О внесении изменений и дополнений в некоторые приказы Министра здравоохранения Республики Казахстан

Приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 21 августа 2025 года № 82. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 25 августа 2025 года № 36675

      ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить перечень некоторых приказов Министра здравоохранения Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения согласно приложению к настоящему приказу.

      2. Департаменту охраны здоровья матери и ребенка Министерства здравоохранения Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства здравоохранения Республики Казахстан после официального опубликования;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства здравоохранения Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра здравоохранения Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Министр здравоохранения
Республики Казахстан
А. Альназарова

      "СОГЛАСОВАНО"
Бюро национальной статистики
Агентства по стратегическому
планированию и реформам
Республики Казахстан

  Приложение к приказу
Министр здравоохранения
Республики Казахстан
от 21 августа 2025 года № 82

Перечень некоторых приказов Министра здравоохранения Республики Казахстан, в которые вносятся изменения и дополнения

      1. Внести в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 9 сентября 2010 года № 704 "Об утверждении Правил организации скрининга" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 6490) следующие изменения:

      в Правилах организации скрининга, утвержденных указанным приказом:

      пункт 1 изложить в следующей редакции:

      "1. Настоящие Правила организации скрининга (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 1) статьи 5 Закона Республики Казахстан "О социальной и медико-педагогической коррекционной поддержке детей с ограниченными возможностями" и определяют порядок организации пренатального, неонатального, аудиологического скрининга новорожденных и детей раннего возраста, скрининга развития детей, офтальмологического скрининга недоношенных новорожденных в целях совершенствования профилактики врожденных и наследственных заболеваний у детей, снижения детской заболеваемости и инвалидности в Республике Казахстан.";

      подпункт 12) пункта 3 изложить в следующей редакции:

      "12) скрининг развития – массовое стандартизированное обследование детей, с целью выявления группы риска с нарушениями развития для раннего вмешательства, реабилитации и предупреждения заболеваний, ведущих к инвалидизации;";

      пункт 4 изложить в следующей редакции:

      "4. Пренатальный скрининг направлен на раннее выявление и диагностику хромосомных и наследственно-генетических патологий, а также врож денных пороков развития (далее – ВПР) плода для предупреждения рождения детей с тяжелыми, летальными, не поддающимися лечению и коррекции генетическими, хромосомными и анатомическими нарушениями.";

      пункты 32, 35 и 53 исключить;

      пункт 54 изложить в следующей редакции:

      "54. Медицинские организации ежемесячно в срок до 1 числа месяца, следующего за отчетным, передают местным органам государственного управления здравоохранением областей, городов республиканского значения и столицы информацию о проведении неонатального скрининга новорожденных согласно приложению 28-1 к приказу Министра здравоохранения Республики Казахстан от 22 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-313/2020 "Об утверждении форм отчетной документации в области здравоохранения" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21879) (далее – Приказ № ҚР ДСМ-313/2020).";

      пункт 71 изложить в следующей редакции:

      "71. Мероприятия второго этапе аудиологического скрининга включают:

      сбор анамнеза, определение у детей факторов риска по тугоухости и глухоте;

      информирование родителя или другого законного представителя новорожденного о целях и процедуре проведения аудиологического скрининга, возможных последствиях отказа от обследования. Информированное согласие или отказ на проведение аудиологического скрининга вносится в медицинскую документацию;

      проведение обследования методом ВОАЭ;

      проведение обследования методом КСВП;

      внесение результатов обследования в медицинскую документацию (МИС).";

      пункт 78 изложить в следующей редакции:

      "78. Организации родовспоможения, ПМСП, сурдологические кабинеты (центры, отделения) ежемесячно предоставляют местным органам государственного управления здравоохранения областей, городов республиканского значения и столицы и в территориальную ПМПК в срок до 1 числа месяца, следующего за отчетным, информацию о проведении аудиологического скрининга и детях с выявленными нарушениями слуха согласно приложению 28-1 к Приказу № ҚР ДСМ-313/2020, ежеквартально проводят сверку с ПМПК о направленных детях.";

      заголовок главы 5 изложить в следующей редакции:

      "Глава 5. Организация скрининга развития детей раннего возраста" ;

      пункты 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88 и 89 изложить в следующей редакции:

      "80. Скрининг развития детей направлен на раннее выявление нарушений в развитии на ранних этапах, путем оценки физического развития, двигательной активности, речевого развития, когнитивных способностей, эмоционально-волевой сферы и социального поведения.

      81. Оценка развития детей проводится для определения физического, умственного, социального развития и своевременного оказания медицинской помощи детям профильными специалистами.

      82. Задачами скрининга развития являются:

      1) охват детей в возрасте до 6 лет;

      2) раннее выявление детей с риском нарушений развития для дальнейшего обследования, своевременного вмешательства и реабилитации;

      3) направление для разработки Индивидуальной программы раннего вмешательства (далее – ИПРВ) детей в Центрах развития и раннего вмешательства организации ПМСП;

      4) направление детей с риском нарушений развития на психолого-медико-педагогическую консультацию для углубленного педагогического обследования и решения вопросов коррекционно-развивающего обучения;

      5) внесение данных о прохождении детей скрининга развития и проведенного вмешательства согласно ИПРВ в медицинскую информационную систему;

      6) оказание консультативной помощи родителям или законным представителям по вопросам обследования, лечения, реабилитации детей с нарушениями развития.

      83. Скрининг развития проводится детям с рождения до шести лет.

      84. Оценка физического развития детей осуществляется по возрастам в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 15 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-264/2020 "Об утверждении правил, объема и периодичности проведения профилактических медицинских осмотров целевых групп населения, включая детей дошкольного, школьного возрастов, а также учащихся организаций технического и профессионального, послесреднего и высшего образования" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21820), также согласно показателям центильных таблиц роста, веса, окружности головы. Центильные таблицы соотношения окружности головы к возрасту в месяцах для мальчиков и девочек в возрасте до 5 лет приведены в приложении 13 (таблицы № 1, 2). Оценку недоношенных новорожденных по данным таблицам проводят по достижению постконцептуального возраста.

      85. Мероприятия скрининга развития включают анкетирование законных представителей детей в соответствии с возрастом ребенка и оценку критериев развития ребенка медицинской сестрой кабинета развития ребенка согласно приложению 14 к настоящему приказу.

      86. При выявлении двух признаков из двух областей развития для детей с рождения до трех лет и трех признаков из двух областей развития для детей с четырех до шести лет, проводится консультация мультидисциплинарной группой (далее – МДГ) с разработкой ИПРВ.

      87. При оценке критериев развития ребенка в возрасте с рождения до трех лет включительно учитываются:

      крупная моторика;

      мелкая моторика;

      чувствительная сфера;

      развитие речи;

      социальная сфера.

      88. При оценке критериев развития ребенка в возрасте с четырех лет до шести лет включительно являются:

      крупная моторика,

      мелкая моторика;

      речь;

      познание;

      социальная сфера.

      89. Сведения о развитии ребенка вносятся в медицинскую информационную систему организации ПМСП согласно вкладным листам 1 и 2 к форме № 052/у "Медицинская карта амбулаторного пациента", утвержденной приказом исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 октября 2020 года № ҚР ДСМ-175/2020 "Об утверждении форм учетной документации в области здравоохранения, а также инструкций по их заполнению" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21579).

      90. Организации родовспоможения и ПМСП ежемесячно передают местным органам государственного управления здравоохранением областей, городов республиканского значения и столицы и ПМПК информацию о проведении скрининга развития детей раннего возраста согласно приложению 28-1 к Приказу № ҚР ДСМ-313/2020 в срок до 1 числа месяца, следующего за отчетным, ежеквартально проводят сверку с ПМПК о направленных детях.";

      пункты 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98 и 99 исключить;

      пункт 118 изложить в следующей редакции:

      "118. Медицинские организации родовспоможения направляют в местные органы государственного управления здравоохранением областей, городов республиканского значения и столицы ежемесячно в срок до 1 числа месяца, следующего за отчетным, информацию о проведении офтальмологического скрининга недоношенных новорожденных группы риска по развитию ретинопатии недоношенных в организациях родовспоможения согласно приложению 28-1 к Приказу № ҚР ДСМ-313/2020.";

      заголовок главы 7 изложить в следующей редакции:

      "Глава 7. Порядок организации скрининга на носительства спинальной мышечной атрофии у беременных и супружеских пар";

      пункты 120, 121, 122, 123, 124 и 125 изложить в следующей редакции:

      "120. Скрининг на носительства спинальной мышечной атрофии (далее – СМА) направлен на раннее выявление мутаций в генах беременных и супружеских пар до планирования беременности.

      121. Задачами скрининга на носительства СМА являются:

      1) охват беременных и супружеских пар до планирования беременности;

      2) раннее выявление у беременных и супружеских пар до планирования беременности скрытого носительства СМА для дальнейшего обследования и своевременного предупреждения рождения детей со СМА;

      3) консультирование беременных и супружеских пар с положительным результатом анализа на носительства СМА по вопросам углубленного генетического обследования и определения тактики дальнейшего мониторинга;

      4) внесение данных лиц, с положительным результатом анализа на носительства СМА в медицинскую информационную систему (далее – МИС) для ведения учета;

      5) мониторинг и анализ эффективности скрининга на носительства СМА.

      122. Этапы проведения скрининга на носительства СМА беременных и супружеских пар до планирования беременности:

      первый этап проводится в организациях амбулаторно-поликлинической службы (ПМСП, ЦРБ, МЦЗ);

      второй этап проводится в консультативно-диагностических отделениях на уровне перинатальных центров (многопрофильных больниц).

