О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета и признании утратившими силу структурных элементов некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан

Постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 24 декабря 2025 года № 105. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 26 декабря 2025 года № 37684

      Примечание ИЗПИ!
      Порядок введения в действие см. п. 5.
      Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:
      1. Утвердить Перечень некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения по вопросам ведения бухгалтерского учета, согласно приложению 1 к настоящему постановлению (далее – Перечень).
      2. Признать утратившими силу структурные элементы некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан по перечню согласно приложению 2 к настоящему постановлению.
      3. Департаменту бухгалтерского учета Национального Банка Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:
      1) совместно с Юридическим департаментом Национального Банка Республики Казахстан государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;
      2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан после его официального опубликования;
      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент Национального Банка Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятия, предусмотренного подпунктом 2) настоящего пункта.
      4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан.
      5. Настоящее постановление подлежит официальному опубликованию и вводится в действие с 1 января 2026 года, за исключением абзацев двадцать седьмого, тридцать шестого, тридцать седьмого, восемьдесят пятого, сто второго, сто третьего, сто четвертого, сто пятого, сто шестого пункта 3 Перечня, которые вводятся в действие с 1 апреля 2026 года.
      Председатель
Национального Банка
Республики Казахстан 		Т. Сулейменов

      СОГЛАСОВАНО
Министерство финансов
Республики Казахстан

  Приложение 1
к постановлению Председатель
Национального Банка
Республики Казахстан
от 24 декабря 2025 года № 105

Перечень некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения по вопросам ведения бухгалтерского учета

      1. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 30 ноября 2007 года № 134 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета доверительных операций и кастодиальной деятельности банками второго уровня и филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 5089) следующие изменения:
      заголовок изложить в следующей редакции:
      "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и ипотечными организациями";
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Утвердить прилагаемую Инструкцию по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и ипотечными организациями".
      Инструкцию по ведению бухгалтерского учета доверительных операций и кастодиальной деятельности банками второго уровня и филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, утвержденную указанным постановлением, изложить в редакции согласно приложению к настоящему Перечню некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения по вопросам ведения бухгалтерского учета.
      2. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 сентября 2008 года №79 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета для отдельных субъектов финансового рынка Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 5348) следующие изменения и дополнения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Типовом плане счетов бухгалтерского учета для отдельных субъектов финансового рынка Республики Казахстан, утвержденном указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящий Типовой план счетов бухгалтерского учета для отдельных субъектов финансового рынка Республики Казахстан (далее – План счетов) разработан в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" и предназначен для группировки и текущего отражения элементов финансовой отчетности в стоимостном выражении единым накопительным пенсионным фондом, добровольными накопительными пенсионными фондами (далее – накопительные пенсионные фонды), организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций (за исключением ипотечных организаций и юридических лиц, ранее являвшихся дочерними банками), профессиональными участниками рынка ценных бумаг Республики Казахстан, организациями, осуществляющими микрофинансовую деятельность, страховыми брокерами, организацией, гарантирующей осуществление страховых выплат страхователям (застрахованным, выгодоприобретателям) в случае ликвидации страховых организаций, на счетах бухгалтерского учета для составления финансовой отчетности, а также для группировки и текущего отражения элементов отчетности по данным бухгалтерского учета в стоимостном выражении филиалами страховых брокеров - нерезидентов Республики Казахстан (далее – организации) на счетах бухгалтерского учета для составления отчетности по данным бухгалтерского учета.";
      в главе 2:
      в параграфе 1:
      после счета 1030 дополнить счетом 1040 следующего содержания:

"1040
Денежные средства на корреспондентских счетах";

      в параграфе 3:
      после счета 3050 06 дополнить счетом 3050 07 следующего содержания:

"3050 07
Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операциям "обратное РЕПО"";

      после счета 3380 02 дополнить счетом 3380 03 следующего содержания:

"3380 03
Обязательство в виде вознаграждения, полученного по ценным бумагам, принятым по операциям "обратное РЕПО"";

      в главе 3:
      в параграфе 1:
      после описания счета 1030 дополнить номером, названием и описанием счета 1040 следующего содержания:
      "1040 "Денежные средства на корреспондентских счетах" (активный).
      Назначение счета: Учет сумм денег на корреспондентских счетах, открытых в Национальном Банке Республики Казахстан, банках-корреспондентах и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций.
      По дебету счета проводятся суммы денег, поступивших на корреспондентский счет, открытый в Национальном Банке Республики Казахстан, банке-корреспонденте и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций.
      По кредиту счета проводится списание сумм денег с корреспондентского счета, открытого в Национальном Банке Республики Казахстан, банке-корреспонденте и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций.";
      название и описание счета 1060 01 изложить в следующей редакции:
      "1060 01 "Прочие денежные средства" (активный).
      Назначение: учет сумм прочих денежных средств в национальной и иностранной валютах, неучтенных на балансовых счетах №№ 1010, 1020, 1030, 1040 и 1050.
      По дебету счета проводится сумма денег, имеющих временный и случайный характер, которые в момент возникновения не проводятся по другим балансовым счетам.
      По кредиту счета проводится сумма денег при списании.";
      после описания счета 3050 06 дополнить номером, названием и описанием счета 3050 07 следующего содержания:
      "3050 07 Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операциям "обратное РЕПО".
      Назначение: Учет сумм обязательства, оцениваемого по справедливой стоимости, по возврату проданных ценных бумаг, принятых в качестве обеспечения по операции "обратное РЕПО".
      По кредиту счета проводится сумма обязательства, оцениваемого по справедливой стоимости, по возврату проданных ценных бумаг, принятых в качестве обеспечения по операции "обратное РЕПО", отрицательная переоценка справедливой стоимости обязательства.
      По дебету счета проводится списание обязательства, оцениваемого по справедливой стоимости, по возврату проданных ценных бумаг, принятых в качестве обеспечения по операции "обратное РЕПО", положительная переоценка справедливой стоимости обязательства.";
      после описания счета 3380 02 дополнить номером, названием и описанием счета 3380 03 следующего содержания:
      "3380 03 Обязательство в виде вознаграждения, полученного по ценным бумагам, принятым по операциям "обратное РЕПО".
      Назначение: Учет сумм обязательства организации в виде вознаграждения, полученного по ценным бумагам, принятым по операции "обратное РЕПО".
      По кредиту счета проводится сумма обязательства в виде вознаграждения, полученного по ценным бумагам, принятым по операции "обратное РЕПО".
      По дебету счета проводится списание сумм обязательства в виде вознаграждения, полученного по ценным бумагам, принятым по операции "обратное РЕПО".
      3. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 января 2011 года № 3 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета в банках второго уровня, ипотечных организациях, акционерном обществе "Банк Развития Казахстана" и филиалах банков - нерезидентов Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 6793) следующие изменения и дополнения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Типовом плане счетов бухгалтерского учета в банках второго уровня, ипотечных организациях, акционерном обществе "Банк Развития Казахстана" и филиалах банков - нерезидентов Республики Казахстан, утвержденном указанным постановлением:
      в главе 1:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящий Типовой план счетов бухгалтерского учета в банках второго уровня, ипотечных организациях, акционерном обществе "Банк Развития Казахстана" и филиалах банков - нерезидентов Республики Казахстан (далее – План счетов) разработан в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" и предназначен для группировки и текущего отражения элементов финансовой отчетности в стоимостном выражении банками второго уровня, ипотечными организациями, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана", юридическими лицами, ранее являвшимися дочерними банками, и предназначен для группировки и текущего отражения элементов отчетности по данным бухгалтерского учета филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан.";
      в пункте 8:
      название группа счетов 2790 изложить в следующей редакции:

"2790
Предоплата задолженности и доходов";

      в пункте 9:
      название группа счетов 3000 изложить в следующей редакции:

"3000
Уставный капитал и выкупленные акции";

      в главе 2:
      в параграфе 1:
      номер и название счета 1267 исключить;
      после счета 1861 дополнить счетом 1862 следующего содержания:

"1862
Гарантийные взносы, обеспечительные платы";

      в параграфе 2:
      после счета 2052 дополнить счетом 2053 следующего содержания:

"2053
Займы, полученные от других банков со сроком до месяца";

      название счета 2054 изложить в следующей редакции:

"2054
Займы, полученные от других банков со сроком до года";

      номер и название счета 2131 исключить;
      название счета 2202 изложить в следующей редакции:

"2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров";

      номер и название счета 2240 исключить;
      название счета 2242 изложить в следующей редакции:

"2242
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов лица, осуществляющего функции номинального держателя, в том числе на основании соответствующей лицензии Комитета Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг, открытых банками";

      название счета 2306 изложить в следующей редакции:

"2306
Выкупленные ценные бумаги";

      номер и название счета 2707 исключить;
      названия счетов 2790 и 2792 изложить в следующей редакции:

"2790
Предоплата задолженности и доходов
2792
Предоплата по предоставленным займам";

      после счета 2865 дополнить счетом 2866 следующего содержания:

"2866
Обязательства по сделкам клиента";

      в параграфе 3:
      название счета 3000 изложить в следующей редакции:

"3000
Уставный капитал и выкупленные акции";

      в параграфе 4:
      номер и название счета 4267 исключить;
      после счета 4456 дополнить счетом 4458 следующего содержания:

"4458
Доходы в виде корректировки балансовой стоимости по выпущенным ценным бумагам и (или) в виде корректировки стоимости ценных бумаг, предоставленных по нерыночной ставке процента";

      в параграфе 5:
      номер и название счета 5229 исключить;
      после счета 5309 дополнить счетом 5311 следующего содержания:

"5311
Расходы в виде корректировки балансовой стоимости по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, и (или) в виде корректировки стоимости ценных бумаг, предоставленных по нерыночной ставке процента";

      название счета 5754 изложить в следующей редакции:

"5754
Расходы в виде платежей, сборов, взносов в специальные фонды, в том числе в акционерное общество "Казахстанский фонд гарантирования депозитов", в гарантийный фонд Акционерное общество "Фонд развития предпринимательства "Даму"";

      в параграфе 7:
      после счета 7250 дополнить счетом 7260 следующего содержания:

"7260
Прочие активы клиентов, не соответствующих критериям признания МСФО";

      названия счетов 7500, 7535, 7536, 7542, 7543 и 7544 изложить в следующей редакции:

"7500
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
7535
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
7536
Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
7542
Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
7543
Неустойка (штраф, пеня) по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
7544
Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление";

      в главе 3:
      в параграфе 1:
      номер, название и описание счета 1267 исключить;
      после описания счета 1861 дополнить номером, названием и описанием счета 1862 следующего содержания:
      "1862. Гарантийные взносы, обеспечительные платы (активный).
      Назначение счета: Учет сумм денег банка в виде взносов, плат, перечисляемых в международные платежные системы, биржи, клиринговые площадки и иные организации в целях участия, членства, обеспечения расчетов и гарантирования обязательств.
      По дебету счета проводятся суммы денег банка и ипотечной организации, переданных в качестве гарантийных взносов и обеспечительных плат.
      По кредиту счета проводится списание сумм денег банка и ипотечной организации, переданных в качестве гарантийных взносов, обеспечительных плат.";
      после описания счета 2052 дополнить номером, названием и описанием счета 2053 следующего содержания:
      "2053. Займы, полученные от других банков со сроком до месяца (пассивный).
      Назначение счета: Учет сумм займов, полученных от других банков на срок до одного месяца включительно.
      По кредиту счета проводятся суммы займов, полученных от другого банка на срок до месяца года.
      По дебету счета проводится списание сумм займов, полученных сроком до месяца, при их погашении.";
      название и описание счета 2054 изложить в следующей редакции:
      "2054. Займы, полученные от других банков со сроком до года (пассивный).
      Назначение счета: Учет сумм займов, полученных от других банков на срок от одного месяца до одного года включительно.
      По кредиту счета проводятся суммы займов, полученных от другого банка на срок от одного месяца до одного года.
      По дебету счета проводится списание сумм займов, полученных сроком от одного месяца до года, при их погашении.";
      номер, название и описание счета 2131 исключить;
      название и описание счета 2202 изложить в следующей редакции:
      "2202. Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (пассивный).
      Назначение счета: Учет неинвестированных остатков денег на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов, управляющих инвестиционным портфелем, добровольного накопительного пенсионного фонда, принятых банками на условиях кастодиальных договоров.
      По кредиту счета проводятся суммы денег, принятых банками на условиях кастодиального договора, поступивших на текущие счета, предназначенные для учета денег клиентов, управляющих инвестиционным портфелем, добровольного накопительного пенсионного фонда, открытых банками-кастодианами.
      По дебету счета проводится списание поступивших сумм денег с текущих счетов, предназначенных для учета денег клиентов, управляющих инвестиционным портфелем, добровольного накопительного пенсионного фонда, по назначению в соответствии с условиями договора и законодательством Республики Казахстан.";
      номер, название и описание счета 2240 исключить;
      номер, название и описание счета 2242 изложить в следующей редакции:
      "2242. Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов лица, осуществляющего функции номинального держателя, в том числе на основании соответствующей лицензии Комитета Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг, открытых банками (пассивный).
      Назначение счета: Учет неинвестированных остатков денег на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов лица, осуществляющего функции номинального держателя, в том числе на основании соответствующей лицензии Комитета Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг, открытых банками на условиях договоров банковского обслуживания и (или) номинального держания и (или) кастодиальных договоров.
      По кредиту счета проводятся суммы денег, поступивших на текущие счета, предназначенные для учета денег клиентов лица, осуществляющего функции номинального держателя, в том числе на основании соответствующей лицензии Комитета Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг, открытых банками.
      По дебету счета проводится списание поступивших сумм денег с текущих счетов, предназначенных для учета денег клиентов лица, осуществляющего функции номинального держателя, в том числе на основании соответствующей лицензии Комитета Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг, открытых банками, по назначению в соответствии с условиями договора и законодательством Республики Казахстан.";
      номер, название и описание счета 2306 изложить в следующей редакции:
      "2306. Выкупленные ценные бумаги (контрпассивный).
      Назначение счета: Учет номинальной стоимости ценных бумаг, выкупленных у их держателей.
      По дебету счета проводится номинальная стоимость ценных бумаг, выкупленных у их держателей.
      По кредиту счета проводится списание номинальной стоимости выкупленных ценных бумаг при их продаже другим держателям, либо их аннулировании.";
      номер, название и описание счета 2707 исключить;
      номер, название и описание счета 2792 изложить в следующей редакции:
      "2792. Предоплата по предоставленным займам.
      Назначение счета: Учет сумм предварительно оплаченного вознаграждения и основного долга по предоставленным займам, относящихся к будущему периоду, и иных сумм, определенных договором банковского займа.
      По кредиту счета проводятся суммы предварительно оплаченного вознаграждения и основного долга по предоставленным займам, относящихся к будущему периоду, и иных сумм, определенных договором банковского займа.
      По дебету счета проводится списание сумм предварительно оплаченного вознаграждения и основного долга по предоставленным займам, относящихся к будущему периоду, и иных сумм, определенных договором банковского займа.";
      после описания счета 2865 дополнить номером, названием и описанием счета 2866 следующего содержания:
      "2866. Обязательства по сделкам клиента (пассивный).
      Назначение счета: Учет сумм обязательств банка перед клиентами по сделкам клиентов, подлежащим государственной или иной регистрации и (или) по сделкам, не подлежащим государственной или иной регистрации, но предусматривающим последующую регистрацию предмета сделки на период между моментом заключения сделки клиентом и моментом государственной или иной регистрации сделки или предмета сделки.
      По кредиту счета проводятся суммы обязательства банка перед клиентами по сделкам клиентов, подлежащим государственной или иной регистрации и (или) по сделкам, не подлежащим государственной или иной регистрации, но предусматривающим последующую регистрацию предмета сделки на период между моментом заключения сделки клиентом и моментом государственной или иной регистрации сделки или предмета сделки.
      По дебету счета проводится списание сумм обязательств банка перед клиентами по сделкам клиентов, подлежащим государственной или иной регистрации и (или) по сделкам, не подлежащим государственной или иной регистрации, но предусматривающим последующую регистрацию предмета сделки на период между моментом заключения сделки клиентом и моментом государственной или иной регистрации сделки или предмета сделки.";
      номер, название и описание счета 4267 исключить;
      после описания счета 4456 дополнить номером, названием и описанием счета 4458 следующего содержания:
      "4458. Доходы в виде корректировки балансовой стоимости по выпущенным ценным бумагам и (или) в виде корректировки стоимости ценных бумаг, предоставленных по нерыночной ставке процента.
      Назначение счета: Учет сумм доходов, предназначенных для учета сумм в виде корректировки ценных бумаг, выпущенных по нерыночной ставке процента, на момент первоначального признания финансового обязательства.
      По кредиту счета проводятся суммы доходов, предназначенных для учета сумм в виде корректировки ценных бумаг, выпущенных по нерыночной ставке процента, на момент первоначального признания финансового обязательства.
      По дебету счета проводится списание сумм доходов на балансовый счет №4999.";
      номер, название и описание счета 5229 исключить;
      после описания счета 5309 дополнить номером, названием и описанием счета 5311 следующего содержания:
      "5311. Расходы в виде корректировки балансовой стоимости по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, и (или) в виде корректировки стоимости ценных бумаг, предоставленных по нерыночной ставке процента.
      Назначение счета: Учет сумм расходов в виде корректировки балансовой стоимости по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, и (или) в виде корректировки стоимости ценных бумаг, предоставленных по нерыночной ставке процента.
      По дебету счета проводятся суммы расходов в виде корректировки балансовой стоимости по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, и (или) в виде корректировки стоимости ценных бумаг, предоставленных по нерыночной ставке процента.
      По кредиту счета проводится списание сумм понесенных расходов на балансовый счет № 4999.";
      номер, название и описание счета 5754 изложить в следующей редакции:
      "5754. Расходы в виде платежей, сборов, взносов в специальные фонды, в том числе в акционерное общество "Казахстанский фонд гарантирования депозитов", в гарантийный фонд акционерное общество "Фонд развития предпринимательства "Даму".
      Назначение счета: Учет сумм расходов по осуществлению платежей, сборов, взносов в специальные фонды, в том числе обязательных календарных, дополнительных и чрезвычайных взносов в акционерное общество "Казахстанский фонд гарантирования депозитов", взносов в гарантийный фонд Акционерное общество "Фонд развития предпринимательства "Даму".
      По дебету счета проводятся суммы расходов по осуществлению платежей, сборов, взносов в специальные фонды, в том числе обязательных календарных, дополнительных и чрезвычайных взносов в акционерное общество "Казахстанский фонд гарантирования депозитов", взносов в гарантийный фонд акционерное общество "Фонд развития предпринимательства "Даму".
      По кредиту счета проводится списание сумм понесенных расходов на балансовый счет № 4999.";
      номер, название и описание счета 7250 изложить в следующей редакции:
      "7250. Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента.
      Назначение счета: Учет стоимости имущества (за исключением денег), принятого в обеспечение (залог) обязательств клиента, включая имущество, поступающее в будущем.
      По приходу счета проводится стоимость имущества (за исключением денег), принятого в обеспечение (залог) обязательства клиента, включая имущество, поступающее в будущем, имеющаяся при заключении договора о залоге и (или) с периодичностью, установленной внутренними документами банка, по приходу счета проводится положительная переоценка стоимости имущества, принятого в обеспечение (залог).
      По расходу счета с периодичностью, установленной внутренними документами, проводится отрицательная переоценка стоимости имущества, принятого в обеспечение (залог) или списание имущества, принятого в обеспечение (залог), включая имущество, поступающее в будущем, а также при их возврате клиенту или реализации заложенного имущества в случае неисполнения клиентом обязательств.";
      после описания счета 7250 дополнить номером, названием и описанием счета 7260 следующего содержания:
      "7260. Прочие активы клиентов, не соответствующих критериям признания МСФО.
      Назначение счета: Учет сумм прочих активов клиентов, не соответствующих критериям признания МСФО.
      По дебету счета проводится сумма прочих активов клиентов, не соответствующих критериям признания МСФО.
      По кредиту счета проводится списание сумм прочих активов, не соответствующих критериям признания МСФО при их списании.";
      номера, названия и описания счетов 7535, 7536, 7542, 7543 и 7544 изложить в следующей редакции:
      "7535. Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление (активный).
      Назначение счета: Учет сумм займов, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По дебету счета проводятся суммы займов, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По кредиту счета проводится списание сумм при погашении или возникновении условий обратного выкупа займов, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      7536. Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление (активный).
      Назначение счета: Учет сумм просроченных займов, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По дебету счета проводятся суммы просроченных займов, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По кредиту счета проводится списание сумм просроченных займов, права требования по которым приняты в доверительное управление при погашении или возникновении условий их обратного выкупа.
      7542. Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление (активный).
      Назначение счета: Учет сумм вознаграждения по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По дебету счета проводятся суммы вознаграждения по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По кредиту счета проводится списание вознаграждения по займам при их погашении или возникновении условий обратного выкупа займов.
      7543. Неустойка (штраф, пеня) по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление (активный).
      Назначение счета: Учет сумм неустойки (штрафа, пени), уплаченных по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По дебету счета проводятся суммы неустойки (штрафа, пени), уплаченных по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По кредиту счета проводится списание сумм неустойки (штрафа, пени), уплаченных по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      7544. Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление (активный).
      Назначение счета: Учет сумм просроченного вознаграждения по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По дебету счета проводятся суммы просроченного вознаграждения по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.
      По кредиту счета проводится списание просроченного вознаграждения по займам при их погашении или возникновении условий обратного выкупа займов.".
      4. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 1 июля 2011 года № 68 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета отдельными субъектами финансового рынка" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7121) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Инструкции по ведению бухгалтерского учета отдельными субъектами финансового рынка, утвержденной указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящая Инструкция разработана в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" и международными стандартами финансовой отчетности.";
      пункт 23 изложить в следующей редакции:
      "23. При размещении долговых ценных бумаг, выпущенных организацией в обращение, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на чистую стоимость размещенной долговой ценной бумаги (на сумму, не превышающую ее номинальную стоимость):

Дт
1030
Денежные средства на текущих счетах
Кт
4030 07
Выпущенные в обращение ценные бумаги;

      2) на сумму премии:

Дт
1030
Денежные средства на текущих счетах
Кт
4030 09
Премия по выпущенным в обращение ценным бумагам;

      3) на сумму дисконта (скидки):

Дт
4030 08
Дисконт по выпущенным в обращение ценным бумагам
Кт
4030 07
Выпущенные в обращение ценные бумаги.".

      5. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 1 июля 2011 года № 69 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета операций с пенсионными активами, целевыми активами и целевыми накоплениями, осуществляемыми единым накопительным пенсионным фондом и добровольными накопительными пенсионными фондами" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7118) следующие изменения и дополнение:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Инструкции по ведению бухгалтерского учета операций с пенсионными активами, целевыми активами и целевыми накоплениями, осуществляемыми осуществляемых единым накопительным пенсионным фондом и добровольными накопительными пенсионными фондами, утвержденной указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящая Инструкция разработана в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Стандартом финансовой отчетности "Учет и раскрытие информации об операциях по пенсионным активам", утвержденным постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 26 июля 2013 года № 195 "Об утверждении Стандарта финансовой отчетности "Учет и раскрытие информации об операциях по пенсионным активам" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 8765) (далее – Стандарт), международными стандартами финансовой отчетности и детализирует ведение бухгалтерского учета операций с пенсионными активами, осуществляемых единым накопительным пенсионным фондом и добровольными накопительными пенсионными фондами (далее – Фонд).";
      пункт 85 изложить в следующей редакции:
      "85. При формировании инвестиционного дохода осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму имеющихся доходов:

Дт
6110 01
Доходы, связанные с получением вознаграждения по приобретенным ценным бумагам
 
6110 03
Доходы, связанные с амортизацией дисконта по приобретенным ценным бумагам
 
6110 04
Доходы, связанные с получением вознаграждения по операциям "обратное РЕПО" с ценными бумагами
 
6110 05
Доходы по амортизации дисконта по размещенным вкладам
 
6110 29
Доходы, связанные с получением вознаграждения по вкладам до востребования
 
6110 30
Доходы, связанные с получением вознаграждения по срочным вкладам
 
6110 31
Доходы, связанные с получением вознаграждения по условным вкладам
 
6110 34
Прочие доходы, связанные с получением вознаграждения
 
6110 35
Доходы, связанные с получением вознаграждения по сберегательным вкладам
 
6110 63
Возмещение отрицательного комиссионного вознаграждения
 
6110 64
Доходы по активам, находящимся во внешнем управлении
 
6150 01
Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости, изменения которой отражаются в составе прибыли или убытка
 
6240 02
Доходы от восстановления (аннулирования) резервов (провизий), созданных по вкладам, размещенным в банках второго уровня и организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
6240 62
Доходы от восстановления (аннулирования) резервов (провизий), созданных по ценным бумагам, оцениваемым по амортизированной стоимости
 
6250 02
Доходы от переоценки иностранной валюты
 
6280 01
Доходы от продажи аффинированных драгоценных металлов
 
6280 05
Доходы от переоценки аффинированных драгоценных металлов
 
6280 07
Прочие доходы
 
6280 09
Доходы от покупки-продажи ценных бумаг
 
6290 09
Доходы по сделкам фьючерс
 
6290 10
Доходы по сделкам форвард
 
6290 11
Доходы по сделкам опцион
 
6290 13
Доходы по сделкам своп
Кт
5610
Нераспределенная прибыль (непокрытый убыток) отчетного года;

      2) на сумму имеющихся расходов:

Дт
5610
Нераспределенная прибыль (непокрытый убыток) отчетного года
Кт
7310 02
Расходы, связанные с амортизацией премии по приобретенным ценным бумагам
 
7310 04
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по операциям РЕПО с ценными бумагами
 
7310 10
Расходы по амортизации премии по размещенным вкладам
 
7310 25
Прочие расходы, связанные с выплатой вознаграждения
 
7430 02
Расходы от переоценки иностранной валюты
 
7440 02
Расходы по формированию резервов (провизий) по размещенным вкладам
 
7440 61
Расходы по формированию резервов (провизий) по ценным бумагам, оцениваемым по амортизированной стоимости
 
7440 62
Расходы по активам, находящимся во внешнем управлении
 
7470 01
Балансовая стоимость аффинированных драгоценных металлов
 
7470 03
Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости, изменения которой отражаются в составе прибыли или убытка
 
7470 07
Расходы от переоценки аффинированных драгоценных металлов
 
7470 10
Расходы от покупки-продажи ценных бумаг
 
7470 27
Прочие комиссионные расходы
 
7470 81
Комиссионные расходы за услуги фондовой биржи
 
7470 82
Комиссионные расходы за услуги по брокерской и дилерской деятельности
 
7480 09
Расходы по сделкам фьючерс
 
7480 10
Расходы по сделкам форвард
 
7480 11
Расходы по сделкам опцион
 
7480 13
Расходы по сделкам своп.";

      дополнить пунктом 93-1 следующего содержания:
      "93-1. При распределении дохода по возмещению отрицательной разницы между показателем номинальной доходности и минимальным значением доходности осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6240 63
Доходы по возмещению отрицательной разницы между показателем номинальной доходности и минимальным значением доходности
Кт
5610
Нераспределенная прибыль (непокрытый убыток) отчетного года.".

      6. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 24 августа 2012 года № 270 "Об утверждении Правил организации ведения бухгалтерского учета" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 7978) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Правилах организации ведения бухгалтерского учета, утвержденных указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящие Правила организации ведения бухгалтерского учета (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности" (далее – Закон о бухгалтерском учете), подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" и определяют порядок организации ведения бухгалтерского учета финансовыми организациями, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана", филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан и филиалами страховых брокеров - нерезидентов Республики Казахстан (далее – организации).".
      7. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 28 июня 2013 года № 149 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета страховыми (перестраховочными) организациями, обществами взаимного страхования и филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 8596) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Инструкции по ведению бухгалтерского учета страховыми (перестраховочными) организациями, обществами взаимного страхования и филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан, утвержденной указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Инструкция по ведению бухгалтерского учета страховыми (перестраховочными) организациями, обществами взаимного страхования и филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан (далее – Инструкция) разработана в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", статьи 52-3 Закона Республики Казахстан "О страховой деятельности" (далее – Закон о страховой деятельности), подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан", международными стандартами финансовой отчетности и детализирует ведение бухгалтерского учета страховыми (перестраховочными) организациями, обществами взаимного страхования, и филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан (далее – страховые (перестраховочные) организации).";
      подпункт 2) пункта 119 изложить в следующей редакции:
      "2) на сумму превышения подлежащих выплате денег над суммой сформированного обязательства по возникшим страховым убыткам:

Дт
3390 17
Обязательства по денежным потокам по договорам страхования (перестрахования) по возникшим убыткам
 
7470 41
Страховые расходы по выплате
 
7470 42
Расходы по осуществлению страховых выплат по перестрахованию
Кт
3390 43
Расчеты с перестрахователями
 
3390 44
Расчеты со страхователями;

      и одновременно:

Дт
7470 41
Страховые расходы по выплате
 
7470 42
Расходы по осуществлению страховых выплат по перестрахованию
Кт
7470 40
Расходы, связанные со страховой (перестраховочной) деятельностью;";

      пункты 126 и 127 изложить в следующей редакции:
      "126. При формировании актива перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
Кт
6280 56
Доходы по формированию актива перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск.

      127. При признании расхода от уменьшения актива перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7470 33
Расходы по уменьшению рисковой поправки на нефинансовый риск
Кт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск.";

      подпункт 2) пункта 128 изложить в следующей редакции:
      "2) на сумму требований к перестраховочной организации:

Дт
1280 46
Требования к перестраховщикам
Кт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск;";

      пункты 143 и 144 изложить в следующей редакции:
      "143. При первоначальном признании группы удерживаемых договоров перестрахования, по которым возникают чистые затраты при заключении договоров перестрахования, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования
 
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
Кт
1620 06
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 05
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования;

      на сумму обязательств по удерживаемым договорам перестрахования:

Дт
1620 06
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 05
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
Кт
3390 42
Расчеты с перестраховщиками;

      при фактической оплате:

Дт
3390 42
Расчеты с перестраховщиками
Кт
1010
Денежные средства в кассе
 
1030
Денежные средства на текущих счетах.

      144. При первоначальном признании группы удерживаемых договоров перестрахования, по которым возникает чистая прибыль при заключении договоров перестрахования, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
Кт
3390 55
Маржа по удерживаемым договорам перестрахования
 
4040 16
Маржа по удерживаемым договорам перестрахования
 
1620 06
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 05
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования;

      на сумму обязательств по удерживаемым договорам перестрахования:

Дт
1620 06
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 05
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
Кт
3390 42
Расчеты с перестраховщиками;

      при фактической оплате:

Дт
3390 42
Расчеты с перестраховщиками
Кт
1010
Денежные средства в кассе
 
1030
Денежные средства на текущих счетах;

      на сумму комиссии цедента:

Дт
1630
Прочие краткосрочные активы
Кт
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования
 
3390 55
Маржа по удерживаемым договорам перестрахования
 
4040 16
Маржа по удерживаемым договорам перестрахования
 
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования;

      и одновременно:

Дт
1010
Денежные средства в кассе
 
1030
Денежные средства на текущих счетах.
Кт
1630
Прочие краткосрочные активы.";

      пункты 148 и 149 изложить в следующей редакции:
      "148. При признании расхода от уменьшения актива перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7470 33
Расходы по уменьшению рисковой поправки на нефинансовый риск
Кт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск.

      149. В случае досрочного расторжения удерживаемых договоров перестрахования, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму не оплаченных пермий:

Дт
1620 06
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования;
 
2060 05
Оценка будущих денежных потоков по активу перестрахования
Кт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования;

      2) на сумму требований к перестраховочной организации:

Дт
1280 46
Требования к перестраховщикам
 
3390 55
Маржа по удерживаемым договорам перестрахования
 
4040 16
Маржа по удерживаемым договорам перестрахования
Кт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования
 
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск;

      3) на сумму фактически полученных денег:

Дт
1010
Денежные средства в кассе
 
1030
Денежные средства на текущих счетах
Кт
1280 46
Требования к перестраховщикам.";

      пункт 151 изложить в следующей редакции:
      "151. При признании актива перестрахования по возникшим страховым убыткам осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1280 62
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 06
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
1280 63
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 07
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
Кт
6280 40
Доходы, связанные со страховой (перестраховочной) деятельностью.";

      пункты 154 и 155 изложить в следующей редакции:
      "154. При отражении влияния временной стоимости денег и влияния финансового риска в составе прибыли или убытка по удерживаемым договорам перестрахования согласно учетной политике осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму финансовых доходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков:

Дт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
Кт
6280 32
Финансовые доходы по страхованию (перестрахованию);

      2) на сумму финансовых доходов по марже:

Дт
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования
Кт
6280 32
Финансовые доходы по страхованию (перестрахованию);

      3) на сумму финансовых доходов по активу перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск:

Дт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
Кт
6280 32
Финансовые доходы по страхованию (перестрахованию);

      4) на сумму финансовых доходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
1280 62
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 06
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
Кт
6280 32
Финансовые доходы по страхованию (перестрахованию);

      5) на сумму финансовых доходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
1280 63
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 07
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
Кт
6280 32
Финансовые доходы по страхованию (перестрахованию);

      6) на сумму финансовых расходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков:

Дт
7470 32
Финансовые расходы по страхованию (перестрахованию)
Кт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования;

      7) на сумму финансовых расходов по марже:

Дт
7470 32
Финансовые расходы по страхованию (перестрахованию)
Кт
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования;

      8) на сумму финансовых расходов по активу перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск:

Дт
7470 32
Финансовые расходы по страхованию (перестрахованию)
Кт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск;

      9) на сумму финансовых расходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
7470 32
Финансовые расходы по страхованию (перестрахованию)
Кт
1280 62
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 06
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам;

      10) на сумму финансовых расходов по рисковой поправке на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
7470 32
Финансовые расходы по страхованию (перестрахованию)
Кт
1280 63
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 07
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам.

      155. При отражении влияния временной стоимости денег и влияния финансового риска в составе прочего совокупного дохода по удерживаемым договорам перестрахования согласно учетной политике осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму финансовых доходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков:

Дт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
Кт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования);

      2) на сумму финансовых доходов по марже:

Дт
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования
Кт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования);

      3) на сумму финансовых доходов по активу перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск:

Дт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
Кт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования);

      4) на сумму финансовых доходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
1280 62
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 06
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
Кт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования);

      5) на сумму финансовых доходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
1280 63
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 07
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
Кт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования);

      6) на сумму финансовых расходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков:

Дт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования)
Кт
1280 58
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования
 
2060 01
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков по активу перестрахования;

      7) на сумму финансовых расходов по марже:

Дт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования)
Кт
1280 59
Маржа по договорам перестрахования
 
2060 02
Маржа по договорам перестрахования;

      8) на сумму финансовых расходов по активу перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск:

Дт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования)
Кт
1280 61
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск
 
2060 03
Актив перестрахования по рисковой поправке на нефинансовый риск;

      9) на сумму финансовых расходов по наилучшей оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования)
Кт
1280 62
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 06
Наилучшая оценка ожидаемых денежных потоков актива перестрахования по возникшим страховым убыткам;

      10) на сумму финансовых расходов по рисковой поправке на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам:

Дт
5461
Финансовый риск по договорам страхования (перестрахования)
Кт
1280 63
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам
 
2060 07
Рисковая поправка на нефинансовый риск актива перестрахования по возникшим страховым убыткам.".

