Уступка прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита, по которому на дату уступки имеются признаки обесценения в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности, осуществляется микрофинансовой организацией с соблюдением следующих условий:

1) лицо, в пользу которого уступаются права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, определяется по результатам торгов в отношении данных прав (требований), проводимых микрофинансовой организацией на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов, за исключением уступки прав (требований) лицам, указанным в абзацах пятом, шестом и седьмом части первой пункта 5 настоящей статьи;

2) уступка прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита осуществляется с соблюдением ограничений и правил, установленных в пункте 5 настоящей статьи.

Требования, установленные настоящим пунктом, не распространяются на ломбарды.

Примечание ИЗПИ!

Действие пункта 5-2 приостановлено до 01.05.2027 Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII и в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции.

5-2. Микрофинансовой организации запрещается производить уступку прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита физического лица, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, коллекторскому агентству.

6. Микрофинансовая организация не вправе уступать право (требование) по договору о предоставлении микрокредита без согласия заемщика, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан или договором о предоставлении микрокредита.

6-1. Микрофинансовая организация не вправе уступать право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, обеспеченного залогом имущества, лицам, указанным в части первой пункта 5 настоящей статьи, без оценки стоимости имущества, проведенной оценщиком в течение последних шести месяцев до уступки права (требования) в соответствии с Законом Республики Казахстан "Об оценочной деятельности в Республике Казахстан".

7. Не допускается уступка прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в отношении одного заемщика нескольким лицам, за исключением случаев, когда данные права (требования) являются предметом сделки секьюритизации.

8. При заключении договора уступки прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита (далее – договор уступки) микрофинансовая организация обязана:

1) до заключения договора уступки уведомить заемщика – физическое лицо по договору о предоставлении микрокредита, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, о планируемой уступке прав (требований) кредитора по указанному договору о предоставлении микрокредита третьему лицу, а также об обработке (передаче) персональных данных заемщика в связи с такой уступкой способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, а также через объекты информатизации, предоставляющие микрофинансовой организации возможность осуществить идентификацию клиента – физического лица посредством применения идентификационных средств, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О платежах и платежных системах" (далее – объекты информатизации);

2) уведомить заемщика (или его уполномоченного представителя) о состоявшемся переходе прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, а также через объекты информатизации в течение тридцати календарных дней со дня заключения договора уступки с указанием необходимости осуществления дальнейших платежей по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу (наименование, место нахождения и банковские реквизиты лица, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, либо в случае передачи прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в доверительное управление – сервисной компании), объема переданных прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита, размера и структуры задолженности по договору о предоставлении микрокредита (основной долг, вознаграждение, комиссии, неустойка (штраф, пеня) и других подлежащих уплате сумм;

3) передать лицу, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, либо сервисной компании (в случае передачи прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в доверительное управление сервисной компании) следующие документы:

договор о предоставлении микрокредита;

договор залога и правоустанавливающие документы на предмет залога (в случае, если исполнение обязательств по договору о предоставлении микрокредита обеспечено залогом);

договор поручительства или гарантии (в случае, если исполнение обязательств по договору о предоставлении микрокредита обеспечено поручительством или гарантией);

расчеты задолженности заемщика на дату уступки прав (требований);

претензионную переписку с заемщиком (при наличии);

учредительные документы заемщика – юридического лица, копию документа, удостоверяющего личность заемщика – физического лица;

документы, подтверждающие погашение заемщиком задолженности;

документы по реализации заложенного имущества (при наличии);

иные документы в соответствии с договором уступки.

В случае уступки всех прав (требований) к заемщику микрофинансовая организация передает лицу, которому уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, все имеющиеся у нее оригиналы документов, а в случае передачи прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в доверительное управление сервисной компании оригиналы указанных документов передаются сервисной компании.

В случае уступки части прав (требований) к заемщику микрофинансовая организация вправе сохранить оригиналы документов, удостоверяющих такие права (требования), и передать лицу, которому частично уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, нотариально засвидетельствованные копии указанных документов, а в случае передачи части прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в доверительное управление сервисной компании нотариально засвидетельствованные копии указанных документов передаются сервисной компании.

За утерю оригиналов правоустанавливающих документов на имущество, являющееся обеспечением исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита, микрофинансовая организация, лицо, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, сервисная компания несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан;

4) после заключения договора уступки переводить деньги, полученные в счет погашения задолженности по договору о предоставлении микрокредита, на банковский счет лица, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, с предоставлением расшифровки платежей в разрезе каждого заемщика.

9. Лицу, которому уступлено право (требование) микрофинансовой организации по договору о предоставлении микрокредита, запрещается переуступать такое право (требование) без соблюдения условий, предусмотренных настоящей статьей.

10. Лицо, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, признается в отношении данных прав (требований) кредитором (заимодателем), имеет все права и обязанности, установленные договором о предоставлении микрокредита, соблюдает требования и ограничения, предъявляемые законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора с заемщиком в рамках договора о предоставлении микрокредита, в том числе обеспечивает:

передачу и актуализацию информации о заемщике и его обязательствах по договору о предоставлении микрокредита в кредитные бюро в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан о кредитных бюро и формировании кредитных историй;

соблюдение порядка рассмотрения заявления заемщика – физического лица о внесении изменений в условия договора о предоставлении микрокредита, перечня документов, прилагаемых к нему, а также порядка информирования уполномоченного органа о результатах рассмотрения заявления, определенного нормативным правовым актом уполномоченного органа.

В случае передачи прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита в доверительное управление сервисной компании сервисная компания имеет все права и обязанности, установленные договором о предоставлении микрокредита, а также соблюдает требования и ограничения, предусмотренные частью первой настоящего пункта.

Нарушение лицом, которому уступлены права (требования) по договору о предоставлении микрокредита, а также сервисной компанией требований и (или) ограничений, предъявляемых законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора с заемщиком в рамках договора о предоставлении микрокредита, влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Сноска. Глава 2 дополнена статьей 9-1 в соответствии с Законом РК от 06.05.2017 № 63-VI (порядок введения в действие см. ст. 2); с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 13.05.2020 № 325-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие с 01.10.2021); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (порядок введения в действие см. ст. 2); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 9-2. Условия и порядок урегулирования задолженности и меры, применяемые в отношении неплатежеспособного заемщика

1. Микрофинансовые организации обязаны письменно уведомить заемщика – физического лица способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, а также через объекты информатизации о возникновении просрочки исполнения денежных обязательств по договору о предоставлении микрокредита не позднее десяти календарных дней с даты возникновения просрочки.

Указанное уведомление должно содержать:

1) размер просроченных платежей по договору о предоставлении микрокредита на дату, указанную в уведомлении;

2) требование о внесении просроченных платежей по договору о предоставлении микрокредита;

3) разъяснение последствий невыполнения заемщиком – физическим лицом его обязательств по договору о предоставлении микрокредита;

4) указание на право заемщика – физического лица обратиться в микрофинансовую организацию с предложением о внесении изменений в договор о предоставлении микрокредита в порядке, определенном пунктом 2 настоящей статьи;

5) иные сведения по усмотрению микрофинансовой организации.

Микрофинансовая организация вправе привлечь коллекторское агентство для уведомления заемщика.

2. В течение тридцати календарных дней с даты направления микрофинансовой организацией заемщику – физическому лицу уведомления, предусмотренного пунктом 1 настоящей статьи, заемщик вправе обратиться в микрофинансовую организацию в письменной форме и (или) через объекты информатизации и (или) способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, с предложением в отношении:

1) изменения в сторону уменьшения ставки вознаграждения по договору о предоставлении микрокредита;

2) уменьшения на срок не менее трех месяцев ежемесячного платежа по договору о предоставлении микрокредита не менее чем на пятьдесят процентов от размера, установленного договором о предоставлении микрокредита;

3) отсрочки платежей по основному долгу и (или) вознаграждению;

4) изменения метода погашения задолженности и (или) очередности погашения задолженности, в том числе с погашением основного долга в приоритетном порядке;

5) изменения срока микрокредита;

6) прощения просроченного основного долга и (или) вознаграждения, отмены неустойки (штрафа, пеней), связанных с обслуживанием микрокредита;

7) самостоятельной реализации залогодателем недвижимого имущества, являющегося предметом ипотеки, в сроки, установленные соглашением сторон;

8) представления отступного взамен исполнения обязательства по договору о предоставлении микрокредита путем передачи микрофинансовой организации залогового и (или) иного имущества;

9) реализации недвижимого имущества, являющегося предметом ипотеки, с передачей обязательства по договору о предоставлении микрокредита покупателю.

Указанное обращение заемщика – физического лица должно содержать сведения о причинах возникновения просрочки исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита, текущих доходах заемщика, другие обстоятельства, которые обуславливают (обосновывают) обращение заемщика с предложением о внесении изменений в условия договора о предоставлении микрокредита.

Порядок рассмотрения изменений в условия договора банковского займа и договора о предоставлении микрокредита, перечень документов, прилагаемых к заявлению заемщика – физического лица о внесении изменений в условия договора банковского займа и договора о предоставлении микрокредита, а также порядок информирования банком второго уровня и микрофинансовой организацией уполномоченного органа о результатах рассмотрения заявлений заемщиков – физических лиц о внесении изменений в условия договора банковского займа и договора о предоставлении микрокредита определяются нормативным правовым актом уполномоченного органа.

3. Микрофинансовая организация обязана в течение пятнадцати календарных дней с даты получения обращения заемщика – физического лица, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, рассмотреть возможность внесения изменений в условия договора о предоставлении микрокредита, предложенных заемщиком, и письменно сообщить заемщику – физическому лицу способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, а также через объекты информатизации об одном из следующих решений, принятых микрофинансовой организацией, о (об):

1) согласии внести в условия договора о предоставлении микрокредита изменения, предложенные заемщиком;

2) встречном предложении микрофинансовой организации заемщику о внесении изменений в договор о предоставлении микрокредита;

3) отказе внести в условия договора о предоставлении микрокредита изменения, предложенные заемщиком, с мотивированным обоснованием причин такого отказа.

Решение микрофинансовой организации по обращению заемщика, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, принимается микрофинансовой организацией в соответствии с внутренним порядком микрофинансовой организации по принятию кредитных решений по реструктуризации микрокредитов физических лиц с учетом требований, установленных пунктами 4 и 5 настоящей статьи.

Требования к внутренним правилам по принятию кредитных решений по реструктуризации микрокредитов физических лиц устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа.

3-1. Микрофинансовая организация обязана внести изменения в условия договора о предоставлении микрокредита, указанные в подпунктах 2) и (или) 3) пункта 2 настоящей статьи, в случаях, предусмотренных пунктом 3-2 настоящей статьи, если обращение с предложением о внесении указанных изменений направлено в микрофинансовую организацию любым из следующих заемщиков:

1) относящимся к социально уязвимым слоям населения в соответствии с Законом Республики Казахстан "О жилищных отношениях";

2) пострадавшим в результате обстоятельств, послуживших основанием для введения чрезвычайного положения.

3-2. Внесение микрофинансовой организацией изменений в договор о предоставлении микрокредита, указанных в пункте 3-1 настоящей статьи, осуществляется при наличии любого из следующих условий:

1) снижения среднемесячного дохода заемщика, рассчитанного за два месяца, предшествовавших месяцу обращения заемщика, более чем на тридцать процентов по сравнению со среднемесячным доходом указанного заемщика, рассчитанным за двенадцать месяцев, предшествовавших месяцу обращения заемщика;

2) получения заемщиком государственной адресной социальной помощи на момент его обращения в микрофинансовую организацию.

3-3. В период рассмотрения обращения заемщика, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, микрофинансовая организация не вправе требовать досрочного погашения микрокредита.

Недостижение взаимоприемлемого решения между микрофинансовой организацией и заемщиком – физическим лицом в течение тридцати календарных дней с даты получения заемщиком решения микрофинансовой организации, предусмотренного подпунктом 2) пункта 3 настоящей статьи, считается отказом в изменении условий договора о предоставлении микрокредита. Указанный срок может быть продлен при наличии согласия обеих сторон.

Примечание ИЗПИ!
Пункт 4 предусматривается в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.01.2027).

4. Заемщик – физическое лицо в течение пятнадцати календарных дней с даты получения решения микрофинансовой организации, предусмотренного подпунктом 3) части первой пункта 3 настоящей статьи, или при недостижении взаимоприемлемого решения об изменении условий договора о предоставлении микрокредита в срок, предусмотренный частью пятой пункта 3 настоящей статьи, вправе обратиться к микрофинансовому омбудсману с одновременным уведомлением микрофинансовой организации.

Микрофинансовый омбудсман рассматривает обращение заемщика – физического лица при представлении доказательств его обращения в микрофинансовую организацию и недостижения с микрофинансовой организацией взаимоприемлемого решения об изменении условий договора о предоставлении микрокредита.

В период рассмотрения микрофинансовым омбудсманом обращения от заемщика – физического лица, относящегося к социально уязвимым слоям населения в соответствии с Законом Республики Казахстан "О жилищных отношениях", по договору о предоставлении микрокредита, обеспеченного ипотекой недвижимого имущества, являющегося жилищем, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, не допускается обращение взыскания на заложенное имущество путем подачи иска в суд либо во внесудебном порядке.

Примечание ИЗПИ!
Статью 9-2 предусматривается дополнить пунктом 4-1 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.07.2026).

5. В случаях неудовлетворения требования, предусмотренного подпунктом 2) части второй пункта 1 настоящей статьи, а также нереализации заемщиком – физическим лицом по договору о предоставлении микрокредита прав, предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи, либо отсутствия согласия между заемщиком – физическим лицом и микрофинансовой организацией по изменению условий договора о предоставлении микрокредита микрофинансовая организация вправе:

1) рассмотреть вопрос о применении мер в отношении заемщика.

Принятие решения о применении мер осуществляется в соответствии с правилами предоставления микрокредитов;

2) передать задолженность на досудебные взыскание и урегулирование коллекторскому агентству.

Передача задолженности на досудебные взыскание и урегулирование коллекторскому агентству допускается при наличии в договоре о предоставлении микрокредита права микрофинансовой организации на привлечение коллекторского агентства при допущении заемщиком просрочки исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита;

Микрофинансовая организация в день передачи задолженности на досудебные взыскание и урегулирование задолженности уведомляет об этом заемщика способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, а также через объекты информатизации с указанием наименования, места нахождения коллекторского агентства, телефонных номеров коллекторского агентства для контактов с должниками;

2-1) уступить с соблюдением требований, установленных в статье 9-1 настоящего Закона, права (требования) по договору о предоставлении микрокредита лицу при наличии у заемщика просрочки исполнения денежного обязательства:

по договору о предоставлении микрокредита физического лица, обеспеченного ипотекой недвижимого имущества, – свыше ста восьмидесяти последовательных календарных дней;

по иным договорам о предоставлении микрокредита физического лица – свыше девяноста последовательных календарных дней.

Примечание ИЗПИ!
Абзац четвертый подпункта 2-1) вводится в действие с 01.05.2027 в соответствии с Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (текст исключен).

