О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам исполнения решений Конституционного Суда Республики Казахстан и возврата государству незаконно приобретенных активов

Закон Республики Казахстан от 3 января 2026 года № 251-VIII ЗРК

      Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие настоящего Закона см. ст. 2.

Статья 1. Внести изменения и дополнения в следующие законодательные акты Республики Казахстан:

      1. В Гражданский кодекс Республики Казахстан (Особенная часть) от 1 июля 1999 года:

      в статье 895 слова "законодательными актами" заменить словами "законами Республики Казахстан".

      2. В Земельный кодекс Республики Казахстан от 20 июня 2003 года:

      в пункте 1 статьи 40 слова "по закону" исключить.

      3. В Кодекс Республики Казахстан от 26 декабря 2011 года "О браке (супружестве) и семье":

      1) в пункте 6 статьи 37 слова "с момента расторжения брака (супружества)" исключить;

      2) часть вторую пункта 1 статьи 141 дополнить словами ", а также если родитель является лицом, применяющим специальные налоговые режимы в соответствии с налоговым законодательством Республики Казахстан, либо выехал на постоянное место жительства за пределы Республики Казахстан".

      4. В Гражданский процессуальный кодекс Республики Казахстан от 31 октября 2015 года:

      в части первой статьи 250-1:

      абзац первый дополнить словами ", в том числе на долю в нем";

      дополнить абзацем вторым следующего содержания:

      "При этом в ходе исполнения иных исполнительных документов, предусмотренных статьей 9 Закона Республики Казахстан "Об исполнительном производстве и статусе судебных исполнителей", при невозможности погашения задолженности за счет иного имущества либо при недостаточности имущества взыскание на жилище должника, в том числе на долю в нем, допускается путем обращения взыскателя либо судебного исполнителя в суд.".

      5. В Закон Республики Казахстан от 30 марта 1995 года "О Национальном Банке Республики Казахстан":

      подпункт 11) пункта 2 статьи 20-4 изложить в следующей редакции:

      "11) в течение тридцати календарных дней с даты занятия должности служащего Национального Банка Казахстана или его ведомства передать в доверительное управление и представить в кадровую службу Национального Банка Казахстана нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления принадлежащими им паями инвестиционных фондов, облигациями и акциями коммерческих организаций.".

      6. В Закон Республики Казахстан от 4 июля 2003 года "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций":

      подпункт 11) пункта 2 статьи 15-13 изложить в следующей редакции:

      "11) в течение тридцати календарных дней с даты занятия должности служащего уполномоченного органа передать в доверительное управление и представить в кадровую службу уполномоченного органа нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления принадлежащими им паями инвестиционных фондов, облигациями и акциями коммерческих организаций.".

      7. В Закон Республики Казахстан от 2 апреля 2010 года "Об исполнительном производстве и статусе судебных исполнителей":

      пункт 8 статьи 55 после слов "Обращение взыскания на" дополнить словами "жилище должника, в том числе на долю в нем, осуществляется в соответствии с гражданским процессуальным законодательством Республики Казахстан. Обращение взыскания на иное".

      8. В Закон Республики Казахстан от 6 января 2011 года "О правоохранительной службе":

      1) в подпункте 3) пункта 2 статьи 6 слова ", установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" исключить;

      2) в пункте 3 статьи 8 слова "установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" заменить словами "принятие которых фиксируется кадровыми службами правоохранительных органов в письменной форме";

      3) в подпункте 6) пункта 1 статьи 16 слова ", установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" исключить;

      4) в статье 17:

      в пункте 1:

      подпункт 3) изложить в следующей редакции:

      "3) заниматься предпринимательской деятельностью, за исключением случаев, когда это является его должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан;";

      дополнить подпунктами 3-1) и 3-2) следующего содержания:

      "3-1) участвовать в управлении коммерческой или некоммерческой организацией, за исключением случаев, когда это является его должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан либо необходимо для управления акциями, указанными в подпункте 3-2) настоящего пункта, либо является участием на безвозмездной основе в управлении потребительским или жилищно-строительным кооперативом;

      3-2) приобретать ценные бумаги, за исключением приобретения и (или) реализации в установленном законодательством Республики Казахстан порядке паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций);";

      пункт 2 изложить в следующей редакции:

      "2. Сотрудник в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, в течение тридцати календарных дней со дня вступления в должность обязан на время прохождения правоохранительной службы передать в доверительное управление принадлежащее ему на праве собственности или ином вещном праве имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением денег, облигаций, паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций), цифровых активов, законно принадлежащих ему, а также имущества, переданного в имущественный наем (аренду), и представить в указанный срок в кадровую службу нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.

      Сотрудник вправе сдавать в имущественный наем (аренду) жилище, принадлежащее ему на праве собственности, и получать доход от такой сдачи, а также получать доход от переданного в доверительное управление имущества и из других законных источников.";

      дополнить пунктом 2-1 следующего содержания:

      "2-1. Антикоррупционные ограничения, принимаемые сотрудниками, устанавливаются настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.";

      в пункте 3 слово ", другими" заменить словами "и иными";

      5) в подпункте 15-2) пункта 1 статьи 80 слова ", установленных Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" исключить.