      8. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 26 июля 2013 года № 195 "Об утверждении Стандарта финансовой отчетности "Учет и раскрытие информации об операциях по пенсионным активам"" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 8765) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 1) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 13) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Стандарте финансовой отчетности "Учет и раскрытие информации об операциях по пенсионным активам", утвержденном указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящий Стандарт финансовой отчетности "Учет и раскрытие информации об операциях по пенсионным активам" (далее – Стандарт) разработан в соответствии с подпунктом 1) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 13) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан", предназначен для ведения бухгалтерского учета пенсионных активов и составления финансовой отчетности в отношении пенсионных активов единого накопительного пенсионного фонда и добровольных накопительных пенсионных фондов (далее – фонд).".
      9. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 16 июля 2014 года № 137 "Об утверждении Стандарта бухгалтерского учета 33 "Учет и раскрытие информации об операциях по брокерской деятельности"" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 9735) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 1) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 13) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Стандарте бухгалтерского учета 33 "Учет и раскрытие информации об операциях по брокерской деятельности", утвержденном указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящий Стандарт бухгалтерского учета 33 "Учет и раскрытие информации об операциях по брокерской деятельности" (далее – Стандарт) разработан в соответствии с подпунктом 1) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 13) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан", Правилами осуществления брокерской и (или) дилерской деятельности на рынке ценных бумаг, порядком проведения брокером и (или) дилером банковских операций, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 3 февраля 2014 года № 9 "Об утверждении Правил осуществления брокерской и (или) дилерской деятельности на рынке ценных бумаг, порядка проведения брокером и (или) дилером банковских операций" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 9249), и предназначен для применения организацией, осуществляющей брокерскую деятельность на рынке ценных бумаг, (далее – брокер) при составлении финансовой отчетности.".
      10. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 марта 2017 года № 46 "О внесении изменений и дополнений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 января 2011 года № 3 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета в банках второго уровня, ипотечных организациях и акционерном обществе "Банк Развития Казахстана" и утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета исламскими банками" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15117) следующие изменения:
      заголовок изложить в следующей редакции:
      "О внесении изменений и дополнений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 января 2011 года № 3 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета в банках второго уровня, ипотечных организациях и акционерном обществе "Банк Развития Казахстана";
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:".
      11. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 марта 2017 года № 47 "Об утверждении Правил автоматизации ведения бухгалтерского учета" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15084) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Правилах автоматизации ведения бухгалтерского учета, утвержденных указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1 Настоящие Правила автоматизации ведения бухгалтерского учета (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан", и определяют порядок автоматизации ведения бухгалтерского учета финансовыми организациями (за исключением юридических лиц, исключительной деятельностью которых является инкассация банкнот, монет и ценностей), акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан, филиалами страховых брокеров - нерезидентов Республики Казахстан (далее – организация).".
      12. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 декабря 2017 года № 251 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета для страховых (перестраховочных) организаций, обществ взаимного страхования и филиалов страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан и внесении изменений и дополнений в некоторые нормативные правовые акты Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 16390) следующие изменения:
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "В соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 2) пункта 3 статьи 16 Закона Республики Казахстан "О государственной статистике" и подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:";
      в Типовом плане счетов бухгалтерского учета для страховых (перестраховочных) организаций, обществ взаимного страхования и филиалов страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан, утвержденном указанным постановлением:
      пункт 1 изложить в следующей редакции:
      "1. Настоящий Типовой план счетов бухгалтерского учета для страховых (перестраховочных) организаций, обществ взаимного страхования и филиалов страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан (далее – План счетов) разработан в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 2) пункта 3 статьи 16 Закона Республики Казахстан "О государственной статистике", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан" и предназначен для группировки и текущего отражения элементов финансовой отчетности в стоимостном выражении страховыми (перестраховочными) организациями, обществами взаимного страхования (далее – организации) на счетах бухгалтерского учета для составления финансовой отчетности и текущего отражения элементов отчетности по данным бухгалтерского учета в стоимостном выражении филиалами страховых (перестраховочных) организаций - нерезидентов Республики Казахстан на счетах бухгалтерского учета для составления отчетности по данным бухгалтерского учета.";
      в главе 3:
      в параграфе 1:
      описание счета 2180 изложить в следующей редакции:
      "2180 "Прочая долгосрочная дебиторская задолженность" (активный).
      Назначение: учет сумм прочей долгосрочной дебиторской задолженности, неучтенных в группах балансовых счетов с № 2110 по 2150.
      По дебету счета проводится сумма прочей долгосрочной дебиторской задолженности.
      По кредиту счета проводится списание сумм прочей долгосрочной дебиторской задолженности при их оплате клиентом или списании с баланса организации.".
      13. Внести в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 21 сентября 2020 года № 109 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков-нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и ипотечными организациями и внесении изменений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 сентября 2008 года № 79 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета для отдельных субъектов финансового рынка Республики Казахстан" и постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 1 июля 2011 года № 68 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета отдельными субъектами финансового рынка" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21275) следующие изменения:
      заголовок изложить в следующей редакции:
      "О внесении изменений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 сентября 2008 года № 79 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета для отдельных субъектов финансового рынка Республики Казахстан" и постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 1 июля 2011 года № 68 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета отдельными субъектами финансового рынка";
      преамбулу изложить в следующей редакции:
      "Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:".

  Приложение к Перечню
некоторых постановлений
Правления
Национального Банка
Республики Казахстан,
в которые вносятся изменения
по вопросам ведения
бухгалтерского учета,
утвержденных постановлением
Правления Национального Банка
Республики Казахстан
от 2025 года № ____
  Утверждена
постановлением Правления
Национального Банка
Республики Казахстан
от 30 ноября 2007 года № 134

Инструкция по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и ипотечными организациями

Глава 1. Общие положения

      1. Инструкция по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и ипотечными организациями (далее – Инструкция) разработана в соответствии с подпунктом 2) пункта 6 статьи 20 Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", подпунктом 12) абзаца четвертого части второй пункта 19 Положения о Национальном Банке Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 31 декабря 2003 года № 1271 "Об утверждении Положения и структуры Национального Банка Республики Казахстан", международными стандартами финансовой отчетности и детализирует ведение бухгалтерского учета банками второго уровня, исламскими банками, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана", юридическим лицом, ранее являвшимся дочерним банком, (далее – банки) и ипотечными организациями.
      2. В Инструкции используются понятия, предусмотренные Гражданским кодексом Республики Казахстан (Общая часть), Гражданским кодексом Республики Казахстан (Особенная часть), Законом Республики Казахстан "О вексельном обращении в Республике Казахстан", постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 15 ноября 1999 года № 396 "Об утверждении Правил учета векселей банками второго уровня Республики Казахстан, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 1015) и постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 декабря 2015 года № 261 "Об утверждении Правил проведения операций с переводными и простыми векселями банками второго уровня, филиалами банков - нерезидентов Республики Казахстан и организациями, осуществляющими отдельные виды банковских операций" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13071).
      3. Бухгалтерский учет операций, совершаемых банками, осуществляется в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и Инструкцией.
      4. В Инструкции применяются методы учета типовых сделок покупки и продажи финансовых активов на дату заключения сделки и на дату расчетов по сделке в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности. Выбор одного из указанных в настоящем пункте методов учета типовой сделки покупки и продажи финансовых активов определяется в учетной политике банка.
      5. В случае если согласно договорным условиям аффинированные драгоценные металлы, размещенные на неаллокированных металлических счетах, соответствуют определению финансовых инструментов, определенных в международном стандарте финансовой отчетности (IAS) 32 "Финансовые инструменты: представление", бухгалтерский учет операций с аффинированными драгоценными металлами, размещенными на неаллокированных металлических счетах, ведется в соответствии с международным стандартом финансовой отчетности (IFRS) 9 "Финансовые инструменты".
      6. Допускается использование внутрибанковских транзитных счетов и совершение дополнительных бухгалтерских записей в части, не противоречащей требованиям Закона Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности" и международных стандартов финансовой отчетности в порядке, предусмотренном внутренними документами банка, ипотечной организации, регламентирующими ведение бухгалтерского учета.
      Допускается отражение сумм операций в иностранной валюте с использованием счетов валютной позиции и контрстоимости иностранной валюты.
      Доходы и расходы в виде вознаграждения признаются с использованием метода эффективной ставки процента в соответствии с международным стандартом финансовой отчетности (IFRS) 9 "Финансовые инструменты".

Глава 2. Бухгалтерский учет дилинговых операций с иностранной валютой

Параграф 1. Учет сделок спот по покупке иностранной валюты по дате заключения сделки

      7. В день заключения сделки спот по покупке иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму требований в иностранной валюте и на сумму обязательств в тенге по курсу покупки:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
2894
Обязательства по операциям спот,

      одновременно на разницу, возникающую в случае отличия курса покупки иностранной валюты от учетного курса, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      при превышении курса покупки иностранной валюты над учетным курсом:

Дт
5530
Расходы по купле-продаже иностранной валюты
Кт
1894
Требования по операциям спот;

      при превышении учетного курса над курсом покупки иностранной валюты:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
4530
Доходы по купле-продаже иностранной валюты.

      8. При переоценке сделки спот по покупке иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
1894
Требования по операциям спот;

      2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты.

      9. На дату валютирования сделки спот по покупке иностранной валюты после проведения переоценки согласно пункту 8 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму в тенге, перечисляемую за покупку иностранной валюты:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) на сумму приобретаемой иностранной валюты:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1894
Требования по операциям спот.

Параграф 2. Учет сделок спот по покупке иностранной валюты по дате расчетов

      10. В день заключения сделки спот по покупке иностранной валюты на сумму условных требований в иностранной валюте и на сумму условных обязательств в тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты
Кт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты.

      11. При переоценке сделки спот по покупке иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
2894
Обязательства по операциям спот;

      2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты;

      3) на сумму наименьшего остатка по положительному и отрицательному изменению рыночного курса обмена валют:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
1894
Требования по операциям спот.

      12. На дату валютирования сделки спот по покупке иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных обязательств и требований по покупке иностранной валюты:

Дт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты
Кт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты;

      2) на сумму в тенге и иностранной валюты:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1894
Требования по операциям спот;

      3) при превышении курса покупки иностранной валюты над учетным курсом:

Дт
5530
Расходы по купле-продаже иностранной валюты
Кт
2894
Обязательства по операциям спот;

      4) при превышении учетного курса над курсом покупки иностранной валюты:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
4530
Доходы по купле-продаже иностранной валюты;

      5) сторнирование ранее проведенной переоценки:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты;

      или

Дт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты
Кт
1894
Требования по операциям спот.

Параграф 3. Учет сделок спот по продаже иностранной валюты по дате заключения сделки

      13. В день заключения сделки спот по продаже иностранной валюты на сумму требований и обязательств по курсу продажи осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму обязательств в иностранной валюте и на сумму требований в тенге:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
2894
Обязательства по операциям спот,

      одновременно на разницу, возникающую в случае отличия курса продажи иностранной валюты от учетного курса, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      при превышении учетного курса над курсом продажи иностранной валюты:

Дт
5530
Расходы по купле-продаже иностранной валюты
Кт
2894
Обязательства по операциям спот;

      при превышении курса продаж иностранной валюты над учетным курсом:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
4530
Доходы по купле-продаже иностранной валюты.

      14. При переоценке сделки спот по продаже иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты;

      2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
2894
Обязательства по операциям спот.

      15. На дату валютирования сделки спот по продаже иностранной валюты после проведения переоценки согласно пункту 14 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму реализуемой иностранной валюты:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) на сумму в тенге, полученную за реализацию иностранной валюты:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1894
Требования по операциям спот.

Параграф 4. Учет сделок спот по продаже иностранной валюты по дате расчетов

      16. В день заключения сделки спот по продаже иностранной валюты на сумму условных обязательств и условных требований осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты
Кт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты.

      17. При переоценке сделки спот по продаже иностранной валюты по рыночному курсу обмена валют с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму отрицательной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты;

      2) на сумму положительной курсовой разницы изменения рыночного курса обмена валют:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
2894
Обязательства по операциям спот;

      3) на сумму наименьшего остатка по положительному и отрицательному изменению рыночного курса обмена валют:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
1894
Требования по операциям спот.

      18. На дату валютирования сделки спот по продаже иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных обязательств и условных требований по продаже иностранной валюты:

Дт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты
Кт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты;

      2) на сумму в иностранной валюте и тенге:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1894
Требования по операциям спот;

      3) при превышении учетного курса над курсом продажи иностранной валюты:

Дт
5530
Расходы по купле-продаже иностранной валюты
Кт
2894
Обязательства по операциям спот;

      4) при превышении курса продаж иностранной валюты над учетным курсом:

Дт
1894
Требования по операциям спот
Кт
4530
Доходы по купле-продаже иностранной валюты;

      5) сторнирование ранее проведенной переоценки:

Дт
2894
Обязательства по операциям спот
Кт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты;

      или

Дт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты
Кт
1894
Требования по операциям спот.

Глава 3. Бухгалтерский учет вкладных операций

      19. При первоначальном и (или) дополнительных взносах денег в банковский вклад осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму денег по договору банковского вклада:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2021
Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан
 
2022
Вклады до востребования иностранных центральных банков
 
2023
Вклады до востребования других банков
 
2121
Срочные вклады Национального Банка Республики Казахстан
 
2122
Срочные вклады иностранных центральных банков
 
2123
Краткосрочные вклады других банков (до одного месяца)
 
2124
Краткосрочные вклады других банков (до одного года)
 
2125
Вклады, привлеченные от других банков на одну ночь
 
2127
Долгосрочные вклады других банков
 
2130
Вклад, являющийся обеспечением обязательств других банков
 
2132
Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
 
2133
Условные вклады других банков
 
2134
Сберегательные вклады других банков (не более одного года)
 
2141
Сберегательные вклады других банков (более одного года)
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2206
Краткосрочные вклады физических лиц
 
2207
Долгосрочные вклады физических лиц
 
2208
Условные вклады физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2214
Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
 
2218
Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
 
2219
Условные вклады юридических лиц
 
2220
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2229
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года)
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;

      2) на сумму скидки:

Дт
2140
Дисконт по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
2239
Дисконт по вкладам, привлеченным от клиентов
Кт
2021
Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан
 
2022
Вклады до востребования иностранных центральных банков
 
2023
Вклады до востребования других банков
 
2121
Срочные вклады Национального Банка Республики Казахстан
 
2122
Срочные вклады иностранных центральных банков
 
2123
Краткосрочные вклады других банков (до одного месяца)
 
2124
Краткосрочные вклады других банков (до одного года)
 
2125
Вклады, привлеченные от других банков на одну ночь
 
2127
Долгосрочные вклады других банков
 
2130
Вклад, являющийся обеспечением обязательств других банков
 
2132
Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
 
2133
Условные вклады других банков
 
2134
Сберегательные вклады других банков (не более одного года)
 
2141
Сберегательные вклады других банков (более одного года)
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2206
Краткосрочные вклады физических лиц
 
2207
Долгосрочные вклады физических лиц
 
2208
Условные вклады физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2214
Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
 
2218
Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
 
2219
Условные вклады юридических лиц
 
2220
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
 
2229
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года)
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;

      3) на сумму премии:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2139
Премия по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
2238
Премия по вкладам, привлеченным от клиентов.

      20. При начислении вознаграждения по договору банковского вклада в соответствии с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5121
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования Национального Банка Республики Казахстан
 
5122
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по срочным вкладам Национального Банка Республики Казахстан
 
5123
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования иностранных центральных банков
 
5124
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по срочным вкладам иностранных центральных банков
 
5125
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования других банков
 
5126
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по краткосрочным вкладам других банков (до одного месяца)
 
5127
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по краткосрочным вкладам других банков (до одного года)
 
5128
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по долгосрочным вкладам других банков
 
5130
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков
 
5131
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам других банков (не более одного месяца)
 
5132
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам других банков (не более одного года)
 
5133
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по условным вкладам других банков
 
5139
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам других банков (более одного года)
 
5211
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладам до востребования клиентов
 
5215
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по краткосрочным вкладам клиентов
 
5217
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по долгосрочным вкладам клиентов
 
5218
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам клиентов (не более одного года)
 
5219
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по условным вкладам клиентов
 
5220
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по сберегательным вкладам клиентов (более одного года)
 
5223
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов
Кт
2702
Начисленные расходы по вкладам до востребования других банков
 
2709
Начисленные расходы по сберегательным вкладам других банков
 
2712
Начисленные расходы по срочным вкладам других банков
 
2713
Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков
 
2714
Начисленные расходы по условным вкладам других банков
 
2719
Начисленные расходы по условным вкладам клиентов
 
2720
Начисленные расходы по вкладам до востребования клиентов
 
2721
Начисленные расходы по срочным вкладам клиентов
 
2723
Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов
 
2724
Начисленные расходы по сберегательным вкладам клиентов.

      21. При капитализации суммы начисленного вознаграждения по банковскому вкладу на общую сумму обязательств, предусмотренную договором банковского вклада, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2702
Начисленные расходы по вкладам до востребования других банков
 
2709
Начисленные расходы по сберегательным вкладам других банков
 
2712
Начисленные расходы по срочным вкладам других банков
 
2713
Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков
 
2714
Начисленные расходы по условным вкладам других банков
 
2719
Начисленные расходы по условным вкладам клиентов
 
2720
Начисленные расходы по вкладам до востребования клиентов
 
2721
Начисленные расходы по срочным вкладам клиентов
 
2723
Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов
 
2724
Начисленные расходы по сберегательным вкладам клиентов
Кт
2021
Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан
 
2022
Вклады до востребования иностранных центральных банков
 
2023
Вклады до востребования других банков
 
2121
Срочные вклады Национального Банка Республики Казахстан
 
2122
Срочные вклады иностранных центральных банков
 
2123
Краткосрочные вклады других банков (до одного месяца)
 
2124
Краткосрочные вклады других банков (до одного года)
 
2125
Вклады, привлеченные от других банков на одну ночь
 
2127
Долгосрочные вклады других банков
 
2130
Вклад, являющийся обеспечением обязательств других банков
 
2132
Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
 
2133
Условные вклады других банков
 
2134
Сберегательные вклады других банков (не более одного года)
 
2141
Сберегательные вклады других банков (более одного года)
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2206
Краткосрочные вклады физических лиц
 
2207
Долгосрочные вклады физических лиц
 
2208
Условные вклады физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2214
Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
 
2218
Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
 
2219
Условные вклады юридических лиц
 
2220
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2229
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года)
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов.

      22. При амортизации дисконта/премии по банковскому вкладу в соответствии с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму амортизации дисконта:

Дт
5138
Расходы по амортизации дисконта по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
5236
Расходы по амортизации дисконта по вкладам, привлеченным от клиентов
Кт
2140
Дисконт по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
2239
Дисконт по вкладам, привлеченным от клиентов;

      2) на сумму амортизации премии:

Дт
2139
Премия по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
2238
Премия по вкладам, привлеченным от клиентов
Кт
4270
Доходы по амортизации премии по вкладам, привлеченным от Национального Банка Республики Казахстан, иностранных центральных банков, других банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций
 
4440
Доходы по амортизации премии по вкладам, привлеченным от клиентов.

      23. При выплате суммы начисленного вознаграждения по банковскому вкладу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2702
Начисленные расходы по вкладам до востребования других банков
 
2709
Начисленные расходы по сберегательным вкладам других банков
 
2712
Начисленные расходы по срочным вкладам других банков
 
2713
Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств других банков
 
2714
Начисленные расходы по условным вкладам других банков
 
2719
Начисленные расходы по условным вкладам клиентов
 
2720
Начисленные расходы по вкладам до востребования клиентов
 
2721
Начисленные расходы по срочным вкладам клиентов
 
2723
Начисленные расходы по вкладу, являющемуся обеспечением обязательств клиентов
 
2724
Начисленные расходы по сберегательным вкладам клиентов
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      24. При выплате вкладчику вознаграждения в день внесения суммы банковского вклада на сумму выплаченного вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1792
Предоплата вознаграждения по полученным займам и вкладам
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      Остаток на балансовом счете № 1792 "Предоплата вознаграждения по полученным займам и вкладам" подлежит отнесению на расходы в соответствии с методом начисления.
      25. При возврате вкладчику основной суммы долга по привлеченному банком банковскому вкладу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2021
Вклады до востребования Национального Банка Республики Казахстан
 
2022
Вклады до востребования иностранных центральных банков
 
2023
Вклады до востребования других банков
 
2121
Срочные вклады Национального Банка Республики Казахстан
 
2122
Срочные вклады иностранных центральных банков
 
2123
Краткосрочные вклады других банков (до одного месяца)
 
2124
Краткосрочные вклады других банков (до одного года)
 
2125
Вклады, привлеченные от других банков на одну ночь
 
2127
Долгосрочные вклады других банков
 
2130
Вклад, являющийся обеспечением обязательств других банков
 
2132
Сберегательные вклады других банков (не более одного месяца)
 
2133
Условные вклады других банков
 
2134
Сберегательные вклады других банков (не более одного года)
 
2141
Сберегательные вклады других банков (более одного года)
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2206
Краткосрочные вклады физических лиц
 
2207
Долгосрочные вклады физических лиц
 
2208
Условные вклады физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2214
Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
 
2218
Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
 
2219
Условные вклады юридических лиц
 
2220
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
 
2229
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года)
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

Глава 4. Бухгалтерский учет заемных операций

      26. При выдаче банковского займа в тенге и иностранной валюте осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) если сумма предоставленного банковского займа равна сумме банковского займа, подлежащей погашению:
      на сумму фактически предоставленных денег:

Дт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      на сумму понесенных клиентом расходов в виде комиссионных расходов, связанных с получением банковского займа до момента получения банковского займа (на сумму скидки):

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам;

      2) если сумма предоставленного банковского займа меньше суммы банковского займа, подлежащей погашению:
      на сумму фактически предоставленных денег:

Дт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      на сумму положительной разницы между суммой банковского займа, подлежащего погашению, и суммой предоставленного банковского займа:

Дт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам.

      Договоры банковского займа, оригиналы договоров залога, правоустанавливающие документы на предмет залога отражаются на внебалансовом счете № 7339 "Разные ценности и документы" по условной стоимости 1 (один) тенге.
      27. При выдаче банковского займа по процентной ставке ниже рыночной не связанной стороне осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      одновременно:

Дт
5071
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и (или) в виде корректировки по нерыночной ставке процента
 
5241
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных клиентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам.

      Договоры банковского займа, оригиналы договоров залога, правоустанавливающие документы на предмет залога отражаются на внебалансовом счете № 7339 "Разные ценности и документы" по условной стоимости 1 (один) тенге.
      28. На основании договора залога и иных документов, на сумму стоимости имущества, принятого в обеспечение банковского займа (как в тенге, так и в иностранной валюте), осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента.

      29. Если в качестве обеспечения обязательств заемщика принимается гарантия, на сумму принятой гарантии осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6075
Возможные требования по принятым гарантиям
Кт
6575
Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям.

      30. При принятии в качестве обеспечения обязательств по банковскому займу денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2206
Краткосрочные вклады физических лиц
 
2207
Долгосрочные вклады физических лиц
 
2208
Условные вклады физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2214
Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
 
2218
Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
 
2219
Условные вклады юридических лиц
 
2220
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
 
2222
Вклады дочерних организаций специального назначения
 
2229
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года)
Кт
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов.

      31. При открытии банком кредитной линии либо предоставлении банковского займа в будущем в соответствии с договором банковского займа, на сумму неиспользованного лимита или непредоставленного банковского займа осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6125
Условные требования по безотзывным займам, предоставляемым в будущем
 
6126
Условные требования по отзывным займам, предоставляемым в будущем
Кт
6625
Условные обязательства по безотзывным займам, предоставляемым в будущем
 
6626
Условные обязательства по отзывным займам, предоставляемым в будущем.

      В случае предоставления очередной суммы банковского займа в соответствии с договором банковского займа производится уменьшение условных обязательств банка по предоставлению банковских займов в будущем на сумму предоставленного банковского займа и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6625
Условные обязательства по безотзывным займам, предоставляемым в будущем
 
6626
Условные обязательства по отзывным займам, предоставляемым в будущем
Кт
6125
Условные требования по безотзывным займам, предоставляемым в будущем
 
6126
Условные требования по отзывным займам, предоставляемым в будущем.

      32. При начислении вознаграждения и амортизации скидки (дисконта) по банковским займам в соответствии с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при начислении вознаграждения:

Дт
1730
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4301
Доходы, связанные с получением вознаграждения по займам овердрафт, предоставленным другим банкам
 
4302
Доходы, связанные с получением вознаграждения по краткосрочным займам, предоставленным другим банкам
 
4303
Доходы, связанные с получением вознаграждения по займам овернайт, предоставленным другим банкам
 
4304
Доходы, связанные с получением вознаграждения по долгосрочным займам, предоставленным другим банкам
 
4407
Доходы, связанные с получением вознаграждения по факторингу клиентам
 
4411
Доходы, связанные с получением вознаграждения по краткосрочным займам, предоставленным клиентам
 
4417
Доходы, связанные с получением вознаграждения по долгосрочным займам, предоставленным клиентам
 
4428
Доходы, связанные с получением вознаграждения по прочим займам, предоставленным клиентам;

      2) при амортизации дисконта:

Дт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам
Кт
4312
Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента по займам, предоставленным другим банкам
 
4434
Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента по займам, предоставленным клиентам.

      33. При оплате клиентом начисленного вознаграждения по банковскому займу осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при внесении денег в наличной форме:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      2) при предоплате заемщиком суммы начисленного вознаграждения по банковскому займу:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
2792
Предоплата по предоставленным займам;

      3) при погашении задолженности по начисленному вознаграждению:

Дт
2010
Корреспондентские счета
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2792
Предоплата по предоставленным займам
Кт
1730
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      34. При переоценке предоставленных банковских займов, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости банковского займа над его учетной стоимостью, на сумму разницы:

Дт
1310
Счет положительной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам
 
1430
Счет положительной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам
Кт
4310
Доходы в виде положительной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам
 
4430
Доходы в виде положительной корректировки стоимости займа, предоставленного клиентам;

      2) при превышении учетной стоимости банковского займа над его справедливой стоимостью, на сумму разницы:

Дт
5057
Расходы в виде отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам
 
5232
Расходы в виде отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного клиентам
Кт
1311
Счет отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам
 
1431
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам;

      3) на сумму числящейся положительной и отрицательной корректировки справедливой стоимости банковского займа:

Дт
1311
Счет отрицательной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам
 
1431
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам
Кт
1310
Счет положительной корректировки стоимости займа, предоставленного другим банкам
 
1430
Счет положительной корректировки справедливой стоимости займа, предоставленного клиентам.

      35. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится переоценка стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости займов над их учетной стоимостью:

Дт
1332
Счет положительной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3563
Резервы переоценки стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) при превышении учетной стоимости займов над их справедливой стоимостью:

Дт
3563
Резервы переоценки стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1333
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости займов:

Дт
1333
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1332
Счет положительной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      По займам переоценка производится после проведения начисления вознаграждения и амортизации дисконта по займам в соответствии с пунктом 31 Инструкции.
      36. При переоценке банковских займов в тенге с фиксацией валютного эквивалента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при увеличении рыночного курса обмена валюты:

Дт
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4705
Доход от переоценки займов в тенге с фиксацией валютного эквивалента займов;

      2) при уменьшении рыночного курса обмена валюты:

Дт
5705
Расход от переоценки займов в тенге с фиксацией валютного эквивалента займов
Кт
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      37. Если условиями договора банковского займа предусмотрена индексация платежей по банковскому займу в тенге, производится переоценка остатков банковского займа в сроки, установленные учетной политикой банка, если иные сроки не установлены договором банковского займа, и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при положительной индексации:

Дт
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты;

      2) при отрицательной индексации:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      38. При погашении основного долга по банковскому займу осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2792
Предоплата по предоставленным займам;

      одновременно:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2792
Предоплата по предоставленным займам
Кт
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам;

      в случае внесения денег в безналичной форме:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
Кт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам.

      39. При погашении основного долга по банковскому займу в соответствии с договором о предоставлении кредитной линии производится увеличение условных обязательств банка по предоставлению банковских займов в будущем на сумму погашенного банковского займа и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6125
Условные требования по безотзывным займам, предоставляемым в будущем
 
6126
Условные требования по отзывным займам, предоставляемым в будущем
Кт
6625
Условные обязательства по безотзывным займам, предоставляемым в будущем
 
6626
Условные обязательства по отзывным займам, предоставляемым в будущем.

      40. При полном погашении банковского займа и вознаграждения, списании документов (договора банковского займа, договора гарантии, договора об обеспечении исполнения обязательств, а также правоустанавливающих документов на предмет залога, технической документации к нему и других документов, подлежащих обязательному возврату заемщику) и стоимости принятого залога, суммы принятой гарантии, денег, являющихся обеспечением по банковскому займу, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при списании стоимости предмета залога:

Расход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;

      2) при списании документов:

Расход
7339
Разные ценности и документы;

      3) при списании суммы принятой гарантии:

Дт
6575
Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям
Кт
6075
Возможные требования по принятым гарантиям;

      4) при списании денег, являющихся обеспечением по банковскому займу:

Дт
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
Кт
1001
Наличность в кассе
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2206
Краткосрочные вклады физических лиц
 
2207
Долгосрочные вклады физических лиц
 
2208
Условные вклады физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2214
Сберегательные вклады физических лиц (не более одного года)
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
 
2218
Сберегательные вклады юридических лиц (более одного года)
 
2219
Условные вклады юридических лиц
 
2220
Сберегательные вклады юридических лиц (не более одного года)
 
2222
Вклады дочерних организаций специального назначения
 
2229
Сберегательные вклады физических лиц (более одного года).

      41. Если при наступлении срока, установленного договором банковского займа, заемщик не оплатил начисленное вознаграждение, сумма начисленного, но не оплаченного вознаграждения относится на счета просроченных активов и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1731
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1730
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      42. Если при наступлении срока заемщик не погасил основной долг по банковскому займу, сумма непогашенного основного долга относится на счета просроченных активов и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1409
Просроченная задолженность клиентов по факторингу
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам
Кт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам.

      43. Если договором банковского займа предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени) и неустойка (штраф, пеня) соответствует определению понятия актива согласно Закону Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", на сумму неустойки (штрафа, пени) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1879
Начисленная неустойка (штраф, пеня)
Кт
4900
Неустойка (штраф, пеня).

      44. Если договором банковского займа предусмотрено начисление вознаграждения на просроченную часть основного долга по займам и финансовому лизингу, на сумму просроченного вознаграждения по займам и финансовому лизингу, соответствующему определению понятия актива согласно Закону Республики Казахстан "О бухгалтерском учете и финансовой отчетности", осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1731
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4306
Доходы, связанные с получением вознаграждения по просроченной задолженности других банков по займам
 
4424
Доходы, связанные с получением вознаграждения по просроченной задолженности клиентов по займам.

      45. При оплате просроченного вознаграждения и неустойки (штрафа, пени) по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
Кт
1731
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
 
1879
Начисленная неустойка (штраф, пеня).

      46. При оплате просроченного основного долга по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
Кт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1409
Просроченная задолженность клиентов по факторингу
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам.

      47. При создании (увеличении) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по банковским займам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5452
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
5455
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
 
3564
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по займам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      48. При уменьшении (аннулировании) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по банковским займам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
 
3564
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по займам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4952
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
4955
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      49. В случае принятия банком решения о списании с баланса неоплаченного просроченного банковского займа и вознаграждения по нему в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, на основную сумму банковского займа и неоплаченного просроченного вознаграждения осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам
 
1731
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      50. В случае принятия банком решения о списании с баланса неоплаченного просроченного банковского займа, учитываемого по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, и вознаграждения по нему в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
3564
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по займам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3563
Резервы переоценки стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход,

      одновременно:

Дт
1333
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости займов, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам.

      51. При несущественной модификации денежных потоков по предоставленному займу осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму капитализации просроченного вознаграждения:

Дт
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1409
Просроченная задолженность клиентов по факторингу
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам
 
1731
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1741
Просроченное вознаграждение по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам;

      2) на сумму отрицательной корректировки валовой балансовой стоимости займа:

Дт
5071
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и (или) в виде корректировки по нерыночной ставке процента
 
5241
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных клиентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам;

      3) на сумму положительной корректировки валовой балансовой стоимости займа:

Дт
1313
Премия по займам, предоставленным другим банкам
 
1435
Премия по займам, предоставленным клиентам
Кт
4313
Доходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных другим банкам
 
4436
Доходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных клиентам;

      4) неттирование дисконта и премии по займам на сумму наименьшего остатка:

Дт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам
Кт
1313
Премия по займам, предоставленным другим банкам
 
1435
Премия по займам, предоставленным клиентам.

      52. При первоначальном признании приобретенного или созданного кредитно-обесцененного займа осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму фактически предоставленных денег за приобретаемый или создаваемый кредитно-обесцененный заем:

Дт
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      2) на сумму отрицательной разницы между выплаченной суммой и суммой денежных потоков, подлежащих оплате по договору займа по приобретенному кредитно-обесцененному займу:

Дт
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам;

      3) на сумму отрицательной разницы между выданной суммой и суммой денежных потоков, подлежащих оплате по договору займа по созданному кредитно-обесцененному займу:

Дт
5071
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и (или) в виде корректировки по нерыночной ставке процента
 
5241
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных клиентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам.

      53. При создании кредитно-обесцененного займа путем существенной модификации действующего займа осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при прекращении признания действующего займа:

Дт
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности
 
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам
 
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
 
1435
Премия по займам, предоставленным клиентам
 
1313
Премия по займам, предоставленным другим банкам;

      2) на сумму созданного кредитно-обесцененного займа:

Дт
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1407
Факторинг клиентам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
 
5071
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией и (или) в виде корректировки по нерыночной ставке процента
 
5241
Расходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных клиентам, и (или) в виде корректировки займов, предоставленных по нерыночной ставке процента
Кт
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности
 
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам
 
4413
Доходы, возникающие при корректировке валовой балансовой стоимости предоставленных займов в связи с их модификацией
 
4436
Доходы в виде корректировки валовой балансовой стоимости в связи с модификацией займов, предоставленных клиентам.

Глава 5. Бухгалтерский учет операций с ценными бумагами

Параграф 1. Учет приобретенных ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток

      54. При покупке долговых и (или) долевых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на справедливую стоимость (по долговым ценным бумагам на справедливую стоимость, не превышающую их номинальную стоимость):

Дт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета;

      одновременно, по долговым ценным бумагам осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму премии:

Дт
1206
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета;

      2) на сумму дисконта:

Дт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1205
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      3) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущим держателем:

Дт
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета.

      55. При начислении вознаграждения (причитающегося дохода) и амортизации премии (дисконта) по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вознаграждения (причитающегося дохода):

Дт
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
4201
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      2) на сумму премии, подлежащей амортизации:

Дт
 
5305
Расходы по амортизации премии по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
 
1206
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      3) на сумму дисконта, подлежащего амортизации:

Дт
1205
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
4202
Доходы по амортизации дисконта по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток.

      56. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится переоценка стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг по справедливой стоимости, и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной стоимостью:

Дт
1208
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
4709
Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой стоимостью:

Дт
5709
Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1209
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости ценных бумаг:

Дт
1209
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1208
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток.

      По долговым ценным бумагам переоценка производится после проведения начисления объявленного вознаграждения (причитающегося дохода) и амортизации премии (дисконта) по долговым ценным бумагам в соответствии с пунктом 55 Инструкции.
      57. При переоценке долговых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости, изменения которой отражаются в составе прибыли или убытка, стоимость которых выражена в иностранной валюте, по обменному курсу валют осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      при увеличении обменного курса валют на сумму положительной курсовой разницы:

Дт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1206
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1208
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты;

      одновременно, на сумму отрицательной курсовой разницы:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
1205
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1209
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      при уменьшении обменного курса валют на сумму отрицательной курсовой разницы:

Дт
5703
Расходы от переоценки иностранной валюты
Кт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1206
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1208
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      одновременно, на сумму положительной курсовой разницы:

Дт
1205
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1209
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
4703
Доход от переоценки иностранной валюты.

      58. При погашении эмитентом начисленного вознаграждения (причитающегося дохода) по ценным бумагам на сумму полученного вознаграждения (причитающегося дохода) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток.

      59. При продаже долговых и (или) долевых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки по справедливой стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг в соответствии с пунктами 55 и 56 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму несамортизированной премии:

Дт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1206
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток.

      2) на сумму несамортизированного дисконта:

Дт
1205
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      3) на сумму накопленной положительной переоценки ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1208
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      4) на сумму накопленной отрицательной переоценки ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
1209
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      5) на сумму сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток;

      6) на сумму разницы, в случае превышения суммы сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, над их учетной стоимостью:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
4510
Доходы по купле-продаже ценных бумаг;

      7) на сумму разницы, в случае превышения учетной стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прибыль или убыток, над суммой сделки о продаже ценных бумаг:

Дт
5510
Расходы по купле-продаже ценных бумаг
Кт
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток.

Параграф 2. Учет приобретенных ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход

      60. При покупке долговых и (или) долевых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на справедливую стоимость (по долговым ценным бумагам на справедливую стоимость, не превышающую их номинальную стоимость) с учетом затрат по сделке:

Дт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета;

      одновременно по долговым ценным бумагам осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму премии:

Дт
1454
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета;

      2) на сумму дисконта:

Дт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1453
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      3) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущим держателем:

Дт
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета.

      61. При начислении вознаграждения (причитающегося дохода) по приобретенным долговым и (или) долевым (по привилегированным акциям) ценным бумагам и амортизации премии (дисконта) по приобретенным долговым ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вознаграждения (причитающегося дохода):

Дт
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4452
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) на сумму премии, подлежащей амортизации:

Дт
5306
Расходы по амортизации премии по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1454
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      3) на сумму дисконта, подлежащего амортизации:

Дт
1453
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4453
Доходы по амортизации дисконта по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      62. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится переоценка стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг по справедливой стоимости, и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной стоимостью:

Дт
1456
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой стоимостью:

Дт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1457
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости ценных бумаг:

Дт
1457
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1456
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      По долговым ценным бумагам переоценка производится после проведения начисления объявленного вознаграждения (причитающегося дохода) и амортизации премии (дисконта) по долговым ценным бумагам в соответствии с пунктом 61 Инструкции.
      63. При погашении эмитентом начисленного вознаграждения (причитающегося дохода) по долговым и (или) долевым ценным бумагам на сумму полученного вознаграждения (причитающегося дохода) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      64. При продаже долговых и (или) долевых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки по справедливой стоимости долговых и (или) долевых ценных бумаг в соответствии с пунктами 61 и 62 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) по долговым ценным бумагам:
      на сумму несамортизированной премии:

Дт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1454
Премия по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму несамортизированного дисконта:

Дт
1453
Дисконт по приобретенным ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) по долговым и (или) долевым ценным бумагам:
      на сумму накопленной положительной переоценки ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1456
Счет положительной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму накопленной отрицательной переоценки ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
1457
Счет отрицательной корректировки справедливой стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму сделки по продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму разницы, в случае превышения суммы сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, над их учетной стоимостью:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
4510
Доходы по купле-продаже ценных бумаг;

      на сумму разницы, в случае превышения учетной стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, над суммой сделки о продаже ценных бумаг:

Дт
5510
Расходы по купле-продаже ценных бумаг
Кт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки:

Дт
3562
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход (пассивный)
Кт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму доходов от переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4733
Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму расходов от переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
5733
Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      на сумму доходов от переоценки долевых ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3599
Нераспределенная чистая прибыль (непокрытый убыток);

      на сумму расходов от переоценки долевых ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
3599
Нераспределенная чистая прибыль (непокрытый убыток)
Кт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      65. При погашении эмитентом долговых ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, после проведения начисления вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости в соответствии с пунктами 61 и 62 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму денег, поступивших от эмитента долговых ценных бумаг:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) на сумму резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки:

Дт
3562
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      3) на сумму доходов от переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4733
Доходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      4) на сумму расходов от переоценки долговых ценных бумаг по справедливой стоимости:

Дт
5733
Расходы от изменения стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
3561
Резервы переоценки стоимости ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      66. При создании (увеличении) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5464
Расходы на формирование резервов (провизий) по ценным бумагам
Кт
3562
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход.