Положения настоящего подпункта не распространяются на случаи применения в отношении заемщика – гражданина Республики Казахстан процедуры восстановления платежеспособности, внесудебного или судебного банкротства в порядке, предусмотренном Законом Республики Казахстан "О восстановлении платежеспособности и банкротстве граждан Республики Казахстан";

3) применить меры, предусмотренные законодательством Республики Казахстан и (или) договором о предоставлении микрокредита, в том числе обратиться с иском в суд о взыскании суммы долга по договору о предоставлении микрокредита, а также обратить взыскание на заложенное имущество во внесудебном порядке, за исключением случаев, предусмотренных Законом Республики Казахстан "Об ипотеке недвижимого имущества", либо в судебном порядке;

4) обратиться с иском в суд о признании заемщика – индивидуального предпринимателя, юридического лица банкротом в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

6. Микрофинансовой организации запрещается получать от третьих лиц услуги по досудебным взысканию и урегулированию задолженности, а также сбору информации, связанной с задолженностью, за исключением случаев, когда такие услуги оказываются микрофинансовой организации коллекторским агентством и (или) сервисной компанией.

7. Не допускается заключение микрофинансовой организацией договора о досудебном взыскании и урегулировании задолженности, а также сборе информации, связанной с задолженностью, с коллекторским агентством в отношении физического лица, задолженность которого обеспечена ипотекой недвижимого имущества, являющегося жилищем.

8. В период нахождения задолженности на досудебных взыскании и урегулировании у коллекторского агентства микрофинансовая организация не вправе:

обращаться с иском в суд о взыскании задолженности;

требовать выплаты вознаграждения за период нахождения задолженности в работе у коллекторского агентства, а также начислять в указанный период неустойку (штраф, пеню) за несвоевременное погашение основного долга и вознаграждения.

Сноска. Глава 2 дополнена статьей 9-2 в соответствии с Законом РК от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие с 01.10.2021); с изменениями, внесенными Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (порядок введения в действие см. ст. 2); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 10. Прекращение обязательств по договору о предоставлении микрокредита

1. Обязательства по договору о предоставлении микрокредита прекращаются по основаниям, предусмотренным гражданским законодательством Республики Казахстан.

2. Срок исковой давности по требованию микрофинансовых организаций к заемщикам по ненадлежащему исполнению договоров о предоставлении микрокредитов составляет пять лет.

Сноска. Статья 10 с изменением, внесенным Законом РК от 02.07.2018 № 168-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования).

Глава 3. СОЗДАНИЕ И ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ

Статья 11. Правовое положение микрофинансовой организации

1. Микрофинансовая организация (за исключением кредитного товарищества) создается в организационно-правовой форме акционерного общества или хозяйственного товарищества.

2. Микрофинансовой организации запрещается выпускать облигации, за исключением выпуска облигаций для целей их размещения на организованном рынке ценных бумаг Республики Казахстан и (или) допуска к торгам на фондовой бирже, функционирующей на территории Международного финансового центра "Астана".

Сноска. Статья 11 в редакции Закона РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

Статья 12. Формирование уставного капитала микрофинансовой организации

1. Учредители микрофинансовой организации обязаны полностью оплатить минимальный размер уставного капитала создаваемой микрофинансовой организации к моменту ее государственной регистрации (перерегистрации).

2. Минимальный размер уставного капитала микрофинансовой организации устанавливается нормативным правовым актом уполномоченного органа.

3. Уставный капитал микрофинансовой организации формируется исключительно деньгами в национальной валюте Республики Казахстан.

Формирование уставного капитала при реорганизации микрофинансовой организации в форме конвертации в банк осуществляется с учетом особенностей, предусмотренных статьей 25 настоящего Закона.

4. Источниками, используемыми для оплаты уставного капитала или приобретения доли участия в уставном капитале (акций) микрофинансовой организации, являются:

1) для физического лица:

доходы, полученные учредителями (участниками) микрофинансовой организации от предпринимательской, трудовой и (или) иной оплачиваемой деятельности, не запрещенной законодательством Республики Казахстан;

денежные накопления учредителей (участников) микрофинансовой организации, подтвержденные документально.

Дополнительно к источникам, указанным в части первой настоящего подпункта, для приобретения доли участия в уставном капитале (акций) микрофинансовой организации могут быть использованы деньги, полученные в виде дарения, выигрышей, дохода от продажи безвозмездно полученного имущества.

При приобретении доли участия в уставном капитале (акций) микрофинансовой организации за счет имущества, полученного в виде дарения, учредитель (участник) представляет сведения о дарителе и источниках происхождения указанного имущества у дарителя;

2) для юридического лица:

доходы, поступления от предпринимательской и (или) иной не запрещенной законодательством Республики Казахстан деятельности;

средства в виде вклада в уставный капитал данного юридического лица.

Для юридического лица, являющегося финансовой организацией, источниками средств, используемых для приобретения акций, могут являться активы финансовой организации при условии, что приобретение доли участия в уставном капитале (акций) микрофинансовой организации не приведет к нарушению финансовой организацией коэффициентов достаточности собственного капитала, коэффициентов ликвидности или иных нормативов (лимитов), установленных законодательством Республики Казахстан.

Сноска. Статья 12 с изменением, внесенным Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 13. Наименование микрофинансовой организации

1. Наименование микрофинансовой организации (за исключением кредитного товарищества и ломбарда) должно в обязательном порядке содержать слова "микрофинансовая организация" или аббревиатуру "МФО".

1-1. Наименование кредитного товарищества или ломбарда должно в обязательном порядке содержать соответственно слова "кредитное товарищество" или "ломбард".

2. Юридическое лицо, не зарегистрированное в качестве микрофинансовой организации, кредитного товарищества, ломбарда, не имеет право использовать в своем наименовании слова "микрофинансовая организация", "кредитное товарищество", "ломбард", производные от них слова или аббревиатуры, предполагающие, что оно осуществляет деятельность по предоставлению микрокредитов.

Сноска. Статья 13 с изменениями, внесенными Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

Статья 14. Лицензирование микрофинансовой деятельности и требования, предъявляемые к руководящим работникам и учредителям (участникам) микрофинансовой организации

1. Юридическое лицо обращается в уполномоченный орган за получением лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности в течение шести месяцев со дня его государственной регистрации (перерегистрации) в Государственной корпорации "Правительство для граждан" в качестве микрофинансовой организации, кредитного товарищества, ломбарда.

2. Юридическое лицо, имеющее намерение осуществлять деятельность по предоставлению микрокредитов, письменно или посредством системы электронного документооборота уведомляет уполномоченный орган, уполномоченный государственный орган, осуществляющий финансовый мониторинг, о государственной регистрации (перерегистрации) в Государственной корпорации "Правительство для граждан" в качестве микрофинансовой организации, кредитного товарищества, ломбарда в течение десяти календарных дней со дня данной регистрации.

3. Для получения (переоформления) лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, помимо документов, определенных Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", микрофинансовая организация представляет в уполномоченный орган документы, подтверждающие соответствие квалификационным требованиям, предъявляемым при лицензировании микрофинансовой деятельности, в случаях, определенных правилами лицензирования микрофинансовой деятельности.

Переоформление лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности осуществляется в случаях, предусмотренных пунктом 1 статьи 33 Закона Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", а также изменения места нахождения микрофинансовой организации, влекущего увеличение уставного капитала.

При переоформлении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности проверка соответствия микрофинансовой организации квалификационным требованиям осуществляется в случаях, когда основание, послужившее для переоформления лицензии, влечет изменение вида микрофинансовой деятельности или организационно-правовой формы либо увеличение уставного капитала в связи с изменением места нахождения.

Заявление о переоформлении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности в случаях, предусмотренных частью второй настоящего пункта, подается микрофинансовой организацией в течение тридцати календарных дней с момента возникновения изменений, послуживших основанием для переоформления лицензии.

4. Уполномоченный орган выдает микрофинансовой организации лицензию на осуществление микрофинансовой деятельности либо мотивированный отказ в выдаче лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности в течение тридцати рабочих дней со дня получения полного пакета документов.

Копия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности подлежит размещению в месте, доступном для обозрения клиентам микрофинансовой организации.

5. Руководящими работниками микрофинансовой организации признаются первый руководитель и члены исполнительного органа (коллегиального или единоличного), члены наблюдательного совета (при наличии), члены совета директоров (при наличии), главный бухгалтер.

Руководящие работники микрофинансовой организации, саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности должны соответствовать требованиям статьи 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций", за исключением сроков по наличию трудового стажа, указанных в пункте 9 настоящей статьи. В случае соответствия указанным требованиям руководящие работники микрофинансовой организации назначаются (избираются) на должности без согласия уполномоченного органа.

Требования, предъявляемые Законом Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций" к членам совета директоров, также применяются к членам наблюдательного совета.

Микрофинансовая организация отстраняет по требованию уполномоченного органа руководящих работников микрофинансовой организации в случае их несоответствия требованиям, установленным статьей 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций".

6. Крупный участник микрофинансовой организации не может быть назначен (избран) на должность руководителя исполнительного органа микрофинансовой организации.

Число членов коллегиального исполнительного органа должно составлять не менее трех человек.

Единоличный исполнительный орган состоит из одного человека.

Требование части первой настоящего пункта не распространяется на микрофинансовую организацию, созданную в форме хозяйственного товарищества.

Не может являться крупным участником микрофинансовой организации лицо, которое:

1) является физическим лицом, имеющим непогашенную или неснятую судимость;

2) имеет регистрацию, место жительства или место нахождения в офшорных зонах, перечень которых устанавливается уполномоченным органом;

3) является юридическим лицом, учредитель (акционер, участник) либо руководящий работник которого ранее являлся первым руководителем или учредителем (участником) микрофинансовой организации в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом решения о лишении данной микрофинансовой организации лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности по основаниям, предусмотренным подпунктами 1), 1-1), 2), 2-1), 3), 4), 5), 6), 7) и 9) пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

4) ранее являлось либо является крупным участником – физическим лицом либо первым руководителем крупного участника – юридического лица и (или) руководящим работником финансовой организации, руководителем или заместителем руководителя филиала банка – нерезидента Республики Казахстан, филиала страховой (перестраховочной) организации – нерезидента Республики Казахстан, филиала страхового брокера – нерезидента Республики Казахстан в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом решения о применении к банку режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, филиала банка – нерезидента Республики Казахстан, филиала страховой (перестраховочной) организации –нерезидента Республики Казахстан, филиала страхового брокера – нерезидента Республики Казахстан либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации или признании ее банкротом в установленном законодательством Республики Казахстан порядке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительном прекращении деятельности филиала банка – нерезидента Республики Казахстан, филиала страховой (перестраховочной) организации – нерезидента Республики Казахстан в случаях, установленных законами Республики Казахстан;

5) является юридическим лицом, бенефициарный собственник которого, определенный в соответствии с Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения", имеет неснятую или непогашенную судимость за преступления в сфере легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения.

7. Для соответствия требованию, предусмотренному подпунктом 3) пункта 2 статьи 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций", необходимо наличие трудового стажа для кандидатов на должности:

1) руководителя исполнительного органа, руководителя наблюдательного совета (при наличии), руководителя совета директоров (при наличии) микрофинансовой организации – не менее трех лет, в том числе не менее одного года на руководящей должности;

2) членов наблюдательного совета (при наличии), членов совета директоров (при наличии), членов исполнительного органа (коллегиального) – не менее двух лет;

3) главного бухгалтера – не менее двух лет.

Для руководящих работников кредитного товарищества и ломбарда наличие трудового стажа, предусмотренного настоящим пунктом, не требуется.

8. Микрофинансовая организация уведомляет уполномоченный орган об изменениях, произошедших в составе руководящих работников, в течение пяти рабочих дней со дня их назначения (избрания), перевода на другую должность или расторжения с ними трудового договора (прекращения полномочий) в порядке, установленном правилами лицензирования микрофинансовой деятельности.

Сноска. Статья 14 в редакции Закона от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 14-1. Создание, закрытие филиалов и представительств микрофинансовой организации

1. Микрофинансовая организация без согласия уполномоченного органа вправе создавать свои обособленные подразделения – филиалы и представительства как на территории Республики Казахстан, так и за ее пределами.

2. Микрофинансовая организация в течение тридцати рабочих дней с даты учетной регистрации своего филиала или представительства в Государственной корпорации "Правительство для граждан" обязана письменно уведомить уполномоченный орган об их создании с приложением:

1) нотариально засвидетельствованной копии положения о филиале или представительстве;

2) справки об учетной регистрации филиала (представительства);

3) нотариально засвидетельствованной копии доверенности, выданной первому руководителю филиала или представительства.

4) сведений о помещениях филиала с указанием адреса, по которому расположено помещение филиала (при наличии).

3. Филиал микрофинансовой организации имеет единые с микрофинансовой организацией баланс и наименование, полностью совпадающее с наименованием микрофинансовой организации.

Филиал микрофинансовой организации вправе иметь помещения, расположенные по нескольким адресам в пределах одной области.

Филиал микрофинансовой организации с местом нахождения в столице и (или) городе республиканского значения вправе иметь помещения, расположенные по нескольким адресам:

в столице и (или) городе республиканского значения;

в пределах области, прилегающей к столице (городу республиканского значения).

4. Представительство микрофинансовой организации действует от имени и по поручению микрофинансовой организации и не осуществляет микрофинансовую деятельность.

5. Обязательным условием создания микрофинансовой организацией филиалов, увеличения количества дополнительных помещений действующих филиалов, в том числе находящихся по нескольким адресам, является неприменение уполномоченным органом к микрофинансовой организации в течение трех месяцев, предшествующих дате учетной регистрации филиала в Государственной корпорации "Правительство для граждан" или дате принятия соответствующим органом микрофинансовой организации решения об увеличении количества дополнительных помещений действующего филиала микрофинансовой организации, в том числе находящихся по нескольким адресам, санкции в виде приостановления действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, а также административных взысканий за административные правонарушения, предусмотренные частями первой и третьей статьи 211, частью третьей статьи 227 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях.

6. При внесении изменений и (или) дополнений в положения о филиале, представительстве, требующих учетной перерегистрации в Государственной корпорации "Правительство для граждан", микрофинансовая организация обязана в течение тридцати рабочих дней с даты учетной перерегистрации в Государственной корпорации "Правительство для граждан" представить в уполномоченный орган нотариально засвидетельствованную копию изменений и (или) дополнений в положения о филиале, представительстве.

При внесении изменений и (или) дополнений в положения о филиале, представительстве, не требующих учетной перерегистрации в Государственной корпорации "Правительство для граждан", микрофинансовая организация обязана в течение тридцати рабочих дней с даты отметки Государственной корпорации "Правительство для граждан" о приеме письма микрофинансовой организации представить в уполномоченный орган на бумажном носителе либо посредством системы электронного документооборота копию указанного письма микрофинансовой организации, нотариально засвидетельствованные копии изменений и (или) дополнений в положения о филиале, представительстве.

7. В случае увеличения количества дополнительных помещений филиала микрофинансовой организации или уменьшения количества помещений филиала микрофинансовой организации микрофинансовая организация обязана в течение тридцати рабочих дней с даты принятия органом микрофинансовой организации соответствующего решения представить в уполномоченный орган письменно либо посредством системы электронного документооборота уведомление с приложением выписки из решения органа микрофинансовой организации о принятом решении, содержащей адреса указанных помещений филиала микрофинансовой организации.

8. Микрофинансовая организация в течение тридцати рабочих дней с даты снятия с учетной регистрации своего филиала и (или) представительства в Государственной корпорации "Правительство для граждан" должна письменно либо посредством системы электронного документооборота уведомить уполномоченный орган о прекращении их деятельности с приложением копии документа Государственной корпорации "Правительство для граждан", подтверждающего снятие с учетной регистрации филиала и (или) представительства микрофинансовой организации.