      123. На первом этапе скрининга врач общей практики (далее – ВОП) или обученный медицинский работник организации ПМСП (ЦРБ, МЦЗ):

      1) проводит информационно-разъяснительную работу среди целевой группы о целесообразности своевременного прохождения скрининга на носительства СМА, через социальные сети и другие современные каналы коммуникации;

      2) формирует список беременных и лиц из целевой группы, с определением маршрута движения и организует проведение скрининга на носительства СМА;

      3) при выявлении беременных и лиц из целевой группы с положительным результатом анализа на носительства СМА (далее – с носительством СМА), направляет к врачом по специальности "Медицинская генетика" на консультацию и дообследования.

      124. На втором этапе в консультативно-диагностических отделениях на уровне перинатальных центров (многопрофильных больниц) врач по специальности "Медицинская генетика":

      1) организует консультацию и проводит информационно-разъяснительную работу среди беременных и лиц из целевой группы с носительством СМА по вопросам планирования семьи и обследования супруг на носительства СМА;

      2) обеспечивает консультативную помощь по вопросам обследования и наблюдения беременных и лиц из целевой группы, с носительством СМА;

      3) осуществляет углубленное обследование и проводит персонифицированную регистрацию беременных и лиц из целевой группы с носительством СМА и в МИС;

      4) обеспечивает обследования супруг беременных, и супружеских пар с носительством СМА, до планирования беременности;

      5) ежегодно проводит анализ исхода беременности и рождения детей у беременных и супружеских пар с носительством СМА;

      6) осуществляет мониторинг и анализ эффективности проведенного скрининга на носительства СМА.

      125. Руководители медицинских организаций (перинатальных центров, многопрофильных больниц, ПМСП, ЦРБ, МЦЗ) обеспечивают охват и качественное проведение скрининга на носительства СМА беременных и супружеских пар, с соблюдением преемственности на всех этапах.";

      пункт 126 исключить;

      приложения 2, 3 и 6 к указанным Правилам исключить;

      приложения 7, 11 и 12 к указанным Правилам исключить;

      приложение 14 к указанным Правилам изложить в новой редакции согласно приложению 1 к настоящему перечню;

      приложение 15, 16, 17, 18, 19, 20 и 21 к указанным Правилам исключить.

      2. Внести в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 18 ноября 2020 года № ҚР ДСМ-198/2020 "Об утверждении правил проведения экспертизы временной нетрудоспособности, а также выдачи листа или справки о временной нетрудоспособности" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21660) следующие изменения:

      преамбулу изложить в следующей редакции:

      "В соответствии с пунктом 2 статьи 89 Кодекса Республики Казахстан "О здоровье народа и системе здравоохранения" и пунктом 1 статьи 10 Закона Республики Казахстан "О государственных услугах" ПРИКАЗЫВАЮ:";

      в Правила проведения экспертизы временной нетрудоспособности, а также выдачи листа или справки о временной нетрудоспособности, утвержденных указанным приказом:

      пункт 1 изложить в следующей редакции:

      "1. Настоящие Правила проведения экспертизы временной нетрудоспособности, а также выдачи листа или справки о временной нетрудоспособности (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 2 статьи 89 Кодекса Республики Казахстан "О здоровье народа и системе здравоохранения" (далее – Кодекс) и пунктом 1 статьи 10 Закона Республики Казахстан "О государственных услугах" и определяют порядок проведения экспертизы временной нетрудоспособности, выдачи медицинскими организациями документов, удостоверяющих временную нетрудоспособность.";

      в подпункт 4) пункта 57 вносится изменение на казахском языке, текст на русском языке не меняется;

      пункт 61 изложить в следующей редакции:

      "61. При стационарном лечении ребенка, в том числе в реабилитационном центре, нуждающегося по заключению ВКК в уходе, лист или справка о временной нетрудоспособности по уходу выдается одному из законных представителей ребенка или лицу, ухаживающему за ним при лечении:

      1) ребенка в возрасте до пяти лет – на весь период пребывания ребенка в стационаре;

      2) тяжелобольных детей старше пяти лет – на срок, в течение которого ребенок нуждается в таком уходе;

      3) ребенка с инвалидностью – на весь период пребывания в стационаре по заключению ВКК;

      4) по направлению медицинской организацией вне места их постоянного жительства, в том числе за пределы Республики Казахстан, на весь период пребывания в стационаре, включая время, необходимое на проезд в оба конца.".

      3. Внести в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 15 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-278/2020 "Об утверждении правил поощрения работников субъектов здравоохранения, оказывающих медицинские услуги в рамках гарантированного объема бесплатной медицинской помощи и (или) в системе обязательного социального медицинского страхования" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21824) следующее изменение:

      в Правилах поощрения работников субъектов здравоохранения, оказывающих медицинские услуги в рамках гарантированного объема бесплатной медицинской помощи и (или) в системе обязательного социального медицинского страхования, утвержденных указанным приказом:

      пункт 20 изложить в следующей редакции:

      "20. Расчет индикатора младенческой смертности проводится при отсутствии случаев младенческой смертности, подтвержденных экспертами Фонда о предотвратимости на уровне ПМСП за исключением нозологий согласно таблице 2 Приложения 5 настоящих Правил, проводится за отчетный период суммарно по значениям подиндикаторов по следующей формуле:

      Ti2 = (Ui2.1+Ui2.2) * Pc

      Ti2 – Общее количество баллов по индикатору "Младенческая смертность, предотвратимая на уровне ПМСП",

      Pc – Коэффициент по детям до 1 года на участке за квартал.

      Ui2.1 – количество баллов по подиндикатору – "Охват патронажным посещением новорожденных в первые 3 суток после выписки из организации родовспоможения" рассчитываемого как:

      Ui2. 1 = PN /D * 100 %

      PN – Число новорожденных, охваченных патронажным посещением в первые 3 суток после выписки из организации родовспоможения за квартал,

      D – Число выписанных из стационара родильниц за квартал.

      Результат:

      90 % и более – 8 баллов

      80 – 89 % – 5 баллов

      70 – 79 % – 2 балл

      Ниже 70 % – 0 баллов

      U2.2 – количество баллов по подиндикатору – "Охват пренатальным скринингом по сроку беременности", рассчитываемого как:

      U2. 2 = Ps/P*100 %

      Ps – Число женщин, прошедших периодический пренатальный скрининг за квартал,

      P - Число беременных женщин состоявших на учете за квартал.

      Результат:

      90 % и более – 8 баллов

      80 – 89 % – 5 баллов

      70 – 79 % – 2 балла

      Менее 70 % – 0 баллов

      20.1. К значению индикатора младенческой смертности применяется поправочный коэффициент Pc в зависимости от количества детей в возрасте до 1 года на участке за отчетный квартал:

      1,0 – на участке 50 и более детей до 1 года,

      0,8 – на участке 30 – 49 детей до 1 года,

      0,6 – на участке 10–29 детей до 1 года,

      0,4 – на участке менее 9 детей до 1 года,

      0 – на участке нет детей до 1 года.".

      4. Внести в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 21 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-305/2020 "Об утверждении номенклатуры специальностей и специализаций в области здравоохранения, номенклатуры и квалификационных характеристик должностей работников здравоохранения" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21856) следующие дополнения:

      Номенклатуру должностей работников здравоохранения, утвержденную приложением 2 к указанному приказу:

      дополнить пунктом 58-1 следующего содержания:

      "58-1. Сестра (брат) медицинская (медицинский) патронажная (патронажный).".

      в квалификационных характеристиках должностей работников здравоохранения, утвержденных указанным приказом:

      главу 7 дополнить параграфом 3-1 следующего содержания:

      "Параграф 3-1. Сестра (брат) медицинская (медицинский) патронажная (патронажный)

      177-1. Должностные обязанности:

      Планирует патронажные посещения с определением конкретной задачи визита.

      Осуществляет два универсальных визита на дому к беременным женщинами и десять универсальных визитов к детям раннего возраста в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 15 марта 2022 года № ҚР ДСМ-25 "Об утверждении стандарта организации оказания педиатрической помощи в Республике Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 27182).

      При выявлении рисков для здоровья, развития и безопасности осуществляет дополнительные визиты на дому к беременным женщинам и к детям раннего возраста в соответствии с индивидуальным планом, информирует врача о выявленных рисках.

      При выявлении рисков, требующих участия других специалистов (социального работника, психолога, педиатра, профильных специалистов), участвует в составлении и реализации комплексного плана сопровождения семьи.

      При выявлении больного ребенка, оценивает наличие признаков опасности, неотложных признаков и оказывает экстренную помощь в рамках полномочий среднего медработника и оповещает врача.

      Проводит обучение беременной женщины, родителей или законных представителей детей по подготовке к родам, уходу за детьми раннего возраста, безопасной среде, раннему развитию детей.

      Проводит консультирование беременной женщины, родителей или законных представителей детей по вопросам питания, ухода, безопасности и гигиене домашней обстановки и условий жизни семьи, по исключительно грудному вскармливанию, по опасным признакам и рискам для жизни, здоровья и развития.

      Ведет учетно-отчетную медицинскую документацию.

      Соблюдает медицинскую этику, правила внутреннего трудового распорядка противопожарной безопасности, по безопасности и охране труда, санитарно-эпидемиологического режима.

      177-2. Должен знать:

      Кодекс Республики Казахстан "О здоровье народа и системе здравоохранения", Кодекс Республики Казахстан "Об административных правонарушениях", Закон Республики Казахстан "О противодействии коррупции", Закон Республики Казахстан "О языках в Республике Казахстан", правила дезинфекции отработанного материала; вопросы организации деятельности среднего медицинского персонала, правила и нормы по безопасности и охране труда, производственной санитарии и противопожарной безопасности.

