Об утверждении Положения о приемной семье

Приказ Министра образования и науки Республики Казахстан от 7 октября 2016 года № 597. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 15 ноября 2016 года № 14425.

Примечание РЦПИ!
Настоящий приказ вводится в действие с 01.01.2017 г.

В соответствии с пунктом 2 статьи 132-1 Кодекса Республики Казахстан "О браке (супружестве) и семье" ПРИКАЗЫВАЮ:

Сноска. Преамбула – в редакции приказа и.о. Министра просвещения РК от 05.05.2026 № 117-НҚ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

1. Утвердить прилагаемое Положение о приемной семье.

2. Комитету по охране прав детей Министерства образования и науки Республики Казахстан (Абдыкарим М.С.) в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего приказа направление копий настоящего приказа для официального опубликования в информационно-правовой системе "Әділет" и периодических печатных изданиях на электронном носителе с приложением бумажного экземпляра, заверенного гербовой печатью;

3) в течение десяти календарных дней со дня получения зарегистрированного настоящего приказа направление его копии в печатном и электронном виде, заверенной печатью Министерства образования и науки Республики Казахстан и удостоверенной электронной цифровой подписью лица, уполномоченного подписывать настоящий приказ, для внесения Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

4) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства образования и науки Республики Казахстан.

5) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Департамент юридической службы и международного сотрудничества Министерства образования и науки Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1), 2) и 3) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра образования и науки Республики Казахстан Асылову Б.А.

4. Настоящий приказ вводится в действие с 1 января 2017 года.

Министр образования и науки
Республики Казахстан	Е. Сагадиев

СОГЛАСОВАН

Министр здравоохранения и

социального развития

Республики Казахстан

14 октября 2016 года

_______________ Т. Дуйсенова

Утверждено приказом Министра образования и науки Республики Казахстан от 7 октября 2016 года № 597

Положение о приемной семье
Глава 1. Общие положения

1. Настоящее Положение о приемной семье (далее – Положение) разработано в соответствии с пунктом 2 статьи 132-1 Кодекса Республики Казахстан "О браке (супружестве) и семье" (далее – Кодекс).

Сноска. Пункт 1 – в редакции приказа и.о. Министра просвещения РК от 05.05.2026 № 117-НҚ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

2. В настоящем Положении используются следующие основные понятия:

1) приемная семья – форма устройства в семью, принявшую на воспитание не менее четырех и не более десяти детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей, находящихся в организациях образования для детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей;

2) законные представители ребенка – родители (родитель), усыновители (удочерители), опекун или попечитель, приемный родитель (приемные родители), патронатный воспитатель и другие заменяющие их лица, осуществляющие в соответствии с законодательством Республики Казахстан заботу, образование, воспитание, защиту прав и интересов ребенка;

3) близкие родственники - родители (родитель), дети, усыновители (удочерители), усыновленные (удочеренные), полнородные и неполнородные братья и сестры, дедушка, бабушка, внуки;

4) республиканский банк данных детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей, и лиц, желающих принять детей на воспитание в свои семьи (далее – Республиканский банк данных) – база данных, содержащая сведения о детях-сиротах, детях, оставшихся без попечения родителей, а также о лицах, желающих принять детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей, на воспитание в свои семьи;

5) родственники - лица, находящиеся в родственной связи, имеющие общих предков до прадедушки и прабабушки.

Сноска. Пункт 2 – в редакции приказа Министра просвещения РК от 18.08.2022 № 372 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 2. Порядок организации приемных семей

3. Передача ребенка (детей) в приемную семью осуществляется в семьи граждан Республики Казахстан, постоянно проживающих на территории Республики Казахстан при условии регистрации в Республиканском банке данных.

Преимущественное право при передаче ребенка (детей) в приемную семью имеют его родственники, а в случае их отсутствия – лица, состоящие в зарегистрированном браке (супружестве).

Сноска. Пункт 3 – в редакции приказа и.о. Министра просвещения РК от 05.05.2026 № 117-НҚ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

4. Передача ребенка (детей) в приемную семью осуществляется в соответствии с Правилами оказания государственной услуги "Передача ребенка (детей) на воспитание в приемную семью и назначение выплаты денежных средств на их содержание", утвержденными приказом Министра образования и науки Республики Казахстан от 24 апреля 2020 года № 158 "Об утверждении Правил оказания государственных услуг в сфере семьи и детей" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 20478).