9. Уполномоченный орган требует закрытия филиала либо помещения или представительства микрофинансовой организации в случае невыполнения требований пунктов 2, 3, 4, 5 и 7 настоящей статьи.

Сноска. Глава 3 дополнена статьей 14-1 в соответствии с Законом РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 04.01.2021); с изменениями, внесенными законами РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 15. Основания отказа в выдаче лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности

Сноска. Заголовок статьи 15 в редакции Закона РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021).

1. Отказ в выдаче лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности производится в случаях:

1) несоответствия представленных документов требованиям, установленным нормативным правовым актом уполномоченного органа, а также предоставления недостоверных сведений и информации, подлежащих отражению в данных документах;

2) исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020);

3) если микрофинансовая организация в течение шести месяцев со дня ее государственной регистрации (перерегистрации) в Государственной корпорации "Правительство для граждан" не обратилась с заявлением о получении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности;

4) несоблюдения одного из требований, установленных статьями 11, 12, 13, пунктами 5 и 6 статьи 14, пунктом 3 статьи 14-1 настоящего Закона;

5) исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020);

6) несоблюдения срока государственной перерегистрации, установленного пунктом 1 статьи 31 настоящего Закона;

7) несоблюдения срока, установленного пунктом 2-1 статьи 31 настоящего Закона, для подачи заявления на получение лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности.

2. В случае получения отказа в выдаче лицензии по основаниям, предусмотренным подпунктами 1) и 4) пункта 1 настоящей статьи, юридическое лицо, зарегистрированное в качестве микрофинансовой организации, кредитного товарищества, ломбарда, в течение тридцати рабочих дней после дня получения отказа вправе после устранения несоответствия повторно представить заявление и иные документы на получение лицензии.

Повторно представленные заявление и иные документы рассматриваются в течение тридцати рабочих дней.

При отказе от права, предусмотренного частью первой настоящего пункта, а также получении отказа по основаниям, предусмотренным подпунктами 3), 6) и 7) пункта 1 настоящей статьи, юридическое лицо, зарегистрированное в качестве микрофинансовой организации, кредитного товарищества, ломбарда, в течение тридцати рабочих дней после дня получения отказа обязано провести процедуру перерегистрации путем исключения из своего наименования слов "микрофинансовая организация", "кредитное товарищество", "ломбард", производных от них слов или аббревиатуры, предполагающих, что указанное юридическое лицо осуществляет деятельность по предоставлению микрокредитов, либо принять решение о реорганизации или ликвидации.

В случаях неосуществления юридическим лицом действий, указанных в частях первой и третьей настоящего пункта, оно подлежит принудительной реорганизации либо ликвидации в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

Сноска. Статья 15 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие с 01.07.2019); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021).

Статья 16. Основания для приостановления, прекращения действия либо лишения лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности

1. Действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности приостанавливается на срок до шести месяцев по одному из следующих оснований:

1) осуществление деятельности с нарушением требований, предусмотренных пунктами 5 и 6 статьи 14, пунктами 3, 5 и 7 статьи 14-1 настоящего Закона;

2) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушение пруденциальных нормативов и (или) иных обязательных к соблюдению норм и лимитов;

3) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставление отчетности Национальному Банку Республики Казахстан;

4) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) привлечение к административной ответственности за представление недостоверной финансовой или иной отчетности;

5) невыполнение меры надзорного реагирования;

6) воспрепятствование проведению проверки, повлекшее невозможность ее проведения в установленные сроки;

7) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушение требований, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения";

8) выявление недостоверных сведений и информации в документах, представленных для получения лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности.

Примечание ИЗПИ!
Пункт 1 предусматривается дополнить подпунктом 9) в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.07.2026).

2. Лишение лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности производится по одному из следующих оснований:

1) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) приостановление действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности;

1-1) неустранение в период приостановления действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности обстоятельств, послуживших основанием для приостановления действия лицензии и имеющих устранимый характер;

2) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) выявление фактов нарушения требований настоящего Закона и (или) нормативных правовых актов уполномоченного органа и (или) Национального Банка Республики Казахстан, повлекших нарушение прав потребителей финансовых услуг;

2-1) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушение пруденциальных нормативов и (или) иных обязательных к соблюдению норм и лимитов;

3) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушение законодательства Республики Казахстан по вопросам, входящим в компетенцию уполномоченного органа, либо систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнение мер надзорного реагирования, примененных уполномоченным органом;

4) осуществление видов деятельности, не предусмотренных настоящим Законом;

5) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) привлечение к административной ответственности за представление недостоверной финансовой или иной отчетности;

6) неосуществление деятельности в течение шести последовательных календарных месяцев со дня получения лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности;

6-1) нарушение микрофинансовой организацией требования об обязательном членстве в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, установленного настоящим Законом;

7) вступление в законную силу решения суда о прекращении деятельности микрофинансовой организации;

8) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);

9) воспрепятствование более двух раз проведению проверки, повлекшее невозможность ее проведения в установленные сроки.

3. При определении целесообразности применения санкции в виде приостановления действия либо лишения лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности учитываются:

1) уровень риска, характер нарушений и (или) выявленных недостатков и их последствий;

2) масштаб и значительность допущенных нарушений и (или) недостатков и их последствий, в том числе для потребителей финансовых услуг;

3) систематичность и длительность нарушений и (или) выявленных недостатков;

4) влияние допущенных нарушений и (или) выявленных недостатков на финансовое состояние микрофинансовой организации;

5) причины, обусловившие возникновение допущенных нарушений и (или) выявленных недостатков;

5-1) наличие и эффективность (результативность) ранее примененных мер надзорного реагирования и санкций;

6) принятие самостоятельных мер, направленных на устранение выявленных недостатков, рисков или нарушений, и их эффективность.

4. Прекращение действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности производится в следующих случаях:

1) с момента государственной перерегистрации микрофинансовой организации в банк;

2) по основаниям, предусмотренным Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".

В случае, предусмотренном подпунктом 5) пункта 1 статьи 35 Закона Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", к заявлению на прекращение действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности прилагается письмо об исполнении всех обязательств, связанных с осуществлением микрофинансовой деятельности, и отсутствии на балансе действующих микрокредитов.

5. Решение о приостановлении действия или лишении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности вступает в силу с даты его принятия.

Действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности считается приостановленным со дня доведения такого решения до сведения микрофинансовой организации.

Информация о принятом решении о приостановлении действия или лишении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности публикуется на интернет-ресурсе уполномоченного органа на казахском и русском языках.

6. Решение уполномоченного органа о приостановлении действия или лишении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности обжалуется в судебном порядке.

Обжалование решения уполномоченного органа о приостановлении действия или лишении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности не приостанавливает исполнения такого решения.

7. Приостановление действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности влечет запрет на заключение микрофинансовой организацией новых договоров о предоставлении микрокредита, а также изменение условий действующих договоров о предоставлении микрокредита, за исключением случаев, предусмотренных частью второй настоящего пункта.

Изменение условий действующих договоров о предоставлении микрокредита, в том числе продление их срока действия в период приостановления действия лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, допускается только с согласия заемщика и на условиях, обеспечивающих сохранение либо улучшение действующих условий договора о предоставлении микрокредита и не предусматривающих увеличение суммы основного долга, размера периодических платежей по микрокредиту и ответственности заемщика и (или) микрофинансовой организации.

Микрофинансовая организация, действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности которой приостановлено, обязана выполнить принятые на себя обязательства по ранее заключенным договорам о предоставлении микрокредита.

8. Микрофинансовая организация, лишенная лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, не вправе осуществлять микрофинансовую деятельность, а также изменять условия действующих договоров о предоставлении микрокредита, за исключением случаев, предусмотренных частью второй настоящего пункта.

Изменение условий действующих договоров о предоставлении микрокредита микрофинансовой организацией, действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности которой прекращено, а также юридическим лицом, ставшим правопреемником прав и обязательств данной микрофинансовой организации, допускается только с согласия заемщика и на условиях, обеспечивающих сохранение либо улучшение действующих условий договора о предоставлении микрокредита, включая изменение в сторону уменьшения ставки вознаграждения и (или) изменение в сторону уменьшения или полную отмену неустойки (штрафа, пеней), и не предусматривающих увеличение суммы основного долга, размера периодических платежей по микрокредиту и ответственности заемщика.

9. Микрофинансовая организация, действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности которой прекращено по основаниям, предусмотренным подпунктами 3) и 5) пункта 1 статьи 35 Закона Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", обязана в течение тридцати календарных дней со дня прекращения лицензии провести процедуру перерегистрации путем исключения из своего наименования слов "микрофинансовая организация", "кредитное товарищество", "ломбард", производных от них слов или аббревиатуры, предполагающих, что указанное юридическое лицо осуществляет деятельность по предоставлению микрокредитов, либо принять решение о реорганизации или ликвидации.

Микрофинансовой организации, действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности которой прекращено, в том числе по основаниям, предусмотренным пунктом 2 настоящей статьи, а также юридическому лицу, ставшему правопреемником прав и обязательств данной микрофинансовой организации в результате реорганизации, запрещается производить уступку прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита третьему лицу, за исключением уступки прав (требований) лицам, указанным в части первой пункта 5 статьи 9-1 настоящего Закона.

До прекращения договорных отношений с физическими лицами по договорам о предоставлении микрокредита, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, микрофинансовая организация, действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности которой прекращено, а также юридическое лицо, ставшее правопреемником прав и обязательств данной микрофинансовой организации в результате реорганизации, обязаны соблюдать требования и ограничения, предъявляемые законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора с заемщиком в рамках договора о предоставлении микрокредита, а также к обновлению информации по всем заемщикам в базах данных кредитных бюро.

Внесение изменений в условия договора о предоставлении микрокредита физическому лицу, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, микрофинансовой организацией, действие лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности которой прекращено, а также юридическим лицом, ставшим правопреемником прав и обязательств данной микрофинансовой организации, допускается только с согласия заемщика и на улучшающих условиях, предусматривающих изменение в сторону уменьшения ставки вознаграждения и (или) размера периодических платежей и (или) изменение в сторону уменьшения или полную отмену неустойки (штрафа, пеней).

10. Микрофинансовая организация, лишенная лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, осуществляет взыскание задолженности по микрокредитам физических лиц, не связанным с осуществлением предпринимательской деятельности, и (или) уступку прав (требований) по договорам о предоставлении микрокредита в порядке, установленном статьей 9-1 настоящего Закона, в течение двадцати четырех месяцев со дня принятия уполномоченным органом решения о лишении лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности.

Задолженность по микрокредитам физических лиц, не связанным с осуществлением предпринимательской деятельности, которая не была взыскана и (или) по которой не были уступлены права (требования) по договорам о предоставлении микрокредита в течение двадцати четырех месяцев со дня принятия уполномоченным органом решения о лишении микрофинансовой организации лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, подлежит прощению.

Сноска. Статья 16 в редакции Закона РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021); с изменениями, внесенными законами РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.09.2025 № 219-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 17. Рассмотрение обращений заявителей

1. Микрофинансовые организации рассматривают обращения физических и юридических лиц, связанных с осуществлением микрофинансовой деятельности, в соответствии с требованиями к осуществлению микрофинансовой деятельности, установленными нормативным правовым актом уполномоченного органа.

2. Срок рассмотрения обращения заявителя не должен превышать пятнадцать рабочих дней со дня его поступления в микрофинансовую организацию.

При необходимости установления фактических обстоятельств, имеющих значение для правильного рассмотрения обращения, срок рассмотрения обращения может быть продлен на пятнадцать рабочих дней, о чем заявитель извещается в течение трех рабочих дней со дня принятия решения о продлении срока.

Сроки, предусмотренные настоящим пунктом, не распространяются на случаи рассмотрения заявления заемщика – физического лица в соответствии с пунктом 2 статьи 9-2 настоящего Закона.

3. По результатам рассмотрения обращения микрофинансовая организация обязана направить заявителю ответ (решение) по существу его обращения.

4. Обращение заявителя подлежит оставлению без рассмотрения в следующих случаях:

1) в обращении не указан адрес, по которому должен быть направлен ответ;

2) в обращении не указаны фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и его индивидуальный идентификационный номер или полное наименование заявителя и его бизнес-идентификационный номер;

3) в обращении содержатся нецензурные либо оскорбительные выражения, угрозы имуществу микрофинансовой организации, угрозы жизни, здоровью и имуществу работника микрофинансовой организации и (или) членов его семьи;

4) текст обращения не поддается прочтению;

5) обращение подано неуполномоченным лицом.

В случаях, предусмотренных подпунктами 2), 3), 4) и 5) части первой настоящего пункта, микрофинансовая организация в течение пяти рабочих дней с момента получения обращения заявителя направляет заявителю ответ с указанием причин оставления обращения без рассмотрения.

5. Примечание ИЗПИ!
Пункт 5 вводится в действие с 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

6. Микрофинансовые организации (за исключением кредитных товариществ и ломбардов) представляют в уполномоченный орган отчетность по поступившим обращениям физических и юридических лиц, перечень, формы, сроки и порядок представления которой устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа.

      Сноска. Статья 17 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      Примечание ИЗПИ!
      Главу 3 предусматривается дополнить статьей 17-1 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.01.2027).

Статья 18. Система управления рисками и внутреннего контроля

      1. Примечание ИЗПИ!
      Пункт 1 вводится в действие с 01.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).
      2. Примечание ИЗПИ!
      Пункт 2 вводится в действие с 01.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

3. Для осуществления контроля за своей финансово-хозяйственной деятельностью кредитным товариществом, ломбардом может быть образована служба внутреннего контроля.

4. Порядок работы службы внутреннего контроля определяется законодательством Республики Казахстан, а также правилами, положением и иными документами, регулирующими внутреннюю деятельность кредитного товарищества, ломбарда.

Сноска. Статья 18 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 19. Дополнительные виды деятельности микрофинансовых организаций

Сноска. Статья 19 исключена Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

Статья 20. Порядок ведения документации по предоставленному микрокредиту

Сноска. Статья 20 исключена Законом РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021).

Статья 21. Тайна предоставления микрокредита

1. Тайна предоставления микрокредита включает в себя сведения о заемщиках, размерах микрокредитов, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, и об операциях микрофинансовой организации (за исключением правил предоставления микрокредитов).

Не относятся к тайне предоставления микрокредита сведения о заключенных договорах о предоставлении микрокредитов микрофинансовой организацией, находящейся в процессе ликвидации.

2. Микрофинансовые организации гарантируют тайну предоставления микрокредита.

3. Тайна предоставления микрокредита может быть раскрыта только заемщику, третьему лицу на основании согласия заемщика, данного в письменной форме, а также через объекты информатизации, кредитному бюро по предоставленным микрокредитам в соответствии с законами Республики Казахстан, а также лицам, указанным в пунктах 4, 5, 5-1 и 6 настоящей статьи.

