ИПС "Әділет"

Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің 70-бабының 3-тармағына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

1. Елді мекендер үшін сумен жабдықтау және су бұру инфрақұрылымының ең төменгі стандарты бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрық бекітілген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде қазақ және орыс тілдерінде Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне жариялау және енгізу үшін "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс вице-миниcтріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Министрдің міндетін атқарушы

Р. Исақұлов

Қазақстан Республикасы
Өнеркәсіп және құрылыс
министрінің
2025 жылғы 4 қарашадағы
№ бұйрығымен бекітілген

Қазақстан Республикасының елді мекендері үшін сумен жабдықтау және су бұру саласындағы инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымының ең төменгі стандарты

1-тарау. Негізгі ережелер

1. Қазақстан Республикасының елді мекендері үшін сумен жабдықтау және су бұру саласындағы инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымның ең төменгі стандарты (бұдан әрі – Стандарт) Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің 70-бабы 3-тармағына сәйкес әзірленді және қолданыстағы сумен жабдықтау және су бұру инфрақұрылымының тозу дәрежесін, техникалық аудит нәтижелерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Су кодексінің (бұдан әрі – Су кодексі) 103-бабында көзделген сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту жоспарларын ескере отырып, Қазақстан Республикасының елді мекендерінде халықты сумен жабдықтау және су бұру қызметтерімен қамтамасыз етуге қойылатын ең төменгі талаптарды белгілейді.

2. Стандарт:

1) даму жоспарын, оның ішінде мемлекеттік органның немесе облыстың, республикалық маңызы бар қаланың инвестициялық жоспарын әзірлеу;

2) сумен жабдықтау мен су бұрудың жаңа жүйелерін жобалау кезінде;

3) қолданыстағы сумен жабдықтау және су бұру объектілерін жаңғырту және қайта құру;

4) сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне бюджеттік және бюджеттен тыс инвестициялардың негіздемесі;

5) Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің 80-бабында көзделген салалық әдістемелерді әзірлеу кезінде қолданылады.

2-тарау. Қайта құру және жаңғырту үшін негіздер

3. Сумен жабдықтау және су бұру объектілерін қайта құру, жаңғырту немесе салу туралы шешім:

1) құбырлар мен құрылыстардың тозу дәрежесі 60%-дан асқан жағдайда (техникалық аудит деректері бойынша);

2) қолданыстағы сұраныс кезінде құбырлардың нормативтік қысымы мен өткізу қабілетін қамтамасыз етудің техникалық тұрғыдан мүмкін еместігі анықталған;

3) халық санының өсуіне немесе жаңа аймақтардың (оның ішінде жеке тұрғын үй құрылысы, көппәтерлі тұрғын үй кешендері, өнеркәсіптік объектілер) қосылуына байланысты су алу көлемін ұлғайту қажеттілігі расталған;

4) жерасты немесе жерүсті көздерінің расталған қорларының (Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының деректері негізінде), орталықтандырылған кадастрлық немесе геологиялық-гидрогеологиялық бағалау жөніндегі ғылыми-өндірістік орталықтың, гидрогеологиялық қорытындылардың төмендеуі) тіркелген ;

5) су дайындау технологиясын өзгертуді немесе су көзін ауыстыруды талап ететін санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормалар бойынша шекті рұқсат етілген шоғырланудан асатын су сапасының нашарлауы анықталған жағдайларда қабылданады.

3-тарау. Су ресурстарының өзгеруін ескеру

4. Ұңғымалардың дебитінің төмендеуі, су сорғы горизонттары деңгейінің төмендеуі немесе жерүсті су көзінің маусымдық тұрақсыздығы расталған кезде:

1) Су кодексінің 30-бабына сәйкес қайта гидрогеологиялық бағалау жүргізіледі;

2) жаңа ұңғымаларды бұрғылау, жерастынан жерүсті көзіне ауыстыру не модульдік тұщыту/сүзу станцияларын орнату;

3) суды үнемдеу және тасымалдау кезіндегі шығындарды қысқарту жөніндегі шараларды іске асыру.

5. Су тартудың жоспарланып отырған көлемдері расталған қорлардың өзекті деректеріне негізделеді, бассейндік инспекциямен және мемлекеттік су ресурстарының мемлекеттік теңгерімімен келісіледі.