      9. В Закон Республики Казахстан от 13 февраля 2012 года "О специальных государственных органах Республики Казахстан":

      1) в подпункте 3) части первой пункта 2 статьи 7 слова ", установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" исключить;

      2) в пункте 13 статьи 8 слова "установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции", которые фиксируются" заменить словами "принятие которых фиксируется кадровыми подразделениями специальных государственных органов";

      3) в статье 19:

      в части первой пункта 1:

      подпункт 3) изложить в следующей редакции:

      "3) заниматься предпринимательской деятельностью, за исключением случаев, когда это является его должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан;";

      дополнить подпунктами 3-1) и 3-2) следующего содержания:

      "3-1) участвовать в управлении коммерческой или некоммерческой организацией, за исключением случаев, когда это является его должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан либо необходимо для управления акциями, указанными в подпункте 3-2) настоящего пункта, либо является участием на безвозмездной основе в управлении потребительским или жилищно-строительным кооперативом;

      3-2) приобретать ценные бумаги, за исключением приобретения и (или) реализации в установленном законодательством Республики Казахстан порядке паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций);";

      пункт 2 изложить в следующей редакции:

      "2. Сотрудник в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, в течение тридцати календарных дней со дня вступления в должность обязан на время прохождения службы передать в доверительное управление принадлежащее ему на праве собственности или ином вещном праве имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением денег, облигаций, паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций), цифровых активов, законно принадлежащих ему, а также имущества, переданного в имущественный наем (аренду), и представить в указанный срок в кадровое подразделение нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.

      Сотрудник вправе сдавать в имущественный наем (аренду) жилище, принадлежащее ему на праве собственности, и получать доход от такой сдачи, а также получать доход от переданного в доверительное управление имущества и из других законных источников.";

      дополнить пунктом 2-2 следующего содержания:

      "2-2. Антикоррупционные ограничения, принимаемые сотрудниками, устанавливаются настоящим Законом и Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции".

      Антикоррупционные ограничения, принимаемые политическими государственными служащими, устанавливаются настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.".

      10. В Закон Республики Казахстан от 16 февраля 2012 года "О воинской службе и статусе военнослужащих":

      1) пункт 3 статьи 7 изложить в следующей редакции:

      "3. Военнослужащий, проходящий воинскую службу по контракту, в течение тридцати календарных дней со дня поступления на воинскую службу обязан на период прохождения воинской службы передать в доверительное управление принадлежащее ему на праве собственности или ином вещном праве имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением денег, облигаций, паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций), цифровых активов, законно принадлежащих ему, а также имущества, переданного в имущественный наем (аренду), и представить в указанный срок в кадровую службу нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.

      Военнослужащий, проходящий воинскую службу по контракту, вправе сдавать в имущественный наем (аренду) жилище, принадлежащее ему на праве собственности, и получать доход от такой сдачи, а также получать доход от переданного в доверительное управление имущества и из других законных источников.";

      2) в статье 8:

      абзац первый изложить в следующей редакции:

      "1. Военнослужащий не вправе:";

      подпункт 3) изложить в следующей редакции:

      "3) заниматься предпринимательской деятельностью;";

      дополнить подпунктами 3-1) и 3-2) следующего содержания:

      "3-1) участвовать в управлении коммерческой или некоммерческой организацией, за исключением случаев, когда это является его должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан либо необходимо для управления акциями, указанными в подпункте 3-2) настоящего пункта, либо является участием на безвозмездной основе в управлении потребительским или жилищно-строительным кооперативом;

      3-2) приобретать ценные бумаги, за исключением приобретения и (или) реализации в установленном законодательством Республики Казахстан порядке паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций);";

      дополнить пунктами 2 и 3 следующего содержания:

      "2. Антикоррупционные ограничения, принимаемые военнослужащими, устанавливаются настоящим Законом и Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции".

      Антикоррупционные ограничения, принимаемые политическими государственными служащими, устанавливаются настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.

      3. Ответственность за несоблюдение ограничений, предусмотренных настоящей статьей, устанавливается настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.";

      3) в статье 38:

      в части второй пункта 1 слова "установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции", которые фиксируются" заменить словами "принятие которых фиксируется кадровыми подразделениями соответствующих государственных учреждений";

      в подпункте 4) части первой пункта 2 слова ", установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" исключить;

      4) в статье 40-2:

      в части второй пункта 1 слова "установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции", которые фиксируются" заменить словами "принятие которых фиксируется кадровыми подразделениями соответствующих государственных учреждений";

      в подпункте 4) части первой пункта 2 слова ", установленные Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" исключить;

      в пункте 6 слова "и 4)" заменить словами ", 3-1), 3-2) и 4) пункта 1";

      5) абзац первый пункта 1 статьи 53 изложить в следующей редакции:

      "1. За нарушения воинской дисциплины, в том числе за несоблюдение установленных законами Республики Казахстан ограничений, связанных с пребыванием на службе, к военнослужащему могут применяться следующие виды дисциплинарных взысканий:".