4. Сведения о заемщиках, размерах микрокредитов, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, об операциях, проводимых микрофинансовой организацией, выдаются:

1) государственным органам и должностным лицам, осуществляющим функции уголовного преследования: по находящимся в их производстве уголовным делам на основании письменного запроса, санкционированного прокурором;

1-1) органам национальной безопасности и Службе государственной охраны Республики Казахстан с санкции прокурора по их требованию о предоставлении информации, необходимой для предупреждения, вскрытия и пресечения разведывательных и (или) подрывных акций;

1-2) уполномоченному органу по возврату активов по письменному запросу, подписанному первым руководителем либо лицом, исполняющим его обязанности, с приложением выписки из реестра, утвержденного в соответствии с Законом Республики Казахстан "О возврате государству незаконно приобретенных активов";

2) судам: по находящимся в их производстве делам на основании определения, постановления, решения и приговора суда;

3) государственным и частным судебным исполнителям: по находящимся в их производстве делам исполнительного производства на основании санкционированного прокурором постановления судебного исполнителя, заверенного печатью органов юстиции или печатью частного судебного исполнителя;

4) прокурору: на основании постановления о производстве проверки в пределах его компетенции по находящемуся у него на рассмотрении материалу;

5) органам государственных доходов исключительно в целях налогового администрирования: по вопросам, связанным с налогообложением проверяемого лица, на основании предписания, кредитными бюро по заемщику – физическому лицу, у которого возникла обязанность по представлению деклараций об активах и обязательствах, о доходах и имуществе;

6) представителям заемщика: на основании доверенности, по заемщику, являющемуся физическим лицом, на основании нотариально удостоверенной доверенности;

7) уполномоченному органу в области реабилитации и банкротства: в отношении лица, по которому имеется вступившее в законную силу решение суда о признании банкротом, за период в течение пяти лет до возбуждения дела о банкротстве и (или) реабилитации с санкции прокурора.

8) уполномоченному органу в сфере государственного управления по восстановлению платежеспособности и банкротства граждан Республики Казахстан: на основании запроса в отношении гражданина, подавшего заявление о применении процедур, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О восстановлении платежеспособности и банкротстве граждан Республики Казахстан", за период в течение трех лет до подачи такого запроса;

9) финансовому управляющему: на основании запроса в отношении гражданина, по которому возбуждено дело о применении процедуры восстановления платежеспособности или судебного банкротства с санкции прокурора. В целях подтверждения полномочий к запросу прикладывается определение суда о возбуждении дела о применении процедуры.

10) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности по вопросам, связанным с осуществлением контроля за деятельностью своих членов (участников).

5. Сведения о заемщике, размере микрокредита, об иных условиях договора о предоставлении микрокредита, относящихся к заемщику, в случае смерти заемщика, помимо лиц, предусмотренных в пункте 4 настоящей статьи, также выдаются на основании письменного запроса:

1) лицам, указанным заемщиком в завещании;

2) нотариусам: по находящимся в их производстве наследственным делам на основании запроса нотариуса.

3) иностранным консульским учреждениям: по находящимся в их производстве наследственным делам.

Примечание ИЗПИ!
Пункт 5-1 предусматривается в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.01.2027).

5-1. Тайна предоставления микрокредита может быть раскрыта микрофинансовому омбудсману по находящимся у него на рассмотрении обращениям заемщиков – физических лиц по урегулированию разногласий, возникающих из договора о предоставлении микрокредита, в том числе права (требования) по которому уступлены лицу, указанному в пункте 4 и части первой пункта 5 статьи 9-1 настоящего Закона.

6. Не является раскрытием тайны предоставления микрокредита:

1) предоставление микрофинансовыми организациями негативной информации в кредитные бюро и предоставление кредитными бюро негативной информации о субъекте кредитной истории в части просроченной задолженности свыше ста восьмидесяти календарных дней;

2) предоставление лицами, указанными в части первой пункта 5 статьи 9-1 настоящего Закона, информации по договору о предоставлении микрокредита (выданному микрокредиту) лицам, указанным в пункте 4 и части первой пункта 5 статьи 9-1 настоящего Закона, при уступке (переуступке) прав (требований) по договору о предоставлении микрокредита;

3) предоставление лицами, указанными в части первой пункта 5 статьи 9-1 настоящего Закона, информации по микрокредиту коллекторскому агентству в рамках договора , предметом которого является оказание услуг по досудебным взысканию и урегулированию задолженности, а также сбору информации, связанной с задолженностью заемщика, заключенного с данным коллекторским агентством, или сервисной компании в рамках договора доверительного управления в соответствии со статьей 9-1 настоящего Закона;

4) обмен информацией, в том числе сведениями, составляющими тайну предоставления микрокредита, между Национальным Банком Республики Казахстан и уполномоченным органом;

5) представление должностным лицом государственного органа или лицом, выполняющим управленческие функции в микрофинансовой организации, документов и сведений, содержащих тайну предоставления микрокредита, в качестве подтверждающих документов и материалов при направлении органу уголовного преследования сообщения об уголовном правонарушении.

6) обмен сведениями, составляющими тайну предоставления микрокредита, по платежным транзакциям с признаками мошенничества, а также по иным платежам и (или) переводам, осуществляемый в порядке, определенном нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан, между центром обмена данными по платежным транзакциям с признаками мошенничества, микрофинансовыми организациями, иными финансовыми организациями, платежными организациями, предоставляющими платежные услуги, предусмотренные подпунктами 8) и 9) пункта 1 статьи 12 Закона Республики Казахстан "О платежах и платежных системах", операторами сотовой связи, органами уголовного преследования, национальной безопасности и правоохранительными органами, Национальным Банком Республики Казахстан, уполномоченным органом, уполномоченным органом по финансовому мониторингу, иными лицами, являющимися участниками антифрод-центра по решению Национального Банка Республики Казахстан;

Сноска. Статья 21 с изменениями, внесенными законами РК от 07.03.2014 № 177-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 28.11.2014 № 257 (порядок введения в действие см. пп. 12) ст. 10); от 29.12.2014 № 269-V (вводится в действие с 01.01.2015); от 24.11.2015 № 422-V (вводится в действие с 01.01.2016); от 28.12.2016 № 36-VІ (вводится в действие по истечении двух месяцев после дня его первого официального опубликования); от 06.05.2017 № 63-VI (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 21.01.2019 № 217-VI (вводится в действие по истечении трех месяцев со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 14.07.2022 № 141-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 12.07.2023 № 23-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 21.05.2024 № 86-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (порядок введения в действие см. ст. 2); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 15.07.2025 № 207-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.07.2025 № 210-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 22. Ведение бухгалтерского учета и составление финансовой отчетности

Ведение бухгалтерского учета и составление финансовой отчетности микрофинансовой организацией, автоматизация ведения бухгалтерского учета осуществляются в соответствии с нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан.

Сноска. Статья 22 с изменением, внесенным Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

Статья 23. Хранение документов

Хранение документов, связанных с деятельностью микрофинансовой организации, осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Статья 24. Реклама, распространяемая и размещаемая микрофинансовой организацией

Сноска. Заголоовк статьи 24 в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

1. Юридические лица, не зарегистрированные в качестве микрофинансовых организаций, кредитных товариществ, ломбардов, не вправе осуществлять предпринимательскую деятельность по предоставлению микрокредитов.

2. Микрофинансовым организациям запрещаются:

1) ненадлежащая реклама;

2) реклама, связанная с предложением микрокредита на условиях, не соответствующих законодательству Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности;

      3) Примечание ИЗПИ!
      Подпункт 3 вводится в действие с 01.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).
      Сноска. Статья 24 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 25. Реорганизация и ликвидация микрофинансовых организаций

1. Реорганизация и ликвидация микрофинансовых организаций осуществляются в порядке, предусмотренном законами Республики Казахстан.

Реорганизация микрофинансовой организации в форме конвертации в банк осуществляется с учетом особенностей, предусмотренных настоящим Законом.

2. Под добровольной реорганизацией микрофинансовой организации в форме конвертации в банк (далее – конвертация микрофинансовой организации в банк), понимается комплекс мероприятий, направленных на изменение деятельности микрофинансовой организации в целях получения статуса банка и осуществления деятельности в соответствии с требованиями, установленными настоящим Законом и Законом Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

Конвертации микрофинансовой организации в банк подлежат исключительно микрофинансовые организации, осуществляющие деятельность в форме акционерного общества.

Формирование уставного капитала создаваемого акционерного общества может осуществляться в том числе за счет резервного капитала и (или) нераспределенной прибыли.

Банк, созданный в результате конвертации микрофинансовой организации в банк, является правопреемником всех ее прав (требований) и обязательств.

3. Государственная перерегистрация микрофинансовой организации в банк в рамках конвертации микрофинансовой организации в банк осуществляется Государственной корпорацией "Правительство для граждан" на основании разрешения уполномоченного органа на добровольную реорганизацию микрофинансовой организации в форме конвертации в банк и одобренного им отчета о реализации мероприятий, предусмотренных планом мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк.

Сноска. Статья 25 - в редакции Закона РК от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 25-1. Разрешение уполномоченного органа на конвертацию микрофинансовой организации в банк

1. Конвертация микрофинансовой организации в банк осуществляется по решению общего собрания акционеров микрофинансовой организации с разрешения уполномоченного органа.

Заявление о выдаче разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк должно быть рассмотрено уполномоченным органом в течение шестидесяти пяти рабочих дней со дня подачи документов, установленных нормативным правовым актом уполномоченного органа.

Порядок выдачи разрешения на добровольную реорганизацию микрофинансовой организации в форме конвертации в банк, а также перечень документов, необходимых для выдачи разрешения уполномоченного органа на добровольную реорганизацию микрофинансовой организации в форме конвертации в банк, определяются нормативным правовым актом уполномоченного органа.

Уполномоченный орган одновременно с выдачей разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк выдает разрешения и согласия в порядке, предусмотренном статьей 9-5 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций".

2. Разрешение на конвертацию микрофинансовой организации в банк имеет юридическую силу до принятия уполномоченным органом решения о выдаче банку лицензии на проведение банковских операций.

3. Выданное разрешение на конвертацию микрофинансовой организации в банк считается отмененным в случаях:

1) принятия микрофинансовой организацией решения о добровольном прекращении своей деятельности путем реорганизации в иной форме или ликвидации;

2) принятия судом решения о прекращении деятельности микрофинансовой организации;

3) неполучения лицензии на проведение банковских или иных операций в порядке, предусмотренном статьей 19 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

В случаях, предусмотренных частью первой настоящего пункта, ранее выданные в порядке, предусмотренном статьей 9-5 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций", разрешительные документы считаются отмененными.

Сноска. Глава 3 дополнена статьей 25-1 в соответствии с Законом РК от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 25-2. Основания отказа в выдаче разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк

1. Отказ в выдаче разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк производится по любому из следующих оснований:

1) несоответствие наименования банка требованиям пункта 3 статьи 7 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан";

2) неустойчивое финансовое положение акционеров микрофинансовой организации, приобретающих статус крупного участника банка (банковского холдинга).

Под неустойчивым финансовым положением понимается наличие одного из признаков, установленных подпунктом 2) пункта 1 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан";

3) в случаях, когда акционер – физическое лицо либо первый руководитель исполнительного органа либо органа управления акционера – юридического лица:

имеет непогашенную или неснятую судимость;

занимал должность первого руководителя органа управления, первого руководителя исполнительного органа или его заместителя, главного бухгалтера финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом или органом финансового надзора государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан решения о применении к банку режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, повлекшего их ликвидацию и (или) прекращение осуществления деятельности на финансовом рынке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, или признании ее банкротом в установленном законодательством Республики Казахстан или законодательством государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан порядке.

Указанное требование применяется в течение десяти лет после принятия уполномоченным органом или органом финансового надзора государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан, решения о применении к банку режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, повлекших их ликвидацию и (или) прекращение осуществления деятельности на финансовом рынке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, или признании ее банкротом в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан или законодательством государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан. Для целей настоящего подпункта под финансовой организацией также понимаются филиал банка – нерезидента Республики Казахстан, филиал страховой (перестраховочной) организации – нерезидента Республики Казахстан, филиал страхового брокера – нерезидента Республики Казахстан;

4) несоблюдение требований, установленных статьей 9 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан";

5) отказ в выдаче согласия уполномоченным органом на приобретение статуса крупного участника банка, банковского холдинга в соответствии со статьей 9-5 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций";

6) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);

7) бизнес-план банка и иные представленные заявителем документы не показывают, что:

по истечении первых трех финансовых (операционных) лет деятельность банка будет рентабельной;

банк намерен соблюдать требования к ограничению риска и создать надлежащую структуру управления;

банк обладает организационной, учетной и контрольной структурой, соответствующей планам его деятельности;

8) неустранение замечаний уполномоченного органа по представленным документам в установленный им срок;

9) несоответствие плана мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк требованиям, предусмотренным статьей 25-3 настоящего Закона;

10) финансовый прогноз последствий конвертации микрофинансовой организации в банк предполагает ухудшение финансового состояния микрофинансовой организации вследствие конвертации микрофинансовой организации в банк и (или) несоблюдение пруденциальных нормативов банковским конгломератом, в состав которого войдет банк и (или) банковский холдинг;

11) несоблюдение микрофинансовой организацией установленных пруденциальных нормативов и (или) других обязательных к соблюдению норм и лимитов в течение последних трех месяцев, предшествующих дате подачи заявления о выдаче разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк и (или) в период рассмотрения заявления;

12) наличие у микрофинансовой организации действующей меры надзорного реагирования в виде письменного предписания, предусмотренного статьей 28 настоящего Закона, и (или) административных взысканий за административные правонарушения, предусмотренные частями первой, 3-1, четвертой статьи 211 и частью третьей статьи 227 Кодекса Республики Казахстан об административных правонарушениях, на дату подачи заявления и в период рассмотрения документов;

13) несоблюдение условий статьи 25-1 настоящего Закона.

2. Уполномоченный орган обязан письменно уведомить заявителя об основаниях отказа.

3. Уполномоченный орган отзывает выданное разрешение на конвертацию микрофинансовой организации в банк в случае выявления недостоверных сведений, на основании которых было выдано разрешение.

При отзыве разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк или добровольном возврате микрофинансовой организацией данного разрешения уполномоченный орган принимает решение об отмене ранее выданного разрешения в течение двух месяцев с даты обнаружения факта, являющегося основанием для отзыва разрешения, или подачи микрофинансовой организацией заявления о добровольном возврате разрешения.

Микрофинансовая организация вправе добровольно возвратить выданное ей разрешение на конвертацию микрофинансовой организации в банк до истечения срока конвертации, указанного в разрешении уполномоченного органа на конвертацию микрофинансовой организации в банк.

При добровольном возврате микрофинансовой организацией разрешения на конвертацию микрофинансовой организации в банк ранее выданные разрешение на конвертацию микрофинансовой организации в банк и согласие, выданное в соответствии со статьей 9-5 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций", считаются отмененными.

Сноска. Глава 3 дополнена статьей 25-2 в соответствии с Законом РК от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 25-3. План мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк

1. План мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк утверждается советом директоров микрофинансовой организации.

