"Апаттық-диспетчерлік қызмет" кәсіптік стандартын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің м.а. 2025 жылғы 5 желтоқсандағы № 526 бұйрығы

      "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған "Апаттық-диспетчерлік қызмет" кәсіптік стандарты бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Қала құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық саясат департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты қол қойылған күннен бастап бес жұмыс күн ішінде қазақ және орыс тілдерінде электрондық түрде Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

      2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң күшіне енеді.

      Министрдің міндетін атқарушы И. Шархан

  Қазақстан Республикасы
Өнеркәсіп және құрылыс
министрінің
2025 жылғы 5 желтоқсандағы
№ 526 бұйрығына қосымша

Кәсіптік стандарт: "Апаттық-диспетчерлік қызмет"

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: Кәсіби стандарт бағалау, аттестациялау, сертификаттау және біліктілікті растау, кадрларды даярлау мен қайта даярлау үшін негіз ретінде әзірленеді және пайдаланушылардың кең ауқымында пайдалануға арналған.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Салалық біліктілік шеңбері (СБШ) – ұлттық біліктілік жүйесінің құрамдас бөлігі (ішкі жүйесі), салаларда танылатын әртүрлі біліктілік деңгейлерінің құрылымдық шеңбері.

      2) Кәсіби стандарт – белгілі бір кәсіби қызмет саласында біліктілік пен құзыреттілік деңгейіне, еңбектің мазмұнына, сапасы мен шарттарына қойылатын талаптарды анықтайтын стандарт.

      3) Төтенше жағдай – бұл белгілі бір аумақта апат, қауіпті табиғи құбылыс, катастрофа, дүлей немесе өзге де апат салдарынан туындаған, адам шығынына, адамдардың денсаулығына немесе қоршаған ортаға зиян келтіруі, елеулі материалдық шығынға және халықтың өмір сүру жағдайларының бұзылуына алып келетін немесе әкелуі мүмкін жағдай.

      4) Апат – бұл адам мен жануарлардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаның қауіпсіздігіне қауіп төндіретін, әдетте құрылымдар мен техникалық құрылғылардың бұзылуы, бақыланбайтын жарылыс немесе қауіпті заттардың таралуы түрінде көрініс табатын штаттан тыс жағдайлардың бір түрі.

      5) Тіршілік қауіпсіздігі – адамның өмірі, денсаулығы, мүлкі мен заңды мүдделеріне қауіп төндіретін қауіпті факторлардың пайда болу ықтималдығы азайтылған, қоршаған ортаның, еңбек пен оқу жағдайларының, тамақтану мен демалыстың қолайлы, қалыпты жағдайы.

      6) Апаттық жұмыстар – апаттың алдын алу немесе оның салдарын жою үшін шұғыл түрде күтпеген жағдайда атқарылатын жұмыстар.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) БТБА – жұмысшылар мамандықтары мен жұмыстардың бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы.

      2) БА – басшылар, мамандар және басқа да қызметкерлер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы.

      3) БХСЖ – білім берудің халықаралық стандартты жіктеуі.

      4) ТКШ – тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық.

      5) АДҚ – апаттық-диспетчерлік қызмет.

      6) АЖ – ақпараттық жүйе.

2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Апаттық-диспетчерлік қызмет

      5. Кәсіптік стандарттың коды: S008

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      S Өзге де қызметтер түрлерін ұсыну

      96 Өзге де дербес қызметтер көрсету

      96.0 Өзге де дербес қызметтер ұсыну

      96.09 Басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де жеке көрсетілетін қызметтерді ұсыну

      96.09.0 Басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де жеке көрсетілетін қызметтерді ұсыну

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: "Апаттық-диспетчерлік қызмет" кәсіптік стандарты "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабы 5-тармағына сәйкес әзірленді. Аталған кәсіби стандарттың мақсаты - білім беру бағдарламаларын, оның ішінде кәсіпорындарда персоналды, білім беру ұйымдарының қызметкерлері мен түлектерін оқытуды және диспетчерлік бақылауды қолдана отырып, ғимараттар мен құрылыстардың инженерлік-техникалық жабдықтарының қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жөндеу жұмыстарын жүргізу саласындағы кең ауқымды міндеттердің шешімдерін қалыптастыруға қойылатын талаптарды белгілеу.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізбесі:

      1) Диспетчер (коммуналдық қызмет) - СБШ-нің 5-деңгейі

      2) Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары** - СБШ-нің 3-деңгейі

      4) Авариялық-қалпына келтіру пунктінің шебері - СБШ-нің 5-деңгейі

      5) Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары - СБШ-нің 2-деңгейі

      6) Диспетчер (жалпы профиль) - СБШ-нің 4-деңгейі

3-тарау. Кәсіптер карточкалары

9. "Диспетчер (коммуналдық қызмет)" кәсіптің карточкасы:

Топтың коды:

3159-0

Қызмет атауының коды:

3159-0-001

Кәсіптің атауы:

Диспетчер (коммуналдық қызмет)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 31 желтоқсанда № 22003 болып тіркелді.
Диспетчер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнаулы орта, кәсіптік орта) білім беру жұмыс өтіліне немесе жалпы орта білімге, арнаулы бағдарлама бойынша оқуға және басқару (өндіріс) процесін жедел реттеу жөніндегі жұмыс өтіліне кемінде 3 жыл, оның ішінде осы ұйымда кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Жұмыс тәжірибесін растау және тиісті аттестаттаудан өту арқылы біліктілікті тануға болады

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2147-4-001 - Магистральдық құбыр желілерінің диспетчері
2151-2-003 - Электр берілісі желілерінің диспетчері, аумақтық диспетчерлік

Қызметтің негізгі мақсаты:

Коммуналдық қызметтердің жұмысын жедел бақылауды және үйлестіруді қамтамасыз ету, халықтан өтінімдерді қабылдау және өңдеу, авариялық жағдайларды жоюды ұйымдастыру, орындалған жұмыстар бойынша есеп пен есептілікті жүргізу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Халық пен ұйымдардан өтінімдерді қабылдау және өңдеу
2. Жөндеу және авариялық қызметтердің жұмысын жедел басқару

Қосымша еңбек функциялары:


1-еңбек функциясы:
Халық пен ұйымдардан өтінімдерді қабылдау және өңдеу



1-дағды:
Өтінімдер журналын жүргізу

Машықтар:
1. Халықтан және ұйымдардан өтінімдерді телефон арқылы, жазбаша нысанда немесе электрондық байланыс арналары арқылы қабылдау;
2. Өтінімдерді қолмен немесе ақпараттық жүйелерді қолдана отырып ресімдеу және тіркеу;
3. Өтінімдердегі мәліметтердің толықтығы мен дұрыстығын тексеру (мекен-жайы, мәселесі, байланыс деректері);
4. Өтінімдерді тиісті қызметтерге немесе мамандарға уақтылы беру;
5. Орындау мерзімдерін белгілей отырып, өтінімдерді есепке алуды, орындалуын бақылауды және жабуды жүргізу;
6. ТКШ мамандандырылған АЖ қоса алғанда, есепке алу және электрондық құжат айналымы бағдарламаларын пайдалану;
7. Алынған ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы заңнамасының негіздері;
2. ТКШ саласында диспетчерлік қызметті ұйымдастыру тәртібі;
3. Коммуналдық қызметтердің түрлері және ақаулар мен төтенше жағдайлардың негізгі түрлері;
4. Іс жүргізу және құжат айналымы ережелері;
5. Өтінімдерді, оның ішінде электрондық жүйелерде тіркеу журналдарын жүргізу қағидалары;
6. Диспетчерлеудің ақпараттық жүйелерімен және деректер базасымен жұмыс істеу негіздері;
7. Авариялық-жөндеу және қызмет көрсету қызметтерімен өзара іс-қимыл тәртібі.
8. Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Өтініштің жеделдігі санатын анықтау

Машықтар:
1. Шұғылдық сипаты мен дәрежесін анықтау үшін келіп түскен өтінімнің мазмұнын бағалау;
2. Өтініштерді апаттық, шұғыл, жоспарлы және консультациялық санаттар бойынша жіктеу;
3. Әрекет етудің жеделдігін айқындау кезінде нормативтік құжаттар мен ішкі регламенттерді қолдану;
4. Белгіленген әрекет ету тәртібін ескере отырып, ақпаратты тиісті қызметтерге жіберу;
5. Есеп журналында немесе ақпараттық жүйеде жеделдік санатын белгілеу.

Білімдер:
1. Азаматтар мен ұйымдардың өтініштеріне ден қою тәртібін реттейтін ТКШ саласындағы Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері;
2. Шұғылдық деңгейі бойынша өтінімдердің түрлері мен жіктелуі (қаулылар, стандарттар, нұсқаулықтар);
3. Әр түрлі санаттағы өтініштерге жауап берудің уақытша нормативтері;
4. Инженерлік жүйелер жұмысының негіздері (сумен жабдықтау, кәріз, жылыту, электрмен жабдықтау және т. б.);
5. Ішкі нұсқаулар және өтініштерге диспетчерлік жауап беру алгоритмдері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-дағды:
Өтінімдерді тиісті қызметтерге беру

Машықтар:
1. Алынған өтінімдерді белгіленген регламентке сәйкес тиісті авариялық, техникалық және қызмет көрсету қызметтеріне жедел жіберу;
2. Қызметтердің құзыреті бойынша өтінімдерді бөлу алгоритмдерін қолдану (сумен жабдықтау, жылумен жабдықтау, электрмен жабдықтау және т. б.);
3. Өтінімдерді беру үшін байланыс құралдарын (телефон, радиобайланыс, ақпараттық жүйелер) пайдалану;
4. Өтінімді журналға немесе ақпараттық жүйеге беру фактісін тіркеп, күнін, уақытын және жауапты бөлімшесін көрсету;
5. Орындаушы қызметтің өтінім алуын бақылау.

Білімдер:
1. Диспетчерлік қызметтің жедел және техникалық бөлімшелермен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. ТКШ объектілеріне қызмет көрсететін коммуналдық қызметтердің құрылымы мен функциялары;
3. Санаттар бойынша өтінімдерге ден қою уақытының регламенттері мен нормативтері;
4. ТКШ саласындағы процестерді диспетчерлеу жөніндегі нұсқаулықтар мен ішкі ережелер;
5. Ақпаратты беру үшін қолданылатын байланыс құралдары (телефон желілері, радиобайланыс және т.б.).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-еңбек функциясы:
Жөндеу және авариялық қызметтердің жұмысын жедел басқару



1-дағды:
Ауысымдық есептілікті жүргізу

Машықтар:
1. Орындалған жұмыстар, авариялық жағдайлар және өтінімдерге ден қою туралы ауысымдық есептерді жасау және рәсімдеу;
2. Тиімділікті бағалау және жедел шешім қабылдау үшін жұмыстың барысы туралы ақпаратты талдау;
3. Құжаттаманы белгіленген нормативтер мен талаптарға сәйкес жүргізу;
4. Есептік деректерді тіркеу және сақтау үшін ақпараттық жүйелерді пайдалану;
5. Ауысымдық есептерді басшылыққа және мүдделі бөлімшелерге уақтылы беруді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Коммуналдық қызметте ауысымдық есептілікті жүргізу қағидалары мен рәсімдері;
2. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілеріне сәйкес құжаттаманы ресімдеуге қойылатын форматтар мен талаптар;
3. Жөндеу және авариялық жұмыстарды басқару негіздері;
4. Бухгалтерлік есеп пен есеп беру үшін қолданылатын ақпараттық жүйелер мен бағдарламалық қамтамасыз ету;
5. Есеп беру және коммуналдық қызметтердің жұмысын бақылау тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Өтінімдердің орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Авариялық және жөндеу қызметтеріне берілген өтінімдердің орындалу мерзімдері мен сапасына бақылауды жүзеге асыру;
2. Орындаушылардан жұмыстарды орындау кезеңдері туралы ақпарат алу және тіркеу;
3. Кешігу себептерін көрсете отырып, аяқталған және аяқталмаған өтінімдердің есебін жүргізу;
4. Өтінім берушілерге өтінімнің орындалу мәртебесі туралы хабарлау;
5. Өтінімдерді белгіленген мерзімде орындау бойынша есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. ТКШ авариялық және жөндеу қызметтерін ұйымдастыру және олармен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. ТКШ саласында авариялық-жөндеу жұмыстарын орындау түрлері мен мерзімдері;
3. Есептілікті жүргізуге және өтінімдердің орындалуын есепке алуға қойылатын талаптар;
4. Диспетчерлеуде қолданылатын ақпараттық жүйелер немесе есепке алу журналдары;
5. Коммуналдық қызметтер көрсету және аварияларды жою тәртібін регламенттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-дағды:
Бригадалардың шығуын үйлестіру

Машықтар:
1. Жөндеу және авариялық бригадалардың объектілерге уақтылы шығуын ұйымдастыру және жоспарлау;
2. Өтінімдерді олардың жүктемесі мен мамандануын ескере отырып, бригадалар арасында жедел бөлу;
3. Мәселелерді тиімді шешу үшін диспетчер, бригадалар және өтініш берушілер арасындағы байланысты қамтамасыз ету;
4. Жұмыс орнына бригадалардың қозғалысы мен келуін бақылау және бақылау;
5. Шығуларды үйлестіру және авариялық жағдайларға ден қою жөніндегі құжаттаманы жүргізу.