      При уменьшении (аннулировании) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
3562
Резервы (провизии) под ожидаемые кредитные убытки по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4954
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по ценным бумагам.

Параграф 3. Учет приобретенных ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости

      67. При покупке долговых ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на справедливую стоимость ценных бумаг (не превышающую их номинальную стоимость) с учетом затрат по сделке:

Дт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета;

      2) на сумму премии:

Дт
1483
Премия по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета;

      3) на сумму дисконта:

Дт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
Кт
1482
Дисконт по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;

      4) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущим держателем:

Дт
1745
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета.

      68. При начислении вознаграждения и амортизации премии (дисконта) по приобретенным долговым ценным бумагам с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вознаграждения:

Дт
1745
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
4481
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;

      2) на сумму премии:

Дт
5308
Расходы по амортизации премии по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
1483
Премия по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;

      3) на сумму дисконта:

Дт
1482
Дисконт по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
4482
Доходы по амортизации дисконта по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости.

      69. При погашении эмитентом начисленного вознаграждения по долговым ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1745
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости.

      70. При продаже долговых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения и амортизации премии (дисконта) долговых ценных бумаг в соответствии с пунктом 68 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму несамортизированной премии:

Дт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
Кт
1483
Премия по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;

      2) на сумму несамортизированного дисконта:

Дт
1482
Дисконт по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости;

      3) на сумму сформированных резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки:

Дт
1486
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости;

      4) на сумму сделки по продаже ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
 
1745
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;

      5) на сумму разницы, в случае превышения суммы сделки о продаже ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости, над их учетной стоимостью:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
4510
Доходы по купле-продаже ценных бумаг;

      6) на сумму разницы, в случае превышения учетной стоимости ценных бумаг, учитываемых по амортизированной стоимости, над суммой сделки о продаже ценных бумаг:

Дт
5510
Расходы по купле-продаже ценных бумаг
Кт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости.

      71. При создании (увеличении) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5464
Расходы на формирование резервов (провизий) по ценным бумагам
Кт
1486
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости.

      72. При уменьшении (аннулировании) резервов (провизий) под ожидаемые кредитные убытки по долговым ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1486
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
4954
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по ценным бумагам.

      73. При погашении эмитентом стоимости долговых ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения и амортизации премии или дисконта на сумму денег, поступивших от эмитента долговых ценных бумаг, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
 
1745
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости

      74. При списании обесцененных ценных бумаг за счет сформированных резервов (провизий) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1486
Резервы (провизии) по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости
Кт
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
 
1745
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по амортизированной стоимости;

      На сумму несамортизированной части дисконта и (или) премии бухгалтерские записи осуществляются в соответствии с пунктом 70 Инструкции.

Параграф 4. Учет ценных бумаг, выпущенных банком в обращение

      75. При выпуске банком ценных бумаг в обращение осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму реализации облигаций (не превышающую их номинальную стоимость):

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
2301
Выпущенные в обращение облигации
 
2303
Выпущенные в обращение прочие ценные бумаги
 
2406
Субординированные облигации;

      2) на сумму премии:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета
Кт
2304
Премия по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
2403
Премия по выпущенным в обращение субординированным облигациям;

      3) на сумму дисконта:

Дт
2305
Дисконт по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
2404
Дисконт по выпущенным в обращение субординированным облигациям
Кт
2301
Выпущенные в обращение облигации
 
2303
Выпущенные в обращение прочие ценные бумаги
 
2406
Субординированные облигации.

      76. При начислении вознаграждения и амортизации премии (скидки) по выпущенным банком в обращение ценным бумагам с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму вознаграждения:

Дт
5301
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение облигациям
 
5303
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение прочим ценным бумагам
 
5406
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по субординированным облигациям
Кт
2730
Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
2756
Начисленные расходы по субординированным облигациям;

      на сумму амортизации премии:

Дт
2304
Премия по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
2403
Премия по выпущенным в обращение субординированным облигациям
Кт
4454
Доходы по амортизации премии по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
4455
Доходы по амортизации премии по выпущенным в обращение субординированным облигациям;

      на сумму амортизации дисконта:

Дт
5307
Расходы по амортизации дисконта по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
5404
Расходы по амортизации дисконта по выпущенным в обращение субординированным облигациям
Кт
2305
Дисконт по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
2404
Дисконт по выпущенным в обращение субординированным облигациям.

      77. При погашении банком начисленного вознаграждения по выпущенным в обращение ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2730
Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам
 
2756
Начисленные расходы по субординированным облигациям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета.

      78. При погашении банком выпущенных в обращение ценных бумаг после начисления вознаграждения и амортизации премии/дисконта на сумму денег, выплаченных банком, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2301
Выпущенные в обращение облигации
 
2303
Выпущенные в обращение прочие ценные бумаги
 
2406
Субординированные облигации
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2010
Корреспондентские счета.

Глава 6. Бухгалтерский учет операций РЕПО и обратное РЕПО

      79. При осуществлении операций РЕПО на сумму сделки осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2255
Операции "РЕПО" с ценными бумагами.

      80. При начислении расходов в виде вознаграждения по операции "РЕПО" осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5250
Расходы по операциям "РЕПО" с ценными бумагами
Кт
2725
Начисленные расходы по операциям "РЕПО" с ценными бумагами.

      81. При получении ранее переданных по операции РЕПО ценных бумаг на сумму начисленных расходов в виде вознаграждения по операции РЕПО и сумму закрытия операции РЕПО (стоимость закрытия сделки, установленная на момент заключения данной сделки) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2255
Операции "РЕПО" с ценными бумагами
 
2725
Начисленные расходы по операциям "РЕПО" с ценными бумагами
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      82. При совершении операции обратного РЕПО (при покупке ценных бумаг) на сумму операции осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1461
Операции "обратное РЕПО" с ценными бумагами
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      83. При начислении вознаграждения по операции обратного "РЕПО" осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1748
Начисленные доходы по операциям "РЕПО" с ценными бумагами
Кт
4465
Доходы по операциям "РЕПО" с ценными бумагами.

      84. При продаже принимающей стороной ценных бумаг, принятых по операции "обратное РЕПО" в качестве обеспечения, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2257
Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операции "РЕПО".

      85. При получении от эмитента вознаграждения по ценным бумагам, принятым по операции "обратное РЕПО" в качестве обеспечения, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2256
Обязательство в виде вознаграждения полученного по ценным бумагам, переданным по операциям "обратное РЕПО".

      86. При переоценке обязательства по возврату ценных бумаг, принятых по операции "обратное РЕПО" в качестве обеспечения, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму отрицательной корректировки стоимости обязательства:

Дт
5260
Расходы от переоценки обязательства по возврату ценных бумаг, принятых по операциям "обратное РЕПО"
Кт
2257
Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операции "обратное РЕПО";

      на сумму положительной корректировки стоимости обязательства:

Дт
2257
Обязательство по возврату ценных бумаг, принятых по операции "обратное РЕПО"
Кт
4466
Доходы от переоценки обязательства по возврату ценных бумаг, принятых по операции "обратное РЕПО".

      87. При передаче ранее полученных ценных бумаг по операции "обратного РЕПО" на сумму начисленного вознаграждения по операции "обратного РЕПО" и сумму закрытия операции "обратного РЕПО" (стоимость закрытия сделки, установленная на момент заключения данной сделки) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.
Кт
1461
Операции "обратное РЕПО" с ценными бумагами
 
1748
Начисленные доходы по операциям "РЕПО" с ценными бумагами.

Глава 7. Бухгалтерский учет операций по покупке и продаже аффинированных драгоценных металлов

      88. При покупке аффинированных драгоценных металлов на стоимость приобретения с учетом затрат по сделке осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1011
Аффинированные драгоценные металлы
 
1012
Аффинированные драгоценные металлы в пути
 
1013
Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      89. В случае если приобретенные аффинированные драгоценные металлы переоцениваются по справедливой стоимости согласно учетной политике организации осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) если справедливая стоимость аффинированных драгоценных металлов выше их учетной стоимости:

Дт
1011
Аффинированные драгоценные металлы
 
1012
Аффинированные драгоценные металлы в пути
 
1013
Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах
Кт
4704
Доходы от переоценки аффинированных драгоценных металлов;

      2) если учетная стоимость аффинированных драгоценных металлов выше их справедливой стоимости:

Дт
5704
Расходы от переоценки аффинированных драгоценных металлов
Кт
1011
Аффинированные драгоценные металлы
 
1012
Аффинированные драгоценные металлы в пути
 
1013
Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах.

      90. При продаже аффинированных драгоценных металлов после переоценки по справедливой стоимости согласно пункту 89 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму списания аффинированных драгоценных металлов:

Дт
5540
Расходы по списанию балансовой стоимости аффинированных драгоценных металлов
Кт
1011
Аффинированные драгоценные металлы
 
1012
Аффинированные драгоценные металлы в пути
 
1013
Аффинированные драгоценные металлы, размещенные на металлических счетах;

      2) на сумму заключенной сделки по продаже аффинированных драгоценных металлов:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
4540
Доходы от продажи аффинированных драгоценных металлов.

Глава 8. Бухгалтерский учет операций с производными финансовыми инструментами

Параграф 1. Учет операций с форвардными сделками

      91. В день заключения форвардной сделки на сумму условных требований и условных обязательств, в соответствии с условиями форвардной сделки на покупку и/или продажу базового актива осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
6205
Условные требования по покупке ценных бумаг
 
6305
Условные требования по продаже ценных бумаг
 
6350
Условные требования по прочим производным финансовым инструментам
 
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты
 
6415
Условные требования по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов
Кт
6705
Условные обязательства по покупке ценных бумаг
 
6805
Условные обязательства по продаже ценных бумаг
 
6850
Условные обязательства по прочим производным финансовым инструментам
 
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты
 
6915
Условные обязательства по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов.

      92. При переоценке форвардной сделки по покупке и/или продаже иностранной валюты по справедливой стоимости с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительного изменения справедливой стоимости форвардной сделки:

Дт
1892
Требования по операциям форвард
Кт
4560
Доходы от переоценки форвардных операций по ценным бумагам
 
4570
Доходы от переоценки форвардных операций по иностранной валюте
 
4580
Доходы от переоценки форвардных операций по аффинированным драгоценным металлам
 
4594
Доходы от переоценки операций с прочими производными финансовыми инструментами;

      2) на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости форвардной сделки:

Дт
5560
Расходы от переоценки форвардных операций по ценным бумагам
 
5570
Расходы от переоценки форвардных операций по иностранной валюте
 
5580
Расходы от переоценки форвардных операций по аффинированным драгоценным металлам
 
5594
Расходы от переоценки операций с прочими производными финансовыми инструментами
Кт
2892
Обязательства по операциям форвард;

      3) на сумму положительной/отрицательной корректировки справедливой стоимости форвардной сделки:

Дт
2892
Обязательства по операциям форвард
Кт
1892
Требования по операциям форвард.

      93. На дату закрытия открытой позиции и/или исполнения форвардной сделки осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований/обязательств в соответствии с условиями форвардной сделки на покупку и/или продажу базового актива:

Дт
6705
Условные обязательства по покупке ценных бумаг
 
6805
Условные обязательства по продаже ценных бумаг
 
6850
Условные обязательства по прочим производным финансовым инструментам
 
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты
 
6915
Условные обязательства по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов
Кт
6205
Условные требования по покупке ценных бумаг
 
6305
Условные требования по продаже ценных бумаг
 
6350
Условные требования по прочим производным финансовым инструментам
 
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты
 
6415
Условные требования по купле-продаже аффинированных драгоценных металлов;

      2) при погашении банком или контрпартнером стоимости форвардной сделки (закрытие открытой позиции) деньгами на нетто основе:
      при отрицательной стоимости форвардной сделки:

Дт
2892
Обязательства по операциям форвард
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      при положительной стоимости форвардной сделки:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1892
Требования по операциям форвард;

      3) при исполнении форвардной сделки по покупке базового актива:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
 
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1892
Требования по операциям форвард
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      4) при исполнении форвардной сделки по продаже базового актива:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2892
Обязательства по операциям форвард
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости.

Параграф 2. Учет операций по фьючерсным сделкам

      94. В день заключения фьючерсной сделки на покупку или продажу базового актива на сумму условных требований и условных обязательств в соответствии с условиями фьючерсной сделки осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6210
Условные требования по операциям фьючерс
Кт
6710
Условные обязательства по операциям фьючерс.

      95. При выплате маржи в соответствии с условиями фьючерсной сделки осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

      96. При переоценке фьючерсной сделки на покупку и (или) продажу базового актива по справедливой стоимости осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительного изменения справедливой стоимости фьючерсной сделки:

Дт
1891
Требования по операциям фьючерс
Кт
4590
Доходы от переоценки финансовых фьючерсов;

      2) на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости фьючерсной сделки:

Дт
5590
Расходы от переоценки финансовых фьючерсов
Кт
2891
Обязательства по операциям фьючерс;

      3) на сумму числящейся положительной (отрицательной) корректировки справедливой стоимости фьючерсной сделки:

Дт
2891
Обязательства по операциям фьючерс
Кт
1891
Требования по операциям фьючерс.

      97. При выплате банком в пользу контрпартнера/контрпартнером в пользу банка суммы маржи осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму маржи, дополнительно выплаченной банком:

Дт
1852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      2) на сумму маржи, полученной от контрпартнера:

Дт
1852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг
Кт
2852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг;

      3) при списании допустимой числящейся маржи со счета, открытого на фондовой бирже/у брокера:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг;

      4) на сумму маржи, полученной фондовой биржей/брокером:

Дт
2852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг
Кт
1852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг.

      98. На дату закрытия открытой позиции фьючерсной сделки осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств в соответствии с условиями фьючерсной сделки на покупку и/или продажу базового актива:

Дт
6710
Условные обязательства по операциям фьючерс
Кт
6210
Условные требования по операциям фьючерс;

      2) при погашении банком или контрпартнером стоимости фьючерсной сделки (закрытие открытой позиции) деньгами на нетто основе:

Дт
2891
Обязательства по операциям фьючерс
 
2852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1852
Расчеты с профессиональными участниками рынка ценных бумаг
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

Параграф 3. Учет операций по сделкам опцион

      99. В день приобретения опциона "колл/пут" на покупку/продажу базового актива осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств в соответствии с условиями приобретенного опциона "колл/пут":

Дт
6225
Условные требования по приобретенным опционным операциям – "колл/пут"
Кт
6725
Условные обязательства по приобретенным опционным операциям – "кол/пут" - контрсчет;

      2) на сумму выплаченной премии по приобретенному опциону "колл/пут":

Дт
1893
Требования по опционным операциям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

      100. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, а также на дату исполнения опциона "колл/пут" производится переоценка приобретенного опциона "колл/пут" по справедливой стоимости и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительного изменения справедливой стоимости приобретенного опциона "колл/пут":

Дт
1893
Требования по опционным операциям
Кт
4591
Доходы от переоценки операций опцион;

      2) на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости приобретенного опциона:

Дт
5591
Расходы от переоценки операций опцион
Кт
1893
Требования по опционным операциям.

      101. На дату закрытия открытой позиции при исполнении приобретенного опциона "колл/пут" осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств по условиям приобретенного опциона "колл/пут":

Дт
6725
Условные обязательства по приобретенным опционным операциям – "колл/пут" - контрсчет
Кт
6225
Условные требования по приобретенным опционным операциям – "колл/пут";

      2) при погашении стоимости опциона "колл/пут" (закрытие открытой позиции) деньгами:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1893
Требования по опционным операциям;

      3) при приобретении базового актива по условиям приобретенного опциона "колл":

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1893
Требования по опционным операциям
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      4) при продаже базового актива по условиям приобретенного опциона "пут":

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
 
1893
Требования по опционным операциям.

      102. В день продажи опциона "колл/пут" на покупку/продажу базового актива осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств по условиям проданного опцион "колл/пут":

Дт
6325
Условные требования по проданным опционным операциям – "колл/пут" - контрсчет
Кт
6825
Условные обязательства по проданным опционным операциям – "колл/пут";

      2) на сумму полученной премии по проданному опциону "колл/пут":

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
2893
Обязательства по операциям опцион.

      103. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, а также на дату исполнения сделки опцион производится переоценка по справедливой стоимости проданного опциона "колл/пут", и осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительного изменения справедливой стоимости проданного опциона "колл/пут":

Дт
2893
Обязательства по опционным операциям
Кт
4591
Доходы от переоценки операций опцион;

      2) на сумму отрицательного изменения справедливой стоимости проданного опциона "колл/пут":

Дт
5591
Расходы от переоценки операций опцион
Кт
2893
Обязательства по опционным операциям.

      104. На дату закрытия открытой позиции, при исполнении проданного опциона "колл/пут" осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств по условиям проданного опциона "колл/пут":

Дт
6825
Условные обязательства по проданным опционным операциям – "колл/пут"
Кт
6325
Условные требования по проданным опционным операциям – "колл/пут" - контрсчет;

      2) при погашении стоимости опциона "колл/пут" (закрытие открытой позиции) деньгами:

Дт
2893
Обязательства по опционным операциям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      3) при продаже базового актива по условиям проданного опциона "колл":

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2893
Обязательства по опционным операциям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости;

      4) при приобретении базового актива по условиям проданного опциона "пут":

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1201
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1452
Ценные бумаги, учитываемые по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
 
1481
Ценные бумаги, учитываемые по амортизированной стоимости
 
2893
Обязательства по опционным операциям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

Параграф 4. Учет сделок своп

      105. В день заключения сделки валютный своп по покупке иностранной валюты с обратной продажей на условиях спот плюс форвард на основании паспорта сделки осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму требований и обязательств в тенге и иностранной валюте:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп;

      2) в случае если курс покупки ниже учетного курса:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
4895
Доходы по операциям своп;

      3) в случае если курс покупки выше учетного курса:

Дт
5895
Расходы по операциям своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп;

      4) на сумму условных требований и обязательств по обратной продаже иностранной валюты:

Дт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Кт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).

      106. На дату валютирования при открытии сделки своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму приобретаемой иностранной валюты:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1895
Требования по операциям своп;

      на сумму в тенге:

Дт
2895
Обязательства по операциям своп
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

      107. При переоценке сделки валютный своп по справедливой стоимости осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительной разницы:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
4593
Доходы от переоценки операций своп;

      2) на сумму отрицательной разницы:

Дт
5593
Расходы от переоценки операций своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп;

      3) на сумму требований и обязательств:

Дт
2895
Обязательства по операциям своп
Кт
1895
Требования по операциям своп.

      108. На дату валютирования при закрытии сделки валютный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму тенге, получаемых за реализуемую иностранную валюту и на сумму реализуемой иностранной валюты:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2895
Обязательства по операциям своп
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
1895
Требования по операциям своп;

      на сумму условных требований и обязательств по обратной продаже иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Кт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).

      109. В день заключения сделки валютный своп по продаже иностранной валюты с обратной покупкой на условиях спот плюс форвард осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      по продаже иностранной валюты:
      1) на сумму требований и обязательств в тенге и иностранной валюте:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп;

      2) в случае если курс продажи ниже учетного курса:

Дт
5895
Расходы по операциям своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп;

      3) в случае если курс продажи выше учетного курса:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
4895
Доходы по операциям своп;

      4) на сумму условных требований в иностранной валюте и обязательств в тенге по обратной покупке иностранной валюты:

Дт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Кт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).

      110. На дату валютирования при открытии сделки валютный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму реализуемой иностранной валюты:

Дт
2895
Обязательства по операциям своп
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      2) на сумму денег в тенге, получаемых за реализуемую иностранную валюту:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1895
Требования по операциям своп.

      111. При переоценке сделки валютный своп по справедливой стоимости осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительной разницы:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
4593
Доходы от переоценки операций своп;

      2) на сумму отрицательной разницы:

Дт
5593
Расходы от переоценки операций своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп;

      3) на сумму требований и обязательств:

Дт
2895
Обязательства по операциям своп
Кт
1895
Требования по операциям своп.

      112. На дату валютирования при закрытии сделки валютный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму тенге, затрачиваемых на покупку иностранной валюты и на сумму приобретаемой иностранной валюты:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2895
Обязательства по операциям своп
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
1895
Требования по операциям своп;

      2) на сумму условных требований и обязательств по обратной покупке иностранной валюты осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
6905
Условные обязательства по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп)
Кт
6405
Условные требования по купле-продаже иностранной валюты (отдельный лицевой счет для сделки валютный своп).

      113. В день заключения сделки процентный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств при покупке процентного свопа:

Дт
6240
Процентный своп
Кт
6740
Процентный своп;

      2) на сумму условных требований и условных обязательств при продаже процентного свопа:

Дт
6240
Процентный своп
Кт
6740
Процентный своп.

      114. При переоценке процентного свопа по справедливой стоимости осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительной разницы:

Дт
1895
Требования по операциям своп (соответствующий субсчет для учета обязательств по сделке процентный своп)
Кт
4593
Доходы от переоценки операций своп;

      2) на сумму отрицательной разницы:

Дт
5593
Расходы от переоценки операций своп
Кт
2895
Обязательства по операциям своп (соответствующий субсчет для учета обязательств по сделке процентный своп);

      3) на сумму числящейся положительной/отрицательной корректировки справедливой стоимости сделки процентный своп:

Дт
2895
Обязательства по операциям своп (соответствующий субсчет для учета обязательств по сделке процентный своп)
Кт
1895
Требования по операциям своп (соответствующий субсчет для учета требований по сделке процентный своп).

      115. При начислении вознаграждения по сделке процентный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вознаграждения, подлежащего выплате:

Дт
5091
Другие расходы, связанные с выплатой вознаграждения по операциям с другими банками
Кт
2727
Начисленные расходы по операциям с производными финансовыми инструментами;

      2) на сумму вознаграждения к получению:

Дт
1753
Начисленные доходы по операциям с производными финансовыми инструментами
Кт
4091
Другие доходы, связанные с получением вознаграждения по операциям с другими банками.

      116. На дату проведения периодических платежей в соответствии с условиями сделки процентный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму полученного вознаграждения:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
1753
Начисленные доходы по операциям с производными финансовыми инструментами;

      на сумму выплаченного вознаграждения:

Дт
2727
Начисленные расходы по операциям с производными финансовыми инструментами
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

      117. На дату истечения срока сделки процентный своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и условных обязательств при покупке процентного свопа:

Дт
6740
Процентный своп
Кт
6240
Процентный своп;

      2) на сумму условных требований и условных обязательств при продаже процентного свопа:

Дт
6740
Процентный своп
Кт
6240
Процентный своп.

Глава 9. Бухгалтерский учет операций хеджирования

Параграф 1. Учет хеджирования денежных потоков

      118. Учет хеджирования денежных потоков осуществляется с использованием процентного свопа, заключенного в качестве инструмента хеджирования, и приобретенных/размещенных долговых ценных бумаг в качестве хеджируемой статьи. В случае осуществления хеджирования денежных потоков с использованием других финансовых инструментов ведение бухгалтерского учета осуществляется в порядке, предусмотренном настоящим параграфом, и с использованием балансовых счетов, предусмотренных Инструкцией для учета соответствующих финансовых инструментов.
      119. При начислении вознаграждения по приобретенному активу или размещенному обязательству осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) по приобретенному активу:

Дт
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход
Кт
4201
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
4452
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) по размещенному обязательству:

Дт
5301
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение облигациям
Кт
2730
Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам.

      120. При переоценке инструмента хеджирования по справедливой стоимости осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительной разницы:

Дт
1895
Требования по операциям своп
Кт
3589
Резервы по прочей переоценке;

      2) на сумму отрицательной разницы:

Дт
3589
Резервы по прочей переоценке
Кт
2895
Обязательства по операциям своп.

      121. При получении начисленных доходов в виде вознаграждения по хеджируемой статье осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1744
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
1746
Начисленные доходы по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      по выплате начисленных расходов по хеджируемой статье:

Дт
2730
Начисленные расходы по выпущенным в обращение ценным бумагам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      122. По мере осуществления периодических расчетов по сделке своп осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на получаемую от контрагента сумму:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
4201
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прибыль или убыток
 
4452
Доходы, связанные с получением вознаграждения по ценным бумагам, учитываемым по справедливой стоимости через прочий совокупный доход;

      2) на сумму выплаты контрагенту:

Дт
5301
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по выпущенным в обращение облигациям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

Параграф 2. Учет хеджирования справедливой стоимости

      123. Учет хеджирования справедливой стоимости осуществляется в следующем порядке:
      1) учет доходов и расходов от переоценки инструмента хеджирования по справедливой стоимости осуществляется аналогично учету производных финансовых инструментов, предусмотренному главой 8 Инструкции;
      2) в финансовой отчетности доходы и расходы по инструментам хеджирования отражаются на той же линейной статье отчета о прибылях и убытках, где представлены доходы и расходы от хеджируемой статьи. Доходы и расходы, относящиеся к неэффективной части операции хеджирования, отражаются на статьях прочих доходов и расходов.
      124. Учет хеджирования чистых инвестиций осуществляется аналогично учету хеджирования денежных потоков, предусмотренному настоящей главой.

Глава 10. Бухгалтерский учет операций с платежными карточками и дорожными чеками

Параграф 1. Учет операций с платежными карточками

      125. При оплате за изготовление платежной карточки на основании договора на изготовление платежных карточек, заключенного с организацией-изготовителем платежных карточек, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1867
Прочие дебиторы по неосновной деятельности
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      126. При получении платежных карточек от организации-изготовителя платежных карточек или банка-эмитента, на стоимость полученных платежных карточек осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5922
Прочие расходы от неосновной деятельности
Кт
1867
Прочие дебиторы по неосновной деятельности.

      127. При зачислении/перечислении денег на текущий счет клиента осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      128. При начислении комиссионного вознаграждения за обслуживание банком платежной карточки и за другие виды услуг осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1810
Начисленные комиссионные доходы
Кт
4608
Прочие комиссионные доходы
 
4619
Комиссионные доходы за обслуживание платежных карточек.

      129. На дату оплаты начисленного вознаграждения за обслуживание банком платежной карточки осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1810
Начисленные комиссионные доходы.

      130. При осуществлении клиентом оплаты товаров и/или услуг с использованием платежной карточки осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

      131. В случае если платежная карточка является дебетно-кредитной, ведение бухгалтерского учета операций по зачислению/списанию денег на/с текущего счета в пределах дебетового остатка по платежной карточке аналогичен порядку, предусмотренному пунктами с 127 по 130 Инструкции.
      132. При выдаче клиенту кредитной карточки осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму комиссии:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
4608
Прочие комиссионные доходы
 
4619
Комиссионные доходы за обслуживание платежных карточек;

      на сумму кредитного лимита, предоставленного клиентам:

Дт
1403
Счета по кредитным карточкам клиентов
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      133. При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения по кредитной карточке осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные в пункте 47 Инструкции.
      В дальнейшем, при уменьшении резервов (провизий), погашении или списании с баланса долга по кредитной карточке осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктами 48, 49 Инструкции.
      134. При осуществлении клиентом платежа по кредитной карточке на сумму денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц.

      135. При начислении вознаграждения по банковским займам, предоставленным по кредитной карточке, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4403
Доходы, связанные с получением вознаграждения по кредитным карточкам клиентов.

      136. При погашении клиентом банку суммы начисленного вознаграждения по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1005
Наличность в банкоматах и электронных терминалах
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1403
Счета по кредитным карточкам клиентов
 
1740
Начисленные доходы по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      137. При истечении срока либо расторжении договора банковского займа, заключенного между клиентом и банком, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1403
Счета по кредитным карточкам клиентов.

Параграф 2. Учет операций с дорожными чеками

      138. При приобретении дорожных чеков осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1008
Деньги в дорожных чеках
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков,

      одновременно на внебалансовом учете:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      139. При реализации дорожных чеков осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
Кт
1008
Деньги в дорожных чеках,

      одновременно на внебалансовом учете:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

      140. На сумму комиссионного дохода по операциям с дорожными чеками осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
Кт
4608
Прочие комиссионные доходы.

      141. При приеме банком дорожных чеков на инкассо осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при оприходовании на внебалансовый учет условной стоимости бланков оплаченных дорожных чеков:

Приход
7339
Разные ценности и документы;

      2) на сумму комиссионного дохода по операциям с дорожными чеками:

Дт
1001
Наличность в кассе
Кт
4608
Прочие комиссионные доходы;

      3) на сумму покрытия, поступившего по принятому на инкассо дорожному чеку и зачисленному на текущий счет клиента:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      4) при списании с внебалансового учета условной стоимости бланков дорожных чеков:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

Глава 11. Бухгалтерский учет операций с банковскими гарантиями

Параграф 1. Учет банковских гарантий, выдаваемых без обеспечения исполнения обязательств клиента

      142. При выдаче банковской гарантии без обеспечения обязательств клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и обязательств по выданной банковской гарантии:

Дт
6055
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям
Кт
6555
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям;

      2) на справедливую стоимость выпущенной банковской гарантии:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
Кт
2869
Выданные гарантии.

      143. При амортизации первоначально признанного обязательства по выпущенной банковской гарантии осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
4606
Комиссионные доходы за услуги по операциям с гарантиями.

      144. При истечении срока действия банковской гарантии, аннулировании или расторжении договора гарантии осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных обязательств по выданной банковской гарантии:

Дт
6555
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям
Кт
6055
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям;

      2) на сумму неамортизированного комиссионного вознаграждения:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
4606
Комиссионные доходы за услуги по операциям с гарантиями.

      145. При создании резерва для урегулирования обязательства по выданной банковской гарантии осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
5465
Расходы на формирование резервов (провизий) по условным обязательствам
Кт
2869
Выданные гарантии.

      146. При уменьшении ранее признанного резерва по урегулированию обязательства по выданной банковской гарантии на сумму уменьшения резерва осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
4958
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по условным обязательствам.

      147. При получении банком требования кредитора о выплате суммы банковской гарантии либо ее части осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму выплаты:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц,

      одновременно, на сумму уменьшения условных обязательств по выданной банковской гарантии:

Дт
6555
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям
Кт
6055
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям.

      Если условием договора гарантии предусмотрено возмещение клиентом суммы, выплаченной банком в пользу его кредитора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1861
Дебиторы по гарантиям
Кт
4958
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по условным обязательствам.

      148. При возмещении клиентом суммы, выплаченной по банковской гарантии, на сумму фактически полученных денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
Кт
1861
Дебиторы по гарантиям.

Параграф 2. Учет банковских гарантий, выданных под залог денег

      149. При выдаче банковской гарантии под залог денег осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму условных обязательств по выданной банковской гарантии:

Дт
6055
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям
Кт
6555
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям;

      на сумму денег, принимаемых в качестве обеспечения обязательств клиента по договору гарантии:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц
Кт
2223
Вклад, являющийся обеспечением обязательств юридических лиц.

      Одновременно, на балансе банка осуществляется бухгалтерская запись, предусмотренная подпунктом 2) пункта 142 Инструкции, на сумму справедливой стоимости банковской гарантии.
      150. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, производится амортизация первоначально признанного обязательства по выпущенной покрытой (обеспеченной) банковской гарантии и осуществляется бухгалтерская запись, предусмотренная пунктом 143 Инструкции.
      151. При истечении срока действия банковской гарантии без предъявления требования кредитором, аннулировании или расторжении договора гарантии осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму денег, ранее принятых в качестве обеспечения обязательств клиента по договору гарантии:

Дт
2223
Вклад, являющийся обеспечением обязательств юридических лиц
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2215
Краткосрочные вклады юридических лиц
 
2217
Долгосрочные вклады юридических лиц;

      2) на сумму условных обязательств по выданной банковской гарантии:

Дт
6555
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям
Кт
6055
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям;

      3) на сумму несамортизированного комиссионного вознаграждения:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
4606
Комиссионные доходы за услуги по операциям с гарантиями.

      152. При получении требования кредитора о выплате суммы банковской гарантии осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму выплаты:

Дт
1861
Дебиторы по гарантиям
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц;

      2) при возмещении суммы исполненного банком обязательства за счет денег, принятых в качестве обеспечения обязательств клиента по договору гарантии:

Дт
2223
Вклад, являющийся обеспечением обязательств юридических лиц
Кт
1861
Дебиторы по гарантиям;

      3) на сумму условных обязательств по выданной гарантии:

Дт
6555
Возможные обязательства по выданным или подтвержденным гарантиям
Кт
6055
Возможные требования по выданным или подтвержденным гарантиям.

Параграф 3. Учет банковской гарантии, выданной под залог имущества (за исключением денег) клиента

      153. При выдаче банковской гарантии под залог имущества (за исключением денег) клиента осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 142 Инструкции, а также следующие бухгалтерские записи:
      на стоимость залогового имущества:

Приход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;

      на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога (оригиналы договоров гарантии, банковского займа, залога и других документов):

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      154. При истечении срока действия банковской гарантии, аннулировании или расторжении договора гарантии осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 144 Инструкции, а также следующие бухгалтерские записи:
      по списанию залогового имущества:

Расход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;

      по списанию правоустанавливающих документов на предмет залога:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

      155. При создании резерва для урегулирования обязательств по выданной банковской гарантии и дебиторской задолженности по возмещению клиентом суммы, выплаченной банком в пользу его кредитора, осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 145 Инструкции.
      156. При получении банком требования кредитора о выплате суммы банковской гарантии либо ее части осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 147 Инструкции.
      157. При возмещении клиентом суммы, выплаченной по банковской гарантии, осуществляется бухгалтерская запись, предусмотренная пунктом 148 Инструкции, а также следующие бухгалтерские записи:
      по списанию залогового имущества:

Расход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог), обязательств клиента;

      по списанию правоустанавливающих документов на предмет залога:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

Параграф 4. Учет дебиторской задолженности по выданным банковским гарантиям

      158. При переоформлении дебиторской задолженности, возникшей в результате удовлетворения банком требования кредитора о выплате суммы гарантии, на сумму банковского займа осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
Кт
1861
Дебиторы по гарантиям.

      159. При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения дебиторской задолженности по банковским гарантиям осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5453
Расходы на формирование резервов (провизий) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
Кт
1877
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью.

      160. При уменьшении сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения по дебиторской задолженности по выпущенным банковским гарантиям осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1877
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
Кт
4953
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью.

      161. При списании с баланса за счет созданных резервов (провизий) дебиторской задолженности по выпущенным банковским гарантиям в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1877
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
Кт
1861
Дебиторы по гарантиям.

Глава 12. Бухгалтерский учет операций с векселями

Параграф 1. Учет операций по принятым к учету векселям

      162. При приеме векселя к учету осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму учтенного векселя:

Дт
1405
Учтенные векселя клиентов
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) на сумму дисконта по учтенному векселю:

Дт
1405
Учтенные векселя клиентов (отдельный лицевой счет)
Кт
1432
Дисконт по учтенным векселям;

      3) на сумму премии по учтенному векселю:

Дт
1433
Премия по учтенным векселям
Кт
1405
Учтенные векселя клиентов;

      4) на сумму вознаграждения, начисленного предыдущими векселедержателями, по учтенному векселю:

Дт
1406
Вознаграждение, начисленное предыдущими векселедержателями по учтенным векселям клиентов
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках,

      одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      163. При амортизации дисконта или премии по учтенному векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму дисконта по учтенному векселю:

Дт
1432
Дисконт по учтенным векселям
Кт
4405
Доходы, связанные с получением вознаграждения по учтенным векселям клиентов;

      2) на сумму премии по учтенному векселю:

Дт
5235
Расходы по амортизации премии по учтенным векселям
Кт
1433
Премия по учтенным векселям.

      164. При начислении вознаграждения по учтенному векселю осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1752
Начисленные доходы по учтенным векселям
Кт
4405
Доходы, связанные с получением вознаграждения по учтенным векселям клиентов;

      При фактическом получении начисленного вознаграждения по учтенному векселю осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1406
Вознаграждение, начисленное предыдущими векселедержателями по учтенным векселям клиентов
 
1752
Начисленные доходы по учтенным векселям.

      165. При наступлении срока платежа по учтенному векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1405
Учтенные векселя клиентов
 
1406
Вознаграждение, начисленное предыдущими векселедержателями по учтенным векселям клиентов
 
1752
Начисленные доходы по учтенным векселям,

      и, одновременно:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

      166. При досрочном погашении учтенного векселя осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 165 Инструкции, а также следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму не доначисленного дисконта по учтенному векселю:

Дт
1432
Дисконт по учтенным векселям
Кт
1405
Учтенные векселя клиентов (отдельный лицевой счет);

      2) на сумму не доначисленной премии по учтенному векселю:

Дт
1405
Учтенные векселя клиентов
Кт
1433
Премия по учтенным векселям.

      167. При индоссировании векселя осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктом 166 Инструкции, а также следующие бухгалтерские записи:
      на учетную стоимость векселя и сумму превышения над учетной стоимостью векселя:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1405
Учтенные векселя клиентов
 
4734
Доходы от прочей переоценки,

      и, одновременно:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

Параграф 2. Учет операций после совершения протеста по векселю

      168. В случае неоплаты учтенного векселя плательщиком при наступлении срока платежа по векселю, после совершения протеста по векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму опротестованного векселя:

Дт
1425
Опротестованные векселя клиентов
Кт
1405
Учтенные векселя клиентов;

      2) на сумму начисленного вознаграждения по опротестованному векселю:

Дт
1425
Опротестованные векселя клиентов
Кт
1752
Начисленные доходы по учтенным векселям;

      3) на сумму неустойки (штрафа, пени) и комиссионного дохода, взысканную без согласия плательщика по опротестованному векселю:

Дт
1749
Прочее просроченное вознаграждение
 
1818
Начисленные прочие комиссионные доходы
 
1879
Начисленная неустойка (штраф, пеня)
Кт
4424
Доходы, связанные с получением вознаграждения по просроченной задолженности клиентов по займам
 
4608
Прочие комиссионные доходы.

