"Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 121-бабының 2-тармағына және 127-бабының үшінші бөлігін сәйкес Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1. Қоса беріліп отырған Банктерді таратуды жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының қызметін мәжбүрлеп тоқтату қағидалары және мәжбүрлеп таратылатын банктердің тарату комиссияларының, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының жұмысына қойылатын талаптар бекітілсін.
2. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес тізбе бойынша Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының кейбір қаулыларының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп танылсын.
3. Банктерді реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:
1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;
3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.
5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
|
Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Төрағасы |
М. Абылкасымова |
| Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Басқармасының 2026 жылғы 10 сәуірдегі № 63 қаулысымен бекітілді |
Банктерді таратуды жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының қызметін мәжбүрлеп тоқтату қағидалары және мәжбүрлеп таратылатын банктердің тарату комиссияларының, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының жұмысына қойылатын талаптар
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Осы Банктерді таратуды жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының қызметін мәжбүрлеп тоқтату қағидалары және мәжбүрлеп таратылатын банктердің тарату комиссияларының, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының жұмысына қойылатын талаптар (бұдан әрі – Қағидалар) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Банктер туралы заң) 121-бабының 2-тармағына және 127-бабының үшінші бөлігін сәйкес әзірленді және банктерді таратуды жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының қызметін мәжбүрлеп тоқтату тәртібін және мәжбүрлеп таратылатын банктердің тарату комиссияларының, қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының жұмысына қойылатын талаптарды айқындайды.
2. Қағидалар сот шешімі бойынша мәжбүрлеп таратылатын банктерге қолданылады.
Сот шешімі бойынша мәжбүрлеп таратылатын банктерге қатысты қолданылатын осы Қағидалардың ережелері Банктер туралы заңның 126-бабының 2, 4-тармақтарында және 127-бабында және Қағидаларда белгіленген ерекшеліктер ескеріле отырып, Банктер туралы заңның 126-бабының 1-тармағында көзделген жағдайларда қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерінің филиалдарына қолданылады.
Мемлекетаралық банктерді тарату ерекшеліктері Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда, осы банктерді құру туралы келісімдерде және олардың құрылтай құжаттарында айқындалады.
3. Қағидаларды қолдану мақсатында мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) банк кредиторы – таратылатын банкке оның азаматтық-құқықтық және өзге де міндеттемелерінен туындайтын мүліктік талаптары бар тұлға;
2) бастапқы баға – әрбір лот бойынша сауда-саттық басталатын, "Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бағалаушы айқындаған лот (мүлік) құнынан төмен емес болып белгіленетін баға;
3) бас офис – тарату комиссиясының төрағасы ұйымдастыру-басқару және Қағидаларда көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыратын офис;
4) ең төменгі баға – бұдан төмен бағамен лот сатылуы мүмкін емес баға;
5) кепілдік беру жөніндегі ұйым - депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын, жалғыз акционері Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып табылатын акционерлік қоғамның ұйымдық-құқықтық нысанындағы арнайы құрылған коммерциялық емес ұйым;
6) кредиторлар комитеті – кредиторлардың мүдделерін қамтамасыз ету және олардың қатысуымен шешімдер қабылдау мақсатында таратылатын банктің немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының кредиторларынан құрылатын орган;
7) кредиторлар санаты – талаптары біртекті сипатта болып келетін және Банктер туралы заңның 123-бабында көзделген белгілі бір кезектілік шеңберінде қанағаттандырылатын кредиторлар тобы;
8) кредиторлар талаптарының тізілімі – уәкілетті орган бекіткен, белгіленген мерзімде мәлімделген және тарату комиссиясы таныған кредиторлардың талаптарын, сондай-ақ кепілдік беру жөніндегі ұйымның талаптарын көрсететін құжат;
9) күтпеген шығыстар – тарату комиссиясының мөлшері бір тоқсанда жиынтығында бес жүз айлық есептік көрсеткіштен аспауға тиіс, кезек күттірмейтін мұқтаждарға арналған жоспарланбаған шығындары;
10) құндылықтар - төлем құжаттары, құжаттардың бланкілері, бағалы қағаздар, бағалы металдар, асыл тастар, бағалы металдар мен асыл тастардан жасалған бұйымдар, қоймалардың (сейф бөлмелерінің), сейф депозитарийлерінің, автоматты режимде жұмыс істейтін құрылғылардың және оларға кассеталардың кілттері (кілттердің көшірмелері), қорғалатын банк ақпараты сақталатын электрондық (цифрлық) тасымалдағыштар;
11) лот – бірлікті сату үшін бөлінбейтін (бөлінетін) бірліктерге ажыратылған, аукционға қойылатын мүлік;
12) мерзімді баспасөз басылымы – тұрақты атауы, ағымдағы нөмірі бар және 3 (үш) айда кемінде бір рет шығарылатын газет, журнал, альманах, бюллетень, оларға қосымшалар;
13) сату бағасы – сауда-саттық нәтижесінде белгіленген лоттың бағасы;
14) сату объектісі – жеке (дербес) бірлік ретінде сауда-саттыққа қойылатын таратылатын банктің мүлкі немесе бірнеше бірліктен бір лотқа шоғырландырылған өзге мүлік;
15) сатушы – таратылатын банктің тарату комиссиясы;
16) сатып алушы – сатушымен сатып алу-сату шартын жасаған сауда-саттық жеңімпазы;
17) сауда-саттық жеңімпазы – сауда-саттықта лотқа неғұрлым жоғары баға ұсынған қатысушы;
18) сауда-саттықты ұйымдастырушы – таратылатын банктің тарату комиссиясы немесе тарату комиссиясымен сауда-саттық жүргізу жөнінде қызмет көрсету туралы шарт жасаған және оның нәтижелеріне мүдделі емес заңды не жеке тұлға;
19) сауда-саттыққа қатысушы – сауда-саттық ұйымдастырушы белгілеген тәртіппен сауда-саттыққа қатысу туралы өтініш берген және сауда-саттықты ұйымдастырушы оның қатысушысы ретінде тіркеген жеке немесе заңды тұлға;
20) сауда-саттықтың ағылшын әдісі – лоттың бастама бағасы лотқа ең жоғары баға ұсынған қатысушылардың біреуі қалған кезге дейін алдын ала мәлімделген қадаммен көтерілетін сауда-саттық әдісі;
21) сауда-саттықтың голланд әдісі – лоттың бастама бағасы қатысушылардың біреуі лотты мәлімделген баға бойынша сатып алуға келіскен кезге дейін алдын ала мәлімделген қадаммен төмендейтін сауда-саттық әдісі;
22) банктің тарату комиссиясы – банкті мәжбүрлеп тарату туралы шешім қабылданған жағдайда немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалын банк лицензиядан айыру күнінен бастап тарату комиссиясы төрағасының тікелей басшылығымен тарату рәсімі барысында банктің мүлкі мен істерін басқару жөніндегі өкілеттіктерді жүзеге асыратын уәкілетті орган тағайындайтын (босататын) орган;
23) тарату комиссиясының шығыстары – банкті мәжбүрлеп тарату процесінде тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді тұтынуға байланысты шығындар (бұдан әрі – тарату шығыстары);
24) тарату массасы – банктің істерін аяқтауға және оның кредиторларымен есеп айырысуды қамтамасыз етуге арналған таратылатын банктің немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының активтері;
25) тарату массасының мақсатсыз жұмсалуы – уәкілетті органмен келісілген немесе кредиторлар комитеті бекіткен тарату шығыстарының сметасында көзделмеген шығындарды жүзеге асыру;
26) тарату шығыстарының сметасы – уәкiлеттi органмен келісім бойынша кредиторлар комитеті немесе тарату комиссиясының төрағасы бекітетін, тарату комиссиясының белгiлi бір уақыт кезеңіне болжап отырған шығындарын көрсететін құжат;
27) тарату өндірісі – банктің немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының ісін аяқтау және оның кредиторларымен есеп айырысуды қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылатын банктің немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының заңды тұлға ретіндегі қызметін тоқтату рәсімі;
28) таратылатын банк – сот шешімінің заңды күшіне енуіне байланысты мәжбүрлеп тарату процесіндегі банк немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалы;
29) таратылатын банктің борыштық міндеттемесі – орындау мерзімі басталған, олардың пайдасына банк кепілдігі берілген кредиторлар алдындағы таратылатын банктің міндеттемесі;
30) таратылатын банктің мүлкі – құнды бағасы бар және тарату, конкурстық массаға енгізілген мүліктік игіліктер мен құқықтардың жиынтығы;
31) уақытша әкімшілік – банк мүлкінің сақталуын қамтамасыз ету және банкті басқаруды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру үшін уәкілетті орган тарату комиссиясын тағайындағанға банктің банк лицензиясынан айырған күннен бастап кезеңге уәкілетті орган тағайындайтын уақытша орган;
32) электрондық аукцион – мемлекеттік мүлік тізілімі веб-порталының электрондық сауда-саттық алаңын пайдалану арқылы мүлік сатылатын аукцион нысанындағы электрондық сауда-саттық тәсілі;
33) электрондық аукциондарды ұйымдастырушы – тарату комиссиясымен жасалған электрондық сауда-саттық жүргізу жөніндегі электрондық қызметтер көрсету туралы шартқа сәйкес "Ақпараттық-есептеу орталығы" акционерлік қоғамы.
2-тарау. Банкті мәжбүрлеп таратуды жүргізу тәртібі
1-параграф. Банкті мәжбүрлеп тарату жүргізудің басталуы және талаптары
4. Банкті мәжбүрлеп тарату процесінің басталуы банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімінің заңды күшіне енген күні немесе уәкілетті органның Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалын банк лицензиядан айыру күні болып табылады.
5. Банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімінің заңды күшіне енген күннен немесе уәкілетті органның Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалын банк лицензиядан айыру күнінен бастап және тарату процесі аяқталғанға дейін:
1) Банктер туралы заңның 84-бабының 1-тармағының 1), 2), 4), 5), 6), 7), 8), 9) және 10) тармақшаларында көзделген шектеулер (таратылатын банк үшін) және Банктер туралы заңның 126-бабының 2-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 6) тармақшаларында көзделген шектеулер (қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Республикасы бейрезидент банкінің филиалы үшін) қолданылады;
2) банктің бұрын жұмыс істеген басқару органдарының, оның ішінде мүлікке иелік ету және банктің міндеттемелерін өтеу жөніндегі өкілеттіктері, сондай-ақ олардың банкті басқару жөніндегі құқықтары тоқтатылады;
3) басшылар, ал қажет болғанда өзге де қызметкерлер Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында белгіленген тәртіппен жұмыстан шығарылады;
4) таратылатын банктің атынан және соның есебінен жүзеге асырылатын әрекеттердің, егер оларды тарату комиссиясының төрағасы не тарату комиссиясының төрағасы осы әрекеттерді жасауға сенімхат берген тұлға жасаған жағдайда ғана заң күші болады;
5) таратылатын банктің барлық борыштық міндеттемелерінің мерзімі өткен болып саналады;
6) таратылатын банктің кредиторлық берешегінің барлық түрлері бойынша сыйақы және/немесе тұрақсыздық айыбын (өсімпұл, айыппұлдар) есептеу тоқтатылады;
7) егер олар бойынша қабылданған шешімдер заңды күшіне енбеген болса, таратылатын банкке қойылатын мүліктік сипаттағы талаптары бар сотта қаралған даулар тоқтатылады;
8) таратылатын банкке қатысты соттардың бұрын қабылдаған шешімдерін орындау тоқтатыла тұрады. Соттардың таратылатын банкке мүліктік талаптарына қатысты атқарушылық құжаттары тарату комиссиясына Банктер туралы заңның 123-бабында белгіленген кезектілік тәртібімен орындау үшін беріледі;
9) банктің шетел валютасында көрсетілген міндеттемелері банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген күні немесе уәкілетті органның Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалын банк лицензиядан айыру күні белгіленген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми бағамы бойынша теңгеге аударылады.
2-параграф. Тарату комиссиясы
6. Банктің тарату комиссиясын уәкілетті орган банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалын банк лицензиядан айыру күнінен бастап келесі күннен кешіктірмей тағайындайды.
Тарату комиссиясының құрамына кіретін уәкілетті органның және (немесе) кепілдік беру жөніндегі ұйымның қызметкерлері тарату комиссиясындағы бүкіл қызмет кезеңінде негізгі жұмыс орны бойынша лауазымдық міндеттерін орындаудан босатылады.
Көрсетілген мерзім ішінде олардың жалақысы және негізгі жұмыс орны бойынша белгіленген басқа төлемдері сақталады.
7. Тарату комиссиясын тағайындаған күннен бастап оған таратылатын банктің мүлкі мен істерін басқару жөніндегі өкілеттіктер ауысады.
Тарату комиссиясы банктің істерін аяқтау үшін, оның ішінде оның кредиторларымен және акционерлерімен есеп айырысуды қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдайды.
8. Тарату комиссиясы таратылатын банктің атынан іс-әрекет етеді және өз құзыретіне кіретін мәселелер бойынша шешім қабылдау кезінде дербес болады.
9. Тарату комиссиясы уәкілетті орган оны тағайындаған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күннен аспайтын мерзімде банктің басшылығынан не уақытша әкімшіліктен таратылатын банктің мүлкі мен құжаттарын қабылдау-өткізу актісі бойынша қабылдайды.
10. Банк заңнамасында көзделген негіздер бойынша банктің банк лицензиясының түпнұсқасы "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 35-бабының 2-тармағында белгіленген тәртіппен және мерзімде уәкілетті органға қайтарылуға тиіс.
11. Банкте филиалдары не өкілдіктері болған жағдайда банкті тарату банктің филиалдары не өкілдіктері орналасқан жерде құрылатын тарату комиссиясының бөлімшелерімен (бұдан әрі – бөлімше) бірлесіп жүргізіледі.
12. Банктің тарату комиссиясы тарату комиссиясының төрағасы бекіткен жұмыс жоспарына сәйкес банкті тарату рәсімін жүзеге асырады.
Тарату комиссиясы жұмыс жоспарын тарату комиссиясы тағайындалған күннен бастап 30 (отыз) жұмыс күні ішінде таратылатын банктің бас офисіне бөлімшілер ұсынған жұмыс жоспарларын ескере отырып, жарты жылға бөлу арқылы бір жылға жасайды және тарату комиссиясы тағайындалған күннен бастап 45 (қырық бес) жұмыс күні ішінде уәкілетті органға мәлімет үшін беріледі.
Кейіннен жыл сайынғы жұмыс жоспарларын тарату комиссиясы жоспарланып отырған кезеңнің алдындағы айдың 10 (онынан) кешіктірмей уәкілетті органға мәлімет үшін ұсынады.
Жұмыс жоспарын орындау туралы ақпаратты тарату комиссиясы уәкілетті органға есепті кезеңнен кейінгі айдың 30 (отызыншы) күнінен кешіктірмей жарты жылдың қорытындысы бойынша береді.
13. Тарату комиссиясының төрағасы тарату комиссиясының жұмысына басшылық жасайды және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оның қызметінің жүзеге асырылуына дербес жауап береді.
Тарату комиссиясының төрағасы жоқ болған кезде оның міндеттерін төраға тарату комиссиясының мүшелері немесе еңбек шарттары бойынша тартылған қызметкерлер санынан тағайындайтын орынбасары атқарады.
14. Тарату комиссиясының тиімді жұмыс істеуі мақсатында тарату комиссиясының төрағасы ол тағайындалған күннен бастап 7 (жеті) жұмыс күнінен кеш емес мерзімде тарату комиссиясы төрағасының, оның орынбасарының және тарату комиссиясы мүшелерінің арасындағы міндеттерді бөлу туралы бұйрық шығарады.
15. Бөлімшені уәкілетті орган тарату комиссиясын тағайындаған күннен бастап 1 (бір) жұмыс күнінен кешіктірмей тарату комиссиясының төрағасы тарату комиссиясы мүшелерінің санынан тағайындайтын басшы (бұдан әрі – бөлімше басшысы) басқарады.
Бөлімше басшысы өз қызметін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ресімделген және тарату комиссиясының төрағасы оған берген сенімхат негізінде жүзеге асырады.
Бөлімше басшысы және бөлімше тұтастай алғанда тарату комиссиясының төрағасына есеп береді.
Бөлімше басшысы Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес бөлімшенің қызметіне және банктің филиалын не өкілдігін таратуды жүзеге асыру үшін жауап береді.
16. Тарату комиссиясының төрағасы мен мүшесінің өкілеттіктері Қағидалармен және кредиторлар комитетімен жасалатын келісіммен белгіленеді.
Кредиторлар комитетімен жасалатын келісімге кредиторлар комитетінің атынан кредиторлар комитетінің төрағасы немесе кредиторлар комитеті осыған уәкілеттік берген адам қол қояды.
Кредиторлар комитеті құрылғанға дейін және келісім жасалғанға дейін тарату комиссиясының төрағасы мен мүшелері өз өкілеттіктерін Қағидаларда белгіленген талаптарға сәйкес жүзеге асырады.
Уәкілетті органның немесе кепілдік беру жөніндегі ұйымның қызметкерлері санынан тағайындалған тарату комиссиясының төрағасымен және (немесе) мүшесімен кредиторлар комитеті келісім жасалмайды.
17. Кредиторлар комитетінің және тарату комиссиясының төрағасы, мүшелерінің арасында келісімді жасауға (бұзуға) негіз тарату комиссиясының төрағасын және (немесе) мүшелерін тағайындау (босату) туралы уәкілетті органның шешімі болып табылады. Уәкілетті орган тарату комиссиясының төрағасын және (немесе) мүшесін босатқан күннен бастап келісім бұзылған болып есептеледі.
18. Тартылған қызметкердің немесе тартылған тұлғаның құқықтары мен міндеттері еңбек шартында немесе өтеулі қызмет көрсету шартында, сондай-ақ тарату комиссиясының төрағасы бекітетін әр қызметкердің лауазымдық нұсқаулығында айқындалады.
19. Тарату комиссиясының жұмысына банктің кредиторлары және олармен үлестес тұлғалар, сондай-ақ бұрынғы басшы қызметкерлер тартылмайды.
20. Тарату комиссиясының төрағасы оның қызметін жедел басқаруды жүзеге асырады, тарату комиссиясы бөлімшелерінің және олардың басшыларының жұмысын бақылайды.
Тарату комиссиясының төрағасы таратылатын банктің кредиторлар комитетінің құзыретіне кіретін шешімдер мен мәселелерді қоспағанда, банкті тарату өндірісінің міндеттері бойынша шешімдерді дербес қабылдайды, шарттарға, сенімхаттарға, бұйрықтарға, өкімдерге және тарату өндірісі барысында туындайтын мәселелерге байланысты басқа да құжаттарға қол қояды.