2. План мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк должен содержать детальное описание следующих мероприятий, включая сроки их реализации:

1) разработка типовых условий договоров о проведении банковских операций банка;

2) публикация объявления о конвертации в периодических печатных изданиях, распространяемых на всей территории Республики Казахстан, на казахском и русском языках, и размещение на интернет-ресурсе микрофинансовой организации;

3) пересмотр и изменение корпоративного управления и внутренних политик и процедур, иных внутренних документов микрофинансовой организации с учетом новых видов деятельности;

4) определение руководящих работников микрофинансовой организации, ответственных за исполнение плана мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк;

5) проведение с клиентами работы по договорам о предоставлении микрокредита в соответствии со статьей 25-4 настоящего Закона;

6) проведение всех организационно-технических мероприятий, в том числе подготовка помещений, оборудования и программного обеспечения по автоматизации ведения бухгалтерского учета и главной бухгалтерской книги, соответствующих требованиям нормативных правовых актов уполномоченного органа и Национального Банка Республики Казахстан, доработка программного обеспечения для проведения банковских и иных операций банка, подготовка проектов штатного расписания с указанием фамилий, имен и отчеств (если они указаны в документе, удостоверяющем личность) сотрудников для найма соответствующего персонала, правил осуществления банковской и иной деятельности, положения о службе внутреннего аудита, кредитном комитете;

7) исключен Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие со дня его первого официального опубликования).

8) согласование кандидатов на должности руководящих работников банка в соответствии со статьей 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций";

9) представление в уполномоченный орган отчета о реализации мероприятий, предусмотренных подпунктами 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7) и 8) настоящего пункта;

10) обращение в Государственную корпорацию "Правительство для граждан" с заявлением о государственной перерегистрации микрофинансовой организации в банк;

11) после государственной перерегистрации микрофинансовой организации в банк утверждение правил осуществления банковской и иной деятельности, штатного расписания с указанием фамилий, имен и отчеств (если они указаны в документе, удостоверяющем личность) сотрудников, утверждение советом директоров банка положения о службе внутреннего аудита, кредитном комитете;

12) обращение в уполномоченный орган с заявлением о выдаче лицензии на проведение банковских и иных операций банка;

13) планируемый срок конвертации микрофинансовой организации в банк, который не должен превышать срок, указанный в пункте 4 статьи 25-4 настоящего Закона;

14) иные мероприятия, необходимые для конвертации микрофинансовой организации в банк.

3. Не позднее двух месяцев до окончания срока конвертации, указанного в разрешении уполномоченного органа, микрофинансовая организация представляет в уполномоченный орган отчет о реализации мероприятий, предусмотренных планом мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк, с приложением документов, подтверждающих исполнение мероприятий.

4. При наличии замечаний к отчету, указанному в пункте 3 настоящей статьи, уполномоченный орган вправе потребовать от микрофинансовой организации выполнения дополнительных мероприятий и (или) предоставления дополнительной информации и документов. Микрофинансовая организация обязана учесть замечания уполномоченного органа (выполнить требуемые дополнительные мероприятия и (или) предоставить дополнительную информацию и документы) и повторно представить в уполномоченный орган отчет о реализации мероприятий, предусмотренных планом мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк, с приложением подтверждающих документов в установленный уполномоченным органом срок.

5. Уполномоченный орган одобряет или отказывает в одобрении отчета о реализации мероприятий, предусмотренных планом мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк, в течение двух месяцев с даты его представления в уполномоченный орган.

Сноска. Глава 3 дополнена статьей 25-3 в соответствии с Законом РК от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными законами РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 25-4. Деятельность микрофинансовой организации в период ее конвертации в банк

1. В период конвертации микрофинансовая организация обязана осуществить мероприятия, предусмотренные планом мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк.

2. Микрофинансовая организация в течение десяти рабочих дней после получения разрешения уполномоченного органа на конвертацию микрофинансовой организации в банк:

1) публикует в периодических печатных изданиях, распространяемых на всей территории Республики Казахстан, и размещает на интернет-ресурсе микрофинансовой организации объявление о конвертации микрофинансовой организации в банк на казахском и русском языках;

2) направляет уведомление клиентам микрофинансовой организации способом, предусмотренным договором о предоставлении микрокредита, о проведении конвертации микрофинансовой организации в банк с указанием перечня планируемых к проведению банковских и иных операций.

3. Микрофинансовой организации запрещается заключать новые договоры о предоставлении микрокредита и осуществлять иные виды деятельности, предусмотренные настоящим Законом, и изменять условия заключенных с клиентами договоров о предоставлении микрокредита, за исключением изменения условий в сторону их улучшения для заемщиков, после государственной перерегистрации в банк.

4. Срок конвертации микрофинансовой организации в банк не может превышать один год. Данный срок приостанавливается уполномоченным органом на срок рассмотрения отчета о реализации мероприятий, предусмотренных планом мероприятий по конвертации микрофинансовой организации в банк и устранения микрофинансовой организацией замечаний уполномоченного органа в соответствии с пунктом 4 статьи 25-3 настоящего Закона.

Сноска. Глава 3 дополнена статьей 25-4 в соответствии с Законом РК от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 25-5. Государственная перерегистрация микрофинансовой организации и выдача лицензии на проведение банковских и иных операций банка

1. После одобрения уполномоченным органом отчета, указанного в пункте 3 статьи 25-3 настоящего Закона, микрофинансовая организация обязана обратиться в Государственную корпорацию "Правительство для граждан" для государственной перерегистрации микрофинансовой организации в банк.

2. Ранее выданная лицензия на осуществление микрофинансовой деятельности прекращает свое действие с момента государственной перерегистрации микрофинансовой организации в банк.

3. Микрофинансовая организация обязана не позднее тридцати календарных дней до окончания срока конвертации, указанного в разрешении уполномоченного органа, обратиться в уполномоченный орган с заявлением о выдаче лицензии на проведение банковских и иных операций в порядке, предусмотренном статьей 19 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

4. Отказ в выдаче лицензии на проведение банковских или иных операций производится в случаях, предусмотренных статьей 20 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан".

5. С момента выдачи микрофинансовой организации лицензии на проведение банковских и иных операций банка конвертация микрофинансовой организации в банк считается завершенной.

Сноска. Глава 3 дополнена статьей 25-5 в соответствии с Законом РК от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 4. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ
МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ, КОНТРОЛЬ
И НАДЗОР ЗА ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬЮ

Статья 26. Пруденциальные нормативы и иные обязательные к соблюдению нормы и лимиты, устанавливаемые для микрофинансовой организации

В состав пруденциальных нормативов и иных обязательных для соблюдения норм и лимитов входят:

1) минимальный размер уставного капитала;

2) минимальный размер собственного капитала;

3) достаточность собственного капитала;

4) максимальный размер риска на одного заемщика;

5) коэффициент левереджа.

6) коэффициент долговой нагрузки заемщика;

7) коэффициент долга к доходу заемщика.

Сноска. Статья 26 с изменениями, внесенными Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 27. Компетенция уполномоченного органа

Сноска. Заголовок статьи 27 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Уполномоченный орган:

1) осуществляет лицензирование микрофинансовой деятельности;

1-1) принимает обязательные для исполнения организациями, осуществляющими микрофинансовую деятельность, нормативные правовые акты в сфере регулирования микрофинансовой деятельности в соответствии с целью и задачами, которые предусмотрены пунктами 1 и 2 статьи 2-1 настоящего Закона и законодательством Республики Казахстан. Перечень подзаконных нормативных правовых актов определяется в положении об уполномоченном органе;

2) исключен Законом РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021);

3) разрабатывает и утверждает пруденциальные нормативы и иные обязательные к соблюдению микрофинансовой организацией нормы и лимиты, методику их расчетов в отношении соответствующего вида микрофинансовой деятельности;

4) исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020);
4-1) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);

4-2) определяет перечень документов, необходимых для получения микрокредита, а также порядок ведения кредитного досье по договору о предоставлении микрокредита;

4-3) по согласованию с Министерством внутренних дел Республики Казахстан утверждает порядок организации деятельности ломбардов, включая вопросы хранения вещей в ломбарде, установления требований по обеспечению безопасности и технической укрепленности помещений ломбардов, мер по противодействию обороту в ломбардах незаконно добытых вещей;

Примечание ИЗПИ!
В подпункт 4-4) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

4-4) утверждает по согласованию с уполномоченным органом в сфере разрешений и уведомлений и уполномоченным органом в сфере информатизации правила лицензирования микрофинансовой деятельности;

Примечание ИЗПИ!
В подпункт 4-5) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

4-5) утверждает по согласованию с уполномоченным органом в сфере разрешений и уведомлений и уполномоченным органом в сфере информатизации правила выдачи разрешения на добровольную реорганизацию микрофинансовой организации в форме конвертации в банк, а также перечень документов, необходимых для выдачи разрешения уполномоченного органа на добровольную реорганизацию микрофинансовой организации в форме конвертации в банк, формы заявления для получения разрешения, разрешения уполномоченного органа на конвертацию микрофинансовой организации в банк и формы сведений;

5) разрабатывает и утверждает по согласованию с государственным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет, правила осуществления классификации активов и условных обязательств по предоставленным микрокредитам и создания провизии (резервов) против них;

Оценка достаточности созданных микрофинансовой организацией провизий (резервов) осуществляется уполномоченным органом, в том числе с использованием мотивированного суждения, на предмет соответствия, соблюдения и применения международных стандартов финансовой отчетности;

6) осуществляет проверку деятельности микрофинансовой организации;

6-1) осуществляет контроль за соблюдением микрофинансовыми организациями требований, предусмотренных законодательством Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

6-2) применяет меры надзорного реагирования;

7) подает иск в суд о принудительной реорганизации либо ликвидации:

микрофинансовых организаций в случае невыполнения требования, предусмотренного частью первой пункта 9 статьи 16 настоящего Закона;

юридических лиц, зарегистрированных в качестве микрофинансовых организаций, кредитных товариществ, ломбардов, не обратившихся за получением лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности в течение срока, установленного пунктом 1 статьи 14 настоящего Закона, а также не выполнивших требования, предусмотренные частями первой и третьей пункта 2 статьи 15 настоящего Закона;

юридических лиц, зарегистрированных в качестве микрофинансовых организаций, кредитных товариществ, ломбардов до 2021 года, не обратившихся за получением лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности в течение срока, установленного пунктом 2-1 статьи 31 настоящего Закона;

юридических лиц, осуществляющих деятельность по предоставлению займов (за исключением лиц, зарегистрированных в качестве кредитных товариществ, ломбардов, а также микрофинансовых организаций, получивших лицензию на осуществление микрофинансовой деятельности), не прошедших государственную регистрацию (перерегистрацию) в качестве микрофинансовой организации в соответствии с настоящим Законом;

микрокредитных организаций, не прошедших государственную перерегистрацию в соответствии с пунктом 1 статьи 31 настоящего Закона;

7-1) подает иск в суд о принудительном исполнении микрофинансовой организацией, лишенной лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, или юридическим лицом, ставшим правопреемником прав и обязательств данной микрофинансовой организации в результате реорганизации, мер надзорного реагирования, предусматривающих возврат заемщикам – физическим лицам неправомерно удержанных сумм вознаграждения и неустойки (штрафов, пеней) по договорам о предоставлении микрокредита, неисполненным микрофинансовой организацией к моменту лишения лицензии;

7-2) поручает саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности проведение проверки в отношении своих членов (участников);

8) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

Сноска. Статья 27 с изменениями, внесенными законами РК от 10.06.2014 № 206-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 02.07.2018 № 168-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 12.07.2022 № 138-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.09.2025 № 219-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 28. Меры надзорного реагирования

1. В целях защиты прав и законных интересов кредиторов и клиентов микрофинансовой организации, недопущения ухудшения финансового положения микрофинансовой организации и увеличения рисков, связанных с деятельностью микрофинансовой организации, уполномоченный орган применяет к микрофинансовой организации меры надзорного реагирования.

2. Основаниями применения мер надзорного реагирования являются:

1) несоблюдение требований законов Республики Казахстан и нормативных правовых актов уполномоченного органа;

2) недостатки и (или) риски в деятельности микрофинансовой организации, выявленные уполномоченным органом в рамках осуществления функций по контролю и надзору, в том числе с использованием мотивированного суждения, которые могут привести к созданию положения, угрожающего стабильному функционированию микрофинансовой организации и (или) интересам ее кредиторов и (или) клиентов;

3) выявление уполномоченным органом в рамках осуществления функций по контролю и надзору неправомерных действий или бездействия руководящих работников и работников микрофинансовой организации, которые привели к нарушениям прав и законных интересов их клиентов;

4) достаточные данные для признания действий (бездействия) руководящего работника (руководящих работников) не соответствующими требованиям законодательства Республики Казахстан по вопросам, входящим в компетенцию уполномоченного органа, и (или) свидетельствующими о нанесении ущерба микрофинансовой организации и (или) ее клиентам, и (или) кредиторам;

5) непредставление и (или) представление недостоверных сведений по запросу уполномоченного органа;

6) представление недостоверной финансовой или иной отчетности;

7) невыполнение мер надзорного реагирования, ранее примененных в соответствии с настоящим Законом;

Примечание ИЗПИ!
Действие подпункта 8) приостановлено до 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования) и в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции.

8) неисполнение или ненадлежащее исполнение микрофинансовой организацией обязательств по уплате обязательных взносов в офис микрофинансового омбудсмана;

Примечание ИЗПИ!
Действие подпункта 9) приостановлено до 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования) и в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции.

9) неисполнение микрофинансовой организацией решения микрофинансового омбудсмана в случае принятия его заемщиком – физическим лицом в срок, установленный пунктом 5 статьи 29-3 настоящего Закона.

3. Уполномоченный орган в целях устранения нарушений, в том числе выявленных с использованием мотивированного суждения, применяет меры надзорного реагирования к микрофинансовой организации посредством предъявления требований по:

1) обеспечению соответствия деятельности микрофинансовой организации законодательству Республики Казахстан;

2) сокращению расходов, в том числе посредством прекращения или ограничения дополнительного найма работников, закрытия отдельных филиалов, ограничения денежных вознаграждений и других видов материальных поощрений руководящих работников;

3) формированию (доформированию) провизий (резервов) по международным стандартам финансовой отчетности;

Примечание ИЗПИ!
Действие подпункта 4) приостановлено до 01.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования) и в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции.

4) пересмотру внутренних политик и процедур, лимитов на допустимый размер рисков;

Примечание ИЗПИ!
Действие подпункта 5) приостановлено до 01.07.2026 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования) и в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции.

5) отстранению от выполнения служебных обязанностей лиц, указанных в статье 14 настоящего Закона, в том числе в случае отстранения микрофинансовой организацией лиц, указанных в статье 14 настоящего Закона, от выполнения служебных обязанностей до применения уполномоченным органом данной меры надзорного реагирования;

6) устранению причин и (или) условий, способствовавших нарушению прав и законных интересов кредиторов и (или) клиентов микрофинансовой организации.

4. Применение одной меры надзорного реагирования не исключает применения других мер надзорного реагирования, не приостанавливает и не прекращает действия ранее принятых мер.

5. Меры, предусмотренные пунктом 3 настоящей статьи, применяются в форме письменного предписания или письменного соглашения.

6. Письменным предписанием является указание микрофинансовой организации на принятие обязательных к исполнению мер, установленных пунктом 3 настоящей статьи.

Письменное предписание может содержать требование о представлении в установленный уполномоченным органом срок плана мероприятий по исполнению требований уполномоченного органа, установленных пунктом 3 настоящей статьи (далее – план мероприятий).

В плане мероприятий указываются описание нарушений, причин, приведших к их возникновению, перечень запланированных мероприятий, сроки их осуществления, а также ответственные руководящие работники.