      169. При наличии объективных признаков в отношении невозврата задолженности по векселю, после совершения протеста по векселю на сумму создаваемых резервов (провизий) по опротестованному векселю осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5455
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      170. При невозможности взыскания задолженности по опротестованному векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму списания задолженности за счет созданных резервов (провизий):

Дт
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1425
Опротестованные векселя клиентов
 
1749
Прочее просроченное вознаграждение
 
1818
Начисленные прочие комиссионные доходы
 
1879
Начисленная неустойка (штраф, пеня),

      и, одновременно:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

Параграф 3. Учет операций по оплате домицилированных векселей

      171. При домицилиации векселя осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и обязательств по домицилированному векселю:

Дт
6180
Возможные требования по векселям
Кт
6680
Возможные обязательства по векселям;

      одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге:

Приход
7339
Разные ценности и документы;

      2) на сумму денег, принимаемых в качестве обеспечения обязательств домицилианта:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;

      3) на сумму комиссионного дохода:

Дт
1001
Наличность в кассе
Кт
4608
Прочие комиссионные доходы.

      172. При совершении домицилиатом платежа по векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму платежа по векселю:

Дт
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      2) на сумму условных требований и обязательств по домицилированному векселю:

Дт
6680
Возможные обязательства по векселям
Кт
6180
Возможные требования по векселям;

      одновременно:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

Параграф 4. Учет операций по принятию векселей на инкассо

      173. При принятии векселя на инкассо на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      174. При получении платежа по векселю, принятому на инкассо, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму полученного платежа:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
4608
Прочие комиссионные доходы,

      и, одновременно:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

Параграф 5. Учет операций по авалированию векселей

      175. При проставлении аваля на векселе осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и обязательств:

Дт
6180
Возможные требования по векселям
Кт
6680
Возможные обязательства по векселям;

      2) на сумму денег, принимаемых в качестве обеспечения обязательств по авалю:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов;

      1) на стоимость залогового имущества:

Приход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;

      одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      176. При осуществлении платежа по авалированному векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и обязательств:

Дт
6680
Возможные обязательства по векселям
Кт
6180
Возможные требования по векселям;

      2) на сумму денег, ранее принятых в качестве обеспечения обязательств по авалю:

Дт
2213
Краткосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2223
Вклад юридических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
 
2241
Долгосрочный вклад физических лиц, являющийся обеспечением обязательств клиентов
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц;

      3) на стоимость залогового имущества:

Расход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;

      одновременно, на условную стоимость правоустанавливающих документов на предмет залога, оригинала договора о залоге и других документов, подлежащих обязательному возврату клиенту, 1 (один) тенге осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

      177. При оплате авалированного векселя, обеспеченного имуществом (за исключением денег), осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму оплаты по авалированному векселю:

Дт
1861
Дебиторы по гарантиям
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) при возмещении суммы исполненного банком обязательства по авалированному векселю:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1861
Дебиторы по гарантиям,

      и, одновременно:

Расход
7339
Разные ценности и документы,

      на стоимость залогового имущества:

Расход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог) обязательств клиента;

      3) на сумму условных требований и обязательств по авалированному векселю:

Дт
6680
Возможные обязательства по векселям
Кт
6180
Возможные требования по векселям.

      178. Учет авалированного векселя, обязательство по которому не обеспечено, осуществляется в порядке, предусмотренном в параграфе 1 Главы 11 Инструкции.
      179. Учет авалированного векселя, обеспеченного залогом имущества (за исключением денег), осуществляется в порядке, предусмотренном пунктами с 154 по 157 Инструкции.

Параграф 6. Учет операций по акцепту векселей в порядке посредничества

      180. При акцепте векселя в порядке посредничества осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и обязательств:

Дт
6180
Возможные требования по векселям
Кт
6680
Возможные обязательства по векселям;

      2) на сумму комиссии:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2869
Выданные гарантии.

      181. При амортизации первоначально признанного обязательства по оплате акцептованного векселя осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
4608
Прочие комиссионные доходы.

      182. При осуществлении платежа по акцептованному векселю осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму условных требований и обязательств:

Дт
6680
Возможные обязательства по векселям
Кт
6180
Возможные требования по векселям;

      2) на сумму несамортизированного комиссионного вознаграждения:

Дт
2869
Выданные гарантии
Кт
4606
Комиссионные доходы за услуги по операциям с гарантиями.

      183. При создании резервов (провизий) для урегулирования обязательства по оплате акцептованного векселя осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
5465
Расходы на формирование резервов (провизий) по условным обязательствам
Кт
2869
Выданные гарантии,

      и, одновременно, на сумму, не превышающую сумму созданных резервов (провизий), при его создании в случаях, когда условием сделки между банком и векселедержателем о приеме векселя к оплате предусмотрено возмещение клиентом суммы, выплаченной банком в пользу его кредитора:

Дт
1861
Дебиторы по гарантиям
Кт
4958
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по условным обязательствам.

      184. При осуществлении платежа по векселю, акцептованному в порядке посредничества, на сумму оплаты по акцептованному векселю осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2869
Выданные гарантии
 
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
Кт
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      185. При возмещении суммы исполненного банком обязательства по оплате акцептованного векселя осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1861
Дебиторы по гарантиям.

      На сумму условных требований и обязательств осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6680
Возможные обязательства по векселям
Кт
6180
Возможные требования по векселям.

Глава 13. Бухгалтерский учет операций с аккредитивами

Параграф 1. Учет операций с покрытыми импортными аккредитивами

      186. При открытии банком-эмитентом покрытого импортного аккредитива путем перевода денег с текущего счета клиента и депонировании их на счете-покрытия для осуществления расчетов по аккредитиву на сумму покрытия аккредитива осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2855
Кредиторы по документарным расчетам.

      187. При осуществлении банком-эмитентом платежа по импортному покрытому аккредитиву при выполнении условий аккредитива и при наличии покрытия в банке на сумму исполнения аккредитива осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2855
Кредиторы по документарным расчетам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков.

      188. В случае аннулирования импортного покрытого аккредитива на сумму возврата покрытия по аккредитиву клиенту осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2855
Кредиторы по документарным расчетам
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      189. В случае исполнения платежа по импортному покрытому аккредитиву через исполняющий банк, после получения подтверждения от исполняющего банка о проверке им товароотгрузочных документов и соответствии их условиям аккредитива, на сумму перевода осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1855
Дебиторы по документарным расчетам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      190. После получения подтверждения от исполняющего банка о получении соответствующих документов и перечислении суммы аккредитива в пользу бенефициара, на сумму закрытия аккредитива банком-эмитентом осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2855
Кредиторы по документарным расчетам
Кт
1855
Дебиторы по документарным расчетам.

      191. При аннулировании импортного покрытого аккредитива путем осуществления платежа по аккредитиву осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму поступления переведенной суммы покрытия по импортному аккредитиву от исполняющего банка:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1855
Дебиторы по документарным расчетам;

      2) при возврате суммы покрытия по аккредитиву клиенту:

Дт
2855
Кредиторы по документарным расчетам
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

Параграф 2. Учет операций с непокрытыми импортными аккредитивами

      192. При открытии банком-эмитентом непокрытого импортного аккредитива по поручению приказодателя аккредитива – клиента-импортера на сумму аккредитива осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6005
Возможные требования по выпущенным непокрытым аккредитивам
Кт
6505
Возможные обязательства по выпущенным непокрытым аккредитивам.

      193. При исполнении банком-эмитентом аккредитива в соответствии с условиями аккредитива на основании распоряжения, договора или заявления клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму выставленного и оплаченного банком аккредитива:

Дт
1855
Дебиторы по документарным расчетам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) на сумму займа, предоставленного клиенту и погашение оплаченной банком суммы аккредитива за счет денег, предоставленных банком в качестве кредита:

Дт
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
Кт
1855
Дебиторы по документарным расчетам.

      194. Дальнейший порядок учета предоставленного займа осуществляется в порядке, установленном в главе 4 Инструкции.
      195. При исполнении банком-эмитентом импортного непокрытого аккредитива в банке-эмитенте на сумму закрытия аккредитива осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6505
Возможные обязательства по выпущенным непокрытым аккредитивам
Кт
6005
Возможные требования по выпущенным непокрытым аккредитивам.

      196. В случае аннулирования импортного непокрытого аккредитива осуществляются бухгалтерские записи, аналогичные пункту 195 Инструкции.

Параграф 3. Учет комиссионного вознаграждения по аккредитиву

      197. В случае, если в условиях аккредитива предусмотрено комиссионное вознаграждение на период действия аккредитива, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму начисленных комиссионных доходов:

Дт
1822
Начисленные комиссионные доходы по документарным расчетам
Кт
4612
Комиссионные доходы по документарным расчетам;

      2) при погашении начисленного комиссионного вознаграждения:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1822
Начисленные комиссионные доходы по документарным расчетам;

      3) в случае, если согласно условиям аккредитива, комиссионные вознаграждения взимаются в день оказания услуги, на сумму взимаемого комиссионного вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
4612
Комиссионные доходы по документарным расчетам.

      198. При осуществлении оплаты комиссий других банка-эмитента, банка посредника по услугам, связанным с обслуживанием аккредитивов (в том числе за подтверждение аккредитива), за счет денежных средств клиента (аппликанта/бенефициара) осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков.

      199. При отсутствии денежных средств на текущем счете клиента (аппликанта/бенефициара) для осуществления оплаты комиссий других банка-эмитента, банка посредника по услугам, связанным с обслуживанием аккредитивов (в том числе за подтверждение аккредитива), за счет денежных средств клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1855
Дебиторы по документарным расчетам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков.

      200. При возмещении клиентом расходов банка по комиссионному вознаграждению, выплаченному банку-посреднику, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
1855
Дебиторы по документарным расчетам.

Параграф 4. Учет операций с экспортными аккредитивами

      201. При авизовании экспортного аккредитива бухгалтерские записи не осуществляются.
      202. При поступлении товароотгрузочных документов по экспортируемому товару от бенефициара и их соответствии условиям аккредитива, принятые документы приходуются по условной оценке 1 документ – 1 тенге и осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Приход
7339
Разные ценности и документы;

      и одновременно (в случае подтверждения экспортного аккредитива), на сумму аккредитива:

Дт
6025
Возможные требования по подтвержденным покрытым аккредитивам
 
6010
Возможные требования по подтвержденным непокрытым аккредитивам
Кт
6525
Возможные обязательства по подтвержденным покрытым аккредитивам
 
6510
Возможные обязательства по подтвержденным непокрытым.

      203. При поступлении суммы покрытия от иностранного банка для исполнения аккредитива в пользу бенефициара осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2855
Кредиторы по документарным расчетам;

      и одновременно:

Дт
6525
Возможные обязательства по подтвержденным покрытым аккредитивам
 
6010
Возможные требования по подтвержденным непокрытым аккредитивам
Кт
6025
Возможные требования по подтвержденным покрытым аккредитивам
 
6510
Возможные обязательства по подтвержденным непокрытым.

      204. При отправке банку-эмитенту документов по аккредитиву банком осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Расход
7339
Разные ценности и документы.

      205. При зачислении исполняющим банком (банком-бенефициаром) суммы аккредитива бенефициару после получения подтверждения от банка-эмитента о соответствии документов условиям, указанным в аккредитиве, на сумму зачисления осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2855
Кредиторы по документарным расчетам
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц.

      206. В случае возврата неосвоенной части аккредитива иностранному банку-эмитенту, на сумму перечисления банком-бенефициаром осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2855
Кредиторы по документарным расчетам
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

Глава 14. Бухгалтерский учет доверительных операций

      207. Принятые в доверительное управление деньги, а также полученный инвестиционный доход (расход) учитываются на балансовом счете 2210 "Финансовые активы, принятые в доверительное управление".
      Бухгалтерский учет операций с деньгами, полученными в доверительное управление, осуществляется на счетах групп счетов 7500 "Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление" и 7600 "Активы клиентов, находящиеся в доверительном (инвестиционном) управлении", предусмотренных Типовым планом счетов бухгалтерского учета.

Параграф 1. Учет активов, принятых в доверительное управление

      208. При получении банком от клиента денег, аффинированных драгоценных металлов и/или прав требований по займам в доверительное управление на основании договора доверительного управления активами клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на балансовых счетах:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2210
Финансовые активы, принятые в доверительное управление;

      2) на внебалансовых счетах:

Дт
7535
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
 
7601
Деньги
 
7602
Аффинированные драгоценные металлы
Кт
7661
Поступление активов от клиента.

      209. При совершении банком операций с активами, принятыми в доверительное управление, получении инвестиционного дохода (расхода), помимо бухгалтерских записей, предусмотренных настоящей Инструкцией, осуществляются бухгалтерские записи по дебету/кредиту балансовых счетов 1051 "Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан", 1052 "Корреспондентские счета в других банках" и кредиту/дебиту балансового счета 2210 "Финансовые активы, принятые в доверительное управление" соответственно.

Параграф 2. Учет денег, принятых в доверительное управление и размещенных в аффинированные драгоценные металлы, и принятых в доверительное управление аффинированных драгоценных металлов

      210. При размещении денег, принятых в доверительное управление, в аффинированные драгоценные металлы, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7602
Аффинированные драгоценные металлы
Кт
7601
Деньги.

      211. При проведении переоценки по справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов над их учетной стоимостью:

Дт
7602
Аффинированные драгоценные металлы
Кт
7664
Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости;

      2) при превышении учетной стоимости аффинированных драгоценных металлов над их справедливой стоимостью:

Дт
7684
Расходы от переоценки активов по справедливой стоимости
Кт
7602
Аффинированные драгоценные металлы.

      212. При размещении аффинированных драгоценных металлов, находящихся в доверительном управлении, на металлический счет, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7604
Вклады размещенные
Кт
7602
Аффинированные драгоценные металлы.

      213. При начислении вознаграждения по металлическому счету в соответствии с договором металлического счета осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7610
Вознаграждение
Кт
7662
Доходы в виде вознаграждения.

      214. При получении начисленного вознаграждения по металлическому счету осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7601
Деньги
Кт
7610
Вознаграждение.

      215. При закрытии металлического счета и возврате аффинированных драгоценных металлов осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7602
Аффинированные драгоценные металлы
Кт
7604
Вклады размещенные.

      216. При продаже аффинированных драгоценных металлов, приобретенных за счет денег, находящихся в доверительном управлении, и/или принятых в доверительное управление, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на стоимость продаваемых аффинированных драгоценных металлов:

Дт
7601
Деньги
Кт
7602
Аффинированные драгоценные металлы;

      2) при возникновении положительной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:

Дт
7601
Деньги
Кт
7663
Доходы от купли - продажи активов;

      3) при возникновении отрицательной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:

Дт
7683
Расходы от купли - продажи активов
Кт
7602
Аффинированные драгоценные металлы.

Параграф 3. Учет денег, принятых в доверительное управление и размещенных в банковские вклады

      217. При размещении денег, принятых в доверительное управление, во вклады в банках или организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму денег, размещенных на основании договора банковского вклада:

Дт
7604
Вклады размещенные
Кт
7601
Деньги;

      2) на сумму затрат по сделке:

Дт
7604
Вклады размещенные (отдельный субсчет для учета затрат по сделке)
Кт
7601
Деньги.

      218. При начислении и фактическом получении вознаграждения в соответствии с договором банковского вклада осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму начисленного вознаграждения по вкладу:

Дт
7610
Вознаграждение
Кт
7662
Доходы в виде вознаграждения; 

      2) на фактически полученную сумму вознаграждения по вкладу:

Дт
7601
Деньги
Кт
7610
Вознаграждение.

      219. В случае если вклад размещен в иностранной валюте осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении рыночного курса обмена валют:

Дт
7604
Вклады размещенные
Кт
7665
Доходы по курсовой разнице;

      2) при понижении рыночного курса обмена валют:

Дт
7685
Расходы по курсовой разнице
Кт
7604
Вклады размещенные.

      220. При проведении амортизации затрат по сделке осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7662
Доходы в виде вознаграждения
Кт
7604
Вклады размещенные (отдельный субсчет для учета затрат по сделке).

      221. При возврате денег, размещенных на основании договора банковского вклада, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму денег, размещенных на основании договора банковского вклада:

Дт
7601
Деньги
Кт
7604
Вклады размещенные
 
7610
Вознаграждение;

      222. На каждую отчетную дату банк проводит тест на обесценение вкладов в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и учетной политикой, и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
      1) при признании убытка от обесценения вкладов:

Дт
7688
Прочие расходы (отдельный субсчет для учета провизий по размещенным вкладам)
Кт
7604
Вклады размещенные
 
7610
Вознаграждение;

      2) при восстановлении ранее отраженного убытка от обесценения вкладов:

Дт
7604
Вклады размещенные
 
7610
Вознаграждение
Кт
7668
Прочие доходы (отдельный субсчет для учета дохода от восстановления убытка от обесценения).

Параграф 4. Учет прав требований по займам, принятых в доверительное управление

      223. При начислении вознаграждения по ипотечным займам, права требования по которым приняты в доверительное управление, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7542
Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
Кт
7662
Доходы в виде вознаграждения.

      224. При получении платежей по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление, на сумму поступивших денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7601
Деньги
 
7542
Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
Кт
7535
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление.

      225. При несвоевременном возврате заемщиком платежей по займу, права требования по которому приняты в доверительное управление, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму просроченного платежа по основному долгу:

Дт
7536
Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
Кт
7535
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление;

      2) на сумму просроченного платежа по вознаграждению:

Дт
7544
Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
Кт
7542
Начисленное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.

      226. При получении просроченных платежей по займу, права требования по которому приняты в доверительное управление, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму просроченного платежа по основному долгу:

Дт
7601
Деньги
Кт
7536
Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление;

      2) на сумму просроченного платежа по вознаграждению:

Дт
7601
Деньги
Кт
7544
Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.

      227. На сумму начисленной и полученной неустойки (штрафа, пени) по займу, права требования по которому приняты в доверительное управление, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при начислении неустойки (штрафа, пени):

Дт
7543
Неустойка (штраф, пеня) по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление
Кт
7668
Прочие доходы;

      2) при получении начисленной неустойки (штрафа, пени):

Дт
7601
Деньги
Кт
7543
Неустойка (штраф, пеня) по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.

      228. При осуществлении обратного выкупа займов, права требования по которым находятся в доверительном управлении, и прекращении обязательств банка по доверительному управлению данными правами в соответствии с договором доверительного управления активами клиента осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7681
Изъятие активов клиента
Кт
7536
Просроченные займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
 
7544
Просроченное вознаграждение по займам, права требования по которым приняты в доверительное управление.

Параграф 5. Учет активов, изъятых из доверительного управления

      229. В случае изъятия клиентом части активов, находящихся в доверительном управлении, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на балансовых счетах:

Дт
2210
Финансовые активы, принятые в доверительное управление
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) на внебалансовых счетах:

Дт
7681
Изъятие активов клиента
Кт
7535
Займы, права требования по которым приняты в доверительное управление
 
7601
Деньги
 
7602
Аффинированные драгоценные металлы
 
7604
Вклады размещенные.

      230. При определении результата доверительного управления активами за отчетный период осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму доходов, начисленных по операциям с активами клиента:

Дт
7661
Поступление активов от клиента
 
7662
Доходы в виде вознаграждения
 
7663
Доходы от купли-продажи активов
 
7664
Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости
 
7665
Доходы по курсовой разнице
 
7668
Прочие доходы
Кт
7651
Капитал;

      2) на сумму расходов, начисленных по операциям с активами клиента:

Дт
7651
Капитал
Кт
7681
Изъятие активов клиента
 
7682
Расходы по выплате комиссионных вознаграждений
 
7683
Расходы от купли-продажи активов
 
7684
Расходы от переоценки активов по справедливой стоимости
 
7685
Расходы по курсовой разнице
 
7688
Прочие расходы.

      231. При окончании срока действия договора доверительного управления активами клиента и возврате активов клиенту осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на балансовых счетах:

Дт
2210
Финансовые активы, принятые в доверительное управление
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      на внебалансовых счетах:
      2) на сумму доходов по имеющимся в наличии активам:

Дт
7661
Поступление активов от клиента
 
7662
Доходы в виде вознаграждения
 
7663
Доходы от купли-продажи активов
 
7664
Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости
 
7665
Доходы по курсовой разнице
 
7668
Прочие доходы
Кт
7651
Капитал;

      3) на сумму расходов, начисленных по операциям с активами клиента:

Дт
7651
Капитал
Кт
7683
Расходы от купли-продажи активов
 
7684
Расходы от переоценки активов по справедливой стоимости
 
7685
Расходы по курсовой разнице
 
7688
Прочие расходы.

      3) на сумму остатков по счетам активов клиента:

Дт
7681
Изъятие активов клиента
Кт
7601
Деньги
 
7602
Аффинированные драгоценные металлы
 
7604
Вклады размещенные
 
7610
Вознаграждение
 
7611
Прочие требования;

      4) на сумму остатков по счетам обязательств клиента:

Дт
7632
Прочие обязательства
Кт
7681
Изъятие активов клиента;

      5) на сумму остатка по счету капитала:

Дт
7651
Капитал
Кт
7681
Изъятие активов клиента.

Параграф 6. Учет вознаграждения доверительного управляющего от доверительного управления активами клиента

      232. При начислении и получении банком вознаграждения по договору доверительного управления активами клиента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при начислении вознаграждения:

Дт
1815
Начисленные комиссионные доходы за услуги по доверительным операциям.
Кт
4605
Комиссионные доходы за услуги по доверительным операциям;

      2) при получении начисленного вознаграждения:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2210
Финансовые активы, принятые в доверительное управление;
Кт
1815
Начисленные комиссионные доходы за услуги по доверительным операциям.

Глава 15. Бухгалтерский учет банком-кастодианом активов инвестиционных фондов

      233. Деньги клиентов, принятые банком-кастодианом на основании кастодиального договора, и операции с деньгами, принятыми в соответствии с кастодиальным договором, а также полученный инвестиционный доход (расход), учитываются на следующих балансовых счетах:
      2012 "Корреспондентские счета иностранных центральных банков" - в случае, если кастодиальный договор заключен с иностранным центральным банком;
      2013 "Корреспондентские счета других банков" - в случае, если кастодиальный договор заключен с банком (кроме иностранного центрального банка);
      2202 "Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров" - в случае, если кастодиальный договор заключен с управляющим инвестиционным портфелем и (или) добровольным накопительным пенсионным фондом.
      Бухгалтерский учет иных активов, принятых банком-кастодианом на основании кастодиального договора, осуществляется на внебалансовых счетах группы счетов 7700 "Активы, принятые на кастодиальное хранение, за исключением пенсионных активов добровольных накопительных пенсионных фондов", предусмотренных Типовым планом счетов бухгалтерского учета.

Параграф 1. Учет денег, ценных бумаг и иных финансовых инструментов, принятых на основании кастодиального договора

      234. При получении банком-кастодианом от клиента денег, ценных бумаг и иных финансовых инструментов на основании кастодиального договора осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму денег:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2012
Корреспондентские счета иностранных центральных банков
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (банковский инвестиционный счет);

      2) на стоимость ценных бумаг и иных финансовых инструментов:

Приход
7701
Ценные бумаги
 
7702
Вклады в других банках
 
7703
Аффинированные драгоценные металлы
 
7704
Операции "обратное РЕПО"
 
7705
Операции "РЕПО"
 
7706
Производные финансовые инструменты
 
7707
Инвестиции в капитал
 
7708
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства
 
7709
Прочие активы.

      235. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, получении инвестиционного дохода (расхода) и совершении иных операций с финансовыми инструментами, принятыми на основании кастодиального договора, помимо бухгалтерских записей, предусмотренных настоящей Инструкцией, осуществляются бухгалтерские записи по дебету и (или) кредиту балансовых счетов 1051 "Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан", 1052 "Корреспондентские счета в других банках" и кредиту и (или) дебету балансовых счетов 2012 "Корреспондентские счета иностранных центральных банков", 2013 "Корреспондентские счета других банков", 2202 "Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров" соответственно.

Параграф 2. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в ценные бумаги, и ценных бумаг, принятых на основании кастодиального договора

      236. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в ценные бумаги осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) в случае если дата валютирования отличается от даты сделки, до момента поступления ценных бумаг:

Приход
7713
Прочие требования;

      2) при поступлении ценных бумаг на сумму приобретения ценных бумаг:

Приход
7701
Ценные бумаги;

      3) на сумму приобретенного вознаграждения (купона):

Приход
7712
Вознаграждение, начисленное предыдущим держателем по ценным бумагам;

      4) и, одновременно:

Расход
7713
Прочие требования.

      237. При начислении вознаграждения или дивидендов по ценным бумагам, принятым на основании кастодиального договора или приобретенным за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, на сумму вознаграждения или дивидендов осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вознаграждения по ценным бумагам:

Приход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по ценным бумагам);

      2) на сумму дивидендов:

Приход
7710
Дивиденды.

      238. При проведении переоценки ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход и через прибыль или убыток, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной стоимостью:

Приход
7701
Ценные бумаги;

      2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой стоимостью:

Расход
7701
Ценные бумаги.

      239. В случае если стоимость ценных бумаг, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, выражена в иностранной валюте, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении рыночного курса обмена валют:

Приход
7701
Ценные бумаги;

      2) при понижении рыночного курса обмена валют:

Расход
7701
Ценные бумаги.

      240. При выплате эмитентом начисленного вознаграждения и/или объявленных дивидендов по ценным бумагам на сумму полученных денег осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму начисленного вознаграждения (купона):

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по ценным бумагам);

      2) на сумму ранее приобретенного вознаграждения (купона):

Расход
 
Вознаграждение, начисленное предыдущим держателем по ценным бумагам;

      3) на сумму начисленных дивидендов:

Расход
7710
Дивиденды.

      241. На каждую отчетную дату банк-кастодиан проводит тест на обесценение ценных бумаг, учитываемых по справедливой стоимости через прочий совокупный доход и по амортизированной стоимости, в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и учетной политикой, и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
      1) при признании убытка от обесценения ценных бумаг:

Расход
7701
Ценные бумаги
 
7711
Вознаграждение;

      2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения ценных бумаг:

Приход
7701
Ценные бумаги
 
7711
Вознаграждение.

      242. В день погашения или продажи ценных бумаг, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на стоимость ценных бумаг:

Расход
7701
Ценные бумаги;

      2) на сумму начисленного вознаграждения по ценным бумагам:

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по ценным бумагам);

      3) на сумму ранее приобретенного вознаграждения:

Расход
7712
Вознаграждение, начисленное предыдущим держателем по ценным бумагам.

Параграф 3. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных во вклады или вкладов, принятых на основании кастодиального договора

      243. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, во вклады в банках или организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, на сумму вклада с учетом затрат по сделке осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7702
Вклады в других банках.

      244. При начислении вознаграждения по размещенному вкладу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам).

      245. В случае если стоимость вклада, принятого на основании кастодиального договора или размещенного за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, выражена в иностранной валюте, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении рыночного курса обмена валют:

Приход
7702
Вклады в других банках;
 
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам);

      2) при понижении рыночного курса обмена валют:

Расход
7702
Вклады в других банках;
 
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам).

      246. При поступлении вознаграждения по вкладу, принятому на основании кастодиального договора или размещенному за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам).

      247. На каждую отчетную дату банк-кастодиан проводит тест на обесценение вкладов в соответствии с требованиями международных стандартов финансовой отчетности и учетной политикой и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
      1) при признании убытка от обесценения вкладов:

Расход
7702
Вклады в других банках (отдельный субсчет для учета провизий)
 
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет для учета провизий);

      2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения вкладов:

Приход
7702
Вклады в других банках (отдельный субсчет для учета провизий)
 
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет для учета провизий).

      248. При возврате денег клиентов, размещенных во вклады в банках или организациях, осуществляющих отдельные виды банковских операций, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вклада:

Расход
7702
Вклады в других банках;

      2) на сумму вознаграждения:

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по вкладам).

Параграф 4. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в аффинированные драгоценные металлы, или аффинированных драгоценных металлов, принятых на основании кастодиального договора

      249. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в аффинированные драгоценные металлы осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7703
Аффинированные драгоценные металлы.

      250. При проведении переоценки по справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов над их учетной стоимостью:

Приход
7703
Аффинированные драгоценные металлы;

      2) при превышении учетной стоимости аффинированных драгоценных металлов над их справедливой стоимостью:

Расход
7703
Аффинированные драгоценные металлы.

      251. При размещении аффинированных драгоценных металлов на металлический счет осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Расход
7703
Аффинированные драгоценные металлы

      и одновременно:

Приход
7702
Вклады в других банках.

      252. При начислении и получении вознаграждения по металлическому счету в соответствии с условиями договора металлического счета осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при начислении вознаграждения:

Приход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по металлическим счетам);

      2) при получении вознаграждения:

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по металлическим счетам).

      253. При закрытии металлического счета и возврате аффинированных драгоценных металлов, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, на сумму аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Приход
7703
Аффинированные драгоценные металлы

      и одновременно:

Расход
7702
Вклады в других банках.

      254. При продаже аффинированных драгоценных металлов, принятых на основании кастодиального договора или приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, на сумму аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Расход
7703
Аффинированные драгоценные металлы.

Параграф 5. Учет операций РЕПО и обратного РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора, и приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора

      255. При открытии операции обратного РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:
      Приход 7704 "Операции "обратное РЕПО".
      256. При начислении вознаграждения по операции обратного РЕПО на сумму вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям обратного РЕПО).

      257. При закрытии операции обратное РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Расход
7704
Операции "обратное РЕПО";
на сумму вознаграждения:

      на сумму вознаграждения:

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям обратного РЕПО).

      258. При открытии операции РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7705
Операции "РЕПО".

      259. При начислении вознаграждения по операциям РЕПО на сумму вознаграждения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям РЕПО).

      260. При закрытии операции РЕПО с ценными бумагами, принятыми на основании кастодиального договора или приобретенными за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Расход
7705
Операции "РЕПО";

      на сумму выплаченного вознаграждения:

Расход
7711
Вознаграждение (отдельный субсчет по операциям РЕПО).

Параграф 6. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в производные финансовые инструменты, и производных финансовых инструментов, принятых на основании кастодиального договора

      261. При размещении активов, принятых на основании кастодиального договора, в производные финансовые инструменты на сумму выплаченных денег (премии по опциону) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7706
Производные финансовые инструменты.

      262. При проведении переоценки по справедливой стоимости производного финансового инструмента осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении справедливой стоимости производного финансового инструмента:

Приход
7706
Производные финансовые инструменты;

      2) при понижении справедливой стоимости производного финансового инструмента:

Расход
7706
Производные финансовые инструменты.

      263. В случае если условиями заключенной сделки с производным финансовым инструментом предусмотрены начисление и выплата вознаграждения, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при начислении доходов в виде вознаграждения:

Приход
7711
Вознаграждение;

      расходов в виде вознаграждения:

Расход
7711
Вознаграждение;

      2) при получении доходов в виде вознаграждения:

Расход
7711
Вознаграждение;

      расходов в виде вознаграждения:

Приход
7711
Вознаграждение.

      264. При переоценке требований и/или обязательств по производному финансовому инструменту, принятому на основании кастодиального договора или приобретенному за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, выраженному в иностранной валюте, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении рыночного курса обмена валют:

Приход
7706
Производные финансовые инструменты;

      2) при понижении рыночного курса обмена валют:

Расход
7706
Производные финансовые инструменты.

      265. На дату валютирования (закрытия) производного финансового инструмента осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7706
Производные финансовые инструменты.

Параграф 7. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в уставный капитал юридических лиц

      266. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в уставный капитал юридического лица, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7707
Инвестиции в капитал.

      267. При продаже доли участия в уставном капитале юридического лица осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7707
Инвестиции в капитал.

Параграф 8. Учет денег, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в основные средства

      268. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, в основные средства осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7708
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.

      269. При переоценке по справедливой стоимости основных средств, приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму положительной разницы:

Приход
7708
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства;

      2) на сумму отрицательной разницы:

Расход
7708
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.

      270. При продаже основных средств, приобретенных за счет денег, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7708
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.

Параграф 9. Учет активов, изъятых в соответствии с кастодиальным договором

      271. При изъятии клиентом активов в соответствии с кастодиальным договором и (или) прекращении его действия осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7701
Ценные бумаги
 
7702
Вклады в других банках
 
7703
Аффинированные драгоценные металлы
 
7704
Операции "обратное РЕПО"
 
7705
Операции "РЕПО"
 
7706
Производные финансовые инструменты
 
7707
Инвестиции в капитал
 
7708
Инвестиции в здания, машины, оборудование, транспортные и другие основные средства.

Глава 16. Бухгалтерский учет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора

Параграф 1. Учет пенсионных взносов, а также выплат и переводов пенсионных накоплений в единый накопительный пенсионный фонд и другие добровольные накопительные пенсионные фонды

      272. При поступлении пенсионных взносов вкладчиков на банковский инвестиционный счет добровольного накопительного пенсионного фонда осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков
Кт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (банковский инвестиционный счет).

      273. При осуществлении переводов пенсионных накоплений в единый накопительный пенсионный фонд, добровольные накопительные пенсионные фонды и банки, обслуживающие получателей пенсионных выплат, с банковского счета пенсионных выплат добровольного накопительного пенсионного фонда, в соответствии с кастодиальным договором осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) по переводу суммы с банковского инвестиционного счета добровольного накопительного пенсионного фонда на банковский счет пенсионных выплат добровольного накопительного пенсионного фонда:

Дт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (банковский инвестиционный счет)
Кт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (банковский счет пенсионных выплат);

      2) по переводу суммы на счет банка, обслуживающего получателя пенсионных выплат:

Дт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (банковский счет пенсионных выплат).
Кт
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2013
Корреспондентские счета других банков.

      274. При возврате сумм, поступивших на банковский инвестиционный счет добровольного накопительного пенсионного фонда и признанных ошибочно зачисленными, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров (банковский счет пенсионных выплат)
Кт
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2011
Корреспондентские счета Национального Банка Республики Казахстан
 
2013
Корреспондентские счета других банков.

      275. При размещении денег, принятых на основании кастодиального договора, получении инвестиционного дохода (расхода) и совершении иных операций с пенсионными активами, помимо бухгалтерских записей, предусмотренных настоящей Инструкцией, осуществляются бухгалтерские записи по дебету и (или) кредиту балансовых счетов 1051 "Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан", 1052 "Корреспондентские счета в других банках", 2011 "Корреспондентские счета Национального Банка Республики Казахстан", 2013 "Корреспондентские счета других банков" и кредиту и (или) дебету балансового счета 2202 "Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров" соответственно.

Параграф 2. Учет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора и размещенных в ценные бумаги

      276. При размещении пенсионных активов добровольного накопительного пенсионного фонда и пенсионных активов единого накопительного пенсионного фонда, находящихся в доверительном управлении у организации, осуществляющей управление инвестиционным портфелем, принятых на основании кастодиального договора, в ценные бумаги осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму приобретения ценных бумаг:

Приход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
7407
Прочие пенсионные активы;

      на сумму приобретенного вознаграждения (купона):

Приход
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы.

      277. При зачислении на банковский инвестиционный счет добровольного накопительного пенсионного фонда суммы пени, начисленной за несвоевременное размещение пенсионных активов, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2012
Корреспондентские счета иностранных центральных банков
 
2013
Корреспондентские счета других банков
 
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров" (банковский инвестиционный счет).

      278. При начислении вознаграждения и/или дивидендов по ценным бумагам, приобретенным за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7408
"Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы"
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
 
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.

      279. При проведении переоценки стоимости ценных бумаг, оцениваемых по справедливой стоимости, приобретенных за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости ценных бумаг над их учетной стоимостью:

Приход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
 
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
 
7407
Прочие пенсионные активы;

      2) при превышении учетной стоимости ценных бумаг над их справедливой стоимостью:

Расход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
 
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
 
7407
Прочие пенсионные активы.

      280. В случае если стоимость ценных бумаг, приобретенных за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, выражена в иностранной валюте, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении рыночного курса обмена валют:

Приход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
 
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
 
7407
Прочие пенсионные активы
 
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
 
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.

      4) при понижении рыночного курса обмена валют:

Расход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
 
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
 
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
 
7407
Прочие пенсионные активы
 
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
 
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.

      281. В день выплаты эмитентом вознаграждения и/или дивидендов по ценным бумагам, приобретенным за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, на сумму вознаграждения и дивидендов осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
 
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы;

      на сумму приобретенного вознаграждения (купона):

Расход
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы

      282. На каждую отчетную дату банк проводит тест на обесценение ценных бумаг, оцениваемых по амортизированной стоимости, и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
      1) при признании убытка от обесценения ценных бумаг:

Расход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы;

      2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения ценных бумаг:

Приход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы.

      283. В день погашения или продажи ценных бумаг, приобретенных за счет пенсионных активов, принятых на основании кастодиального договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Расход
7401
Краткосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7403
Долгосрочные государственные ценные бумаги Республики Казахстан
7404
Негосударственные эмиссионные ценные бумаги, включенные в официальный список Казахстанской фондовой биржи
7405
Ценные бумаги международных финансовых организаций
7407
"Прочие пенсионные активы";

      на сумму начисленного вознаграждения по ценным бумагам:

Расход
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы
 
7413
Начисленное вознаграждение по прочим финансовым активам, в которые размещены пенсионные активы;

      на сумму приобретенного вознаграждения:

Расход
7408
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по краткосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7409
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по долгосрочным государственным ценным бумагам Республики Казахстан, в которые размещены пенсионные активы
 
7410
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по негосударственным эмиссионным ценным бумагам, включенным в официальный список Казахстанской фондовой биржи, в которые размещены пенсионные активы
 
7411
Начисленное вознаграждение (купон, дисконт/премия) по ценным бумагам международных финансовых организаций, в которые размещены пенсионные активы.