      11. В Закон Республики Казахстан от 18 ноября 2015 года "О противодействии коррупции":

      1) в статье 1:

      подпункт 4) после слов "лицо, избранное в органы местного самоуправления" дополнить словами "(за исключением депутата маслихата)";

      подпункт 8) после слов "установленные настоящим Законом и" дополнить словами "иными законами Республики Казахстан,";

      2) в статье 13:

      в пункте 1:

      абзац первый и подпункты 1) и 2) изложить в следующей редакции:

      "1. Лицам, занимающим ответственную государственную должность, лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций (за исключением депутатов маслихатов, осуществляющих свою деятельность не на постоянной или освобожденной основе), должностным лицам, членам территориальных избирательных комиссий, осуществляющим полномочия на профессиональной постоянной основе, оплата труда которых производится из средств бюджета Республики Казахстан, служащим Национального Банка Республики Казахстан и его ведомств, служащим уполномоченной организации в сфере гражданской авиации, действующим в соответствии с законодательством Республики Казахстан об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации, служащим уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций, а также лицам, приравненным к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, осуществляющим деятельность в национальных управляющих холдингах, национальных холдингах, национальных компаниях, национальных и региональных институтах развития, их дочерних организациях, запрещается:

      1) участвовать в управлении коммерческой или некоммерческой организацией, за исключением случаев, когда это является их должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан либо необходимо для управления акциями, указанными в подпункте 4) настоящего пункта, либо предусмотрено пунктом 2-1 настоящей статьи, либо является участием на безвозмездной основе в управлении политической партией, профессиональным союзом, потребительским или жилищно-строительным кооперативом;

      2) заниматься предпринимательской деятельностью;";

      дополнить подпунктом 4) следующего содержания:

      "4) приобретать ценные бумаги, за исключением приобретения и (или) реализации в установленном законодательством Республики Казахстан порядке паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций).";

      дополнить пунктами 1-1 и 1-2 следующего содержания:

      "1-1. Лица, приравненные к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, на которых не распространяются требования пункта 1 настоящей статьи (за исключением кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан или маслихатов, акимы районов, городов областного значения, городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборных органов местного самоуправления), не вправе самостоятельно участвовать в управлении коммерческой организацией, заниматься предпринимательской и другой оплачиваемой деятельностью:

      1) если соответствующая деятельность препятствует выполнению должностных обязанностей;

      2) если соответствующая деятельность влечет использование служебного имущества;

      3) при наличии конфликта интересов.

      1-2. Ограничения по осуществлению лицами, указанными в пункте 1 настоящей статьи, деятельности, несовместимой с выполнением государственных функций, устанавливаются настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.";

      пункт 2-1 изложить в следующей редакции:

      "2-1. Лица, приравненные к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, осуществляющие деятельность в национальных управляющих холдингах, национальных холдингах, национальных компаниях, национальных и региональных институтах развития, их дочерних организациях, вправе занимать оплачиваемые должности в органах управления, наблюдательных советах, исполнительных органах дочерних, зависимых и иных юридических лиц, являющихся аффилированными с соответствующими национальными управляющими холдингами, национальными холдингами, национальными компаниями, национальными и региональными институтами развития, их дочерними организациями, в соответствии с законами Республики Казахстан.";

      пункт 3 исключить;

      пункты 4 и 5 изложить в следующей редакции:

      "4. Председатель Национального Банка Республики Казахстан и его заместители, Председатель уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и его заместители, служащие Национального Банка Республики Казахстан и его ведомств, а также служащие уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций не вправе приобретать паи инвестиционных фондов, облигации, акции коммерческих организаций.

      Лица, указанные в части первой настоящего пункта, в течение тридцати календарных дней со дня их назначения на должности обязаны передать в доверительное управление в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, принадлежащие им паи инвестиционных фондов, облигации, акции коммерческих организаций и представить в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления принадлежащими им паями инвестиционных фондов, облигациями и акциями коммерческих организаций.

      5. Лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, в течение тридцати календарных дней со дня вступления в должность обязаны передать в доверительное управление на время выполнения этих функций в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, принадлежащее им на праве собственности или ином вещном праве имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением денег, облигаций, паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций), цифровых активов, законно принадлежащих этим лицам, а также имущества, переданного в имущественный наем (аренду), и представить в указанный срок в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.";

      пункт 6 исключить;

      пункт 7 изложить в следующей редакции:

      "7. В случае возникновения права собственности или иного вещного права на имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций), цифровых активов, приобретенных в установленном законодательством Республики Казахстан порядке, лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, обязаны передать его в доверительное управление в течение тридцати календарных дней со дня возникновения права собственности или иного вещного права в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, и представить в указанный срок в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.