Сондай-ақ, Су кодексінің 114-бабына сәйкес су тапшылығы қаупі туындаған жағдайда суды пайдалануды шектеу қажеттілігі ескеріледі.

4-тарау. Қаржыландыру және басымдық

6. Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін реконструкциялау және салу жөніндегі іс-шараларды қамтитын жобалар Қазақастан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2025 жылғы 25 қыркүйектегі № 393 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36952 болып тіркелген) Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту жоспарларын әзірлеу жөніндегі қағидаларға сәйкес іске асырылады.

Бұл ретте, мемлекеттік органдардың немесе облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың инвестициялық жоспарларына енгізілетін инвестициялық жобалар басым тәртіппен іріктеледі:

1) алдыңғы қаржы жылдарында басталған (жалғасатын) мемлекеттік инвестициялық жобалар;

2) аза маңызды нысандар;

3) жалпыелдік маңызы бар жобалар;

4) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес қалыптастырылатын құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінен алынған техникалық-экономикалық негіздемелерді, үлгілік жобаларды және жобалық (жобалық-сметалық) құжаттаманы қолдана отырып, жүзеге асырылатын жаңа объектілерді салу.

5-тарау. Іске асыру құралдары

7. Шешімдердің негізділігін және жобаларды іріктеудің ашықтығын арттыру үшін сумен жабдықтау және су бұру саласындағы инфрақұрылымның жай-күйі бойынша деректерді (тозуды, қысымды, апат жиілігін, техникалық зерттеп-тексеруді қоса алғанда), цифрлық гидравликалық модельдерді (жүйелер топтары бойынша), диспетчерлеу және мониторинг платформаларын пайдаланылады.

6-тарау. Сумен жабдықтауды және су бұруды қамтамасыз ету қағидаттары

8. Елді мекендердегі сумен жабдықтау және су бұру:

1) халық санына;

2) желілер мен құрылыстардың техникалық жай-күйіне;

3) ауыз су көздерінің болуы немесе болмауына;

4) экономикалық және әлеуметтік орындылығына байланысты қамтамасыз етіледі.

9. Инфрақұрылымдық шешімнің түрі:

1) қолданыстағы желілердің техникалық аудиті;

2) жергілікті атқарушы орган әзірлейтін сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту жоспары;

3) тозу деңгейі бойынша қорытындылар (60%-дан жоғары тозу кезінде қайта құру міндетті) нәтижелері бойынша айқындалады.

7-тарау. Елді мекендерді жіктеу және шешімдер түрлері

Елді мекеннің санаты	Халық саны, адам	Сумен жабдықтау	Су бұру
Қалалық елді мекендер және ауылдық елді мекендер	200 ден жоғары	Орталықтандырылған жүйе	Орталықтандырылған немесе жергілікті тазарту құрылыстары
	50–200	Кешенді блок-модульдер (КБМ)	Жергілікті жүйелер (септиктер)
	50 ден төмен	Су жеткізу, дербес шешімдер	Жеке жиналғыштар, биотуалеттер

8-тарау. Нысандардың тозуын және жай-күйін есепке алу

10. Сумен жабдықтау және су бұрудың барлық объектілері 5 жылда кемінде бір рет тұрақты техникалық аудитке жатады.

Тозу дәрежесі кезінде:

40–60%— нысан күрделі жөндеуге немесе жаңғыртуға жатады;

60%-дан астамы— нысан қайта құрылуға немесе толық ауыстырылуға жатады.

11. Егер нысан санитариялық немесе техникалық талаптарға сәйкес келмесе — оны пайдаланудан шығару туралы шешім шығарылады.

12. Техникалық аудит нәтижелері:

1) елді мекен инфрақұрылымының паспортын;

2) елді мекеннің немесе ауданның сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту жоспарын;

3) инвестициялық даму және бюджеттік жоспарлау бағдарламаларын қамтиды.

9-тарау. Санитарлық және су қорғау жағдайлары

13. Сумен жабдықтау саласында іске асырылатын жобаларда су, экологиялық және кодекс денсаулық сақтау саласындағы заңнамаға сәйкес су қорғау аймақтары, белдеулері, олардың шекаралары белгіленеді.