Параграф 3. Учет операций с пенсионными активами, размещенными во вклады в банках и Национальном Банке Республики Казахстан

      284. При размещении пенсионных активов добровольного накопительного пенсионного фонда и пенсионных активов единого накопительного пенсионного фонда, находящихся в доверительном управлении у организации, осуществляющей управление инвестиционным портфелем во вклады в банках и Национальном Банке Республики Казахстан на сумму вклада с учетом затрат по сделке осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7406
Вклады в других банках.

      285. При начислении вознаграждения по размещенному вкладу в банках и Национальном Банке Республики Казахстан, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.

      286. В случае если вклад в банках и Национальном Банке Республики Казахстан размещен в иностранной валюте, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при повышении рыночного курса обмена валют:

Приход
7406
Вклады в других банках
 
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы;

      2) при понижении рыночного курса обмена валют:

Расход
7406
Вклады в других банках
 
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.

      287. При поступлении вознаграждения по размещенному вкладу в банках и Национальном Банке Республики Казахстан, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Расход
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.

      288. На каждую отчетную дату банк проводит тест на обесценение вкладов и осуществляет следующие бухгалтерские записи:
      1) при признании убытка от обесценения вкладов:

Расход
7406
Вклады в других банках
 
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы;

      2) при восстановлении ранее признанного убытка от обесценения вкладов:

Приход
7406
Вклады в других банках
 
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы;

      289. При возврате пенсионных активов, размещенных во вклады в банках и Национальном Банке Республики Казахстан, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму вклада:

Расход
7406
Вклады в других банках;

      2) на сумму вознаграждения:

Расход
7412
Начисленное вознаграждение по вкладам в других банках, в которые размещены пенсионные активы.

Параграф 4. Учет доходов и расходов от кастодиальной деятельности

      290. В соответствии с кастодиальным договором, заключенным между добровольным накопительным пенсионным фондом и банком-кастодианом, в сроки, определенные учетной политикой банка-кастодиана, производится начисление сумм вознаграждения (доходов) за кастодиальное обслуживание добровольного накопительного пенсионного фонда, а также начисление сумм комиссионных расходов по переводам денег и других расходов и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1819
Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг
Кт
4609
Комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг.

      291. В соответствии с кастодиальным договором, заключенным между единым накопительным пенсионным фондом, управляющим инвестиционным портфелем и банком-кастодианом, в сроки, определенные учетной политикой банка-кастодиана, производится начисление сумм вознаграждения (доходов) за кастодиальное обслуживание управляющего инвестиционным портфелем, а также начисление сумм комиссионных расходов по переводам денег и других расходов и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1819
Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг
Кт
4609
Комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;

      292. При оплате услуг профессиональных участников рынка ценных бумаг и других понесенных расходов, подлежащих возмещению управляющим инвестиционным портфелем, добровольным накопительным пенсионным фондом в соответствии с кастодиальным договором осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      293. При возмещении и оплате управляющим инвестиционным портфелем, добровольным накопительным пенсионным фондом расходов, произведенных банком-кастодианом, подлежащих возмещению в соответствии с кастодиальным договором, а также оплате начисленных сумм комиссионного вознаграждения банка-кастодиана, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров
Кт
1819
Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг
 
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности.

      294. При задержке управляющим инвестиционным портфелем, добровольным накопительным пенсионным фондом платежей по начисленному вознаграждению осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      на сумму начисленного, но непогашенного вознаграждения за предоставленные добровольному накопительному пенсионному фонду услуги на основании кастодиального договора:

Дт
1839
Просроченные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг
Кт
1819
Начисленные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности;

      на сумму неустойки (штрафа, пени):

Дт
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности
Кт
4900
Неустойка (штраф, пеня).

      295. При погашении начисленного просроченного вознаграждения за оказанные управляющему инвестиционным портфелем, добровольному накопительному пенсионному фонду услуги на основании кастодиального договора, а также начисленной суммы неустойки (штрафа, пени) осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму начисленного просроченного вознаграждения:

Дт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров
Кт
1839
Просроченные комиссионные доходы по профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг;

      2) на сумму неустойки (штрафа, пени):

Дт
2202
Неинвестированные остатки на текущих счетах, предназначенных для учета денег клиентов на условиях кастодиальных договоров
Кт
1860
Прочие дебиторы по банковской деятельности.

Глава 17. Бухгалтерский учет иных активов, принятых на основании кастодиального договора

      296. В случае, если кастодиальным договором не предусмотрено оказание услуг банка по ведению бухгалтерского учета активов, переданных на основании кастодиального договора, учет данных активов осуществляется по номинальной стоимости или условной единице на счете № 7363 "Активы клиентов, находящиеся на кастодиальном обслуживании".
      297. В случае если условиями кастодиального договора предусмотрено ведение бухгалтерского учета активов, принятых на основании кастодиального договора, бухгалтерский учет осуществляется в порядке, предусмотренном главой 11 настоящей Инструкции.

Глава 18. Бухгалтерский учет исламским банком операций по инвестиционным депозитам

Параграф 1. Учет операций по инвестиционному депозиту

      298. При приеме банком инвестиционного депозита от физического или юридического лица по договору об инвестиционном депозите на сумму денег, принятых по договору инвестиционного депозита, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на балансовых счетах:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц;

      в случае объединения денег клиентов:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
Кт
2245
Инвестиционные депозиты;

      2) на внебалансовых счетах:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7831
Обязательство по инвестиционному депозиту.

      299. При использовании банком денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
2245
Инвестиционные депозиты
Кт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      300. При поступлении в банк денег от активов, приобретенных в результате инвестирования инвестиционного депозита, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
 2245
Инвестиционные депозиты

Параграф 2. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, размещенных в аффинированные драгоценные металлы

      301. При размещении денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, в аффинированные драгоценные металлы с открытием металлического счета, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7802
Аффинированные драгоценные металлы
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов.

      302. При проведении переоценки по справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при превышении справедливой стоимости аффинированных драгоценных металлов над их учетной стоимостью:

Дт
7802
Аффинированные драгоценные металлы
Кт
7868
Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости;

      2) при превышении учетной стоимости аффинированных драгоценных металлов над их справедливой стоимостью:

Дт
7887
Расходы от переоценки активов по справедливой стоимости
Кт
7802
Аффинированные драгоценные металлы.

      303. При начислении вознаграждения по металлическому счету в соответствии с договором металлического счета осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7807
Вознаграждение
Кт
7862
Доходы в виде вознаграждения.

      304. При получении начисленного вознаграждения по металлическому счету осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7807
Вознаграждение.

      305. При продаже аффинированных драгоценных металлов осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на стоимость аффинированных драгоценных металлов:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7802
Аффинированные драгоценные металлы;

      2) при возникновении положительной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7863
Доходы от купли-продажи активов;

      3) при возникновении отрицательной разницы между ценой продажи аффинированных драгоценных металлов и их учетной стоимостью:

Дт
7883
Расходы от купли-продажи активов
Кт
7802
Аффинированные драгоценные металлы.

Параграф 3. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, размещенных в исламских ценных бумагах

      306. При размещении денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, в исламские ценные бумаги, на стоимость приобретения с учетом затрат по сделке осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на чистую стоимость приобретенных исламских ценных бумаг (на сумму, не превышающую номинальную стоимость):

Дт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета номинальной стоимости ценной бумаги)
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов;

      2) на сумму премии, включающую затраты, связанные с приобретением исламских ценных бумаг:

Дт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета премии по ценной бумаге)
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов;

      3) на сумму дисконта:

Дт
7804
Исламские ценные бумаги
Кт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета дисконта по ценной бумаге).

      307. При амортизации премии или дисконта по приобретенным исламским ценным бумагам осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму амортизации премии:

Дт
7884
Расходы по амортизации премии
Кт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета премии по ценной бумаге);

      2) на сумму амортизации дисконта:

Дт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета дисконта по ценной бумаге)
Кт
7865
Доходы по амортизации дисконта.

      308. При начислении причитающегося дохода по исламским ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7807
Вознаграждение
Кт
7862
Доходы в виде вознаграждения.

      При получении дохода по исламским ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7807
Вознаграждение.

      309. При осуществлении переоценки приобретенных исламских ценных бумаг по справедливой стоимости с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) если справедливая стоимость исламских ценных бумаг выше их учетной стоимости:

Дт
7804
Исламские ценные бумаги
Кт
7868
Доходы от переоценки активов по справедливой стоимости;

      2) если учетная стоимость исламских ценных бумаг выше их справедливой стоимости:

Дт
7887
Расходы от переоценки активов по справедливой стоимости
Кт
7804
Исламские ценные бумаги

      310. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение исламских ценных бумаг. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения по исламским ценным бумагам осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7889
Убытки от обесценения активов
Кт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков.

      311. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании обесцененных исламских ценных бумаг за счет сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7804
Исламские ценные бумаги
 
7807
Вознаграждение.

      312. В случае погашения или улучшения кредитного качества исламских ценных бумаг ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7866
Доходы от восстановления резервов (провизий).

      313. При продаже исламских ценных бумаг после начисления объявленного вознаграждения, амортизации премии (дисконта) и переоценки исламских ценных бумаг по справедливой стоимости в соответствии с пунктами 307, 308 и 309 Инструкции осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму несамортизированной премии:

Дт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета номинальной стоимости ценной бумаги)
Кт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета премии по ценной бумаге);

      2) на сумму несамортизированного дисконта:

Дт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета дисконта по ценной бумаге)
Кт
7804
Исламские ценные бумаги (отдельный субсчет для учета номинальной стоимости ценной бумаги);

      3) на стоимость исламских ценных бумаг:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7804
Исламские ценные бумаги;

      4) при возникновении положительной разницы между ценой продажи исламских ценных бумаг и их учетной стоимостью:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7863
Доходы от купли-продажи активов;

      5) при возникновении отрицательной разницы между ценой продажи исламских ценных бумаг и их учетной стоимостью:

Дт
7883
Расходы от купли-продажи активов
Кт
7804
Исламские ценные бумаги.

Параграф 4. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите и размещенных в операции по финансированию торговой деятельности в качестве торгового посредника с предоставлением коммерческого кредита

      314. При осуществлении финансирования торговой деятельности в качестве торгового посредника с предоставлением коммерческого кредита, предметом которого является готовый товар, за счет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7808
Запасы
 
7809
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства
 
7810
Строящиеся (устанавливаемые) основные средства
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов.

      При завершении изготовления товара на основании всех предоставленных отчетов изготовителем товара осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7809
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства
Кт
7810
Строящиеся (устанавливаемые) основные средства.

      315. При передаче товара клиенту по цене продажи с учетом наценки и заключении с ним договора о коммерческом кредите осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7806
Требования по операциям финансирования торговой деятельности
Кт
7808
Запасы
 
7809
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства
 
7832
Доходы будущих периодов (на сумму наценки).

      316. При отнесении на доходы суммы наценки с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7832
Доходы будущих периодов
Кт
7870
Доходы по операциям финансирования торговой деятельности.

      317. При получении платежей по договору о коммерческом кредите осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7806
Требования по операциям финансирования торговой деятельности.

      318. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований к клиентам по операциям финансирования торговой деятельности. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7889
Убытки от обесценения активов
Кт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков.

      319. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании неоплаченных требований к клиентам по операциям финансирования торговой деятельности в порядке, установленном внутренними документами банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7806
Требования по операциям финансирования торговой деятельности.

      320. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований к клиентам по операциям финансирования торговой деятельности ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7866
Доходы от восстановления резервов (провизий).

Параграф 5. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите и размещенных в операции по финансированию производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства

      321. При осуществлении финансирования производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства за счет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7805
Доли участия
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов.

      322. При начислении доходов от участия в уставных капиталах юридических лиц с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7806
Требования по операциям финансирования торговой деятельности
Кт
7864
Доход от участия в уставном капитале юридического лица.

      323. При получении доходов от участия осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7806
Требования по операциям финансирования торговой деятельности.

      324. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7889
Убытки от обесценения активов
Кт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков.

      325. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании обесцененной доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства за счет сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7805
Доли участия
 
7806
Требования по операциям финансирования торговой деятельности.

      326. В случае погашения или улучшения кредитного качества доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7866
Доходы от восстановления резервов (провизий).

      327. При продаже доли участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на стоимость доли участия:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7805
Доли участия;

      2) в случае возникновения доходов от купли-продажи доли участия:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7863
Доходы от купли-продажи активов;

      3) в случае возникновения расходов от купли-продажи доли участия:

Дт
7883
Расходы от купли-продажи активов
Кт
7805
Доли участия.

Параграф 6. Учет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите и размещенных в инвестиционную деятельность на условиях лизинга (аренды)

      328. При приобретении имущества за счет денег, принятых по договору об инвестиционном депозите, для предоставления в лизинг (аренду), осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7809
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов.

      329. При начислении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7812
Начисленные доходы по аренде
Кт
7869
Доходы в виде лизинговых (арендных) платежей.

      330. При получении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов.
Кт
7812
Начисленные доходы по аренде.

      331. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве операционной аренды приобретенное имущество амортизируется с периодичностью, предусмотренной учетной политикой, следующей бухгалтерской записью:

Дт
7888
Амортизационные отчисления по основным средствам
Кт
7809
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства.

      332. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве финансовой аренды осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при предоставлении лизингополучателю имущества в лизинг (аренду):

Дт
7811
Требования по активам, переданным в лизинг (аренду)
Кт
7809
Здания, машины, оборудование, транспортные и другие средства;

      2) дополнительно к бухгалтерской записи, предусмотренной пунктом 330 Инструкции, согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7811
Требования по активам, переданным в лизинг (аренду).

      333. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований по договору лизинга (аренды). При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения требований по договору лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7889
Убытки от обесценения активов
Кт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков.

      334. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании обесцененных требований по договору лизинга (аренды) за счет сформированных резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7812
Начисленные доходы по аренде.

      335. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований по договору лизинга (аренды) ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:

Дт
7813
Резервы (провизии) на покрытие убытков
Кт
7866
Доходы от восстановления резервов (провизий).

Параграф 7. Учет результатов использования денег, принятых по договору об инвестиционном депозите

      336. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, дохода, причитающегося клиенту, по инвестиционному депозиту в соответствии с условиями договора об инвестиционном депозите осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
7881
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по инвестиционному депозиту
Кт
7833
Начисленные расходы по инвестиционным депозитам;

      при выплате клиенту доходов по инвестиционному депозиту:

Дт
7833
Начисленные расходы по инвестиционным депозитам
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов;

      в случае если деньги клиентов были объединены:

Дт
2245
Инвестиционные депозиты
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц;

      при выплате клиентам денег:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      337. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, вознаграждения, причитающегося банку за управление деньгами клиента в соответствии с условиями договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
7881
Расходы, связанные с выплатой вознаграждения по инвестиционному депозиту
Кт
7834
Вознаграждение за управление инвестиционным депозитом;

      и одновременно:

Дт
1729
Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами
Кт
4618
Доходы за услуги по операциям с инвестиционными депозитами.

      При выплате вознаграждения, причитающегося банку за управление деньгами клиента в соответствии с условиями договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
7834
Вознаграждение за управление инвестиционным депозитом
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов;

      и одновременно:

Дт
2245
Инвестиционные депозиты
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
Кт
1729
Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами.

      338. В случае возврата инвестиционного депозита клиенту осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму возвращаемого инвестиционного депозита:

Дт
7831
Обязательства по инвестиционным депозитам
Кт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов;

      2) в случае если деньги клиентов были объединены:

Дт
2245
Инвестиционные депозиты
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц;

      3) при выплате клиентам денег:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      4) в случае использования денег банка для досрочного возврата инвестиционного депозита по требованию клиента:

Дт
1553
Расчеты с клиентами по инвестиционным депозитам
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц

      и одновременно на внебалансовых счетах на сумму уменьшения задолженности перед клиентом и признания задолженности перед банком по счету 7831 "Обязательства по инвестиционным депозитам":

Дт
7831
Обязательства по инвестиционным депозитам
Кт
7831
Обязательства по инвестиционным депозитам;

      при возмещении денег банка:

Дт
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1553
Расчеты с клиентами по инвестиционным депозитам.

      339. В случае потери банком права на вознаграждение при убыточности инвестиционного депозита (отсутствие дохода в результате использования денег, привлеченных по инвестиционному депозиту) осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
5921
Прочие расходы от банковской деятельности
Кт
1729
Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами;

      одновременно:

Дт
7834
Вознаграждение за управление инвестиционным депозитом
Кт
7871
Прочие доходы.

      340. В случае, если убытки, связанные с уменьшением стоимости активов, в которые были вложены деньги инвестиционного депозита, возникли по вине банка, дополнительно к бухгалтерским записям, предусмотренным в пункте 339 Инструкции, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
5921
Прочие расходы от банковской деятельности
Кт
2245
Инвестиционные депозиты
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц;

      и одновременно:

Дт
7801
Счет учета банком денежных средств клиентов
Кт
7871
Прочие доходы.

Глава 19. Бухгалтерский учет исламским банком операций инвестиционных депозитов соответствующих критериям признания обязательств в соответствии с Международными стандартами финансовой отчетности

      341. При приеме банком инвестиционного депозита от физического или юридического лица по договору об инвестиционном депозите на сумму денег, принятых по договору инвестиционного депозита, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
Кт
2245
Инвестиционные депозиты.

      342. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, дохода, причитающегося клиенту, по инвестиционному депозиту в соответствии с условиями договора об инвестиционном депозите осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
5238
Расходы по выплате части дохода по инвестиционному депозиту
Кт
2729
Обязательства по выплате части дохода по инвестиционным депозитам

      при выплате клиенту доходов по инвестиционному депозиту:

Дт
2729
Обязательства по выплате части дохода по инвестиционным депозитам
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      343. При начислении с периодичностью, установленной учетной политикой банка, части дохода, причитающегося банку за управление деньгами клиента в соответствии с условиями договора, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1729
Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами
Кт
4618
Доходы за услуги по операциям с инвестиционными депозитами

      и одновременно:

Дт
2245
Инвестиционные депозиты
 
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
Кт
1729
Начисленные доходы по операциям с инвестиционными депозитами.

      344. В случае возврата инвестиционного депозита клиенту осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
2245
Инвестиционные депозиты
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
 
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

Глава 20. Бухгалтерский учет исламским банком банковских заемных операций

      345. При выдаче банковского займа осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      на сумму дисконта, возникающего в связи с признанием займа по справедливой стоимости:

Дт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам
Кт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам.

      346. Договоры банковского займа отражаются на внебалансовом счете 7339 "Разные ценности и документы" по условной стоимости 1 (один) тенге следующим образом:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      347. Если в качестве обеспечения обязательств заемщика принимается залог на основании договора залога, на сумму стоимости имущества, принятого в обеспечение банковского займа (как в тенге, так и в иностранной валюте), осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Приход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог).

      348. Если в качестве обеспечения обязательств заемщика принимается гарантия, на сумму принятой гарантии осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
6075
Возможные требования по принятым гарантиям
Кт
6575
Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям.

      349. При амортизации дисконта, с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам
Кт
4312
Доходы по амортизации дисконта по займам, предоставленным другим банкам
 
4434
Доходы по амортизации дисконта по займам, предоставленным клиентам.

      350. При поступлении денег в счет погашения банковского займа осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам.

      351. При полном погашении банковского займа осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при списании стоимости предмета залога:

Расход
7250
Имущество, принятое в обеспечение (залог);

      2) при списании документов:

Расход
7339
Разные ценности и документы;

      3) при списании суммы принятой гарантии:

Дт
6575
Возможное уменьшение требований по принятым гарантиям
Кт
6075
Возможные требования по принятым гарантиям.

      352. Если при наступлении срока заемщик не погасил долг по банковскому займу, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам
Кт
1301
Займы овердрафт по корреспондентским счетам других банков
 
1302
Краткосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1303
Займы овернайт, предоставленные другим банкам
 
1304
Долгосрочные займы, предоставленные другим банкам
 
1411
Краткосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1417
Долгосрочные займы, предоставленные клиентам
 
1429
Прочие займы, предоставленные клиентам.

      353. В случае, если договором банковского займа предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени), на сумму неустойки (штрафа, пени) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1879
Начисленная неустойка (штраф, пеня)
Кт
2871
Счет благотворительных выплат.

      354. При получении суммы неустойки (штрафа, пени) по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1879
Начисленная неустойка (штраф, пеня).

      При перечислении сумм полученной неустойки (штрафа, пени) в пользу благотворительной организации осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2871
Счет благотворительных выплат
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      355. При поступлении денег в счет погашения просроченного долга по банковскому займу осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам.

      356. При создании резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения банковских займов осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5452
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
5455
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      357. При погашении или улучшении кредитного качества банковского займа уменьшаются ранее сформированные резервы (провизии) и осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.
Кт
4952
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
4955
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      358. В случае принятия банком решения о списании с баланса неоплаченного просроченного банковского займа в порядке и сроки, установленные внутренними документами банка, осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на основную сумму банковского займа в тенге:

Дт
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1306
Просроченная задолженность других банков по займам
 
1424
Просроченная задолженность клиентов по займам;

      2) на сумму несамортизированного дисконта, связанного с первоначальным признанием займа по справедливой стоимости:

Дт
1312
Дисконт по займам, предоставленным другим банкам
 
1434
Дисконт по займам, предоставленным клиентам
Кт
4312
Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента? по займам, предоставленным другим банкам
 
4434
Доходы в виде корректировки процентных доходов, признаваемых методом эффективной ставки процента, по займам, предоставленным клиентам.

      359. При погашении заемщиком задолженности по банковскому займу, списанной с баланса, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
4952
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
4955
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

Глава 21. Бухгалтерский учет исламским банком операций по финансированию торговой деятельности в качестве торгового посредника с предоставлением коммерческого кредита

      360. В случае, если условием договора о коммерческом кредите предусмотрено условие обеспечения исполнения обязательств клиента по оплате товаров залогом денег, на сумму полученных денег осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2799
Прочие предоплаты.

      361. Договор о коммерческом кредите отражается на внебалансовом счете 7339 "Разные ценности и документы" по условной стоимости 1 (один) тенге следующим образом:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      362. В случае, если предметом договора о коммерческом кредите является приобретение товаров, подлежащих изготовлению (продуктов переработки, новой движимой вещи, вновь создаваемого недвижимого имущества), осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму предоплаты, если производитель (изготовитель) товара требует немедленную частичную предоплату или полную предварительную оплату приобретаемого товара под условием поставки товара в срок, определяемый соглашением сторон (отсрочка поставки):

Дт
1799
Прочие предоплаты
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) по мере предоставления производителем (изготовителем) товара отчета о выполненных работах и оплате за производство (изготовление) товара, а также при завершении производства (изготовления) товара и на основании всех предоставленных отчетов производителем (изготовителем) товара банк производит окончательный расчет:

Дт
1651
Строящиеся (устанавливаемые) основные средства
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
 
1799
Прочие предоплаты;

      3) при завершении производства (изготовления) товара:

Дт
1602
Прочие запасы
 
1610
Долгосрочные активы, предназначенные для продажи
Кт
1651
Строящиеся (устанавливаемые) основные средства.

      363. В случае приобретения банком товара, на сумму фактической стоимости с учетом затрат, непосредственно связанных с его приобретением, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1602
Прочие запасы
 
1610
Долгосрочные активы, предназначенные для продажи"
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      364. При передаче товара клиенту в соответствии с договором о коммерческом кредите, осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
1426
Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности
Кт
1602
Прочие запасы
 
1610
Долгосрочные активы, предназначенные для продажи
 
2794
Доходы будущих периодов (на сумму наценки);

      одновременно на сумму ранее полученной предоплаты от клиента, числящейся на балансовом счете 2799 "Прочие предоплаты":

Дт
2799
Прочие предоплаты
Кт
1426
Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности.

      365. При получении платежей по договору о коммерческом кредите осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1426
Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности.

      366. При отнесении на доходы суммы наценки с периодичностью, предусмотренной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
2794
Доходы будущих периодов
Кт
4426
Доходы, связанные с получением вознаграждения по операциям финансирования торговой деятельности.

      367. Если при наступлении срока клиент не погасил долг по коммерческому кредиту, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1427
Просроченная задолженность по операциям финансирования торговой деятельности
Кт
1426
Требования к клиенту по операциям финансирования торговой деятельности.

      368. В случае, если договором о коммерческом кредите предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени), осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктами 353 и 354 Инструкции.
      369. При оплате клиентом просроченного долга по коммерческому кредиту осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1427
Просроченная задолженность по операциям финансирования торговой деятельности.

      370. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований по договору о коммерческом кредите. В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5455
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

      371. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании неоплаченных просроченных требований по договору о коммерческом кредите осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1427
Просроченная задолженность по операциям финансирования торговой деятельности.

      372. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований по договору о коммерческом кредите ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:

Дт
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4955
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

Глава 22. Бухгалтерский учет исламским банком операций по финансированию производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства

      373. При осуществлении финансирования производственной и торговой деятельности путем участия в уставных капиталах юридических лиц и (или) на условиях партнерства (далее - совместная деятельность) осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при финансировании деньгами:

Дт
1473
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках;

      2) при финансировании путем вложения основных средств банка:

Дт
1473
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность
Кт
1652
Земля, здания и сооружения
 
1653
Компьютерное оборудование
 
1654
Прочие основные средства
 
1658
Транспортные средства.

      374. На сумму участия клиента в совместной деятельности осуществляются следующие бухгалтерские записи:

Дт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      375. При начислении доходов от участия в уставных капиталах юридических лиц с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1756
Начисленные доходы по прочим операциям
Кт
4880
Доходы исламского банка от финансирования производственной и торговой деятельности.

      376. При получении доходов от участия осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
2870
Прочие транзитные счета.

      377. При распределении дохода (убытка) осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) на сумму дохода банка:

Дт
2870
Прочие транзитные счета
Кт
1756
Начисленные доходы по прочим операциям;

      2) на сумму дохода участника-клиента банка:

Дт
2870
Прочие транзитные счета
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц.

      378. В случае продажи клиентом собственной доли в проекте банку осуществляется следующая бухгалтерская запись, отражающая приобретение банком доли в проекте:

Дт
1473
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность
Кт
2203
Текущие счета юридических лиц
 
2204
Текущие счета физических лиц
 
2205
Вклады до востребования физических лиц
 
2211
Вклады до востребования юридических лиц.

      379. В случае продажи банком собственной доли в проекте клиенту осуществляется следующая бухгалтерская запись, отражающая продажу банком доли в проекте:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1473
Инвестиции исламского банка в производственную и торговую деятельность.

Глава 23. Бухгалтерский учет исламским банком инвестиционной деятельности на условиях лизинга (аренды)

      380. При приобретении банком имущества для его предоставления в лизинг (аренду) согласно договору лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1656
Основные средства, предназначенные для сдачи в аренду
Кт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках.

      381. Договор лизинга (аренды) отражается на внебалансовом счете 7339 "Разные ценности и документы" по условной стоимости 1 (один) тенге следующим образом:

Приход
7339
Разные ценности и документы.

      382. При начислении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) с периодичностью, установленной учетной политикой банка, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1771
Начисленные доходы исламского банка по инвестиционной деятельности на условиях аренды
Кт
4477
Доходы исламского банка, связанные с получением вознаграждения по инвестиционной деятельности на условиях аренды.

      383. При получении арендных платежей согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1771
Начисленные доходы исламского банка по инвестиционной деятельности на условиях аренды.

      384. Если при наступлении срока клиент (арендатор) не оплатил платеж, предусмотренный договором лизинга (аренды), осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1772
Просроченная задолженность по инвестиционной деятельности на условиях аренды
Кт
1771
Начисленные доходы исламского банка по инвестиционной деятельности на условиях аренды

      385. В случае, если договором о коммерческом кредите предусмотрено начисление неустойки (штрафа, пени), осуществляются бухгалтерские записи, предусмотренные пунктами 353 и 354 Инструкции.
      386. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве операционной аренды приобретенное имущество амортизируется с периодичностью, предусмотренной учетной политикой, следующей бухгалтерской записью:

Дт
5785
Расходы по амортизации основных средств, предназначенных для сдачи в аренду
Кт
1696
Начисленная амортизация по основным средствам, предназначенным для сдачи в аренду.

      387. При классификации заключенного договора лизинга (аренды) в целях бухгалтерского учета в качестве финансовой аренды осуществляются следующие бухгалтерские записи:
      1) при предоставлении лизингополучателю имущества в лизинг (аренду):

Дт
1305
Финансовый лизинг другим банкам
 
1420
Финансовый лизинг клиентам
Кт
1656
Основные средства, предназначенные для сдачи в аренду;

      2) дополнительно к бухгалтерской записи, предусмотренной пунктом 383 Инструкции, согласно условиям договора лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1305
Финансовый лизинг другим банкам
 
1420
Финансовый лизинг клиентам;

      3) дополнительно к бухгалтерской записи, предусмотренной пунктом 384 Инструкции, осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1309
Просроченная задолженность других банков по финансовому лизингу
 
1421
Просроченная задолженность клиентов по финансовому лизингу
Кт
1305
Финансовый лизинг другим банкам
 
1420
Финансовый лизинг клиентам.

      388. При оплате клиентом просроченного платежа по договору лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1001
Наличность в кассе
 
1051
Корреспондентский счет в Национальном Банке Республики Казахстан
 
1052
Корреспондентские счета в других банках
Кт
1772
Просроченная задолженность по инвестиционной деятельности на условиях аренды
 
1309
Просроченная задолженность других банков по финансовому лизингу
 
1421
Просроченная задолженность клиентов по финансовому лизингу.

      389. С периодичностью, установленной учетной политикой банка, но не реже отчетной даты, банк проводит тест на обесценение требований по договору лизинга (аренды). В случае создания резервов (провизий) на покрытие убытков от обесценения осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
5453
Расходы на формирование резервов (провизий) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
 
5452
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
5455
Расходы на формирование резервов (провизий) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1877
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
 
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам

      390. В случае принятия уполномоченным органом банка решения о списании неоплаченных просроченных требований по договору лизинга (аренды) осуществляется следующая бухгалтерская запись:

Дт
1877
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
 
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
1772
Просроченная задолженность по инвестиционной деятельности на условиях аренды
 
1309
Просроченная задолженность других банков по финансовому лизингу
 
1421
Просроченная задолженность клиентов по финансовому лизингу.

      391. В случае погашения или улучшения кредитного качества требований по договору лизинга (аренды) ранее сформированные резервы (провизии) на покрытие убытков от обесценения уменьшаются следующей бухгалтерской записью:

Дт
1877
Резервы (провизии) по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
 
1319
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
1428
Резервы (провизии) по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам
Кт
4953
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по дебиторской задолженности, связанной с банковской деятельностью
 
4952
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным другим банкам
 
4955
Доходы от восстановления резервов (провизий), созданных по займам и финансовому лизингу, предоставленным клиентам.

Глава 24. Заключительное положение

      392. Вопросы, не урегулированные Инструкцией, разрешаются в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности и международными стандартами финансовой отчетности.

  Приложение 2
к постановлению Председатель
Национального Банка
Республики Казахстан
от 24 декабря 2025 года № 105

Перечень утративших силу структурных элементов некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан

      1. Пункт 2 постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 марта 2017 года № 46 "О внесении изменений и дополнений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 января 2011 года № 3 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета в банках второго уровня, ипотечных организациях и акционерном обществе "Банк Развития Казахстана" и утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета исламскими банками" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15117).
      2. Пункт 2 Перечня некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения по вопросам ведения бухгалтерского учета, утвержденного постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 декабря 2019 года № 267 "О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 19843).
      3. Пункт 1 постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан от 21 сентября 2020 года № 109 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета банками второго уровня, филиалами банков-нерезидентов Республики Казахстан, акционерным обществом "Банк Развития Казахстана" и ипотечными организациями и внесении изменений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 22 сентября 2008 года № 79 "Об утверждении Типового плана счетов бухгалтерского учета для отдельных субъектов финансового рынка Республики Казахстан" и постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 1 июля 2011 года № 68 "Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета отдельными субъектами финансового рынка" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21275).
      4. Пункт 4 Перечня некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения по вопросам ведения бухгалтерского учета, утвержденного постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 17 сентября 2022 года № 81 "О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 29796).
      5. Пункт 10 Перечня некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения по вопросам ведения бухгалтерского учета и представления финансовой отчетности, утвержденного постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 19 декабря 2022 года № 122 "О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета и представления финансовой отчетности" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 31303).
      6. Пункт 3 Перечня некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения по вопросам ведения бухгалтерского учета исламскими финансовыми организациями, утвержденного постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 21 августа 2023 года № 63 "О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета исламскими финансовыми организациями" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 33384).
      7. Пункт 10 Перечня некоторых постановлений Правления Национального Банка Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения по вопросам ведения бухгалтерского учета и представления финансовой отчетности, утвержденного постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 ноября 2023 года № 87 "О внесении изменений и дополнений в некоторые постановления Правления Национального Банка Республики Казахстан по вопросам ведения бухгалтерского учета и представления финансовой отчетности" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 33720).

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп тану туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2025 жылғы 24 желтоқсандағы № 105 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2025 жылғы 26 желтоқсанда № 37684 болып тіркелді

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Қолданысқа енгізілу тәртібін 5-тармақтан қараңыз.

      Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. Осы қаулыға 1-қосымшаға сәйкес Бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесі (бұдан әрі – Тізбе) бекітілсін.

      2. Осы қаулыға 2-қосымшаға сәйкес тізбе бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп танылсын.

      3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Бухгалтерлік есеп департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

      3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

      5. Осы қаулы 2026 жылғы 1 сәуірден бастап қолданысқа енгізілетін Тізбенің 3-тармағының жиырма жетінші, отыз алтыншы, отыз жетінші, сексен бесінші, бір жүз екінші, бір жүз үшінші, бір жүз төртінші, бір жүз бесінші, бір жүз алтыншы абзацтарын қоспағанда, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің Төрағасы 		Т. Сулейменов

      КЕЛІСІЛДІ

      Қазақстан Республикасы

      Қаржы министрлігі

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің Төрағасы
2025 жылғы 24 желтоқсандағы
№ 105 Қаулыға 1-қосымша

Бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесі

      1. "Екінші деңгейдегі банктердің және Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының сенімгерлік операциялар мен кастодиандық қызметті бухгалтерлік есепке алуды жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 30 қарашадағы № 134 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №5089 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

      "Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы";

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Қоса беріліп отырған Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.".

      көрсетілген қаулымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердің және Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының сенімгерлік операциялар мен кастодиандық қызметті бухгалтерлік есепке алуды жүргізуі жөніндегі нұсқаулық осы бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесіне қосымшаға сәйкес редакцияда жазылсын.

      2. "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №5348 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шоттар жоспары) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – жинақтаушы зейнетақы қорлары), банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың (ипотекалық ұйымдарды және бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғаларды қоспағанда), Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, сақтандыру брокерлерінің, сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның қаржылық есептілік элементтерін топтастыру және қаржылық есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық мәнде ағымдағы көрсетуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасы бейрезидент - сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйымдар) бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін топтастыру және бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық мәнде ағымдағы көрсетуге арналған.";

      2-тарауда:

      1-параграфта:

      1030-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1040-шотпен толықтырылсын:

"1040

Корреспонденттік шоттардағы ақшалай қаражат";

      3-параграфта:

      3050 06-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3050 07-шотпен толықтырылсын:

"3050 07

"Кері РЕПО" операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме";

      3380 02-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3380 03-шотпен толықтырылсын:

"3380 03

"Кері РЕПО" операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме";

      3-тарауда:

      1-параграфта:

      1030-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1040-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "1040 "Корреспонденттік шоттардағы ақшалай қаражат" (актив).

      Мақсаты: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде, корреспондент-банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған корреспонденттік шоттардағы ақша сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде, корреспондент-банкте және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған корреспонденттік шотқа түскен ақша сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде, корреспондент-банкте және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған корреспонденттік шоттан ақша сомасын есептен шығару жазылады.";

      1060 01-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "1060 01 "Басқа да ақшалай қаражат" (актив).

      Мақсаты: №№ 1010, 1020, 1030, 1040 және 1050 баланстық шоттарында есепке алынбаған ұлттық және шетел валюталарындағы басқа да ақшалай қаражат сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша уақытша және кездейсоқ сипаты бар, туындаған сәтте басқа баланстық шоттар бойынша жүргізілмейтін ақша сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша есептен шығару кезіндегі ақша сомасы жазылады.";

      3050 06-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3050 07-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "3050 07 "Кері РЕПО" операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме.

      Мақсаты: "Кері РЕПО" операциясы бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданған, сатылған бағалы қағаздарды қайтару бойынша әділ құны бойынша бағаланатын міндеттеме сомаcын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша "кері РЕПО" операциясы бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданған, сатылған бағалы қағаздарды қайтару бойынша әділ құны бойынша бағаланатын міндеттеме сомасы, міндеттеменің әділ құнын теріс қайта бағалау жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша "кері РЕПО" операциясы бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданған, сатылған бағалы қағаздарды қайтару бойынша әділ құны бойынша бағаланатын міндеттемені есептен шығару, міндеттеменің әділ құнын оң қайта бағалау жазылады.";

      3380 02-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 3380 03-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "3380 03 "Кері РЕПО" операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме.