      Председатель Национального Банка Республики Казахстан и его заместители, Председатель уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и его заместители, служащие Национального Банка Республики Казахстан и его ведомств, а также служащие уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций обязаны передать принадлежащие им паи инвестиционных фондов, облигации, акции коммерческих организаций, полученные в результате принятия наследства или на основании решений судов или в иных случаях, не зависящих от воли указанных лиц, в доверительное управление в течение тридцати календарных дней со дня возникновения права собственности или иного вещного права в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, и представить в указанный срок в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.";

      дополнить пунктом 7-1 следующего содержания:

      "7-1. Лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, вправе сдавать в имущественный наем (аренду) жилище, принадлежащее им на праве собственности, и получать доход от такой сдачи, а также получать доход от переданного в доверительное управление имущества и из других законных источников.";

      пункт 8 после слов "предусмотренных пунктами" дополнить цифрой "4,".

      12. В Закон Республики Казахстан от 23 ноября 2015 года "О государственной службе Республики Казахстан":

      1) в статье 13:

      в пункте 1:

      подпункт 3) изложить в следующей редакции:

      "3) участвовать в управлении коммерческой или некоммерческой организацией, за исключением случаев, когда это является его должностными обязанностями в соответствии с законодательством Республики Казахстан либо необходимо для управления акциями, указанными в подпункте 3-2) настоящего пункта, либо является участием на безвозмездной основе в управлении политической партией, профессиональным союзом, потребительским или жилищно-строительным кооперативом;";

      дополнить подпунктами 3-1) и 3-2) следующего содержания:

      "3-1) заниматься предпринимательской деятельностью;

      3-2) приобретать ценные бумаги, за исключением приобретения и (или) реализации в установленном законодательством Республики Казахстан порядке паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций).

      При этом Председатель Национального Банка Республики Казахстан и его заместители, Председатель уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и его заместители не вправе приобретать паи инвестиционных фондов, облигации, акции коммерческих организаций.";

      пункт 2 изложить в следующей редакции:

      "2. Государственный служащий, лицо, временно исполняющее обязанности, предусмотренные государственной должностью, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, в течение тридцати календарных дней со дня занятия должности обязаны на время прохождения государственной службы передать в доверительное управление принадлежащее им на праве собственности или ином вещном праве имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением денег, облигаций, паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, акций коммерческих организаций (простых акций в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций), цифровых активов, законно принадлежащих им, а также имущества, переданного в имущественный наем (аренду), и представить в указанный срок в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления имуществом.";

      пункт 3 исключить;

      пункт 4 изложить в следующей редакции:

      "4. Государственный служащий, лицо, временно исполняющее обязанности, предусмотренные государственной должностью, вправе сдавать в имущественный наем (аренду) жилище, принадлежащее им на праве собственности, и получать доход от такой сдачи, а также получать доход от переданного в доверительное управление имущества и из других законных источников.";

      в пункте 6:

      часть первую изложить в следующей редакции:

      "6. Председатель Национального Банка Республики Казахстан и его заместители, Председатель уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и его заместители в течение тридцати календарных дней с даты назначения на указанные государственные должности обязаны передать в доверительное управление и представить в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы нотариально засвидетельствованную копию договора доверительного управления принадлежащими им паями инвестиционных фондов, облигациями и акциями коммерческих организаций.";

      часть вторую исключить;

      дополнить пунктом 8 следующего содержания:

      "8. Ограничения, связанные с пребыванием на государственной службе, и антикоррупционные ограничения, принимаемые государственными служащими, устанавливаются настоящим Законом, Законом Республики Казахстан "О противодействии коррупции" и иными законами Республики Казахстан.";

      2) часть первую статьи 18 изложить в следующей редакции:

      "Лица, поступающие на государственную службу, принимают на себя ограничения, связанные с пребыванием на государственной службе, и антикоррупционные ограничения.";

      3) в подпункте 5) части первой статьи 59 слова "принадлежащего ему на праве собственности" заменить словами "использование которого влечет получение доходов, за исключением случаев, предусмотренных законами Республики Казахстан";

      4) подпункт 9) пункта 1 статьи 61 изложить в следующей редакции:

      "9) непередача в доверительное управление имущества, использование которого влечет получение доходов, за исключением случаев, предусмотренных законами Республики Казахстан;".

      13. В Закон Республики Казахстан от 8 апреля 2016 года "Об арбитраже":

      1) в статье 52:

      в заголовке слова "Основание отмены" заменить словом "Отмена";

      в пункте 3 слова ", отказа в выдаче исполнительного листа" исключить;

      2) в статье 57:

      в заголовке слова "Основания для отказа" заменить словом "Отказ";

      дополнить пунктом 3 следующего содержания:

      "3. При рассмотрении ходатайства об отказе в выдаче исполнительного листа суд не вправе пересматривать решение арбитража по существу.".