21. Тағайындалған күннен бастап тарату комиссиясы мынадай іс-шараларды өткізеді:
1) бірінші жұмыс күні ішінде:
банктің басшылығын және (немесе) банктің уақытша әкiмшiлiгін тарату комиссиясына банкте тарату ісін жүргізу міндеттерін жүктеуді растайтын құжатпен қол қойғыза отырып таныстырады;
қабылдау-өткізу актілерін жасай отырып, банктің басшылығынан не банктің уақытша әкімшілігінен банктің мөртабандарын, мөрлерін, электрондық ақпарат тасымалдағыштарын, бағдарламалық қамтылымын, бланкілері мен құрылтай құжаттарын талап етеді;
банктің қассасына түгендеу жүргізеді;
2) 3 (үш) жұмыс күні ішінде:
банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімінің қабылданғаны немесе уәкілетті органның Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалын банк лицензиядан айыру туралы қабылдаған шешімі туралы және уәкілетті органның тарату комиссиясын тағайындағаны туралы, сондай-ақ Банктер туралы заңның 126-бабы 1-тармағының 2) тармашасының бірінші бөлігінде көзделген жағдайда, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының қызметін мәжбүрлеп тоқтату жөнінде соттың қабылдаған шешімі туралы хабарландыруды көруге болатын жерге, сондай-ақ банктің интернет-ресурсына орналастырады;
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне және (немесе) таратылатын банктің банк шоттары бар екінші деңгейдегі банктерге Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 207 қаулысымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14422 болып тіркелген) Клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу қағидаларына (бұдан әрі – № 207 Қағидалар) 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша қол қою үлгілері бар құжатты ұсынады;
"Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясын, мемлекеттік кірістер органдарын банкті мәжбүрлеп тарату туралы, "Қазақстан қор биржасы" (бұдан әрі – қор биржасы), "KASE Клиринг орталығы", "Бағалы қағаздардың орталық депозитарий" (бұдан әрі – орталық депозитарий) акционерлік қоғамдарын және кредиттік бюроларды банкті мәжбүрлеп тарату туралы, банктің тарату комиссиясын тағайындау және оған банктің істерін аяқтау және оның кредиторларымен есеп айырысуды қамтамасыз ету жөніндегі өкілеттіктердің ауысуы жөнінде хабардар етеді;
орталық депозитарийден банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімінің заңды күшіне ену күніндегі жағдай бойынша банктің бағалы қағаздарын ұстаушылар тізілімін сұратады;
тарату комиссиясын тағайындау күнгі жағдай бойынша электрондық түрде бар "Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент- банктері филиалдарының және "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының есептілікті ұсыну қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2025 жылғы 2 желтоқсандағы № 88 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 37562 болып тіркелген) 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша таратылатын екінші деңгейдегі банктің, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банкі филиалының баланстық және баланстан тыс шоттарындағы қалдықтар туралы есепті автоматтандырылған есепке алу жүйесінің немесе деректерді өңдеу орталығының (сервердің) деректерін жеке электрондық тасымалдағышқа көшіре отырып (резервтік көшірмелер) қағазға басып шығарады. Осы ақпарат электрондық түрде болмаған жағдайда қағаз тасымалдағыштағы ақпарат негізге алынады;
толық материалдық жауаптылық алатын адамдардың, оның ішінде таратылатын банктің бухгалтерлік есебін жүргізу мен қаржылық және өзге де есептілігін өңдеудің электрондық жүйесіне немесе қызметін мәжбүрлеп тоқтататын Қазақстан Республикасының бейрезидент банкі филиалының бухгалтерлік есеп және өзге де есептілік деректері бойынша есептілікке қол жеткізе алатын адамдардың тобын айқындайды және олармен толық материалдық жауапкершілік туралы шарт жасасады;
3) 10 (он) жұмыс күні ішінде:
Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында қазақ және орыс тілдерінде таратылатын мерзімді баспасөз басылымдарында, кредиторлардың шағымдарын беру тәртібін, мерзімдері мен мекенжайларын, филиалдар желісі болған кезде – кредиторлар өз талаптарын ұсынатын филиалдар мекенжайларын міндетті түрде көрсетіп, банкті мәжбүрлеп тарату туралы ақпарат жариялайды;
тарату шығыстарының сметасын қалыптастырады және оны келісу үшін уәкілетті органға ұсынады;
банктің корреспонденттік шоттарын салыстырып тексереді, банктің корреспонденттік шоттарын жабады және № 207 қағидаларда көзделген тәртіппен таратылатын банктің теңгемен және, қажет болған кезде, шетел валютасымен ағымдағы шоттарын ашады;
Банктер туралы заңның 120-бабы 1-тармағының үшінші абзацы көзделген іс-шараларды (таратылатын банк үшін) және Банктер туралы заңның 126-бабы 2-тармағының 2) тармақшасында көзделген іс-шараларды (қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалы үшін) жүзеге асырады;
кредиторлардың тізімін жасайды, автоматтандырылған банктік ақпараттық жүйенің немесе деректерді өңдеу орталығының (сервердің) қолда бар деректері бойынша олардың мекенжайларын белгілейді;
4) банкті таратудың бүкіл кезеңі ішінде:
таратылатын банктің мүлкін және құжаттарын сақтау жөнінде шаралар қабылдайды;
таратылатын банктің активтерін анықтайды;
таратылатын банктің активтеріне оны тарату мақсаттарына сәйкес иелік етеді;
таратылатын банктің атынан талап қояды және сотта оның мүддесін білдіреді;
таратылатын банктің бағдарламалық қамтылымының және электрондық ақпарат тасымалдағыштарының, сондай-ақ басқа да ақпаратының сақталуын қамтамасыз етеді;
"Қазақстан Республикасында экспорттық-импорттық валюталық бақылауды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы" бірлескен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2023 жылғы 29 қыркүйектегі № 78 қаулысына және Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі орынбасарының - Қаржы министрінің 2023 жылғы 4 қазандағы № 1054 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33512 болып тіркелген) сәйкес іс-шараларды жүзеге асырады;
штаттық кестені қалыптастырады;
өз функциялары мен міндеттерін орындауды қамтамасыз ету үшін қызметкерлерді жұмысқа еңбек шарттары, өтеулі қызмет көрсету шарттары негізінде қабылдайды;
тоқсанның қорытындысы бойынша уәкілетті органға есепті кезеңнен кейінгі айдың 15-не (он бесіне) дейін оның ресми интернет-ресурсында жариялау үшін тарату ісінің негізгі көрсеткіштері туралы ақпарат ұсынады;
тарату комиссиясы кепілдік беруге жататын, бірақ уақытша әкімшіліктің кепілдік берілген депозиттер бойынша кепілдікпен өтеу есебіне енгізілмеген депозиттерді анықтаған, сондай-ақ есептеуде өзге де сәйкессіздіктер анықталған кезде тарату комиссиясы кепілдік берілген депозиттер бойынша кепілдікпен өтеу есебіне өзгерістер енгізеді және кепілдік берілген депозиттер бойынша өтеу есебіне өзгерістер енгізілген күннен кейінгі күннен кешіктірмей кепілдік беру жөніндегі ұйымды хабардар етеді. Тарату комиссиясы кепілдік берілген депозиттер бойынша кепілдікпен өтеу есебін есепті жылдан кейінгі күнтізбелік жылдың бірінші тоқсанында кепілдік беру жөніндегі ұйыммен салыстырып тексеруді жүргізеді және тараптардың әрқайсысы үшін бір-бірден екі данада ресімдейді;
уәкілетті органның талап етуі бойынша тарату ісіне қатысты мәліметтерді ұсынады;
банкті тарату, тарату балансы туралы есеп жасайды және оларды уәкілетті органға келісуге жібереді. Тарату туралы есеп түпкілікті нысанда жасалғанға дейін тарату туралы есептің жобасы Тарату комиссиясының жұмыс жоспарында айқындалған мерзімде мәлімет үшін жыл сайынғы негізде уәкілетті органға ұсынылады;
банктің бағалы қағаздар шығарылымдарының күшін жою мақсатында уәкілетті органға акциялар және (немесе) облигациялар шығарылымдарының күшін жою үшін құжаттарды ұсынады;
банкті тарату аяқталғаннан кейін Ұлттық мұрағат қорының және жеке құрам бойынша құжаттарды ретке келтірілген түрде мұрағат ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы уәкілетті мемлекеттік органмен келісім бойынша мемлекеттік мұрағатқа сақтауға береді және бұл туралы уәкілетті органға хабарлайды.
22. Таратылатын банктің ағымдағы шоттары теңгемен және қажет болған жағдайда шетел валютасында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде ашылады.
23. Қағидаларда көзделген касса лимитін қоспағанда, таратылатын банктің, оның ішінде таратылатын банктің филиалдарының не өкілдіктерінің барлық ақшасы таратылатын банктің бас офисінің ағымдағы шотына есепке жатқызылады.
24. Банктің тарату комиссиясының бөлімшелері Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің филиалдары арқылы таратылатын банктің бас офисіне тарату комиссиясы бөлімшесінің кассасы арқылы келіп түсетін ақшаны есепке жатқызады және Қағидалардың 25-тармағына сәйкес шығыстарын жүзеге асыру, сондай-ақ кредиторлармен есеп айырысуды жүзеге асыру үшін таратылатын банктің бас офисінің тарату комиссиясынан ақша алады.
Банктің тарату комиссиясынан қабылдаған шетел валютасын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің филиалдары тозу дәрежесі бойынша сұрыптау және түпнұсқалығын және төлеуге жарамдылығын тексеру үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің Кассалық операцияларды және құндылықтарды сақтау орталығына жіберіп, кейін ақшаны таратылатын банктің ағымдағы шотына есепке жатқызады. Таратылатын банктің ағымдағы шотынан шетел валютасын беру қолма-қол ақшасыз тәртіппен жүзеге асырылады. Сұрыптау процесінде төлемге жарамсыз, сондай-ақ айналысқа жарамсыз шетел валютасы анықталған жағдайда банктің тарату комиссиясы оны екінші деңгейдегі банктер арқылы сатады не айырбастайды.
3-тарау. Тарату шығыстарының сметасы
25. Тарату ісіне байланысты, оның ішінде тарату комиссиясының қызметін қамтамасыз ету шығыстары, сондай-ақ таратылатын банктің негізгі функцияларын қамтамасыз ету қажеттілігінен туындайтын шығыстар кредиторлар комитеті бекіткен смета шегінде таратылатын банк қаражатынан кезектен тыс және тұрақты түрде жасалады.
Тарату ісінің шығыстары олардың туындауына қарай тарату массасынан төленеді.
Тарату массасының мақсатсыз жұмсалуына, сондай-ақ тарату шығыстарына арналған қаражатты күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімге резервте сақталуына жол берілмейді.
26. Кредиторлар комитетін құрғанға дейін тарату шығыстарының, оның ішінде тарату комиссиясының төрағасына және мүшелеріне төленетін төлемдер мөлшерінен тұратын сметаны уәкілетті органмен келісім бойынша тарату комиссиясының төрағасы бекітеді.
27. Таратылатын банктің тарату комиссиясының төрағасына, мүшелеріне және тартылған қызметкерлерге төленетін ай сайынғы сыйақы мөлшері Банктер туралы заңның 121-бабының 3-тармағында екінші бөлігінде белгіленген айқындалған шектерде белгіленеді.
28. Таратылатын банктің шығыстарын реттеу мақсатында тарату комиссиясының қызметі кезеңінде тарату комиссиясы тарату шығыстарының сметасы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жасалады.
29. Таратылатын банктің тарату шығыстарының сметасын қалыптастыру, келісу және бекіту кезінде тарату комиссиясы, уәкілетті орган және кредиторлар комитеті тарату шығыстарының нақтылық, негізділік, мақсатқа лайықтылық және жарамдылық қағидаттарын басшылыққа алады.
Тарату шығыстарының нақтылық қағидаты тарату шығыстары сметасын қалыптастыру кезінде таратылатын банктің нақты қаржылық жағдайын, оның ішінде кредиторлар алдындағы берешек көлемін негізге алу қажет екенін болжайды.
Тарату шығыстарының негізділік қағидаты деп тарату ісінің белгілі кезеңіне болжанған шығындардың объективті қажеттілігі түсінілуі қажет.
Мақсатқа лайықтылық қағидаты тарату комиссиясы жұмсаған шығындардың алға қойылған мақсатқа сәйкес келетіндігін, яғни тарату ісін аяқтауға және таратылатын банк кредиторларымен есеп айырысуға арналғанын білдіреді.
Тарату шығыстарының жарамдылық қағидаты жүргізілген (жоспарланған) шығындарды тарату комиссиясының құжатқа негіздеп растайтындығын білдіреді.
30. Тарату шығыстарының сметасында мынадай шығын баптары көзделеді:
1) еңбекке ақы төлеу шығыстары;
2) бюджетке аударымдар бойынша шығыстар;
3) әкімшілік шығыстар;
4) тауар-материалдық құндылықтарды иелену шығыстары;
5) іссапар шығыстары;
6) көзделмеген шығыстар;
7) басқа да шығыстар.
31. Еңбекке ақы төлеу шығыстары мынадай шығындарды көздейді: тарату комиссиясының төрағасы мен мүшелерінің сыйақысын төлеу, еңбек шарттары негізінде жұмыс істейтін тарату комиссиясының тартылған қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу, таратылатын банктің жұмыс істеп тұрған филиалдары мен өкілдіктерін есептегенде, күнделікті негізде орындалатын және ай сайын төленетін өтеулі қызметтер көрсету шарттары бойынша қызметтер көрсететін тартылған тұлғалардың жұмысына ақы төлеу.
Тарату комиссиясының төрағасы мен мүшелеріне сыйақы төлеу жөніндегі шығыстар кредиторлар комитетінің және тарату комиссиясының арасында жасалған келісім негізінде жүргізіледі, ол бойынша жұмыстар күн сайынғы негізде орындалады және ақы төлеу ай сайын жүзеге асырылады.
32. Қызметкерлердің еңбегіне, сондай-ақ орындалған жұмыстарға, көрсетілген қызметтерге ақы төлеу шығыстарының бабы тарату комиссиясының төрағасы бекітетін штат кестесіне сәйкес қалыптастырылады.
33. Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша шығыстар Қазақстан Республикасы салық заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізіледі.
34. Әкімшілік шығыстар:
1) қызметтік және шаруашылық қажеттіліктер үшін көлік жалдау жөніндегі қызметке;
2) байланыс қызметтері (телекоммуникациялық шығыстар, телефонды, телеграфты пайдаланғаны үшін абоненттік төлем, қалааралық және халықаралық келіссөздер, пошта және анықтама қызметтері бойынша шығыстар, интернет желісін пайдаланғаны үшін шығыстар);
3) үйлер мен ғимараттарды (меншікті және кепіл мүлкін) күзету және сигнализация жөніндегі қызметке;
4) көлікті күзету жөніндегі қызметке;
5) көлікке арналған тұрақты ұсыну жөніндегі қызметке;
6) көлікті тіркеу жөніндегі қызметке;
7) көлікті техникалық тексеру жөніндегі қызметке;
8) көлікті сақтандыру жөніндегі қызметке;
9) қызметкерлер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақысын төлеуге;
10) коммуналдық қызметке;
11) мердігерлік тәсілмен жүзеге асырылатын негізгі құрал-жабдықтарды ағымдағы жөндеу, техникалық, сервистік қызмет көрсету (қарап тексеру) жөніндегі жұмыстарға;
12) үй-жайды жалдауға;
13) жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркегені үшін ақы төлеугеа;
14) мүлікті бағалау жөніндегі қызметке;
15) бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау жөніндегі қызметке;
16) жылыту жүйесін іске қосуға дайындау жөніндегі қызметке;
17) сантехникалық жұмыстарға;
18) мүлікті сақтау жөніндегі қызметке;
19) мемлекеттік бажды төлеуге;
20) нотариалды куәландыру жөніндегі қызметке;
21) мүлікті тасымалдау, тиеу, түсіру жөніндегі қызметке;
22) терезелерге, есіктерге темір торларды дайындау және орнату жөніндегі жұмыстарға;
23) аукциондар өткізу жөніндегі қызметке;
24) инкассация қызметіне;
25) сараптама жүргізу жөніндегі қызметке;
26) аудит жүргізу жөніндегі қызметке;
27) құжаттарды аудару қызметіне;
28) телефон нөмірлерін орнатуға, ауыстыруға немесе басқа жерге орнатуға;
29) акционерлердің тізілімін өзекті күйде ұстау үшін орталық депозитарийдің қызметіне;
30) банк шотына қызмет көрсету, банк шотын ашусыз жүзеге асырылған ақша аударымы мен төлемдері жөніндегі қызметке;
31) құжаттарды ғылыми-техникалық өңдеу және оларды архивке тапсыру жөніндегі қызметке;
32) таратуды тіркеу алымын төлеуге;
33) коллекторлық қызметке;
34) жеке сот орындаушыларының қызметіне арналған шығындарды қамтиды.
Жұмысқа және қызмет көрсетуге ақы төлеу тұрақты және (немесе) біржолғы сипатта болады.
35. Ағымдағы қажеттілікті өтеу және мыналарға арналған барынша төмен қорларды құруға бағытталған тауар-материалдық құндылықтарды сатып алу жөніндегі шығыстар:
1) офистік жабдықтарды жұмыс жағдайында ұстау;
2) көлік құралдарын күтіп-ұстау;
3) үй-жайларды күтіп-ұстау;
4) қағаз және бланктік өнімдерді сатып алу;
5) кеңсе тауарларын сатып алу;
6) жанар-жағар май материалдарын сатып алу.
36. Тарату комиссияларының әр түрлі қызмет көрсетулер мен тауар-материалдық құндылықтарды сатып алу жөніндегі шығыстар сметасына енгізу кезінде есептеулер осы өңірде белгіленген тарифтік торлар мен орташа нарықтық баға негізінде жасалады.
37. Тарату комиссиясы қызметін қамтамасыз ету және функцияларын орындау үшін үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектісін қоспағанда, қызметтер берушіні таңдауды жүзеге асырады.
Қызметтерді жеткізушіні таңдау қызметтерді көрсетудің практикалық тәжірибесін, филиалдардың, өңірлерде мамандардың болуын ескере отырып, баға ұсыныстарын сұрату арқылы жүзеге асырылады.
38. Тарату комиссиясы төрағасының, мүшелерінің және қызметкерлерінің іссапарға шығу шығыстары тарату шығыстарының сметасында көзделген қаражат шегінде жүзеге асырылады.
Тарату комиссиясының іссапарға жіберілген төрағасына мүшелеріне және қызметкерлеріне тәуліктік ақы 2 (екі) айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде төленеді, сондай-ақ Алматы, Астана және Шымкент қалаларында айлық есептік көрсеткіштің бес еселенген мөлшерінен, облыс орталықтарында айлық есептік көрсеткіштің төрт еселенген мөлшерінен және аудан орталықтарында айлық есептік көрсеткіштің үш еселенген мөлшерінен аспайтын тұрғын жайды жалдау жөніндегі шығыстар, іссапарға жіберілген жерге және кері қарай тұрақты жұмыс орнына баратын көлік шығыстары өтеледі.
39. Өзге шығыстар шығыстар сметасында көзделмеген өзге де шығындарды қамтиды.
"Өзге шығыстар" шығындар бабы бойынша шығыстардың басқа бабы бойынша артық шығынға байланысты шығыстар, сондай-ақ келісілуі не бекітілуі Қағидаларда белгіленген тәртіппен жүзеге асырылатын қажеттіліктерге арналған шығыстар жүзеге асырылмайды.