      Мақсаты: Ұйымның "кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған, бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме сомаcын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша "кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған, бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша "кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған, бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме сомасын есептен шығару жазылады.".

      3. "Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктердің филиалдарындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6793 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктердің филиалдарындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:

      1-тарауда:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктердің филиалдарындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шот жоспары) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, ипотекалық ұйымдардың, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғалардың қаржылық есептілік элементтерін топтастыруы және құндық көрсеткішпен ағымдағы көрсетуі және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктері филиалдарының бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін ағымдағы көрсетуі үшін арналған.";

      8-тармақта:

      2790-шоттар тобының атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"2790

Берешек пен кірісті алдын ала төлеу";

      9-тармақта:

      3000-шоттар тобының атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"3000

Жарғылық капитал және сатып алынған акциялар";

      2-тарауда:

      1-параграфта:

      1267-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;

      1861-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1862-шотпен толықтырылсын:

"1862

Кепілдік жарналары, қамтамасыз ету төлемдері";

      2-параграфта:

      2052-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 2053-шотпен толықтырылсын:

"2053

Басқа банктерден бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар";

      2054-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"2054

Басқа банктерден бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар";

      2131-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;

      2202-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық";

      2240-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;

      2242-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"2242

Номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық";

      2306-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"2306

Сатып алынған бағалы қағаздар";

      2707-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;

      2790 және 2792-шоттарының атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"2790

Берешек пен кірісті алдын ала төлеу

2792

Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем";

      2865-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 2866-шотпен толықтырылсын:

"2866

Клиенттің мәмілелері бойынша міндеттемелер";

      3-параграфта3000-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"3000

Жарғылық капитал және сатып алынған акциялар";

      4-параграфта:

      4267-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;

      4456-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 4458-шотпен толықтырылсын:

"4458

Шығарылған бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздардың құнын түзету түріндегі кіріс";

      5-параграфта:

      5229-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;

      5309-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 5311-шотпен толықтырылсын:

"5311

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс";

      5754-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:

"5754

Арнайы қорларға, оның ішінде "Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры" акционерлік қоғамына, "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры" акционерлік қоғамының кепілдік қорына төлемдер, алымдар, жарналар түріндегі шығыс";

      7-параграфта:

      7250-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 7260-шотпен толықтырылсын:

"7260

ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін клиенттердің басқа да активтері";

      7500, 7535, 7536, 7542, 7543 және 7544-шоттардың атаулары мынадай редакцияда жазылсын:

"7500

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар

7535

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар

7536

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыздар

7542

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша есептелген сыйақы

7543

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

7544

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы";

      3-тарауда:

      1-параграфта:

      1267-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;

      1861-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1862-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "1862. Кепілдік жарналары, қамтамасыз ету төлемдері (актив).

      Шоттың мақсаты: Қатысу, мүшелік, есеп айырысуды қамтамасыз ету және міндеттемелерге кепілдік беру мақсатында халықаралық төлем жүйелеріне, биржаларға, клирингтік алаңдарға және өзге де ұйымдарға аударылатын жарналар, төлемдер түріндегі банктің ақша сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша кепілдік жарналары мен қамтамасыз ету төлемдері ретінде берілген банктің және ипотекалық ұйымның ақша сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша кепілдік жарналары, қамтамасыз ету төлемдері ретінде берілген банктің және ипотекалық ұйымның ақша сомасын есептен шығару жазылады.";

      2052-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 2053-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "2053. Басқа банктерден бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар (пассив).

      Шоттың мақсаты: Басқа банктерден қоса алғанда бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша басқа банктен жылдың бір айына дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасы оларды өтеу кезінде есептен шығарылады.";

      2054-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2054. Басқа банктерден бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар (пассив).

      Шоттың мақсаты: Басқа банктерден бір айдан бастап қоса алғанда бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша басқа банктен бір айдан бастап бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша бір айдан бастап бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасын оларды өтеу кезінде есептен шығару жазылады.";

      2131-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;

      2202-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2202. Кастодиандық шарттардың талаптарында клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (пассив).

      Шоттың мақсаты: Банктер кастодиандық шарттардың талаптарында қабылдаған клиенттердің, инвестициялық портфелді басқарушылардың, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған ақша қалдығын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша кастодиан-банктер ашқан клиенттердің, инвестициялық портфельді басқарушылардың, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттарға келіп түскен, банктер кастодиандық шарт талаптарында қабылдаған ақша сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша клиенттердің, инвестициялық портфелді басқарушылардың, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардан келіп түскен ақша сомасын кастодиандық шарт талаптарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мақсаты бойынша есептен шығару жазылады.";

      2240-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;

      2242-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2242. Номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (пассив).

      Шоттың мақсаты: Номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер банктік қызмет көрсету және (немесе) номиналды ұстау шартарының және (немесе) кастодиандық шарттардың талаптарында ашқан ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған ақша қалдығын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттарға түскен ақша сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттардан түскен ақша сомасы шарттың талаптарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мақсаты бойынша есептен шығарылады.";

      2306-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2306. Сатып алынған бағалы қағаздар (контрпассив).

      Шоттың мақсаты: Ұстаушылардан сатып алынған бағалы қағаздардың номиналды құнын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша ұстаушылардан сатып алынған бағалы қағаздардың номиналды құны жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды басқа ұстаушыларға сатқан не оларды жойған кезде олардың номиналды құнын есептен шығару жазылады.";

      2707-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;

      2792-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2792. Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем.

      Шоттың мақсаты: Болашақ кезеңге жататын берілген қарыздар бойынша алдын ала төленген сыйақы мен негізгі борыш сомасын және банктік қарыз шартында айқындалған өзге де соманы есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша болашақ кезеңге жататын берілген қарыздар бойынша алдын ала төленген сыйақы мен негізгі борыш сомасы және банктік қарыз шартында айқындалған өзге де сома жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша болашақ кезеңге жататын берілген қарыздар бойынша алдын ала төленген сыйақы мен негізгі борыш сомасы және банктік қарыз шартында айқындалған өзге де сома есептен шығарылады.";

      2865-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 2866-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "2866. Клиенттің мәмілелері бойынша міндеттемелер (пассив).

      Шоттың мақсаты: Клиенттердің мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жататын мәмілелері бойынша және (немесе) мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жатпайтын, бірақ клиенттің мәміле жасау сәті мен мәмілені немесе мәміле нысанасын мемлекеттік немесе өзге тіркеу сәті арасындағы кезеңге кейіннен мәміле нысанасын тіркеу көзделетін мәмілелері бойынша банктің клиенттер алдындағы міндеттемелер сомасын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша клиенттердің мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жататын мәмілелері бойынша және (немесе) мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жатпайтын, бірақ клиенттің мәміле жасау сәті мен мәмілені немесе мәміле нысанасын мемлекеттік немесе өзге тіркеу сәті арасындағы кезеңге кейіннен мәміле нысанасын тіркеу көзделетін мәмілелері бойынша банктің клиенттер алдындағы міндеттемелер сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша клиенттердің мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жататын мәмілелері бойынша және (немесе) мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жатпайтын, бірақ клиенттің мәміле жасау сәті мен мәмілені немесе мәміле нысанасын мемлекеттік немесе өзге тіркеу сәті арасындағы кезеңге кейіннен мәміле нысанасын тіркеу көзделетін мәмілелері бойынша банктің клиенттер алдындағы міндеттемелер сомасын есептен шығару жазылады.";

      4267-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;

      4456-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 4458-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "4458. Шығарылған бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі кіріс.

      Шоттың мақсаты: Қаржылық міндеттемені бастапқы тану сәтінде пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша шығарылған бағалы қағаздарды түзету түріндегі соманы есепке алуға арналған кіріс сомасын есепке алу.

      Шоттың кредиті бойынша қаржылық міндеттемені бастапқы тану сәтінде пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша шығарылған бағалы қағаздарды түзету түріндегі соманы есепке алуға арналған кіріс сомасы жазылады.

      Шоттың дебеті бойынша кіріс сомасын № 4999 баланстық шотқа есептен шығару жазылады.";

      5229-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;

      5309-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 5311-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "5311. Амортизацияланған құны бойынша ескерілетін бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс.

      Шоттың мақсаты: амортизацияланған құны бойынша ескерілетін бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша амортизацияланған құны бойынша ескерілетін бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша жұмсалған шығыс сомасын № 4999 баланстық шотқа есептен шығару жазылады.";

      5754-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "5754. Арнайы қорларға, оның ішінде "Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры" акционерлік қоғамына, "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры" акционерлік қоғамының кепілдік қорына төлемдер, алымдар, жарналар түріндегі шығыс.

      Шоттың мақсаты: Арнайы қорларға төлемдерді, алымдарды, жарналарды, оның ішінде "Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры" акционерлік қоғамына міндетті күнтізбелік, қосымша және төтенше жарналарды, "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры" акционерлік қоғамының кепілдік қорына жарналарды жүзеге асыру бойынша шығыс сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша арнайы қорларға төлемдерді, алымдарды, жарналарды, оның ішінде "Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры" акционерлік қоғамына міндетті күнтізбелік, қосымша және төтенше жарналарды, "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры" акционерлік қоғамының кепілдік қорына жарналарды жүзеге асыру бойынша шығыс сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша жұмсалған шығыс сомасын № 4999 баланстық шотқа есептен шығару жазылады.";

      7250-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "7250. Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.

      Шоттың мақсаты: Болашақта түсетін мүлікті қоса алғанда, клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің (ақшаны қоспағанда) құнын есепке алу.

      Шоттың кірісі бойынша кепіл туралы шарт жасау кезінде болған және (немесе) банктің ішкі құжаттарында белгіленген кезеңділікпен, болашақта түсетін мүлікті қоса алғанда, клиенттің міндеттемесін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің (ақшаны қоспағанда) құны жазылады, шоттың кірісі бойынша қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің құнын оң қайта бағалау жүргізіледі.

      Шоттың шығысы бойынша ішкі құжаттарда белгіленген кезеңділікпен болашақта түсетін мүлікті қоса алғанда, қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің құнын теріс қайта бағалау немесе қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлікті есептен шығару, сондай-ақ клиент міндеттемелерді орындамаған жағдайда, оларды клиентке қайтару немесе кепілге салынған мүлікті сату кезінде жүргізіледі.";

      7250-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 7260-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:

      "7260. Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтері.

      Шоттың мақсаты: Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтерінің сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтерінің сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтерінің сомасы оларды есептен шығару кезінде есептен шығарылады.";

      7535, 7536, 7542, 7543 және 7544-шоттардың атаулары мен сипаттамалары мынадай редакцияда жазылсын:

      "7535. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар (актив).

      Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар сомасын оларды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде есептен шығару жазылады.

      7536. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыздар (актив).

      Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыздар сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыздар сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыз сомасын оларды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде есептен шығару жазылады.

      7542. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша есептелген сыйақы (актив).

      Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша сыйақы сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша сыйақы сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша қарыздарды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде қарыздар бойынша сыйақыны есептен шығару жазылады.

      7543. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) (актив).

      Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша төленген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша төленген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша төленген айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын есептен шығару жазылады.

      7544. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы (актив).

      Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақыны оларды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде есептен шығару жазылады.".

      4. "Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №7121 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Нұсқаулық "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді.";

      23-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "23. Ұйым айналысқа шығарған борыштық бағалы қағаздарды орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) орналастырылған борыштық бағалы қағаздардың таза құнына (оның номиналдық құнынан аспайтын сомаға):

Дт

1030

Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат

Кт

4030 07

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

1030

Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат

Кт

4030 09

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) дисконт (жеңілдік) сомасына:

Дт

4030 08

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4030 09

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар.".

      5. "Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорлары жүзеге асыратын зейнетақы активтерімен, нысаналы активтермен және нысаналы жинақтармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 69 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №7118 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорлары жүзеге асыратын зейнетақы активтерімен, нысаналы активтермен және нысаналы жинақтармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықта:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Нұсқаулық "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, "Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету" қаржылық есептілік стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 26 шілдедегі № 195 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8765 болып тіркелген) бекітілген "Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету" қаржылық есептілік стандартына (бұдан әрі – Стандарт), халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді және онда бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорлары (бұдан әрі – Қор) жүзеге асыратын зейнетақы активтерімен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу нақтыланады.";

      85-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "85. Инвестициялық кірісті қалыптастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бар кіріс сомасына:

Дт

6110 01

Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


6110 03

Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт амортизациясына байланысты кіріс


6110 04

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


6110 05

Орналастырылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша кіріс


6110 29

Талап етілгенге дейінгі салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


6110 30

Мерзімді салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


6110 31

Шартты салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


6110 34

Сыйақы алуға байланысты басқа да кіріс


6110 35

Жинақ салымдары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


6110 63

Теріс комиссиялық сыйақыны өтеу


6110 64

Сыртқы басқарудағы активтер бойынша кіріс


6150 01

Өзгерістері пайда немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен кіріс


6240 02

Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған салымдар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс


6240 62

Амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс


6250 02

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс


6280 01

Аффинирленген бағалы металдарды сатудан кіріс


6280 05

Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кіріс


6280 07

Басқа да кіріс


6280 09

Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс


6290 09

Фьючерс мәмілелері бойынша кіріс


6290 10

Форвард мәмілелері бойынша кіріс


6290 11

Опцион мәмілелері бойынша кіріс


6290 13

Своп мәмілелері бойынша кіріс

Кт

5610

Есепті жылғы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян);

      2) бар шығыс сомасына:

Дт

5610

Есепті жылғы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян)

Кт

7310 02

Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс


7310 04

Бағалы қағаздармен РЕПО операциялары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


7310 10

Орналастырылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс


7310 25

Сыйақы төлеуге байланысты басқа да шығыс


7430 02

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс


7440 02

Орналастырылған салымдар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру бойынша шығыс


7440 61

Амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) құру бойынша шығыс


7440 62

Сыртқы басқарудағы активтер бойынша шығыс


7470 01

Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құны


7470 03

Өзгерістері пайда немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен шығыс


7470 07

Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан шығыс


7470 10

Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан шығыс


7470 27

Басқа да комиссиялық шығыс


7470 81

Қор биржасының қызметтері үшін комиссиялық шығыс


7470 82

Брокерлік және дилерлік қызмет бойынша комиссиялық шығыс


7480 09

Фьючерс мәмілелері бойынша шығыс


7480 10

Форвард мәмілелері бойынша шығыс


7480 11

Опцион мәмілелері бойынша шығыс


7480 13

Своп мәмілелері бойынша шығыс.";

      мынадай мазмұндағы 93-1-тармақпен толықтырылсын:

      "93-1. Номиналды кірістілік көрсеткіші мен кірістіліктің ең төменгі мәні арасындағы теріс айырманы өтеу бойынша кірісті бөлу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6240 63

Номиналды кірістілік көрсеткіші мен кірістіліктің ең төменгі мәні арасындағы теріс айырманы өтеу бойынша кіріс

Кт

5610

Есепті жылғы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян).".

      6. "Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 24 тамыздағы № 270 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7978 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидаларында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы заң) 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және онда қаржы ұйымдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйымдар) бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру тәртібі айқындалады.".

      7. "Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 28 маусымдағы № 149 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8596 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі – Нұсқаулық) "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Сақтандыру қызметі туралы заң) 52-3-бабына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді және онда сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының (бұдан әрі – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары) бухгалтерлік есепті жүргізуін нақтылайды.";

      119-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2) төлеуге жататын ақшаның туындаған сақтандыру шығыны бойынша қалыптасқан міндеттеме сомасынан асып кеткен сомасына

Дт

3390 17

Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер


7470 41

Төлем бойынша сақтандыру шығысы


7470 42

Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс

Кт

3390 43

Қайта сақтанушылармен есеп айырысу


3390 44

Сақтанушылармен есеп айырысу;

      және бір мезгілде:

Дт

7470 41

Төлем бойынша сақтандыру шығысы


7470 42

Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс

Кт

7470 40

Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметіне байланысты шығыс;";

      126 және 127-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "126. Қайта сақтандыру активін қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қалыптастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

Кт

6280 56

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активін қалыптастырудан кіріс.

      127. Қайта сақтандыру активін қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша азайтудан шығысты тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7470 33

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайту бойынша шығыс

Кт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі.";

      128-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2) қайта сақтандыру ұйымына қойылатын талаптар сомасына:

Дт

1280 46

Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар

Кт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;";

      143 және 144-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "143. Қайта сақтандыру шарттарын жасау кезінде таза шығындылық туындайтын ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобын бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа

2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

Кт

1620 06

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау


2060 05

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;

      ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер сомасына:

Дт

1620 06

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау


2060 05

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау

Кт

3390 42

Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу;

      нақты төлем кезінде:

Дт

3390 42

Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу

Кт

1010

Кассадағы ақшалай қаражат


1030

Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

      144. Қайта сақтандыру шарттарын жасау кезінде таза пайда туындайтын ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобын бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

Кт

3390 55

Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


4040 16

Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа

1620 06

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау


2060 05

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;

      ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер сомасына:

Дт

1620 06

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;


2060 05

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау

Кт

3390 42

Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу;

      нақты төлем кезінде:

Дт

3390 42

Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу

Кт

1010

Кассадағы ақшалай қаражат


1030

Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

      цедент комиссиясының сомасына:

Дт

1630

Басқа қысқа мерзімді активтер

Кт

1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


3390 55

Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


4040 16

Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

      және бір мезгілде:

Дт

1010

Кассадағы ақшалай қаражат


1030

Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Кт

1630

Басқа да қысқа мерзімді активтер.";

      148 және 149-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "148. Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активінің азаюынан шығысты тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7470 33

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайту бойынша шығыс

Кт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі.

      149.Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1)төленбеген сыйлықақы сомасына:

Дт

1620 06

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;


2060 05

Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау

Кт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

      2) қайта сақтандыру ұйымына қойылатын талаптар сомасына:

Дт

1280 46

Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар


3390 55

Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


4040 16

Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа

Кт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;

      3) нақты алынған ақша сомасына:

Дт

1010

Кассадағы ақшалай қаражат


1030

Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат

Кт

1280 46

Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар.";

      151-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "151. Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активін тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1280 62

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 06

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


1280 63

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету


2060 07

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету

Кт

6280 40

Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметіне байланысты кіріс.";

      154 және 155-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "154. Есеп саясатына сәйкес ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша пайда немесе шығынның құрамында ақшаның уақытша құнының ықпалын және қаржылық тәуекелдің әсерін көрсету кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

Кт

6280 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;

      2) маржа бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа

Кт

6280 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;

      3) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

Кт

6280 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;

      4) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 62

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 06

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

Кт

6280 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;

      5) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 63

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету


2060 07

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету

Кт

6280 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;

      6) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

7470 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс

Кт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

      7) маржа бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

7470 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс

Кт

1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа;

      8) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

7470 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс

Кт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;

      9) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

7470 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс

Кт

1280 62

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 06

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

      10) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

7470 32

Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс

Кт

1280 63

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету


2060 07

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету.

      155. Есеп саясатына сәйкес ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша басқа жиынтық кірістің құрамында ақшаның уақытша құнының ықпалын және қаржылық тәуекелдің әсерін көрсету кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

Кт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;

      2) маржа бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа

Кт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;

      3) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі

Кт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;

      4) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 62

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 06

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

Кт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;

      5) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:

Дт

1280 63

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету


2060 07

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету

Кт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;

      6) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел

Кт

1280 58

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 01

Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

      7) маржа бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел

Кт

1280 59

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа


2060 02

Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа;

      8) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел

Кт

1280 61

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі


2060 03

Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;

      9) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел

Кт

1280 62

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау


2060 06

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

      10) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету бойынша қаржылық шығыс сомасына:

Дт

5461

Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел

Кт

1280 63

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету


2060 07

Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету.".

      8. "Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету" қаржылық есептілік стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 26 шілдедегі № 195 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8765 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген "Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету" қаржылық есептілік стандартында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы "Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету" қаржылық есептілік стандарты (бұдан әрі – Стандарт) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына сәйкес әзірленді, зейнетақы активтерінің бухгалтерлік есебін жүргізуге және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мен ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – қор) зейнетақы активтеріне қатысты қаржылық есептілік жасауға арналған.".

      9. "Брокерлік қызмет бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және ашу" 33 бухгалтерлік есеп стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 16 шілдедегі №137 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9735 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген "Брокерлік қызмет бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және ашу" 33 бухгалтерлік есеп стандартында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы "Брокерлік қызмет бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және ашу" 33 бухгалтерлік есеп стандарты (бұдан әрі – Стандарт) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына, "Бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыру қағидаларын, брокердің және (немесе) дилердің банк операцияларын жүргізу тәртібін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 3 ақпандағы № 9 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9249 болып тіркелген) бекітілген Бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыру қағидаларына, брокердің және (немесе) дилердің банк операцияларын жүргізу тәртібіне сәйкес әзірленді және бағалы қағаздар нарығында брокерлік қызметті жүзеге асыратын ұйымның (бұдан әрі – брокер) қаржылық есептілікті жасаған кезде қолдануына арналған.".

      10. "Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы №3 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Ислам банктерінің бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 27 наурыздағы № 46 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15117 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

      "Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы";

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:".

      11. "Бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 27 наурыздағы № 47 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15084 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізуді автоматтандыру қағидаларында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және онда қаржы ұйымдарының (айрықша қызметі банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау болып табылатын заңды тұлғаларды қоспағанда), "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйым) бухгалтерлік есеп жүргізуін автоматтандыру тәртібі айқындалады.".

      12. "Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына және "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:";

      көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шоттар жоспары) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, сәйкес әзірленді және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының (бұдан әрі – ұйымдар) қаржылық есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық көрсеткішпен қаржылық есептілік элементтерін топтастыруға және ағымдағы көрсетуге және бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары құндық көрсеткішпен бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін ағымдағы көрсетуге арналған.";

      3-тарауда:

      1-параграфта:

      2180-шоттың сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2180 "Басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек" (актив).

      Мақсаты: № 2110 - 2150 аралығындағы баланстық шоттар топтарында есептелмеген басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек сомасын есепке алу.

      Шоттың дебеті бойынша басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек сомасы жазылады.

      Шоттың кредиті бойынша басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек сомасын оларды клиент төлеген немесе ұйымның балансынан есептен шығарған кезде есептен шығару жазылады.".

      13. "Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту" және "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына және "Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № 109 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21275 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

      "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына және "Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгерістер енгізу туралы";

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:".

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2025 жылғы 24 желтоқсандағы
№ 105 қаулысымен бекітілген
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
Бухгалтерлік есепті жүргізу
мәселелері бойынша өзгерістер
енгізілетін кейбір
қаулыларының тізбесіне
қосымша
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2007 жылғы 30 қарашадағы
№ 134 қаулысымен
бекітілді

Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы

1-тарау. Жалпы талаптар

      1. Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы (бұдан әрі – Нұсқаулық) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, қарыжылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, ислам банктерінің, Қазақстан Республикасы бейрезидент - банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банк болған заңды тұлғаның (бұдан әрі – банктер) және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жүргізуін нақтылайды.

      2. Нұсқаулықта Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Жалпы бөлім), Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Ерекше бөлім), "Қазақстан Республикасындағы вексельдік айналым туралы" Қазақстан Республикасының Заңында, "Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерінiң, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының вексельдерді есепке алуы қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 15 қарашадағы № 396 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1015 болып тіркелген) және "Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың аударым және жай вексельдермен операциялар жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 261 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13071 болып тіркелген) көзделген ұғымдар қолданылады.

      3. Банктер жасайтын операциялардың бухгалтерлік есебі халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына және Нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.

      4. Нұсқаулықта халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес мәміле жасау күнгі және мәміле бойынша есеп айырысу күнгі қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістері қолданылады. Осы тармақта көрсетілген қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістерінің бірін таңдау банктің есеп саясатында айқындалады.

      5. Егер шарттық талаптарға сәйкес аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдар (IAS) 32 "Қаржы құралдары: ұсыну" халықаралық қаржылық есептілік стандартында айқындалған қаржы құралдарының анықтамасына сәйкес келген жағдайда, аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдармен операциялардың бухгалтерлік есебі (IFRS) 9 "Қаржы құралдары" халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес жүргізіледі.

      6. Банктің, ипотекалық ұйымның бухгалтерлік есеп жүргізуді реттейтін ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына қайшы келмейтін бөлігінде банкішілік транзиттік шоттарды пайдалануға және қосымша бухгалтерлік жазбалар жасауға рұқсат етіледі.

      Шетел валютасының валюталық позициясы және контрқұны шоттарын пайдалана отырып, шетел валютасындағы операциялар сомасын көрсетуге рұқсат етіледі.

      Сыйақы түріндегі кіріс пен шығыс (IFRS) 9 "Қаржы құралдары" халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісі пайдаланыла отырып танылады.

2-тарау. Шетел валютасымен дилингтік операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

      7. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасындағы талаптар сомасына және сатып алу бағамы бойынша теңгемен міндеттемелер сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер,

      бір мезгілде шетел валютасының сатып алу бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар;

      есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.

      8. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.

      9. Нұсқаулықтың 8-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сатып алу үшін аударылатын теңгемен сомаға:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) сатып алынатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

2-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

      10. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні шетел валютасындағы шартты талаптар сомасына және теңгемен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

      11. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

      3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

      12. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сатып алу бойынша шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

      2) теңгемен және шетел валютасындағы сомаға:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1894

Спот операциялары бойынша талаптар;

      3) шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      4) есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;

      5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;

      немесе

Дт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

3-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

      13. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні сату бағамы бойынша талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасымен міндеттемелер сомасына және теңгемен талаптар сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер,

      бір мезгілде шетел валютасын сату бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.

      14. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер.

      15. Нұсқаулықтың 14-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) өткізілетін шетел валютасының сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) шетел валютасын өткізгені үшін алынған теңгемен сомаға:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

4-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

      16. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

      17. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

      18. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сату бойынша шартты міндеттемелер мен шартты талаптар сомасына:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

      2) шетел валютасындағы және теңгемен сомаға, сондай-ақ шетел валютасын қайта бағалау сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1894

Спот операциялары бойынша талаптар;

      3) есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      4) шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;

      5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;

      немесе

Дт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

3-тарау. Салым операцияларының бухгалтерлік есебі

      19. Банк салымына бастапқы және (немесе) қосымша ақша жарнасын салған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк салымы шарты бойынша ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары


2023

Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;

      2) жеңілдік сомасына:

Дт

2140

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт


2239

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт

Кт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары


2023

Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір айға дейінгі)


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір жылға дейінгі)


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;

      3) сыйлықақы сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2139

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы


2238

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы.

      20. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы шарты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5122

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5123

Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5124

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5125

Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5126

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5127

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5128

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5131

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір айдан аспайтын)


5132

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын)


5133

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5139

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам)


5211

Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5215

Клиенттердің қысқа мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5217

Клиенттердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5218

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын)


5219

Клиенттердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5220

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам)


5223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс

Кт

2702

Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс


2709

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс


2712

Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс


2713

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс


2714

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс


2719

Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс


2720

Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс


2721

Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс


2723

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс


2724

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс.

      21. Банк салымы шартында көзделген міндеттемелердің жалпы сомасына банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын капиталдандыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2702

Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс


2709

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс


2712

Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс


2713

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс


2714

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс


2719

Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс


2720

Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс


2721

Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс


2723

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс


2724

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс

Кт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары


2023

Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.

      22. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы бойынша жеңілдіктер/сыйлықақылар амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) дисконт амортизациясы сомасына:

Дт

5138

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс


5236

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс

Кт

2140

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт


2239

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт;

      2) сыйлықақы амортизациясы сомасына:

Дт

2139

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы


2238

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы

Кт

4270

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс


4440

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс.

      23. Банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2702

Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс


2709

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс


2712

Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс


2713

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс


2714

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс


2719

Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс


2720

Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс


2721

Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс


2723

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс


2724

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      24. Банк салымы сомасын енгізу күні салымшыға сыйақы төлеу кезінде төленген сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1792

Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      № 1792 "Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу" баланстық шоттағы қалдық есептеу әдісіне сәйкес шығысқа жатқызылуы тиіс.

      25. Банк тартқан банк салымы бойынша салымшыға негізгі борыш сомасын қайтарған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге салымдары


2023

Басқа банктердің талап етілгенге салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

4-тарау. Қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

      26. Теңгемен және шетел валютасымен банктік қарызды берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер берілген банктік қарыздың сомасы өтелуге жататын банктік қарыздың сомасына тең болса:

      нақты берілген ақша сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      банктік қарызды алған кезге дейін банктік қарызды алумен байланысты комиссиялық шығыс түрінде клиент шеккен шығыс сомасына (жеңілдік сомасына):

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт;

      2) егер берілген банктік қарыз сомасы өтелуге тиіс банктік қарыз сомасынан аз болса:

      нақты берілген ақша сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      өтелуге тиіс банктік қарыз сомасы мен берілген банктік қарыз сомасы арасындағы оң айырма сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.

      Банктік қарыз шарты, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 "Әр түрлі құндылықтар және құжаттар" баланстан тыс шотта 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.

      27. Байланысты емес тарапқа пайыздық мөлшерлемесі нарықтағыдан төмен банктік қарыз берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары,

      бір мезгілде:

Дт

5071

Берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша түзету түріндегі шығыс


5241

Клиенттерге берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарыздарды түзету түріндегі шығыс

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.

      Банктік қарыз шарттары, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 "Түрлі құндылықтар мен құжаттар" баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.

      28. Кепіл шарты және басқа да құжаттар негізінде банктік қарызды қамтамасыз етуге қабылданған мүлік құнының сомасына (теңгемен және сол сияқты шетел валютасымен) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.

      29. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6075

Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6575

Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.

      30. Банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету ретінде ақшаны қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2222

Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)

Кт

2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.

      31. Банк кредит желісін ашқан не банктік қарыз шартына сәйкес болашақта банктік қарыз берген кезде пайдаланылмаған лимит немесе берілмеген банктік қарыз сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6125

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар


6126

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар

Кт

6625

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер


6626

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер.

      Банктік қарыз шартына сәйкес банктік қарыздың кезекті сомасын берген кезде банктің болашақта банктік қарыздарын беру бойынша шартты міндеттемелері берілген банктік қарыз сомасына азайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6625

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер


6626

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6125

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар


6126

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар.

      32. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банктік қарыздар бойынша сыйақы және жеңілдік (дисконт) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы есептеген кезде:

Дт

1730

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс


1740

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс

Кт

4301

Басқа банктерге берілген овердрафт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4407

Клиенттерге факторинг бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4428

Клиенттерге берілген өзге де қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

      2) дисконт амортизациясы кезінде:

Дт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздары бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт

Кт

4312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзетуден кіріс


4434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.

      33. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақыны төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ақша қолма-қол нысанда енгізілген кезде:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) қарыз алушы банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын алдын ала төлеген кезде:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2792

Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем;

      3) есептелген сыйақы бойынша берешекті өтеу кезінде:

Дт

2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы


2792

Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем

Кт

1730

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс


1740

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

      34. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, берілген банктік қарыздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банктік қарыздың әділ құны оның есептік құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына:

Дт

1310

Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты


1430

Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

4310

Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс


4430

Клиенттерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс;

      2) банктік қарыздың есептік құны оның әділ құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына:

Дт

5057

Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс


5232

Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс

Кт

1311

Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты


1431

Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты;

      3) банктік қарыздың әділ құнын есептегі оң және теріс түзету сомасына:

Дт

1311

Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты


1431

Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1310

Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты


1430

Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.

      35. Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қарыздар құны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) қарыздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

1332

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

3563

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері;

      2) қарыздың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

3563

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

1333

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты;

      3) қарыздың әділ құнын есептегі оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

1333

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1332

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.

      Қарыз бойынша қайта бағалау Нұсқаулықтың 31-тармағына сәйкес қарыз бойынша сыйақыны есептеу жүргізілген соң және дисконт амортизациясынан кейін жүргізіледі.

      36. Валюталық баламасы белгіленген теңгедегі банктік қарызды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валютаны айырбастаудың нарықтық бағамы ұлғайған кезде:

Дт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1740

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс


1741

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

4705

Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын кіріс;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы азайған кезде:

Дт

5705

Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын шығыс

Кт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1740

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс


1741

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.

      37. Егер банктік қарыз шартының талаптарында теңгемен банктік қарыз бойынша төлемдерді индекстеу көзделсе, банктік қарыз шартында өзгеше мерзімдер белгіленбесе, банктік қарыз қалдықтарын банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң индекстелген кезде:

Дт

1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1740

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс

Кт

4703

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс

      2) теріс индекстелген кезде:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыс

Кт

1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1740

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

      38. Банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары,


2792

Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем

      бір мезгілде:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы


2792

Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем

Кт

1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз;

      қолма-қол ақшалай емес нысанда ақша енгізілген жағдайда:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Кт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарызы


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз.

      39. Кредиттік желіні ұсыну туралы шартқа сәйкес банктік қарыз бойынша негізгі борыш өтелген кезде болашақта банктік қарыз беру бойынша банктің шартты міндеттемелері өтелген банктік қарыз сомасына ұлғайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6125

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты талаптар


6126

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты талаптар

Кт

6625

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты міндеттемелер


6626

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты міндеттемелер.

      40. Банктік қарызды және сыйақыны толық өтеген, құжаттарды (банктік қарыз шартын, кепіл шартын, міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету шартын, сондай-ақ кепіл затына құқық белгілейтін құжаттарды, олардың техникалық құжаттамаларын және қарыз алушыға міндетті түрде қайтаруға жататын басқа да құжаттарды) және қабылданған кепілдің құнын, қабылданған кепіл сомасын, банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      2) құжаттарды есептен шығарған кезде:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;

      3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде:

Дт

6575

Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы

Кт

6075

Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

      4) банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде:

Дт

2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2222

Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам).

      41. Егер банктік қарыз шартында белгіленген мерзім басталған кезде қарыз алушы есептелген сыйақыны төлемесе, есептелген, бірақ төленбеген сыйақы сомасы мерзімі өткен активтер шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1731

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

1730

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс


1740

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

      42. Егер қарыз алушы мерзімі келген кезде банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтемесе, негізгі борыштың өтелмеген сомасы мерзімі өткен активтердің шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1306

Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1409

Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі

Кт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарызы


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз.

      43. Егер банктік қарыз шартында тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделсе және тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келсе, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

Кт

4900

Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

      44. Егер банктік қарыз шартында қарыз және қаржы лизингі бойынша негізгі борыштың мерзімі өткен бөлігіне, "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келетін қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасына сыйақы есептеу көзделсе, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1731

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

4306

Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегіне сыйақы алуға байланысты кіріс.

      45. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақыны және тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Кт

1731

Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

      46. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен негізгі борышты төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Кт

1306

Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1409

Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі.

      47. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығынына арналған резервтерді (провизияларды) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5452

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс


5455

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

1319

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


3564

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар).

      48. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығына арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1319

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


3564

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

4952

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс


4955

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.

      49. Банк төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда банктік қарыздың негізгі сомасына және төленбеген мерзімі өткен сыйақыға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1319

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1306

Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1731

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.

      50. Банк әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

3564

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

3563

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері,

      бір мезгілде:

Дт

1333

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз.

      51. Берілген қарыз бойынша ақша ағындарын шамалы түрлендірген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) мерзімі өткен сыйақыны капиталдандыру сомасына:

Дт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз

Кт

1306

Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1409

Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі


1731

Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы;

      2) қарыздың жалпы баланстық құнын теріс түзету сомасына:

Дт

5071

Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс


5241

Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;

      3) қарыздың жалпы баланстық құнын оң түзету сомасына:

Дт

1313

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы


1435

Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы

Кт

4313

Басқа банктерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс


4436

Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс;

      4) ең аз қалдық сомасына қарыз бойынша дисконт пен сыйлықақыға нетто жасау:

Дт

1312

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт

Кт

1313

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы


1435

Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы.

      52. Сатып алынған немесе қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарызды бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) Сатып алынатын немесе қалыптастырылатын кредиттік-құнсызданған қарыз үшін нақты берілген ақша сомасына:

Дт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) төленген сома мен сатып алынған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырманы көрсететін сомаға:

Дт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз;

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;

      3) берілген сома мен қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырма сомасына:

Дт

5071

Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс


5241

Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт.

      53. Қолданыстағы қарызды айтарлықтай түрлендіру жолымен кредиттік-құнсызданған қарызды құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) қолданыстағы қарызды тану тоқтатылған кезде:

Дт

1860

Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар


1312

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт


1319

Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз


1435

Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы


1313

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы;

      2) қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыз сомасына:

Дт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыз


5071

Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс


5241

Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс

Кт

1860

Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар


1312

Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт


4413

Олардың түрленуіне байланысты берілген қарыздың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс


4436

Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс.

5-тарау. Бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды есепке алу

      54. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      әділ құнға (олардың номиналды құнынан аспайтын әділ құнға борыштық бағалы қағаздар бойынша):

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар,

      бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйлықақы сомасына:

Дт

1206

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      2) дисконт сомасына:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

      3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:

Дт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      55. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақыны (тиесілі кіріс) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:

Дт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

4201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

      2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:

Дт

5305

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс

Кт

1206

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:

Дт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4202

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

      56. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

1208

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

4709

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнының өзгеруінен болатын кіріс;

      2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

5709

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын өзгертуден болатын шығыс

Кт

1209

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

      3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

1209

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1208

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.

      Нұсқаулықтың 55-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.

      57. Өзгерістері пайда немесе шығын құрамында көрсетілетін, құны шетел валютасында көрсетілген әділ құны бойынша ескерілетін борыштық бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде валюталардың айырбастау бағамы бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      валюталардың айырбастау бағамы оң бағамдық айырма сомасына ұлғайған кезде:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1206

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы


1208

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты


1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

4703

Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс

      бір мезгілде, теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс

Кт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт


1209

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

      валюталардың айырбастау бағамы теріс бағамдық айырма сомасына азайған кезде:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1206

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы


1208

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты


1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

      бір мезгілде, оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт


1209

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кіріс.