Сноска. Пункт 4 - в редакции приказа Министра просвещения РК от 03.06.2026 № 154-НҚ (вводятся в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

5. Приемными родителями могут быть совершеннолетние лица, за исключением:

1) лиц, признанных судом недееспособными или ограниченно дееспособными;

2) лиц, лишенных судом родительских прав или ограниченных судом в родительских правах;

3) отстраненных от обязанностей опекуна или попечителя, патронатного воспитателя, приемного родителя, приемного профессионального воспитателя за ненадлежащее исполнение возложенных на него законом Республики Казахстан обязанностей;

4) бывших усыновителей, если усыновление отменено судом по их вине;

5) лиц, которые по состоянию здоровья не могут осуществлять обязанности опекуна или попечителя;

6) лиц, не имеющих постоянного места жительства;

7) лиц, имеющих или имевших судимость, подвергающихся или подвергавшихся уголовному преследованию (за исключением лиц, уголовное преследование в отношении которых прекращено на основании пунктов 1) и 2) части первой статьи 35 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан);

8) лиц без гражданства;

9) лиц, которые на момент установления опеки или попечительства не имеют дохода, обеспечивающего подопечному прожиточный минимум, установленный законодательством Республики Казахстан;

10) лиц, находящихся на динамическом наблюдении в организациях, оказывающих медицинскую помощь в области психического здоровья;

11) граждан Республики Казахстан, постоянно проживающих на территории Республики Казахстан, не прошедших психологическую подготовку в порядке, установленном пунктом 4 статьи 91 Кодекса (за исключением близких родственников ребенка).

Сноска. Пункт 5 – в редакции приказа и.о. Министра просвещения РК от 05.05.2026 № 117-НҚ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

5-1. Если лицо, изъявившее желание взять детей в приемную семью, состоит в браке (супружестве) либо совместно проживает с иными лицами, на супруга (супругу) либо на совместно проживающих лиц распространяются требования, установленные подпунктами 1), 2), 3), 4), 5), 7) и 11) части первой пункта 1 статьи 122 Кодекса.

К иным лицам, совместно проживающим с лицом, изъявившим желание взять детей в приемную семью, относятся совместно проживающие члены семьи, связанные имущественными и личными неимущественными правами и обязанностями, вытекающими из брака (супружества), родства, свойства, усыновления (удочерения) или иной формы принятия ребенка на воспитание, а также совместно проживающие лица, фактически сожительствующие, но не состоящие в браке (супружестве).

Сноска. Положение дополнено пунктом 5-1 в соответствии с приказом и.о. Министра просвещения РК от 05.05.2026 № 117-НҚ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

6. По итогам проверки документов Орган в течение трех рабочих дней с момента подачи заявления проводит обследование жилища, по результатам которого составляет акт обследования жилищно-бытовых условий лиц, желающих принять ребенка (детей) в приемную семью по форме согласно приложению 2 к настоящему Положению и выносит Заключение о возможности (невозможности) быть кандидатами в приемные родители (далее – Заключение) по форме согласно приложению 3 к настоящему Положению.

Сноска. Пункт 6 в редакции приказа Министра образования и науки РК от 05.06.2019 № 256 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

7. В течение трех рабочих дней со дня подписания Заключения Орган выдает его оригинал лицам, изъявившим желание взять ребенка (детей) в приемную семью, и вносит сведения о кандидатах, получивших положительное Заключение в Республиканский банк данных.

Сноска. Пункт 7 в редакции приказа Министра образования и науки РК от 05.06.2019 № 256 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

8. Кандидаты в приемную семью осуществляют подбор детей в Республиканском банке данных из организаций образования для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей (далее – Организация), находящихся на территории своего проживания в области, городе республиканского значения, столицы и получают автоматически сформированное направление на посещение ребенка в соответствии со статьей 118-3 Кодекса.