40. Жоспарланған және жүргізілген шығыстарды тарату комиссиясы уәкілетті органға шарттар, шот-фактуралар, чектер және өзге де растайтын құжаттарды ұсыну жолымен растайды.
41. Уәкілетті орган таратылатын банктің кредиторлар комитетінің құрамын бекіткенге және тарату комиссиясы кредиторлар комитетінің бірінші отырысын өткізгенге дейін тарату комиссиясы әрбір бап бойынша шығыстар сметасын қалыптастыру кезінде кейіннен жоспарланатын кезеңнің алдындағы айдың 10 (онынан) кешіктірілмейтін мерзімде уәкілетті органмен келісу үшін Қағидалардың 29-тармағында көзделген қағидаттардың сақталуын көрсететін түсіндірме жазбаны қоса бере отырып, тарату комиссиясының төрағасы бекіткен тарату шығыстарының сметасын ұсынады.
Филиалдар желісі бар банкте тарату комиссиясының төрағасы тарату шығыстарының сметасын жасау бойынша тарату комиссиясы бөлімшелерінің қызметін үйлестіреді және тарату комиссиясының бөлімшелері бойынша шығыстар бөлігінде шоғырландырылған тарату шығыстарының сметасын қалыптастыруды қамтамасыз етеді.
Тарату комиссиясының төрағасы бекіткен тарату шығыстарының сметасына өзгерістер мен толықтырулар уәкілетті органмен келісім арқылы ғана енгізіледі.
42. Тарату шығыстарының сметасын уәкілетті орган уәкілетті органға келіп түскен күннен бастап күнтізбелік 15 (он бес) күн ішінде қарауға тиіс.
43. Тарату шығыстарының сметасы:
1) тарату комиссиясы тарату шығыстары сметасын қалыптастыру қағидаттарын сақтауын көрсететін түсіндірме жазбаны;
2) жоспарланған (жасалған) шығыстарды растайтын құжаттар берілмеген жағдайларда келісуге (бекітуге) жатқызылмайды.
44. Кредиторлар комитетінің құрамы бекітілгеннен кейін тарату комиссиясы тарату шығыстарының сметасын тоқсан сайын кредиторлар комитетіне бекітуге жоспарланып отырған кезеңнің алдындағы айдың 5 (бесінен) күнінен кешіктірмей ұсынады.
Тарату шығыстарының сметасы тоқсан шеңберіндегі әрбір ай бойынша жасалады.
45. Кредиторлар комитеті тарату комиссиясы ұсынған тарату шығыстарының сметасын жоспарланып отырған кезеңнің алдындағы айдың 15 (он бесінен) кешіктірмей қарап, бекітеді.
Кредиторлар комитетінің тарату шығыстарының сметасын бекіту немесе бекітуден бас тарту туралы шешімі хаттамамен ресімделеді.
46. Кредиторлар комитеті бекіткен тарату шығыстарының сметасын, оған түсіндірме жазбаны қоса бере отырып, тарату комиссиясы уәкілетті органға кредиторлар комитеті бекіткен күннен кейінгі күні ұсынады.
47. Таратылатын банктің нақты қаржылық жағдайына қарай және тарату комиссиясы орындаған жұмысты ескере отырып, тарату комиссиясының төрағасы бекітілген тарату шығыстарының сметасына кредиторлар комитеті алдын ала бекітетін өзгерістер мен толықтыруларды енгізеді.
48. Уәкілетті органмен келісілген немесе кредиторлар комитеті бекіткен тарату шығыстарының сметасы өткен кезеңде жүзеге асырылмаған жағдайда және оны жоспарланған кезеңде жүзеге асыру қажеттілігі болған жағдайда, көрсетілген шығыстар жоспарланған кезеңнің тарату шығыстарының сметасына енгізілуге жатады.
49. Тарату шығыстарының сметасын уәкілетті органмен келісуге немесе оны кредиторлар комитетінің бекітуіне дейін мынадай шығындар баптары:
1) банкті мәжбүрлеп тарату туралы хабарландыруды жариялау жөніндегі қызметтер;
2) еңбекке ақы төлеу шығыстары;
3) байланыс қызметтері (телекоммуникациялық шығыстар, телефонды, телеграфты пайдаланғаны үшін абоненттік төлем, қалааралық және халықаралық сөйлесулер бойынша шығыстар, пошта мен анықтамалық қызметтер, интернет желісін пайдаланғаны үшін шығыстар);
4) коммуналдық қызметтер;
5) бірінші және екінші қолдың (қолдардың) үлгілері және мөр бедері бар құжаттарды нотариатта куәландыру қызметтері;
6) үй-жайды жалдау қызметтері;
7) инкассация қызметтері;
8) ғимараттар мен құрылыстарды күзету және сигнал беру жөніндегі қызметтер бойынша бірінші кезектегі іс-шараларды өткізуге байланысты шығыстарды тарату комиссиясының жүзеге асыруына жол беріледі.
50. Тарату шығыстары сметасының орындалуын бақылауды тарату шығыстары сметасын келіскен не бекіткен орган жүзеге асырады.
51. Басқа бап бойынша үнем жасау есебінен бір баптың шығындары бойынша артық шығын жасауға рұқсат етілмейді, сондай-ақ шығыстарды шығындар баптарының ішінде қайта бөлуге рұқсат етілмейді.
52. Бірінші кезектегі іс-шараларды жүргізуге байланысты шығыстарды қоспағанда, тарату шығыстарының сметасын уәкілетті органмен келіскенге дейін немесе оны кредиторлар комитеті бекіткенге дейін тарату комиссиясының шығыстарды жүзеге асыруына жол берілмейді.
4-тарау. Тарату комиссиясының кассалық тәртіпті сақтауына қойылатын талаптар
53. Тарату комиссиясының төрағасы, бас бухгалтері, кассирі, бөлімшелерде - бөлімше басшысы қолма-қол ақша мен құндылықтардың сақталуын қамтамасыз етеді, бухгалтерлік есепті дұрыс жүргізуді, тарату комиссиясының кассасына келіп түскен ақшаны уақтылы кіріске алынуына бақылау жасауды жүзеге асырады.
54. Тарату комиссиясының төрағасы бухгалтерлік құжаттарға қол қоюға құқығы бар адамдарды бұйрықпен айқындайды.
Бір кассирі бар тарату комиссияларында оны ауыстыру қажет болған жағдайда, кассирдің міндетін атқару тарату комиссиясы төрағасының жазбаша бұйрығымен басқа қызметкерге жүктеледі.
55. Қолма-қол ақшамен операцияларды орындап отырған, сондай-ақ басқа құндылықтарға рұқсаты бар тарату комиссиясының қызметкерімен толық материалдық жауапкершілік туралы шарт және (немесе) ұжымдық (ортақ) жауапкершілік шарты жасалады.
56. Қолма-қол ақшаны және құндылықтарды сақтау бекітілген және күзет, өрт және дабыл сигнализациясымен, сейфтермен немесе жанбайтын металл шкафтармен жабдықталған банктің қоймасында (сақтау қоймасында) немесе үй-жайда жүзеге асырылады.
57. Тарату комиссиясының кассасы (бұдан әрі - касса) жұмыс аяқталған соң банктің қоймасы (сақтау қоймасы) немесе қолма-қол ақша мен құндылықтар сақталатын үй-жай бір жиынтығы кассирде, екіншісі - бас бухгалтерде не тарату комиссиясының төрағасында (бөлімше басшысында) болатын кілтпен және тарату комиссиясының мөрімен жабылады.
58. Кассада қолма-қол ақшамен жасалатын операцияларды есепке алу "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасының Заңына, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 29 қарашадағы № 231 қаулысымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктерде, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарында, Ұлттық почта операторында және айрықша қызметі банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау болып табылатын заңды тұлғаларда кассалық операцияларды және банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау жөніндегі операцияларды жүзеге асыру қағидаларына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19680 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.
59. Кассадағы қолма-қол ақша қалдығының күнделікті лимиті тарату комиссиясының бас офисінде 1 000 000 (бір миллион) теңгеден, бөлімшеде 600 000 (алты жүз мың) теңгеден аспайды. Осы тармақтың талабы шетел валютасының төлем жасалмайтын және (немесе) айналысқа жарамсыз банкноттарына қолданылмайды.
Күн сайынғы лимит сомасын көтерген кезде тарату комиссиясының Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің филиалдарынан, екінші деңгейдегі банктерден мүлікті сатудан, дебиторлық берешекті өндіріп алудан кредиторлармен есеп айырысу мақсаты үшін сақтауға алған қолма-қол ақшаны сақтауы ақшаны алған күнді қоспағанда, 3 (үш) жұмыс күнінен аспайтын мерзімде жүзеге асырылады.
60. Кассаға қолма-қол ақшаны қабылдау жөніндегі кассалық операцияларды кассир кассалық кіріс құжаттары:
1) қолма-қол ақшаны шығаруды хабарлау;
2) кассалық кіріс ордері негізінде жүзеге асырады.
Кассалық кіріс құжаттарына тарату комиссиясының бас бухгалтері мен кассирі қол қояды және кіріс бойынша кассалық кітапта көрсетіледі.
Кассаға құндылықтарды қабылдау баланстан тыс ордер негізінде жүзеге асырылады.
61. Кассаға қабылданған қолма-қол ақша (оның ішінде дебиторлық берешекті өтеу есебіне және мүлікті сатудан түскен ақша) сол күні кассаға кіріске алынады.
62. Кассадан қолма-қол ақшаны беру кассалық шығыс ордерлері бойынша жүзеге асырылады. Басқа құндылықтар баланстан тыс ордерлер бойынша беріледі.
63. Егер ақшаны беру белгіленген тәртіппен ресімделген сенімхат бойынша жүргізілген жағдайда кассир ордердің мәтінінде ақшаны алушы адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) атынан кейін ақшаны алу сеніп тапсырылған адамның тегін, атын, әкесінің аты (ол болған жағдайда) көрсетеді. Егер ақша ведомость бойынша берілетін болса, кассир ақшаны алуға қол қоймас бұрын "Сенімхат бойынша" деген жазба жасайды.
Сенімхат кассирде қалады және кассалық шығыс ордеріне немесе ведомоске қоса бекітіледі.
64. Қолма-қол ақшаны беруге арналған құжаттарға тарату комиссиясының төрағасы, тарату комиссиясының бас бухгалтері және кассирі, бөлімшелерде – бөлімше басшысы қол қояды.
65. Тарату комиссиясының қызметкерлері мен оған тартылған қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеу соманы қызметкердің банк шотына аудару жолымен төленеді.
66. Тарату комиссиясының қызметкерлеріне тарату ісімен байланысты мақсаттарға есепті түрде қолма-қол ақша беріледі.
Тарату комиссиясының бас бухгалтері мен төрағасы қол қойған, осы шығыстардың қажеттігін негіздейтін, тиісінше ресімделген құжаттар (баяндау жазбалары, есептеулер, тарату комиссиясының хаттамалары және басқалар) ақшаны есепті түрде беруге негіз болып табылады.
67. Есепті түрде берілген сомалар бойынша оларды алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей, іссапар шығыстары бойынша іссапар мерзімі аяқталған күннен бастап есеп беретін адамдар алынған сомалардың көзделген мақсатқа жұмсалғанын растайтын құжаттарды (барлық растайтын құжаттар, тауарлар немесе көрсетілген қызметтің төленгендігі жөніндегі чектер қоса берілген аванстық есептер) береді.
Есепті түрде берілген ақша оны алған күннен бастап, ал іссапар шығыстары іссапар аяқталған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей, мынадай жағдайларда қайтарылуға тиіс:
1) мақсатқа сай пайдаланылмаса;
2) мақсатқа сай пайдаланылғанын растайтын құжаттар болмаса.
Есепті түрде алынған және пайдаланылмаған ақша сыйақыдан (жалақыдан) ұсталмайды.
68. Кіріс және шығыс кассалық құжаттарда тазарту не қосып жазу, сызылған сөздер немесе өзге де келісілмеген түзетулерге жол берілмейді. Кассалық шығыс құжаттарында оларды жасау үшін негіз көрсетіледі, және оларға қоса берілетін құжаттар атап көрсетіледі.
69. Кассалық кіріс және шығыс құжаттары қосымшаларымен бірге күні, айы және жылы көрсетіле отырып, мөртабанмен немесе кассирдің не оның орнындағы адамның қолтаңбасымен "Алынды" немесе "Төленді" деп міндетті түрде бекітілуі тиіс.
70. Тарату комиссиясы қолма-қол ақшаның қозғалысын және мақсатты пайдаланылуын есепке алу үшін Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес белгіленген нысан бойынша нөмірленетін, жіппен байланатын және мөрмен бекітілетін кассир қабылдаған және берген ақшаны (құндылықты) есепке алу кітабын жүргізеді. Касса кітабындағы парақтар саны тарату комиссиясы төрағасының (бөлімше басшысының) және бас бухгалтерінің қолтаңбасымен расталады.
71. Касса кітабында тазартуға және айтылмаған түзетулер жасауға жол берілмейді. Қателер түзетілген жағдайларда "Түзетілді" деген жазба жасалады, оған түзету күні көрсетіліп, тарату комиссиясы кассирінің және бас бухгалтерінің қолдарымен расталады. Касса кітабының дұрыс және уақытылы жүргізілуіне бақылау тарату комиссиясы төрағасының бұйрығымен бас бухгалтерге жүктеледі.
72. Жұмыс күнінің соңында кассир күн ішіндегі касса айналымы туралы жиынтық құжатты тарату комиссиясы дербес белгілеген нысан бойынша жасайды, оның нәтижесін бухгалтерлік есеп деректерімен салыстырады және күннің кассалық құжаттарына тігеді.
73. Күн сайын жұмыс күнінің соңында кассир күн ішіндегі операциялардың жиынтығын (кіріс және шығыс бойынша) есептейді, қолма-қол ақша қалдығы, сондай-ақ тарату комиссиясының кассирінің, бас бухгалтерінің және төрағасының (бөлімше басшысының) қолдарымен расталатын келесі күнгі касса кітабындағы басқа құндылықтар қалдығы шығарылады.
74. Кассадағы қолма-қол ақша қалдығы мен бухгалтерлік есеп деректері арасында алшақтықтар болған жағдайда бұл туралы бас бухгалтер алшақтықтардың себептерін анықтау үшін тарату комиссиясының төрағасын және бөлімше басшысын дереу хабардар етеді. Артық шығу немесе кем шығу расталған жағдайда акт жасалады.
75. Касса жинақталған соң кассир кассалық құжаттарды қалыптастырады және түптелуін жүргізеді. Қалыптастыру кезінде кассалық құжаттар жеке кассалық кіріс және шығыс құжаттары бойынша баланстық шоттар бойынша (нөмірленуінің өсуі тәртібімен) және валюта түрлері бойынша іріктеледі. Мемориалды құжаттар алдымен кіріс, одан кейін шығыс - баланстан тыс шоттардың нөмірлері бойынша іріктеледі.
76. Кассалық құжаттар әр күн үшін жеке папкаларға келесі жұмыс күнінен кешіктірмей қалыптастырылады. Түптелген құжаттардың жиынтық деректері сол күнгі кассалық айналым туралы жиынтық анықтаманың деректері саналады және салыстырылады.
Жауапты қызметкерлер қол қойған кассалық және мемориалдық ордерлердің күн ішіндегі кірісі мен шығысының кассалық айналымдары туралы анықтамалар кассалық құжаттар папкасының бас жағына орналастырылады.
77. Тарату комиссиясының төрағасы белгілеген, бірақ тоқсанына 1 (бір) реттен кем емес мерзімде қолма-қол ақшаны (банкнотты - парақтап, монеталарды - дөңгелектеп) толық қайта санау арқылы кассаға ревизия және басқа құндылықтардың болуына тексеру жасалады. Кассаға тексеру жүргізу үшін тарату комиссиясы төрағасының бұйрығымен комиссия тағайындалады.
78. Тексеру ақша мен құндылықтардың ұрлануын жасыру, кем шығу ықтималдығын болдырмайтын жүйелілікпен барлық құндылықтардың болуын тексерумен жүргізіледі.
Кассаға жүргізілген тексеру нәтижелері бойынша акт жасалады. Кассада құндылықтардың кем шығуы немесе артық шығуы анықталған жағдайда актіде кем шығу немесе артық шығу сомасы және олардың туындау жағдайлары көрсетіледі.
79. Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу заңнамасында белгіленген жағдайларда және тәртіппен күннің кассалық құжаттарынан құжаттарды алуға жол беріледі.
Кассалық торап жабылғаннан кейін кассалық операцияларды жүргізуге жол берілмейді.
5-тарау. Шағымдарды қарау, аралық тарату балансын және кредиторлар талаптарының тізілімін қалыптастыру, таратылатын банк кредиторларының талаптарын қанағаттандыру
80. Кепілдік беру ұйымын қоспағанда, заңды тұлғалар, оның ішінде заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын, банкке, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалына мүліктік талаптары мен заңды мүдделері бар жеке тұлғалар тарату комиссиясына жазбаша өтінішпен (бұдан әрі - кредитордың талабы) жүгінеді.
81. Таратылатын банктің кредиторларының талаптарын қоюға арналған мерзім басылымда банкті мәжбүрлеп тарату туралы қазақ және орыс тілдерінде хабарландыру жарияланған күннен бастап есептеледі және күнтізбелік 60 (алпыс) күн құрайды.
82. Кредиторлардың талаптарында талаптың негіздемесі мен мөлшерін растайтын құжаттарды (жеке тұлғалар үшін - жеке куәлік, олардың мүдделерін басқа тұлғалар білдірген кезде - сенімхаттың нотариат куәландырған көшірмесі, заңды күшіне енген сот шешімдері, шарттардың көшірмелері және басқа да құжаттар) қоса бере отырып, жеке сәйкестендіру нөмірі немесе бизнес-сәйкестендіру нөмірі, негізгі борыштың, сыйақының, тұрақсыздық айыбының және өзге де айыппұл санкцияларының, залалдардың мөлшері туралы жеке мәліметтер қамтылады.
83. Кредитордың талабын тарату комиссиясы оны алған күннен бастап күнтізбелік 14 (он төрт) күн ішінде қарауға тиіс.
84. Заңды немесе жеке тұлға кредиторының талабын қарау кезінде тарату комиссиясы қойылған талаптың негізділігін тексереді.
85. Тарату комиссиясының кредиторлар талаптарын қарау нәтижелері кредиторларға жазбаша нысанда жеткізіледі, онда мыналар көрсетіледі:
1) жауап жіберетін кредитор мен тарату комиссиясы талабының толық атауы, пошталық деректемелері, жауап берілетін кредитор талабының күні мен нөмірі;
2) кредитордың талабы толық танылған кезде - кредитордың осы талабына сәйкес келетін танылған сома мен кезектілік;
3) кредитордың талабы толық немесе ішінара қабылданбаған кезде -кредитордың талабынан бас тартуды негіздейтін нормативтік құқықтық актілерге және құжаттарға сілтеме жасай отырып, бас тарту себептері.
86. Кредитордың талабы толық немесе ішінара қабылданбаған жағдайда, өтініш берушіге кредитордың талабымен алынған құжаттар қайтарылады, сондай-ақ егер өтініш берушіде олар болмаса, кредитордың талабының қабылданбауын негіздейтін құжаттар жіберіледі.