Білімдер:
1. ТКШ саласындағы жөндеу және авариялық қызметтердің құрылымы мен функционалдық міндеттері;
2. Өтінімдерге және авариялық жағдайларға жедел ден қою тәртібі мен регламенті;
3. Шығу уақытын, маршруттарын және қауіпсіздік талаптарын қоса алғанда, бригадалардың жұмысын ұйымдастыру қағидалары;
4. Шығуды үйлестіру үшін пайдаланылатын коммуникациялық құралдар мен ақпараттық жүйелер;
5. Коммуналдық қызметтердің қызметін және авариялық ден қою тәртібін реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Диспетчер (коммуналдық қызмет)

3

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының слесарі

10. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары**":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-015

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары**

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 13 қарашада № 21626 болып тіркелді.
Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының слесарі, БТБА-мен ішінара сәйкестік

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Жөндеуші-слесарь

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

4-разряд үшін-кемінде 1 жыл; 5-разряд үшін-кемінде 3 жылдық практикалық тәжірибе.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-019 - Жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь
7214-2-004 - Слесарь-монтажшы
7239-2-063 - Слесарь-жөндеуші

Қызметтің негізгі мақсаты:

Төтенше жағдайларды жедел жою, қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу, техникалық қызмет көрсету және ақаулардың алдын алу жолымен ТКШ саласындағы инженерлік желілер мен жабдықтардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Нормативтік талаптарға және жұмыс кестелеріне сәйкес сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және су бұру инженерлік желілерінде авариялық қалпына келтіру және профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізу
2. ТКШ инженерлік желілерінде авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу (сумен жабдықтау, кәріз, жылыту).

Қосымша еңбек функциялары:


1-еңбек функциясы:
Нормативтік талаптарға және жұмыс кестелеріне сәйкес сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және су бұру инженерлік желілерінде авариялық қалпына келтіру және профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізу



1-дағды:
Шектеулі кеңістікте және төтенше жағдайларда жұмыс жасау

Машықтар:
1. Жабық немесе шектеулі жерлерде (құдықтар, камералар, жертөлелер және т. б.) жұмыстарды қауіпсіз орындау;
2. Жоғары тәуекел жағдайында жұмыстарды орындау кезінде жеке қорғаныс құралдарын (ЖҚҚ) пайдалану;
3. Апаттық жағдайдағы жағдайды бағалау және тәуекелдерді азайту шараларын қабылдау (желдету, газды бақылау, жарықтандыру және т. б.);
4. Шектеулі уақыт және инженерлік желілердің зақымдалған учаскелеріне қол жеткізу жағдайында авариялық бригада құрамында жұмыс істеу.

Білімдер:
1. Шектеулі және жабық кеңістіктерде жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы қағидалары;
2. Қиын жағдайларда авариялық жұмыстарды жүргізуге қойылатын нормативтік талаптар;
3. Жеке және ұжымдық қорғау құралдарын қолдану түрлері мен ережелері;
4. Жұмыс орнында желдетуді, жарықтандыруды және ауа ортасын бақылауды қамтамасыз ету әдістері;
5. Төтенше жағдайлар кезіндегі, оның ішінде қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіп төнген кездегі іс-қимыл алгоритмі.
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарінің лауазымдық нұсқаулығы және авариялық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
ТКШ сыртқы және ішкі инженерлік желілерінде авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу

Машықтар:
4-5-разряд үшін:
1. Сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және кәріздің инженерлік желілерінде аварияларды диагностикалауды және оқшаулауды жүзеге асыру;
2. Техникалық құжаттамаға сәйкес мамандандырылған құралдар мен жабдықтарды пайдалана отырып, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын орындау;
3. Инженерлік коммуникацияларды жөндеу және қызмет көрсету кезінде технологиялық процестер мен нормативтік талаптарды сақтау;
4. Авариялардың алдын алу және желілердің сенімділігін арттыру үшін алдын алу шараларын жүзеге асыру;
5. Актілер мен есептерді қоса алғанда, орындалған жұмыстар бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу;
6. Жұмыстарды орындау кезінде еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы және экологиялық нормаларды сақтау.
7. Кәріз желісі мен коллекторларды 12 м тереңдікте гидравликалық әдіспен тазалауды орындау;
8. Жылжымалы автосорғылардың көмегімен икемді білікпен, су ағынымен және кері гидравликалық қысым әдісімен бітелулерді жою;
9. Жүк көтергіштігі 1 тоннаға дейін трос пен лебедканы дайындауды орындау.
5-разряд үшін, 1-9 тармақтарда көзделген дағдыларға қосымша:
10. Гидравликалық тәсілмен 12 м-ден астам тереңдікте дөңгелек, жұмыртқа тәрізді, шатырлы кәріз желілерін, дюкерлерді, каналдар мен коллекторларды тазалауды жүзеге асыру;
11. Жүк көтергіштігі 2 тоннаға дейін трос пен лебедканы дайындауды орындау.

Білімдер:
4-5-разряд үшін:
1. Сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және кәріздің инженерлік желілерінің конструктивтік ерекшеліктері мен техникалық сипаттамалары;
2. ТКШ саласында авариялық-қалпына келтіру және профилактикалық жұмыстарды жүргізу тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар мен стандарттар;
3. Инженерлік коммуникацияларды жөндеу, диагностикалау және қызмет көрсетудің техникалық талаптары мен технологиялары;
4. Мамандандырылған құралдар мен жабдықтарды пайдалану қағидалары;
5. Авариялық және қалпына келтіру жұмыстарын орындау кезінде еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі және экологиялық қауіпсіздік негіздері.
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарінің лауазымдық нұсқаулығы және авариялық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-дағды:
Құбырлардың әр түрлі түрлерімен (металл, полимер және т. б.), арматурамен және байланыстырушы элементтермен жұмыс жасау

Машықтар:
4-5-разряд үшін:
1. Металл және полимерлі құбырларды қоса алғанда, құбырлардың әртүрлі түрлерін монтаждауды, бөлшектеуді және жөндеуді жүзеге асыру;
2. Құбырлардың түріне және техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес арматура мен байланыстырушы элементтерді дұрыс таңдау және пайдалану;
3. Құбырлардың материалдарын ескере отырып, герметизациялау және дәнекерлеу жұмыстарын орындау;
4. Инженерлік желілердің қосылыстары мен тораптарының сапасы мен сенімділігін бақылау;
5. Құбырлармен және арматурамен жұмыс істеу кезінде технологиялық нормалар мен қауіпсіздік ережелерін сақтау.

Білімдер:
4-5-разряд үшін:
1. Әр түрлі құбыр материалдарының түрлері мен сипаттамалары (металл, полимер және т. б.), арматура және байланыстырушы элементтер;
2. Пісіру, дәнекерлеу, фланецті және бұрандалы қосылыстарды қоса алғанда, құбырларды қосу технологиялары мен әдістері;
4. Инженерлік коммуникациялармен және тиісті жабдықтармен жұмыс істеу кезіндегі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қағидалары;
5. Инженерлік желілерді пайдалану және техникалық қызмет көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

4-дағды:
Зақымдануды жою кезінде дәнекерлеу және слесарь құралдарын қолдану

Машықтар:
4-5-разряд үшін:
1. Инженерлік желілердің зақымдалған жерлерін жөндеу және қалпына келтіру үшін дәнекерлеу жабдықтары мен слесарлық құралдарды дұрыс пайдалану;
2. Техникалық талаптарға сәйкес әртүрлі типтегі дәнекерлеу жұмыстарын (электрмен дәнекерлеу, газбен дәнекерлеу, аргон-доғалық дәнекерлеу және т. б.) жүзеге асыру;
3. Бөлшектерді тазалауды, кесуді және сәйкестендіруді қоса алғанда, дәнекерлеуге және слесарлық операцияларға дайындық жұмыстарын жүргізу;
4. Дәнекерленген қосылыстардың сапасы мен тығыздығын қамтамасыз ету;
5. Дәнекерлеу және слесарлық құралдармен жұмыс істеу кезінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау техникасының талаптарын сақтау.

Білімдер:
4-5-разряд үшін:
1. Дәнекерлеу жабдықтары мен слесарлық құралдардың құрылысы мен жұмыс принциптері;
2. Дәнекерлеу және слесарлық жұмыстардың технологиялары, дәнекерлеу қосылыстарының түрлері және олардың сапасын бақылау әдістері;
3. Дәнекерлеу және монтаждау үшін жиектер мен беттерді дайындау әдістері;
4. Дәнекерленген тігістердің сапасын бақылау әдістері;
5. Дәнекерленген қосылыстардың ақауларын жіктеу және оларды жою әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

5-дағды:
Диагностикалық құралдарды қолдану (ағып кету детекторлары, трасса детекторлары, деңгей өлшегіштер және т. б.)

Машықтар:
4-5-разряд үшін:
1. Құбырлардың ағып кетуін, бітелуін, зақымдану орындарын анықтау үшін диагностикалық аспаптарды қолдану;
2. Инженерлік желілерді зерттеу үшін жол іздегіштерді, деңгей өлшегіштерді және басқа жабдықтарды теңшеу және дұрыс пайдалану;
3. Диагностикалық аспаптардың көрсеткіштерін түсіндіру және тексеру нәтижелерін ресімдеу;
4. Диагностика нәтижелері бойынша авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының қажеттілігі мен көлемін анықтау.

Білімдер:
4-5-разряд үшін:
1. ТКШ саласында қолданылатын диагностикалық аспаптардың түрлері мен жұмыс принциптері;
2. Инженерлік желілердегі ағып кетулерді, жасырын ақаулар мен зақымдарды іздеу және оқшаулау әдістері;
3. Диагностикалық жабдыққа техникалық қызмет көрсету және сақтау ережесі;
4. Ақаулар мен зақымдарды анықтау үшін бұзбайтын бақылау әдістері мен технологиялары (акустикалық, ультрадыбыстық, магниттік, құйынды ток) ;
5. Құбырлардың техникалық жай-күйін бағалау критерийлері және диагностикалық деректер негізінде тозу дәрежесін анықтау;
6. Нәтижелерді тіркей отырып, техникалық құжаттаманы ресімдеу қағидалары (ақаулы ведомостар, диагностика хаттамалары, тексеру актілері).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-еңбек функциясы:
ТКШ инженерлік желілерінде авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу (сумен жабдықтау, кәріз, жылыту).



1-дағды:
Қолмен және механикаландырылған слесарлық, дәнекерлеу және монтаждау құралдарымен жұмыс.