9. Заключение Органа обжалуется в вышестоящий государственный орган (вышестоящему должностному лицу) или в судебные органы в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

10. Организация по месту нахождения детей:

1) предоставляет кандидатам сведения о детях, подлежащих передаче в приемную семью (сведения о родителях, близких родственниках, о состоянии здоровья);

2) создает условия для общения с детьми;

3) оказывает организационно-методическую, психолого-педагогическую помощь приемным родителям;

4) вносит сведения о результатах выбора ребенка в Республиканский банк данных.

11. После осуществления подбора детей Орган по месту жительства приемных родителей заключает договор о передаче ребенка в приемную семью между приемными родителями, Органом и Организацией в порядке, предусмотренном гражданским законодательством Республики Казахстан с учетом мнения ребенка, достигшего возраста десяти лет.

Сноска. Пункт 11– в редакции приказа Министра просвещения РК от 18.08.2022 № 372 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 3. Передача ребенка (детей) на воспитание в приемную
семью

12. Разъединение братьев и сестер не допускается, за исключением случаев, когда это отвечает интересам детей и дети не знают о своем родстве, не проживали и не воспитывались совместно.

13. Передача детей достигших десятилетнего возраста в приемную семью осуществляется только с их согласия.

14. На каждого ребенка, передаваемого в приемную семью, организация представляет следующие документы:

1) решение управлений образования областей, городов республиканского значения и столицы, отделов образования районов, городов областного значения о направлении в организацию образования;

2) свидетельство о рождении (удостоверение личности, паспорт);

3) медицинскую документацию формы № 065/у "Карта профилактических прививок", утвержденную приказом и.о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 октября 2020 года № ҚР ДСМ-175/2020 "Об утверждении форм учетной документации в области здравоохранения, а также инструкций по их заполнению" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под №21579);

4) документы об образовании (для детей школьного возраста);

5) акт обследования условий жизни ребенка;

6) сведения о родителях (копии свидетельств о смерти родителей, решение суда (об ограничении или лишении родительских прав родителей, о признании родителей безвестно отсутствующими, объявлением их умершими или признании недееспособными (ограниченно дееспособными)), справка о болезни, справка о розыске родителей, заявление об отказе от родительских прав, акт о доставлении заблудившегося (подкинутого ребенка), акт об оставлении ребенка в организации здравоохранения;

7) справка о наличии и местожительстве братьев, сестер и других близких родственников;

8) опись имущества, оставшегося после смерти родителей, сведения о лицах, отвечающих за его сохранность (при наличии);

9) документы о закреплении жилой площади за ребенком;

10) копию договора об открытии лицевого счета на имя ребенка, получающего социальное пособие, копию решения суда о взыскании алиментов, в случае взыскания алиментов на несовершеннолетних детей.

Сноска. Пункт 14– в редакции приказа Министра просвещения РК от 18.08.2022 № 372 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

15. Приемные родители за тридцать календарных дней в письменном виде извещают Орган о перемене места жительства. В случае переезда приемных родителей на постоянное место жительства за пределы области, города республиканского значения, столицы договор о передаче ребенка в приемную семью расторгается.

Глава 4. Материальное обеспечение приемных семей

16. Дети, переданные приемным родителям, сохраняют причитающиеся им алименты, наследуемые пенсионные накопления из единого накопительного пенсионного фонда и добровольных накопительных пенсионных фондов, пособия и другие социальные выплаты, а также имеющееся в собственности жилище. При отсутствии жилища, детям переданным приемным родителям предоставляется жилище в соответствии с жилищным законодательством Республики Казахстан.

17. Сохранность денежных средств и имущества, принадлежащего детям-сиротам, детям, оставшимся без попечения родителей, на время действия договора о передаче ребенка в приемную семью возлагается на приемных родителей.

18. Приемные родители не используют средства приемных детей, поступившие от алиментов, унаследованных пенсионных накоплений, пособий и иных социальных выплат.

19. Приемные родители не реже одного раза в шесть месяцев представляют в Организации копию паспорта здоровья ребенка по форме, утвержденной приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 19 декабря 2023 года № 173 "О внесении дополнения в приказ исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 октября 2020 года № ҚР ДСМ-175/2020 "Об утверждении форм учетной документации в области здравоохранения, а также инструкций по их заполнению" и о признании утратившим силу приказа Министра здравоохранения Республики Казахстан от 24 июня 2003 года № 469 "Об утверждении Инструкции по заполнению и ведению учетной формы 026/у-3 "Паспорта здоровья ребенка" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 33791), и в органы, осуществляющие функции по опеке или попечительству, отчеты о работе по их воспитанию, расходовании денег, выделенных на их содержание, и об управлении их имуществом.