Тарату комиссиясының кредитордың растайтын құжаттарды ұсынбауына байланысты кредитордың талабын қабылдамауы кредитордың талап етуімен және кредиторлардың талаптарын қабылдау үшін белгіленген мерзім шегінде талап етілетін құжаттарды қоса бере отырып, кредитордың тарату комиссиясына қайта өтініш жасауына кедергі келтірмейді.
87. Кредиторға жауап тапсырысты немесе құнды хатпен, оның жөнелтілгендігін белгілеуді қамтамасыз ететін басқа да байланыс құралдарымен, оның ішінде электрондық пошта арқылы жіберіледі.
88. Тарату комиссиясы банк шоттары бойынша банк клиенттері-жеке тұлғалар кредиторларының талаптарын Банктер туралы заңның 123-бабында белгіленген кезектілікке сәйкес кредиторлар талаптарының тізіліміне дербес енгізеді. Мұндай талаптарды енгізу туралы ақпарат әрбір кредитордың талаптарын қанағаттандыру кезектілігін көрсете отырып, жазбаша нысанда банк кредиторларының назарына жеткізіледі.
89. Қағидалардың 81, 83-тармақтарында белгіленген кредиторлар талаптарын ұсыну және қарау үшін көзделген мерзімдер өткеннен кейін тарату комиссиясы 30 (отыз) жұмыс күні ішінде кредиторлар талаптарының тізілімін қалыптастырады, таратылатын банктің немесе қызметін мәжбүрлеп тоқтататын Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалы мүлкінің құрамы туралы мәліметтер, кредиторлар мәлімдеген талаптардың тізбесі, оларды қарау нәтижелері және банк кредиторлары талап етпеген берешек туралы мәліметтерді қамтитын активтер мен міндеттемелерге жүргізілген түгендеу нәтижелерін ескере отырып, аралық тарату балансын немесе қызметін мәжбүрлеп тоқтататын Қазақстан Республикасы бейрезидент банкінің филиалының активтері мен міндеттемелері туралы есеп жасайды.
90. Егер кредитор бір мезгілде таратылатын банктің дебиторы болып табылған жағдайда, тарату комиссиясы аралық тарату балансы бекітілгенге дейін кредитор мен дебитор бір тұлғаның сәйкес келуіне байланысты өзара талаптарды есепке алуды жүргізу туралы мәселені қарайды және пайда болған айырма сомасын аралық тарату балансына енгізеді.
Кредитор мен дебитордың бір тұлғада сәйкес келуіне байланысты өзара талаптарды есепке алу клиенттің тиісті өтінішінсіз жүргізіледі.
Өзара талаптарды есепке алу:
1) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында және Банктер туралы заңның 122-бабында көзделген, көрсетілген мәмілелердің жарамсыздығы негіздері болған кезде банк оны төлемге қабілетсіз банктер санатына жатқызғаннан кейін мәмілелер жасаған кредиторлар бойынша;
2) уақытша әкімшілікпен немесе тарату комиссиясымен жасалған мәмілелер бойынша құқық қорғау органдарына Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзу фактілерінің анықталуына байланысты ақпарат жіберілген кредиторлар бойынша жүргізілмейді.
Аралық тарату балансы бекітілгеннен кейін өзара талаптар Банк туралы заңның 123-бабы 5-тармағының белгіленген талаптарды ескере отырып, осы кредитордың талаптарын қанағаттандыру үшін тиісті кезек пайда болған кезде ғана есепке алынады.
91. Өзара талап етулер сынағын таратылып отырған банкпен кредитордың талабы талап ету құқығын басқаға беру шарты (тары) бойынша пайда болған кезде жүргізуге тыйым салынады.
93. Банктің тарату комиссиясы кредиторлар талаптарының тізілімін кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру, олардың мүдделерін қамтамасыз ету мақсатында жасайды және ол Банктер туралы заңның 123-бабында белгіленген кезектілікке сәйкес келеді.
Кредиторлар талаптарының тізіліміне әр кредитор туралы, ұлттық валютамен көрсетілген ақшалай міндеттемелер және (немесе) міндетті төлемдер бойынша оның талаптарының мөлшері, әрбір талаптың кезектілігін қанағаттандыру туралы мәліметтер көрсетіледі.
93. Кредиторлар талаптарының тізіліміне кредиторлардың даусыз болып табылатын талаптары, сондай-ақ кепілдік беру жөніндегі ұйымның банктің уақытша әкімшілігі ұсынған кепілдік берілген депозиттер бойынша кепілдікті өтеу есебіне сәйкес сома көлеміндегі кепілдік берілген депозиттер бойынша өзі төлеген (төлейтін) өтемақы сомасы бойынша және (немесе) банк мүлкінің мөлшері және мәжбүрлеп таратылатын банктің активтері мен міндеттемелерін бірмезгілде беру операциясын жүргізу шеңберінде басқа банкке (банктерге) берілетін кепілдік берілген депозиттер бойынша міндеттемелер мөлшері арасындағы өтелген сома бойынша міндеттемелерді орындау талаптары енгізіледі.
Орындалатын құжаттар танылған талап етулер болып табылады және орындалмаған сомалар мөлшерінде тиісті кезектілікпен кредиторлар талаптары тізілімінде ескеріледі.
Заңды күшіне енген сот шешімдері бойынша атқарушы құжаттар тарату комиссиясының төрағасына кредиторлардың талаптарын есепке алу үшін беріледі.
94. Аралық тарату балансы және кредиторлар талаптарының тізілімін тарату комиссиясы уәкілетті органға қағаз және электрондық тасымалдағыштарда екі данада бекітуге ұсынады.
Уәкілетті орган аралық тарату балансын және кредиторлар талаптарының тізілімін оларды алған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде қарайды және бекітеді.
Аралық тарату балансы және банк кредиторлары талаптарының тізілімі бекітілгеннен кейін құжаттардың бір данасы тарату комиссиясына қайтарылуға жатады, ал екінші данасы уәкілетті органда қалады.
95. Аралық тарату балансының және кредиторлар талаптары тізілімінің деректері ұсынылған құжаттар мен ақпараттың деректерімен сәйкес келмеген және (немесе) растайтын құжаттар ұсынылмаған жағдайда аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімін бекітпей тарату комиссиясына қайтарылуы тиіс.
Аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімін бекітуден бас тартылған жағдайда уәкілетті орган анықталған бұзушылықтарды, кемшіліктерді жою және бекіту үшін уәкілетті органға аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімін қайта ұсыну себептері мен мерзімін көрсете отырып, бұл жөнінде тарату комиссиясына хабардар етеді.
Аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімін уәкілетті органға қайта ұсыну мерзімі тарату комиссиясы аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімін бекітуден бас тарту туралы жазбаша хабарламаны алған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күннен аспайды.
96. Тарату комиссиясы оларды ұсыну үшін белгілеген мерзім өткеннен кейін мәлімделген, тарату комиссиясы таныған кредиторлардың талаптары кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілмейді де өзге кредиттік берешек ретінде жеке баланстық шотта ескеріледі және белгіленген мерзімде мәлімделген кредиторлардың талаптары қанағаттандырылғаннан кейін қалған мүліктен қанағаттандырылады.
97. Тарату комиссиясы танымаған не тарату комиссиясы оларды ұсыну үшін белгілеген мерзім өткеннен кейін мәлімделген, жеке баланстық шотта өзге кредиторлық берешек ретінде ескерілген кредиторлардың талаптары кредитор ұсынған талаптарды қанағаттандыру және оларды кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізу туралы сот шешімінің негізінде ғана кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізіледі.
Тарату комиссиясы енгізген кепілдендірілген депозиттер бойынша өтемақы есебіне енгізілген өзгерістерге сәйкес ұйымның кепілдік беру жөніндегі талаптары кепілдік беру жөніндегі ұйым үшін белгіленген кезектілік тәртібімен орындалады.
Көрсетілген талаптар толық қанағаттандырылғанға дейін есептесу жүргізілген кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру кезектері тоқтатыла тұрады.
98. Тарату комиссиясы кредиторлардың талаптарын қанағаттандырудан бас тартқан не оларды қараудан жалтарған жағдайда кредитор банктің тарату балансы бекітілгенге дейін тарату комиссиясына талап-арызбен сотқа жүгінеді.
Белгіленген мерзімде мәлімделген, бірақ тарату комиссиясымен танылмаған, кредиторларға қатысты соттың оларды қанағаттандыру туралы шешімі бар кредиторлардың талаптары кредиторлармен есептесу үшін белгіленген кезектілік тәртібімен орындалады. Көрсетілген талаптар толық қанағаттандырылғанға дейін есептесу жүргізілген кредиторлардың талаптарын орындау кезектері тоқтатыла тұрады.
99. Таратылатын банктің міндеттемелері бойынша есеп айырысулар уәкілетті орган аралық тарату балансын және кредиторлар талаптарының тізілімін бекіткеннен кейін ғана жүзеге асырылады.
100. Аралық тарату балансын және кредиторлар талаптарының тізілімін бекіту туралы ақпарат тарату комиссиясы уәкілетті орган бекіткен аралық тарату балансын және кредиторлар талаптарының тізілімін алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде таратылатын банктің ресми интернет-ресурсында жарияланады.
101. Тарату комиссиясы таратылған банктің кредиторларының талаптарын, оның ішінде оның банкрот болуына байланысты қанағаттандыруды аралық тарату балансына сәйкес ол бекітілген күннен бастап, Банктер туралы заңның 123-бабында белгіленген тәртіп пен кезектілік бойынша жасайды.
Тиісті кезегі келген жағдайда кредитордың талабы оның келісімімен Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін тәсілдермен, оның ішінде ақшалай нысанда және (немесе) бағалаушы айқындаған құны бойынша заттай нысанда мүлікті, сондай-ақ есептеулердің тепе-теңдік қағидатын сақтай отырып, беру күніне таратылатын банктің баланстық және баланстан тыс шоттарында есептелген дебиторлық берешекті (негізгі борышты, есептелген сыйақыны, тұрақсыздық айыбын (айыппұлдарды, өсімпұлды) беру арқылы қанағаттандырылады.
102. Бір кезектің танылған барлық талаптарын қанағаттандыру үшін таратылған банктің мүлкі жетіспеген жағдайда таратылған банктің ақшасы және (өзге) мүлкі осы кезектің кредиторлары арасында кредиторлар талаптарының тізіліміне сәйкес қанағаттандырылуы тиіс талаптар сомасына теңбе-тең түрде бөлінеді.
Таратылған банктің мүлкі жетіспеуіне байланысты кредиторлардың қанағаттандырылмаған, сондай-ақ тарату балансы бекітілгенге дейін жасалмаған талаптары өтелді деп есептеледі.
Егер кредитор сотқа талаптанбаған және соттың шешімі бойынша оны қанағаттандырудан бас тартылған жағдайдағы тарату комиссиясы танымаған кредиторлар талаптары өтелген болып есептеледі
103. Өтініші тарату комиссиясымен танылған және кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілген кредитордың алдындағы міндеттемелерді орындау мүмкін болмаған жағдайда, тарату комиссиясы кредиторға төленбеген соманы Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген тәртіппен нотариустың депозитіне аударады.
104. Кредиторлармен есеп айырысу аяқталғаннан кейін таратылған банктің қалған мүлкін тарату комиссиясы акционерлік қоғамдар туралы заңнамада белгіленген тәртіппен банк акционерлері арасында бөліске салады.
6-тарау. Таратылатын банктің кредиторлар комитеті
105. Кредиторлардың мүдделерін қамтамасыз ету мақсатында және банкті еріксіз таратқан жағдайда солардың қатысуымен шешімдер қабылдау үшін кредиторлар комитеті құрылады.
106. Кредиторлар комитетінің құрамын тарату комиссиясы аралық тарату балансы және кредиторлар талаптарының тізілімі бекітілген күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде қалыптастырады, оған тарату комиссиясының төрағасы қол қояды және 2 (екі) жұмыс күні ішінде уәкілетті органға бекітуге жіберіледі.
107. Кредиторлар комитеті құрамын уәкілетті орган бекіту үшін тарату комиссиясы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес белгіленген нысан бойынша ресімделеді.
108. Кредиторлар комитетінің құрамына кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілген талаптар сомасы ең көп кредиторлар, Банктер туралы заңның 123-бабында көзделген әр кезектегі кредиторлар санатының бір өкілінен кіреді.
Егер әрбір кезектің кредиторлар санатының бір өкілі бойынша кредиторлар комитетін құру мүмкін болмаса, кредиторлар комитеті бар кезектерден, оның ішінде сол кезектің бірнеше өкілдерінен қалыптасады.
Тарату комиссиясы мұндай кредиторларға осы кредиторларды тарату өндірісіне қатысу үшін кредиторлар комитетінің құрамына кіру туралы ұсыныстар жібереді.
Банктер туралы заңның 123-бабында көзделген кредиторлар талаптарының тізілімінде бір кезектегі санатындағы кредиторлар болған кезде және бірдей талаптар сомасы, тарату комиссиясы талапты тарату комиссиясына бірінші жіберген кредиторға кредиторлар комитетінің құрамына кіру туралы ұсынысты жібереді.
Кредитордың жазбаша келісімі болған жағдайда ол кредиторлар комитетінің құрамына енгізіледі.
Кредиторлар комитетінің құрамына таратылатын банктің басшы қызметкерлері, сондай-ақ бұдан бұрын оларға қатысты Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзу, тарату рәсімдерін жүзеге асыру кезінде жүктелген міндеттерді орындамау немесе тиісінше орындамау, жекелеген кредиторлардың мүдделеріне қысым көрсететін не басқаларға артықшылық беретін іс-әрекет жасау фактісінің (фактілерінің) болуы анықталған банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының тарату комиссиясының төрағасы немесе мүшесі болған кредиторлар мен олардың өкілдері енгізілмейді.
109. Кредиторлар комитетіне енгізілген кредиторлар саны кем дегенде 3 (үш) адам болады.
Кредитор кредиторлар комитетінің жұмысына қатысудан бас тартқан жағдайда, тарату комиссиясы таратылып отырған банкте ең жоғары талап ету сомасы бар кейінгі кредиторға ұсыныс жібереді.
110. Тарату комиссиясы кредиторлар комитетінің мүшесін кредиторлар комитетінің құрамынан мынадай негіздер бойынша шығарады:
1) кредиторлар комитеті мүшесінің дәлелді себептерсіз қатарынан екі реттен көп рет кредиторлар комитетінің отырыстарына қатыспауы;
2) кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілген кредиторлар комитеті мүшесінің талаптарын толығымен қанағаттандыру;
3) кредиторлар комитеті мүшесінің кредиторлар комитетінің құрамына қатысудан бас тартуы;
4) кредитордың кредиторлар комитетінің құрамында болуына кедергі болатын жағдайлар (заңды күшіне енген сот актілері, заңды тұлға - кредитордың таратылуы не жеке тұлға - кредитордың қайтыс болуы).
111. Уәкілетті орган кредиторлар комитетінің құрамын мынадай негіздер бойынша қайта бекітуге тиіс:
1) кредиторлар комитетінің өз құзыретіне кіретін мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келетін шешімдерді қабылдауы;
2) кредиторлар комитетінің отырысына мәселені екі реттен көп рет шығару кезінде кредиторлар комитетінің өз құзыретіне кіретін мәселелер бойынша шешімдерді қабылдамауы;
3) кредиторлар комитетінің кредиторлар - жеке немесе заңды тұлғалардың құқықтары мен мүдделерін бұзатын шешімдерді қабылдауы.
112. Қағидалардың 110 және 111-тармақтарында көзделген жағдайларда тарату комиссиясы кейіннен кредиторлар комитетінің тізімін бекітуге уәкілетті органға ұсынумен кредиторлар комитетінің құрамын өзгерту бойынша жұмыс жүргізеді.
113. Тарату комиссиясы кредиторлар комитетінің отырысы өткізілетін күнге дейін 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірмей кредиторлар комитеті отырысының күн тәртібін бере отырып, уәкілетті органды және кредиторлар комитетінің барлық мүшелерін кредиторлар комитетінің бірінші отырысының өткізілетін орны мен күні туралы жазбаша хабардар етеді.
Кредиторлар комитетінің бірінші отырысы кредиторлар комитетінің құрамы бекітілген күннен бастап 10 (он) жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде өткізіледі. Бірінші отырыста кредиторлар комитеті кредиторлар комитетінің төрағасын сайлайды және кредиторлар комитетінің отырыстарын өткізу тәртібі мен дауыс беру рәсімін регламенттейтін кредиторлар комитеті туралы ережені бекітеді.
Кредиторлар комитетінің төрағасына дауыс беру рәсімінде дауыстар тең болған кезде шешуші дауыс құқығы беріледі.
114. Кредиторлар комитетінің кейінгі отырыстары комитет айқындайтын тәртіппен және мерзімде шақырылады.
115. Кредиторлар комитетінің өкілеттігіне мыналар кіреді:
1) банкті тарату барысында пайда болған барлық құжаттармен танысу;
2) тарату комиссиясынан таратылатын банктің қаржылық жай-күйі туралы ақпарат алу;
3) тарату комиссиясының төрағасымен және (немесе) мүшесімен Қағидалардың 16-тармағына сәйкес келісім жасасу;
4) уәкілетті органды банкті тарату процесінде кредиторлардың құқықтарының, мүдделерінің және Қазақстан Республикасы заңнамасының бұзылуы туралы, оның ішінде тарату комиссиясы төрағасының және (немесе) мүшелерінің өз міндеттерін орындамауы және (немесе) тиісінше орындамауы туралы хабардар ету;
5) тарату комиссиясының іс-әрекеттеріне сотқа және уәкілетті органға шағым жасау;
6) мүлікті сату бойынша аукциондарды және тарату комиссиясының отырысын қоса алғанда, банкті тарату рәсімдерінің кез келгенін жасау кезінде қатысуға өкілеттік берілген кредиторлар комитеті мүшелерінің арасынан кредиторлар өкілдерін сайлау;
7) таратылатын банктің өндіріп алу мүмкін емес дебиторлық берешегін баланстық және баланстан тыс шоттан есептен шығару туралы актіні бекіту;
8) тарату комиссиясы ұсынған таратылатын банктің тарату, конкурстық массасын сату жоспарын бекіту, сондай-ақ тарату комиссиясының төрағасы қабылдаған таратылатын банктің мүлкін күнтізбелік 6 (алты) айдан аспайтын мерзімге бөліп-бөліп төлеу немесе кейінге қалдыру түрінде ақы төлеу талабымен жария сауда-саттық арқылы сату туралы шешімді келісу;
9) тарату шығыстарының сметасын бекіту;
10) тарату комиссиясының таратылатын банктің баланстық және баланстан тыс шоттарынан мүлікті есептен шығару актісін бекіту;
11) қарыздар бойынша дебиторлық берешекті мерзімінен бұрын ішінара өтеген кезде айыпақыны (айыппұлды, өсімпұлды), банктік кепілдіктер бойынша айыпақыны (айыппұлды, өсімпұлды) есептен шығаруды келісу;
12) тарату комиссиясы қабылдаған, таратылатын банк алдындағы берешекті өтеу үшін, соның ішінде сот шешімін орындау есебіне мүлікті қабылдау туралы шешімін келісу;
13) тарату комиссиясы қалыптастырған кредиттік пакет бойынша баға ұсыныстарының нәтижелерін келісу және қалыптастырылған кредиттік пакет бойынша құқықтарды (талаптарды) иеліктен шығару және (немесе) басқаға беру тәртібін анықтау;
14) тарату комиссиясы қабылдаған таратылатын банктің жылжымайтын мүлкіне, сондай-ақ банктің тарату комиссиясы атқарушылық іс жүргізу шеңберінде сот актілері бойынша қабылдаған, банкке келтірілген залалды өтеу есебінен алынған жылжымайтын мүлікке қатысты мәміле жасау туралы шешімді, сондай-ақ Қағиданың 140-тармағына сәйкес жасалатын, дауды реттеу туралы келісімнің талаптарын келісу;
15) таратылатын банктің борышкерлерінен берешекті өндіріп алу және таратылатын банктің активтерін қайтару жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыратын заңды тұлғалармен жасалатын мәмілелерді келісу;
16) таратылатын банктің меншікті мүлкін қайта бағалау жүргізу мәселесін келісу;
17) кепіл жоғалған және (немесе) қосымша кепіл берілген жағдайларда, осындай шешім қабылданған күні белгіленген бағалау құны бойынша мүлікті кепілге қабылдау туралы тарату комиссиясы қабылдаған шешімді келісу;
18) әрбір жеке дебитордан берешекті өндіріп алу рәсіміне арналған жалпы шығындар оның берешек сомасынан асатын жағдайларда, таратылатын банк дебиторларының 2 (екі) айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде дебиторлық берешек сомаларын есептен шығару туралы тарату комиссиясы қабылдаған шешімді келісу.