Машықтар:
4-разряд үшін:
1. Диаметрі 300-ден 900 мм-ге дейінгі құбырларды су құбыры желілерін жөндеу, қорғасынмен және түрлі алмастырғыштармен құю, құю бойынша жұмыстарды орындау;
5 разряд үшін:
2. Диаметрі 900 мм-ден асатын құбырларды қорғасынмен және түрлі алмастырғыштармен құю, су құбыры желілерін жөндеу бойынша жұмыстарды орындау;
4-5-разряд үшін:
3. Қарапайым желі схемалары мен сызбаларын оқу.
4. Төтенше жағдайдың сипаты мен орнын анықтау.
5. Жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
6. Шектеулі және қауіпті жағдайларда жұмыс істеу (траншеялар, құдықтар және т.б.).
7. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары бойынша құжаттаманы жүргізу.

Білімдер:
4-5-разряд үшін:
1. ТКШ инженерлік жүйелерінің құрылысы.
2. Құбырларда қолданылатын материалдардың қасиеттері.
3. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі ережелері.
4. Су және кәріз желілеріндегі апаттарды жою технологиялары.
5. ТКШ саласындағы нормативтік құжаттар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Төзімділік пен еңбексүйгіштік
Зейінді шоғырландыру және бақылау

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.01-01-2011 "Ғимараттардың ішкі санитарлық-техникалық жүйелері" - МЕМСТ 21.602-2016 Сумен жабдықтау және кәріз жүйелері. - Сумен жабдықтау және су бұрудың коммуналдық желілерін пайдалану қағидалары – "Ғимараттар мен құрылыстардың қауіпсіздігі" техникалық регламенті - ҚР МЕМСТ ИСО 9001-2016 (жұмыс сапасы)

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Инженерлік желілерді жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь

5

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының шебері

12. "Авариялық-қалпына келтіру пунктінің шебері" кәсіптің карточкасы:

Топтың коды:

3118-4

Қызмет атауының коды:

3118-4-001

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің шебері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:


Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электрмен қамтамасыздандыру (салалар бойынша)

Біліктілік:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Электрмен қамтамасыз ету (салалар бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Лифт шаруашылығы және эскалаторлар (түрлері бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Инженерлік желілерге немесе авариялық бригадаларды ұйымдастыру функциялары бар аралас техникалық лауазымдарға авариялық-диспетчерлік қызмет көрсету саласында кемінде 3 жыл жұмыс істеу

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3118-4-005 - Газ жабдықтарын жөндеу және оларға қызмет көрсету мастері
3113-5-002 - Жылумен жабдықтау жөніндегі мастер

Қызметтің негізгі мақсаты:

Диспетчерлік бақылауды қолдана отырып, ғимараттар мен құрылыстардың инженерлік-техникалық жабдықтарының қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жедел-диспетчерлік бригадаға басшылық жасау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Инженерлік жабдықтардың жұмысын бақылау жөніндегі диспетчерлік қызметті басқару
2. Авариялық-диспетчерлік қызметті жедел басқару жөніндегі қызметті басқару

Қосымша еңбек функциялары:


1-еңбек функциясы:
Инженерлік жабдықтардың жұмысын бақылау жөніндегі диспетчерлік қызметті басқару



1-дағды:
Авариялық, төтенше жағдайлар туындаған кезде жедел және шұғыл қызметтермен, жергілікті өзін-өзі басқару және атқарушы билік органдарымен бірлескен іс-қимылдарды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Жедел және шұғыл қызметтерге, жергілікті өзін-өзі басқару және атқарушы билік органдарына, басқа да тиісті мекемелерге лифттердегі авариялық жағдай, инженерлік жабдықтар, сондай-ақ басқа да төтенше жағдайлар туралы хабарлау.
2. Лифттерде немесе инженерлік жабдықта авариялық жағдайлар және/немесе болған жазатайым оқиғалар кезінде тиісті ұйымдар мен авариялық қызметтердің бірлескен іс-қимылдарын қамтамасыз ету.
3. Нақты міндеттерді орындау үшін келетін жедел және шұғыл қызметтерге жәрдем көрсету үшін диспетчерлік қызмет персоналын қажетті жағдайларда тарту.
4. Болған авария және/немесе жазатайым оқиға туралы ақпаратты тиісті ұйымдарға, қызметтерге, органдарға беру уақытын белгілеу.
5. Жедел және шұғыл қызметтердің, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының және басқарудың жоғары деңгейдегі ұқсас қызметінің тиісті өкілдерімен тиімді коммуникацияларды жүзеге асыру.
6. Ұйымдармен, қызметтермен, органдармен бірлескен іс-қимылдарды ұйымдастыру кезінде қабылданған шаралардың нәтижелерін құжаттау.
7. Бағынысты персоналдың қызметін ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Төтенше жағдайлар туындаған кезде диспетчерлік қызметтің іс-қимыл тәртібі.
2. Қала шаруашылығын ұйымдастыру негіздері.
3. Жедел және шұғыл қызметтердің, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының және басқарудың жоғары деңгейдегі ұқсас қызметінің өкілдерімен ақпарат алмасу тәсілдері.
4. Төтенше жағдайлар туындаған кезде қабылданатын іс-қимылдарды ресімдеу тәртібі.
5. Диспетчердің және аға диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Жедел-диспетчерлік бригаданың жұмысын ұйымдастыру

Машықтар:
1. Диспетчермен бірлесіп осы объектіге атқарушылық-техникалық құжаттаманы (планшет, жоспар, бейін, дәнекерленген түйіспелер схемасы) дайындайды және объектіні (ауданды) ажырату тәртібі мен орнын, объектінің ауданында жерасты каналдық коммуникацияларының болуын нақтылау.
2. Бригада мүшелеріне нұсқау беру, нысанды ажырату сызбасымен таныстыру және апат орнына жабдықталған көлікпен бірге шығу.
3. Қызметкерлердің жұмысын ұйымдастыру.
4. Диспетчерлік пульт пен ұйымдастыру техникасы құралдарының жабдықтарын пайдалану.
5. Пайдалану құжаттамасын пайдалану.
6. Диспетчерлік қызмет жұмысының нәтижелерін құжаттау.
7. Диспетчерлік бақылау қызметі диспетчерлерінің жұмыс кестесін жасау.
8. Диспетчерлерді нормативтік және техникалық құжаттамамен, нұсқаулық-әдістемелік материалдармен, шығыс материалдарымен қамтамасыз ету.
9. Диспетчерлік қызмет жанындағы мердігерлік ұйымдар қызметкерлерінің жұмыс кестесін келісу және қажетті өзгерістер енгізуді келісу.
10. Диспетчерлік қызмет қызметкерлерін көтермелеу және өндіріп алу шаралары туралы ұсыныстар дайындау.

Білімдер:
1. Диспетчерлік қызмет пайдаланатын диспетчерлік бақылау жүйесінің түрі, мақсаты және жұмыс қағидаты.
2. Диспетчерлік бақылау жүйесінің бағдарламалық қамтамасыз ету мүмкіндіктері, бағдарламадағы жұмыс тәсілдері.
3. Лифтілер мен басқа да инженерлік жабдықтардың ақаулығы туралы өтінімдерді қабылдау және олардың орындалуын бақылау тәртібі.
4. Диспетчерлік бақылау жүйесінің нақты түрін, диспетчердің және аға диспетчердің міндеттерін, құқықтары мен жауапкершілігін пайдаланатын диспетчерлік қызмет туралы ереже.
5. Нормативтік техникалық құжаттаманың, қызметтік құжаттаманың, нұсқаулық-әдістемелік материалдардың тізбесі мен мазмұны.
6. Диспетчердің және аға диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы.
7. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы.
8. Еңбекті ұйымдастыру және персоналды басқару негіздері.
9. Есептік құжаттаманы жүргізу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-дағды:
Диспетчерлік қызметтің қызметін бақылау

Машықтар:
1. Жертөледегі газды анықтау.
2. Есіктер мен терезелерді ашу арқылы, сондай-ақ желдетуді ұйымдастыру.
3. Барлық баспалдақ торларында, үйдің бірінші және жертөле қабатының үй-жайларында газдану дәрежесін тексеруді, сондай-ақ 50 метр радиуста орналасқан үйлердің барлық жертөлелерінің, газ құдықтарының, құдықтардың және жерасты инженерлік коммуникациялар камераларының газдануын тексеруді ұйымдастыру.
4. Келіп түскен өтінімдердің қаралуына және орындалуына мониторинг және бақылау жүргізу, қайталанған өтініштерді анықтау, диспетчерлік бақылау қызметінің жұмысына шағымдарды қарау.
5. Диспетчерлік қызмет қызметкерлерінің және диспетчерлік қызмет жанындағы мердігерлік ұйымдардың қызметкерлерінің лауазымдық міндеттерін орындауына бақылау жүргізу.
6. Персоналдың өндірістік нұсқаулықтарды, еңбекті қорғау жөніндегі ережелерді сақтауын бақылауды жүргізу.
7. Мердігерлік ұйымдардың және басқарудың жоғары деңгейдегі ұқсас қызметінің (орталық диспетчерлік қызметтің) басшылығын талдау нәтижелері және қызмет көрсетудің тиісінше сапасыздығы фактілері туралы хабардар ету.
8. Диспетчерлік бақылау жүйесінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсетуді орындау мерзімдерінің сақталуын бақылауды жүзеге асыру.
9. Басқару пультінің жабдықтары мен кеңсе жабдықтарын пайдалану.
10. Лифттердің, инженерлік жабдықтардың, диспетчерлік бақылау жүйесінің жабдықтарының ақаулықтарын жоюға өтінімдерді қабылдау, беру және орындау туралы ақпаратты талдау.
11. Қызметкерлер ұжымының жұмысын ұйымдастыру.
12. Жүргізілген тексерулердің нәтижелерін құжаттау, келіп түскен өтінімдерді талдау, қажетті жағдайларда жедел шаралар қабылдау.

Білімдер:
1. Диспетчерлік қызмет туралы ереже, диспетчердің және аға диспетчердің міндеттері, құқықтары мен жауапкершілігі.
2. Диспетчерлік бақылау жүйесінің мақсаты мен жұмыс қағидаты.
3. Диспетчердің және аға диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы.
4. Есептік құжаттаманы жүргізу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-еңбек функциясы:
Авариялық-диспетчерлік қызметті жедел басқару жөніндегі қызметті басқару



1-дағды:
Жедел басқару бойынша жұмыстарды ұйымдастыру және орындау

Машықтар:
1. Төтенше жағдайларды жоюды талдау.
2. Қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмысындағы ауытқулар мен бұзушылықтарды анықтау.
3. Белгіленген тәртіппен ақпарат алмасуды жүргізу.
4. Техникалық және есептік құжаттаманы жүргізу.
5. Негізгі деңгейде мәтіндік редакторлармен, электрондық кестелермен, электрондық пошталармен және браузерлермен жұмыс жасау.
6. Базалық деңгейде мамандандырылған бағдарламалармен жұмыс істеу.
7. Шешімдерді жедел қабылдау және іске асыру.
8. Жаңа құрылғыларды енгізу кезінде жұмысты ұйымдастыру (оларды енгізу шамасына қарай).
9. Бағынысты қызметкерлердің жұмысын жоспарлау және ұйымдастыру.
10. Жедел басқару саласында анықтамалық материалдарды қолдану, ғылыми-техникалық ақпаратты талдау.
11. Жұмыстарды жүргізу кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау.
12. Өз қызметінің және бағыныштылардың қызметінің нәтижелерін бағалау.