Обжалование письменного предписания уполномоченного органа осуществляется в порядке, установленном законами Республики Казахстан. Обжалование письменного предписания уполномоченного органа не приостанавливает его исполнения.

7. Письменным соглашением является заключенное между уполномоченным органом и микрофинансовой организацией письменное соглашение об исполнении мер, установленных пунктом 3 настоящей статьи, с указанием сроков устранения выявленных нарушений и (или) перечня ограничений, которые на себя принимает микрофинансовая организация до устранения выявленных нарушений.

Подписав письменное соглашение, микрофинансовая организация принимает на себя обязательства по выполнению его условий.

Письменное соглашение подлежит обязательному подписанию со стороны микрофинансовой организации.

8. Микрофинансовая организация обязана уведомить уполномоченный орган об исполнении мер, указанных в письменном предписании и (или) плане мероприятий, и (или) письменном соглашении, в сроки, предусмотренные данными документами.

9. В случае отсутствия возможности устранения нарушения в сроки, установленные в письменном предписании и (или) плане мероприятий, и (или) письменном соглашении, по причинам, не зависящим от микрофинансовой организации, срок по исполнению письменного предписания и (или) плана мероприятий, письменного соглашения может быть продлен до даты, установленной уполномоченным органом.

В случае, если срок, установленный для устранения нарушения, будет превышать один месяц, микрофинансовая организация ежемесячно до двадцатого числа месяца уведомляет уполномоченный орган об исполнении мероприятий по устранению имеющихся недостатков.

10. Письменное предупреждение является уведомлением уполномоченного органа о возможности применения к микрофинансовой организации санкций, предусмотренных пунктом 11 настоящей статьи, в случае выявления уполномоченным органом в течение одного года после вынесения данного предупреждения повторного нарушения норм законодательства Республики Казахстан, аналогичного нарушению, за которое вынесено письменное предупреждение.

11. Уполномоченный орган вне зависимости от примененных мер надзорного реагирования вправе применить к микрофинансовой организации санкцию в виде приостановления действия либо лишения лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности по основаниям, установленным статьей 16 настоящего Закона.

Сноска. Статья 28 – в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 29. Проверка деятельности микрофинансовой организации

1. Проверка деятельности микрофинансовой организации осуществляется уполномоченным органом самостоятельно либо с привлечением других государственных органов и (или) организаций.

2. Микрофинансовая организация обязана оказывать содействие проверяющему органу по вопросам, указанным в задании уполномоченного органа на проверку, а также обеспечивать возможность опроса любых должностных лиц и работников и доступ к любым источникам необходимой для выполнения проверки информации.

3. Работникам уполномоченного органа запрещается разглашение либо передача третьим лицам сведений, полученных в ходе проверки деятельности микрофинансовой организации.

4. Лица, осуществляющие проверку, несут ответственность за разглашение сведений, полученных в ходе проверки деятельности микрофинансовой организации, составляющих охраняемую законом тайну, в соответствии с законами Республики Казахстан.

Примечание ИЗПИ!
Главу 4-1 предусматриваются исключить Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.01.2027).

Глава 4-1. Микрофинансовый омбудсман

Сноска. Закон дополнен главой 4-1 в соответствии с Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

Статья 29-1. Микрофинансовый омбудсман, его статус, порядок избрания и досрочное прекращение его полномочий. Совет представителей микрофинансового омбудсмана, его компетенция

1. Микрофинансовым омбудсманом является независимое в своей деятельности физическое лицо, осуществляющее урегулирование разногласий, возникающих из договора о предоставлении микрокредита, заключенного между микрофинансовой организацией и физическим лицом по его обращению, с целью достижения согласия об удовлетворении прав и охраняемых законом интересов физического лица и микрофинансовой организации, а также в случаях, предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи.

Микрофинансовый омбудсман руководствуется в своей деятельности следующими принципами:

1) равноправие сторон;

2) беспристрастность;

3) соблюдение тайны предоставления микрокредита и иной охраняемой законом тайны;

4) соблюдение прав и уважение охраняемых законом интересов сторон;

5) прозрачность процедуры принятия и обоснованность решения.

2. Микрофинансовым омбудсманом осуществляется урегулирование разногласий, возникающих между заемщиком, являющимся физическим лицом, и лицом, которому уступлено право (требование) по заключенному с таким заемщиком договору о предоставлении микрокредита, на основании обращения заемщика.

Лицо, которому уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, обязано взаимодействовать с микрофинансовым омбудсманом и предоставлять любую запрашиваемую микрофинансовым омбудсманом информацию и сведения, связанные с микрокредитом, при обращении заемщика, обязательства которого по договору о предоставлении микрокредита им были приобретены.

3. Избрание микрофинансового омбудсмана осуществляется советом представителей из числа кандидатов, согласованных уполномоченным органом на соответствие требованиям, установленным пунктом 1 статьи 29-2 настоящего Закона.

Совет представителей формируется по одному представителю от:

1) ассоциации (союза) общественных объединений потребителей и (или) республиканского общественного объединения потребителей, зарегистрированных в органах юстиции и осуществляющих деятельность, направленную на реализацию и защиту прав потребителей финансовых услуг, при их наличии;

2) ассоциации финансовых организаций (союза), зарегистрированных в органах юстиции и осуществляющих деятельность, направленную на представление и защиту общих интересов организаций, осуществляющих микрофинансовую деятельность, коллекторских агентств;

3) уполномоченного органа и Национального Банка Республики Казахстан.

Ассоциации (союзы), указанные в подпункте 2) части первой настоящего пункта, в течение тридцати календарных дней с даты регистрации в органах юстиции обязаны войти в состав совета представителей микрофинансового омбудсмана.

4. Микрофинансовый омбудсман избирается сроком на три года.

Порядок избрания, досрочного прекращения и осуществления деятельности микрофинансового омбудсмана определяется настоящим Законом и нормативным правовым актом уполномоченного органа.

5. Компетенция совета представителей:

1) предложение кандидатур для избрания на должность микрофинансового омбудсмана, определение порядка голосования;

2) утверждение структуры и штата (офиса микрофинансового омбудсмана);

3) определение порядка финансирования деятельности микрофинансового омбудсмана;

4) утверждение внутренних правил микрофинансового омбудсмана по согласованию с уполномоченным органом;

5) предоставление рекомендаций микрофинансовому омбудсману по совершенствованию его деятельности по итогам анализа жалоб заемщиков – физических лиц на действия (бездействие) микрофинансового омбудсмана, проведенного уполномоченным органом, и рассмотрения отчетов микрофинансового омбудсмана;

6) рассмотрение ходатайства члена (членов) совета представителей о досрочном прекращении полномочий микрофинансового омбудсмана по основаниям, предусмотренным пунктом 7 настоящей статьи;

7) утверждение порядка учета, рассмотрения, принятия и исполнения решений микрофинансового омбудсмана по согласованию с уполномоченным органом;

8) иные вопросы, связанные с осуществлением деятельности микрофинансового омбудсмана, в соответствии с настоящим Законом.

6. Заседание совета представителей признается правомочным, а условия кворума соблюденными, если присутствующие на нем члены совета представителей обладают в совокупности пятьюдесятью и более процентами от общего числа голосов.

Микрофинансовый омбудсман избирается большинством голосов членов совета представителей, присутствовавших на заседании совета. Каждый член совета представителей при голосовании имеет один голос. При равенстве голосов голос представителя уполномоченного органа является решающим.

Голосование по вопросу избрания микрофинансового омбудсмана осуществляется тайным способом. Бюллетень для голосования должен содержать следующую информацию:

1) фамилию, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) кандидата, рекомендованного для избрания на должность микрофинансового омбудсмана;

2) информацию, подтверждающую соответствие кандидата требованиям, установленным пунктом 1 статьи 29-2 настоящего Закона;

3) сведения о занятии должности кандидата в микрофинансовой организации и (или) коллекторском агентстве, уполномоченном органе, Национальном Банке Республики Казахстан, о наличии признаков аффилированности к микрофинансовой организации и (или) коллекторскому агентству, о работающих близких родственниках, супруге и (или) свойственниках в должности руководителя уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан или их заместителей, а также руководителя структурного подразделения уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан;

4) варианты голосования по вопросу, выраженные словами "за" или "против".

7. Досрочное прекращение полномочий микрофинансового омбудсмана осуществляется советом представителей микрофинансового омбудсмана по следующим основаниям:

1) выявление несоответствия микрофинансового омбудсмана требованиям, установленным пунктом 1 статьи 29-2 настоящего Закона;

2) занятие любой должности в микрофинансовой организации, коллекторском агентстве, уполномоченном органе, Национальном Банке Республики Казахстан, наличие признаков аффилированности микрофинансового омбудсмана с микрофинансовой организацией и (или) коллекторским агентством, занятие близкими родственниками, супругом (супругой) и (или) свойственниками должности руководителя уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан или их заместителей, а также руководителя структурного подразделения уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан;

3) неоднократное (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушение требований настоящего Закона.

Досрочное прекращение полномочий микрофинансового омбудсмана по его инициативе осуществляется на основании письменного уведомления совета представителей.

Письменное уведомление представляется совету представителей не менее чем за месяц до прекращения полномочий в порядке, установленном внутренними правилами микрофинансового омбудсмана.

Сноска. Статья 29-1 с изменением, внесенным Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 29-2. Требования к микрофинансовому омбудсману

1. Не может быть рекомендовано для избрания микрофинансовым омбудсманом лицо:

1) не имеющее высшего экономического и (или) юридического образования;

2) не имеющее безупречной деловой репутации;

3) имеющее стаж работы в сфере предоставления финансовых услуг и (или) регулирования финансовых услуг менее пяти лет;

4) ранее являвшееся руководящим работником финансовой организации в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом решения об отнесении банка к категории неплатежеспособных банков, принудительном выкупе акций банка, лишении лицензии финансовой организации, а также принудительной ликвидации финансовой организации или признании ее банкротом в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан. Данное требование применяется в течение трех лет после принятия уполномоченным органом решения об отнесении банка к категории неплатежеспособных банков, принудительном выкупе акций банка, лишении лицензии финансовой организации, а также принудительной ликвидации финансовой организации или признании ее банкротом;

5) признанное судом в установленном законом Республики Казахстан порядке недееспособным или ограниченно дееспособным;

6) состоящее на динамическом наблюдении с психическими поведенческими расстройствами (заболеваниями), в том числе вызванными употреблением психоактивных веществ, в организациях службы охраны психического здоровья.

7) не владеющее государственным языком.

2. Микрофинансовый омбудсман не вправе занимать любую из должностей в микрофинансовой организации и (или) коллекторском агентстве, иметь близких родственников, супруга (супругу) и (или) свойственников, работающих в должности руководителя уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан или их заместителей, а также руководителя структурного подразделения уполномоченного органа, Национального Банка Республики Казахстан.

Сноска. Статья 29-2 с изменением, внесенным Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 29-3. Порядок принятия решений микрофинансовым омбудсманом

1. Решение принимается микрофинансовым омбудсманом единолично и в письменной форме доводится до сведения сторон, участвующих в споре.

При принятии решений микрофинансовый омбудсман руководствуется законодательством Республики Казахстан и условиями заключенных договоров.

2. Микрофинансовый омбудсман не рассматривает обращения:

1) принятые к рассмотрению судом и (или) по которым имеется судебный акт, вступивший в законную силу;

2) по которым обращающееся лицо не представило письменное доказательство его обращения в микрофинансовую организацию лицу, которому уступлено право (требование) по договору о предоставлении микрокредита, с целью урегулирования возникшей ситуации в рамках договора о предоставлении микрокредита;

3) направленные повторно при отсутствии новых обстоятельств дела.

3. Решение микрофинансового омбудсмана обязательно для микрофинансовой организации, лица, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком – физическим лицом договору о предоставлении микрокредита, в случае принятия его заемщиком – физическим лицом.

Рассмотрение обращений физических лиц и принятие решений в случаях, предусмотренных пунктами 1 и 2 статьи 29-1 настоящего Закона, осуществляются микрофинансовым омбудсманом безвозмездно.

Результаты рассмотрения обращения оформляются протоколом, подписываемым заинтересованными сторонами или их представителями, с доведением его до сведения физического лица и микрофинансовой организации, лица, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком договору о предоставлении микрокредита.

Протокол должен содержать:

1) дату и место его подписания;

2) фамилию, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) микрофинансового омбудсмана;

3) фамилию, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), контактный номер телефона заявителя – физического лица, наименование микрофинансовой организации, лица, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком – физическим лицом договору о предоставлении микрокредита, их адреса и реквизиты;

4) предмет спора или заявленное требование физического лица;

5) обстоятельства дела, установленные микрофинансовым омбудсманом;

6) решение микрофинансового омбудсмана о полном либо частичном удовлетворении или об отказе в удовлетворении заявления заявителя – физического лица;

7) срок исполнения решения микрофинансового омбудсмана;

8) срок информирования микрофинансовой организацией, лицом, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком – физическим лицом договору о предоставлении микрокредита, о результатах исполнения решения.

4. По обращениям заемщиков – физических лиц, касающимся изменения условий исполнения обязательств по договорам о предоставлении микрокредита микрофинансовый омбудсман содействует в достижении сторонами взаимоприемлемого решения и принятии согласованного сторонами решения об изменении условий исполнения обязательств по договору о предоставлении микрокредита.

В случае несогласия с решением микрофинансового омбудсмана заинтересованная сторона вправе обратиться в суд.

5. В случае неисполнения микрофинансовой организацией, лицом, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком договору о предоставлении микрокредита, решения микрофинансового омбудсмана в установленный им срок микрофинансовый омбудсман обязан не позднее пяти рабочих дней информировать об этом уполномоченный орган.

Срок исполнения микрофинансовой организацией, лицом, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком договору о предоставлении микрокредита, решения микрофинансового омбудсмана составляет тридцать календарных дней, если иной срок не установлен по соглашению сторон.

Статья 29-4. Деятельность микрофинансового омбудсмана

1. Деятельность микрофинансового омбудсмана, в том числе порядок и сроки рассмотрения обращений по разрешению споров и принятия решений, осуществляется на основании внутренних правил микрофинансового омбудсмана.

2. В целях надлежащего исполнения возложенных функций деятельность микрофинансового омбудсмана финансируется за счет обязательных взносов микрофинансовых организаций, коллекторских агентств, которым уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком договору о предоставлении микрокредита.

В случае неуплаты, несвоевременной уплаты либо уплаты обязательных взносов в неполном объеме, микрофинансовый омбудсман в течение семи рабочих дней обязан уведомить уполномоченный орган о ненадлежащем исполнении микрофинансовой организацией, коллекторским агентством, которому уступлено право (требование) по заключенному с заемщиком договору о предоставлении микрокредита, своих обязательств, предусмотренных частью первой настоящего пункта.

3. Микрофинансовый омбудсман по согласованию с советом представителей образует офис с организационной структурой и штатом.

4. Внутренние правила микрофинансового омбудсмана должны определять:

1) структуру, задачи и полномочия ревизионной комиссии и других постоянно действующих органов (при наличии);

2) права, обязанности и ответственность микрофинансового омбудсмана;

3) порядок разрешения споров;

4) иные вопросы, связанные с осуществлением деятельности микрофинансового омбудсмана.

5. Микрофинансовый омбудсман обязан соблюдать конфиденциальность в отношении информации, полученной в ходе разрешения споров, и не разглашать ее третьим лицам.