116. Кредиторлар комитетінің отырысы хаттамамен ресімделеді. Кредиторлар комитетінің шешімі жай көпшілік дауыспен қабылданады.
Кредиторлар комитеті отырысы хаттамасының көшірмесін тарату комиссиясы кредиторлар комитетінің отырысы өткізілген күннен бастап 10 (он) жұмыс күнінен кешіктірмей уәкілетті органға ұсынады.
117. Тарату комиссиясы қалыптастырған кредиторлар комитетінің құрамы болмаған немесе кредиторлар комитеті өздерінің функциялары мен өкілеттіктерін жүзеге асырмаған кезде, Қағидалардың 115-тармағының 7), 8), 9), 10), 11), 12), 13), 14), 15), 16), 17) және 18) тармақшаларында көзделген шешімдерді қабылдау өкілеттіктерін тарату комиссиясы дербес жүзеге асырады.
Тарату комиссиясының шешімі тарату комиссиясының хаттамасымен ресімделеді.
118. Уәкілетті органның келісімі бойынша кредиторлар комитеті болмаған кезде тарату комиссиясының төрағасы (қажет болған жағдайда) таратылатын банк кредиторларының жалпы жиналысын өткізеді.
7-тарау. Таратылатын банктің активтерін басқару және мүлкін сату тәртібі
1-параграф. Таратылатын банктің активтерін түгендеу және оларды басқару
119. Таратылатын банктің активтеріне банктің меншікті мүлкі, заңды және жеке тұлғаларға берілген қарыздар, ақша, валюталық және өзге де құндылықтар, бағалы қағаздар, талап ету құқықтары, жылжымалы және жылжымайтын мүлік, материалдық емес активтер, материалдық қорлар және басқа активтер, оның ішінде таратылатын банкке тиесілі емес, бірақ бухгалтерлік есепте тұрған мүлік және қандай да бір себептермен ескерілмеген мүлік, сондай-ақ тарату массасын қалыптастыру үшін негіз құрайтын банктің басқа талаптары кіреді.
120. Тарату комиссиясы таратылатын банктің мүлкін (активтерін), кредиттік және өзге де шарттарын түгендеуді, сондай-ақ дербес шоттарды баланстық шоттармен, баланстық шоттардағы және меморандум шоттарындағы қалдықтарды ол тағайындалған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күннен кешіктірмей салыстырып тексеруді жүргізеді.
121. Түгендеу соттың банкті мәжбүрлеп тарату туралы шешімі күшіне енген күнгі жағдай бойынша немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалын банктік лицензиядан айырған күнгі жағдай бойынша жүргізіледі.
122. Мүліктің немесе мүлікке құқықтардың нақты болуын тексеруді тарату комиссиясы (бұдан әрі – Комиссия) төрағасының бұйрығына сәйкес құрылатын түгендеу комиссиясының мүшелері түгенделетін мүліктің жоғалуынан (зақымдануынан) келтірілген зиян үшін толық материалдық жауапкершілік туралы шарттар жасалған тұлғалардың (бар болған жағдайда) қатысуымен (бұдан әрі – материалдық жауапты тұлғалар) жүргізеді.
Түгендеу комиссиясының құрамына тарату комиссиясының мүшелері, таратылатын банктің қызметкерлері, сондай-ақ қызмет көрсету шарттары бойынша тартылған адамдар енгізіледі. Таратылатын банктің қызметкерлерімен немесе қызмет көрсету шарты бойынша тартылған тұлғалармен толық материалдық жауапкершілік туралы шарттар жасалады.
Түгендеу актілерінде бухгалтерлік есептің деректері бойынша таратылатын банктің мүлкі туралы нақты мәліметтер банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі күшіне енген күнгі немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалын банктік лицензиядан айырған күнгі таратылатын банктің шоттары бойынша қалдықтар ведомосінің кіріс қалдықтарына сәйкес келеді.
123. Түгендеу нәтижелері бойынша активтердің әр түрі бойынша акт және түгендеу нәтижелері туралы жиынтық акт жасалады. Түгендеу актісі электрондық нысанда және қағаз тасымалдағышта уәкілетті органға жіберіледі.
Түгендеу актілері мен түгендеу қорытындылары туралы жиынтық акт нөмірленеді, тігіледі және соңғы парақтың сыртқы бетіне нөмірленген парақтардың санын цифрлармен және жазумен көрсете отырып, Комиссия төрағасының қолымен бекітіледі. Комиссия төрағасының қолы таратылатын банктің мөрімен бекітіледі.
124. Түгендеу барысында мүліктің жетіспеушілігі анықталған жағдайда тарату комиссиясының төрағасы уәкілетті органға мүлікті түгендеу аяқталған күннен бастап күнтізбелік 60 (алпыс) күннен кешіктірмей жетіспейтін мүлікті іздеу және қайтару бойынша жүргізілген және жоспарланған іс-шараларды қамтитын жетіспеушілікпен жұмыс жөніндегі жоспарды ұсынады.
Тарату комиссиясы жетіспейтін мүлікті іздеуге, анықтауға және қайтаруға, сондай-ақ жетіспеушілікке кінәлі адамдарды жауапқа тартуға бағытталған шараларды қабылдайды.
Тарату комиссиясы таратылатын банктің бұрынғы басшыларына, материалдық жауапты тұлғаларға, басқарушы компанияларға, жалға берушілерге, жалға алушыларға, ұйымдарға және жетіспейтін мүлік туралы ақпараты бар немесе болуы мүмкін тұлғаларға жазбаша сұратулар жібереді.
Жетіспейтін мүліктің орналасқан жерін анықтауға мүмкіндік беретін ақпарат болмаған кезде тарату комиссиясы құқық қорғау органдарына жүгіну үшін негіздердің бар-жоғын айқындайды, қажетті құжаттарды жинау және жүйелеу бойынша жұмыс жүргізеді, өтініштерді дайындайды және құқық қорғау органдарына жібереді.
125. Түгендеу барысында анықталған нақты бар мүліктің бухгалтерлік есеп деректерімен алшақтықтарын жою мыналарға сәйкес жүргізіледі:
1) жаңадан анықталған мүлік (оның ішінде таратылатын банктің бухгалтерлік есебінде көрсетілмеген мәмілелерді жасау нәтижесінде меншік құқығы туындаған мүлік және талап ету құқықтары) кіріске алуға жатады;
2) мүліктің кем шығуы (оның ішінде қаржы ұйымының бухгалтерлік есебінде көрсетілмеген мәмілелерді жасасу нәтижесінде мүліктің және (талап ету) құқықтардың шығарылуымен байланысты), оның туындауына кінәлі адамдар анықталмаған немесе осы тұлғалардан көрсетілген кем шығуды (залалдардың орнын толтыруды) өндіріп алу туралы сот бас тартқан жағдайда, кредиторлар комитеті бекіткен есептен шығару туралы актінің негізінде таратылатын банктің шоттарынан есептен шығаруға жатады.
126. Несиелік және басқа да дебиторлық берешекті түгендеу актіде көрсетілетін дебиторлық берешекті растайтын құжаттарды (шарттар және өзге де құжаттар) анықтаудан тұрады.
Дебиторлық берешектің болуын растайтын құжаттар болмаған жағдайда, осы берешек мүліктің жетіспеуі ретінде ескеріледі.
127. Қаржы ұйымдарында және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде ашылған банк шоттарындағы қалдықтарды түгендеу кезінде бухгалтерлік есеп деректері жоғарыда көрсетілген ұйымдардан алынған үзінді- көшірмелердің деректерімен банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген күнгі немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалына банктік лицензиядан айырған күнгі шоттар бойынша салыстырылады.
128. Бағалы қағаздарды түгендеу бухгалтерлік есептің тиісті шоттарында есепте тұрған бағалы қағаздар санының қалдықтарын банктің банк лицензиядан айырған және банкті мәжбүрлеп тарату туралы сот шешімі заңды күшіне енген күнге немесе уәкілетті орган Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалын банктік лицензиядан айырған күнге орталық депозитарийден алынған үзінді- көшірмелердің деректерімен салыстырып тексеруді білдіреді.
129. Негізгі құралдарды түгендеу олардың нақты болуын анықтау мақсатында жүзеге асырылады.
Жылжымайтын мүлікке және автокөлік құралдарына түгендеу жүргізу кезінде осы объектілерге меншік құқығын растайтын құжаттардың болуы тексеріледі.
130. Негізгі құралдарды және мүліктің басқа да түрлерін түгендеу актілерінде үшінші тұлғалардың сақтауындағы, банк жалға берген мүлік, сондай-ақ өзге де белгіленген фактілер жеке көрсетіледі.
131. Қоймадағы және пайдалануға берілмеген тауарлық-материалдық қорлар әрбір затты қараумен, оларды сақтау орындары бойынша түгенделеді.
132. Материалдық емес активтерді түгендеу кезінде материалдық емес активтердің бухгалтерлік есеп шоттарында көрсетілуі және банктің оларды пайдалану құқығын растайтын құжаттардың болуы тексеріледі.
133. Уақытша әкімшіліктен таратылатын банктің тарату комиссиясы қабылдайтын мүлкінің көлемін ескере отырып түгендеу жүргізу кезінде, сондай-ақ тарату комиссиясы төрағасын, бухгалтерлік қызмет басшысын, материалдық жауапты адамдарды ауыстыру кезінде уәкілетті органмен келісім бойынша түгендеу жүргізу мерзімі тарату комиссиясы төрағасының бұйрығымен белгіленген түгендеуді аяқтау мерзімі аяқталатын күнге дейін күнтізбелік 10 (он) күннен кешіктірмей уәкілетті органға ұсынылған дәлелді қорытындыны қоса бере отырып, түгендеу жүргізу мерзімін ұзарту туралы тарату комиссиясы төрағасы өтінішінің негізінде ұзартылады.
134. Таратылатын банктің түгендеу арқылы белгіленген барлық активтері, егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде өзгеше көзделмесе, тарату массасына енгізілуге тиіс. Тарату басында банктің балансына енгізілмеген және түгендеу барысында анықталған активтер таратылатын банктің аралық тарату балансына енгізілуге тиіс.
Түгендеу барысында анықталған мүліктің жетіспеушілігі аралық тарату балансына қосылады және жеке шотта ескеріледі.
135. Бухгалтерлік есеп деректерінің дұрыстығын қамтамасыз ету мақсатында тарату комиссиясы түгендеуді жылына кемінде бір рет, сондай-ақ міндетті түрде мынадай жағдайларда жүргізеді:
тарату комиссиясының төрағасы, бухгалтерлік қызметінің басшысы, материалдық жауапты адамдары ауысқан кезде;
мүлікті ұрлау немесе теріс пайдалану, сондай-ақ бүлдіру фактілері анықталған кезде;
табиғи апаттар, өрт, авариялар немесе төтенше жағдайлардан туындаған басқа да төтенше жағдайларда.
Түгендеу кезінде тарату комиссиясы кепіл мүлкіне, оның ішінде банктің кепіл мүлкіне ауыртпалықтарының болуы тұрғысынан тіркеу органдарымен салыстыруды жүзеге асыру арқылы мониторинг жүргізеді.
Электрондық нысандағы және қағаз тасымалдағыштағы түгендеу нәтижелері түгендеу аяқталғаннан және қабылдау-тапсыру актілеріне қол қойылғаннан кейін (тарату комиссиясының төрағасы, бухгалтерлік қызмет басшысы, материалдық жауапты адамдар ауысқан жағдайда) 10 (он) жұмыс күні ішінде уәкілетті органға жіберіледі.
2-параграф. Таратылатын банктің дебиторларымен жұмыс
136. Банктегі тарату процесінің басталуы банктің дебиторлық берешегінің барлық түрлері бойынша тұрақсыздық айыбын және сыйақыны есептеуді тоқтату үшін негіз болып табылмайды.
Банктің дебиторлық берешегі бойынша тұрақсыздық айыбын және сыйақыны есептеу Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес және дебитор мен банк арасында жасалған шартта көзделген жағдайларда жүзеге асырылады.
137. Провизияларды есептеу халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және (немесе) уәкілетті органмен келісілген банктің ішкі құжаттарына сәйкес жүзеге асырылады.
138. Дебиторлық берешекті сот тәртібімен өндіріп алу Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
139. Тарату комиссиясы дебиторлық берешекті есептеуді сотқа талап арыз берген күні дебитор мен банк арасында жасалған шарттардың талаптарын негізге ала отырып, таратылатын банктің уәкілетті органдары сыйақы және (немесе) күнтізбелік 90 (тоқсан) күннен астам мерзімі өткен берешекке тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) есептеуді тоқтата тұру туралы шешім қабылдаған сәтте болған қарыздар бойынша бұған дейін қабылдаған шешімдерін ескере отырып жүзеге асырады.
Сотқа талап арыз берілген күннен бастап дебиторлық берешек бойынша сыйақыны, тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу кредиторлар комитетінің келісімінсіз тоқтатыла тұрады.
Заңды күшіне енген сот актілері бойынша атқарушылық құжаттарды тарату комиссиясы оларды алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде сот актісін мәжбүрлеп орындату үшін жеке сот орындаушыларының Республикалық немесе өңірлік палатасына жібереді.
Тарату комиссиясы атқарушылық құжаттарды мәжбүрлеп орындауға бағытталған шаралардың уақтылы қабылдануын бақылауды жүзеге асырады.
140. Сот талқылауы барысында немесе атқарушылық іс жүргізу шеңберінде татуластыру рәсімдерін қолдана отырып, дауды реттеу туралы өтініш мәлімделген жағдайда, тарату комиссиясы мынадай талаптар сақталған кезде бітімгершілік келісім, дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісім немесе дауды партисипативтік рәсім тәртібімен реттеу туралы келісімдер (бұдан әрі – дауды реттеу туралы келісім) жасасу туралы мәселені қарайды:
дебитордың қаржылық жағдайы дебиторлық берешекті дауды реттеу туралы келісімде көзделген тәртіппен және мерзімдерде өтеуге мүмкіндік береді;
дауды реттеу талаптары таратылатын банктің қаржылық жағдайының нашарлауына әкеп соқпайды
дауды реттеу туралы келісім шеңберінде дебиторлық берешекті өтеу мерзімі дебитор-жеке тұлғалар үшін - 30 (отыз) айдан, дебитор-заңды тұлғалар үшін - 24 (жиырма төрт) айдан аспайды;
банк дебитордың міндеттемелерін орындау есебіне бұрын қабылдаған қамтамасыз ету (бар болған жағдайда) өзгеріссіз сақталады; сот орындаушысы дебиторға қатысты атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету шараларын қабылдаған мүлік (бар болған жағдайда) дауды реттеу туралы келісім талаптарының орындалуын қамтамасыз ету ретінде тарату комиссиясына кепілге беріледі;
дауды реттеу туралы келісімнің талаптары таратылатын банк алдындағы дебиторлық берешекті есептен шығаруды көздемейді.
Осы тармақта көзделген талаптарды іске асыру мақсатында тарату комиссиясының төрағасы кепіл мүлкі шарттарын жасасады. Дебитормен жасалатын дауды реттеу туралы келісім бойынша берешекті өтеу дауды реттеу туралы келісімде көзделген берешекті өтеудің бүкіл мерзімі ішінде ай сайын тең төлемдермен жүзеге асырылады.
Дауды реттеу туралы келісімге тарату комиссиясының төрағасы кредиторлар комитетімен оның талаптарын келіскеннен кейін қол қояды.
Егер сот актісін мәжбүрлеп орындау сатысында дебитор өзіне кредиторлар комитетімен келісілген дауды реттеу туралы келісімнің талаптары бойынша дебиторлық берешекті өтеуді жүргізуге, сондай-ақ жеке сот орындаушысының атқарушылық құжатты орындау бойынша нақты жұмсаған шығыстарын өтеуге міндеттеме алған жағдайда, тарату комиссиясы борышкермен дауды реттеу туралы келісім жасасуға байланысты атқарушылық іс жүргізуді тоқтата туралы сот орындаушысына жүгінуге құқылы. Атқарушылық құжаттар банкте сақталады.
141. Тарату комиссиясы дауды сотқа дейінгі реттеу шеңберінде жеке (дара кәсіпкерлерді қоса алғанда) және заңды тұлғаларға (шағын және орта бизнес субъектілері) берілген қарыздар, сондай-ақ қарызды пайдаланудан туындаған дебиторлық берешек бойынша тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептен шығару туралы шешім қабылдайды:
1) тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұлды) есепке алмағанда, дебиторлық берешек сомасынан 70 (жетпіс) және одан да көп пайыз мөлшерінде борыш сомасын біржолғы өтеген кезде – 100 (жүз) пайыз мөлшерде;
2) тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұлды) есепке алмағанда, дебиторлық берешек сомасынан 70 (жетпіс) пайыздан кем мөлшерде борыш сомасын біржолғы өтеген кезде - борышкер өтеуге жоспарлаған соманың пайыздық қатынасына мөлшерлес мөлшерде.
Бұдан әрі тарату комиссиясы қарызды және дебитор тарапынан қарызды пайдаланудан туындаған дебиторлық берешекті біржолғы толық өтеу шартымен тұрақсыздық айыбы (айыппұлды, өсімпұлды) толық көлемде есептен шығару туралы шешім қабылдайды.
Тарату комиссиясы бұрын қаралған және тарату комиссиясының оларды қанағаттандыру туралы кредиторлар комитетімен келісілген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептен шығару туралы шешімдері бойынша қайталама өтінішхаттарды қарамайды және қанағаттандырмайды.