Сноска. Пункт 19 - в редакции приказа Министра просвещения РК от 31.03.2025 № 54 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

20. За воспитание детей в приемной семье каждому приемному родителю производится выплата денежных средств в размере тридцать пять месячных расчетных показателей в месяц.

Сноска. Пункт 20 - в редакции приказа Министра просвещения РК от 16.02.2024 № 35 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

	Приложение 1 к Положению о приемной семье
	Форма Утверждаю Руководитель Управления образования городов республиканского значения и столицы, отдела образования районов, городов областного значения __________________ от гражданина (ки) ____________ Фамилия, имея, отчество (при его наличии) "__" ______________ 20___ года дата, подпись, место печати Проживающий (ая) по адресу, телефон __________________________

Сноска. Правый верхний угол приложения 1– в редакции приказа Министра просвещения РК от 18.08.2022 № 372 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Заявление

Сноска. Приложение 1 исключен приказом Министра просвещения РК от 03.06.2026 № 154-НҚ (вводятся в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

	Приложение 2 к Положению о приемной семье
	Форма Утверждаю Руководитель Управления образования городов республиканского значения и столицы, отдела образования районов, городов областного значения ___________________ ____________________________ Фамилия, имея, отчество (при его наличии) "__" ______________ 20___ года дата, подпись, место печати

Сноска. Правый верхний угол приложения 2 - в редакции приказа Министра просвещения РК от 18.08.2022 № 372 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

АКТ

обследования жилищно-бытовых условий лиц, желающих принять ребенка

(детей) в приемную семью

Дата проведения обследования ________________________________________

Обследование проведено ______________________________________________

(фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность лица,

проводившего обследование

_____________________________________________________________________

Адрес и телефон органа, осуществляющего функции по опеке и

попечительству:_ ____________________________________________________

_____________________________________________________________________

1. Проводилось обследование условий жизни

(Ф.И.О. (при его наличии), год рождения)_____________________________

_____________________________________________________________________

Документ, удостоверяющий личность____________________________________

Место жительства (по месту регистрации)______________________________

_____________________________________________________________________

Место фактического проживания________________________________________

_____________________________________________________________________

Образование__________________________________________________________

Место работы_________________________________________________________

(Ф.И.О. (при его наличии), год рождения)_____________________________

_____________________________________________________________________

Документ, удостоверяющий личность____________________________________

Место жительства (по месту регистрации)______________________________

_____________________________________________________________________

Место фактического проживания________________________________________

_____________________________________________________________________

Образование__________________________________________________________

Место работы_________________________________________________________

2. Общая характеристика жилищно-бытовых условий

Документ, подтверждающий право пользования жилищем

_____________________________________________________________________

Ф.И.О. (при его наличии ) собственника жилья_________________________

_____________________________________________________________________

Общая площадь ___________ (кв. м) жилая площадь _____________ (кв. м)

Количество жилых комнат _________ прописаны ________(постоянно,

временно)

Благоустроенность жилья _____________________________________________

(благоустроенное, неблагоустроенное, с частичными удобствами)

Санитарно-гигиеническое состояние ___________________________________

(хорошее, удовлетворительное, неудовлетворительное)

Дополнительные сведения о жилье ( наличие отдельного спального места

для ребенка, подготовки уроков, отдыха, наличие

мебели)______________________________________________________________

_____________________________________________________________________

3. Другие члены семьи, проживающие совместно:

Фамилия, имя, отчество (при его наличии)	Дата рождения,	Место работы, должность или место учебы	Родственное отношение	примечание

4. Сведения о доходах семьи: общая сумма _____________, в том числе

заработная плата, другие доходы ________________________ (расписать).