      14. В Закон Республики Казахстан от 12 июля 2023 года "О возврате государству незаконно приобретенных активов":

      1) пункты 1 и 2 статьи 10 изложить в следующей редакции:

      "1. Уполномоченный орган по возврату активов, в том числе на основании материалов и сведений иных государственных органов, организаций и субъектов квазигосударственного сектора, ежегодно готовит информацию о принятых мерах по возврату государству незаконно приобретенных активов, об их результатах, использовании возвращенных активов в интересах граждан и государства, а также о принятых системных мерах по исключению причин и условий, способствующих незаконному приобретению и выводу активов (далее – ежегодная информация).

      2. Ежегодная информация опубликовывается на официальном интернет-ресурсе уполномоченного органа по возврату активов.";

      2) в заголовке главы 3 слова "Меры по возврату" заменить словами "Меры, способы и порядок возврата";

      3) в пункте 5 статьи 12 слова "главы 4 настоящего Закона" заменить словами "настоящей главы";

      4) заголовок главы 4 исключить;

      5) пункт 2 статьи 24 дополнить словами "либо инвестирования средств в национальную экономику и (или) строительство социально-культурных объектов, либо иного вклада в социально-экономическое развитие страны";

      6) в статье 25:

      подпункт 4) пункта 1 дополнить частями второй, третьей, четвертой, пятой и шестой следующего содержания:

      "Под иными соглашениями понимаются соглашения, заключаемые уполномоченным органом по возврату активов с лицами, включенными в реестр, и иными лицами.

      Иные соглашения могут предусматривать реализацию экономических проектов, инвестиции в создание новых производств, дополнительных рабочих мест на предприятиях.

      Иные соглашения также могут предусматривать строительство социально-культурных объектов, реализацию социальных, благотворительных и иных проектов по оказанию помощи различным категориям населения, а также иной вклад в устойчивое социальное и экономическое развитие Казахстана во благо его народа.

      В случае необходимости участниками (стороной) иного соглашения могут выступать государственные органы совместно с уполномоченным органом по возврату активов.

      В целях исполнения условий иного соглашения государственные органы могут заключать другие соглашения с лицами, включенными в реестр, а также иными лицами о передаче активов в интересах государства.";

      дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

      "1-1. Активы, возвращенные или переданные в доход государства в результате заключения соглашений, предусмотренных подпунктами 1) и 4) пункта 1 настоящей статьи, не признаются незаконными.".

Статья 2. Настоящий Закон вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования, за исключением абзаца второго подпункта 1) пункта 11 статьи 1, который вводится в действие после дня введения в действие соответствующих изменений в Уголовный кодекс Республики Казахстан.

      Президент
Республики Казахстан
К. ТОКАЕВ

Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының шешімдерін орындау және заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2026 жылғы 3 қаңтардағы № 251-VIII ҚРЗ

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз.

      1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

      1. 1999 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне (ерекше бөлім):

      895-баптағы "заң актілерінде" деген сөздер "Қазақстан Республикасының заңдарында" деген сөздермен ауыстырылсын.

      2. 2003 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне:

      40-баптың 1-тармағындағы "заң бойынша" деген сөздер алып тасталсын.

      3. 2011 жылғы 26 желтоқсандағы "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне:

      1) 37-баптың 6-тармағындағы "неке (ерлі-зайыптылық) бұзылған кезден бастап" деген сөздер алып тасталсын;

      2) 141-баптың 1-тармағының екінші бөлігіндегі "не, егер ата-ана табысын және (немесе) өзге де кірісін толығымен немесе ішінара заттай алатын ата-аналардан" деген сөздер "ата-анадан не егер ата-анасы табысын және (немесе) өзге де кірісін толығымен немесе ішінара заттай алса, сондай-ақ егер ата-анасы Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес арнаулы салық режимдерін қолданатын тұлға болса не Қазақстан Республикасының шегінен тысқары жерге тұрақты тұруға кетсе," деген сөздермен ауыстырылсын.

      4. 2015 жылғы 31 қазандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексіне:

      250-1-баптың бірінші бөлігінде:

      бірінші абзац "жылжымайтын мүлкіне" деген сөздерден кейін ", оның ішінде ондағы үлеске" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы екінші абзацпен толықтырылсын:

      "Бұл ретте "Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында көзделген өзге де атқару құжаттарын орындау барысында берешекті өзге мүлік есебінен өтеу мүмкін болмаған кезде не мүлік жеткіліксіз болған кезде өндіріп алушының не сот орындаушысының сотқа жүгінуі арқылы борышкердің тұрғынжайынан, оның ішінде ондағы үлестен өндіріп алуға жол беріледі.".

      5. "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" 1995 жылғы 30 наурыздағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      20-4-баптың 2-тармағының 11) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "11) Қазақстан Ұлттық Банкінің немесе оның ведомствосының қызметшісі лауазымына орналасқан күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқаруға беруге және Қазақстан Ұлттық Банкінің кадр қызметіне сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.".

      6. "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

      15-13-баптың 2-тармағының 11) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "11) уәкілетті орган қызметшісі лауазымына орналасқан күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқаруға беруге және уәкілетті органның кадр қызметіне сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.".