142. Тарату комиссиясының Қағидалардың 141-тармағында көрсетілген қарыздар бойынша есептелген тұрақсыздық айыбын (өсімпұлды) есептен шығару және (немесе) банктік кепілдіктер бойынша тұрақсыздық айыбын (өсімпұлды) есептен шығару туралы шешімдер қабылдауы үшін дебиторлар тиісті өтінішхат береді.
143. Тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептен шығару туралы өтінішхат, оның ішінде дауды сотқа дейін реттеу кезінде тарату комиссиясының шешім қабылдауы үшін объективті негіздерді қамтиды, олар мына талаптардың біріне немесе бірнешеуіне сәйкес келеді:
1) заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер үшін:
бизнесті жүргізудің қатарынан 6 (алты) айдан астам, қызметтен түскен кірістің, берешекті 50 (елу) және одан да көп пайызға өтейтін екінші деңгейдегі банктерде ашылған банктік шоттардағы ақшаның болмауы;
екінші деңгейдегі банктерде ашылған шоттарда тыйым салудың болуы;
кепіл мүлкінің жоғалуын және (немесе) зақымдануын растайтын құжаттардың болуы;
алынатын табыс көзі болып табылатын мүліктің жоғалуын және (немесе) зақымдануын растайтын құжаттардың болуы;
борышкердің қаржылық жағдайының нашарлауын растайтын өзге де құжаттар;
2) жеке тұлғалар үшін:
берешекті 50 (елу) және одан да көп пайызға өтейтін екінші деңгейдегі банктерде ашылған банктік шоттарда қатарынан 6 (алты) айдан астам ақшаның болмауы;
кепіл мүлкінің жоғалуын және (немесе) зақымдануын растайтын құжаттардың болуы;
соңғы қатарынан 6 (алты) ай ішінде жұмысынан айрылғандығын және табыстың жоқтығын растайтын құжаттар;
асыраушысынан айрылғандығын растайтын құжаттар;
борышкердің немесе оның отбасы мүшесінің мүгедектігін растайтын құжаттар;
борышкердің қаржылық жағдайының нашарлауын растайтын өзге де құжаттар.
Өтінішхаттарға растайтын құжаттар (мемлекеттік органдардың ресми жауаптары, фотосуреттер, ағымдағы шоттардан үзінді көшірмелер, банктермен хат алмасу, тәуелсіз бағалау компаниясы (кепіл мүлкі болған кезде) жүргізген кепіл мүлкін бағалау туралы есеп және басқа да растайтын құжаттар) қоса беріледі.
144. Тарату комиссиясы өтініш берілген күні:
1) кепілмен қамтамасыз ету бағалау құны бойынша есептелген сыйақы мен тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есепке ала отырып, қарызды 2 (екі) және одан да көп есе өтейтін болса;
2) борышкерге қатысты таратылатын банктің мүддесі үшін берілген қарыздар бойынша қылмыстық талқылау жүргізілетін болса;
3) борышкерге қатысты таратылатын банктің пайдасына дебиторлық берешекті өндіріп алу туралы заң күшіне енген орындалмаған сот шешімі болса.
145. Дебиторлық берешек қарыздары бойынша есептелген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) кейіннен есептен шығара отырып, есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) есепке алынбай таратылатын банк алдындағы дебиторлық берешектің 100 (жүз) пайызынан аз мөлшерде борыш сомасын біржолғы өтеу туралы шешімді тарату комиссиясы таратылатын банктің кредиторлар комитетімен келісім бойынша қабылдайды және банк шартына қосымша келісімге қол қою арқылы таратылатын банктің ішкі кредиттеу қағидаларына сәйкес ресімделеді.
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) есепке алынбай таратылатын банк алдындағы дебиторлық берешек сомасы толығымен біржолғы өтелген кезде міндеттемелерді тоқтату туралы тарату комиссиясының шешімі тарату комиссиясы төрағасының өкімімен ресімделеді.
Берешектің толық өтелгені жөніндегі ақпаратты тарату комиссиясы кредиттік бюроға Қазақстан Республикасының кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен береді.
146. Қағидалардың 141, 142, 143, 144 және 145-тармақтарының ережелері берілген банктік қарыздар бойынша тең қарыз алушыларға, кепіл берушілерге және кепілгерлерге қолданылады.
3-параграф. Таратылатын банктің мүлкін жалға беру тәртібі
147. Таратылатын банктің мүлкін өткізгенге дейін тарату шығыстарын барынша азайту мақсатында банктің тарату комиссиясы таратылатын банктің мүлкін, оның ішінде атқарушылық іс жүргізу шеңберінде заңды күшіне енген сот актілеріне сәйкес банктің тарату комиссиясы қабылдаған, сондай-ақ меншік құқығы белгіленген тәртіппен банкке тіркелген банкке келтірілген зиянды өтеу есебіне алынған мүлікті жалға беру мәселелерін қарайды.
148. Мүлікті жалға беруден алынған ақша тарату массасына жіберіледі.
Мүлікті жалға беру тарату комиссиясының оны өткізу жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыруын тоқтата тұрмайды.
Тарату комиссиясының жалдау шартын жасасуы жалға алушының тарату комиссиясының бірінші талап етуі бойынша мүлікті босатуға (қайтаруға) және жалға алынған мүлікті қосалқы жалдауға (қосалқы жалға) беру мүмкін еместігі бойынша шектеулерді қабылдауға келісімі болған кезде жүзеге асырылады.
149. Жалға алушыны таңдауды банктің тарату комиссиясы тендер өткізу арқылы жүзеге асырады, оның нәтижелері бойынша жалға алудың ең жақсы шарттарын ұсынған тұлғаға артықшылық беріледі.
150. Тендер өткізу туралы хабарландыру тендер өткізілетін күнге дейін күнтізбелік 30 (отыз) күн бұрын таратылатын банктің ресми интернет-ресурсында жарияланады.
Тендер өткізу туралы хабарландыруда:
1) тендерді өткізу күні, орны және уақыты;
2) таратылатын банктің атауы;
3) жалға берілетін мүліктің сипаттамасы;
4) өтінімдерді қабылдау орны, уақыты және мерзімі;
5) тендерлік құжаттаманы және қосымша ақпаратты алуға болатын телефондар, мекенжайлар қамтылады.
151. Тендерлік құжаттамада мынадай мәліметтер қамтылады:
1) хабарландыруда көрсетілген ақпарат;
2) жалға берілетін мүлікпен танысу күні, уақыты және орны;
3) жалдау ақысын төлеу шарттары;
4) олардың негізінде тендер жеңімпазы анықталатын критерийлер;
5) жалдау шартының жобасы.
152. Тендерге қатысуға таратылатын банктің бұрынғы басшы қызметкерлері, таратылатын банктің кредиторлары болып табылатын тұлғалар, сондай-ақ банктің тарату комиссиясының төрағасы, мүшелері, тартылған қызметкерлері жіберілмейді.
153. Егер тендерге екіден кем қатысушы қатысса, тендер өтпеді деп есептеледі.
Тендер өткізілмеді деп танылған жағдайда тарату комиссиясы тендердің жалғыз қатысушысымен жалдау шартын жасасу туралы мәселені қарайды.
4-параграф. Таратылатын банктің мүлкін сату және активтеріне билік ету тәртібі
154. Тарату комиссиясы "Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес бағалау қызметін жүзеге асыратын бағалаушыны (бұдан әрі – Бағалаушы) тарта отырып, таратылатын банктің мүлкін бағалауды жүргізеді.
155. Тарату комиссиясы бір мезгілде барлық мүлікке не мүліктің бір бөлігіне бағалау жүргізеді.
156. Таратылатын банктің баланстық құнына қарамастан, оның барлық мүлкін бағалау үшін бағалаушыны таңдау бағалау компанияларынан олардың қызметтеріне баға ұсыныстарын қарау жолымен жүзеге асырылады. Бағалау компанияларынан алынған баға ұсыныстарының нәтижелері бойынша неғұрлым тиімді шарттарды (көрсетілетін қызметтер үшін төлем мөлшері, бағалау жүргізу мерзімдері, бағалаушыда филиалдық желінің болуы және өзге де талаптар) ұсынған бағалаушыға артықшылық беріледі. Баға ұсынысын беру талаптарын банктің тарату комиссиясының төрағасы айқындайды және таратылатын банктің ресми интернет-ресурсында жарияланады.
Бір-біріне қатысты үлестес бағалаушылар баға ұсыныстарын бере алмайды.
157. Таратылатын банктің алдындағы берешекті өтеу есебіне, оның ішінде сот шешімін орындау есебіне мүлікті беру кредиторлар комитетінің келісімі бойынша бағалау туралы есеп болған кезде жүзеге асырылады.
158. Уәкілетті орган банкін, Қазақстан Республикасының бейрезидент банкінің филиалын банктік лицензиядан айырғанға дейін орын алған, банктік банк лицензиядан айырғанға дейін орындалуы және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен құжаттамалық ресімделуі аяқталмаған таратылатын банктің қатысуымен жасалған мәмілелер өтпеді деп есептеледі.
159. Қағидалардың 160-тармағында көрсетілген активтерді аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімі бекітілгенге дейін қайтару кезінде тарату комиссиясы:
1) тарату конкурстық массасына енгізілмейтін активтерді басқа банкке аудару үшін түгендеу;
2) беру күніне берілетін активтердің сомаларын салыстырып тексеру жүргізеді, оның нәтижелері бойынша тиісті акт жасалады. Активтердің басқа банкке берілетін сомасы таратылатын банктің сақтау және есепке алу үшін алған активтерінің сомасына тең болуы тиіс;
3) активтерді (ақшаны) басқа банкке аудару туралы шарт жасау және активтерді аудару туралы шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын активтерді қабылдау-өткізу актісін жасайды.
160. Банктер туралы заңның 116-бабында бірінші бөлігінің 1), 2) тармақшаларында көрсетілген кепілдік мүлікті және бөлінген активтерді аралық тарату балансы мен кредиторлар талаптарының тізілімі бекітілгенге дейін қайтару кезінде тарату комиссиясы:
1) ипотекалық облигацияларды ұстаушылардың өкіліне кепілдік мүлікті және ипотекалық облигациялар бойынша қамтамасыз ету болып табылатын бөлінген активтерді беру туралы шарт жасасады;
2) Қазақстан Республикасының ипотека туралы заңнамасына сәйкес ипотекалық қарыздар бойынша талап ету құқықтары болып табылатын ипотекалық қарыз шарттарын (ипотекалық куәліктерді қоса алғанда), сондай-ақ ипотекалық шарттарды және берілетін кепіл мүлкіне құқық белгілейтін барлық құжаттарды ипотекалық облигацияларды ұстаушылардың өкіліне береді;
3) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес ипотекалық шарт бойынша талап ету құқығын ипотекалық облигацияларды ұстаушылардың өкіліне береді;
4) ипотекалық куәлігінде ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкілінің пайдасына тапсыру жазбасын жүргізеді. Бұл ретте тапсыру жазбасында ипотекалық куәлігі бойынша құқықтар тапсырылатын ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкілінің аты нақты және толық көрсетілуге тиіс. Ипотекалық куәлігіндегі және ипотекалық шартындағы бланктік тапсыру жазбалары жарамсыз болып саналады.
Ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкіліне ипотекалық куәлігі бойынша құқықтарды тапсыру онымен келешекте оған негізгі міндеттеме бойынша құқықтарды да тапсыратынын көрсетеді. Ипотекалық куәлігінің және ипотекалық шарттың заңды иесі кепілдік ұстаушы мен кредитордың негізгі міндеттеме бойынша құқықтарын қоса алғанда, оның мазмұнынан туындаған барлық құқықтарды иеленеді;
5) тапсыру күніне тапсырылатын ипотекалық заемдардың мөлшерін (нақтылы өтелген берешек сомалары бойынша және өтелмеген берешек қалдықтары бойынша) салыстырып тексеру жүргізеді. Ипотекалық заемдар бойынша талап ету құқығы ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкіліне негізгі борыш, сыйақы, осы ипотекалық заемдар бойынша айыппұл, өсімпұлды қоса алғандағы сомаға тапсырылады;
6) ипотекалық облигациялар шығарылымының көлемі мен банк берген жиынтық сомасы арасында айырма пайда болған жағдайда ипотекалық облигациялар ұстаушылардың өкілін ипотекалық облигациялар бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ипотекалық қарыздар бойынша жетпеген соманы мойындағаны туралы және осы берешек соманы кредиторлардың талап ету тізілімінің сегізінші кезек тобына енгізетіні туралы хабардар етеді;
7) ипотекалық қарыздар бойынша талап ету құқығын тапсырған кезде әрбір дебиторды жазбаша оның қарыз бойынша міндеттемелерін басқа тұлғаға тапсырғаны туралы хабардар етеді.
Егер дебитор ипотекалық қарыздар бойынша талап ету құқығы ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкіліне ауыстырылғаны туралы жазбаша хабардар етілмесе банк алдындағы міндеттемелерін орындау ипотекалық облигациялар ұстаушылардың өкілі орындауы тиіс деп танылады.
Тарату комиссиясының ипотекалық облигациялар бойынша қамтамасыз ету болып табылатын кепіл мүлікті және бөлінген активтерді ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкіліне тапсырғаннан кейін ипотекалық облигациялар ұстаушылар өкілдері мен ипотекалық облигациялар ұстаушылары арасындағы қатынас Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар рыногы туралы қолданыстағы заңнамасымен реттеледі.
161. Тарату комиссиясы банктік қарыз шарттарды өтеу нақтылығы мен перспективалары, борышкерлердің мүліктік жағдайы мәніне талдау жасайды және кредиттік топтаманы қалыптастырады. Тарату комиссиясы банктің уәкілетті органдарының шешімдерін банктің уәкілетті органдарының қабылдаған шешімдерін банктің банктік лицензиядан айырылған күнге дейін соңғы 2 (екі) ай ішіндегі бухгалтерлік есеп деректерімен салыстыра отырып, банктік қарыз шарттары бойынша сатуды немесе құқықты (талап етуді) басқаға беру мәніне салыстырып тексеру жүргізеді.
Кредиттік топтамаларды қалыптастыру мыналарды:
қарыз түрін;
кредит беру мерзімін;
қамтамасыз ету түрлерін;
берешектің мөлшерін;
қарыз беру өңірін (орнын);
сот талқылауларының және/немесе атқарушылық іс жүргізудің болуын;
сыйақы мөлшерлемелерін;
мерзімі өткен күндер санын;
қарыз валютасын ескере отырып жүзеге асырылады.
Тарату комиссиясы қалыптастырылған кредиттік топтама бойынша иеліктен шығаруды немесе құқықтарды (талаптарды) басқаға беруді банктің кредиторлар комитетімен келісе отырып, иеліктен шығарғанға немесе құқықты (талапты) басқаға бергенге дейін 6 (алты) айдан аспайтын кезеңге бағалаушы айқындаған, таратылатын банк алдындағы қарыз алушының міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету болып табылатын мүлік құнының бағалауын ескеріп жүргізеді.
Тарату комиссиясы қалыптастырылған кредиттік топтама бойынша иеліктен шығаруды немесе құқықтарды (талаптарды) басқаға беруді Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша қалыптастырылған кредиттік топтама бойынша баға ұсыныстарын сұрату туралы хабарландыруды банктің интернет-ресурсында жариялау арқылы жүргізеді.
Төлемді бөліп төлеу түрінде төлеу талабымен қалыптастырылған кредиттік топтама бойынша иеліктен шығаруды немесе құқықтарды (талаптарды) басқаға беруді банктің кредиторлар комитеті айқындайды.
Қалыптастырылған кредиттік топтаманың иеліктен шығару немесе құқықтарын (талаптарын) басқаға беру бойынша төлемді бөліп төлеу мерзімі 24 (жиырма төрт) айдан аспайды. Төлемді бөліп төлеу түрінде төлеу талаптары туралы ақпарат және осындай бөліп төлеудің мерзімі тарату комиссиясы жариялайтын баға ұсыныстарын сұрату туралы хабарландыруда көрсетіледі.
Әлеуетті сатып алушылар баға ұсыныстарын сұрату туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде "Қатаң конфиденциалды" белгісі бар баға ұсынысын жібереді.
Тарату комиссиясы әлеуетті сатып алушыларға қосымша ақпаратты құпиялылықты сақтау және қалыптастырылған кредиттік топтама бойынша иеліктен шығару немесе құқықтарды (талаптарды) басқаға беру мүмкіндігін қарауға байланысты алынған ақпаратты жарияламау туралы келісімге қол қойылғаннан кейін ғана береді.
Кредиттік топтама бойынша иеліктен шығарудың немесе құқықтарды (талаптарды) басқаға берудің ең жоғары құнын ұсынған тұлға әлеуетті сатып алушы деп танылады.
Тарату комиссиясы әлеуетті сатып алушының баға ұсынысы келісілмеген жағдайда әлеуетті сатып алушыға қалыптастырылған кредиттік топтама бойынша иеліктен шығарудан немесе құқықтарды (талаптарды) басқаға беруден бас тартады.
162. Таратылатын банктің алдындағы мерзімі өткен берешегін, оның ішінде банктің банк лицензиясынан айырылған күннен бастап құралған тұрақсыздық айыбы (айыппұл және өсімпұл) толық өтеген жағдайда, қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен мүдделерін қорғау шеңберінде тарату комиссиясы таратылатын банктің клиентінің өтінішхаты бойынша кредиттік бюроға ұсынылатын ақпаратқа түзету енгізеді.
163. Таратылатын банктің бағалы қағаздарын сатуды тарату комиссиясы бағалы қағаздардың ұйымдастырылған немесе ұйымдастырылмаған нарығында Қазақстан Республикасының Бағалы қағаздар рыногы туралы заңнамада белгіленген тәртіпте жүзеге асырады.
Бағалы қағаздардың ұйымдастырылған нарығында айналыстағы таратылатын банктің бағалы қағазының (бір бірлігінің) құнын бағалау қор биржасының бағалы қағаздарының нарықтық бағаларының әдістемесіне сәйкес жүргізіледі. Мұндай бағалы қағаздарды көрсетілген әдістеме бойынша бағалау мүмкін болмаған не белгілі бір бағалы қағазға қатысты әдістеме болмаған жағдайда, олардың құнын бағалауды бағалаушы жүргізеді.
Таратылатын банкке меншік құқығында тиесілі бағалы қағаздарды нарықтық құны бойынша сатып алуға ниет еткен адамдар болмаған жағдайда, кредиторлар комитеті (кредиторлар комитеті болмаған кезде уәкілетті органмен келісім бойынша тарату комиссиясының төрағасы) бағалы қағаздардың әрбір түрі үшін құн, алайда оның соңғы бағалау құнының 50 (елу) пайызынан кем емес құн белгілейді. Өзгерген құны бар бағалы қағаздар ұйымдастырылмаған бағалы қағаздар нарығында ғана сатуға жатады.
164. Тарату комиссия төрағасының мүлікті сату туралы шешімін, сондай-ақ таратылатын банктің мүлкін сату жоспарын таратылатын банктің кредиторлар комитеті бекітеді.