5. Характеристика приемной семьи (межличностные взаимоотношения в

семье, личные качества, интересы, опыт общения с детьми, готовность

всех членов семьи к приему детей)

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

6. Мотивы создания приемной семьи

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

7. Заключение (наличие условий для передачи детей в приемную

семью) ______________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_________ ___________________

(подпись) (инициалы, фамилия)

_______________

(дата)

Ознакомлены:_________________________________________________________

Ф.И.О. (при его наличии), дата, подпись кандидатов в приемные

родители)

Приложение 3 к Положению о приемной семье

форма

ЗАКЛЮЧЕНИЕ

о возможности (невозможности) быть кандидатами в приемные родители

Ф.И.О. (при его наличии), год рождения ______________________________

Ф.И.О. (при его наличии), год рождения ______________________________

Адрес проживания: ___________________________________________________

Характеристика семьи: _______________________________________________

_____________________________________________________________________

Образование и профессиональная деятельность:

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Характеристика состояние здоровья:

_____________________________________________________________________

Мотивы для приема ребенка на воспитание в семью:

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Пожелания по кандидатуре ребенка

_____________________________________________________________________

Заключение

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

должность, Ф.И.О. (при его

наличии), дата, подпись, место

печати

Баланы қабылдайтын отбасы туралы ережені бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 7 қазандағы № 597 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2016 жылғы 15 қарашада № 14425 болып тіркелді.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы бұйрық 01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі

"Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 132-1-бабының 2-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 05.05.2026 № 117-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1. Қоса беріліп отырған Баланы қабылдайтын отбасы туралы ереже бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитеті (М.С.Әбдікәрім) заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде осы бұйрықтың көшірмесін "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде және мерзімді баспа басылымдарында ресми жариялау үшін электрондық тасымалдағышта елтаңбалы мөрмен куәландырылған қағаз данасын қоса бере отырып жолдауды;

3) тіркелген осы бұйрықты алған күннен бастап он күнтізбелік күн ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің мөрімен расталған және осы бұйрыққа қол қоюға уәкілетті адамның электрондық цифлық қолтаңбасымен куәландырылған баспа және электрондық түрдегі көшірмелерін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін жолдауды;

4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

5) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Заң қызметі және халықаралық ынтымақтастық департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Білім және ғылым вице-министрі Б. Асыловаға жүктелсін.

4. Осы бұйрық 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрі

Е. Сағадиев

КЕЛІСІЛДІ

Қазақстан Республикасының

Денсаулық сақтау және

әлеуметтік даму министрі

2016 жылғы 14 қазан

_____________ Т. Дүйсенова

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 7 қазандағы № 597 бұйрығымен бекітілген

Баланы қабылдайтын отбасы туралы ереже

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Баланы қабылдайтын отбасы туралы ереже (бұдан әрі – Ереже) "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 132-1-бабының 2-тармағына (бұдан әрі – Кодекс) сәйкес әзірленген.

Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 05.05.2026 № 117-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2. Осы Ережеде мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

1) баланы қабылдайтын отбасы – жетім балаларға, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарындағы кемінде төрт және оннан аспайтын жетім баланы, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған баланы тәрбиелеуге қабылдайтын отбасына орналастыру нысаны;баланың заңды өкiлдерi – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес;

2) баланың заңды өкiлдерi – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес балаға қамқорлық жасауды, бiлiм, тәрбие берудi, оның құқықтары мен мүдделерiн қорғауды жүзеге асыратын ата-аналар (ата-ана), бала асырап алушылар, қорғаншы немесе қамқоршы, баланы қабылдайтын ата-ана (баланы қабылдайтын ата-аналар), патронат тәрбиешi және оларды алмастырушы басқа да адамдар;

3) жақын туыстар – ата-аналар (ата-ана), балалар, асырап алушылар, асырап алынғандар, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек ағалы-інілер мен апалы-сіңлілер (аға-қарындастар), ата, әже, немерелер;

4) жетім балалардың, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалардың және балаларды өз отбасына тәрбиелеуге қабылдауға тілек білдірген адамдардың республикалық деректер банкі (бұдан әрі – Республикалық деректер банкі) – жетім балалар, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар туралы, сондай-ақ жетім балаларды, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды өз отбасына тәрбиелеуге қабылдауға тілек білдірген адамдар туралы мәліметтерді қамтитын дерекқор;

5) туыстар – үлкен атасы мен үлкен әжесіне дейін ортақ ата-бабалары бар туыстық байланыстағы адамдар.

Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің 18.08.2022 № 372 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2-тарау. Баланы қабылдайтын отбасыларды ұйымдастыру тәртібі

3. Баланы (балаларды) қабылдайтын отбасына беру Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын, Республикалық деректер банкінде тіркелген Қазақстан Республикасы азаматтарының қабылдайтын отбасыларына беру жүзеге асырылады.

Баланы (балаларды) қабылдайтын отбасына беру кезінде оның туыстарының, ал олар болмаған жағдайда тіркелген некеде тұратын (ерлі-зайыпты) адамдардың басым құқығы болады.

Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 05.05.2026 № 117-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

4. Баланы (балаларды) қабылдаушы отбасына беру "Отбасы және балалар саласындағы мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 158 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20478 нөмірімен тіркелген) "Баланы (балаларды) қабылдаушы отбасына тәрбиелеуге беру және оларды асырауға ақшалай қаражат төлеуді тағайындау" мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Ескерту. 4-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Оқу-ағарту министрінің 03.06.2026 № 154-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

5. Баланы қабылдайтын ата-аналар:

1) сот әрекетке қабiлетсiз немесе әрекет қабiлетi шектеулі деп таныған адамдарды;

2) сот ата-ана құқықтарынан айырған немесе сот ата-ана құқықтарын шектеген адамдарды;

3) өзiне жүктелген мiндеттердi тиiсiнше орындамағаны үшiн қорғаншы (қамқоршы), патронаттық тәрбиеші, қабылдайтын ата-ана, қабылдайтын кәсіби тәрбиеші мiндеттерінен шеттетiлген адамдарды;

4) егер олардың кінәсінен бала асырап алудың күшi жойылса, бұрынғы бала асырап алушыларды;

5) денсаулық жағдайына байланысты қорғаншы немесе қамқоршы міндеттерін жүзеге асыра алмайтын адамдар;

6) тұрақты тұратын жері жоқ адамдарды;

7) сотталғандығы бар немесе болған, қылмыстық қудалауға ұшырап отырған немесе ұшыраған адамдарды (өздеріне қатысты қылмыстық қудалау Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабы бірінші бөлігінің 1) және 2) тармақтары негізінде тоқтатылған адамдарды қоспағанда);

8) азаматтығы жоқ адамдарды;

9) қорғаншылықты немесе қамқоршылықты белгілеу кезінде қамқорлыққа алынушыны Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген ең төмен күнкөріс деңгейімен қамтамасыз ететін табысы жоқ адамдарды;

10) психикалық денсаулық саласында медициналық көмек көрсететін ұйымдарда динамикалық байқаудағы адамдарды;

11) Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын, "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодекстің 91-бабының 4-тармағында белгіленген тәртіппен психологиялық даярлықтан өтпеген Қазақстан Республикасының азаматтары (баланың жақын туыстарын қоспағанда) қоспағанда тек кәмелетке толған адамдар бола алады.

Ескерту. 5-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 05.05.2026 № 117-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

5-1. Егер қабылдайтын отбасына алуға тілек білдірген адамдар некеде тұрса (ерлі-зайыпты болса) не өзге адамдармен бірге тұрса, зайыбына (жұбайына) не бірге тұратын адамдарға Кодекстің 122-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 2), 3), 4), 5), 7) және 11) тармақшаларында белгіленген талаптар қолданылады.

Баланы қабылдайтын отбасына алуға тілек білдірген адамдармен бірге тұратын өзге адамдарға некеден (ерлі-зайыптылықтан), туыстықтан, жекжаттықтан, бала асырап алудан немесе баланы тәрбиеге алудың өзге де нысанынан туындайтын мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтар мен міндеттерге байланысты бірге тұратын отбасы мүшелері, сондай-ақ іс жүзінде бірге тұрып жатқан, бірақ некеде тұрмайтын (ерлі-зайыпты емес) бірге тұратын адамдар жатады.

Ескерту. 2-тарау 5-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 05.05.2026 № 117-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

6. Құжаттарды тексеру қорытындылары бойынша Орган өтініш берілген сәттен бастап үш жұмыс күні ішінде баланы (балаларды) отбасына қабылдауға тілек білдерген тұлғалардың тұрғын үйін тексереді, нәтижелері бойынша осы Ережеге 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тұрғын үй-тұрмыстық жағдайын тексеріп-қарау актісін дайындайды және осы Ережеге 3-қосымшаға сәйкес баланы қабылдайтын ата-ана болуға үміткер болу мүмкіндігі (мүмкін еместігі) туралы қорытынды (бұдан әрі – Қорытынды) шығарады.