Білімдер:
1. Жабдықтың қалыпты және апаттық режимдері.
2. Алғашқы көмек көрсету жөніндегі іс-шаралар тізбесі.
3. Төтенше жағдайларда жұмыскерлердің іс-әрекеттері.
4. Ауысымды қабылдау-беру тәртібі.
5. Жедел ақпаратты беру регламенті.
6. Жедел-техникалық құжаттаманы жүргізу тәртібі.
7. Техникалық қауіпсіздік құралдарының, аварияға қарсы қорғаныс және автоматика құралдарының жұмыс істеу қағидаты.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Жедел қызметкерлердің жұмысын ұйымдастыру және бақылау

Машықтар:
1. Жылу желілерінің берілген жұмыс режимдерінің орындалуын талдау.
2. Техникалық және есептік құжаттаманы жүргізу.
3. Жанжалды жағдайларды басқару.
4. Шешімдерді жедел қабылдау және іске асыру.
5. Жаңа құрылғыларды енгізу кезінде жұмысты ұйымдастыру (оларды енгізу шамасына қарай).
6. Бағынысты қызметкерлердің жұмысын жоспарлау және ұйымдастыру.
7. Командада жұмыс істеу.
8. Жұмыстарды жүргізу кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау.
9. Өз қызметінің және бағыныштылардың қызметінің нәтижелерін бағалау.

Білімдер:
1. Объектілердің аумақтық орналасуы.
2. Орнату орындары және қалпына келтіру құрылғыларының құрылғысы, олардың схемалардағы шартты белгілері.
3. Жылу желілерінің температуралық кестесі және гидравликалық жұмыс режимі.
4. АДС жедел қызметкерлерінің лауазымдық және өндірістік нұсқаулықтары.
5. Диспетчерлік басқару жүйелері және АДС.
6. Жедел-диспетчерлік басқаруды ұйымдастырудың негізгі міндеттері, жедел схемаларға, қызметкерлерге қойылатын талаптар.
7. Жұмыстағы авариялар мен технологиялық бұзушылықтарды тексеру және есепке алу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар.
8. Энергия жүйесінде және жылу желілерінде жедел қызмет көрсетуді ұйымдастыру тәсілдері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Аналитикалық ойлау
Жұмыс процестерін бақылау

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:


СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Авариялық-диспетчерлік қызметтің диспетчері

13. "Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарі" кәсіптің карточкасы:

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-015

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 13 қарашада № 21626 болып тіркелді.
Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының слесарі, БТБА-мен ішінара сәйкестік

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

2-разряд үшін-тәжірибесіз; 3-разряд үшін-кемінде 6 ай практикалық тәжірибе.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-019 - Жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь
7214-2-004 - Слесарь-монтажшы
7239-2-063 - Слесарь-жөндеуші

Қызметтің негізгі мақсаты:

Техникалық қызмет көрсету және ақаулықтардың алдын алу жолымен ТКШ саласындағы инженерлік желілер мен жабдықтардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Басшылық етумен инженерлік желілерде авариялық-қалпына келтіру және профилактикалық жұмыстарды орындау
2. Құбырлар мен арматураларға қызмет көрсету
3. Диагностика мен техникалық қызмет көрсетуге қатысу

Қосымша еңбек функциялары:


1-еңбек функциясы:
Басшылық етумен инженерлік желілерде авариялық-қалпына келтіру және профилактикалық жұмыстарды орындау



1-дағды:
Қауіпсіздік талаптарын сақтау

Машықтар:
2-3-разряд үшін:
1. Жеке қорғаныс құралдарын қолдана отырып құдықтар мен камераларда жұмыс істеу;
2. Жұмыс басталар алдында желдетуді және газдануды бақылауды орындау;
3. Аварияларды жою кезінде бригадирдің (5-6 санатты слесарь) нұсқауларын орындау.

Білімдер:
2-3-разряд үшін:
1. Жабық кеңістіктегі еңбекті қорғаудың негізгі ережелері;
2. Жеке қорғаныс құралдарын қолдану түрлері мен тәртібі;
3. Газдану белгілері және ұңғымаларды желдету әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Қарапайым жөндеу жұмыстарын орындау

Машықтар:
2-3-разряд үшін:
1. Диаметрі 300 мм-ге дейінгі кәріз құбырларындағы бітелулерді тазарту;
2. Фланецті қосылыстардағы ақауларды (ағуларды) жою;
3. Қазба жұмыстарына және траншеяларды бекітуге қатысу.

Білімдер:
2-3-разряд үшін:
1. Кәріз желілерін тазарту әдістері;
2. Құбыр буындарын тығыздау технологиясы;
3. Жер жұмыстарын қауіпсіз жүргізу ережелері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-еңбек функциясы:
Құбырлар мен арматураларға қызмет көрсету



1-дағды:
Слесарлық құралды қолдану

Машықтар:
3-разряд үшін:
1. Арматураны құрастыру/бөлшектеу үшін қол құралын пайдалану;
2. Дәнекерлеуге арналған беттерді дайындау жұмыстарын орындау;
3. Жоғары білікті слесарьдің бақылауымен дәнекерлеу жұмыстарына қатысу.

Білімдер:
3-разряд үшін:
1. Слесарь құралының құрылғысы.
2. Құбырларды дәнекерлеуге дайындау ережелері.
3. Дәнекерлеу кезіндегі қауіпсіздіктің негізгі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Құбырлармен және байланыстырушы элементтермен жұмыс

Машықтар:
2-3-разряд үшін:
1. Полимерлі және металл құбырлардан құбырларды монтаждау;
2. Басшылықпен пішінді бөліктерді орнату;
3. Бұрандалы қосылыстарды тығыздауды орындау.

Білімдер:
2-3-разряд үшін:
1. Құбырлар мен байланыстырушы элементтердің түрлері;
2. Құбырларды монтаждау технологиялары;
3. Қосылыстарды тығыздауға арналған материалдар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-еңбек функциясы:
Диагностика мен техникалық қызмет көрсетуге қатысу



1-дағды:
Диагностикалық жұмыстарды жүргізу

Машықтар:
2-3-разряд үшін:
1. Құбырларды қарапайым аспаптармен тексеруге қатысу;
2. Орындалған жұмыстар журналын жүргізу;
3. Манометрлер мен деңгей өлшегіштердің көрсеткіштерін жазып алу;
4. Құдықтарды бейне инспекциялау кезінде көмек көрсету.

Білімдер:
2-3-разряд үшін:
1. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты.
2. Аспаптардың көрсеткіштерін тіркеу ережесі;
3. Жабдықты диагностикаға дайындау тәртібі;
4. Журналдар мен актілерді толтыру ережесі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Төзімділік пен еңбексүйгіштік
Зейінді шоғырландыру және бақылау

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.01-01-2011 "Ғимараттардың ішкі санитарлық-техникалық жүйелері" - МЕМСТ 21.602-2016 Сумен жабдықтау және кәріз жүйелері. - Сумен жабдықтау және су бұрудың коммуналдық желілерін пайдалану қағидалары – "Ғимараттар мен құрылыстардың қауіпсіздігі" техникалық регламенті - ҚР МЕМСТ ИСО 9001-2016 (жұмыс сапасы)

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Инженерлік желілерді жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь

3

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының слесарі

14. "Диспетчер (жалпы бейіні)" кәсіптің карточкасы:

Топтың коды:

3159-0

Қызмет атауының коды:

3159-0-001

Кәсіптің атауы:

Диспетчер (жалпы бейіні)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 31 желтоқсанда № 22003 болып тіркелді.
Диспетчер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
-

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнаулы орта, кәсіптік орта) білімі, жұмыс өтіліне талаптар қойылмайды немесе мамандығы бойынша жалпы орта және жұмыс өтілі кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Коммуналдық қызметтердің жұмысын жедел бақылауды және үйлестіруді қамтамасыз ету, халықтан өтінімдерді қабылдау және өңдеу, авариялық жағдайларды жоюды ұйымдастыру, орындалған жұмыстар бойынша есеп пен есептілікті жүргізу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Халық пен ұйымдардан өтінімдерді қабылдау және өңдеу
2. Жөндеу және авариялық қызметтердің жұмысын жедел басқару
3. Өтінімдердің орындалуын және авариялық жағдайларды жоюды бақылау

Қосымша еңбек функциялары:


1-еңбек функциясы:
Халық пен ұйымдардан өтінімдерді қабылдау және өңдеу



1-дағды:
Өтінімдер журналын жүргізу (қолмен немесе АЖ-да)

Машықтар:
1. Халықтан және ұйымдардан өтінімдерді телефон арқылы, жазбаша нысанда немесе электрондық байланыс арналары арқылы қабылдау;
2. Өтінімдерді қолмен немесе ақпараттық жүйелерді қолдана отырып ресімдеу және тіркеу;
3. Өтінімдердегі мәліметтердің толықтығы мен дұрыстығын тексеру (мекен-жайы, мәселесі, байланыс деректері);
4. Өтінімдерді тиісті қызметтерге немесе мамандарға уақтылы беру;
5. Орындау мерзімдерін белгілей отырып, өтінімдерді есепке алуды, орындалуын бақылауды және жабуды жүргізу;
6. ТКШ мамандандырылған АЖ қоса алғанда, есепке алу және электрондық құжат айналымы бағдарламаларын пайдалану;
7. Алынған ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы заңнамасының негіздері;
2. ТКШ саласында диспетчерлік қызметті ұйымдастыру тәртібі;
3. Коммуналдық қызметтердің түрлері және ақаулар мен төтенше жағдайлардың негізгі түрлері;
4. Іс жүргізу және құжат айналымы ережелері;
5. Өтінімдерді, оның ішінде электрондық жүйелерде тіркеу журналдарын жүргізу қағидалары;
6. Диспетчерлеудің ақпараттық жүйелерімен және деректер базасымен жұмыс істеу негіздері;
7. Авариялық-жөндеу және қызмет көрсету қызметтерімен өзара іс-қимыл тәртібі.
8. Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Өтініштің жеделдігі санатын анықтау

Машықтар:
1. Шұғылдық сипаты мен дәрежесін анықтау үшін келіп түскен өтінімнің мазмұнын бағалау;
2. Өтініштерді апаттық, шұғыл, жоспарлы және консультациялық санаттар бойынша жіктеу;
3. Әрекет етудің жеделдігін айқындау кезінде нормативтік құжаттар мен ішкі регламенттерді қолдану;
4. Белгіленген әрекет ету тәртібін ескере отырып, ақпаратты тиісті қызметтерге жіберу;
5. Есеп журналында немесе ақпараттық жүйеде жеделдік санатын белгілеу.

Білімдер:
1. Азаматтар мен ұйымдардың өтініштеріне ден қою тәртібін реттейтін ТКШ саласындағы Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері;
2. Шұғылдық деңгейі бойынша өтінімдердің түрлері мен жіктелуі (қаулылар, стандарттар, нұсқаулықтар);
3. Әр түрлі санаттағы өтініштерге жауап берудің уақытша нормативтері;
4. Инженерлік жүйелер жұмысының негіздері (сумен жабдықтау, кәріз, жылыту, электрмен жабдықтау және т. б.);
5. Ішкі нұсқаулар және өтініштерге диспетчерлік жауап беру алгоритмдері.
6.Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-дағды:
Өтінімдерді тиісті қызметтерге беру

Машықтар:
1. Алынған өтінімдерді белгіленген регламентке сәйкес тиісті авариялық, техникалық және қызмет көрсету қызметтеріне жедел жіберу;
2. Қызметтердің құзыреті бойынша өтінімдерді бөлу алгоритмдерін қолдану (сумен жабдықтау, жылумен жабдықтау, электрмен жабдықтау және т. б.);
3. Өтінімдерді беру үшін байланыс құралдарын (телефон, радиобайланыс, Ақпараттық жүйелер) пайдалану;
4. Өтінімді журналға немесе ақпараттық жүйеге беру фактісін тіркеп, күнін, уақытын және жауапты бөлімшесін көрсету;
5. Орындаушы қызметтің өтінім алуын бақылау.