Тазартылмаған сарқынды суларды жергілікті жер бедеріне ағызуға жол берілмейді.

10-тарау. Мониторинг және қайта қарау

14. Жергілікті атқарушы органдар уәкілетті органдардың қолжетімділігін қамтамасыз ете отырып, тозу дәрежесін көрсете отырып, электрондық форматта инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым объектілерінің тізілімін жүргізеді. Көрсетілген тізілім жыл сайын, есепті жылдан кейінгі айдан кешіктірмей су қорын қорғау және пайдалану саласындағы, сондай-ақ тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы уәкілетті органға ұсынылады.

Осы Стандарт 3 жылда кемінде бір рет немесе заңнамалық база өзгерген кезде қайта қаралуға жатады.

В соответствии с пунктом 3 статьи 70 Бюджетного кодекса Республики Казахстан, ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить минимальный стандарт инфраструктуры водоснабжения и водоотведения для населенных пунктов.

2. Комитету по делам строительства и жилищно-коммунального хозяйства Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) в течение десяти календарных дней со дня утверждения настоящего приказа направление на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" для опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра промышленности и строительства Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие со дня его подписания.

Исполняющий
обязанности министра

Р. Исакулов

Утвержден
приказом Министра
промышленности и
строительства
Республики Казахстан
от 4 ноября 2025 года № 474

Минимальный стандарт инженерно-коммуникационной инфраструктуры в сфере водоснабжения и водоотведения для населенных пунктов Республики Казахстан

Глава 1. Основные положения

1. Минимальный стандарт инженерно-коммуникационной инфраструктуры в сфере водоснабжения и водоотведения для населенных пунктов Республики Казахстан (далее - Стандарт) разработан в соответствии с пунктом 3 статьи 70 Бюджетного кодекса Республики Казахстан и устанавливает минимальные требования к обеспечению населения услугами водоснабжения и водоотведения в населенных пунктах Республики Казахстан, с учетом степени износа существующей инфраструктуры водоснабжения и водоотведения, результатов технического аудита, а также Планов развития систем водоснабжения и водоотведения, предусмотренного статьей 103 Водного кодекса Республики Казахстан (далее – Водный кодекс).

2. Стандарт применяется при:

1) разработке плана развития, в том числе инвестиционного плана государственного органа или области, города республиканского значения;

2) проектировании новых систем водоснабжения и водоотведения;

3) модернизации и реконструкции действующих объектов водоснабжения и водоотведения;

4) обосновании бюджетных и внебюджетных инвестиций в системы водоснабжения и водоотведения;

5) разработке отраслевых методик, предусмотренных в статье 80 Бюджетного кодекса Республики Казахстан.

Глава 2. Основания для реконструкции и модернизации

3. Решение о реконструкции, модернизации или строительстве объектов водоснабжения и водоотведения принимается в случаях:

1) степень износа трубопроводов и сооружений превышает 60% (по данным технического аудита);

2) выявлена техническая невозможность обеспечения нормативного давления и пропускной способности трубопроводов при существующем спросе;

3) подтверждена потребность в увеличении объема водозабора в связи с ростом численности населения или подключением новых зон (в том числе индивидуальное жилищное строительство, многоквартирные жилые комплексы, промышленных объектов);

4) зафиксировано снижение подтвержденных запасов подземных или поверхностных источников (на основании данных Государственного градостроительного кадастра), научно-производственного центра по централизованной кадастровой или геолого-гидрогеологической оценке (далее – НПЦЗК), гидрогеологических заключений);

5) выявлено ухудшение качества воды, превышающее предельно допустимые концентрации по санитарно-эпидемиологических правил и норм, требующее изменения технологии подготовки воды или смены источника.

Глава 3. Учет изменения водных ресурсов

4. При подтвержденном снижении дебита скважин, падении уровня водоносных горизонтов или сезонной неустойчивости поверхностного источника:

1) проводится повторная гидрогеологическая оценка в соответствии со статей 30 Водного Кодекса;

2) бурение новых скважин, перевод с подземного на поверхностный источник, либо установка модульных опреснительных/фильтрационных станций;

3) реализация мер по водосбережению и сокращению потерь при транспортировке.