      177-3. Требования к квалификации:

      профессиональное медицинское образование по специальности "Сестринское дело" или "Лечебное дело", "Акушерское дело", и сертификат специалиста по специальности "Сестринское дело" или "Лечебное дело", "Акушерское дело", повышение квалификации: универсально-прогрессивная модель патронажа, интегрированное ведение болезней детского возраста.".

      5. Внести в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 31 марта 2023 года № 52 "Об утверждении стандарта организации оказания неонатальной помощи в Республике Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 32214) следующие изменение и дополнения:

      в Стандарте организации оказания неонатальной помощи в Республике Казахстан, утвержденному указанным приказом:

      пункт 65 изложить в следующей редакции:

      "65. Выписка новорожденного из ОР осуществляется при его удовлетворительном состоянии и отсутствии медицинских показаний для пребывания в условиях круглосуточного стационара, с передачей информации о ребенке в ПМСП по месту фактического проживания и дальнейшего прикрепления новорожденного по форме согласно вкладному листу 11 к форме № 001/у "Медицинская карта стационарного пациента", утвержденной приказом № ҚР ДСМ-175/2020.

      С целью своевременного проведения профилактических, лечебных или реабилитационных мероприятий по недопущению развития заболеваний или его осложнений у детей первого года жизни, осуществляется распределение новорожденных детей по группам риска на основании критериев распределения новорожденных по группам риска согласно приложению 12 к настоящему Стандарту.";

      дополнить пунктом 65-1 следующего содержания:

      "65-1. При выписке новорожденного осуществляется выдача аптечки матери и ребенка, в состав которой входит:

      руководство по уходу за ребенком на государственном и русском языках,

      информация о сроках проведения обязательных профилактических прививок в Республике Казахстан;

      термометр для воды;

      термометр медицинский (электронный);

      бинт стерильный 5 сантиметров на 10 сантиметров;

      слизеотсос для носовых путей;

      крем детский;

      мыло детское;

      антисептическое средство для рук;

      вата стерильная 200 грамм;

      оральная регидратационая соль.

      Выдача аптечек матери и ребенка новорожденным осуществляется при выписке из организаций родовспоможения. Отметка о выдаче аптечек матери и ребенка вносится в историю развития новорожденного по форме, в соответствии с формами учетной документации в области здравоохранения, утвержденной приказом № ҚР ДСМ-175/2020.";

      дополнить приложением 12 согласно приложению 2 к настоящему перечню.

  Приложение 1 к Перечню
некоторых приказов
Министра здравоохранения
Республики Казахстан,
в которые вносятся
изменения и дополнения
  Приложение 14
к Правилам
организации скрининга

Анкетирование законных представителей детей в соответствии с возрастом ребенка и оценка критериев развития ребенка

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 2 до 3 месяцев включительно

Крупная моторика

Держит голову

Да

Нет

Сам соединяет руки по средней линии

Да

Нет

Поднимает голову лежа на животе

Да

Нет

Берет в рот пальцы

Да

Нет

Чувствительная сфера и язык

Фиксирует взор на ярких предметах

Да

Нет

Прослеживает глаза по средней линии

Да

Нет

Узнает мать

Да

Нет

Поворачивает голову в сторону звука, смеется в голос

Да

Нет

Может сосать и глотать

Да

Нет

Социальная сфера

Улыбается в ответ на улыбку взрослого, смотрит в глаза

Да

Нет

Улыбается спонтанно

Да

Нет

Реагирует на лицо взрослого

Да

Нет

      *если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 4 до 6 месяцев включительно

Крупная моторика

Держит голову устойчиво, не шатаясь

Да

Нет

Поднимает грудь, опираясь на предплечья

Да

Нет

Переворачивается со спины на живот

Да

Нет

Мелкая моторика

Хватает погремушки

Да

Нет

Играет своими ручками

Да

Нет

Чувствительная сфера и язык

Узнает голос матери, узнает мать (радуется)

Да

Нет

Прослеживает глазами на 180 градусов

Да

Нет

Обращает внимание на мелкие контрастные предметы

Да

Нет

Ищет говорящего, смотрит в глаза

Да

Нет

Социальная сфера

Узнает мать (радуется), смотрит в глаза

Да

Нет

Улыбается спонтанно,

Да

Нет

Придерживает грудь матери или бутылочку во время кормления

Да

Нет

      *если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 6 месяцев до 11 месяцев включительно

Крупная моторика

Сидит, опираясь на руки

Да

Нет

Мелкая моторика

Берет предмет, удерживаемый на расстоянии

Да

Нет

Использует одну или другую руку, без предпочтения

Да

Нет

Мигает, когда объект приближается к левому или правому глазу

Да

Нет

Находит предмет, который только что спрятали (ожидается в 9 месяцев)

Да

Нет

Чувствительная сфера и язык

Произносит различные звуки

Да

Нет

Поворачивает голову, чтобы посмотреть на говорящего

Да

Нет

Реагирует на свое имя (с 9 месяцев)

Да

Нет

Социальная сфера

Привлекает взгляд другого человека (например, плачет, когда на него смотрят, и перестает плакать, когда на него смотрят), смотрит в глаза

Да

Нет

      *если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 12 до 17 месяцев включительно (от 1 года до 1 года 4 месяцев)

Крупная моторика

Самостоятельно переходит из положения лежа в положение сидя

Да

Нет

Сидит самостоятельно без поддержки или помощи, спина прямая

Да

Нет

Ходит

Да

Нет

Мелкая моторика

Удерживает мелкие предметы между большим и указательным пальцами

Да

Нет

Манипулирует обеими руками

Да

Нет

Следит глазами за движущимся объектом во всех направлениях

Да

Нет

Чувствительная сфера и язык

Произносит удвоенные слоги ("ба-ба", "та-та", "па-па")

Да

Нет

Понимает запрет "нет"

Да

Нет

Социальная сфера

Делает социальные жесты (до свидания, все хорошо)

Да

Нет

Смотрит на то, на что указывает взрослый (совместное внимание), смотрит в глаза

Да

Нет

      *если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 18 до 23 месяцев включительно (от 1 года 6 месяцев до 1 года 11 месяцев)

Крупная моторика

Встает самостоятельно с пола (переходит из положения сидя в положение стоя без посторонней помощи)

Да

Нет

Ходит без посторонней помощи, полностью опираясь на стопу (более пяти шагов)

Да

Нет

Мелкая моторика

Складывает два кубика (из модели)

Да

Нет

Вставляет небольшие фигурки определенной формы в отверстие развивающей игрушки

Да

Нет

Речь

Называет предметы или изображения по просьбе (кошка, мяч, машина)

Да

Нет

Понимает простые инструкции (открыть глаза, поднять ногу)

Да

Нет

Произносит спонтанно пять слов (мама, спать, папа, здесь)

Да

Нет

Социальная сфера

Умеет выражать отказ (говорит "нет", качает головой, отталкивает рукой)

Да

Нет

Указывает пальцем на то, что интересует, чтобы привлечь внимание взрослого, смотрит в глаза

Да

Нет

      *если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 24 до 35 месяцев включительно (от 2 лет до 2 лет 9 месяцев)

Крупная моторика

Скоординированные движения рук

Да

Нет

Поднимается по лестнице шаг за шагом (самостоятельно или с посторонней помощью)

Да

Нет

Бросает мяч (после демонстрации)

Да

Нет

Мелкая моторика

Складывает пять кубиков

Да

Нет

Использует ложку (даже, если плохо попадает в рот)

Да

Нет

Может указать на предмет или картинку, которые только что были показаны на столе или в книге

Да

Нет

Встраивает простые геометрические фигуры в отверстие развивающей игрушки

Да

Нет

Речь

Спонтанно произносит более десяти обычных слов

Да

Нет

Соединяет два слова (ребенок спит, мама ушла)

Да

Нет

Использует местоимение "я" по отношению к себе (или эквивалент на родном языке)

Да

Нет

Социальная сфера

Принимает участие в ролевых играх и играх-имитациях (кухня, гараж)

Да

Нет

Интересуется другими детьми (детский сад, братья и сестры)

Да

Нет

      * если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 36 до 47 месяца включительно (от 3 лет до 3 лет 11 месяцев)

Крупная моторика

Скоординированные движения рук

Да

Нет

Поднимается по лестнице в одиночку, поочередно переставляя ноги держась за поручень

Да

Нет

Прыгает на двух ногах

Да

Нет

Мелкая моторика

Складывает восемь кубиков (по шаблону)

Да

Нет

Рисует круг из визуального шаблона

Да

Нет

Надевает только один предмет из одежды (шапку, брюки, футболку)

Да

Нет

Речь

Говорит предложения из простых трех слов

Да

Нет

Говоря о себе, использует свое имя или местоимение "я"

Да

Нет

Выполняет простые устные просьбы (без жестового подкрепления со стороны взрослого)

Да

Нет

Социальная сфера

Любит играть с детьми своего возраста

Да

Нет

Умеет участвовать в деятельности или играх в парах или группах

Да

Нет

      * если два "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 48 до 59 месяцев включительно (от 4 лет до 4 лет 11 месяцев)

Крупные моторные навыки, контроль осанки и локомоция

Прыгает обеими ногами (хотя бы на месте)

Да

Нет

Поднимается по лестнице, не держась за поручень, поочередно переставляя ноги

Да

Нет

Бросает мяч целенаправленно

Да

Нет

Может крутить педали на трехколесном велосипеде

Да

Нет

Умеет спокойно сидеть, когда это необходимо (за столом, в детском саду и т.д.) в течение периода времени, соответствующего ситуации

Да

Нет

Мелкая моторика

Рисует фигуру человека с частями тела

Да

Нет

Рисует увиденные знаки и фигуры (крест, квадрат, круг)

Да

Нет

Надевает сам пальто

Да

Нет

Строит мост из трех кубиков (после демонстрации)

Да

Нет

Речь

Говорит на языке, понятном человеку за пределами семьи

Да

Нет

Спрягает глаголы в настоящем времени

Да

Нет

Задает вопрос "почему?"