Кредиторлар комитетінің құрамы бекітілгенге дейін тарату комиссиясы Қағидаларда көзделген тәртіппен уәкілетті органмен келісу бойынша мүлікті сатады.
Таратылатын банкте кредиторлар комитеті болмаған жағдайда, мүлікті сату туралы шешімді, сондай-ақ таратылатын банктің мүлкін сату Жоспарын тарату комиссиясының төрағасы бекітеді және оны уәкілетті органға жібереді.
165. Мүлікті сату сауда-саттық жасау Жоспарына сәйкес ашықтық, жариялылық және рұқсат беру қағидаттарын сақтай отырып жүзеге асырылады.
Тарату комиссиясы аукциондарды өткізу кезінде сауда-саттық жасау (ағылшын немесе голланд әдісі) әдістерін дербес таңдайды
166. Таратылатын банктің үйлері және ғимараттары, жылжымайтын мүліктің өзге де объектілері, олардың құнына қарамастан көлік құралдары, сондай-ақ мүліктің бір бірлігі үшін 100 (жүз) айлық есептік көрсеткіштен асатын бағалау құны бар таратылатын банктің өзге мүлкі тек қана жария сауда-саттық (аукцион) арқылы сатылуға жатады.
167. Бұрын жеке тұлғаның ипотекалық қарызы бойынша кепіл болып табылған, жеке және заңды тұлғалардан берешекті өндіріген кезде банктің меншігіне алынған таратылатын банктің мүлкін сатуды таратылатын банк мемлекеттік бағдарламаларды іске асыратын қаржы ұйымына, сондай-ақ оның бұрынғы меншік иесіне (жеке тұлғаға) атаулы сату арқылы бағалау құны бойынша аукцион өткізбей жүзеге асырады.
Мемлекеттік бағдарламаның талаптарына сәйкес келдмейтін мүлік Қағиаларға сәйкес сауда-саттықта сатылады.
168. Банктің 100 (жүз) айлық есептік көрсеткіштен аз бағалау құны бар жылжымалы мүлікін сату бағалау құнынан төмен емес баға бойынша жария сауда-саттық жүргізбей сатылады. Осы мүлікті бағалау құнынан төмен емес баға бойынша сатып алуға ниетті тұлғалар болмаған жағдайда, жылжымалы мүлік бағалау құнынан 50 (елуден) төмен емес баға бойынша.
Банктің құны 100 (жүз) айлық есептік көрсеткіштен төмен болатын жылжымалы мүлікін сату туралы ақпарат таратылатын банктің интернет-ресурсында сату бағасы, оның техникалық сипаттамалары (бар болған жағдайда) көрсетіле отырып орналастырылады.
169. Тазартылған қымбат металдардың құны Лондон қымбат металдар нарығы қауымдастығының (LBMA Gold Price) сату күніне белгіленген алтын бағасы бойынша айқындалады.
170. Таратылатын банктің мүлкін сату алдында дайындау шараларына мыналар жатады:
1) таратылатын банктің мүлкін қайта қарау құрылымдау (сегментация, шоғырландыру) жөніндегі ұсыныстарды дайындау және нәтижесінде объектіні сату анықталатын лоттарды қалыптастыру;
2) бағалаушыны таңдау және таратылатын банктің мүлкін бағалау жөніндегі іс-шараларды өткізу;
3) таратылатын банктің мүлкін сату туралы хабарландыруларды жариялау жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру;
4) таратылатын банктің мүлкін сату жоспарын кредиторлар комитетіне қарауға және бекітуге дайындау және ұсыну;
5) тартылатын жеке немесе заңды тұлғамен, оның ішінде электрондық аукциондарды ұйымдастырушымен сауда-саттық өткізу жөнінде қызмет көрсету туралы шарт жасау.
171. Сату жоспарында сату объектілері туралы ұсыныстар мен олардың жан-жақты сипаттамасы, бағалау құны, сатудың бастапқы (және сауда-саттықтың голландтық әдісіндегі ең төмен) бағасы, сауда-саттықты өткізу кезеңі мен әдісі туралы мәліметтер бар.
Аукционға бірінші рет қойылатын мүлікті сату сауда-саттықтың ағылшын әдісімен өткізіледі.
Сату жоспарына бағалау құны 100 (жүз) айлық есептік көрсеткіштен төмен мүлік кірмейді.
Мүлікті сату жоспарына енгізілетін өзгерістерді кредиторлар комитеті бекітеді, ол болмаған жағдайда тарату комиссиясының төрағасы бекітеді және уәкілетті органға жіберіледі Өзгертілген сату жоспары сатылатын лоттардың жаңартылған құрылымын және (немесе) олардың жаңа бастапқы (ең төменгі) бағасын қамтиды.
172. Тарату комиссиясы Қағидаларда белгіленген тәртіп бойынша тартылып отырған банктің мүлкін сатуды мынадай талаптар мен мақсаттарды негізге ала отырып жүргізеді:
1) сатылып отырған мүлікке осы өңірдегі осыған ұқсас мүлік түрлерінің нарықтық бағасынан кем емес баға белгілеу;
2) мүлікті ең жоғары бағамен сату;
3) мүлікті қалдырмай сатып жіберу кезіндегі жоғалтуды барынша азайту.
173. Сауда-саттықты ұйымдастырушы таратылатын банктің мүлкін сату туралы хабарландыруды аукцион өткізу күніне дейін кем дегенде күнтізбелік 10 (он) күн бұрын таратылатын банктің интернет-ресурсында қазақ және орыс тілдерінде жариялайды.
Аукцион ол туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күннен кешіктірілмей өткізіледі. Әрбір жеке аукционға жеке хабарландыру беріледі.
Таратылатын банктің мүлкін сату туралы хабарландыру қажет болған кезде, Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таралатын мерзімді баспасөз басылымдарында қазақ және орыс тілдерінде немесе мүліктің орналасқан жері бойынша жарияланады.
174. Сауда-саттықты өткізу туралы ақпараттық хабар төмендегілерді қамтиды:
1) сауда-саттықты өткізу күні, орны және уақыты;
2) таратылатын банктің сатуға қойылатын мүліктің атауы және тарату комиссиясының мекенжайы;
3) шығарылатын лоттардың сипаты (мазмұны);
4) әрбір лот бойынша сауда-саттықты өткізу әдісі;
5) сатуға қойылатын лоттардың бастапқы және ең төменгі бағасы (лоттың ең төмен бағасы сауда-саттықты голландтық әдісімен өткізген жағдайда көрсетіледі);
6) кепілдік беру жарнасының мөлшері, мерзімі және тәртібі, сатушының деректемелері;
7) өтінімдерді қабылдау орны, уақыты және мерзімі;
8) сату объектісімен таныстыру күні, уақыты мен орны;
9) сатып алынған объектісін сату бойынша ақы төлеу шарттары;
10) сауда-саттықты өткізу ережесімен танысуға және өзге ақпаратты алуға болатын телефондары мен мекенжайлары;
11) сатушының шешімі бойынша басқа қосымша ақпарат.
175. Сауда-саттықты ұйымдастырушы сауда-саттықты өткізгенге дейін әрбір қатысушыға оның тіркеген сәтте берілетін аукционға қойылатын әрбір лоттың жан-жақты сипаты бар аукциондық карта жасайды.
176. Ақпараттық хабарды жариялағаннан кейін сатушы барлық ниет білдірушілердің аукционды өткізу ережесі және ұйымдастыру туралы ақпаратқа және сату объектісіне еркін кіруін қамтамасыз етеді.
177. Сатушының функцияларына мыналар жатады:
1) кепілдік берілген жарналарын қабылдау;
2) аукционды өткізу барысына бақылауды жүзеге асыру;
3) сауда-саттық жеңімпаздарымен сатып алу-сату шартын жасау және оның орындалуын бақылау;
4) қатысушыларымен және сатып алушылармен есеп айырысуды жүзеге асыру.
178. Аукционға қатысуға Қағидаларда айқындалған тәртіппен тіркеуден өткен жеке және заңды тұлғалар жіберіледі.
Аукционға "Акционерлік қоғамдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 64-бабына және "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабына сәйкес таратылатын банкке қатысты немесе өзара үлестес әлеуетті сатып алушылар қатыстырылмайды.
Аукционға тарату комиссиясының төрағасы, мүшелері, тарату комиссиясының қызметкерлері, сондай-ақ олардың жақын туыстары, жұбайы (зайыбы), жұбайының (зайыбының) жақын туыстары болып табылатын адамдар қатыстырылмайды.
179. Таратылатын банктің аукцион арқылы сатылатын мүлігін сатып алуға ниет білдіруші тұлғалар кепілдік жарнасын енгізеді.
180. Аукционға қатысу үшін кепілдік жарнасы барлық таратылатын банктер үшін бірдей мөлшерде белгіленеді және әрбір сату объектісі бойынша оның бастапқы бағасының 5 (бес) пайызын құрайды.
181. Қатысушылардың мынадай міндеттемелерін қамтамасыз ету кепілдік жарнасы болып табылады:
1) сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамаға қол қою;
2) сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамаға сәйкес сатып алу-сату шартын жасау;
3) сатып алу-сату шарты бойынша міндеттемелерді тиісінше орындау.
182. Бір кепілдік жарнасы сауда-саттыққа қатысуға және кепілдік жарнасы енгізілген бір нақты лотты сатып алуға құқық береді.
183. Кепілдік жарнасын қатысушы не оның атынан Қағидалардың 178-тармағында көрсетілген тұлғаларды қоспағанда, кез келген басқа жеке немесе заңды тұлға енгізеді. Сатушы кепілдік жарнасын алушы болып табылады.
184. Сатушы мынадай жағдайларда:
1) аукционды өткізуге дейін кемінде 3 (үш) жұмыс күні бұрын оған қатысудан бас тартқанда;
2) сауда-саттық жеңімпазы сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамаға қол қоюдан не сатып алу-сату шартын жасаудан бас тартқанда;
3) қатысушы сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамаға оның нәтижелерімен келіспеуді негіздемей қол қоюдан бас тартқанда;
4) сатып алушы сатып алу-сату шарты бойынша міндеттемелерін орындамағанда немесе тиісінше орындамағанда;
5) егер қатысушы сауда-саттықтың ағылшын әдісінде бастапқы баға хабарланғаннан кейін немесе сауда-саттықтың голланд әдісінде ең төменгі бағаға жеткен кезде аукциондық нөмірін көтермеген болса, кепілдік жарнасын қайтармайды.
185. Қалған барлық жағдайда кепілдік жарналары аукцион басталған күннен бастап бес банктік күннен аспайтын мерзімде қайтарылады, ал егер ақша аукционнан кейін сатушының банк шотына түссе, онда олар түскен күннен бастап 5 (бес) банктік күн ішінде қайтарылады.
186. Аукцион қатысушыларын тіркеу ақпараттық хабар жарияланған күннен бастап өткізіледі және аукцион басталғанға дейін бір сағат қалғанда аяқталады.
187. Аукционға қатысушы ретінде тіркеу үшін құжаттар тізбесі мыналарды қамтиды:
1) белгіленген нысандағы аукционға қатысуға өтінім;
2) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлігі немесе "Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 1-тармағының 1), 3) және 4) тармақшаларында көзделген жеке басты куәландыратын өзге құжат (жеке тұлға үшін)";
3) кепілдік жарнасының енгізілуін растайтын төлем құжатының немесе кіріс ордердің көшірмесі;
4) сауда-саттыққа қатысушы өкілінің өкілеттігін растайтын құжат;
5) заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелуі туралы анықтаманың (заңды тұлға үшін).
188. Аукцион қатысушыларын тіркеу сатушы еркін нысанда жасайтын сауда-саттық қатысушыларын тіркеу журналында жүргізеді.
189. Тіркеуден өткен тұлға аукцион өткізілетін күнінде аукциондық нөміріне ауыстырылатын қатысушының билетін алады. Сауда-саттық барысында аукциондық номерін басқа тұлғасы пайдалануға тыйым салынады.
190. Аукционға қатысушы:
1) сауда-саттыққа өзі немесе өзінің өкілдері арқылы қатысады;
2) қосымша мәліметтерді, сауда-саттыққа шығарылатын сату объектісі бойынша нақтылауларды тегін алады;
3) сауда-саттықта сатылатын объектіні алдын ала қарайды;
4) өзінің құқығы бұзылған кезде сотқа жүгінеді;
5) Қағидалардың 184-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, кепілдік жарнасын қайтарып алады;
6) сатушыға бұл туралы жазбаша хабарлай отырып аукционға қатысуға өзінің өтінімін қайтарып алады.
191. Аукционға кіру билетін төлеген барлық ниет білдірушілер қатысады. Кіру билетінің құнын сатушы өзі айқындайды және ол бір билет үшін 1 (бір) айлық есептік көрсеткіштен аспайды.
Бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері, аукционға қатысушылар, уәкілетті органның және кредиторлар комитетінің өкілдері кіру билеттерін төлеуден босатылады.
192. Сатушы сауда-саттықты дайындаудың және оны өткізудің бүкіл кезеңінде:
1) сауда-саттыққа қатысушыларға қатысы бар ақпаратты жария етпейді;
2) Қағидалардың 187-тармағында атап көрсетілгендерді қоспағанда, аукционға қатысушылардан қатысушы ретінде тіркеу үшін қосымша құжаттарды талап етпейді.
193. Аукционды сауда-саттықты ұйымдастырушы өткізеді. Аукцион оны өткізу қағидаларын хабарлаудан басталады, онда сату объектісінің қысқаша сипаты, лоттың бастапқы (ең төменгі) бағасы, бағаны өзгерту қадамы және сауда-саттықты өткізу әдісі көрсетіледі.
Аукционды өткізу қағидаларын бұзған адамдар аукцион өткізу залынан шығарылады.
194. Сауда-саттықты ұйымдастырушы бағаны өзгерту қадамын сауда-саттық барысында сату объектісінің бастапқы бағасының бес пайызынан 10 (он) пайызына дейінгі шекте белгілейді.
195. Сауда-саттықты ұйымдастырушы аукцион картасында белгіленген тәртіпке қарамастан лоттарды сауда-саттыққа қою бірізділігі туралы шешім қабылдайды.
196. Аукционға бірнеше лоттар шығарған кезде әрбір лоттар бойынша сауда-саттықтың әртүрлі әдістер өткізуге рұқсат етіледі.
197. Сауда-саттық төменде сипатталған екі әдістің бірімен өткізіледі:
1) сауда-саттықты ұйымдастырушы лоттың бастапқы бағасын және бағаның өсу қадамын хабарлайтын сауда-саттықтың ағылшын әдісі. Сауда-саттыққа қатысушылар нөмірді көтере отырып бастапқы бағасын жоғарылатады, бірақ хабарланған қадамнан кем емес етіп жоғарылатады. Сауда-саттықты ұйымдастырушы лот бойынша сауда-саттыққа қатысатындардың аукциондық нөмірлерін хабарлайды, бағаны бекітеді және оны жоғарылатуды ұсынады. Лот бойынша сауда-саттық ұсынылған ең жоғары бағасына дейін барады. Сауда-саттықты ұйымдастырушы лоттың соңғы бағасын үш рет қайталайды және басқа көтерілген нөмірлер болмаған кезде балғамен ұрып сауда-саттық жеңімпазын атайды және осы лоттың сатылғаны туралы хабарлайды;
2) сауда-саттықты ұйымдастырушы бастапқы бағасын төмендету қадамын хабарлаумен жаңа бағаны хабарлай отырып, лоттың бастапқы және ең төменгі бағасын хабарлайтын сауда-саттықтың голланд әдісі. Сауда-саттықты ұйымдастырушы баға хабарланған кезде аукциондық нөмірін бірінші болып көтерген қатысушының нөмірін атайды, лоттың соңғы бағасын үш рет қайталайды және басқа көтерілген нөмірлер болмаған кезде балғамен ұрып сауда-саттық жеңімпазын атайды және осы лоттың сатылғаны туралы хабарлайды. Сауда-саттыққа қойылатын лоттың ең төменгі бағасы төмендетілмейді. Сауда-саттыққа голланд әдісі бойынша алғаш рет қойылып отырған лоттың ең төменгі бағасы тарату комиссиясы бағалаушыны тарта отырып белгілейтін оның соңғы бағалау құнының сексен пайызынан аз болмайды. Сауда-саттыққа голланд әдісі бойынша екінші рет және одан көп рет қойылып отырған лоттың ең төменгі бағасы тарату комиссиясы бағалаушыны тарта отырып белгілейтін оның соңғы бағалау құнының елу пайызынан аз болмайды.
Егер сауда-саттықты өткізу кезінде баға хабарланған сәтте екі немесе одан көп нөмір бір мезгілде көтерілген болса, сауда-саттықты ұйымдастырушы жеңімпазды айқындау сәтіне дейін белгіленген қадам шамасына бағаны көтере бастайды. Жарияланған қадам сауда-саттықта белгіленген қадамға тең болады. Егер бағаны көтерген кезде өз нөмірлерін бір мезгілде көтерген сауда-саттыққа қатысушы тұлғалардың ешқайсысы көтерілген бағасы бойынша мүлікті сатып алуға ниет білдірмесе, сауда-саттықты ұйымдастырушы жеребе рәсімін қолданады.
Жеребеде сауда-саттыққа қатысатын өз нөмірін бір мезгілде көтерген тұлғалар сауда-саттықты ұйымдастырушы дайындаған бірдей конверттерді тартады, олардың біреуінде "жеңімпаз" деген жазуы бар қағаз парағы, ал басқасында (басқаларында) таза қағаз парағы болады.
Конвертті тарту құқығын аукционға қатысушы ретінде бірінші болып тіркеуден өткен сауда-саттыққа қатысушы алады. "Жеңімпаз" деген жазумен қағаз парағы бар конвертті тартқан сауда-саттыққа қатысушы сауда-саттықтың жеңімпазы деп танылады.
Өткізілетін сауда-саттық мынадай жағдайда:
Қағидалардың 200-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда, сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер болмағанда немесе егер берілген өтінімдердің саны бір өтінімнен аспайтын болса;
сауда-саттыққа қатысушылар келмегенде немесе қатысушылардың келуі бір қатысушыдан аспайтын болғанда;
сауда-саттықтың жеңімпазы сауда-саттық хаттамасына, сатып алу-сату шартына қол қоюдан бас тартқанда немесе сатып алу-сату объектісі бойынша сатушымен одан әрі есеп айырысу тәртібін бұзғанда;
көтерілген аукциондық нөмірлер болмағанда немесе сауда-саттықтың ағылшын әдісінде лоттың бастама бағасы хабарланған кезде бір ғана аукциондық нөмір көтерілгенде;
сауда-саттықтың голландық әдісінде лоттың ең төменгі бағасы жарияланған кезде көтерілген аукцион нөмірлері болмағанда;
сауда-саттық өткізу залынан қатысушылардың жалпы саны екі адамнан аспайтын аукционның бір қатысушысын шығарып жібергенде өтпеген болып саналады.
198. Аукцион егер онда кемінде екі қатысушы қатысқан жағдайда, өтті деп саналады.
199. Бір қатысушы қатысатын аукцион өткізген кезде, аукцион ұйымдастырушысы қайталама аукцион жариялайды.