Ескерту. 6-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің 05.06.2019 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

7. Қорытындыға қол қойылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде Орган оның түпнұсқасын баланы (балаларды) қабылдайтын отбасына алуға тілек білдірген тұлғаларға береді және оң Қорытынды алған үміткерлер туралы мәліметтерді Республикалық деректер банкіне енгізеді.

Ескерту. 7-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің 05.06.2019 № 256 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

8. Баланы қабылдайтын отбасына үміткерлер Кодекстің 118-3-бабына сәйкес балаларды Республикалық деректер банкінен өздері тұратын облыстың, республикалық маңызы бар қала мен астананың аумағындағы жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымынан (бұдан әрі – Ұйым) іріктеуді жүзеге асырады және балаға баруға автоматты түрде қалыптастырылған жолдаманы алады.

9. Органның Қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жоғары тұрған мемлекеттiк органға (жоғары тұрған лауазымды адамға) немесе сот органдарына шағым жасалады.

10. Балалардың тұратын жері бойынша Ұйым:

1) үміткерлерге баланы қабылдайтын отбасына беруге болатын балалар туралы мәліметтерді (ата-аналары, жақын туысқандары туралы, денсаулық жағдайы туралы мәліметтерді) ұсынады;

2) балалармен қарым-қатынас жасауға жағдай жасайды;

3) баланы қабылдайтын ата-аналарға ұйымдастыру-әдiстемелiк, психологиялық-педагогикалық көмек көрсетеді;

4) Республикалық деректер банкінде баланы таңдау нәтижелері туралы мәліметтер енгізеді.

11. Балаларды іріктеуді жүзеге асырғаннан кейін баланы қабылдайтын ата-аналардың тұрғылықты жері бойынша Орган он жасқа толған баланың пікірін ескере отырып, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында көзделген тәртіппен баланы қабылдайтын ата-аналар, орган және ұйым арасында баланы қабылдайтын отбасына беру туралы шарт жасасады.

Ескерту. 11-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің 18.08.2022 № 372 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

3-тарау. Баланы (балаларды) қабылдайтын отбасына
тәрбиелеуге беру

12. Балалардың мүдделеріне сай келетін және балалар өздерінің туыстық қатынасы туралы білмейтін, бірге тұрмаған және бірге тәрбиеленбеген жағдайларды қоспағанда, аға-інілер мен апа-сіңлілерді (қарындастарды) ажыратуға жол берілмейді.

13. Он жасқа толған балаларды қабылдайтын отбасына беру олардың келісімімен ғана жүзеге асырылады.

14. Ұйым баланы қабылдайтын отбасына берілген әрбір балаға мынадай құжаттарды:

1) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың білім басқармаларының, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың білім бөлімдерінің білім беру ұйымына жіберу туралы шешімі;

2) туу туралы куәлікті (жеке куәлік, паспорт);

3) "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м. а. 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) № 065/е "Профилактикалық екпелер картасы" нысандағы медициналық құжаттама);

4) бiлiмi туралы құжатты (мектепке дейінгі балалар үшін);

5) баланың өмір сүру жағдайын тексеру актісі;

6) ата-анасы туралы мәлiметтер (ата-анасының қайтыс болғаны туралы куәлiктердiң, сот шешiмiнің (ата-аналарды ата-ана құқықтарынан шектеу немесе айыру, ата-аналарды хабар-ошарсыз кеткен деп тану, қайтыс болған деп жариялау немесе әрекетке қабілетсіз (әрекет қабiлетi шектелуi) деп тану) көшiрмелерi, ата-анасының ауруы туралы анықтама, ата-аналарды iздестiру туралы анықтама, ата-аналық құқықтардан бас тарту туралы өтініш, адасып қалған (тастанды) баланы жеткізу туралы акт, баланы денсаулық сақтау ұйымында тастап кету туралы акт;

7) аға-iнiлерiнiң, апа-сiңлiлерiнiң (қарындастарының) және басқа да жақын туыстарының бар болуы және олардың тұратын жерi туралы анықтама;