Да

Нет

Выполняет действия при сложной просьбе (принеси пальто из своей комнаты)

Да

Нет

Познание

Играет в творческую игру со сценариями

Да

Нет

Считает (перечисляет) четыре предмета

Да

Нет

Может сортировать объекты по категориям (цвета, формы)

Да

Нет

Чаще всего удается завершить занятие или игру в школе или дома

Да

Нет

Социальная сфера

Умеет играть по очереди в игре, в которой два или более человек

Да

Нет

      *если три "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 60 до 71 месяца включительно (от 5 лет до 5 лет 11 месяцев)

Крупная моторика

Может стоять на одной ноге не менее пяти секунд без поддержки

Да

Нет

Ходит в шеренге (ставя одну ногу перед другой)

Да

Нет

Ловит мяч руками

Да

Нет

Умеет сохранять тишину и сидеть спокойно, когда это необходимо (за столом, в детском саду)

Да

Нет

Мелкая моторика

Рисует контурное изображение (минимум два овала)

Да

Нет

Пишит свое имя заглавными буквами (с образца)

Да

Нет

Рисует квадрат (с четырьмя отдельными углами)

Да

Нет

Речь

Составляет предложения из шести слов с правильной грамматикой

Да

Нет

Использует в речи слова (внутри/на/позади)

Да

Нет

Называет не менее трех цветов

Да

Нет

Познание

Описывает картинку (персонажи, предметы, действия)

Да

Нет

Считает до десяти

Да

Нет

Удерживает внимание в течение десяти минут на интересующем его предмете

Да

Нет

Социальная сфера

Знает имена нескольких детей (родственников, из детского сада)

Да

Нет

Участвует в командных играх, соблюдая правила

Да

Нет

      *если три "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

Оценка критериев нервно-психического развития ребенка в возрасте от 72 до 83 месяца включительно (от 6 лет до 6 лет 11 месяцев)

Крупная моторика

Прыгает на одной ноге от трех до пяти раз (на месте или в движении вперед)

Да

Нет

Едет плавно и умеет резко останавливаться (на велосипеде, на самокате)

Да

Нет

Умеет ходить на цыпочках

Да

Нет

Умеет сохранять тишину и сидеть спокойно, когда это необходимо (за столом, в школе, в детском саду)

Да

Нет

Мелкая моторика

Застегивает свою одежду (пуговицы или молнию)

Да

Нет

После демонстрации касается каждого пальца той же руки большим пальцем

Да

Нет

Рисует треугольник

Да

Нет

Моет и высушивает руки без посторонней помощи

Да

Нет

Речь

Может рассказать короткую историю структурированно (с началом, серединой и концом – например, рассказ, который ему прочитали, мультфильм, который он увидел, событие, которое произошло с ним)

Да

Нет

Умеет вести диалог, соблюдая при этом правила очередности речи

Да

Нет

Выражает свои мысли с помощью предложений, построенных грамматически правильно

Да

Нет

Познание

Считает десять показанных предметов (карандаши)

Да

Нет

Может повторять три непоследовательные цифры по порядку (5, 2, 9)

Да

Нет

Распознает все цифры от 0 до 9

Да

Нет

Удерживает внимание в течение десяти минут на интересующей его деятельности или задаче

Да

Нет

Самостоятельно выполняет действия, включающие несколько задач от начала до конца (например, перед сном чистит зубы и надевает пижаму)

Да

Нет

Социальная сфера

Распознает эмоциональное состояние других и реагирует соответствующим образом (знает, как утешить друга)

Да

Нет

Знает, как заводить и сохранять друзей

Да

Нет

Проявляет разнообразные интересы относительно своего возраста (не имеет четко определенного ограниченного интереса, не привязан к какому-либо объекту, не всегда говорит об одном и том же).

Да

Нет

      *если три "нет" в двух разных областях, требуется консультация МДГ.

  Приложение 2 к Перечню
некоторых приказов
Министра здравоохранения
Республики Казахстан,
в которые вносятся
изменения и дополнения
  Приложение 12
к Стандарту организации
оказания неонатальной помощи
в Республике Казахстан

Критерии распределения новорожденных по группам риска

      Высокий риск:
недоношенные дети с массой тела при рождении менее 1 000 грамм и/или со сроком гестации менее 28 недель;
дети с выявленными поражениями какой-либо системы организма, в том числе врожденные пороки развития;
врожденные пороки сердца;
перинатальная асфиксия – оценка по шкале Апгар 3 балла или менее через 5 минут и/или гипоксически-ишемическая энцефалопатия;
преходящая тяжелая миастения новорожденного;
врожденный гипер/гипотонус;
другие нарушения мышечного тонуса новорожденного;
нарушение мышечного тонуса новорожденного неуточненное;
хирургические заболевания;
новорожденные маленькие к сроку гестации (<3-го центиля) и новорожденные большие к сроку гестации (>97-го центиля);
постоянная длительная гипогликемия и гипокальциемия;
судороги;
неонатальный сепсис;
дети, перенесшие нейроинфекцию;
дети, перенесшие шок, с проведением инотропной/вазопрессорной поддержки;
новорожденные, рожденные от матерей, имеющих социально-значимые заболевания;
билирубиновая энцефалопатия новорожденных;
внутрижелудочковое кровоизлияние 2-3 степени;
бронхолегочная дисплазия, возникшая в перинатальном периоде;
анемия недоношенных;
ретинопатия недоношенных;
фоновые состояния: дети, которым проводилась сурфактантзаместительная терапия, искусственной вентиляции легких более 24 часов, гемотрансфузия;
новорожденные, рожденные от родителей из ключевых групп населения;
новорожденные, рожденные от матерей, имеющих положительный анализ на инфекции, передающиеся половым путем;
послеродовая депрессия матери.

      Умеренный риск:
недоношенные дети с массой тела при рождении 1000 – 1500 грамм или со сроком гестации менее 33 недель;
многоплодная беременность;
гипогликемия (уровень сахара в крови <25миллиграмм/децилитров);
гипербилирубинемия >205 мкмоль/л;
новорожденные, перенесшие родовую травму.

      Низкий риск:
недоношенные дети с массой тела при рождении 1 500 – 2 500 грамм;
гипогликемия I степени;
транзиторная гипогликемия;
новорожденные с риском развития гнойно-септических заболеваний;
неонатальная желтуха, без проведения фототерапии;
внутрижелудочковое кровоизлияние 1 степени;
дети с избыточной массой тела.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2025 жылғы 21 тамыздағы № 82 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2025 жылы 25 тамызда № 36675 болып тіркелді

      БҰЙЫРАМЫН:

      1. Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесі бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Ана мен бала денсаулығын сақтау департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрықты ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау министрі
А. Альназарова

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасы

      Стратегиялық жоспарлау және

      реформалар агенттігі Ұлттық

      статистика бюросы

  Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау министрі
2025 жылғы 21 тамыздағы
№ 82 бұйрығына қосымша

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесі

      1. "Скринингті ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2010 жылғы 9 қыркүйектегі № 704 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6490 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      аталған бұйрықпен бекітілген Скринингті ұйымдастыру қағидаларында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Скринингті ұйымдастыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының "Мүмкіндігі шектеулі балаларға әлеуметтік және Қазақстан Республикасында балалардың туа біткен және тұқым қуалайтын ауруларының профилактикасын жетілдіру, балалардың сырқаттанушылығы мен мүгедектігін төмендету мақсатында жаңа туған нәрестелер мен ерте жастағы балалардың пренаталдық, неонаталдық, аудиологиялық скринингін, балалардың дамуының скринингін, шала туған нәрестелердің офтальмологиялық скринингін ұйымдастыру тәртібін айқындайды.";

      3-тармақтың 12) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

      "12) даму скринингі – ерте араласу, оңалту және мүгедектікке әкелетін аурулардың алдын алу үшін даму бұзылыстары бар қауіп тобын анықтау мақсатында балаларды жаппай стандартталған тексеру;";

      4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "4. Пренаталдық скрининг ұрықтың хромосомалық, тұқым қуалайтын генетикалық патологияларын және туа біткен даму ақауларын (бұдан әрі – ТДК) ерте анықтауға және диагностикалауға, генетикалық хромосомалық және анатомиялық бұзылуларды емдеуге және түзетуге келмейтін, ауыр өліммен аяқталатын балалардың туылуын алдын алу үшін бағытталған.";

      32, 35 және 53-тармақтары алынып тасталсын;

      54-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "54. Медициналық ұйымдар ай сайын есепті айдан кейінгі айдың 1-күніне дейінгі мерзімде облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарына "Денсаулық сақтау саласындағы есептік құжаттама нысандарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 22 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрықтың 28-1-қосымшаға (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21879 болып тіркелген) (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрық) сәйкес жаңа туған нәрестелерге неонаталдық скрининг жүргізу туралы ақпарат береді.";

      71-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "71. Аудиологиялық скринингтің екінші кезеңіндегі іс-шаралар мыналарды қамтиды:

      анамнез жинау, балаларда құлақ мүкістігі мен саңыраулығы бойынша қауіп факторларын анықтау;

      жаңа туған нәрестенің ата-анасын немесе басқа заңды өкілін аудиологиялық скринингтің мақсаты мен рәсімі, тексеруден бас тартудың ықтимал салдары туралы хабардар ету. Аудиологиялық скрининг жүргізуге ақпараттандырылған келісім немесе бас тарту медициналық құжаттамаға енгізіледі;

      ТОАЭ әдісімен зерттеп - қарау жүргізу;

      ҚЛЕШП әдісімен зерттеп - қарау жүргізу;

      Зерттеп – қарау нәтижелерін медициналық құжаттамаға, медициналық ақпараттық жүйеге енгізу.";

      78-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "78. Босандыру, МСАК ұйымдары, сурдологиялық кабинеттер (орталықтар, бөлімшелер) ай сайын облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарына және аумақтық ПМПК-ға есепті айдан кейінгі айдың 1-күніне дейінгі мерзімде № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрықтың 28-1-қосымшаға сәйкес аудиологиялық скрининг жүргізу және есту қабілеті бұзылған балалар туралы ақпаратты береді, тоқсан сайын жіберілген балалар туралы ПМПК-мен салыстырып тексеру жүргізеді.";

      5-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

      "5-тарау. Ерте жастағы балалардың даму скринингін ұйымдастыру"

      80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88 және 89-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын:

      "80. Балалардың даму скринингі ерте кезеңде физикалық дамуды, қозғалыс белсенділігін, сөйлеу дамуын, когнитивтік қабілеттерін, эмоционалды-ерік аясын және әлеуметтік мінез-құлқын бағалау арқылы даму бұзылыстарын ерте анықтауға бағытталған.