      7. "Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" 2010 жылғы 2 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

      55-баптың 8-тармағындағы "Борышкердің" және "мүлкіне" деген сөздер тиісінше "Борышкердің тұрғынжайына, оның ішінде ондағы үлеске өндіріп алуды қолдану Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады. Борышкердің" және "өзге мүлкіне" деген сөздермен ауыстырылсын.

      8. "Құқық қорғау қызметі туралы" 2011 жылғы 6 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 6-баптың 2-тармағының 3) тармақшасындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген" деген сөздер алып тасталсын;

      2) 8-баптың 3-тармағындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды" деген сөздер "сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олардың қабылдануын құқық қорғау органдарының кадр қызметтері жазбаша нысанда тіркеп-белгілейді" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3) 16-баптың 1-тармағының 6) тармақшасындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген" деген сөздер алып тасталсын;

      4) 17-бапта:

      1-тармақта:

      3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын жағдайларды қоспағанда, кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;";

      мынадай мазмұндағы 3-1) және 3-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 3-2) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға;

      3-2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға;";

      2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Қызметкер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, лауазымға кіріскен күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, өзіне заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өзіне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті құқық қорғау қызметін өткеру уақытында сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде кадр қызметіне мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

      Қызметкер өзіне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және басқа да заңды көздерден кіріс алуға құқылы.";

      мынадай мазмұндағы 2-1-тармақпен толықтырылсын:

      "2-1. Қызметкерлер қабылдайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.";

      3-тармақтағы "осы Заңмен, Қазақстан Республикасының басқа да заңдарымен" деген сөздер "осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында" деген сөздермен ауыстырылсын;

      5) 80-баптың 1-тармағының 15-2) тармақшасындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген" деген сөздер алып тасталсын.

      9. "Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы" 2012 жылғы 13 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 7-баптың 2-тармағы бірінші бөлігінің 3) тармақшасындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген" деген сөздер алып тасталсын;

      2) 8-баптың 13-тармағындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олар жазбаша нысанда тіркеледі" деген сөздер "сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олардың қабылдануын арнаулы мемлекеттік органдардың кадр бөлімшелері жазбаша нысанда тіркеп-белгілейді" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3) 19-бапта:

      1-тармақтың бірінші бөлігінде:

      3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын жағдайларды қоспағанда, кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;";

      мынадай мазмұндағы 3-1) және 3-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 3-2) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға;

      3-2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға;";

      2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Қызметкер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, лауазымға кіріскен күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, өзіне заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өзіне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті қызмет өткеру уақытында сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде кадр бөлімшесіне мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

      Қызметкер өзіне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және басқа да заңды көздерден кіріс алуға құқылы.";

      мынадай мазмұндағы 2-2-тармақпен толықтырылсын:

      "2-2. Қызметкерлер қабылдайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер осы Заңда және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленеді.

      Мемлекеттік саяси қызметшілер қабылдайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.".

      10. "Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы" 2012 жылғы 16 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 7-баптың 3-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметші әскери қызметке кірген күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, өзіне заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өзіне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті әскери қызмет өткеру кезеңінде сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде кадр қызметіне мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

      Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметші өзіне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және басқа да заңды көздерден кіріс алуға құқылы.";

      2) 8-бапта:

      бірінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Әскери қызметші:";

      3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "3) кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;";

      мынадай мазмұндағы 3-1) және 3-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 3-2) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға;

      3-2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға;";

      мынадай мазмұндағы 2 және 3-тармақтармен толықтырылсын:

      "2. Әскери қызметшілер қабылдайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер осы Заңда және "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленеді.

      Мемлекеттік саяси қызметшілер қабылдайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.

      3. Осы бапта көзделген шектеулерді сақтамағаны үшін жауаптылық осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.";

      3) 38-бапта:

      1-тармақтың екінші бөлігіндегі "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді өзіне қабылдайды, олар жазбаша нысанда тіркеледі" деген сөздер "сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олардың қабылдануын тиісті мемлекеттік мекемелердің кадр бөлімшелері жазбаша нысанда тіркеп-белгілейді" деген сөздермен ауыстырылсын;

      2-тармақтың бірінші бөлігінің 4) тармақшасындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді өзіне қабылдаудан" деген сөздер "сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдаудан" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4) 40-2-бапта:

      1-тармақтың екінші бөлігіндегі "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді өзіне қабылдайды, олар жазбаша нысанда тіркеледі" деген сөздер "сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олардың қабылдануын тиісті мемлекеттік мекемелердің кадр бөлімшелері жазбаша нысанда тіркеп-белгілейді" деген сөздермен ауыстырылсын;

      2-тармақтың бірінші бөлігінің 4) тармақшасындағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді өзіне қабылдаудан" деген сөздер "сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдаудан" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6-тармақтағы "8-бабының 2), 3) және 4)" деген сөздер "8-бабы 1-тармағының 2), 3), 3-1), 3-2) және 4)" деген сөздермен ауыстырылсын;

      5) 53-баптың 1-тармағында:

      бірінші абзацтағы "командир (бастық) әскери қызметшіге тәртіптік жазалардың" деген сөздер ", оның ішінде қызметте болуына байланысты Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулерді сақтамағаны үшін әскери қызметшіге тәртіптік жазалардың мынадай түрлері қолданылуы мүмкін" деген сөздермен ауыстырылып, 7) тармақшадағы "түрлерін қолданады" деген сөздер алып тасталсын.