      58. Эмитент бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

      59. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 55 және 56-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1206

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      3) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған оң қайта бағалау сомасына:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1208

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;

      4) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған теріс қайта бағалау сомасына:

Дт

1209

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      5) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

      6) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

4510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;

      7) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:

Дт

5510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар.

2-параграф. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

      60. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып әділ құнына (борыштық бағалы қағаздар бойынша осы қағаздардың номиналдық құнынан аспайтын әділ құнына):

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар,

      бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйлықақы сомасына:

Дт

1454

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      2) дисконт сомасына:

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

      3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:

Дт

1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      61. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар (артықшылық берілген акциялар) бойынша сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:

Дт

1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

4452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

      2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:

Дт

5306

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс

Кт

1454

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:

Дт

1453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

      62. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

1456

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

1457

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

      3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

1457

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1456

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.

      Нұсқаулықтың 61-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыға (тиесілі кіріске) және сыйлықақыға (дисконтқа) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.

      63. Эмитент борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

      64. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздардың әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) борыштық бағалы қағаздар бойынша:

      амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1454

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      2) борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша:

      әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған оң қайта бағалау сомасына:

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1456

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;

      әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған теріс қайта бағалау сомасына:

Дт

1457

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

      Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

4510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;

      Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:

Дт

5510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:

Дт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

4733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кіріс;

      борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс сомасына:

Дт

5733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыс

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

3599

Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын);

      үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс сомасына:

Дт

3599

Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын)

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.

      65. Эмитент әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына сәйкес сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеуді және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалауды жүргізгеннен кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) борыштық бағалы қағаздар эмитентінен түскен ақша сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

      2) күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:

Дт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      3) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

4733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кіріс;

      4) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны боынша қайта бағалаудан шығыс сомасына:

Дт

5733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыс

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.

      66. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5464

Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар);

      Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

4954

Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.

3-параграф. Амортизацияланған құны бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

      67. Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, бағалы қағаздардың әділ құнына (олардың номиналды құнынан аспайтын):

Дт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

1483

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      3) дисконт сомасына:

Дт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт;

      4) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:

Дт

1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      68. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен сатып алынған борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыны және сыйлықақы (дисконт) амортизациясын есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы сомасына:

Дт

1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

4481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

5308

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс

Кт

1483

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) дисконт сомасына:

Дт

1482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

      69. Эмитент борыштық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

      70. Борыштық бағалы қағаздарды сату кезінде борыштық бағалы қағаздардың жарияланған сыйақысы және сыйлықақысының (дисконтының) амортизациясы есептелгеннен кейін Нұсқаулықтың 68-тармағына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1483

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      3) күтілетін кредиттік шығынға қалыптастырылған резервтер (провизиялар) сомасына:

Дт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      4) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

      5) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

4510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;

      6) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың есепке алу құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:

Дт

5510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.

      71. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар) құрған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5464

Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар).

      72. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4954

Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.

      73. Эмитент борыштық бағалы қағаздардың құнын өтеу кезінде жарияланған сыйақы және сыйлықақының немесе дисконттың амортизациясын есептегеннен кейін борыштық бағалы қағаздардың эмитентінен түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

      74. Құнсызданған борыштық бағалы қағаздар қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

      Дисконттың және (немесе) сыйлықақының амортизацияланбаған бөлігінің сомасына бухгалтерлік жазбалар Нұсқаулықтың 70-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

4-параграф. Банк айналысқа шығарған бағалы қағаздарды есепке алу

      75. Банк бағалы қағаздарды айналысқа шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) облигацияларды іске асыру сомасына (олардың номиналды құнынан аспайтын):

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

2301

Айналысқа шығарылған облигациялар


2303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар


2406

Реттелген облигациялар;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

2304

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы


2403

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы;

      3) дисконт сомасына:

Дт

2305

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт


2404

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт

Кт

2301

Айналысқа шығарылған облигациялар


2303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар


2406

Реттелген облигациялар.

      76. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен банк айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және сыйлықақы (жеңілдік) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      сыйақы сомасына:

Дт

5301

Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс


5406

Реттелген облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс

Кт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс


2756

Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс;

      сыйлықақының амортизация сомасына:

Дт

2304

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы


2403

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы

Кт

4454

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс


4455

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс;

      дисконттың амортизация сомасына:

Дт

5307

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс


5404

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс

Кт

2305

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт


2404

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт.

      77. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс


2756

Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      78. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздарды өтеу кезінде сыйақы және сыйлықақы/дисконт амортизациясын есептегеннен кейін банк төлеген ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2301

Айналысқа шығарылған облигациялар


2303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар


2406

Реттелген облигациялар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

6-тарау. РЕПО және кері РЕПО операцияларының бухгалтерлік есебі

      79. РЕПО операцияларын жүзеге асыру кезінде мәміле сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2255

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары.

      80. "РЕПО" операциясы бойынша сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5250

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша шығыс

Кт

2725

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша есептелген шығыс.

      81. РЕПО операциясы бойынша бұрын берілген бағалы қағаздарды алған кезде РЕПО операциясы бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыс сомасына және РЕПО операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2255

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары


2725

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша есептелген шығыс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      82. Кері РЕПО операциясын жасаған кезде (бағалы қағаздарды сатып алу кезінде) операция сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1461

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      83. "Кері РЕПО" операциясы бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1748

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша есептелген шығыс

Кт

4465

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша кіріс.

      84. Қабылдаушы тараптың қамтамасыз ету ретінде "кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды сатуы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2257

"РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттеме.

      85. Эмитенттен қамтамасыз ету ретінде "кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2256

"Кері РЕПО" операциялары бойынша берілген бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме.

      86. Қамтамасыз ету ретінде "кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      міндеттеме құнын теріс түзету сомасына:

Дт

5260

"Кері РЕПО" операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттемені қайта бағалаудан болған шығыс

Кт

2257

"Кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме;

      міндеттеме құнын оң түзету сомасына:

Дт

2257

"Кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме

Кт

4466

"Кері РЕПО" операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалаудан түскен кіріс.

      87. "Кері РЕПО" операциясы бойынша бұрын алған бағалы қағаздарды берген кезде "кері РЕПО" операциясы бойынша есептелген сыйақы сомасына және "кері РЕПО" операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1461

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары


1748

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша есептелген шығыс.

7-тарау. Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу және сату операцияларының бухгалтерлік есебі

      88. Аффинирленген бағалы металдарды сатып алған кезде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып сатып алу құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1011

Аффинирленген бағалы металдар


1012

Жолдағы аффинирленген бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      89. Егер сатып алынған аффинирленген бағалы металдар ұйымның есеп саясатына сәйкес әділ құны бойынша қайта бағаланған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:

Дт

1011

Аффинирленген бағалы металдар


1012

Жолдағы аффинирленген бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар

Кт

4704

Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын кіріс;

      2) егер аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:

Дт

5704

Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын шығыс

Кт

1011

Аффинирленген бағалы металдар


1012

Жолдағы аффинирленген бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар.

      90. Нұсқаулықтың 89-тармағына сәйкес аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кейін әділ құны бойынша сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) аффинирленген бағалы металдарды есептен шығару сомасына:

Дт

5540

Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құнын есептен шығару бойынша шығыс

Кт

1011

Аффинирленген бағалы металдар


1012

Жолдағы аффинирленген бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар;

      2) аффинирленген бағалы металдарды сату бойынша жасалған мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

4540

Аффинирленген бағалы металдарды сатудан түскен кіріс.

8-тарау. Туынды қаржы құралдармен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Форвардтық мәмілелермен операцияларды есепке алу

      91. Форвард мәмілесі жасалған күні базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

6205

Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар


6305

Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар


6350

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар


6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар


6415

Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Кт

6705

Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер


6805

Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер


6850

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер


6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер


6915

Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

      92. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен шетел валютасын сатып алу және/немесе сату бойынша форвард мәмілелерін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) форвард мәмілесінің әділ құнын оң өзгерту сомасына:

Дт

1892

Форвард операциялары бойынша талаптар

Кт

4560

Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс


4570

Шетел валютасы бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс


4580

Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс


4594

Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын кіріс;

      2) форвард мәмілесінің әділ құнын теріс өзгерту сомасына:

Дт

5560

Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс


5570

Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс


5580

Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс


5594

Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын шығыс;

Кт

2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) форвард мәмілесінің әділ құнын оң/теріс түзету сомасына:

Дт

2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1892

Форвард операциялары бойынша талаптар.

      93. Ашық позицияны жабу және/немесе форвард мәмілесін орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар/міндеттемелер сомасына:

Дт

6705

Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер


6805

Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер


6850

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер


6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер


6915

Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6205

Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар


6305

Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар


6350

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар


6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар


6415

Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

      2) банк немесе контрәріптес форвард мәмілесінің құнын (ашық позицияны ашу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:

      форвард мәмілесінің теріс құны кезінде:

Дт

2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      форвард мәмілесінің оң құны кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар





2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1892

Форвард операциялары бойынша талаптар;

      3) базалық активті сатып алу бойынша форвард мәмілесін орындаған кезде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1892

Форвард операциялары бойынша талаптар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      4) базалық активті сату бойынша форвардтық мәмілені орындау кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.

2-параграф. Фьючерстік мәмілелер бойынша операцияларды есепке алу

      94. Базалық активті сатып алуға немесе сатуға арналған фьючерстік мәмілені жасау күні фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6210

Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар

Кт

6710

Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер.

      95. Фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес маржаны төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      96. Базалық активті сатып алуға және (немесе) сатуға арналған фьючерстік мәмілені әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) фьючерстік мәміленің әділ құнын оң өзгерту сомасына:

Дт

1891

Фьючерс операциялары бойынша талаптар

Кт

4590

Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан кіріс;

      2) фьючерстік мәміленің әділ құнының теріс өзгеру сомасына:

Дт

5590

Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан шығыс

Кт

2891

Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) фьючерстік мәміленің әділ құны есептелетін оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

2891

Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1891

Фьючерс операциялары бойынша талаптар.

      97. Банк контрәріптестің пайдасына/контрәріптес банктің пайдасына маржа сомасын төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк қосымша төлеген маржа сомасына:

Дт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) контрәріптестен алынған маржа сомасына:

Дт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу

Кт

2852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;

      3) қор биржасында/брокерде ашылған шоттан рұқсат етілген есептелген маржаны есептен шығару кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;

      4) қор биржасы/брокер алған маржа сомасына:

Дт

2852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу

Кт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу.

      98. Фьючерстік мәміленің ашық позициясын жабу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған фьючерстік мәміленің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6710

Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6210

Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар;

      2) банк немесе контрәріптес фьючерс мәмілесінің құнын (ашық позицияны жабу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:

Дт

2891

Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер


2852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

3-параграф. Опцион мәмілелері бойынша операцияларды есепке алу

      99. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған "колл/пут" опционын сатып алған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған "колл/пут" опционының шарттарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6225

Сатып алынған опцион операциялары – "колл/пут" бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6725

Сатып алынған опцион операциялары – "колл-пут" бойынша шартты міндеттемелер – контршот;

      2) сатып алынған "колл/пут" опционы бойынша төленген сыйлықақы сомасына:

Дт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      100. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ "колл/пут" опционын орындау күні сатып алынған "колл/пут" опционы әділ құны бойынша қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған "колл/пут" опционының әділ құнын оң өзгерту сомасына:

Дт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар

Кт

4591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

      2) сатып алынған опционның әділ құнының теріс өзгеру сомасына:

Дт

5591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс

Кт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар.

      101. Ашық позицияны жабу күні сатып алынған "колл/пут" опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған "колл/пут" опционының шарттары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6725

Сатып алынған опцион операциялары – "колл/пут" бойынша шартты талаптар – контршот

Кт

6225

Сатып алынған опцион операциялары – "колл/пут" бойынша шартты талаптар;

      2) "колл/пут" опцион құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар;

      3) сатып алынған "колл" опционының шарттары бойынша базалық активті сатып алу кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1893

Опцион операциялары бойынша талаптар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      4) сатып алынған "пут" опционының шарттары бойынша базалық активті сату кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1893

Опцион операциялары бойынша талаптар.

      102. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған "колл/пут" опционын сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылған "колл/пут" опционының талаптары бойынша шартты талаптардың және шартты міндеттемелердің сомасына:

Дт

6325

Сатылған опцион операциялары – "колл/пут" бойынша шартты талаптар – контршот

Кт

6825

Сатылған опцион операциялары – "колл/пут" бойынша шартты міндеттемелер;

      2) сатылған "колл/пут" опционы бойынша алынған сыйлықақы сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.

      103. Банктің есеп саясатымен белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ опцион мәмілесін орындау күні сатылған "колл/пут" опционының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылған "колл/пут" опционының әділ құнының оң өзгеру сомасына:

Дт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

4591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

      2) сатылған "колл/пут" опционының әділ құнының теріс өзгеру сомасына:

Дт

5591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.

      104. Ашық позицияны жабу күні сатылған "колл/пут" опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылған "колл/пут" опционының талаптары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6825

Сатылған опцион операциялары – "колл/пут" бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6325

Сатылған опцион операциялары – "колл-пут" бойынша шартты талаптар – контршот;

      2) "колл/пут" опционының құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде:

Дт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      3) базалық активті сатылған "колл" опционының шарттары бойынша сату кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      4) базалық активті сатылған "пут" опционының шарттары бойынша сатып алу кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

4-параграф. Своп мәмілелерін есепке алу

      105. Спот және форвард талаптарымен кері сату бар шетелдік валютаны сатып алу бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мәміле паспортының негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) теңгедегі және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      2) сатып алу бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4895

Своп операциялары бойынша кіріс;

      3) сатып алу бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:

Дт

5895

Своп операциялары бойынша шығыс

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      4) шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      106. Своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      сатып алынатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар;

      теңге сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      107. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4593

Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

5593

Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар.

      108. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңге сомасына және сатылатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


1895

Своп операциялары бойынша талаптар;

      шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      109. Спот және форвард талаптарымен кері сатып алумен шетелдік валютаны сату бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасын сату бойынша:

      1) теңгемен және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      2) сату бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:

Дт

5895

Своп операциялары бойынша шығыс

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) сату бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4895

Своп операциялары бойынша кіріс;

      4) шетел валютасындағы шартты талаптар мен шетел валютасын кері сатып алу бойынша теңгедегі міндеттемелер сомасына:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      110. Валюталық своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылатын шетел валютасының сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңгедегі ақша сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар.

      111. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4593

Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

5593

Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар.

      112. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сатып алуға жұмсалатын теңге сомасына және сатып алынатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


1895

Своп операциялары бойынша талаптар;

      2) шетел валютасын кері сатып алу бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      113. Пайыздық своп мәмілесін жасау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6240

Пайыздық своп

Кт

6740

Пайыздық своп;

      2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6240

Пайыздық своп

Кт

6740

Пайыздық своп;

      114. Пайыздық свопты әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)

Кт

4593

Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

5593

Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот);

      3) пайыздық своп мәмілесінің әділ құнының есепте тұрған оң/теріс түзету сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша талаптарды есепке алу үшін тиісті қосалқы шот).

      115. Пайыздық своп мәмілесі бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) төленетін сыйақы сомасына:

Дт

5091

Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты басқа шығыс

Кт

2727

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс;

      2) алынатын сыйақы сомасына:

Дт

1753

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс

Кт

4091

Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы алуға байланысты басқа кіріс.

      116. Кезеңдік төлемдерді жүргізу күні пайыздық своп мәмілесінің талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      алынған сыйақы сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1753

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс;

      төленген сыйақы сомасына:

Дт

2727

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      117. Пайыздық своп мәмілесінің мерзімі өткен күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6740

Пайыздық своп

Кт

6240

Пайыздық своп;

      2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6740

Пайыздық своп

Кт

6240

Пайыздық своп.

9-тарау. Хеджирлеу операцияларының бухгалтерлік есебі

1-параграф. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу

      118. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу хеджирлеу құралы есебінде жасалған пайыздық свопты және хеджирленетін бап ретінде сатып алынған/орналастырылған борыштық бағалы қағаздарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Басқа қаржы құралдарын пайдалана отырып, ақша ағынын хеджирлеуді жүзеге асырған жағдайда бухгалтерлік есепті жүргізу осы параграфта көзделген тәртіппен және тиісті қаржы құралдарын есепке алу үшін Нұсқаулықта көзделген баланстық шоттарды пайдалана отырып жүзеге асырылады.

      119. Сатып алынған актив немесе орналастырылған міндеттемелер бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған актив бойынша:

Дт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс

Кт

4201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кіріс;

      2) орналастырылған міндеттеме бойынша:

Дт

5301

Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс

Кт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс.

      120. Хеджирлеу құралын әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

3589

Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

3589

Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер.

      121. Хеджирленетін бап бойынша сыйақы түрінде есептелген кірісті алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

      хеджирленетін бап бойынша есептелген шығысты төлеу бойынша:

Дт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      122. Своп мәмілесі бойынша кезеңдік есеп айырысуды жүзеге асыру бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) контрагенттен алынған сомаға:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

4201

Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кіріс;

      2) контрагентке төлем сомасына:

Дт

5301

Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

2-параграф. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу

      123. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:

      1) әділ құны бойынша хеджирлеу құралын қайта есептеуден алынған кіріс пен шығысты есепке алу Нұсқаулықтың 8-тарауында көзделген туынды қаржы құралдарын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады;

      2) қаржылық есептілікте хеджирлеу құралдары бойынша кіріс пен шығыс хеджирленетін баптан кіріс пен шығыс көрсетілген пайда мен шығын туралы есептің сол тұрақты бабында көрсетіледі. Хеджирлеу операциясының тиімді емес бөлігіне жататын кіріс пен шығыс басқа да кіріс пен шығыс бабында көрсетіледі.

      124. Таза инвестицияларды хеджирлеуді есепке алу осы тарауда көзделген ақша ағынын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады.

10-тарау. Төлем карточкаларымен және жол чектерімен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Төлем карточкаларымен жасалған операцияларды есепке алу

      125. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйыммен жасалған төлем карточкаларын әзірлеу туралы шарттың негізінде төлем карточкаларын әзірлеу үшін ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1867

Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      126. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйымнан немесе эмитент-банктен алу кезінде алынған төлем карточкаларының құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5922

Негізгі емес қызметтің басқа да шығысы

Кт

1867

Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар.

      127. Клиенттің ағымдағы шотына ақшаны есептеу/аудару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтар мен электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      128. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін және басқа да қызмет түрлері үшін комиссиялық сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1810

Есептелген комиссиялық кіріс

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кіріс


4619

Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

      129. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін есептеген сыйақыны төлеу күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1810

Есептелген комиссиялық кіріс.

      130. Клиент төлем карточкасын пайдалана отырып тауарларға және/немесе қызмет көрсетуге ақы төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      131. Төлем карточкасы дебеттік-кредиттік болған жағдайда ақшаны төлем карточкасы бойынша дебеттік қалдық шегінде ағымдағы шотқа есептеу /ағымдағы шоттан есептен шығару жөніндегі операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу Нұсқаулықтың 127-130-тармақтары аралығында көзделген тәртіпке ұқсас болады.

      132. Клиентке кредиттік карточка беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      комиссия сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кіріс


4619

Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс;

      клиенттерге берілген кредит лимитінің сомасына:

Дт

1403

Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      133. Кредиттік карточка бойынша құнсызданудан болған шығынды жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде Нұсқаулықтың 47-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      Бұдан әрі резервтер (провизиялар) азайған, кредиттік карточка бойынша борышты өтеу немесе баланстан есептен шығарған кезде Нұсқаулықтың 48, 49-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      134. Клиент кредиттік карточка бойынша төлемді жүзеге асырған кезде ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      135. Кредиттік карточка бойынша берілген банктік қарыздар бойынша сыйақы есептелген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1740

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс

Кт

4403

Клиенттердің кредиттік карточкалары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

      136. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын банкке өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1403

Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар


1740

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

      137. Клиент пен банк арасында жасалған банктік қарыз шартының мерзімі аяқталған кезде немесе бұзылғанда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1403

Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар.

2-параграф. Жол чектерімен жасалған операцияларды есепке алу

      138. Жол чектерін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1008

Жол чектеріндегі ақша

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары,

      бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

      139. Жол чектерін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

1008

Жол чектеріндегі ақша,

      бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

      140. Жол чектерімен операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кіріс.

      141. Банк жол чектерін инкассоға қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ақысы төленген жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есепке алуға кіріске жазу кезінде:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар;

      2) жол чектерімен жасалған операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кіріс;

      3) инкассоға қабылданған жол чектері бойынша келіп түскен және клиенттің ағымдағы шотына есептелген өтеу сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      4) жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есептен шығару кезінде:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

11-тарау. Банктік кепілдіктермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Клиент міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін есепке алу

      142. Клиент міндеттемелерін қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      2) шығарылған банктік кепілдіктің әділ құнына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2869

Берілген кепілдіктер.

      143. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша алғашқы танылған міндеттемелердің амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

      144. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

      2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

      145. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді реттеу үшін резерв құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5465

Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру шығысы

Кт

2869

Берілген кепілдіктер.

      146. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелердің реттелуі бойынша бұрын танылған резервтің азаюы кезінде резервтің азаю сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4958

Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

      147. Банк банктік кепілдік сомасын немесе оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      төлем сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары,

      бір мезгілде, берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелердің азаю сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.

      Егер кепілдік шартының талаптарында клиент банк төлеген соманы оның кредиторының пайдасына өтеуі көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

4958

Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

      148. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеу кезінде нақты алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

2-параграф. Ақшаны кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдіктерді есепке алу

      149. Ақша кепілімен берілген банктік кепілдікті беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары

Кт

2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым.

      Бір мезгілде, банктің балансында банк кепілдігінің әділ құны сомасына Нұсқаулықтың 142-тармағының 2-тармақшасында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.

      150. Банктің есеп саясаты белгілеген кезеңділікпен шығарылған өтелген (қамтамасыз етілген) банктік кепілдік бойынша алғашқы танылған міндеттеменің амортизациясы жүргізіледі және Нұсқаулықтың 143-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.

      151. Банктік кепілдіктің кредиторларға талап қоймай қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:

Дт

2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шоты


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары;

      2) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

      3) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

      152. Банктік кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) төлеv сомасына:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) банк орындаған міндеттемелер сомасын кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша есебінен өтеу кезінде:

Дт

2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар;

      3) берілген кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.

3-параграф. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдікті есепке алу

      153. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы банктік кепілдікті беру кезінде Нұсқаулықтың 142-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      кепілге қойылған мүлік құнына:

Кіріс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттардың (кепілдік шартының, банктік қарыздың, кепілдіктің түпнұсқалары және басқа құжаттар) шартты құнына:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      154. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде Нұсқаулықтың 144-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      кепіл мүлікті есептен шығару бойынша:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      кепіл нысанасына құқықтар белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      155. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді және банктің кредитордың пайдасына төлеген сомасын клиенттің өтеуі бойынша дебиторлық берешекті реттеу үшін резерв құру кезінде Нұсқаулықтың 145-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      156. Банк банктік кепілдік сомасын не оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде Нұсқаулықтың 147-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      157. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеген кезде Нұсқаулықтың 148-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      кепілге қойылған мүлікті есептен шығару бойынша:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

4-параграф. Берілген банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешекті есепке алу

      158. Банк кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын қанағаттандыруының нәтижесінде туындаған дебиторлық берешекті қайта ресімдеу кезінде банк қарызының сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

      159. Банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5453

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар).

      160. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға құрылған резервтердің (провизиялардың) азаюы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4953

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

      161. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешек құрылған резервтер (провизиялар) есебінен банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

12-тарау. Вексельдермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Есепке қабылданған вексельдер бойынша операцияларды есепке алу

      162. Вексельдерді есепке қабылдау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есепке алынған вексель сомасына:

Дт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:

Дт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот)

Кт

1432

Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт;

      3) есепке алынған вексель бойынша сыйлықақы сомасына:

Дт

1433

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері;

      4) алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы сомасына, есептелген вексель бойынша:

Дт

1406

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар,

      бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      163. Есепке алынған вексель бойынша дисконтты немесе сыйлықақыны амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:

Дт

1432

Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт

Кт

4405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

      2) есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы сомасына:

Дт

5235

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс

Кт

1433

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.

      164. Есепке алынған вексельдер бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1752

Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс

Кт

4405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

      Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген сыйақыны нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1406

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы


1752

Есепке алынған вексель бойынша есептелген кіріс.

      165. Есепке алынған вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері


1406

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы


1752

Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      166. Есепке алынған вексельді мерзімінен бұрын өтеу кезінде осы Нұсқаулықтың 165-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген дисконт сомасына:

Дт

1432

Есепке алынған вексель бойынша дисконт

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот);

      2) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген сыйлықақы сомасына:

Дт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері

Кт

1433

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.

      167. Вексельді индоссалау кезінде Нұсқаулықтың 166-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      вексельдің есепке алу құнына және вексельді есепке алу құнынан асып кету сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері


4734

Басқа да қайта бағалаудан болатын кіріс,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

2-параграф. Вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін операцияларды есепке алу

      168. Вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде төлеуші есепке алынған вексельге ақы төлемеген жағдайда вексель бойынша наразылық жасалғаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) наразылық білдірілген вексель сомасына:

Дт

1425

Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері;

      2) наразылық білдірілген вексельдер бойынша есептелген сыйақы сомасына:

Дт

1425

Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері

Кт

1752

Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс;

      3) наразылық білдірілген вексель бойынша төлеушінің келісімінсіз өндіріп алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) және комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1749

Басқа да мерзімі өткен сыйақы


1818

Есептелген басқа да комиссиялық кіріс


1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

Кт

4424

Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс


4608

Басқа да комиссиялық кіріс.

      169. Вексель бойынша берешекті қайтармауға қатысты объективті белгілер болған кезде, вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін наразылық білдірілген вексель бойынша жасалған резервтер (провизиялар) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5455

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

1428

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

      170. Наразылық білдірілген вексель бойынша берешекті өндіріп алу мүмкін болмаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      құрылған резервтердің (провизиялардың) есебінен берешекті есептен шығару сомасына:

Дт

1428

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1425

Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері


1749

Басқа да мерзімі өткен сыйақы


1818

Есептелген басқа да комиссиялық кіріс


1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл),

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

3-параграф. Домицильдендірілген вексельдерге ақы төлеу бойынша операцияларды есепке алу

      171. Вексельдерді домицильдендіру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) домицильдендірілген вексельдер бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер,

      бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;

      2) домицилианттың міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

      3) комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кіріс.

      172. Домицилиат вексель бойынша төлем жасаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) вексель бойынша төлем сомасына:

Дт

2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) домицилдендірілген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар,

      бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

4-параграф. Вексельдерді инкассоға қабылдау бойынша операцияларды есепке алу

      173. Вексельдерді инкассоға қабылдау кезінде кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      174. Инкассоға қабылданған вексель бойынша төлемді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      алынған төлем сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


4608

Басқа да комиссиялық кіріс,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

5-параграф. Вексельдерді авалирлеу бойынша операцияларды есепке алу

      175. Вексельге аваль қою кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;

      1) кепіл мүліктің құнына:

Кіріс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);

      сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      176. Авалирленген вексель бойынша төлемдерді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;

      2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:

Дт

2213

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы


2223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы


2241

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      3) кепіл мүліктің құнына:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);

      сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      177. Мүлікпен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельге ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) авалирленген вексель бойынша ақы төлеу сомасына:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) авалирленген вексель бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар,

      кепіл мүліктің құнына:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);

      3) авалирленген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.

      178. Міндеттеме қамтамасыз етілмеген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 11-тарауының 1-параграфында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

      179. Мүлік кепілімен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 154-157-тармақтарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

6-параграф. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу бойынша операцияларды есепке алу

      180. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      2) комиссия сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2869

Берілген кепілдіктер.

      181. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша бастапқы танылған міндеттемені амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кіріс.

      182. Акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;

      2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

      183. Акцепттелген вексельге ақы төлеу бойынша міндеттемені реттеу үшін резервтер (провизиялар) жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5465

Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

2869

Берілген кепілдіктер,

      және бір мезгілде, банк пен вексель ұстаушы арасында вексельді ақы төлеуге қабылдау туралы мәміленің шартында банк өзінің кредиторының пайдасына төлеген соманы клиенттің өтеуі көзделген жағдайларда оны құру кезінде жасалған резервтер (провизиялар) сомасынан аспайтын сомаға:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

4958

Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

      184. Делдалдық тәртібімен акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде акцептелген вексель бойынша ақы төлеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер


1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот

Кт

1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      185. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

      Шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.

13-тарау. Аккредитивтермен жүргізілген операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Өтелген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

      186. Эмитент банк клиенттің ағымдағы шотынан ақша аудару және оларды аккредитив бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру үшін өтеу шотында депозитке салу жолымен өтелген импорттық аккредитивті ашу кезінде аккредитивті өтеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар.

      187. Эмитент банк аккредитив талаптарын орындау кезінде өтелген импорттық аккредитив бойынша төлемді жүзеге асырған кезде және банкте аккредитивті орындау сомасына өтеу болған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

      188. Аккредитив бойынша өтеуді қайтару сомасына өтелген импорттық аккредитив жойылған жағдайда клиентке мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      189. Өтелген импорттық аккредитив бойынша төлем орындаушы банк арқылы орындалған жағдайда орындаушы банктен тауар тиеу құжаттарын тексеру және олардың аккредитив талаптарына сәйкестігі туралы растауды алғаннан кейін аударым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      190. Орындаушы банктен тиісті құжаттарды алғаны және аккредитив сомасын бенефициардың пайдасына аударғаны туралы растауды алғаннан кейін эмитент банк аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:

Дт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар

Кт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.

      191. Аккредитив бойынша төлемді жүзеге асыру жолымен өтелген импорттық аккредитивтің күшін жойған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) орындаушы банктен импорттық аккредитив бойынша өтеудің аударылған сомасының түсу сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар;

      2) аккредитив бойынша өтеу сомасын клиентке қайтарған кезде:

Дт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

2-параграф. Өтелмеген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

      192. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитив ашқан кезде аккредитив – импорттаушы клиенттің бұйрық берушісінің тапсырмасы бойынша аккредитив сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6005

Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6505

Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.

      193. Эмитент банк аккредитивті аккредитив талаптарына сәйкес орындаған кезде өкім, шарт немесе клиенттің өтініші негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк шығарған және төлеген аккредитив сомасына:

Дт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) клиентке берілген қарыз сомасына және банк кредит ретінде берген ақша есебінен банк төлеген аккредитив сомасын өтеуге:

Дт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар

Кт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.

      194. Берілген қарызды одан әрі есепке алу тәртібі Нұсқаулықтың 4-тарауында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

      195. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитивті орындаған кезде эмитент банкте аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6505

Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6005

Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар.

      196. Өтелмеген импорттық аккредитив жойылған жағдайда Нұсқаулықтың 195-тармағына ұқсас бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

3-параграф. Аккредитив бойынша комиссиялық сыйақыны есепке алу

      197. Егер аккредитив талаптарында аккредитивтің қолданылу кезеңіне комиссиялық сыйақы көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есептелген комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1822

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс

Кт

4612

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс;

      2) есептелген комиссиялық сыйақыны өтеу кезінде:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың заңды шоттары

Кт

1822

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс;

      3) егер аккредитив шарттарына сәйкес комиссиялық сыйақылар қызмет көрсетілген күні алынаса, алынатын комиссиялық сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

4612

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс.

      198. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

      199. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ағымдағы шотында ақшалай қаражат болмаған кезде клиенттің ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу үшін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

      200.Клиент делдал банкке төленген комиссиялық сыйақы бойынша банк шығысын өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.

4-параграф. Экспорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

      201. Экспорттық аккредитивті авизо кезінде бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылмайды.

      202. Бенефициардан экспортталатын тауар бойынша тауар тиеу құжаттары келіп түскен және олар аккредитив талаптарына сәйкес келген кезде қабылданған құжаттар 1 құжат – 1 теңге шартты бағалау бойынша кіріске алынады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;

      және бір мезгілде или бір мезгілде (экспорттық аккредитив расталған жағдайда), аккредитив сомасына:

Дт

6025

Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар


6010

Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6525

Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер


6510

Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.

      203. Бенефициардың пайдасына аккредитивті орындау үшін шетелдік банктен өтеу сомасы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар;

      және бір мезгілде или бір мезгілде:

Дт

6525

Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер


6010

Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6025

Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар


6510

Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.

      204. Эмитент банкке аккредитив бойынша құжаттарды жіберген кезде банк мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      205. Орындаушы банк (бенефициар банк) құжаттардың аккредитивте көрсетілген талаптарға сәйкестігі туралы эмитент банктен растау алғаннан кейін бенефициарға аккредитив сомасын есептеген кезде есепке алу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      206. Аккредитивтің игерілмеген бөлігі шетелдік эмитент банкке қайтарылған жағдайда бенефициар банк аудару сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:

Дт

2855

Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

14-тарау. Сенімгерлік операциялардың бухгалтерлік есебі

      207. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақша, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) № 2210 "Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері" баланстық шотында есептеледі.

      Сенімгерлік басқаруға алынған ақшамен операциялардың бухгалтерлік есебі бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7500 "Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар" және 7600 "Клиенттердің сенімгерлік (инвестициялық) басқарудағы активтері" шоттары тобындағы шоттарда жүзеге асырылады.

1-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған активтерді есепке алу

      208. Банк клиенттен ақша, аффинирленген бағалы металдар және/немесе қарыз бойынша талап ету құқықтарын сенімгерлік басқаруға алған кезде клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) баланстық шоттарда:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2210

Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері;

      2) баланстан тыс шоттарда:

Дт

7535

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз


7601

Ақша


7602

Аффинирленген бағалы металдар

Кт

7661

Клиенттен активтердің түсуі.

      209. Банк сенімгерлік басқаруға қабылданған активтермен операциялар жасаған, инвестициялық кіріс (шығыс) алған кезде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот", 1052 "Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар" баланстық шоттарының дебеті/кредиті және тиісінше 2210 "Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері" баланстық шотының кредиті/дебиті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

2-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны және сенімгерлік басқаруға қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу

      210. Сенімгерлік басқаруға, аффинирленген бағалы металдарға қабылданған ақшаны орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7602

Аффинирленген бағалы металдар

Кт

7601

Ақша.

      211. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

7602

Аффинирленген бағалы металдар

Кт

7664

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;

      2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

7684

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс

Кт

7602

Аффинирленген бағалы металдар.

      212. Сенімгерлік басқарудағы аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7604

Орналастырылған салымдар

Кт

7602

Аффинирленген бағалы металдар.

      213. Металл шот шартына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7610

Сыйақы

Кт

7662

Сыйақы түріндегі кіріс.

      214. Металл шот бойынша есептелген сыйақыны алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7601

Ақша

Кт

7610

Сыйақы.

      215. Металл шотты ашу және аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7602

Аффинирленген бағалы металдар

Кт

7604

Орналастырылған салымдар.

      216. Сенімгерлік басқарудағы және/немесе сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылатын аффинирленген бағалы металдар құнына:

Дт

7601

Ақша

Кт

7602

Аффинирленген бағалы металдар;

      2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде:

Дт

7601

Ақша

Кт

7663

Активтерді сатып алу-сату бойынша кіріс;

      3) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде:

Дт

7683

Активтерді сатып алу-сату бойынша шығыс

Кт

7602

Аффинирленген бағалы металдар.

3-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және банк салымдарына орналастырылған ақшаны есепке алу

      217. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаны банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың салымдарына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына:

Дт

7604

Орналастырылған салымдар

Кт

7601

Ақша;

      2) мәміле бойынша шығын сомасына:

Дт

7604

Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)

Кт

7601

Ақша.

      218. Банк салымы шартына сәйкес сыйақы есептеу және нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) салым бойынша есептелген сыйақы сомасына:

Дт

7610

Сыйақы

Кт

7662

Сыйақы түріндегі кіріс; 

      2) салым бойынша нақты алынған сыйақы сомасына:

Дт

7601

Ақша

Кт

7610

Сыйақы.

      219. Егер салым шетел валютасымен орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:

Дт

7604

Орналастырылған салымдар

Кт

7665

Бағам айырмашылығы бойынша кіріс;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:

Дт

7685

Бағам айырмашылығы бойынша шығыс

Кт

7604

Орналастырылған салымдар.

      220. Мәміле бойынша шығынға амортизация жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7662

Сыйақы түріндегі кіріс

Кт

7604

Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).

      221. Банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақшаны қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

      1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына:

Дт

7601

Ақша

Кт

7604

Орналастырылған салымдар


7610

Сыйақы;

      222. Әрбір есепті күнге банк халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

      1) салымдардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:

Дт

7688

Басқа да шығыс (орналастырылған салымдар бойынша провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)

Кт

7604

Орналастырылған салымдар


7610

Сыйақы;

      2) салымдардың құнсыздануынан бұрын көрсетілген шығынды қалпына келтіру кезінде:

Дт

7604

Орналастырылған салымдар


7610

Сыйақы

Кт

7668

Басқа да кіріс (құнсызданудан болған шығынды қалпына келтіруден алынған кірісті есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).

4-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша талаптар құқықтарын есепке алу

      223. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7542

Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы

Кт

7662

Сыйақы түріндегі кіріс.

      224. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді алу кезінде түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7601

Ақша


7542

Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы

Кт

7535

Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз.