200. Бір сатып алушы қатысатын сауда-саттықты өткізген кезде сауда-саттықты ұйымдастырушы жалғыз қатысушыға қойылатын лотты сауда-саттықтың кез келген әдісі кезінде бастапқы бағасынан кем емес сатады.
201. Әрбір сатылған лот бойынша сауда-саттық нәтижелері сол күні сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамамен ресімделеді, сатушы, сауда-саттықты ұйымдастырушы, сауда-саттықтың жеңімпазы және әрбір лот бойынша сауда-саттық аяқталған барлық қатысушылары оған қол қояды. Сауда-саттық қатысушыларына кепілдік жарнасы олар сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамаға қол қойған жағдайда ғана қайтарылады. Хаттамаға қол қоймаған сауда-саттық қатысушысы оның нәтижелерімен келіспеушілігін жазбаша түрде негіздейді. Егер сауда-саттық болмай қалған жағдайда, сауда-саттықты ұйымдастырушы болмай қалған сауда-саттық туралы хаттама жасайды
202. Сауда-саттық нәтижелері туралы хаттамаға қол қоймаған сауда-саттықтың жеңімпазы аукционға одан әрі қатысу құқығынан айырылады. Бұл жағдайда осы объект бойынша сауда-саттықтар жаңартылады.
Сатып алу-сату шартына қол қоюдан бас тартқан немесе сатушымен сатып алу-сату объектісі бойынша одан әрі есеп айырысу тәртібін бұзған сауда-саттықтың жеңімпазы мүлікті сату жөніндегі тарату комиссиясы өткізетін барлық кейінгі аукциондарға қатысу құқығынан айырылады.
203. Сауда-саттық нәтижелерін және сауда-саттық жеңімпаздарының міндеттемелерін және сатушының сату бағасы бойынша сатып алу-сату шарт жасауын белгілейтін құжаты сауда-саттықтар нәтижелері туралы хаттамасы болып табылады.
204. Аукционды өткізгеннен кейін 3 (үш) жұмыс күні ішінде сатып алушы және сатушы арасында сатып алу-сату шарты жасалады, онда шарттың мәні, тараптардың құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі, объектіні сатудың соңғы бағасы және ақы төлеу шарттары, тараптардың деректемелері, сондай-ақ тараптар арасында сатып алушы және сатушы қол қоятын сауда-саттықтың объектісін қабылдау-тапсыру актісін жасай отырып тараптардың қарауына қарай өзге де талаптар көрсетіледі.
205. Егер шартта бөлiп төлеу немесе төлем мерзімін кейінге қалдыру көзделмеген болса, сатушы мен сатып алушы арасында сатып алу-сату шарты жасалғаннан кейін 5 (бес) банктік күннен кешіктірмей сатып алушы шартта көрсетілген соманы сатушының ағымдағы шотына аударады және оған тиісті төлем құжатының көшірмесін растауға ұсынады.
206. Сатып алушы белгіленген мерзімде аукционда сатып алған мүлік үшін төлем енгізбеген жағдайда, сатушы сатып алу-сату шартын біржақты тәртіппен бұзады, бұл осы шарттың талаптарында көзделеді. Сатып алушы енгізген кепілдік жарнасы оған қайтарылмайды және осы мүлік қайтадан сауда-саттыққа қойылады. Сатып алушының сату объектісіне төлем енгізбегені үшін жауапкершілігі сатушы мен оның арасындағы сатып алу-сату шартында көзделеді.
Мүлікті сатып алу-сату шарты және (немесе) мүлікті сату жөніндегі сауда-саттық нәтижелері сот тәртібімен жарамсыз деп танылған жағдайда, мүлікті сатып алу-сату шарты бойынша түскен ақша сатып алушыға 10 (он) жұмыс күнінен кешіктірмей қайтарылады.
207. Мүлікті сату рәсімін жеделдету және сату рәсімімен байланысты шығыстарды қысқарту мақсатында тарату комиссиясы кредиторлар комитетімен келісі отырып электрондық аукциондар арқылы электрондық аукциондарды ұйымдастырушы белгілеген тәртіппен сатуды жүзеге асырады.
8-тарау. Таратылатын банктің құжаттарын сақтауды және архивке тапсыруды ұйымдастыруға қойылатын талаптар
208. Банктің тарату комиссиясы сақтауға жататын құжаттарды есепке алу, ресімдеу мен сақтауды қамтамасыз ету мәселелері бойынша банктерге қойылатын, оның ішінде архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес тарату комиссиясының қызметіне байланысты барлық талаптардың орындалуын қамтамасыз етеді.
209. Банктің тарату комиссиясының құрамы өзгерген кезде сақтауға жататын істерді және құжаттарды тарату комиссиясының жаңа құрамына (оның жеке мүшелеріне) қабылдау-өткізуі таратылатын банктің істері мен құжаттарын қабылдау-өткізу актісі негізінде жасалады.
210. Істер мен құжаттарды сақтау мерзімін оларды іс жүргізу аяқталған жылдан кейінгі жылдың бірінші қаңтарынан бастап есептеледі.
211. Сақтауға жатпайтын құжаттарды жою сараптау-тексеру комиссиясының келісімі бойынша тарату комиссиясының төрағасы бекітетін, архив ісі және басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету саласындағы уәкілетті органның нысаны бойынша актімен ресімделеді.
212. Сараптау-тексеру комиссиясымен келісусіз құжаттарды жою жүргізілмейді.
213. Таратылатын банктің тұрақты сақталуға жататын құжаттары банктің орналасқан жері бойынша мемлекеттік архивтерге реттелген түрде тапсырылады, ал банкті таратуды толық аяқтау сәтінде сақталу мерзімі өтпеген, уақытша сақталуға жататын, оның ішінде жеке құрам бойынша құжаттары қабылдау-өткізу актісі бойынша уәкілетті органға тапсырылады.
214. Құжаттардың есепке алынуын және сақталуын ұйымдастыруға жауапты адам істерді архивтік сақтауға тапсыруға дайындаған кезде, олардың дұрыс ресімделу, қалыптастырылу және тізімдемеге енгізілген істердің саны таратылатын банктің іс номенклатурасына сәйкес куәландырылған істердің санына сәйкестігін тексереді. Құжаттарды тапсыру тізімдемелер бойынша жүзеге асырылады және актімен ресімделеді.
Егер таратылатын банктің құжаттарын өңдеу жай-күйі мен сапасы тиісінше болмаса, онда тарату комиссиясы олардың ретке келтірілуін ұйымдастырады.
Таратылатын банктің құжаттарын сақтауды ұйымдастыру бойынша шығыстар таратылатын банк қаражаты есебінен жүргізіледі.
9-тарау. Таратуды аяқтау
215. Таратылатын банктің кредиторларымен есеп айырысулар аяқталғаннан кейін немесе өндіріп алу немесе сату үшін мүмкін активтер болмаған кезде тарату комиссиясы сотқа уәкілетті органмен келісілген тарату туралы есепті және тарату балансын ұсынады.
Сот тарату туралы есепті және тарату балансын бекітеді және тарату ісін жүргізудің аяқталғаны туралы ұйғарым шығарады.
Қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент банкі филиалының кредиторларымен есеп айырысу аяқталғаннан кейін тарату комиссиясы уәкілетті органға қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент банкі филиалының таратылуы туралы есеп береді.
Уәкілетті орган қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасы бейрезидент банкі филиалының таратылуы туралы есепті бекітеді және Қазақстан Республикасы бейрезидент банкі филиалының қызметін мәжбүрлеп тоқтату рәсімін аяқтау туралы шешім қабылдайды.
216. Тарату комиссиясы тарату балансы және банкті тарату туралы есеп бекітілген күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде оларды "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына, ал көрсетілген құжаттардың көшірмелерін уәкілетті органға жібереді.
217. Мәжбүрлеп таратылған жағдайда банктердің қызметін тоқтату тіркеу заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы заңнамада айқындалған тәртіппен жүргізіледі.
218. Тарату комиссиясының өкілеттіктері банктің қызметін тоқтату туралы мәліметтер Ұлттық бизнес-сәйкестендіру тізіліміне енгізілгеннен, банктің құжаттары мемлекеттік архивке өткізілгеннен және бұл туралы уәкілетті органға хабарлағаннан кейін тоқтатылады.
219. Банктің қызметін тоқтатуды тіркегеннен кейін тарату комиссиясы 5 (бес) жұмыс күні ішінде уәкілетті органға банктің қызметін тоқтатуды тіркеу туралы бұйрықтың көшірмесін ұсынады.
_________________________ (таратылатын банктің атауы) ___________ жылғы _____ тоқсандағы тарату шығыстарының сметасы
№ | Шығыстар баптарының атауы | Жоспарланған шығыстар сомасы (мың теңгемен) | |||
ай | ай | ай | тоқсандағы барлығы | ||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1 | Еңбекке ақы төлеу шығыстары | ||||
1.1 | тарату комиссиясы төрағасының және мүшелерінің сыйақысы, оның ішінде: | ||||
1.1.1 | сыйақы | ||||
1.1.2 | жеке табыс салығы | ||||
1.1.3 | міндетті зейнетақы жарналары | ||||
1.1.4 | міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру | ||||
1.2 | еңбек шарттары негізінде жұмыс істейтін тарату комиссиясының тартылған қызметкерлеріне ақы төлеу шығыстары, оның ішінде: | ||||
1.2.1 | лауазымдық жалақы | ||||
1.2.2 | жеке табыс салығы | ||||
1.2.3 | міндетті зейнетақы жарналары | ||||
1.2.4 | міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру | ||||
1.3 | өтеулі қызмет көрсету шарттары бойынша қызмет көрсететін тартылған адамдардың жұмысына ақы төлеу шығыстары, оның ішінде: | ||||
1.3.1 | көрсетілген қызметтер үшін ақы төлеу | ||||
1.3.2 | жеке табыс салығы | ||||
1.3.3 | міндетті зейнетақы жарналары | ||||
1.3.4 | міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру | ||||
2 | Бюджетке аударымдар бойынша шығыстар | ||||
2.1 | әлеуметтік салық | ||||
2.2 | әлеуметтік аударымдар | ||||
2.3 | міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру | ||||
2.4 | жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары | ||||
2.5 | мүлікке салынатын салық | ||||
2.6 | көлік құралдарына салынатын салық | ||||
2.7 | жер салығы | ||||
2.8 | қосымша құн салығы | ||||
2.9 | жер телімдерін пайдалану төлемі, қоршаған орта эмиссиясы үшін төлем | ||||
2.10 | өзге салықтар және басқа да бюджетке төленетін міндетті төлемдер | ||||
3 | Әкімшілік шығыстар | ||||
3.1 | қызметтік және шаруашылық қажеттіліктерге көлік жалдау қызметтері | ||||
3.2 | байланыс қызметтері | ||||
3.3 | үйлер мен ғимараттарды күзету және сигнализациясы қызметтері | ||||
3.4 | көлікті күзету қызметтері | ||||
3.5 | көлік үшін тұрақ беру қызметтері | ||||
3.6 | көлікті тіркеу қызметтері | ||||
3.7 | көлікті техникалық қарау қызметтері | ||||
3.8 | көлікті сақтандыру қызметтері | ||||
3.9 | қызметкерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақысын төлеу қызметтері | ||||
3.10 | коммуналдық қызметтер | ||||
3.11 | негізгі құрал-жабдықтарды ағымдағы жөндеу, техникалық, сервистік қызмет көрсету (қарау) жұмыстары | ||||
3.12 | үй-жайды жалдау | ||||
3.13 | жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркегені үшін ақы төлеу | ||||
3.14 | мүлікті бағалау қызметтері | ||||
3.15 | бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау қызметтері | ||||
3.16 | жылыту жүйесін қосуға дайындау қызметтері | ||||
3.17 | сантехникалық жұмыстар | ||||
3.18 | мүлікті сақтау қызметтері | ||||
3.19 | мемлекеттік бажды төлеу | ||||
3.20 | нотариаттық куәландыру қызметтері | ||||
3.21 | мүлікті тасымалдау, тиеу, түсіру қызметтері | ||||
3.22 | терезелерге, есіктерге темір торларды дайындау және орнату жұмыстары | ||||
3.23 | аукциондар өткізу қызметтері | ||||
3.24 | инкассация қызметтері | ||||
3.25 | сараптама жүргізу қызметтері | ||||
3.26 | аудит жүргізу қызметтері | ||||
3.27 | құжаттарды аудару қызметтері | ||||
3.28 | телефон нөмірлерін орнату, ауыстыру немесе басқа жерге орнату | ||||
3.29 | бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімін жүргізу жөніндегі орталық депозитарийдің қызметтері | ||||
3.30 | банк шотына қызмет көрсету, банк шотын ашпастан жүзеге асырылған төлемдер және ақша аударымдары қызметтері | ||||
3.31 | құжаттарды ғылыми-техникалық өңдеу және оларды архивке тапсыру қызметтері | ||||
3.32 | таратуды тіркеу үшін алым төлеу | ||||
3.33 | коллекторлық қызметтер | ||||
3.34 | жеке сот орындаушыларының қызметі | ||||
4 | Тауар-материалдық құндылықтарды сатып алу шығыстары | ||||
4.1 | офис жабдығын жұмысқа қабілетті жағдайда ұстау | ||||
4.2 | көлік құралдарын ұстау | ||||
4.3 | үй-жайларды ұстау | ||||
4.4 | қағаз және банкілік өнімдерді сатып алу | ||||
4.5 | кеңсе тауарларын сатып алу | ||||
4.6 | жанар-жағар май материалдарын сатып алу | ||||
5 | Іссапар шығыстары | ||||
6 | Көзделмеген шығыстар | ||||
7 | Өзге де шығыстар | ||||
ЖИЫНТЫҒЫ | |||||
Атауы________________ Мекенжайы____________________________
Телефон _____________________________________________________
Электрондық пошта мекенжайы_________________________________
Орындаушы _______________________________ __________________
тегі, аты және әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефон
Бас бухгалтер немесе есепке қол қоюға уәкілетті адам
_______________________________________ ________________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефон
Басшы немесе есепке қол қоюға уәкілетті адам
_____________________________________ _______________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефон
Күні 20__ жылғы "____" ______________
_____________________________________
(таратылатын банктің атауы)
Кассир қабылдаған және берген ақшаны (құндылықтарды) есепке алу кітабы
Басталды _________________________
Аяқталды _________________________
Оны толық пайдаланғанға дейін кітапқа жазылады
Кіріс | ||||||||
Түскен күні | Кімнен қабылданды (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) | Кіріс құжаттардың саны (данамен) | Цифрлармен сомасы (валюта түрін көрсете отырып бірліктермен) | Сомасы жазумен | Нысаналы мақсаты | Кассирдің қолы | Бас бухгалтердің (бөлімше бухгалтерінің) қолы | Төрағаның (бөлімше басшысының) қолы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
Бір күндегі жиынтығы | ||||||||
Шығыс | ||||||||
Берілген күні | Кімге берілді (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) | Шығыс құжаттардың саны (данамен) | Цифрлармен сомасы (валюта түрін көрсете отырып бірліктермен) | Сомасы жазумен | Нысаналы мақсаты | Кассирдің қолы | Бас бухгалтердің (бөлімше бухгалтерінің) қолы | Төрағаның (бөлімше басшысының) қолы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
Бір күндегі жиынтығы | ||||||||
Растаушы жазба:
"Осы кітаптағы жиынтығы ___________________________________________,
(таратылатын банктің атауы)
20 ___ жылғы "__" _________ жазбаларға арналған ________________________
___________________________________________________________________
(саны жазумен көрсетіледі)
нөмірден бастап_____________ нөмірге дейін қоса алғанда нөмірленген, байланған және мөрмен бекітілген парақ."
20 ___ жылғы "____" _________________
Басшы немесе растаушы жазбаға қол қоюға уәкілетті адам
_______________________________________ ________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы
Бас бухгалтер немесе растаушы жазбаға қол қоюға уәкілетті адам
_______________________________________ ________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы
Кассир _______________________________________ ________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы
Кредиторлар комитетінің құрамы ___________________________________________
(таратылатын банктің атауы)
№ р/с | Кезектіліктің (санаттың) нөмірі және атауы | Кредиторлар комитетінің құрамына енгізілген таратылатын банк кредиторының атауы | Кредиторлық берешек сомасы |
1 | 2 | 3 | 4 |
Тарату комиссиясының төрағасы
__________________________________________ ____________________
тегі, аты және әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефон
Орындаушы ______________________________________ __________________
тегі, аты және әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефон
Күні _________ жылғы "____" ___________
Кредиттік топтама ___________________________________________
(таратылатын банктің атауы)
р/н № | Берген өңір | Субъектінің типі (ЖТ/ЗТ/ДК) | Берілген күні | Аяқталған күні | Кредиттің валютасы |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
кестенің жалғасы
Кредиттің типі | % мөлшерлеме | Мерзім кешіктірілген күндер саны | Берешек сомасы (жалпы және бөлу арқылы) | Қамтамасыз етудің болуы, қамтамасыз етудің түру, құны | Сот талқылауы/атқарушылық іс жүргізу |
7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
Тарату комиссиясының төрағасы
___________________________________________________________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефоны
Орындаушы_________________________________________________________
тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) қолы, телефоны
Күні "____" ____________________ жыл
| Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Басқармасының 2026 жылғы 10 сәуірдегі № 63 Қаулыға қосымша |
Күші жойылды деп танылатын Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының кейбір қаулыларының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің тізбесі
1. "Банктерді таратуды жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының қызметін мәжбүрлеп тоқтату қағидаларын және қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, мәжбүрлеп таратылатын банктердің тарату комиссияларының жұмысына қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 30 қарашадағы № 114 қаулысы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21716 болып тіркелген).
2. "Мәжбүрлеп таратылатын банктерді таратуды жүзеге асыру қағидаларын және олардың тарату комиссияларының жұмысына қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 30 қарашадағы № 114 қаулысына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2021 жылғы 24 ақпандағы № 39 қаулысы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22269 болып тіркелген).
3. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне ерікті және мәжбүрлеп таратылатын банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің қызметін ерікті және мәжбүрлеп тарататын филиалдарының мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2021 жылғы 20 қыркүйектегі № 93 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 24502 болып тіркелген) бекітілген Өзгерістер енгізілетін ерікті және мәжбүрлеп таратылатын банктердің, қызметін ерікті және мәжбүрлеп тоқтататын Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің тізбесінің 2-тармағы.
4. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне ерікті және мәжбүрлеп таратылатын банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, қызметін ерікті және мәжбүрлеп тоқтататын Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2022 жылғы 23 қарашадағы № 96 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 30882 болып тіркелген) бекітілген Өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасының ерікті және мәжбүрлеп таратылатын банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, қызметін ерікті және мәжбүрлеп тоқтататын Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілері тізбесінің 4-тармағы.
5. "Банктерді таратуды жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының қызметін мәжбүрлеп тоқтату қағидаларын және қызметі мәжбүрлеп тоқтатылатын Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, мәжбүрлеп таратылатын банктердің тарату комиссияларының жұмысына қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 30 қарашадағы № 114 қаулысына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2025 жылғы 25 маусымдағы № 23 қаулысы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36352 болып тіркелген).