      11. "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 1-бапта:

      4) тармақша "сайланған адам" деген сөздерден кейін "(мәслихат депутатын қоспағанда)" деген сөздермен толықтырылсын;

      8) тармақшадағы "осы Заңда белгіленген және" деген сөздер "осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген," деген сөздермен ауыстырылсын;

      2) 13-бапта:

      1-тармақта:

      бірінші абзац пен 1) және 2) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға (өз қызметін тұрақты емес немесе басқа жұмыстан босатылмаған негізде жүзеге асыратын мәслихат депутаттарын қоспағанда), лауазымды адамдарға, өкілеттігін кәсіби тұрақты негізде жүзеге асыратын, еңбегіне ақы төлеу Қазақстан Республикасының бюджет қаражатынан жүргізілетін аумақтық сайлау комиссияларының мүшелеріне, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілеріне, Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс істейтін азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның қызметшілеріне, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілеріне, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық және өңірлік даму институттарында, олардың еншілес ұйымдарында қызметін жүзеге асыратын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдарға:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 4) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не осы баптың 2-1-тармағында көзделген, не саяси партияны, кәсіптік одақты, тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға;

      2) кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;";

      3) тармақшадағы "айналысуға тыйым салынады." деген сөздер "айналысуға;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын:

      "4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға тыйым салынады.";

      мынадай мазмұндағы 1-1 және 1-2-тармақтармен толықтырылсын:

      "1-1. Осы баптың 1-тармағының талаптары қолданылмайтын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің немесе мәслихаттардың депутаттығына, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдігіне, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттарды қоспағанда) өз бетінше коммерциялық ұйымды басқаруға қатысуға, кәсіпкерлік және басқа да ақы төленетін қызметпен айналысуға:

      1) егер тиісті қызмет лауазымдық міндеттерін орындауға кедергі келтірсе;

      2) егер тиісті қызмет қызметтік мүлікті пайдалануға алып келсе;

      3) мүдделер қақтығысы болған кезде құқылы емес.

      1-2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыруы бойынша шектеулер осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.";

      2-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2-1. Ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық және өңірлік даму институттарында, олардың еншілес ұйымдарында қызметін жүзеге асыратын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, тиісті ұлттық басқарушы холдингтермен, ұлттық холдингтермен, ұлттық компаниялармен, ұлттық және өңірлік даму институттарымен, олардың еншілес ұйымдарымен үлестес болып табылатын еншілес, тәуелді және өзге де заңды тұлғалардың басқару органдарында, байқау кеңестерінде, атқарушы органдарында ақы төленетін лауазымдарды атқаруға құқылы.";

      3-тармақ алып тасталсын;

      4 және 5-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "4. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері, сондай-ақ қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын сатып алуға құқылы емес.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдар лауазымға тағайындалған күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сенімгерлік басқаруға беруге және жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

      5. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар лауазымға кіріскен күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, осы адамдарға заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өздеріне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті осы функцияларды орындау уақытында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.";

      6-тармақ алып тасталсын;

      7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "7. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сатып алынған ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді қоспағанда, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікке меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған жағдайда, осы баптың 1-тармағында аталған адамдар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде оны сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.

      Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері, сондай-ақ қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері мұрагерлікті қабылдау нәтижесінде немесе соттардың шешімдері негізінде немесе аталған адамдардың еркінен тыс өзге де жағдайларда алынған, өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.";

      мынадай мазмұндағы 7-1-тармақпен толықтырылсын:

      "7-1. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар өздеріне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және өзге де заңды көздерден кіріс алуға құқылы.";

      8-тармақтағы "осы баптың 5" деген сөздер "осы баптың 4, 5" деген сөздермен ауыстырылсын.

      12. "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы" 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 13-бапта:

      1-тармақта:

      3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 3-2) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не саяси партияны, кәсіптік одақты, тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға;";

      мынадай мазмұндағы 3-1) және 3-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "3-1) кәсіпкерлік қызметпен айналысуға;

      3-2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға құқылы емес.