5. Планируемые объемы водозабора базируется на актуальных данных подтвержденных запасов, согласовываются с бассейновой инспекцией и государственным балансом водных ресурсов.

Также, учитывается необходимость ограничения водопользования в случае риска водного дефицита в соответствии со статей 114 Водного Кодекса.

Глава 4. Финансирование и приоритетность

6. Проекты, включающие мероприятия по реконструкции и строительству систем водоснабжения и водоотведения, реализуется в соответствии с Правилами по разработке планов развития систем водоснабжения и водоотведения населенных пунктов утвержденного Приказом Министра промышленности и строительства Республики Казахстан от 25 сентября 2025 года № 393 (зарегистрированный в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 36952).

При этом, инвестиционные проекты, включаемые в инвестиционные планы государственных органов или области, города республиканского значения, столицы отбираются в приоритетном порядке:

1) начатые в предыдущие финансовые годы (продолжающиеся) государственные инвестиционные проекты;

2) критически важные объекты;

3) проекты общестранового значения;

4) строительство новых объектов, осуществляемое с применением технико-экономических обоснований, типовых проектов и проектной (проектно-сметной) документации из государственного банка проектов строительства, формируемого в соответствии с законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Глава 5. Инструменты реализации

7. Для повышения обоснованности решений и прозрачности отбора проектов используются данные по состоянию инфраструктуры сферы водоснабжения и водоотведения (включая износ, давление, частоту аварий, техническое обследование); цифровые гидравлические модели (по группам систем); платформы диспетчеризации и мониторинга.

Глава 6. Принципы обеспечения водоснабжения и водоотведения

8. Водоснабжение и водоотведение в населенных пунктах обеспечивается в зависимости от:

1) численности населения;

2) технического состояния сетей и сооружений;

3) наличия или отсутствия источников питьевой воды;

4) экономической и социальной целесообразности.

9. Тип инфраструктурного решения определяется по результатам:

1) технического аудита существующих сетей;

2) плана развития систем водоснабжения и водоотведения, разрабатываемого местным исполнительным органом;

3) заключения по уровню износа (при износе свыше 60% реконструкция обязательна).

Глава 7. Классификация населенных пунктов и типы решений

Категория населенного пункта	Население, человек	Водоснабжение	Водоотведение
Городские населенные пункты и сельские населенные пункты	Более 200	Централизованная система	Централизованная или локальные очистные сооружения
	50–200	Комплексные блок-модули (КБМ)	Локальные системы (септики)
	Меньше 50	Подвоз воды, автономные решения	Индивидуальные выгребы, биотуалеты

Глава 8. Учет износа и состояния объектов

10. Все объекты водоснабжения и водоотведения подлежат регулярному техническому аудиту не реже 1 раза в 5 лет.

При степени износа:

от 40–60% - объект подлежит капитальному ремонту или модернизации;

более 60% - объект подлежит реконструкции или полной замене.

11. Если объект не соответствует санитарным или техническим требованиям - выносится решение о его выводе из эксплуатации.

12. Результаты технического аудита включаются:

1) паспорт инфраструктуры населенного пункта;

2) план развития систем водоснабжения и водоотведения населенного пункта или района;

3) программы инвестиционного развития и бюджетного планирования.

Глава 9. Санитарные и водоохранные условия

13. В проектах, реализуемых в сфере водоснабжения устанавливаются водоохранные зоны, полосы, их границы в соответствии с законодательством в сфере водного, экологического и в области здравоохранения.

Сброс неочищенных сточных вод на рельеф местности недопустимо.

Глава 10. Мониторинг и пересмотр

14. Местные исполнительные органы ведут реестр объектов инженерно-коммуникационной инфраструктуры с указанием степени износа, в электронном формате с обеспечением доступа уполномоченных органов. Указанный реестр ежегодно, не позднее месяца, следующего за отчетным годом, представляется в уполномоченный орган в области охраны и использования водного фонда, а также в сфере жилищных отношений и жилищно-коммунального хозяйства.

Настоящий Стандарт подлежит пересмотру не реже одного раза в 3 года либо при изменении законодательной базы.