      81. Балалардың дамуын деңгейін баланың бағалау физикалық, ақыл-ой, әлеуметтік дамуын анықтау және бейінді мамандардың балаларға уақтылы медициналық көмек көрсету үшін жүргізіледі.

      82. Даму скринингінің міндеттері:

      1) 6 жасқа дейінгі балаларды қамту;

      2) даму бұзылыстарының қаупі бар балаларды ерте анықтау, оларды одан әрі тексеру, уақтылы араласу және оңалту;

      3) МСАК ұйымдарының Даму және ерте араласу орталықтарына балалардың Ерте араласуының жеке бағдарламасын (бұдан әрі – ЕАЖБ) әзірлеу үшін жіберу;

      4) дамуының бұзылу қаупі бар балаларды тереңдетілген педагогикалық зерттеп-қарау және түзету-дамыту оқыту мәселелерін шешу үшін психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияға жіберу;

      5) балалардың даму скринингі және жүргізілген араласу туралы деректерді медициналық ақпараттық жүйеге енгізу;

      6) дамуында бұзылыстары бар балаларды зерттеп-қарау, емдеу, оңалту мәселелері бойынша ата-аналарға немесе заңды өкілдерге консультациялық көмек көрсету болып табылады.

      83. Даму скринингі туғаннан бастап алты жасқа дейінгі балаларға жүргізіледі.

      84. Жас ерекшеліктеріне қарай балалардың физикалық дамуын бағалау "Мектепке дейінгі, мектеп жасындағы балаларды, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білім беру ұйымдарының білім алушыларын қоса алғанда, халықтың нысаналы топтарына профилактикалық медициналық қарап-тексерулерді жүргізу қағидаларын, көлемі мен мерзімділігін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 15 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-264/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21820 болып тіркелген) сәйкес жүргізіледі, сонымен қатар баланы қарап – тексеру және бойының, салмағының, бас көлемінің центильді кестелерінің көрсеткіштеріне сәйкес нерв – психикалық дамуын бағалауды қамтиды. 5 жасқа дейінгі ұлдар мен қыздар үшін ай сайын бас көлемінің жас шамасына арақатынасының центильді кестелері 13-қосымшада (№1, 2 кестелер) келтірілген. Осы кестелер бойынша шала туған нәрестелерді бағалау кейінгі жасқа жеткенде жүргізіледі.

      85. Осы бұйрыққа 14-қосымшаға сәйкес балаларды дамыту скринингінің іс-шаралары баланың жасына сәйкес балалардың заңды өкілдеріне сауалнама жүргізу және баланы дамыту кабинеті мейіргерінің баланы дамыту өлшемшарттарына бағалау кіреді.

      86. Туғаннан үш жасқа дейінгі балаларда даму салаларының екеуінен екі белгі анықталған жағдайда, және төрт жастан алты жасқа дейінгі балаларда даму салаларының екеуінен үш белгі анықталған жағдайда, мультидисциплинарлық топтың (бұдан әрі – МДТ) консультациясы жүргізіліп, ЕАЖБ әзірленеді.

      87. Баланың туғаннан үш жасқа дейінгі даму өлшемшарттарын бағалау кезінде:

      ірі моторика;

      ұсақ моторика;

      сезімталдық аясы;

      сөйлеу дамуы;

      әлеуметтік аясы ескеріледі.

      88. Төрт жастан бастап алты жасқа дейінгі балалардың даму өлшемшарттарын бағалау кезінде:

      ірі моторика;

      ұсақ моторика;

      сөйлеу;

      таным;

      әлеуметтік аясы ескеріледі.

      89. Баланың дамуы туралы мәліметтер "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) бекітілген "Амбулаториялық пациенттің медициналық картасы" № 052/е нысанына 1 және 2-қосымша парақтарына сәйкес МСАК ұйымдарының медициналық ақпараттық жүйесіне енгізіледі.";

      90. Босандыру және МСАК ұйымдары ай сайын облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың денсаулық сақтау басқармаларына және аумақтық ПМПК-ға № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрықтың 28-1-қосымшаға сәйкес сәйкес ерте жастағы балалардың психофизикалық дамуына скрининг жүргізу туралы ақпаратты береді, есепті айдан кейінгі айдың 1-күніне дейінгі мерзімде тоқсан сайын жіберілген балалар туралы ПМПК-мен салыстыру жүргізеді.

      91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98 және 99-тармақтары алынып тасталсын;

      118-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "118. Босандыру медициналық ұйымдары облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарына ай сайын есепті айдан кейінгі айдың 1-күніне дейінгі мерзімде босандыру ұйымдарында шала туған нәрестелердің ретинопатиясын дамыту жөніндегі қауіп тобындағы шала туған нәрестелерге офтальмологиялық скрининг жүргізу туралы ақпаратты № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрықтың 28-1-қосымшаға сәйкес жібереді.";

      7-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын:

      "7-тарау. Жүкті әйелдер мен отбасылық жұпта жұлын бұлшықет атрофиясын тасымалдауға скринингті ұйымдастыру тәртібі";

      120, 121, 122, 123, 124 және 125-тармақтары мынадай редакцияда жазылсын:

      "120. Жұлын бұлшықет атрофиясын (бұдан әрі – ЖБА) тасымалдауға арналған скрининг жүкті әйелдер мен отбасылық жұпта жүктілікті жоспарлауға дейін гендердегі мутацияларды ерте анықтауға бағытталған.

      121. ЖБА тасымалдаушыларына скринингтің міндеттері:

      1) жүкті әйелдер мен отбасылық жұпты қамту;

      2) ЖБА бар балалардың тууын уақтылы ескерту үшін жүкті әйелдер мен отбасылық жұпта ЖБА жасырын тасымалдаушысын ерте анықтау және одан әрі тексеру;

      3) тереңдетілген генетикалық тексеру және одан әрі мониторинг тактикасын айқындау үшін ЖБА тасымалдауға талдаудың оң нәтижесі бар жүкті әйелдер мен отбасылық жұпта консультация беру;

      4) есеп жүргізу үшін медициналық ақпараттық жүйеге (бұдан әрі – МАЖ) ЖБА тасымалдауға талдаудың оң нәтижесі бар тұлғаларды енгізу;

      5) ЖБА тасымалдаушыларына скринингтің тиімділігін мониторингілеу және талдау жүргізу.

      122. Жүкті әйелдер мен отбасылық жұпта ЖБА тасымалдаушыларына скрининг жүргізу кезеңдері:

      бірінші кезең амбулаториялық-емханалық қызмет (МСАК, ОАА, ЖДО) ұйымдарында өткізіледі;

      екінші кезең перинаталдық орталықтар (көпбейінді ауруханалар) деңгейінде консультациялық-диагностикалық бөлімшелерде өткізіледі.

      123. Скринингтің бірінші кезеңінде жалпы практика дәрігері (бұдан әрі – ЖПД) немесе МСАК (ОАА, ЖДО) ұйымының оқытылған медицина қызметкері:

      1) нысаналы топ арасында ЖБА тасымалдаушыларына, әлеуметтік желілер және басқа да заманауи коммуникация арналары арқылы уақтылы скринингтен өтудің орындылығы туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізеді;

      2) қозғалыс бағытын айқындай отырып, жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдардың тізімін қалыптастырады және ЖБА тасымалдаушыларына скрининг жүргізуді ұйымдастырады;

      3) ЖБА тасымалдаушылыққа (бұдан әрі – ЖБА тасымалдаушысы) оларды консультация алу және қосымша тексеру үшін оң нәтижесі бар жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдар анықталған жағдайда "Медициналық генетика" мамандығы бойынша дәрігерге жібереді.

      124. Екінші кезеңде перинаталдық орталықтар (көпбейінді ауруханалар) деңгейіндегі консультативтік-диагностикалық бөлімшелерде "Медициналық генетика" мамандығы бойынша дәрігер:

      1) ЖБА тасымалдаушысы бар жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдар арасында жүктілікті жоспарлау және жұбайларын ЖБА тасымалдаушыларына тексеру мәселелері бойынша консультация ұйымдастырады және ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізеді;

      2) ЖБА тасымалдаушысы бар жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдар тексеру және бақылау мәселелері бойынша консультация беру қызметін қамтамасыз етеді;

      3) ЖБА тасымалдаушысы бар жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдарға тереңдетілген тексеру жүргізуді және оларды МАЖ-ға дербес тіркеуді жүзеге асырады;

      4) ЖБА тасымалдаушысы бар жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдарды жүктілікті жоспарлау алдында тексеруді қамтамасыз етеді;

      5) ЖБА тасымалдаушысы бар жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдардың жүктілік және балалардың туу нәтижесіне жыл сайын талдау жүргізеді;

      6) ЖБА тасымалдаушыларына жүргізілген скринингтің тиімділігіне мониторинг пен талдауды жүзеге асырады.