      Бұл ретте Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын сатып алуға құқылы емес.";

      2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Мемлекеттік қызметші, мемлекеттік лауазымда көзделген міндеттерді уақытша атқаратын адам Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, лауазымға орналасқан күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, өздеріне заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өздеріне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті мемлекеттік қызметті өткеру уақытында сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.";

      3-тармақ алып тасталсын;

      4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "4. Мемлекеттік қызметші, мемлекеттік лауазымда көзделген міндеттерді уақытша атқаратын адам өздеріне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және өзге де заңды көздерден кіріс алуға құқылы.";

      6-тармақта:

      бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

      "6. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары көрсетілген мемлекеттік лауазымдарға тағайындалған күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқаруға беруге және жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті.";

      екінші бөлік алып тасталсын;

      мынадай мазмұндағы 8-тармақпен толықтырылсын:

      "8. Мемлекеттік қызметте болуға байланысты шектеулер және мемлекеттік қызметшілер қабылдайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер осы Заңда, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.";

      2) 18-баптың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

      "Мемлекеттік қызметке кіретін адамдар мемлекеттік қызметте болуына байланысты шектеулерді және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды.";

      3) 59-баптың бірінші бөлігінің 5) тармақшасындағы "өзіне меншік құқығымен тиесілі" деген сөздер "Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4) 61-баптың 1-тармағының 9) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "9) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті сенімгерлік басқаруға бермеуі;".

      13. "Төрелік туралы" 2016 жылғы 8 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 52-бапта:

      тақырыптағы "негізі" деген сөз алып тасталсын;

      3-тармақтағы ", атқару парағын беруден бас тартуды" деген сөздер алып тасталсын;

      2) 57-бапта:

      тақырыптағы "үшiн негiздер" деген сөздер алып тасталсын;

      мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

      "3. Атқару парағын беруден бас тарту туралы өтінішхатты қараған кезде сот төреліктің шешімін мәні бойынша қайта қарауға құқылы емес.".

      14. "Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы" 2023 жылғы 12 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 10-баптың 1 және 2-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Активтерді қайтару жөніндегі уәкілетті орган заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару бойынша қабылданған шаралар, олардың нәтижелері, қайтарылған активтердің азаматтар мен мемлекет мүддесінде пайдаланылуы туралы, сондай-ақ активтерді заңсыз иемденуге және шығаруға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою бойынша қабылданған жүйелі шаралар туралы ақпаратты жыл сайын (бұдан әрі – жыл сайынғы ақпарат) өзге де мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің материалдары мен мәліметтері негізінде де дайындайды.

      2. Жыл сайынғы ақпарат активтерді қайтару жөніндегі уәкілетті органның ресми интернет-ресурсында жарияланады.";

      2) 3-тараудың тақырыбындағы "жөніндегі шаралар" деген сөздер "шаралары, тәсілдері мен тәртібі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3) 12-баптың 5-тармағындағы "осы Заңның 4-тарауының" деген сөздер "осы тараудың" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4) 4-тараудың тақырыбы алып тасталсын;

      5) 24-баптың 2-тармағы "мемлекетке беру" деген сөздерден кейін "не қаражатты ұлттық экономикаға және (немесе) әлеуметтік-мәдени объектілер салуға инвестициялау, не елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына өзге де үлес қосу" деген сөздермен толықтырылсын;

      6) 25-бапта:

      1-тармақтың 4) тармақшасы мынадай мазмұндағы екінші, үшінші, төртінші, бесінші және алтыншы бөліктермен толықтырылсын:

      "Өзге де келісімдер деп активтерді қайтару жөніндегі уәкілетті орган тізілімге енгізілген тұлғалармен және өзге де тұлғалармен жасасатын келісімдер түсініледі.

      Өзге де келісімдерде экономикалық жобаларды іске асыру, жаңа өндірістерді, кәсіпорындарда қосымша жұмыс орындарын ашуға инвестициялар көзделуі мүмкін.

      Өзге де келісімдерде әлеуметтік-мәдени объектілер салу, халықтың әртүрлі санаттарына көмек көрсету бойынша әлеуметтік, қайырымдылық және өзге де жобаларды іске асыру, сондай-ақ халқының игілігі үшін Қазақстанның орнықты әлеуметтік және экономикалық дамуына өзге де үлес қосу да көзделуі мүмкін.

      Қажет болған жағдайда, активтерді қайтару жөніндегі уәкілетті органмен бірлесіп, мемлекеттік органдар өзге де келісімнің қатысушылары (тарапы) бола алады.

      Өзге де келісімнің шарттарын орындау мақсатында мемлекеттік органдар тізілімге енгізілген тұлғалармен, сондай-ақ өзге де тұлғалармен мемлекет мүддесінде активтерді беру туралы басқа да келісімдерді жасаса алады.";

      мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

      "1-1. Осы баптың 1-тармағының 1) және 4) тармақшаларында көзделген келісімдерді жасасу нәтижесінде қайтарылған немесе мемлекет кірісіне берілген активтер заңсыз деп танылмайды.".

      2-бап. Осы Заң Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне тиісті өзгерістер қолданысқа енгізілген күннен кейін қолданысқа енгізілетін 1-баптың 11-тармағы 1) тармақшасының екінші абзацын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Президенті
Қ. ТОҚАЕВ