Білімдер:
1. Диспетчерлік қызметтің жедел және техникалық бөлімшелермен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. ТКШ объектілеріне қызмет көрсететін коммуналдық қызметтердің құрылымы мен функциялары;
3. Санаттар бойынша өтінімдерге ден қою уақытының регламенттері мен нормативтері;
4. ТКШ саласындағы процестерді диспетчерлеу жөніндегі нұсқаулықтар мен ішкі ережелер;
5. Ақпаратты беру үшін қолданылатын байланыс құралдары (телефон желілері, Радиобайланыс және т.б.).
6.Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-еңбек функциясы:
Жөндеу және авариялық қызметтердің жұмысын жедел басқару



1-дағды:
Өтінімдердің орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Авариялық және жөндеу қызметтеріне берілген өтінімдердің орындалу мерзімдері мен сапасына бақылауды жүзеге асыру;
2. Орындаушылардан жұмыстарды орындау кезеңдері туралы ақпарат алу және тіркеу;
3. Кешігу себептерін көрсете отырып, аяқталған және аяқталмаған өтінімдердің есебін жүргізу;
4. Өтінім берушілерге өтінімнің орындалу мәртебесі туралы хабарлау;
5. Өтінімдерді белгіленген мерзімде орындау бойынша есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. ТКШ авариялық және жөндеу қызметтерін ұйымдастыру және олармен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. ТКШ саласында авариялық-жөндеу жұмыстарын орындау түрлері мен мерзімдері;
3. Есептілікті жүргізуге және өтінімдердің орындалуын есепке алуға қойылатын талаптар;
4. Диспетчерлеуде қолданылатын ақпараттық жүйелер немесе есепке алу журналдары;
5. Коммуналдық қызметтер көрсету және аварияларды жою тәртібін регламенттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері.
6.Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

2-дағды:
Бригадалардың шығуын үйлестіру

Машықтар:
1. Жөндеу және авариялық бригадалардың объектілерге уақтылы шығуын ұйымдастыру және жоспарлау;
2. Өтінімдерді олардың жүктемесі мен мамандануын ескере отырып, бригадалар арасында жедел бөлу;
3. Мәселелерді тиімді шешу үшін диспетчер, бригадалар және өтініш берушілер арасындағы байланысты қамтамасыз ету;
4. Жұмыс орнына бригадалардың қозғалысы мен келуін бақылау және бақылау;
5. Шығуларды үйлестіру және авариялық жағдайларға ден қою жөніндегі құжаттаманы жүргізу.

Білімдер:
1. ТКШ саласындағы жөндеу және авариялық қызметтердің құрылымы мен функционалдық міндеттері;
2. Өтінімдерге және авариялық жағдайларға жедел ден қою тәртібі мен регламенті;
3. Шығу уақытын, маршруттарын және қауіпсіздік талаптарын қоса алғанда, бригадалардың жұмысын ұйымдастыру қағидалары;
4. Шығуды үйлестіру үшін пайдаланылатын коммуникациялық құралдар мен ақпараттық жүйелер;
5. Коммуналдық қызметтердің қызметін және авариялық ден қою тәртібін реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері.
6.Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-дағды:
Ауысымдық есептілікті жүргізу

Машықтар:
1. Орындалған жұмыстар, авариялық жағдайлар және өтінімдерге ден қою туралы ауысымдық есептерді жасау және рәсімдеу;
2. Тиімділікті бағалау және жедел шешім қабылдау үшін жұмыстың барысы туралы ақпаратты талдау;
3. Құжаттаманы белгіленген нормативтер мен талаптарға сәйкес жүргізу;
4. Есептік деректерді тіркеу және сақтау үшін ақпараттық жүйелерді пайдалану;
5. Ауысымдық есептерді басшылыққа және мүдделі бөлімшелерге уақтылы беруді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Коммуналдық қызметте ауысымдық есептілікті жүргізу қағидалары мен рәсімдері;
2. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілеріне сәйкес құжаттаманы ресімдеуге қойылатын форматтар мен талаптар;
3. Жөндеу және авариялық жұмыстарды басқару негіздері;
4. Бухгалтерлік есеп пен есеп беру үшін қолданылатын ақпараттық жүйелер мен бағдарламалық қамтамасыз ету;
5. Есеп беру және коммуналдық қызметтердің жұмысын бақылау тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар.
6.Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және апаттық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

3-еңбек функциясы:
Өтінімдердің орындалуын және авариялық жағдайларды жоюды бақылау



1-дағды:
Диспетчерлік бағдарламалармен және байланыс құралдарымен жұмыс

Машықтар:
1. Коммуналдық шаруашылық құрылымында және қызмет көрсету аймақтарында бағдарлау.
2. Төтенше жағдайларда тез және сауатты шешім қабылдау.
3. Халықпен қарым-қатынас кезінде сөйлеу мәдениетін меңгеру.
4. Компьютерлік және кеңсе техникасымен жұмыс істеу.
5. Қызметтер арасында ақпаратты нақты жеткізу.

Білімдер:
1. Сумен жабдықтау, жылумен жабдықтау, кәріз және электрмен жабдықтау жүйелерінің жұмыс істеу негіздері.
2. Коммуналдық қызметтер жұмысының ережелері мен регламенттері.
3. Авариялық және жөндеу бөлімшелері арасындағы өзара іс-қимыл тәртібі.
4. Іс жүргізу негіздері, құжат айналымы, диспетчерлік қызмет жөніндегі нұсқаулықтар.
5. Еңбекті қорғау және өрт қауіпсіздігі негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Ұқыптылық
Күйзеліске тұрақтылық
Ауызекі сөйлеу дағдылары
Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР МЕМСТ ИСО 9001-2016-сапа менеджменті жүйелері. ҚР ҚН сумен жабдықтау, жылыту, кәріз бойынша.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Авариялық-диспетчерлік қызмет операторы

4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      15. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі

      Орындаушы:

      Қаби Қарахан Зейнуллаұлы, +7 (702) 866 44 90,

      16. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      "Шаңырак" тұрғын-үй саласында сервис және энегрия сервисін басқыру субъектліренің қауымдастығы" жеке кәсіпкерлік және заңды тұлғалар бірлестігі

      Жоба жетекшісі:

      Махамбетов Сакен Аралбаевич

      E-mail: aralbay@inbox.ru

      Телефон нөмірі: +7 (775) 000 13 66

      Орындаушылар:

      Садуакасова Гульнара Болатовна, +7 (701) 518 33 51, c.gylnara68@mail.ru

      Рахимова Гульнур Мешитбаевна, +7 (701) 770 58 55, rakhimova.gulnur@mail.ru

      17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 5 , 14.10.2025 ж.

      18. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 15.10.2025 ж.

      19. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      20. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2-нұсқа, 2025 ж.

      21. Болжамды қайта қарау күні: 18.10.2028 ж.

Об утверждении профессионального стандарта "Аварийно-диспетчерская служба"

Приказ и.о. Министра промышленности и строительства Республики Казахстан от 5 декабря 2025 года № 526

      В соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях", ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемый профессиональный стандарт "Аварийно-диспетчерская служба".

      2. Департаменту градостроительной и жилищно-коммунальной политики Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) направление настоящего приказа в электронном виде на казахском и русском языках в течение пяти рабочих дней со дня его подписания в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра промышленности и строительства Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Исполняющий
обязанности министра 		И. Шархан

  Приложение
к приказу Министра
промышленности и
строительства
Республики Казахстан
от 5 декабря 2025 года № 526

Профессиональный стандарт: "Аварийно-диспетчерская служба"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт разрабатывается в качестве основы для оценки, аттестации, сертификации и подтверждения квалификации, подготовки и переподготовки кадров и предназначены для использования широким кругом пользователей.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Отраслевая рамка квалификаций (ОРК) – составная часть (подсистема) национальной системы квалификаций, представляющая собой рамочную структуру дифференцированных уровней квалификации, признаваемых в отрасли

      2) Профессиональный стандарт – стандарт, определяющий в конкретной области профессиональной деятельности требования к уровню квалификации и компетентности, к содержанию, качеству и условиям труда

      3) Чрезвычайная ситуация – это обстановка на определенной территории, сложившаяся в результате аварии, опасного природного явления, катастрофы, стихийного или иного бедствия, которая может повлечь или повлекла за собой человеческие жертвы, а также ущерб здоровью людей или окружающей среде, значительные материальные потери и нарушение условий жизнедеятельности людей

      4) Авария – разновидность нештатных ситуаций, потенциально опасных для жизни и здоровья человека и животных, безопасности окружающей среды, как правило выражающаяся в форме разрушения сооружений и технических устройств, неконтролируемом взрыве и выбросе опасных веществ

      5) Безопасность жизнедеятельности – благоприятное, нормальное состояние окружающей человека среды, условий труда и учебы, питания и отдыха, при которых снижена возможность возникновения опасных факторов, угрожающих его здоровью, жизни, имуществу, законным интересам

      6) Аварийные работы – не предполагаемые заранее срочные работы, необходимые для предотвращения аварий или ликвидации их последствий

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих

      2) КС – квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и других служащих

      3) ОКЭД – общий классификатор видов экономической деятельности

      4) ЖКХ – жилищно-коммунальное хозяйство.

      5) АДС – аварийно-диспетчерская служба.

      6) ИС – информационная система.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Аварийно-диспетчерская служба

      5. Код профессионального стандарта: S008

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      S Предоставление прочих видов услуг

      96 Предоставление прочих индивидуальных услуг

      96.0 Предоставление прочих индивидуальных услуг

      96.09 Предоставление прочих индивидуальных услуг, не включенных в другие группировки

      96.09.0 Предоставление прочих индивидуальных услуг, не включенных в другие группировки

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Аварийно-диспетчерская служба" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях". Цель данного профессионального стандарта устанавливать требования к формированию образовательных программ, в том числе обучения персонала на предприятиях, работников и выпускников организаций образования и решений широкого круга задач в области проведения ремонтных работ для обеспечение безопасного функционирования инженерно-технического оборудования зданий и сооружений с применением диспетчерского контроля.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Диспетчер (коммунальной службы) - 5 уровень ОРК

      2) Слесарь аварийно-восстановительных работ** - 3 уровень ОРК

      4) Мастер аварийно-восстановительного пункта - 5 уровень ОРК

      5) Слесарь аварийно-восстановительных работ - 2 уровень ОРК

      6) Диспетчер (общий профиль) - 4 уровень ОРК

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Диспетчер (коммунальной службы)":

Код группы:

3159-0

Код наименования занятия:

3159-0-001

Наименование профессии:

Диспетчер (коммунальной службы)

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих". Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 31 декабря 2020 года № 22003.
Диспетчер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) без предъявления требований к стажу работы или среднее общее образование, обучение по специальной программе и стаж работы по оперативному регулированию процесса управления (производства) не менее 3 лет, в том числе в данной организации не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Возможно признание квалификации через подтверждение опыта работы и прохождение соответствующей аттестации

Другие возможные наименования профессии:

2147-4-001 - Диспетчер магистральных трубопроводов
2151-2-003 - Диспетчер сети электропередачи, территориальная диспетчерская

Основная цель деятельности:

Обеспечение оперативного контроля и координации работы коммунальных служб, прием и обработка заявок от населения, организация устранения аварийных ситуаций, ведение учета и отчетности по выполненным работам.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Прием и обработка заявок от населения и организаций
2. Оперативное управление работой ремонтных и аварийных служб

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Прием и обработка заявок от населения и организаций



Навык 1:
Ведение журнала заявок

Умения:
1. Принимать заявки от населения и организаций по телефону, в письменной форме или через электронные каналы связи;
2. Оформлять и регистрировать заявки вручную или с применением информационных систем;
3. Проверять полноту и корректность сведений в заявках (адрес, проблема, контактные данные);
4. Своевременно передавать заявки соответствующим службам или специалистам;
5. Вести учет, контроль исполнения и закрытие заявок с фиксацией сроков исполнения;
6. Использовать программы учета и электронного документооборота, включая специализированные ИС ЖКХ;
7. Обеспечивать соблюдение конфиденциальности полученной информации.