Микрофинансовый омбудсман несет ответственность, установленную законами Республики Казахстан, за разглашение сведений, полученных в ходе осуществления им своей деятельности.

В случае нарушения микрофинансовым омбудсманом требований, предусмотренных частью первой настоящего пункта, совет представителей вправе рассмотреть вопрос о досрочном прекращении полномочий микрофинансового омбудсмана.

6. На интернет-ресурсе микрофинансового омбудсмана размещается следующая информация:

1) полное наименование, адрес (место нахождения), номера телефонов, режим работы офиса, в том числе подразделений и представительств;

2) сведения об избрании микрофинансового омбудсмана;

3) перечень ассоциаций (союзов), входящих в состав совета представителей микрофинансового омбудсмана;

4) сведения о видах услуг, предоставляемых микрофинансовым омбудсманом;

5) порядок учета, рассмотрения, принятия и исполнения решений микрофинансового омбудсмана;

6) ежемесячная информация об итогах работы микрофинансового омбудсмана;

7) годовые отчеты об итогах деятельности микрофинансового омбудсмана;

8) раздел для потребителей финансовых услуг с публикацией информационных и разъяснительных материалов и материалов судебной практики;

9) перечень соглашений и меморандумов, заключенных с участниками микрофинансового рынка.

7. В случае изменения места нахождения микрофинансовый омбудсман обязан известить об этом потребителей финансовых услуг посредством опубликования объявления в двух периодических печатных изданиях, распространяемых на всей территории Республики Казахстан, на казахском и русском языках не позднее месячного срока и на интернет-ресурсе микрофинансового омбудсмана в течение десяти рабочих дней.

8. Микрофинансовый омбудсман по решению совета представителей должен обеспечить:

1) применение специализированного программного обеспечения по автоматизации учета и обработке обращений заемщиков – физических лиц;

2) внедрение колл-центра либо горячей линии в офисе микрофинансового омбудсмана для оказания консультационных услуг заемщикам – физическим лицам;

3) оперативное получение кредитного отчета заемщика – физического лица в информационной базе кредитного бюро на основании договора в целях урегулирования разногласий.

По результатам анализа обращений заемщиков – физических лиц микрофинансовый омбудсман вправе направить в уполномоченный орган рекомендации по совершенствованию законодательства Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности, а также деятельности микрофинансовых организаций и (или) коллекторских агентств.

9. Уполномоченный орган:

1) осуществляет согласование внутренних правил микрофинансового омбудсмана;

2) рассматривает жалобы заемщиков – физических лиц на действия (бездействие) микрофинансового омбудсмана;

3) направляет совету представителей рекомендации о деятельности микрофинансового омбудсмана в случаях выявления в действиях (бездействии) микрофинансового омбудсмана нарушений прав потребителей финансовых услуг;

4) осуществляет иные функции, связанные с деятельностью микрофинансового омбудсмана, в соответствии с настоящим Законом.

Сноска. Статья 29-4 с изменением, внесенным Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 4-2. Саморегулируемые организации в сфере микрофинансовой деятельности

Сноска. Закон дополнен главой 4-2 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 29-5. Создание саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности

1. Саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности признается саморегулируемая организация, основанная на обязательном членстве (участии) микрофинансовых организаций или кредитных товариществ, или ломбардов, созданная для контроля за деятельностью своих членов (участников) в части соблюдения ими требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, включенная в реестр саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

2. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности является некоммерческой организацией и создается в форме ассоциации (союза) и осуществляет свою деятельность в отношении одного вида микрофинансовой деятельности, указанного в пункте 1 статьи 3 настоящего Закона.

3. Деятельность саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности регулируется настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, уставом, стандартами и правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, а также порядком осуществления деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, установленным нормативным правовым актом уполномоченного органа.

Порядок осуществления деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности устанавливает:

1) требования к составлению бюджета саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности;

2) сведения о руководящих работниках саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) порядок передачи саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности, исключенной из реестра саморегулируемых организаций, документов и сведений, образовавшихся в ходе ее деятельности, а также касающихся деятельности членов (участников), другой саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности или уполномоченному органу.

4. Микрофинансовые организации, кредитные товарищества, ломбарды не могут быть одновременно членами (участниками) двух и более саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности.

5. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности должна объединять в составе в качестве членов (участников) не менее двадцати одного процента от общего числа микрофинансовых организаций или кредитных товариществ, или ломбардов. Общее количество микрофинансовых организаций, кредитных товариществ и ломбардов определяется на основании информации, размещаемой на интернет-ресурсе уполномоченного органа.

6. Наименование саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, объединяющей на условиях членства (участия):

микрофинансовые организации, должно содержать слова "саморегулируемая организация микрофинансовых организаций";

кредитные товарищества, должно содержать слова "саморегулируемая организация кредитных товариществ";

ломбарды, должно содержать слова "саморегулируемая организация ломбардов".

В наименовании саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности запрещается использовать слова "национальный", "государственный", "республиканский" или "центральный" в полном или сокращенном виде на любом языке.

Не допускается использование в качестве наименования саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности обозначений, тождественных или сходных до степени их смешения с наименованием микрофинансовых организаций.

7. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности в сроки, установленные частью третьей пункта 4 статьи 9 Закона Республики Казахстан "О саморегулировании" (далее – Закон о саморегулировании), представляет в уполномоченный орган следующие сведения и документы:

1) копию устава, утвержденного общим собранием саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, разработанные в соответствии с требованиями, установленными Законом о саморегулировании, настоящим Законом и утвержденные коллегиальным органом управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) подтверждающие наличие у саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности одного или нескольких способов обеспечения имущественной ответственности перед потребителями финансовых услуг своих членов (участников);

4) выписку из реестра членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, включающей не менее двадцати одного процента от общего числа микрофинансовых организаций или кредитных товариществ, или ломбардов, подписанную руководителем исполнительного органа управления;

5) бюджет саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, подтверждающий возможность выполнения ею своих полномочий в соответствии с настоящим Законом.

Требования к составлению бюджета саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 настоящей статьи;

6) подтверждающие соответствие руководящих работников саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности требованиям, установленным статьей 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций".

Сведения о руководящих работниках саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности представляются в соответствии с нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 настоящей статьи.

Руководящими работниками саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности признаются руководитель, его заместитель и члены коллегиального органа управления, руководитель исполнительного органа управления, его заместитель и члены исполнительного органа управления.

Статья 29-6. Правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности

1. Правила саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, помимо требований, предусмотренных статьей 20-1 Закона о саморегулировании, должны содержать:

1) размер и (или) порядок расчета, порядок уплаты вступительного и членских взносов;

2) правила профессиональной этики работников саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) порядок, перечень, формы и сроки размещаемой саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности информации на своем интернет-ресурсе;

4) иные положения, определяемые саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности самостоятельно.

2. Стандарты саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, помимо требований, предусмотренных статьей 20-2 Закона о саморегулировании, должны содержать положения о (об):

1) защите прав и законных интересов потребителей финансовых услуг членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) управлении членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности системой управления рисками.

Требование настоящего подпункта не распространяется на саморегулируемые организации в сфере микрофинансовой деятельности, членами (участниками) которых являются кредитные товарищества или ломбарды;

3) соблюдении членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности требований, предусмотренных законодательством Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

4) выполнении членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности пруденциальных нормативов и иных обязательных к соблюдению норм и лимитов;

5) осуществлении микрофинансовой деятельности членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

6) и иные положения, определяемые саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности самостоятельно.

Статья 29-7. Компетенция саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности

1. К компетенции саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности относятся:

1) проведение проверок членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности на предмет соблюдения ими требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности в соответствии с порядком организации и проведения проверок членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, устанавливаемым саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности;

2) рассмотрение обращений потребителей финансовых услуг, предоставляемых ее членами (участниками), в порядке, установленном правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности обеспечивает регистрацию обращения потребителя финансовых услуг, предоставляемых ее членами (участниками), рассмотрение которого в соответствии с частью второй настоящего пункта отнесено к компетенции саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, в течение одного рабочего дня и в срок не позднее следующего рабочего дня после дня регистрации обращения направляет копию указанного обращения члену (участнику) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, в отношении которого подано обращение.

Срок рассмотрения обращений не должен превышать пятнадцать рабочих дней со дня их регистрации.

В случае необходимости установления фактических обстоятельств, имеющих значение для правильного рассмотрения обращения, срок рассмотрения может быть продлен на пятнадцать рабочих дней, о чем заявитель извещается в течение трех рабочих дней со дня принятия решения о продлении срока.

По результатам рассмотрения обращения саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности обязана направить потребителю финансовых услуг ответ в письменной форме или посредством объектов информатизации либо иным способом, предусмотренным правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Член (участник) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, в отношении которого подано обращение, информирует саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности о результатах рассмотрения обращения заявителя в порядке и сроки, которые установлены правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Примечание ИЗПИ!
Абзац седьмой подпункта 2) вводится в действие с 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

3) рассмотрение обращений своих членов (участников);

4) осуществление анализа финансовой и иной отчетности своих членов (участников);

5) содействие своим членам (участникам) в реализации мер по недопущению нарушений прав и законных интересов потребителей финансовых услуг своих членов (участников);

6) применение в отношении своих членов (участников) мер воздействия за нарушение правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, предусмотренных пунктом 4 статьи 29-10 настоящего Закона;

7) обобщение правоприменительной практики и выработка рекомендаций и предложений по дальнейшему совершенствованию и развитию рынка микрофинансирования;

8) ведение реестра своих членов (участников);

9) сбор членских взносов и формирование имущества саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности из других не запрещенных законами Республики Казахстан источников.

Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности рассматривает обращения:

потребителей финансовых услуг – физических лиц по услугам и операциям, оказываемым кредитными товариществами и ломбардами;

потребителей финансовых услуг – юридических лиц по услугам и операциям, оказываемым микрофинансовыми организациями и кредитными товариществами;

членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

Примечание ИЗПИ!
Абзац шестой подпункта 9) вводится в действие с 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

2. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности до согласования уполномоченным органом правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности не вправе осуществлять функции, указанные в подпунктах 1), 2), 4) и 6) части первой пункта 1 настоящей статьи.

3. В случае несоответствия руководящих работников саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности требованиям, установленным статьей 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций", саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности не вправе осуществлять функции, указанные в подпунктах 1), 2), 4) и 6) части первой пункта 1 настоящей статьи.

Статья 29-8. Права и обязанности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности

1. Права и обязанности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности определяются настоящим Законом, а также Законом о саморегулировании.

2. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности не вправе:

1) приобретать акции и (или) доли участия в уставных капиталах финансовых организаций;

2) предоставлять принадлежащее ей имущество в залог в обеспечение исполнения обязательств иных лиц;

3) обеспечивать исполнение своих обязательств залогом имущества своих членов (участников), а также выданными ими гарантиями и поручительствами;

4) выступать поручителем или гарантом.

3. Руководитель, его заместитель и члены исполнительного органа управления, саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности не вправе:

1) одновременно состоять в трудовых и иных отношениях с финансовыми организациями и другими саморегулируемыми организациями в сфере микрофинансовой деятельности;

2) приобретать ценные бумаги, эмитентами которых являются члены (участники) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) заключать с членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности договоры о предоставлении микрокредита, договоры поручительства или гарантии.

4. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности обязана:

1) утверждать обязательные для исполнения своими членами (участниками) правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и согласовывать их с уполномоченным органом;

2) уведомлять уполномоченный орган с приложением подтверждающих документов о включении членов (участников) в саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности и об исключении из нее в течение трех рабочих дней, следующих за днем принятия решения;

3) уведомлять уполномоченный орган о несоответствии руководящего работника саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности требованиям, установленным статьей 9-4 Закона Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций", а также о его замене;

4) уведомлять уполномоченный орган об изменениях, произошедших в составе ее руководящих работников, в течение пяти рабочих дней, включая их назначение (избрание), перевод на другую должность или расторжение трудового договора (прекращение полномочий) в соответствии с нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в пункте 3 статьи 29-5 настоящего Закона;

5) предоставлять в уполномоченный орган по его запросу информацию, сведения и документы, необходимые для выполнения возложенных на уполномоченный орган функций государственного регулирования, контроля и надзора;

6) уведомлять уполномоченный орган об изменении адреса (места нахождения) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, в том числе почтового адреса, адреса электронной почты, номеров контактных телефонов, адреса интернет-ресурса саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

7) уведомлять об изменениях и (или) дополнениях, внесенных в устав саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

8) информировать уполномоченный орган о нарушениях ее членом (участником) требований, правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, а также мерах воздействия, примененных в отношении своих членов (участников), в соответствии с пунктом 3 статьи 29-10 настоящего Закона;

9) информировать уполномоченный орган о создании органа по рассмотрению споров между членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и потребителями финансовых услуг своих членов (участников), и иными лицами в сфере защиты прав потребителей финансовых услуг;

10) представлять в уполномоченный орган отчетность, перечень, формы, сроки и порядок представления которой устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа;

11) размещать с соблюдением требований законодательных актов Республики Казахстан, предъявляемых к защите информации, на своем интернет-ресурсе информацию, порядок размещения которой устанавливается правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

В случаях, предусмотренных подпунктами 2), 3), 4), 6), 7), 8) и 10) части первой настоящего пункта, уведомление (информирование) саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности уполномоченного органа осуществляется письменно либо посредством системы электронного документооборота.

5. Работники саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности обязаны обеспечивать конфиденциальность ставших им известными сведений, составляющих служебную, коммерческую или иную охраняемую законом тайну.

6. Работники саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан, за разглашение сведений, полученных в ходе осуществления ими контроля за деятельностью своих членов (участников).

7. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности для обеспечения своей имущественной ответственности и имущественной ответственности своих членов (участников) перед потребителями финансовых услуг применяет один из следующих способов:

1) страхование гражданско-правовой ответственности члена (участника) и саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) привлечение к имущественной ответственности членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) использование иных способов обеспечения имущественной ответственности, предусмотренных законами Республики Казахстан.

Порядок использования способов обеспечения имущественной ответственности устанавливается в правилах саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Статья 29-9. Органы управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности

1. Органами управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности являются:

1) общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) коллегиальный орган управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) исполнительный орган управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

4) контрольный орган (ревизионная комиссия) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Порядок формирования, структура, компетенция и срок полномочий органов управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, порядок принятия этими органами решений устанавливаются уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности в соответствии с настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.

2. Общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности является высшим органом управления, полномочным рассматривать отнесенные к его компетенции настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и его уставом вопросы деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Общее собрание членов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности созывается в порядке и с периодичностью, которые установлены уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, но не реже чем один раз в год.