      125. Медициналық ұйымдардың (перинаталдық орталықтар, көпбейінді ауруханалар, МСАК, ОАА, ЖДО), басшылары барлық кезеңдерде сабақтастықты сақтай отырып, жүкті әйелдер мен нысаналы топтағы адамдарда ЖБА тасымалдаушылығына скринингті қамтуды және сапалы жүргізуді қамтамасыз етеді.

      126-тармақ алынып тасталсын;

      көрсетілген Қағидаларға 2, 3 және 6-қосымшалары алынып тасталсын;

      көрсетілген Қағидаларға 7, 11 және 12-қосымшалары алынып тасталсын;

      көрсетілген Қағидаларға 14-қосымшасы осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген Қағидаларға 15, 16, 17, 18, 19, 20 және 21-қосымшалары алынып тасталсын.

      2. "Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 18 қарашадағы № ҚР ДСМ-198/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21660 болып тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі 89-бабының 2-тармағына және "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 10-бабының 1-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:";

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру қағидаларына:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі 89-бабының 2-тармағына және "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 10-бабының 1-тармағына сәйкес әзірленді және медициналық ұйымдардың еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, еңбекке уақытша жарамсыздықты куәландыратын құжаттар беру тәртібін айқындайды.".

      57 тармақтың 4) тармақша келесі редакцияда жазылсын:

      "4) жүктіліктің жиырма екі аптасынан бастап отыз аптаға дейінгі мерзімінде босанған және дене салмағы бес жүз грамм және одан жоғарғы бала туу жағдайында, босану кезіндегі асқынулар мен жүргізілген операцияға қарамастан, әйелге босанғаннан кейін күнтізбелік жетпіс күнге босану фактісі бойынша еңбекке жарамсыздық парағы немесе анықтамасы беріледі;";

      61-тармақ келесі редакцияда жазылсын:

      "61. ДКК қорытындысы бойынша күтімді қажет ететін баланы стационарлық, оның ішінде оңалту орталығында емдеу кезінде күтім жасау бойынша еңбекке уақытша жарамсыздық парағы немесе анықтамасы заңды өкілінің біреуіне немесе балаға күтім жасайтын адамға:

      1) бес жасқа дейін баланың стационарда болған бүкіл кезеңінде;

      2) бес жастан жоғары ауыр науқас балалардың бала осындай күтімді қажет ететін мерзімге;

      3) мүгедектігі бар баланы ДКК қорытындысы бойынша стационарда болған бүкіл кезеңінде;

      4) медициналық ұйымның жолдамасымен олардың тұрақты мекенжайынан тыс, оның ішінде Қазақстан Республикасынан тыс жерге, барып-қайту жолақысын қоса алғанда, стационарда болған бүкіл кезеңіне беріледі.";

      3. "Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде және (немесе) міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық қызметтер көрсететін денсаулық сақтау субъектілерінің жұмыскерлерін көтермелеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 15 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-278/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21824 тіркелген) мынадай өзгеріс енгізілсін:

      Көрсетілген бұйрыққа сәйкес бекітілген Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде және (немесе) міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық қызметтер көрсететін денсаулық сақтау субъектілерінің жұмыскерлерін көтермелеу қағидаларында:

      20-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "20. Нәресте өлімі индикаторын есептеу осы Қағидалардың 5-қосымшасының 2-кестесіне сәйкес нозологияларды қоспағанда, МСАК деңгейінде алдын алу туралы Қордың сарапшылары растаған нәресте өлімі жағдайлары болмаған жағдайда, есепті кезеңде мынадай формула бойынша кіші индикаторлардың мәндері бойынша жиынтық жүргізіледі:

      Ti2 = (Ui2.1+Ui2.2) * Pc

      Ti2 – "МСАК деңгейінде алдын алуға болатын нәресте өлімі" индикаторы бойынша жалпы балл саны,

      Pc – тоқсан ішінде учаскеде 1 жасқа дейінгі балалар бойынша коэффициент.

      Ui2.1 – "Босандыру ұйымынан шығарылғаннан кейінгі алғашқы 3 тәулікте жаңа туған нәрестелерді патронажбен барумен қамту" индикаторы бойынша балл саны:

      Ui2. 1 = PN /D * 100 %

      PN – босандыру ұйымынан тоқсан ішінде шығарылғаннан кейінгі алғашқы 3 тәулікте патронажбен барумен қамтылған жаңа туған нәрестелер саны,

      D – тоқсан ішінде стационардан шығарылған босанған әйелдердің саны.

      Нәтижесі:

      90 % және одан жоғары – 8 балл

      80-89 % – 5 балл

      70-79 % – 2 балл

      70 %-дан төмен – 0 балл

      U2.2 – "Жүктілік мерзімі бойынша пренаталдық скринингпен қамту" кіші индикаторы бойынша балл саны:

      U2. 2 = Ps/P*100 %

      Ps – тоқсан ішінде мерзімді пренатальды скринингтен өткен әйелдер саны,

      P – тоқсан ішінде есепте тұрған жүкті әйелдердің саны.

      Нәтижесі:

      90 % және одан жоғары – 8 балл

      80-89 % – 5 балл

      70-79 % – 2 балл

      70 % - дан төмен – 0 балл.

      20.1. Нәресте өлімі индикаторының мәніне есепті тоқсандағы учаскеде 1 жасқа дейінгі балалардың санына байланысты Pc түзету коэффициенті қолданылады:

      1,0 – учаскеде 1 жасқа дейінгі 50 және одан көп бала,

      0,8 – учаскеде 1 жасқа дейінгі 30-49 бала,

      0,6 – учаскеде 1 жасқа дейінгі 10-29 бала,

      0,4 – учаскеде 1 жасқа дейінгі 9 баладан аз,

      0 – учаскеде 1 жасқа дейінгі бала жоқ.".

      4. "Денсаулық сақтау саласындағы мамандықтар мен мамандандырулардың номенклатурасын, денсаулық сақтау қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасын және біліктілік сипаттамаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-305/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21856 болып тіркелген) мынадай толықтырулар енгізілсін:

      көрсетілген бұйрыққа 2-қосымшада бекітілген Денсаулық сақтау қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасы:

      мынадай мазмұндағы 58-1-тармақпен толықтырылсын:

      "58-1. Патронажды мейіргер.".

      көрсетілген бұйрыққа сәйкес бекітілген денсаулық сақтау қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамаларында:

      "3-1-параграф. Патронажды мейіргер

      177-1. Лауазымдық міндеттері:

      Патронаждық баруларды жоспарлайды және бару мақсатын анықтайды.

      "Қазақстан Республикасында педиатриялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 15 наурыздағы № ҚР ДСМ-25 бұйрығына сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 27182 болып тіркелген) жүкті әйелдерге екі әмбебап бару, ал ерте жастағы балаларға он әмбебап баруды жүргізеді.

      Денсаулыққа, дамуға және қауіпсіздікке қатысты кауіп-қатерлер анықталған жағдайда, жүкті әйелдер мен ерте жастағы балаларға жеке жоспарға сәйкес қосымша үйге бару жүргізіледі, анықталған қауіп-қатерлер туралы дәрігерге хабарлайды.

      Басқа мамандардың (әлеуметтік қызметкердің, психологтың, педиатрдың, бейінді мамандардың) қатысуын талап ететін қауіп-қатерлер анықталғанда, отбасыны кешенді сүйемелдеу жоспарын әзірлеу мен іске асыруға белсенді қатысады.

      Ауырған бала анықталғанда, қауіп белгісінің, шұғыл белгілердің болуын бағалайды, орта медицина қызметкерінің өкілеттігі шегінде шұғыл көмек көрсетеді және дереу дәрігерге хабарлайды.

      Жүкті әйелді, балалардың ата-аналарын немесе заңды өкілдерін босануға дайындау, ерте жастағы балаларға күтім жасау, қауіпсіз орта қалыптастыру, балалардың ерте дамуы бойынша оқытуды жүргізеді.

      Жүкті әйелге, балалардың ата-аналарына немесе заңды өкілдеріне тамақтану, күтім жасау, үй жағдайындағы қауіпсіздік пен гигиена, тек қана емшек сүтімен тамақтандыру, өмірге, денсаулыққа және дамуға қауіп төндіретін белгілер мен қауіп-қатерлер бойынша кеңес береді.

      Есептік-медициналық құжаттаманы жүргізеді.

      Медициналық этиканы, ішкі еңбек тәртібі, өрт қауіпсіздігі, еңбекті қорғау және қауіпсіздік қағидаларын, санитариялық-эпидемиологиялық режимді сақтайды.

      177-2. Бiлуге тиiс:

      "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін, "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңын, "Қазақстан Республикасындағы тіл туралы" Қазақстан Республикасының Заңын, пайдаланылған материалдарды дезинфекциялау қағидаларын;

      орта медицина қызметкерлерінің қызметін ұйымдастыру мәселелерін, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі қағидалары мен нормаларын білуі тиіс.

      177-3. Біліктілікке қойылатын талаптар:

      "Мейіргер ісі" немесе "Емдеу ісі", "Акушерлік іс" мамандықтары бойынша кәсіби медициналық білімі, сондай-ақ "Мейіргер ісі" немесе "Емдеу ісі", "Акушерлік іс" мамандықтары бойынша маман сертификаты болуы тиіс, біліктілікті арттыру: патронажды әмбебап-үдемелі модель, балалар ауруларын біріктірілген қадағалап-қарау.".