Знания:
1. Основы законодательства Республики Казахстан в сфере жилищно-коммунального хозяйства;
2. Порядок организации диспетчерской службы в сфере ЖКХ;
3. Виды коммунальных услуг и основные типы неисправностей и аварийных ситуаций;
4. Правила делопроизводства и документооборота;
5. Правила ведения журналов регистрации заявок, в том числе в электронных системах;
6. Основы работы с информационными системами диспетчеризации и базами данных;
7. Порядок взаимодействия с аварийно-ремонтными и обслуживающими службами.
8. Должностную инструкцию диспетчера и положение о АДС.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Определение категории срочности обращения

Умения:
1. Оценивать содержание поступившей заявки для определения характера и степени срочности;
2. Классифицировать обращения по категориям: аварийные, неотложные, плановые и консультационные;
3. Применять нормативные документы и внутренние регламенты при определении срочности реагирования;
4. Направлять информацию в соответствующие службы с учетом установленного порядка реагирования;
5. Фиксировать категорию срочности в журнале учета или информационной системе.

Знания:
1. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан в сфере ЖКХ, регулирующие порядок реагирования на обращения граждан и организаций;
2. Виды и классификация заявок по уровню срочности (Постановления, стандарты, инструкции);
3. Временные нормативы реагирования на обращения разных категорий;
4. Основы работы инженерных систем (водоснабжение, канализация, отопление, электроснабжение и др.);
5. Внутренние инструкции и алгоритмы диспетчерского реагирования на обращения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Передача заявок соответствующим службам

Умения:
1. Оперативно направлять полученные заявки в соответствующие аварийные, технические и обслуживающие службы согласно установленному регламенту;
2. Применять алгоритмы распределения заявок по компетенции служб (водоснабжение, теплоснабжение, электроснабжение и др.);
3. Использовать средства связи (телефон, радиосвязь, информационные системы) для передачи заявок;
4. Фиксировать факт передачи заявки в журнале или информационной системе, указывать дату, время и ответственное подразделение;
5. Контролировать получение заявки службой-исполнителем.

Знания:
1. Порядок взаимодействия диспетчерской службы с оперативными и техническими подразделениями;
2. Структура и функции коммунальных служб, обслуживающих объекты ЖКХ;
3. Регламенты и нормативы времени реагирования на заявки по категориям;
4. Инструкции и внутренние положения по диспетчеризации процессов в сфере ЖКХ;
5. Средства коммуникации, применяемые для передачи информации (телефонные сети, радиосвязь, и т.д.).

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Оперативное управление работой ремонтных и аварийных служб



Навык 1:
Ведение сменной отчетности

Умения:
1. Составлять и оформлять сменные отчеты о выполненных работах, аварийных ситуациях и реагировании на заявки;
2. Анализировать информацию о ходе выполнения работ для оценки эффективности и оперативного принятия решений;
3. Вести документацию в соответствии с установленными нормативами и требованиями;
4. Использовать информационные системы для регистрации и хранения отчетных данных;
5. Обеспечивать своевременную передачу сменных отчетов руководству и заинтересованным подразделениям.

Знания:
1. Правила и процедуры ведения сменной отчетности в коммунальной службе;
2. Форматы и требования к оформлению документации согласно нормативно-правовым актам Республики Казахстан;
3. Основы управления ремонтными и аварийными работами;
4. Используемые информационные системы и программное обеспечение для учета и отчетности;
5. Нормативные документы, регламентирующие порядок ведения отчетности и контроля за работой коммунальных служб.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль исполнения заявок

Умения:
1. Осуществлять контроль за сроками и качеством исполнения заявок, переданных в аварийные и ремонтные службы;
2. Получать и фиксировать информацию об этапах выполнения работ от исполнителей;
3. Вести учет завершенных и незавершенных заявок с указанием причин задержек;
4. Информировать заявителей о статусе исполнения заявки;
5. Формировать отчетность по исполнению заявок в установленные сроки.

Знания:
1. Порядок организации и взаимодействия с аварийными и ремонтными службами ЖКХ;
2. Виды и сроки выполнения аварийно-ремонтных работ в сфере ЖКХ;
3. Требования к ведению отчетности и учету исполнения заявок;
4. Информационные системы или журналы учета, применяемые в диспетчеризации;
5. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан, регламентирующие порядок оказания коммунальных услуг и устранения аварий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Координация выездов бригад

Умения:
1. Организовывать и планировать своевременный выезд ремонтных и аварийных бригад на объекты;
2. Оперативно распределять заявки между бригадами с учетом их загруженности и специализации;
3. Обеспечивать коммуникацию между диспетчером, бригадами и заявителями для эффективного решения проблем;
4. Отслеживать и контролировать перемещение и прибытие бригад на место проведения работ;
5. Вести документацию по координации выездов и реагированию на аварийные ситуации.

Знания:
1. Структура и функциональные обязанности ремонтных и аварийных служб в сфере ЖКХ;
2. Порядок и регламент оперативного реагирования на заявки и аварийные ситуации;
3. Правила организации работы бригад, включая время выезда, маршруты и требования безопасности;
4. Используемые коммуникационные средства и информационные системы для координации выездов;
5. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан, регулирующие деятельность коммунальных служб и порядок аварийного реагирования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Способность к обучению и самообучению

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Диспетчер (коммунальной службы)

3

Слесарь аварийно-восстановительных работ

10. Карточка профессии "Слесарь аварийно-восстановительных работ**":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-015

Наименование профессии:

Слесарь аварийно-восстановительных работ**

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)". Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 13 ноября 2020 года № 21626.
Слесарь аварийно-восстановительных работ, частичное совпадение с ЕТКС

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Слесарное дело (по отраслям и видам)

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Для 4 разряда — не менее 1 года; для 5 разряда — не менее 3 лет практического опыта.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-019 - Слесарь по ремонту и обслуживанию установки
7214-2-004 - Слесарь-монтажник
7239-2-063 - Слесарь-ремонтник

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойной работы инженерных сетей и оборудования в сфере ЖКХ путем оперативного устранения аварийных ситуаций, проведения восстановительных работ, технического обслуживания и профилактики неисправностей

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Выполнение аварийно-восстановительных и профилактических работ на инженерных сетях водоснабжения, водоотведения, теплоснабжения и канализации в соответствии с нормативными требованиями и графиками работ
2. Проведение аварийно-восстановительных работ на инженерных сетях ЖКХ (водоснабжение, канализация, отопление)

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Выполнение аварийно-восстановительных и профилактических работ на инженерных сетях водоснабжения, водоотведения, теплоснабжения и канализации в соответствии с нормативными требованиями и графиками работ



Навык 1:
Работа в ограниченном пространстве и аварийных условиях

Умения:
1. Безопасно выполнять работы в замкнутых или ограниченных пространствах (колодцы, камеры, подвалы и пр.);
2. Использовать средства индивидуальной защиты (СИЗ) при выполнении работ в условиях повышенного риска;
3. Оценивать обстановку на аварийном участке и принимать меры по снижению рисков (вентиляция, контроль загазованности, освещение и т. д.);
4. Работать в составе аварийной бригады в условиях ограниченного времени и доступа к поврежденным участкам инженерных сетей.

Знания:
1. Правила охраны труда и техника безопасности при работе в ограниченных и замкнутых пространствах;
2. Нормативные требования к проведению аварийных работ в сложных условиях;
3. Виды и правила применения средств индивидуальной и коллективной защиты;
4. Методы обеспечения вентиляции, освещения и контроля воздушной среды на месте работ;
5. Алгоритм действий при аварийных ситуациях, в том числе при угрозе жизни и здоровью работников.
6. Должностная инструкция слесаря аварийно-восстановительных работ и положение об аварийно-диспетчерской службы.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение аварийно-восстановительных работ на наружных и внутренних инженерных сетях ЖКХ

Умения:
Для 4- 5 разрядов:
1. Осуществлять диагностику и локализацию аварий на инженерных сетях водоснабжения, водоотведения, теплоснабжения и канализации;
2. Выполнять аварийно-восстановительные работы с использованием специализированного инструмента и оборудования согласно технической документации;
3. Соблюдать технологические процессы и нормативные требования при ремонте и обслуживании инженерных коммуникаций;
4. Осуществлять профилактические мероприятия для предупреждения аварий и повышения надежности сетей;
5. Вести техническую документацию по выполненным работам, включая акты и отчеты;
6. Соблюдать правила охраны труда, техники безопасности и экологические нормы при выполнении работ.
7. Выполнять прочистку канализационной сети и коллекторов на глубине до 12 м гидравлическим способом;
8. Устранять засорения гибким валом, размывом струей воды и методом обратного гидравлического давления при помощи передвижных автонасосов
9. Выполнять подготовку троса и лебедки грузоподъемностью до 1 т;
Для 5 разряда, дополнительно к умениям, предусмотренным пунктами 1-9:
10. Осуществлять прочистку канализационной сети, дюкеров, каналов и коллекторов круглого, яйцевидного, шатрового к других сечений на глубине свыше 12 м гидравлическим способом;
11. Выполнять подготовку троса и лебедки грузоподъемностью до 2 т.

Знания:
Для 4- 5 разрядов:
1. Конструктивные особенности и технические характеристики инженерных сетей водоснабжения, водоотведения, теплоснабжения и канализации;
2. Нормативные документы и стандарты, регулирующие порядок проведения аварийно-восстановительных и профилактических работ в сфере ЖКХ;
3. Технические требования и технологии ремонта, диагностики и обслуживания инженерных коммуникаций;
4. Правила эксплуатации специализированного инструмента и оборудования;
5. Основы охраны труда, пожарной безопасности и экологической безопасности при выполнении аварийных и восстановительных работ.
6. Должностную инструкцию слесаря АВР и положение о АДС

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Работа с различными видами труб (металлические, полимерные и др.), арматурой и соединительными элементами

Умения:
Для 4-5 разрядов:
1. Осуществлять монтаж, демонтаж и ремонт различных видов трубопроводов, включая металлические и полимерные трубы;
2. Правильно подбирать и использовать арматуру и соединительные элементы в соответствии с типом труб и требованиями технической документации;
3. Выполнять герметизацию и сварочные работы с учетом материалов трубопроводов;
4. Контролировать качество и надежность соединений и узлов инженерных сетей;
5. Соблюдать технологические нормы и правила безопасности при работе с трубопроводами и арматурой.

Знания:
Для 4-5 разрядов:
1. Типы и характеристики различных трубных материалов (металл, полимер и др.), арматуры и соединительных элементов;
2. Технологии и методы соединения труб, включая сварку, пайку, фланцевые и резьбовые соединения;
4. Правила безопасности и охраны труда при работе с инженерными коммуникациями и соответствующим оборудованием;
5. Основы эксплуатации и технического обслуживания инженерных сетей.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 4:
Применение сварочных и слесарных инструментов при устранении повреждений

Умения:
Для 4-5 разрядов:
1. Правильно использовать сварочное оборудование и слесарные инструменты для ремонта и восстановления поврежденных участков инженерных сетей;
2. Осуществлять сварочные работы различных типов (электросварка, газовая сварка, аргонодуговая сварка и др.) в соответствии с техническими требованиями;
3. Проводить подготовительные работы к сварке и слесарным операциям, включая очистку, обрезку и подгонку деталей;
4. Обеспечивать качество и герметичность сварных соединений;
5. Соблюдать требования безопасности и техники охраны труда при работе с сварочным и слесарным инструментом.

Знания:
Для 4-5 разрядов:
1. Устройство и принципы работы сварочного оборудования и слесарных инструментов;
2. Технологии сварочных и слесарных работ, виды сварных соединений и методы контроля их качества;
3. Методы подготовки кромок и поверхностей под сварку и монтаж;
4. Способы контроля качества сварных шво;
5. Классификация дефектов сварных соединений и методы их устранения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 5:
Использование приборов диагностики (детекторы утечек, трассоискатели, уровнемеры и пр.)

Умения:
Для 4-5 разрядов:
1. Применять диагностические приборы для обнаружения утечек, засоров, мест повреждения трубопроводов;
2. Настраивать и корректно использовать трассоискатели, уровнемеры и другое оборудование для обследования инженерных сетей;
3. Интерпретировать показания диагностических приборов и оформлять результаты осмотра;
4. Определять необходимость и объем аварийно-восстановительных работ по результатам диагностики.