3. К исключительной компетенции общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности относятся:

1) утверждение устава саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, внесение в него изменений и (или) дополнений;

2) определение приоритетных направлений деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) принятие решения о добровольной ликвидации саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и назначении ликвидационной комиссии;

4) избрание руководителя, заместителя и членов коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, досрочное прекращение полномочий указанного органа или досрочное прекращение полномочий руководителей либо отдельных его членов;

5) назначение на должность лиц, осуществляющих функции исполнительного органа управления саморегулируемой организации, досрочное освобождение их от должности, а равно образование исполнительного органа управления и прекращение его полномочий;

6) утверждение отчетов коллегиального и исполнительного органов управления, контрольного органа (ревизионной комиссии) и специализированных органов в порядке и с периодичностью, которые установлены уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

7) установление размера вступительного и членских взносов;

8) определение способов обеспечения имущественной ответственности;

9) принятие иных решений в соответствии с законами Республики Казахстан и уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

4. Общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности правомочно принимать решения, отнесенные к его компетенции, если в нем принимают участие более половины членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

5. Решения общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности принимаются большинством голосов от числа голосов членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, присутствующих на общем собрании, или в случае проведения его путем заочного голосования – большинством голосов от общего числа голосов членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

6. Порядок проведения общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, порядок формирования повестки дня заседаний, условия и порядок проведения голосования определяются уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

7. Руководство саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности осуществляет коллегиальный орган управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, избранный общим собранием членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Количественный состав коллегиального органа управления, порядок и условия его формирования, деятельности, принятия решений, прекращения полномочий устанавливаются уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

8. К компетенции коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности относятся:

1) вынесение вопросов на рассмотрение общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) принятие решения о вступлении в члены (участники) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и прекращении членства в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) создание специализированных органов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, утверждение положений о них и правил осуществления ими деятельности;

4) утверждение бюджета саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, внесение в него изменений;

5) утверждение правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и внесение в них изменений и (или) дополнений;

6) иные вопросы, предусмотренные уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Коллегиальный орган управления формируется из числа представителей членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, а также независимых членов.

Число членов коллегиального органа саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности должно составлять не менее семи человек.

Независимыми членами считаются лица, которые не связаны трудовыми отношениями с саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности или ее членами. Независимые члены должны составлять не менее одной пятой членов коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Каждый член коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности при голосовании имеет один голос.

Член коллегиального органа управления не может голосовать по вопросам, которые касаются члена (участника) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, акционером (участником), работником которого он является.

9. Исполнительный орган управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности:

1) организует работу саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, осуществляет контроль за выполнением возложенных на саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности задач;

2) осуществляет прием и увольнение работников саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) представляет интересы саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности в государственных органах, общественных объединениях, других организациях;

4) осуществляет иные полномочия, не относящиеся к компетенции общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации и ее коллегиального органа управления.

10. Контрольный орган (ревизионная комиссия) является органом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, осуществляющим контроль финансово-хозяйственной деятельности органов управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и их должностных лиц.

Контрольный орган (ревизионная комиссия) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности подотчетен и подконтролен общему собранию членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Порядок и сроки представления отчетов контрольного органа (ревизионной комиссии) определяются уставом саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Статья 29-10. Контроль саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности за деятельностью своих членов (участников)

1. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности осуществляет контроль за соблюдением своими членами (участниками) требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности путем проведения проверок.

2. Проверка членов (участников) саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности осуществляется:

1) в целях контроля за соблюдением членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности условий членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, а также правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) при поступлении жалобы о нарушении членом (участником) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности либо требований законодательства Республики Казахстан;

3) по поручению уполномоченного органа о проведении проверки члена (участника) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

3. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности вправе применять в отношении своих членов (участников) за несоблюдение правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности следующие меры воздействия:

1) предъявление требования об обязательном устранении выявленных нарушений в установленные сроки;

2) вынесение предупреждения в письменной форме;

3) наложение штрафа в размере, установленном правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

4) исключение из реестра членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

5) иные меры, установленные правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, не противоречащие законодательству Республики Казахстан.

4. Порядок применения в отношении членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности мер воздействия, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи, определяется правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Статья 29-11. Реестр саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности и их исключение из реестра

1. Уполномоченный орган ведет реестр саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности.

2. Сведения, содержащиеся в реестре саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности, являются открытыми, размещаются на интернет-ресурсе уполномоченного органа и поддерживаются в актуальном состоянии.

Сведения о саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, соответствующей требованиям пункта 5 статьи 29-5 настоящего Закона, вносятся в реестр саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности на основании уведомления в соответствии с Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".

3. Основаниями исключения из реестра саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности являются:

1) решение общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности о добровольном исключении из реестра, ликвидации или реорганизации саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, произведенной в форме слияния, присоединения, разделения или выделения;

2) непредставление в течение двух месяцев документов, предусмотренных частью третьей пункта 4 статьи 9 Закона о саморегулировании и пунктом 7 статьи 29-5 настоящего Закона;

3) вступившее в законную силу решение суда о прекращении деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

4) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнение письменного предписания уполномоченного органа;

5) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставление отчетности и (или) представление недостоверной отчетности в уполномоченный орган;

6) несоответствие саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности в течение двенадцати последовательных календарных месяцев требованию, установленному пунктом 5 статьи 29-5 настоящего Закона.

4. В течение одного года после принятия уполномоченным органом решения об исключении саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности из реестра по основаниям, предусмотренным пунктом 3 настоящей статьи, такая некоммерческая организация не может претендовать на возможность осуществления деятельности в качестве саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

5. Установленные подпунктами 1), 2), 3), 4) и 6) части первой пункта 1 статьи 29-7 и статьей 29-10 настоящего Закона функции саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, которая была исключена из реестра, в отношении микрофинансовых организаций, являвшихся ее членами (участниками), переходят к иной саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности соответствующего вида со дня вступления микрофинансовой организации в такую саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности, а в случае отсутствия действующей саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности соответствующего вида – остаются под контролем и надзором уполномоченного органа до дня включения в реестр саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности соответствующего вида и вступления микрофинансовой организации в такую саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности.

6. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности в случае исключения из реестра саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности обязана передать все документы и сведения, образовавшиеся и вытекающие из правоотношений между саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности, ее членами (участниками) и потребителями финансовых услуг, другой саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, в состав членов (участников) которой вошли члены (участники) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, исключенной из реестра саморегулируемых организаций, а при отсутствии действующей саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности – уполномоченному органу.

При передаче уполномоченному органу документов и сведений, указанных в части первой настоящего пункта, уполномоченный орган не несет обязательств, вытекающих из правоотношений между членом (участником) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и потребителем финансовых услуг, а также иных обязательств имущественного характера, вытекающих из правоотношений саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности с третьими лицами.

Порядок передачи указанных в настоящем пункте документов и сведений устанавливается нормативным правовым актом, указанным в части второй пункта 3 статьи 29-5 настоящего Закона.

7. За неисполнение обязанности по передаче указанных в пункте 6 настоящей статьи материалов руководящий работник саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, исключаемой из реестра, несет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Статья 29-12. Меры воздействия, применяемые к саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, и основания их применения

1. Уполномоченным органом применяются меры воздействия, установленные настоящей статьей, при несоблюдении требований настоящего Закона и иных законов Республики Казахстан, нормативных правовых актов уполномоченного органа саморегулируемой организацией в сфере микрофинансовой деятельности, предъявляемых к деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, правил и стандартов, а также при выявлении неправомерных действий или бездействия руководящих работников саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Под мерами воздействия понимаются обязательное для исполнения письменное предписание и санкции.

2. Письменным предписанием является указание саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности на принятие обязательных к исполнению мер, направленных на устранение выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению.

Письменное предписание может содержать требование о представлении в установленный уполномоченным органом срок плана мероприятий по исполнению требований уполномоченного органа, установленных частью первой настоящего пункта (далее – план мероприятий).

В плане мероприятий, представленном в срок, установленный письменным предписанием, указываются описания нарушений, причин, приведших к их возникновению, перечень запланированных мероприятий, срок их осуществления, а также ответственные руководящие работники саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности обязана уведомить уполномоченный орган об исполнении мер, указанных в письменном предписании, и (или) мероприятий, указанных в плане мероприятий, в сроки, предусмотренные данными документами.

3. В случае неисполнения в установленный уполномоченным органом срок письменного предписания уполномоченный орган вправе направить в саморегулируемую организацию в сфере микрофинансовой деятельности требование об отстранении руководящего работника саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности и (или) приостановлении исполнения всех или части функций саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, предусмотренных статьей 29-7 настоящего Закона.

Порядок замещения и сроки исполнения обязанностей в случае отстранения руководящего работника саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности определяются в правилах саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

4. Уполномоченный орган вправе применить к саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности санкцию в виде исключения из реестра саморегулируемых организаций в сфере микрофинансовой деятельности по основаниям, предусмотренным подпунктами 2), 4), 5) и 6) пункта 3 статьи 29-11 настоящего Закона.

Статья 29-13. Прекращение членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности

1. Основаниями прекращения членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности являются:

1) добровольное прекращение членства (участия) микрофинансовой организации в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности осуществляется в сроки, установленные правилами саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) исключение микрофинансовой организации из членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности по решению саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности осуществляется со дня, следующего за днем принятия такого решения коллегиальным органом управления саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

3) лишение лицензии микрофинансовой организации осуществляется со дня, следующего за днем принятия такого решения уполномоченным органом;

4) ликвидация микрофинансовой организации осуществляется со дня ликвидации микрофинансовой организации в соответствии с настоящим Законом;

5) прекращение деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности осуществляется со дня прекращения деятельности саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

2. Саморегулируемая организация в сфере микрофинансовой деятельности вправе принять решение об исключении микрофинансовой организации из членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности в случае:

1) неоднократного (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) несоблюдения членом (участником) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности;

2) неоднократной (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) неуплаты членом (участником) членских взносов;

3) выявления недостоверных сведений в документах, представленных членом для приема в члены (участники) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

3. Вступительный и членские взносы, уплаченные микрофинансовой организацией в связи с ее членством (участием) в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, не подлежат возврату микрофинансовой организации при прекращении ее членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности.

4. Решение саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности об отказе в приеме в члены (участники) или исключении из членов (участников) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, а также действия (бездействие) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, нарушающие права и законные интересы члена (участника), кандидата в члены (участники) саморегулируемой организации в сфере микрофинансовой деятельности, могут быть обжалованы в суд.

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕ
ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 30. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности

Нарушение законодательства Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Сноска. Статья 30 в редакции Закона РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021).

Статья 31. Переходные положения

1. Микрокредитные организации, за исключением некоммерческих микрокредитных организаций, в срок до 1 января 2016 года подлежат государственной перерегистрации в соответствии с законами Республики Казахстан.

В случае несоблюдения требования, установленного настоящим пунктом, микрокредитные организации подлежат принудительной реорганизации либо ликвидации в соответствии с законами Республики Казахстан.

2. Некоммерческие микрокредитные организации в срок до 1 января 2016 года подлежат реорганизации либо ликвидации в соответствии с законами Республики Казахстан.

2-1. Микрофинансовые организации, созданные до 1 января 2021 года и не подавшие до 1 марта 2021 года в уполномоченный орган заявления на получение лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности, подлежат реорганизации либо ликвидации в соответствии с законами Республики Казахстан, за исключением кредитных товариществ, которые вправе подать заявление на получение лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности до 1 июня 2021 года.

2-2. Ни одно лицо самостоятельно или совместно с другим (другими) лицом (лицами) не может (не могут) прямо или косвенно владеть и (или) пользоваться, и (или) распоряжаться долями участия в уставных капиталах либо размещенными акциями микрофинансовых организаций, если оно является юридическим лицом, учредитель (акционер, участник) либо руководящий работник которого ранее являлся первым руководителем или учредителем (участником) микрофинансовой организации в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом решения об исключении из реестра микрофинансовых организаций, за исключением случая, когда указанные организации были исключены из реестра микрофинансовых организаций в связи с принятием ими решения о добровольном прекращении своей деятельности путем реорганизации или ликвидации.

2-3. Микрофинансовые организации до подачи заявления на получение лицензии на осуществление микрофинансовой деятельности обязаны закрыть помещения филиалов, расположение которых не соответствует требованиям пункта 3 статьи 14-1 настоящего Закона.

      3. Исключен Законом РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021).
      4. Исключен Законом РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021).
      5. Исключен Законом РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021).
      6. Исключен Законом РК от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021).
      Сноска. Статья 31 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2020 № 359-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие с 01.01.2021).
      Примечание ИЗПИ!
      Статью 31-1 предусматриваются исключить Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.07.2026).

Статья 31-1. Уведомление об утверждении финансовых продуктов микрофинансовой организацией

Микрофинансовая организация уведомляет уполномоченный орган об утверждении финансовых продуктов органом микрофинансовой организации, уполномоченным на утверждение финансовых продуктов, в течение десяти рабочих дней со дня их утверждения.

Перечень финансовых продуктов, об утверждении которых микрофинансовая организация уведомляет уполномоченный орган, порядок уведомления уполномоченного органа об утверждении финансовых продуктов микрофинансовой организацией, а также перечень документов, прилагаемых к уведомлению, и сведений по утвержденным финансовым продуктам, указываемым в уведомлении, определяются нормативными правовыми актами уполномоченного органа.

Сноска. Глава 5 дополнена статьей 31-1 в соответствии с Законом РК от 16.05.2014 № 203-V (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); в редакции Закона РК от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 01.01.2021); с изменением, внесенным Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 32. Порядок введения в действие настоящего Закона

1. Настоящий Закон вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования, за исключением пунктов 3 и 4 статьи 14 настоящего Закона, которые вводятся в действие с 1 января 2016 года.

2. Признать утратившим силу Закон Республики Казахстан от 6 марта 2003 года "О микрокредитных организациях" (Ведомости Парламента Республики Казахстан, 2003 г., № 4, ст. 23; 2006 г., № 11, ст. 55; № 23, ст. 140; 2010 г., № 7, ст. 28; 2011 г., № 3, ст. 32).


Президент Республики Казахстан	Н. НАЗАРБАЕВ

Микроқаржылық қызмет туралы

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

2-тарау. МИКРОҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

3-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН ҚҰРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТI

4-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ, ОЛАРДЫҢ
ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ

4-1-тарау. Микроқаржы омбудсманы

4-2-тарау. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар

5-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

О микрофинансовой деятельности

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Глава 2. МИКРОФИНАНСОВАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

Глава 3. СОЗДАНИЕ И ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ

Глава 4. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ
МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ, КОНТРОЛЬ
И НАДЗОР ЗА ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬЮ

Глава 4-1. Микрофинансовый омбудсман

Глава 4-2. Саморегулируемые организации в сфере микрофинансовой деятельности

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕ
ПОЛОЖЕНИЯ

Микроқаржылық қызмет туралы

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

2-тарау. МИКРОҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

3-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН ҚҰРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТI

4-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ, ОЛАРДЫҢҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ

4-1-тарау. Микроқаржы омбудсманы

4-2-тарау. Микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар

5-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

О микрофинансовой деятельности

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Глава 2. МИКРОФИНАНСОВАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

Глава 3. СОЗДАНИЕ И ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ

Глава 4. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕМИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ, КОНТРОЛЬИ НАДЗОР ЗА ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬЮ

Глава 4-1. Микрофинансовый омбудсман

Глава 4-2. Саморегулируемые организации в сфере микрофинансовой деятельности

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕПОЛОЖЕНИЯ

4-тарау. МИКРОҚАРЖЫ ҰЙЫМДАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ, ОЛАРДЫҢ
ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ

Глава 4. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ
МИКРОФИНАНСОВЫХ ОРГАНИЗАЦИЙ, КОНТРОЛЬ
И НАДЗОР ЗА ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬЮ

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕ
ПОЛОЖЕНИЯ