      5. "Қазақстан Республикасында неонаталдық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2023 жылғы 31 наурыздағы № 52 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32214 болып тіркелген) мынадай өзгеріс пен толықтырулар енгізілсін:

      Қазақстан Республикасында неонаталдық көмекті ұйымдастыру стандарты, аталған бұйрықпен бекітілген:

      65-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "65. БҰ-дан жаңа туған нәрестені шығару оның қанағаттанарлық жай – күйі және тәулік бойы стационар жағдайында болу үшін медициналық көрсетілімдер болмаған кезде, бала туралы ақпаратты нақты тұратын жері бойынша МСАК ұйымдарына беру және № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен бекітілген № 001/е "Стационарлық пациенттің медициналық картасы" нысанына 11-қосымша параққа сәйкес нысан бойынша жаңа туған нәрестені одан әрі тіркеу арқылы жүзеге асырылады.

      Баланың өмірінің бірінші жылында аурудың дамуын немесе оның асқынуын болдырмау мақсатында профилактикалық, емдік және оңалту іс-шараларын уақтылы жүргізуді қамтамасыз ету үшін жаңа туған нәрестелерді қауіп топтарына бөлу, осы Стандартқа 12-қосымшаға сәйкес жаңа туған нәрестелерді арасында қауіп топтарына бөлу критерийлеріне сәйкес жүзеге асырылады.";

      мынадай мазмұндағы 65-1-тармақпен толықтырылсын:

      "65-1. Нәрестені стационардан шығару кезінде ана мен балаға арналған дәрі қобдишасы беріледі, оның құрамы:

      баланы күту жөніндегі нұсқаулық (мемлекеттік және орыс тілдерінде);

      Қазақстан Республикасында міндетті профилактикалық егу күнтізбесі туралы ақпарат;

      су температурасын өлшеуге арналған термометр;

      медициналық термометр (электронды);

      стерильді бинт 5 сантиметр х 10 сантиметр;

      мұрын жолдарын тазалауға арналған сілемей сорғыш;

      балалар кремі;

      балалар сабыны;

      қолды антисептикалық өңдеуге арналған құрал;

      стерильді мақта 200 грамм;

      ауыз арқылы ерітінді тұздары (регидратациялық тұз).

      Ана мен балаға арналған дәрі қобдиша нәрестені перзентханадан шығару кезінде беріледі. Ана мен балаға арналған дәрі қобдишаның берілгені туралы белгі жаңа туған нәрестенің даму тарихына, денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттама нысандарына сәйкес енгізіледі (№ ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен бекітілген)."

      осы тізбенің 2-қосымшасына сәйкес 12-қосымшамен толықтырылсын.

  Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің
өзгерістер мен толықтырулар
енгізілетін кейбір
бұйрықтарының тізбесіне
1-қосымша
Скринингті ұйымдастыру
қағидаларына
14-қосымша

Баланың жасына сәйкес заңды өкілдеріне сауалнама жүргізу және баланың дамуын бағалау өлшемшарттары

2 айдан 3 айды қоса алғанға дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Басын ұстайды

иә

жоқ

Қолын дененің орта тусында біріктіріп ұстай алады

иә

жоқ

Іште жатып басын көтереді

иә

жоқ

Аузына қолын салады

иә

жоқ

Сезімтал және сөйлеу сала

Ашық түсті заттарға зейін сала қарайды

иә

жоқ

Орталық жиекте көзімен қарап өте алады

иә

жоқ

Анасын таниды

иә

жоқ

Дыбыс шыққан жаққа басын бұрады, дауысты естіп күледі

иә

жоқ

Сора алады және жұта алады

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Ересек адамдар күлсе соған жауап беріп күледі

иә

жоқ

Өздігінен күледі

иә

жоқ

Ересек адамның түріне қарап әрекет етеді

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

4 айдан 6 айды қоса алғанға дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Басын нық ұстайды, шайқалмай

иә

жоқ

Кеудесін шынтақтарына сүйеніп көтереді

иә

жоқ

Арқасынан ішіне қарай аударылады

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Сылдырмақты ұстайды

иә

жоқ

Өз қолдарымен ойнайды

иә

жоқ

Сезімтал және сөйлеу сала

Анасының дауысын таниды, анасын таниды (қуанады)

иә

жоқ

Көзқарасын 180 градусқа дейін еріп қадағалайды

иә

жоқ

Ұсақ контрастты заттарға назар аударады

иә

жоқ

Сөйлеген адамды іздейді

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Анасын таниды (қуанады), көзге тіке қарайды

иә

жоқ

Өздігінен күледі

иә

жоқ

Емізу кезінде ананың омырауын немесе бөтелкені ұстайды

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

6 айдан 11 айды қоса алғанға дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Қолдарына сүйеніп отырады

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Қашықтықта тұрған затты алады

иә

жоқ

Екі қолын да (оң немесе сол) қалауы бойынша пайдаланады

иә

жоқ

Зат сол немесе оң көзіне жақындағанда көзін жыпылықтатады

иә

жоқ

Жаңа ғана жасырылған затты табады
(9 айлық жаста күтіледі)

иә

жоқ

Сезімтал және сөйлеу сала

Әртүрлі дыбыстар шығарады

иә

жоқ

Сөйлеген адамға қарау үшін басын бұрады

иә

жоқ

Өз атына жауап береді (9 айдан бастап)

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Басқа адамның назарын өзіне аударады
(мысалы: оған қарағанда жылайды, қарағанда жылауын тоқтатады), көзге тіке қарайды

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

12 айдан 17 айды қоса алғанға (1 жылдан бастап 1 жыл 4 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Өздігінен жатып жатқан күйден отырып отыру қалпына ауысады

иә

жоқ

Қолдаусыз немесе көмексіз өздігінен түзу отырып отырады

иә

жоқ

Жүреді

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Ұсақ заттарды бас бармақ пен сұқ саусақтың арасына қысып ұстайды

иә

жоқ

Екі қолын да қолданып әрекет етеді

иә

жоқ

Көзқарасымен барлық бағыттағы қозғалатын нысанды қадағалайды

иә

жоқ

Сезімтал және сөйлеу сала

Қайталанатын буындарды айтады ("ба-ба", "та-та", "па-па")

иә

жоқ

"Жоқ" деген тыйымды түсінеді

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Әлеуметтік қимылдарды жасайды (қоштасу, бәрі жақсы деген белгі)

иә

жоқ

Ересек адамның көрсеткен нысанына қарайды (ортақ назар), көзге тіке қарайды

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

18 айдан 23 айды қоса алғанға (1 жыл 6 айдан бастап 1 жыл 11 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Еденнен өздігінен тұрады (отыру күйінен көмексіз тұру күйіне ауысады)

иә

жоқ

Аяғына толық сүйеніп, көмексіз жүреді (бес қадамнан астам)

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Екі текшені бүктейді (модельден)

иә

жоқ

Оқу ойыншығының саңылауына белгілі бір пішіндегі кішкентай фигураларды енгізеді

иә

жоқ

Тіл

Сұраныс бойынша заттарды немесе суреттерді атайды (мысық, доп, машина)

иә

жоқ

Қарапайым нұсқауларды түсінеді (көзіңізді ашыңыз, аяғыңызды көтеріңіз)

иә

жоқ

Бес сөзді өздігінен айтады (ана, ұйықтау, әке, осында)

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Бас тартуды біледі ("жоқ" дейді, басын шайқайды, қолын итереді)

иә

жоқ

Ересек адамның назарын аудару үшін не қызықтыратынын саусақпен көрсетеді, көзге тіке қарайды

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

24 айдан 35 айды қоса алғанға (2 жылдан бастап 2 жыл 9 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Қолдың үйлестірілген қозғалысы

иә

жоқ

Баспалдақпен біртіндеп көтеріледі
(дербес немесе бөгде көмекпен)

иә

жоқ

Допты лақтырады (демонстрациядан кейін)

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Бес текшені бүктейді

иә

жоқ

Қасықты пайдаланады (тіпті аузына жақсы түспесе де)

иә

жоқ

Үстелде немесе кітапта жаңа ғана көрсетілген затты немесе суретті көрсете алады

иә

жоқ

Оқу ойыншығының саңылауына қарапайым геометриялық фигураларды енгізеді

иә

жоқ

Тіл

Оннан астам қарапайым сөздерді өздігінен айтады

иә

жоқ

Екі сөзді байланыстырады (бала ұйықтап жатыр, анасы кетті)

иә

жоқ

Өзіне қатысты "мен" есімдігін қолданады
(немесе ана тіліндегі баламасы)

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Рөлдік ойындар мен еліктеу ойындарына қатысады (ас үй, гараж)

иә

жоқ

Басқа балаларға қызығушылық танытады (балабақша, ағалар мен әпкелер)

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

36 айдан 47 айды қоса алғанға (3 жылдан бастап 3 жыл 11 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Ірі моторикасы

Қолдың үйлестірілген қозғалысы

иә

жоқ

Баспалдақпен жалғыз көтеріледі, кезекпен аяқтарын тұтқаны ұстап тұрады

иә

жоқ

Екі аяқпен секіреді

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Сегіз текшені бүктейді (үлгі бойынша)

иә

жоқ

Көрнекі шаблоннан шеңбер сызады

иә

жоқ

Киімнен бір ғана зат киеді (қалпақ, шалбар, футболка)

иә

жоқ

Тіл

Қарапайым үш сөзден тұратын сөйлемдер құрайды

иә

жоқ

Өзі туралы айтатын болсақ, ол өзінің атын немесе "мен" есімдігін қолданады

иә

жоқ

Қарапайым ауызша өтініштерді орындайды
(ересек адамның жест-ишаратсыз күшейтуі жоқ)