Знания:
Для 4-5 разрядов:
1. Виды и принципы работы приборов диагностики, применяемых в сфере ЖКХ;
2. Методы поиска и локализации утечек, скрытых дефектов и повреждений на инженерных сетях;
3. Правила технического обслуживания и хранения диагностического оборудования;
4. Методы и технологии неразрушающего контроля (акустические, ультразвуковые, магнитные, вихретоковые) для выявления дефектов и повреждений;
5. Критерии оценки технического состояния трубопроводов и определение степени износа на основе диагностических данных;
6. Правила оформления технической документации (дефектные ведомости, протоколы диагностики, акты обследования) с фиксацией результатов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Проведение аварийно-восстановительных работ на инженерных сетях ЖКХ (водоснабжение, канализация, отопление)



Навык 1:
Работа с ручным и механизированным слесарным, сварочным и монтажным инструментом.

Умения:
Для 4 разряда:
1. Выполнять работы по ремонту водопроводных сетей, конопатке, заливке свинцом и различными заменителями раструбов труб диаметром свыше 300 до 900 мм;
Для 5 разряда:
2. Выполнять работы по ремонту водопроводных сетей, конопатке, заливке свинцом и различными заменителями раструбов труб диаметром свыше 900 мм;
Для 4- 5 разрядов:
3. Читать простые схемы сетей и чертежи.
4. Определять характер и место аварийной ситуации.
5. Применять средства индивидуальной защиты.
6. Работать в ограниченных и опасных условиях (траншеи, колодцы и др.).
7. Вести документацию по аварийно-восстановительным работам.

Знания:
Для 4- 5 разрядов:
1. Устройство инженерных систем ЖКХ.
2. Свойства материалов, применяемых в трубопроводах.
3. Правила охраны труда, промышленной и пожарной безопасности.
4. Технологии устранения аварий на водопроводных и канализационных сетях.
5. Нормативные документы в сфере ЖКХ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Выносливость и усердие
Концентрация и управление вниманием

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.01-01-2011 "Внутренние санитарно-технические системы зданий" - ГОСТ 21.602-2016 Системы водоснабжения и канализации. - Правила эксплуатации коммунальных сетей водоснабжения и водоотведения - Технический регламент "Безопасность зданий и сооружений" - ГОСТ РК ИСО 9001-2016 (качество работ)

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Слесарь по ремонту и обслуживанию инженерных сетей

5

Мастер аварийно-восстановительных работ

12. Карточка профессии "Мастер аварийно-восстановительного пункта":

Код группы:

3118-4

Код наименования занятия:

3118-4-001

Наименование профессии:

Мастер аварийно-восстановительного пункта

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:


Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Электроснабжение (по отраслям)

Квалификация:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Электроснабжение (по отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Лифтовое хозяйство и эскалаторы (по видам)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не менее 3 лет работы в области аварийно-диспетчерского обслуживания инженерных сетей или смежных технических должностей с функциями организации аварийных бригад.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3118-4-005 - Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования
3113-5-002 - Мастер по тепловодоснабжению

Основная цель деятельности:

Руководство оперативно-диспетчерской бригадой для обеспечение безопасного функционирования инженерно-технического оборудования зданий и сооружений с применением диспетчерского контроля

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление диспетчерской службой по контролю работы инженерного оборудования
2. Управление деятельностью по оперативному управлению аварийно-диспетчерской службой

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Управление диспетчерской службой по контролю работы инженерного оборудования



Навык 1:
Организация совместных действий с оперативными и экстренными службами, органами местного самоуправления и исполнительной власти при возникновении аварийных, чрезвычайных ситуаций

Умения:
1. Информировать оперативных и экстренных служб, органов местного самоуправления и исполнительной власти, других соответствующих учреждений об аварийной ситуации на лифтах, инженерном оборудовании, а также о других чрезвычайных ситуациях.
2. Обеспечивать совместные действия соответствующих организаций и аварийных служб при аварийных ситуациях и/или произошедших несчастных случаях на лифтах или инженерном оборудовании.
3. Привлекать в необходимых случаях персонала диспетчерской службы для оказания содействия прибывающим для выполнения конкретных задач оперативным и экстренным службам.
4. Фиксировать время передачи информации соответствующим организациям, службам, органам о произошедшей аварии и/или несчастном случае.
5. Осуществлять эффективные коммуникации с соответствующими представителями оперативных и экстренных служб, органов местного самоуправления и исполнительной власти, аналогичной службы более высокого уровня управления.
6. Документально оформлять результаты предпринятых мер при организации совместных действий с организациями, службами, органами.
7. Организовывать деятельность подчиненного персонала.

Знания:
1. Порядок действий диспетчерской службы при возникновении чрезвычайных ситуаций.
2. Основы организации городского хозяйства.
3. Способы обмена информацией с представителями оперативных и экстренных служб, органов местного самоуправления и исполнительной власти, аналогичной службы более высокого уровня управления.
4. Порядок оформления предпринимаемых действий при возникновении чрезвычайных ситуаций.
5. Должностная инструкция диспетчера и старшего диспетчера.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация работ оперативно-диспетчерской бригады

Умения:
1. Совместно с диспетчером подготавливать исполнительно-техническую документацию на данный объект (планшет, план, профиль, схему сварных стыков) и уточняет порядок и место отключения объекта (района), наличие в районе объекта подземных канальных коммуникаций.
2. Инструктировать членов бригады, ознакомить со схемой отключения объекта и выезжать с бригадой к месту аварии на укомплектованной машине.
3. Организовывать работу сотрудников.
4. Использовать оборудование диспетчерского пульта и средств оргтехники.
5. Использовать эксплуатационную документацию.
6. Документально оформлять результаты работы диспетчерской службы.
7. Составлять график работы диспетчеров службы диспетчерского контроля.
8. Обеспечивать диспетчеров нормативной и технической документацией, инструктивно-методическими материалами, расходными материалами.
9. Согласовывать графики работы сотрудников подрядных организаций при диспетчерской службе и согласование внесения необходимых изменений.
10. Подготавливать предложения о мерах поощрения и взыскания сотрудников диспетчерской службы

Знания:
1. Тип, назначение и принцип работы системы диспетчерского контроля, эксплуатируемой диспетчерской службой.
2. Возможности программного обеспечения системы диспетчерского контроля, приемы работы в программе.
3. Порядок приема и контроля выполнения заявок о неисправности лифтов и другого инженерного оборудования.
4. Положение о диспетчерской службе, эксплуатирующей конкретный тип системы диспетчерского контроля, обязанности, права и ответственность диспетчера и старшего диспетчера.
5. Перечень и содержание нормативной технической документации, служебной документации, инструктивно-методических материалов.
6. Должностная инструкция диспетчера и старшего диспетчера.
7. Трудовое законодательство Республики Казахстан.
8. Основы организации труда и управления персоналом.
9. Порядок ведения отчетной документации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Контроль деятельности диспетчерской службы

Умения:
1. Обнаруживать загазованность в подвале.
2. Организовать проветривание, путем открытия дверей и окон, а так же с помощью вентустановки.
3. Организовать проверку степени загазованности во всех лестничных клетках, помещениях первого и цокольного этажа дома, а также проверку на загазованность всех подвалов домов, газовых колодцев, колодцев и камер подземных инженерных коммуникаций, расположенных в радиусе 50 метров.
4. Вести мониторинг и контроль рассмотрения и выполнения поступивших заявок, выявление повторных обращений, рассмотрение жалоб на работу службы диспетчерского контроля.
5. Вести контроль выполнения должностных обязанностей сотрудниками диспетчерской службы и сотрудниками подрядных организаций при диспетчерской службе.
6. Вести контроль соблюдения персоналом производственных инструкций, правил по охране труда.
7. Информировать руководство подрядных организаций и аналогичной службы более высокого уровня управления (центральной диспетчерской службы) о результатах анализа и фактах ненадлежащего качества предоставления услуг.
8. Осуществлять контроль соблюдения сроков выполнения технического обслуживания оборудования системы диспетчерского контроля.
9. Использовать оборудование диспетчерского пульта и средства оргтехники.
10. Анализировать информацию о приемке, передаче и выполнении заявок на устранение неисправностей лифтов, инженерного оборудования, оборудования системы диспетчерского контроля.
11. Организовывать работу коллектива сотрудников.
12. Документально оформлять результаты проводимых проверок, анализа поступивших заявок, принимать оперативные меры в необходимых случаях.

Знания:
1. Положение о диспетчерской службе, обязанности, права и ответственность диспетчера и старшего диспетчера.
2. Назначение и принцип работы системы диспетчерского контроля.
3. Должностная инструкция диспетчера и старшего диспетчера.
4. Порядок ведения отчетной документации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Управление деятельностью по оперативному управлению аварийно-диспетчерской службой



Навык 1:
Организация и выполнение работ по оперативному управлению

Умения:
1. Анализировать устранение аварийных ситуаций.
2. Определять отклонения и нарушения в работе обслуживаемого оборудования.
3. Вести обмен информацией в установленном порядке.
4. Вести техническую и отчетную документацию.
5. Работать с текстовыми редакторами, электронными таблицами, электронной почтой и браузерами на базовом уровне.
6. Работать со специализированными программами на базовом уровне.
7. Оперативно принимать и реализовывать решения.
8. Организовывать работу при внедрении новых устройств (по мере их внедрения).
9. Планировать и организовывать работу подчиненных работников.
10. Применять справочные материалы в области оперативного управления, анализировать научно-техническую информацию.
11. Соблюдать требования безопасности при производстве работ.
12. Оценивать результаты своей деятельности и деятельности подчиненных.

Знания:
1. Нормальные и аварийные режимы работы оборудования.
2. Перечень мероприятий по оказанию первой помощи.
3. Действия работников в аварийных ситуациях.
4. Порядок приема-передачи смены.
5. Регламент передачи оперативной информации.
6. Порядок ведения оперативно-технической документации.
7. Принцип действия технических средств безопасности, средств противоаварийной защиты и автоматики.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация и контроль работы оперативных работников

Умения:
1. Анализировать выполнение заданных режимов работы тепловых сетей.
2. Вести техническую и отчетную документацию.
3. Управлять конфликтными ситуациями.
4. Оперативно принимать и реализовывать решения.
5. Организовывать работу при внедрении новых устройств (по мере их внедрения).
6. Планировать и организовывать работу подчиненных работников.
7. Работать в команде.
8. Соблюдать требования безопасности при производстве работ.
9. Оценивать результаты своей деятельности и деятельности подчиненных.

Знания:
1. Территориальное расположение объектов.
2. Места установки и устройство сбросных устройств, их условное обозначение на схемах.
3. Температурный график и гидравлический режим работы тепловых сетей.
4. Должностные и производственные инструкции оперативных работников АДС.
5. Системы диспетчерского управления и АДС.
6. Основные задачи организации оперативно-диспетчерского управления, требования к оперативным схемам, к работникам.
7. Положения и инструкции по расследованию и учету аварий и технологических нарушений в работе.
8. Способы организации оперативного обслуживания в энергосистеме и тепловых сетях.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Аналитическое мышление
Контроль рабочих процессов

Список технических регламентов и национальных стандартов:


Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Диспетчер аварийно-диспетчерской службы

13. Карточка профессии "Слесарь аварийно-восстановительных работ":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-015

Наименование профессии:

Слесарь аварийно-восстановительных работ

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)". Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 13 ноября 2020 года № 21626.
Слесарь аварийно-восстановительных работ, частичное совпадение с ЕТКС

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Для 2 разряда — без опыта; для 3 разряда — не менее 6 месяцев практического опыта.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-019 - Слесарь по ремонту и обслуживанию установки
7214-2-004 - Слесарь-монтажник
7239-2-063 - Слесарь-ремонтник

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойной работы инженерных сетей и оборудования в сфере ЖКХ путем технического обслуживания и профилактики неисправностей.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Выполнение аварийно-восстановительных и профилактических работ на инженерных сетях под руководством
2. Обслуживание трубопроводов и арматуры
3. Участие в диагностике и техническом обслуживании

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Выполнение аварийно-восстановительных и профилактических работ на инженерных сетях под руководством



Навык 1:
Соблюдение требований безопасности

Умения:
Для 2-3 разрядов:
1. Работать в колодцах и камерах с применением средств индивидуальной защиты;
2. Выполнять вентиляцию и контроль загазованности перед началом работ;
3. Следовать указаниям бригадира (слесаря 5-6 разрядов) при ликвидации аварий.