      225. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді қарыз алушы уақытылы қайтармаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:

Дт

7536

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз

Кт

7535

Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз;

      2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:

Дт

7544

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

7542

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген сыйақы.

      226. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша мерзімі өткен төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:

Дт

7601

Ақша

Кт

7536

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз;

      2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:

Дт

7601

Ақша

Кт

7544

Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.

      227. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген және алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу кезінде:

Дт

7543

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

Кт

7668

Басқа да кіріс;

      2) есептелген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) алу кезінде:

Дт

7601

Ақша

Кт

7543

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

      228. Талап ету құқығы сенімгерлік басқарудағы қарызды кері сатып алуды жүзеге асырған және клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартына сәйкес осы құқықтармен сенімгерлік басқару бойынша банктің міндеттемелері тоқтаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7681

Клиенттердің активтерін алу

Кт

7536

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз


7544

Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.

5-параграф. Сенімгерлік басқарудан алынған активтерді есепке алу

      229. Клиент сенімгерлік басқарудағы активтердің бір бөлігін алған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) баланстық шоттарда:

Дт

2210

Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) баланстан тыс шоттарда:

Дт

7681

Клиенттердің активтерін алу

 Кт

 7535

Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз


7601

Ақша


7602

Аффинирленген бағалы металдар


 7604

Орналастырылған салымдар.

      230. Есепті кезең үшін активтерді сенімгерлік басқару нәтижесін айқындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген кіріс сомасына:

Дт

7661

Клиенттен активтердің түсуі


7662

Сыйақы түріндегі кіріс


7663

Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс


7664

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс


7665

Бағам айырмашылығы бойынша кіріс


7668

Басқа да кіріс

Кт

7651

Капитал;

      2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс сомасына:

Дт

7651

Капитал

Кт

7681

Клиенттің активтерін алу


7682

Комиссиялық сыйақылар төлеу бойынша шығыс


7683

Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс


7684

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс


7685

Бағам айырмашылығы бойынша шығыс


7688

Басқа да шығыс.

      231. Клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартының қолданылу мерзімі аяқталған және активтерді клиентке қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      баланстық шоттарда:

Дт

2210

Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      баланстан тыс шоттарда:

      1) қолда бар активтер бойынша кіріс сомасына:

Дт

7661

Клиенттен активтердің түсуі


7662

Сыйақы түріндегі кіріс


7663

Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс


7664

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс


7665

Бағам айырмашылығы бойынша кіріс


7668

Басқа да кіріс

Кт

7651

Капитал;

      2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс сомасына:

Дт

7651

Капитал

Кт

7683

Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс


7684

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс


7685

Бағам айырмашылығы бойынша шығыс


7688

Басқа да шығыс;

      3) клиент активтерінің шоттары бойынша қалдық сомасына:

Дт

7681

Клиенттердің активтерін алу

Кт

7601

Ақша


7602

Аффинирленген бағалы металдар


7604

Орналастырылған салымдар


7610

Сыйақы


7611

Басқа да талаптар;

      4) клиенттің міндеттемелер шоты бойынша қалдық сомасына:

Дт

7632

Басқа да міндеттемелер

Кт

7681

Клиенттердің активтерін алу;

      5) капитал шоты бойынша қалдық сомасына:

Дт

7651

Капитал

Кт

7681

Клиенттердің активтерін алу.

6-параграф. Сенімгерлік басқарушының клиенттің активтерін сенімгерлік басқарудан сыйақыны есепке алу

      232. Банк клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты бойынша сыйақы есептеген және алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы есептеген кезде:

Дт

1815

Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс

Кт

4605

Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметтері үшін комиссиялық кіріс;

      2) есептелген сыйақыны алған кезде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2210

Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері

Кт

1815

Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс.

15-тарау. Кастодиан банктің инвестициялық қорлар активтерінің бухгалтерлік есебі

      233. Кастодиан банк кастодиан шарты негізінде қабылдаған клиенттердің ақшасы және кастодиан шартына сәйкес қабылданған ақшамен операциялар, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) мынадай:

      егер кастодиан шарты шетелдік орталық банкпен жасалған жағдайда - 2012 "Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары";

      егер кастодиан шарты банкпен (шетелдік орталық банкті қоспағанда) жасалған жағдайда - 2013 "Басқа банктердің корреспонденттік шоттары";

      егер кастодиандық шарт ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық портфелін басқарушымен жасалған жағдайда - 2202 "Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық" баланстық шоттарында есепке алынады.

      Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде қабылдаған өзге активтердің бухгалтерлік есебі Бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7700 "Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтерін қоспағанда, кастодиандық сақтауға қабылданған активтер" шоттар тобының баланстан тыс шоттарында жүзеге асырылады.

1-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын есепке алу

      234. Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде клиенттен ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ақша сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2012

Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот);

      2) бағалы қағаздардың және өзге де қаржы құралдарының құнына:

Кіріс

7701

Бағалы қағаздар


7702

Басқа банктердегі салымдар


7703

Аффинирленген бағалы металдар


7704

"Кері РЕПО" операциялары


7705

"РЕПО" операциялары


7706

Туынды қаржы құралдары


7707

Капиталға инвестициялар


7708

Үй-жайларға, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдыққа инвестициялар


7709

Басқа да активтер.

      235. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және кастодиан шарты негізінде қабылданған қаржы құралдарымен өзге де операциялар жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалармен қатар 1051 "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот", 1052 "Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар" баланстық шоттардың дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2012 "Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары", 2013 "Басқа банктердің корреспонденттік шоттары", 2202 "Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық" баланстық шоттарының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған бағалы қағаздарды есепке алу

      236. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша бағалы қағаздарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер валюта күні бағалы қағаздар түскен сәтке дейін мәміле жасау күнінен басқаша болған жағдайда:

Кіріс

7713

Басқа да талаптар;

      2) бағалы қағаздарды сатып алу сомасына бағалы қағаздар түскен кезде:

Кіріс

7701

Бағалы қағаздар;

      3) сатып алынған сыйақы сомасына (купонға):

Кіріс

7712

Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;

      4) және бір мезгілде:

Шығыс

7713

Басқа да талаптар.

      237. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы немесе дивидендтерді есептеу кезінде сыйақы немесе дивидендтер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомасына:

Кіріс

7711

Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);

      2) на сумму дивидендов:

Кіріс

7710

Дивидендтер.

      238. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы және пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздардың әділ құнының олардың есептік құнынан асып кеткен кезінде:

Кіріс

7701

Бағалы қағаздар;

      2) бағалы қағаздардың есептік құнының олардың әділ құнынан асып кеткен кезінде:

Шығыс

7701

Бағалы қағаздар.

      239. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:

Кіріс

7701

Бағалы қағаздар;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:

Шығыс

7701

Бағалы қағаздар.

      240. Эмитенттерге бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны және/немесе жарияланған дивидендтер төлеген кезде алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есептелген сыйақы (купон) сомасына:

Шығыс

7711

Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);

      2) бұрын сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:

Шығыс

 7712

Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;

      3) есептелген дивидендтер сомасына:

Шығыс

7710

Дивидендтер.

      241. Кастодиан банк әрбір есепті күні халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес сату үшін басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құнмен есептелінетін және амортизацияланған құнмен бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

      1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:

Шығыс

7701

Бағалы қағаздар


7711

Сыйақы;

      2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде:

Кіріс

7701

Бағалы қағаздар


7711

Сыйақы.

      242. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздар құнына:

Шығыс

7701

Бағалы қағаздар;

      2) бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына:

Шығыс

7711

Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);

      3) бұрын сатып алынған сыйақы сомасына:

Шығыс

7712

Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы.

3-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және салымдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған салымдарды есепке алу

      243. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны банктердегі және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы салымдарға орналастыру кезінде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7702

Басқа банктердегі салымдар.

      244. Орналастырылған салым бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7711

Сыйақы(салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

      245. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салымның құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:

Кіріс

7702

Басқа банктердегі салымдар


7711

Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:

Шығыс

7702

Басқа банктердегі салымдар


7711

Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

      246. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салым бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7711

Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

      247. Банк әр есепті күнге халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

      1) салымдардың құнсыздануынан келген шығынды тану кезінде:

Шығыс

7702

Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот)


7711

Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);

      2) салымдардың құнсыздануынан бұрында болған шығынды қалпына келтіру кезінде:

Кіріс

7702

Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот)


7711

Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).

      248. Банктердегі немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы клиенттердің ақшасын қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) салым сомасына:

Шығыс

7702

Басқа банктердегі салымдар;

      2) сыйақы сомасына:

Шығыс

7711

Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

4-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу

      249. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны аффинирленген бағалы металдарға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7703

Аффинирленген бағалы металдар.

      250. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Кіріс

7703

Аффинирленген бағалы металдар;

      2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Шығыс

7703

Аффинирленген бағалы металдар.

      251. Аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Шығыс

7703

Аффинирленген бағалы металдар;

      және бір мезгілде:

Кіріс

7702

Басқа банктердегі салымдар.

      252. Металл шоты шартының талаптарына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы есептеу кезінде:

Кіріс

7711

Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);

      2) сыйақы алу кезінде:

Шығыс

7711

Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

      253. Металл шотын жабу және кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Кіріс

7703

Аффинирленген бағалы металдар;

      және бір мезгілде:

Шығыс

7702

Басқа банктердегі салымдар.

      254. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Шығыс

7703

Аффинирленген бағалы металдар.

5-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және кастодиан шартының негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен жүргізілетін РЕПО және кері РЕПО операцияларын есепке алу

      255. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7704

"Кері РЕПО" операциялары.

      256. Кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы есептеу кезінде сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7711

Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

      257. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Шығыс

7704

Кері РЕПО" операциялары;

сыйақы сомасына:

Шығыс

7711

Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

      258. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7705

"РЕПО" операциялары".

      259. РЕПО операциялары бойынша сыйақыны есептеу кезінде сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7711

Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

      260. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Шығыс

7705

"РЕПО" операциялары";

      төленген сыйақы сомасына:

Шығыс

7711

Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

6-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және туынды қаржы құралдарына орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған туынды қаржы құралдарын есепке алу

      261. Кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді туынды қаржы құралдарына орналастыру кезінде төленген ақша сомасына (опцион бойынша сыйақыларға) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7706

Туынды қаржы құралдары.

      262. Туынды қаржы құралының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) туынды қаржы құралының әділ құны көтерілген кезде:

Кіріс

7706

Туынды қаржы құралдары;

      2) туынды қаржы құралының әділ құны төмендеген кезде:

Шығыс

7706

Туынды қаржы құралдары.

      263. Егер туынды қаржы құралымен жасалған мәміле талаптарымен сыйақы есептеу және төлеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы түрінде кірісті:

Кіріс

7711

Сыйақы;

      сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде:

Шығыс

7711

Сыйақы;

      2) сыйақы түрінде кірісті:

Шығыс

7711

Сыйақы;

      сыйақы түрінде шығысты алған кезде:

Кіріс

7711

Сыйақы.

      264. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған, шетел валютасымен көрсетілген туынды қаржы құралы бойынша талаптарды және/немесе міндеттемелерді қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:

Кіріс

7706

Туынды қаржы құралдары;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендетілген кезде:

Шығыс

7706

Туынды қаржы құралдары.

      265. Туынды қаржы құралдарын валюталау (жабу) күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7706

Туынды қаржы құралдары.

7-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастырылған ақшаны есепке алу

      266. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7707

Капиталға инвестициялар.

      267. Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7707

Капиталға инвестициялар.

8-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және негізгі құрал-жабдықтарға орналастырылған ақшаны есепке алу

      268. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны негізгі құрал-жабдықтарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7708

Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

      269. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтардың әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Кіріс

7708

Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар;

      2) теріс айырма сомасына:

Шығыс

7708

Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

      270. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7708

Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

9-параграф. Кастодиан шартына сәйкес алынған активтерді есепке алу

      271. Клиент кастодиан шартына сәйкес активтерді алған және (немесе) оның қолданылуын тоқтатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7701

Бағалы қағаздар


7702

Басқа банктердегі салымдар


7703

Аффинирленген бағалы металдар


7704

"Кері РЕПО" операциялары


7705

"РЕПО" операциялары


7706

Туынды қаржы құралдары


7707

Капиталға инвестициялар


7708

Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

16-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерін есепке алу

1-параграф. Зейнетақы жарналарын, сондай-ақ зейнетақы жинақтарының төлемдері мен аударымдарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына және басқа да ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына есепке алу

      272. Салымшылардың зейнетақы жарналары ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары

Кт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).

      273. Зейнетақы жинақтарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына және зейнетақы төлемдерін алушыларға қызмет көрсететін банктерге ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банктік шотынан аударуды жүзеге асыру кезінде кастодиандық шартқа сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотынан соманы ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банк шотына аудару бойынша:

Дт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот)

Кт

2202

Кастодиандық шарттар талаптарында клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);

      2) зейнетақы төлемдерін алушыға қызмет көрсететін банктің шотына соманы аудару бойынша:

Дт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);

Кт

1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

      274. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен және қате есепке алынды деп танылған соманы қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);

Кт

1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2011

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

      275. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және зейнетақы активтерімен өзге де операцияларды жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот", 1052 "Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар", 2011 "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары", 2013 "Басқа банктердің корреспонденттік шоттары" баланстық шоттарының дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2202 "Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық" баланстық шотының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған зейнетақы активтерін есепке алу

      276. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және кастодиандық шарт негізінде қабылданған инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін бағалы қағаздарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      бағалы қағаздарды сатып алу сомасына:

Кіріс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар

7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары

7407

Басқа да зейнетақы активтері;

      сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:

Кіріс

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7410

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).

      277. Зейнетақы активтерін уақтылы орналастырмағаны үшін есептелген өсімпұл сомасын ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына есепке алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2012

Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).

      278. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.

      279. Кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтері есебінен сатып алынған, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Кіріс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар


7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары


7407

Басқа да зейнетақы активтері;

      2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Шығыс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар


7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары


7407

Басқа да зейнетақы активтері.

      280. Егер кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасында көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:

Кіріс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар


7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары


7407

Басқа да зейнетақы активтері


7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:

Шығыс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары


7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар


7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары


7407

Басқа да зейнетақы активтері


7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.

      281. Эмитент кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер төлеген күні сыйақы және дивидендтер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;

      сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:

Шығыс

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).

      282. Әрбір есепті күнге банк амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

      1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:

Шығыс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар

7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары"

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7410

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы;

      2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде:

Кіріс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар

7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7410

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)

7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы.

      283. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Шығыс

7401

Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7403

Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары

7404

Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар

7405

Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары

7407

"Басқа да зейнетақы активтері";

      бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына:

Шығыс

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7413

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;

      сатып алынған сыйақы сомасына:

Шығыс

7408

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7409

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7410

Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)


7411

Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).

3-параграф. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерімен жасалған операцияларды есепке алу

      284. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7406

Басқа банктердегі салымдар.

      285. Банктерде және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде орналастырылған салымдар бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

      286. Егер банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдар шетел валютасында орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:

Кіріс

7406

Басқа банктердегі салымдар


7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:

Шығыс

7406

Басқа банктердегі салымдар


7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;

      287. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі орналастырылған салымдар бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

      288. Әрбір есепті күнге банк салымдарының құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

      1) салымдардың құнсыздануынан шығынды тану кезінде:

Шығыс

7406

Басқа банктердегі салымдар


7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;

      2) салымдардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде:

Кіріс

7406

Басқа банктердегі салымдар


7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

      289. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерін қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) салым сомасына:

Шығыс

7406

Басқа банктердегі салымдар;

      2) сыйақы сомасына:

Шығыс

7412

Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

4-параграф. Кастодиандық қызметтен кіріс пен шығысты есепке алу

      290. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры мен кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес, кастодиан-банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиандық қызмет көрсету үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары бойынша комиссиялық шығыс және басқа шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1819

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс

Кт

4609

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет боынша комиссиялық кіріс.

      291. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры, инвестициялық портфельді басқарушы және кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес кастодиан-банктің есеп саясатында айқындалған мерзімдерде инвестициялық портфельді басқарушыға кастодиандық қызмет көрсеткені үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары мен басқа да шығыс бойынша комиссиялық шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1819

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс

Кт

4609

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметтен комиссиялық кіріс.

      292. Инвестициялық портфельді басқарушының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының кастодиан шартына сәйкес өтеуге жататын бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың көрсетілетін қызметтеріне және басқа да шеккен шығысына ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1860

Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот

1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      293. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры кастодиан-банк жүргізген, кастодиан шартына сәйкес өтелуге тиіс шығысты өтеу және төлеу, сондай-ақ кастодиан-банктің комиссиялық сыйақысының есептелген сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық

Кт

1819

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс


1860

Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.

      294. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры есептелген сыйақы бойынша төлемдерді кешіктірген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген, бірақ өтелмеген сыйақы сомасына:

Дт

1839

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс

Кт

1819

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс

1860

Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар;

      тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына:

Дт

1860

Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар

Кт

4900

Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

      295. Инвестициялық портфельді басқарушыға, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген мерзімі өткен сыйақыны, сондай-ақ тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) есептелген сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есептелген мерзімі өткен сыйақы сомасына:

Дт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық

Кт

1839

Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс;

      2) тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына:

Дт

2202

Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық

Кт

1860

Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.

17-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған өзге де активтердің бухгалтерлік есебі

      296. Егер кастодиан шартында банктің кастодиан шарты негізінде берілген активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу бойынша қызметтерді көрсетуі көзделмеген жағдайда, осы активтерді есепке алу номиналды құны немесе № 7363 "Кастодиандық қызмет көрсетілетін клиенттердің активтері" шотындағы шартты бірлік бойынша жүзеге асырылады.

      297. Егер кастодиан шартының талаптарымен кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу көзделген жағдайда, бухгалтерлік есебі осы Нұсқаулықтың 11-тарауында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

18-тарау. Ислам банкінің инвестициялық депозиттер бойынша операцияларының бухгалтерлік есебі

1-параграф. Инвестициялық депозит бойынша операцияларды есепке алу

      298. Банк жеке немесе заңды тұлғалардан инвестициялық депозит туралы шарт бойынша инвестициялық депозит қабылдаған кезде, инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) баланстық шоттарда:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;

      клиенттердің ақшасын біріктірген жағдайда:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

Кт

2245

Инвестициялық депозиттер;

      2) баланстан тыс шоттарда:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7831

Инвестициялық депозит бойынша міндеттеме.

      299. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақшаны пайдаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2245

Инвестициялық депозиттер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      300. Банкке инвестициялық депозитті инвестициялау нәтижесінде сатып алынған активтерден ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2245

Инвестициялық депозиттер

2-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны есепке алу

      301. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ақшаны металл шотты аша отырып аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7802

Аффинирленген бағалы металдар

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

      302. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізілген кезде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есепке алу құнынан асқан кезде:

Дт

7802

Аффинирленген бағалы металдар

Кт

7868

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;

      2) аффинирленген бағалы металдардың есепке алу құны олардың әділ құнынан асқан кезде:

Дт

7887

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс

Кт

7802

Аффинирленген бағалы металдар.

      303. Металл шот шартына сәйкес металл шот бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7807

Сыйақы

Кт

7862

Сыйақы түріндегі кіріс.

      304. Металл шот бойынша есептелген сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7807

Сыйақы.

      305. Аффинирленген бағалы металдарды сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) аффинирленген бағалы металдардың құнына:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7802

Аффинирленген бағалы металдар;

      2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы мен олардың есепке алу құны арасында оң айырма туындаған кезде:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7863

Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;

      3) аффинирленген бағалы металдарды сату бағасы мен олардың есепке алу құны арасында теріс айырма туындаған кезде:

Дт

7883

Активтерді сатып алу-сатудан шығыс

Кт

7802

Аффинирленген бағалы металдар.

3-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, ислам бағалы қағаздарына орналастырылған ақшаны есепке алу

      306. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ислам бағалы қағаздарына ақшаны орналастырған кезде сатып алу құнына мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған ислам бағалы қағаздарының таза құнына (номиналды құнынан асатын сомаға):

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот)

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

      2) ислам бағалы қағаздарын сатып алуға байланысты шығындылықты қамтитын сыйлықақы сомасына:

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот)

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

      3) дисконт сомасына:

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот).

      307. Сатып алынған ислам бағалы қағаздары бойынша сыйлықақы немесе дисконт амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйлықақы амортизациясы сомасына:

Дт

7884

Сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);

      2) дисконт амортизациясы сомасына:

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот)

Кт

7865

Дисконт амортизациясы бойынша кіріс.

      308. Ислам бағалы қағаздары бойынша тиесілі кірісті есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7807

Cыйақы

Кт

7862

Сыйақы түріндегі кіріс.

      Ислам бағалы қағаздары бойынша кірісті алу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7807

Сыйақы.

      309. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен әділ құны бойынша сатып алынған ислам бағалы қағаздарына қайта бағалауды жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер ислам бағалы қағаздарының әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары

Кт

7868

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;

      2) егер ислам бағалы қағаздарының есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:

Дт

7887

Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары.

      310. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк ислам бағалы қағаздарының құнсыздануына тест жүргізеді. Ислам бағалы қағаздары бойынша құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7889

Активтердің құнсыздануынан шығын

Кт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

      311. Банктің уәкілетті органы құнсызданған ислам бағалы қағаздарын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары


7807

Сыйақы.

      312. Ислам бағалы қағаздарының кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7866

Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

      313. Нұсқаулықтың 307, 308 және 309-тармақтарына сәйкес әділ құны бойынша ислам бағалы қағаздарының жарияланған сыйақысы, сыйлықақының (дисконттың) амортизациясы есептелгеннен және қайта бағаланғаннан кейін ислам бағалы қағаздарын сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот)

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);

      2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот)

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот);

      3) ислам бағалы қағаздарының құнына:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары;

      4) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7863

Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;

      5) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде:

Дт

7883

Активтерді сатып алу-сатудан шығыс

Кт

7804

Ислам бағалы қағаздары.

4-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операцияға орналастырылған ақшаны еепке алу

      314. Мәні дайын тауар болып табылатын коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен қаржыландыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7808

Қорлар


7809

Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар


7810

Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

      Тауарды дайындауды аяқтау кезінде тауар дайындаушы ұсынған барлық есептер негізінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7809

Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар

Кт

7810

Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар.

      315. Клиентке тауарды үстеме бағасын ескере отырып, сату бағасы бойынша беру және олармен коммерциялық кредит туралы шарт жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7806

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар

Кт

7808

Қорлар


7809

Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар


7832

Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына).

      316. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен кірісті үстеме баға сомасына жатқызу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7832

Болашақ кезеңдер кірісі

Кт

7870

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша кіріс.

      317. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7806

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

      318. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7889

Активтердің құнсыздануынан шығын

Кт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

      319. Банктің уәкілетті органы банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге төленбеген талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7806

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

      320. Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7866

Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

5-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және заңды тұлғалардың капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларына орналастырылған ақшаны бухгалтерлік есебі

      321. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыруды жүзеге асыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7805

Қатысу үлесі

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

      322. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысудан кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен есептеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7806

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар

Кт

7864

Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысудан кіріс.

      323. Қатысудан кіріс алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7806

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

      324. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына және (немесе) әріптестік талаптармен қатысу үлесінің құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7889

Активтердің құнсыздануынан шығын

Кт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

      325. Банктің уәкілетті органы құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7805

Қатысу үлестері


7806

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

      326. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерінің кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында, бұдан бұрын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:

      327. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталындағы және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

      1) қатысу үлесінің құнына:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7805

Қатысу үлестері;

      2) қатысу үлесін сатып алу-сатудан кіріс пайда болған жағдайда:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7863

Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;

      3) қатысу үлесін сатып алу-сатудан шығыс пайда болған жағдайда:

Дт

7883

Активтерді сатып алу-сатудан шығыс

Кт

7805

Қатысу үлестері.

6-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған және инвестициялық қызметке лизинг (жалдау) талабымен орналастырылған ақшаның есебі

      328. Лизингке (жалға) беру үшін инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша есебінен мүлікті сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7809

Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

      329. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7812

Жалдау бойынша есептелген кіріс

Кт

7869

Лизинг (жалдау) төлемдері түріндегі кіріс.

      330. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7812

Жалдау бойынша есептелген кіріс.

      331. Бухгалтерлік есеп мақсатында операциялық жалдау ретінде жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік мынадай бухгалтерлік жазбамен, есеп саясатында көзделген кезеңділікпен амортизацияланады:

Дт

7888

Негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизациялық аударымдар

Кт

7809

Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар.

      332. Бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын қаржылық жалдау ретінде жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

      1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) берген кезде:

Дт

7811

Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар

Кт

7809

Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар;

      2) Нұсқаулықтың 330-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7811

Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар.

      333. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есептік күнінен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Талаптар құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) жасаған кезде лизинг (жалдау) шарты бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7889

Активтердің құнсыздануынан шығын

Кт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

      334. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша құнсызданған талаптарды құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7812

Жалдау бойынша есептелген кіріс.

      335. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеген және жақсартқан жағдайда, құнсызданудан шығынды өтеуге бұдан бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:

Дт

7813

Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)

Кт

7866

Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

7-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақшаны пайдалану нәтижелерін есепке алу

      336. Клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде инвестициялық депозит шартының талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7881

Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс

Кт

7833

Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс;

      клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде:

Дт

7833

Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

      егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда:

Дт

2245

Инвестициялық депозиттер

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;

      клиенттерге ақша төлеген кезде:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      337. Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7881

Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс

Кт

7834

Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы;

      және бір мезгілде:

Дт

1729

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс

Кт

4618

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс.

      Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны төлеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

7834

Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

      және бір мезгілде:

Дт

2245

Инвестициялық депозиттер


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

Кт

1729

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.

      338. Клиентке инвестициялық депозитті қайтарған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) қайтарылатын инвестициялық депозиттің сомасына:

Дт

7831

Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер

Кт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

      2) егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда:

Дт

2245

Инвестициялық депозиттер

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;

      3) клиенттерге ақша төлеген кезде:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      4) банктің ақшасын клиенттің талабы бойынша инвестициялық депозитті мерзімінен бұрын қайтару үшін пайдаланған жағдайда:

Дт

1553

Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

      және бір мезгілде 7831 "Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер" шоты бойынша клиент алдындағы берешекті азайту және банк алдындағы берешекті тану сомасына баланстан тыс шоттарда:

Дт

7831

Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер

Кт

7831

Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер;

      банктің ақшасын өтеген кезде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1553

Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу.

      339. Банк инвестициялық депозиттің шығындылығы кезінде сыйақыға берілген құқығын жоғалтқан жағдайда (инвестициялық депозит бойынша тартылған ақшаны пайдалану нәтижесінде кірістің болмауы) мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5921

Банктік қызметтен басқа да шығыс

Кт

1729

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс;

      бір мезгілде:

Дт

7834

Инвестициялық депозиттерді басқарғаны үшін сыйақы

Кт

7871

Басқа да кіріс.

      340. Егер инвестициялық депозиттің ақшасы салынған активтер құнының азаюына байланысты шығынды банктің кінәсінен туындаған жағдайда Нұсқаулықтың 339-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаларға қосымша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5921

Банктік қызметтен басқа да шығыс

Кт

2245

Инвестициялық депозиттер


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;

      және бір мезгілде:

Дт

7801

Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты

Кт

7871

Басқа да кіріс.

19-тарау. Ислам банкінің Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес міндеттемелерді тану өлшемшарттарына сәйкес келетін инвестициялық депозиттер операцияларының бухгалтерлік есебі

      341. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша жеке немесе заңды тұлғадан инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына инвестициялық депозитті қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2245

Инвестициялық депозиттер.

      342. Ивестициялық депозит туралы шарт талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5238

Инвестициялық депозит бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша шығыс

Кт

2729

Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер

      клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде:

Дт

2729

Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      343. Шарт талаптарына сәйкес клиенттің ақшасын басқарғаны үшін банкке тиесілі кіріс бөлігін банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1729

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс

Кт

4618

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс

      және бір мезгілде:

Дт

2245

Инвестициялық депозиттер


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

Кт

1729

Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.

      344. Инвестициялық депозит клиентке қайтарылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

2245

Инвестициялық депозиттер

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

20-тарау. Ислам банкінің банктік қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

      345. Банк қарызын беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      әділ құны бойынша қарыз тануға байланысты туындаған дисконт сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар

Кт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.

      346. Банктік қарыз шарттары 7339 "Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар" баланстан тыс шотында шартты құны 1 (бір) теңге бойынша мынадай түрде көрсетіледі:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар.

      347. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепіл қабылданса, кепіл шарты негізінде банк қарызын қамтамасыз етуге қабылданған мүліктің құны сомасына (теңгеде, сол сияқты шетел валютасында) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7250

Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.

      348. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6075

Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6575

Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.

      349. Дисконтты амортизациялау кезінде банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт

Кт

4312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс


4434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

      350. Банктік қарызды өтеу шотына ақша келіп түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.

      351. Банктік қарызды толық өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде:

Шығыс

7250

Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      2) құжаттарды есептен шығарған кезде:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;

      3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде:

Дт

6575

Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы

Кт

6075

Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.

      352. Егер мерзімі басталған кезде қарыз алушы банк қарызы бойынша борышын өтемеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1306

Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі

Кт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар


1429

Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.

      353. Егер банк қарызы шартында тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

Кт

2871

Қайырымдылық төлемдерінің шоты.

      354. Банк қарызы бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасы алынған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);

      Алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын қайырымдылық ұйымының пайдасына аударған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2871

Қайырымдылық төлемдерінің шоты

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      355. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен берешекті өтеу шотына ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1306

Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі.

      356. Банктік қарыздардың құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5452

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс


5455

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс

Кт

1319

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

      357. Банктік қарызды өтеу немесе кредиттік сапасын жақсарту кезінде бұрын қалыптастырған резервтер (провизиялар) азаяды және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1319

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4952

Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс


4955

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

      358. Банк банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде төленбеген мерзімі өткен банктік қарыз баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) теңгемен көрсетілген банктік қарыздың негізгі сомасына:

Дт

1319

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1306

Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі;

      2) қарызды әділ құны бойынша бастапқы танумен байланысты амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт

Кт

4312

Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс


4434

Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.

      359. Қарыз алушы баланстан есептен шығарылған банктік қарыз бойынша берешекті өтеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

4952

Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс


4955

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

21-тарау. Ислам банкінің коммерциялық кредит бере отырып сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операциялардың бухгалтерлік есебі

      360. Коммерциялық кредит туралы шарттың талабында клиенттің тауар үшін ақша кепілімен ақы төлеу бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету талабы көзделсе, алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2799

Басқа да алдын ала ақы төлеу.

      361. Коммерциялық кредит туралы шарт 7339 "Әртүрлі құндылықтар және құжаттар" баланстан тыс шотында мынадай түрде шартты құны 1 (бір) теңге бойынша көрсетіледі:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

      362. Коммерциялық кредит туралы шарттың мәні дайындауға жататын тауарларды (қайта өңдеу өнімдерін, қайта жасалатын жылжымайтын мүліктің жаңа жылжитын затын) сатып алу болып табылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер тауарды өндіруші (шығарушы) сатып алынатын тауарға тараптар келісімде айқындаған мерзімде (жеткізуді кейінге қалдыру) дереу ішінара алдын ала ақыны немесе толық алдын ала ақыны талап етсе алдын ала ақы сомасына:

Дт

1799

Басқа да алдын ала ақы төлеу

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) тауар өндірушінің (шығарушының) орындалған жұмыстар туралы есепті ұсынуына қарай және тауар өндіру (шығару) үшін ақы төлеуіне қарай, сондай-ақ тауар өндіруді (шығаруды) аяқтаған кезде және тауар өндіруші (шығарушы) ұсынған барлық есептер негізінде банк түпкілікті есеп айырысу жүргізеді:

Дт

1651

Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1799

Басқа да алдын ала ақы төлеу;

      3) тауар өндіру (дайындау) аяқталған кезде:

Дт

1602

Басқа да қорлар


1610

Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер

Кт

1651

Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар.

      363. Банк тауар сатып алған жағдайда, оны сатып алуға тікелей байланысты шығындылықты ескере отырып нақты құн сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1602

Басқа да қорлар


1610

Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      364. Коммерциялық кредит туралы шартқа сәйкес клиентке тауарды өткізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1426

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке қойылатын талаптар

Кт

1602

Басқа да қорлар


1610

Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер


2794

Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына);

      бір мезгілде 2799 "Басқа да алдын ала ақы төлеу" баланс шотында есепте тұрған клиенттен бұрын алынған алдын ала ақы төлеу сомасына:

Дт

2799

Басқа да алдын ала ақы төлеу

Кт

1426

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.

      365. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1426

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.

      366. Банктің есеп саясатында көзделген кезеңділікпен үстеме баға сомасын кіріске жатқызған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2794

Болашақ кезеңдер кірісі

Кт

4426

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

      367. Егер мерзімі келген кезде клиент коммерциялық кредит бойынша борышын өтемеген болса мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1427

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек

Кт

1426

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.

      368. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      369. Клиент коммерциялық кредит бойынша мерзімі өткен берешекті төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1427

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.

      370. Банк коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптардың құнсыздануына банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есепті күннен сиретпей тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құрылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5455

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс

Кт

1428

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

      371. Банктің уәкілетті органы коммерциялық кредит туралы шарт бойынша ақысы төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылданған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1428

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1427

Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.

      372. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптар өтелген немесе кредиттік сапасы жақсарған жағдайда құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азаяды:

Дт

1428

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4955

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

22-тарау. Ислам банкінің заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларының бухгалтерлік есебі

      373. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландырған кезде (бұдан әрі – бірлескен қызмет) мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ақшамен қаржыландырған кезде:

Дт

1473

Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) банктің негізгі қаражатын салу арқылы қаржыландырған кезде:

Дт

1473

Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары

Кт

1652

Жер, үйлер және ғимараттар


1653

Компьютерлік жабдық


1654

Басқа да негізгі құрал-жабдықтар


1658

Көлік құралдары.

      374. Клиент бірлескен қызметке қатысу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      375. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысудан кірісті есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1756

Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс

Кт

4880

Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметін қаржыландырудан кірісі.

      376. Қатысудан кіріс алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2870

Басқа да транзиттік шоттар.

      377. Кірісті (шығынды) бөлген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк кірісінің сомасына:

Дт

2870

Басқа да транзиттік шоттар

Кт

1756

Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс;

      2) банктің қатысушы клиенті кірісінің сомасына:

Дт

2870

Басқа да транзиттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.

      378. Клиент жобадағы өз үлестерін банкке сатқан кезде, банктің жобадағы үлестерді сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1473

Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.

      379. Банк жобадағы өз үлесін клиентке сатқан кезде, банктің жобадағы үлесін сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1473

Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары.

23-тарау. Ислам банкінің лизинг (жалдау) талаптарымен инвестициялық қызметтің бухгалтерлік есебі

      380. Банк мүлікті лизинг (жалдау) шартына сәйкес лизингке (жалға) беру үшін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1656

Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      381. Лизинг (жалдау) шарты 7339 "Әртүрлі құндылықтар және құжаттар" баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша мынадай түрде көрсетіледі:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

      382. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1771

Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі

Кт

4477

Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша сыйақы алуына байланысты кірісі.

      383. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1771

Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.

      384. Егер мерзімі басталған кезде клиент (жалға алушы) лизинг (жалдау) шартында көзделген төлемді төлемесе мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1772

Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек

Кт

1771

Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.

      385. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      386. Операциялық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік есеп саясатында көзделген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазбада амортизацияланады:

Дт

5785

Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизация шығысы

Кт

1696

Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша есептелген амортизация.

      387. Қаржылық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) беру кезінде:

Дт

1305

Басқа банктерге қаржы лизингі


1420

Клиенттерге қаржы лизингі

Кт

1656

Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар;

      2) Нұсқаулықтың 383-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1305

Басқа банктерге қаржы лизингі


1420

Клиенттерге берілген қаржы лизингі;

      3) Нұсқаулықтың 384-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1309

Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі


1421

Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі

Кт

1305

Басқа банктерге қаржы лизингі


1420

Клиенттерге берілген қаржы лизингі.

      388. Клиент лизинг (жалдау) шарты бойынша мерзімі өткен төлемді төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1772

Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек


1309

Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі


1421

Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.

      389. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, алайда есепті күннен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру жағдайында мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5453

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс


5452

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс


5455

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс

Кт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)


1319

Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

      390. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)


1319

Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1772

Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек


1309

Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі


1421

Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.

      391. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:

Дт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)


1319

Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4953

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс


4952

Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс


4955

Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

24-тарау. Қорытынды ережелер

      392. Нұсқаулықпен реттелмеген мәселелер Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарында көзделген тәртіппен шешіледі.

  Қазақстан Республикасы
  Ұлттық Банкінің Төрағасы
  2025 жылғы 24 желтоқсандағы
  № 105 Қаулыға
  2-қосымша

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының күші жойылған құрылымдық элементтерінің тізбесі

      1. "Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Ислам банктерінің бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 27 наурыздағы № 46 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15117 болып тіркелген) 2-тармағы.

      2. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 31 желтоқсандағы № 267 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19843 болып тіркелген) бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесінің 2-тармағы.

      3. "Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту және "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына және "Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № 109 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21275 болып тіркелген) 1-тармағы.

      4. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2022 жылғы 17 қыркүйектегі № 81 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29796 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулылары тізбесінің 4-тармағы.

      5. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2022 жылғы 19 желтоқсандағы № 122 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 31303 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулылары тізбесінің 10-тармағы.

      6. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына исламдық қаржы ұйымдарының бухгалтерлік есеп жүргізуі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2023 жылғы 21 тамыздағы № 63 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33384 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының исламдық қаржы ұйымдарының бухгалтерлік есеп жүргізуі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулылары тізбесінің 3-тармағы.

      7. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2023 жылғы 27 қарашадағы № 87 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33720 болып тіркелген) бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулылары тізбесінің 10-тармағы.