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Өз жасындағы балалармен ойнағанды ұнатады

иә

жоқ

Жұппен немесе топпен іс шараларға немесе ойындарға қатыса алады

иә

жоқ

      *екі түрлі салада екі "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

48 айдан 59 айды қоса алғанға (4 жылдан бастап 4 жыл 11 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Үлкен моторика, позаны бақылау және локомоциясы

Екі аяғымен секіреді (кем дегенде орнында)

иә

жоқ

Баспалдақпен көтеріліп, тұтқаны ұстамай, аяқтарын кезек-кезек өзгертеді

иә

жоқ

Допты мақсатты түрде лақтырады

иә

жоқ

Үш доңғалақты велосипедтін педалін дөңгелете алады

иә

жоқ

Қажет болған кезде (үстелде, балабақшада және т.б) жағдайға сәйкес уақыт аралығында тыныш отыра алады

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Дене мүшелері бар адамның фигурасын салады

иә

жоқ

Көрген белгілер мен фигураларды (крест, шаршы, шеңбер) салады

иә

жоқ

Пальто өзі киеді

иә

жоқ

Үш сүйекті көпір салады (демонстрациядан кейін)

иә

жоқ

Тіл

Отбасынан тыс адамға түсінікті тілде сөйлейді

иә

жоқ

Осы шақтағы етістіктерді біріктіреді

иә

жоқ

"Неге?" деген сұрақты қояды

иә

жоқ

Күрделі өтінішпен әрекеттерді орындайды
(бөлмеңізден пальто әкеліңіз)

иә

жоқ

Таным

Сценарийлермен шығармашылық ойын ойнайды

иә

жоқ

Төрт пәнді санайды (тізімдейді)

иә

жоқ

Нысандарды санаттар бойынша сұрыптай алады (түстер, пішіндер)

иә

жоқ

Көбінесе сабақты немесе ойынды мектепте немесе үйде аяқтауға болады

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Екі немесе одан да көп адам қатысатын ойында кезек-кезек ойнай алады

иә

жоқ

      *екі түрлі салада үш "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

60 айдан 71 айды қоса алғанға (5 жылдан бастап 5 жыл 11 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Жалпы моторика

Қолдаусыз бір аяғыңызда кемінде бес секунд тұра алады

иә

жоқ

Қатарда жүреді (бір аяғын екінші аяғының алдына қою)

иә

жоқ

Допты қолымен ұстайды

иә

жоқ

Ол тыныштықты сақтай алады және қажет болған кезде тыныш отыра алады (дастархан басында, балабақшада)

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Контурлық кескін салады (кем дегенде екі сопақ)

иә

жоқ

Өз атын бас әріппен жазады (үлгіден)

иә

жоқ

Квадрат сызады (төрт бөлек бұрышпен)

иә

жоқ

Тіл

Дұрыс грамматикасы бар алты сөзден тұратын сөйлемдер жасайды

иә

жоқ

Сөйлеуде сөздерді қолданады (ішінде/үстінде/артында)

иә

жоқ

Кем дегенде үш түсті атайды

иә

жоқ

Таным

Суретті сипаттайды (кейіпкерлер, заттар, әрекеттер)

иә

жоқ

Онға дейін санайды

иә

жоқ

Оны қызықтыратын тақырыпқа он минут бойы назар аударады

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Бірнеше баланың (туыстарының, балабақшадан) есімдерін біледі

иә

жоқ

Ережелерді сақтай отырып, командалық ойындарға қатысады

иә

жоқ

      *екі түрлі салада үш "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

72 айдан 83 айды қоса алғанға (6 жылдан бастап 6 жыл 11 айға) дейінгі жастағы баланың жүйке-психикалық дамуын бағалау өлшемшарттары

Жалпы моторика

Бір аяқпен үш-бес рет секіреді (орнында немесе алға қарай)

иә

жоқ

Ол тегіс жүреді және кенеттен тоқтай алады (велосипедпен, скутермен)

иә

жоқ

Аяқтың ұшымен жүруді біледі

иә

жоқ

Ол тыныштықты сақтай алады және қажет болған кезде тыныш отыра алады (үстелде, мектепте, балабақшада)

иә

жоқ

Ұсақ моторикасы

Киімді (түймелер немесе найзағай) бекітеді

иә

жоқ

Көрсетілімнен кейін бас бармағыңызбен бір қолдың әр саусағына тиеді

иә

жоқ

Үшбұрыш салады

иә

жоқ

Қолды көмексіз жуады және кептіреді

иә

жоқ

Тіл

Қысқа оқиғаны құрылымдық түрде айта алады (басы, ортасы және соңы - мысалы, оған оқылған оқиға, көрген мультфильм, онымен болған оқиға)

иә

жоқ

Сөйлеу тәртібінің ережелерін сақтай отырып, диалог жүргізе алады

иә

жоқ

Грамматикалық тұрғыдан дұрыс құрылған сөйлемдер арқылы өз ойын білдіреді

иә

жоқ

Таным

Көрсетілген он затты санайды (қарындаштар)

иә

жоқ

Қатарынан емес үш санды ретімен қайталай алады (5, 2, 9)

иә

жоқ

0 ден 9 ға дейінгі барлық сандарды таниды

иә

жоқ

Оны қызықтыратын іс-әрекетте немесе тапсырмада он минут бойы назар аударады

иә

жоқ

Басынан аяғына дейін бірнеше тапсырманы қамтитын әрекеттерді өз бетінше орындайды (мысалы, ұйықтар алдында тістерін тазалап, пижама киеді)

иә

жоқ

Әлеуметтік сала

Басқалардың эмоционалды жағдайын таниды және соған сәйкес әрекет етеді (досыңызды қалай жұбату керектігін біледі)

иә

жоқ

Достар табуды және сақтауды біледі

иә

жоқ

Ол өзінің жасына қатысты әр түрлі қызығушылықтарды көрсетеді (нақты анықталған шектеулі қызығушылығы жоқ, кез-келген объектіге байланбаған, әрдайым бірдей нәрсе туралы айта бермейді).

иә

жоқ

      *екі түрлі салада үш "жоқ" белгіленсе, МДТ-тың кеңесі қажет.

  Қазақстан Республикасы
  Денсаулық сақтау министрінің
  өзгерістер мен толықтыру
  енгізілетін кейбір
  бұйрықтарының тізбесіне
  2-қосымша
  Қазақстан Республикасында
  неонаталдық көмек көрсетуді
  ұйымдастыру стандартына
  12-қосымша

Жаңа туған нәрестелерді қауіп топтарына бөлу өлшемшарттары

      Жоғары қауіп тобы:

      туу кезіндегі дене салмағы 1000 грамнан кем және/немесе гестациялық мерзімі 28 аптадан кем шала туған нәрестелер;

      организмнің кез келген жүйесінің зақымдануы анықталған, соның ішінде туа біткен даму ақаулары бар балалар;

      туа біткен жүрек ақаулары;

      перинатальды асфиксия – 5-минуттық Апгар шкаласы бойынша бағалау 3 балл немесе одан төмен және/немесе гипоксиялық-ишемиялық энцефалопатия;

      жаңа туған нәрестенің өтпелі ауыр миастениясы;

      туа біткен гипер/гипотонус;

      жаңа туған нәрестенің бұлшықет тонусының басқа бұзылыстары;

      жаңа туған нәрестенің бұлшықет тонусының нақтыланбаған бұзылысы;

      хирургиялық аурулар;

      гестациялық мерзімге сәйкес шағын (<3-центиль) және ірі (>97-центиль) салмақтағы жаңа туған нәрестелер;

      тұрақты ұзақ гипогликемия және гипокальциемия;

      тырысулар;

      неонаталдық сепсис;

      нейроинфекцияны бастан өткерген балалар;

      шок жағдайын бастан өткеріп, инотроптық/вазопрессорлық қолдау алған балалар;

      әлеуметтік маңызы бар аурулары бар аналардан туған жаңа туған нәрестелер;

      жаңа туған нәрестелердің билирубиндік энцефалопатиясы;

      2-3 дәрежелі қарынішілік қан құйылу;

      перинаталдық кезеңде дамыған бронхөкпе дисплазиясы;

      шала туған нәрестелердің анемиясы;

      шала туған нәрестелердің ретинопатиясы;

      фондық жай-күй: сурфактант алмастыру терапиясын алған, 24 сағаттан астам жасанды өкпе желдету жүргізілген, гемотрансфузия жасалған балалар;

      негізгі халық топтарынан шыққан ата-аналардан туған жаңа туған нәрестелер;

      жыныстық жолмен берілетін инфекцияларға оң нәтижелі талдауы бар аналардан туған жаңа туған нәрестелер;

      ананың босанғаннан кейінгі депрессиясы.

      Орташа қауіп тобы:

      туу кезіндегі дене салмағы 1000–1500 грамм немесе гестациялық мерзімі 33 аптадан кем шала туған нәрестелер;

      көп ұрықты жүктілік;

      гипогликемия (қант деңгейі <25 миллиграмм/децилитр);

      гипербилирубинемия >205 мкмоль/л;

      босану жарақатын алған жаңа туған нәрестелер.

      Төмен қауіп тобы:

      туу кезіндегі дене салмағы 1500–2500 грамм шала туған нәрестелер;

      I дәрежелі гипогликемия;

      өтпелі гипогликемия;

      іріңді-септикалық аурулардың даму қаупі бар жаңа туған нәрестелер;

      фототерапиясыз неонаталдық сарғаю;

      1 дәрежелі қарынішілік қан құйылу;

      дене салмағы артық балалар.