Знания:
Для 2-3 разрядов:
1. Основные правила охраны труда в замкнутых пространствах;
2. Виды и порядок применения средств индивидуальной защиты;
3. Признаки загазованности и методы проветривания колодцев.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение простых ремонтных работ

Умения:
Для 2-3 разрядов:
1. Прочищать засоры в канализационных трубах диаметром до 300 мм ;
2. Устранять течи на фланцевых соединениях;
3. Участвовать в раскопке и креплении траншей.

Знания:
Для 2-3 разрядов:
1. Способы прочистки канализационных сетей;
2. Технологии заделки стыков труб;
3. Правила безопасного производства земляных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обслуживание трубопроводов и арматуры



Навык 1:
Применение слесарного инструмента

Умения:
Для 3 разряда:
1. Использовать ручной инструмент для сборки/разборки арматуры;
2. Выполнять подготовку поверхностей под сварку;
3. Участвовать в сварочных работах под наблюдением слесаря более высокой квалификации.

Знания:
Для 3 разряда:
1. Устройство слесарного инструмента.
2. Правила подготовки труб к сварке.
3. Основные требования безопасности при сварочных работах.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Работа с трубами и соединительными элементами

Умения:
Для 2-3 разрядов:
1. Монтировать трубопроводы из полимерных и металлических труб;
2. Устанавливать фасонные части под руководством;
3. Выполнять герметизацию резьбовых соединений.

Знания:
Для 2-3 разрядов:
1. Типы труб и соединительных элементов;
2. Технологии монтажа трубопроводов;
3. Материалы для герметизации соединений.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Участие в диагностике и техническом обслуживании



Навык 1:
Проведение диагностических работ

Умения:
Для 2-3 разрядов:
1. Участвовать в проверке трубопроводов простыми приборами;
2. Вести журнал выполненных работ;
3. Фиксировать показания манометров и уровнемеров;
4. Оказывать помощь при видеоинспекции колодцев.

Знания:
Для 2-3 разрядов:
1. Назначение основных контрольно-измерительных приборов.
2. Правила фиксации показаний приборов;
3. Порядок подготовки оборудования к диагностике;
4. Правила заполнения журналов и актов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Выносливость и усердие
Концентрация и управление вниманием

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.01-01-2011 "Внутренние санитарно-технические системы зданий" - ГОСТ 21.602-2016 Системы водоснабжения и канализации. - Правила эксплуатации коммунальных сетей водоснабжения и водоотведения - Технический регламент "Безопасность зданий и сооружений" - ГОСТ РК ИСО 9001-2016 (качество работ)

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Слесарь по ремонту и обслуживанию инженерных сетей

3

Слесарь аварийно-восстановительных работ

14. Карточка профессии "Диспетчер (общий профиль)":

Код группы:

3159-0

Код наименования занятия:

3159-0-001

Наименование профессии:

Диспетчер (общий профиль)

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих". Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 31 декабря 2020 года № 22003.
Диспетчер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Уровень образования:
-

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) без предъявления требований к стажу работы или общее среднее и стаж работы по специальности не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:


Основная цель деятельности:

Обеспечение оперативного контроля и координации работы коммунальных служб, прием и обработка заявок от населения, организация устранения аварийных ситуаций, ведение учета и отчетности по выполненным работам

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Прием и обработка заявок от населения и организаций
2. Оперативное управление работой ремонтных и аварийных служб
3. Контроль выполнения заявок и устранения аварийных ситуаций

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Прием и обработка заявок от населения и организаций



Навык 1:
Ведение журнала заявок (вручную или в ИС)

Умения:
1. Принимать заявки от населения и организаций по телефону, в письменной форме или через электронные каналы связи;
2. Оформлять и регистрировать заявки вручную или с применением информационных систем;
3. Проверять полноту и корректность сведений в заявках (адрес, проблема, контактные данные);
4. Своевременно передавать заявки соответствующим службам или специалистам;
5. Вести учет, контроль исполнения и закрытие заявок с фиксацией сроков исполнения;
6. Использовать программы учета и электронного документооборота, включая специализированные ИС ЖКХ;
7. Обеспечивать соблюдение конфиденциальности полученной информации.

Знания:
1. Основы законодательства Республики Казахстан в сфере жилищно-коммунального хозяйства;
2. Порядок организации диспетчерской службы в сфере ЖКХ;
3. Виды коммунальных услуг и основные типы неисправностей и аварийных ситуаций;
4. Правила делопроизводства и документооборота;
5. Правила ведения журналов регистрации заявок, в том числе в электронных системах;
6. Основы работы с информационными системами диспетчеризации и базами данных;
7. Порядок взаимодействия с аварийно-ремонтными и обслуживающими службами.
8. Должностная инструкция диспетчера и положение о АДС

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Определение категории срочности обращения

Умения:
1. Оценивать содержание поступившей заявки для определения характера и степени срочности;
2. Классифицировать обращения по категориям: аварийные, неотложные, плановые и консультационные;
3. Применять нормативные документы и внутренние регламенты при определении срочности реагирования;
4. Направлять информацию в соответствующие службы с учетом установленного порядка реагирования;
5. Фиксировать категорию срочности в журнале учета или информационной системе.

Знания:
1. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан в сфере ЖКХ, регулирующие порядок реагирования на обращения граждан и организаций;
2. Виды и классификация заявок по уровню срочности (Постановления, стандарты, инструкции);
3. Временные нормативы реагирования на обращения разных категорий;
4. Основы работы инженерных систем (водоснабжение, канализация, отопление, электроснабжение и др.);
5. Внутренние инструкции и алгоритмы диспетчерского реагирования на обращения.
6.Должностная инструкция диспетчера и положение о АДС

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Передача заявок соответствующим службам

Умения:
1. Оперативно направлять полученные заявки в соответствующие аварийные, технические и обслуживающие службы согласно установленному регламенту;
2. Применять алгоритмы распределения заявок по компетенции служб (водоснабжение, теплоснабжение, электроснабжение и др.);
3. Использовать средства связи (телефон, радиосвязь, информационные системы) для передачи заявок;
4. Фиксировать факт передачи заявки в журнале или информационной системе, указывать дату, время и ответственное подразделение;
5. Контролировать получение заявки службой-исполнителем.

Знания:
1. Порядок взаимодействия диспетчерской службы с оперативными и техническими подразделениями;
2. Структура и функции коммунальных служб, обслуживающих объекты ЖКХ;
3. Регламенты и нормативы времени реагирования на заявки по категориям;
4. Инструкции и внутренние положения по диспетчеризации процессов в сфере ЖКХ;
5. Средства коммуникации, применяемые для передачи информации (телефонные сети, радиосвязь, и т.д.).
6.Должностная инструкция диспетчера и положение о АДС

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Оперативное управление работой ремонтных и аварийных служб



Навык 1:
Контроль исполнения заявок

Умения:
1. Осуществлять контроль за сроками и качеством исполнения заявок, переданных в аварийные и ремонтные службы;
2. Получать и фиксировать информацию об этапах выполнения работ от исполнителей;
3. Вести учет завершенных и незавершенных заявок с указанием причин задержек;
4. Информировать заявителей о статусе исполнения заявки;
5. Формировать отчетность по исполнению заявок в установленные сроки.

Знания:
1. Порядок организации и взаимодействия с аварийными и ремонтными службами ЖКХ;
2. Виды и сроки выполнения аварийно-ремонтных работ в сфере ЖКХ;
3. Требования к ведению отчетности и учету исполнения заявок;
4. Информационные системы или журналы учета, применяемые в диспетчеризации;
5. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан, регламентирующие порядок оказания коммунальных услуг и устранения аварий.
6.Должностная инструкция диспетчера и положение о АДС

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Координация выездов бригад

Умения:
1. Организовывать и планировать своевременный выезд ремонтных и аварийных бригад на объекты;
2. Оперативно распределять заявки между бригадами с учетом их загруженности и специализации;
3. Обеспечивать коммуникацию между диспетчером, бригадами и заявителями для эффективного решения проблем;
4. Отслеживать и контролировать перемещение и прибытие бригад на место проведения работ;
5. Вести документацию по координации выездов и реагированию на аварийные ситуации.

Знания:
1. Структура и функциональные обязанности ремонтных и аварийных служб в сфере ЖКХ;
2. Порядок и регламент оперативного реагирования на заявки и аварийные ситуации;
3. Правила организации работы бригад, включая время выезда, маршруты и требования безопасности;
4. Используемые коммуникационные средства и информационные системы для координации выездов;
5. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан, регулирующие деятельность коммунальных служб и порядок аварийного реагирования.
6. Должностная инструкция диспетчера и положение о АДС.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Ведение сменной отчетности

Умения:
1. Составлять и оформлять сменные отчеты о выполненных работах, аварийных ситуациях и реагировании на заявки;
2. Анализировать информацию о ходе выполнения работ для оценки эффективности и оперативного принятия решений;
3. Вести документацию в соответствии с установленными нормативами и требованиями;
4. Использовать информационные системы для регистрации и хранения отчетных данных;
5. Обеспечивать своевременную передачу сменных отчетов руководству и заинтересованным подразделениям.

Знания:
1. Правила и процедуры ведения сменной отчетности в коммунальной службе;
2. Форматы и требования к оформлению документации согласно нормативно-правовым актам Республики Казахстан;
3. Основы управления ремонтными и аварийными работами;
4. Используемые информационные системы и программное обеспечение для учета и отчетности;
5. Нормативные документы, регламентирующие порядок ведения отчетности и контроля за работой коммунальных служб.
6. Должностная инструкция диспетчера и положение о АДС.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Контроль выполнения заявок и устранения аварийных ситуаций



Навык 1:
Работа с диспетчерскими программами и средствами связи

Умения:
1. Ориентироваться в структуре коммунального хозяйства и зонах обслуживания.
2. Быстро и грамотно принимать решения в нестандартных ситуациях.
3. Владеть речевой культурой при общении с населением.
4. Работать с компьютерной и офисной техникой.
5. Четко передавать информацию между службами.

Знания:
1. Основы функционирования систем водоснабжения, теплоснабжения, канализации и электроснабжения.
2. Правила и регламенты работы коммунальных служб.
3. Порядок взаимодействия между аварийными и ремонтными подразделениями.
4. Основы делопроизводства, документооборота, инструкции по диспетчерской деятельности.
5. Основы охраны труда и пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Пунктуальность
Стрессоустойчивость
Устные коммуникативные навыки
Способность к обучению и самообучению

Список технических регламентов и национальных стандартов:

ГОСТ РК ИСО 9001-2016 — Системы менеджмента качества. СН РК по водоснабжению, отоплению, канализации.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Оператор аварийно-диспетчерской службы

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      15. Наименование государственного органа:

      Министерство промышленности и строительства Республики Казахстан

      Исполнитель:

      Қаби Қарахан Зейнуллаұлы, +7 (702) 866 44 90,

      16. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Объединение индивидуальных предпринимателей и юридических лиц "Ассоциация субъектов управления сервиса и энергосервиса в жилищной сфере "Шанырак"

      Руководитель проекта:

      Махамбетов Сакен Аралбаевич

      E-mail: aralbay@inbox.ru

      Номер телефона: +7 (775) 000 13 66

      Исполнители:

      Садуакасова Гульнара Болатовна, +7 (701) 518 33 51, c.gylnara68@mail.ru

      Рахимова Гульнур Мешитбаевна, +7 (701) 770 58 55, rakhimova.gulnur@mail.ru

      17. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: 5 , 14.10.2025 г.

      18. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 15.10.2025 г.

      19. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен": -

      20. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2025 г.

      21. Дата ориентировочного пересмотра: 18.10.2028 г.