8) ата-анасы қайтыс болған соң қалған мүліктің тізімдемесін, оның сақталуына жауапты адамдар туралы мәліметтерді (бар болған жағдайда);

9) баланың (балалардың) атына тұрғын үй-жайдың бекітілуі туралы құжатты;

10) әлеуметтік жәрдемақы алатын баланың атына дербес шоттың ашылуы туралы шарттың көшірмесін, алимент өндiрiп алу туралы сот шешiмiнiң көшiрмесiн ұсынады;

Ескерту. 14-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің 18.08.2022 № 372 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

15. Баланы қабылдайтын ата-аналар тұрғылықты жерінің өзгергені туралы күнтізбелік отыз күн бұрын Органды жазбаша түрде хабардар етеді. Баланы қабылдайтын ата-аналар облыстан, республикалық маңызы бар қаладан, астанадан тыс жерлерге тұрақты тұруға көшкен жағдайда баланы қабылдайтын отбасына беру туралы шарт бұзылады.

4-тарау. Баланы қабылдайтын отбасыларды материалдық
қамтамасыз ету

16. Баланы қабылдайтын ата-аналарға берілген балалар өздеріне тиесілі алименттерге, мұра болып қалған бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларынан төленетін зейнетақы жинақтарына, жәрдемақыларға және басқа да әлеуметтік төлемдерге құқығын, сондай-ақ өзінде бар тұрғын үйге меншік құқығын сақтайды. Баланы қабылдайтын ата-аналарға берілген балалардың тұрғын үйі болмаған кезде Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасына сәйкес тұрғын үй беріледі.

17. Жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға тиесілі ақшалай қаражатты және мүлікті сақтау баланы қабылдайтын отбасына беру туралы шарттың қолданылу уақытында қабылдайтын ата-аналарға жүктеледі.

18. Баланы қабылдайтын ата-аналар балаларға тиесілі алименттерден, мұра болып қалған зейнетақы жинақтарынан, жәрдемақылардан және өзге де әлеуметтік төлемдерден түсетін қаражаттарды пайдаланбайды.

19. Баланы қабылдайтын ата-аналар кем дегенде алты айда бір рет ұйымға "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығына толықтыру енгізу туралы және Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігінің "Бала денсаулығы паспорты" 026/у-3 есеп нысанын толтыру және жүргізу жөніндегі Нұсқаулықты бекіту туралы" 2003 жылғы 24 маусымдағы № 469 бұйрығының күші жойылды деп тану туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 19 желтоқсандағы № 173 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33791 болып тіркелген) бекітілген нысан бойынша бала денсаулығы паспортының көшірмесін және қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органдарға оларды тәрбиелеу жөніндегі жұмыс, оларды ұстауға бөлінген ақшаны жұмсау және олардың мүлкін басқару туралы есептерді ұсынады.

Ескерту. 19-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Оқу-ағарту министрінің 31.03.2025 № 54 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

20. Балаларды қабылдайтын отбасында тәрбиелегені үшін әрбір қабылдаушы ата-анаға айына отыз бес айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде ақшалай қаражат төленеді.

Ескерту. 20-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Оқу-ағарту министрінің 16.02.2024 № 35 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

	Нысан
	Бекітемін Республикалық маңызы бар қалалардың және астананың білім басқарманың, аудандардағы, облыстық маңызы бар қалалардағы білім бөлімінің басшысы ___________________________ (тегі, аты және әкесінің аты (бар болғанда) мекенжайы бойынша тұратын, телефоны азамат(ша) _________________________ _________________________ _________________________

(тегі, аты және әкесінің аты
(бар болғанда) және жеке
сәйкестендіру нөмері)

Өтініш

Ескерту. 1-қосымша алып тасталды – ҚР Оқу-ағарту министрінің 03.06.2026 № 154-НҚ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Нысан Бекітемін Республикалық маңызы бар қалалардың және астананың білім басқарманың, аудандардағы, облыстық маңызы бар қалалардағы білім бөлімінің басшысы __________________________ (тегі, аты және әкесінің аты (бар болғанда) 20___ жылғы "__" ___________________________ күні, қолы, мөрдің орны

Ескерту. 2-қосымшаның оң жақ жоғарғы бұрышы жаңа редакцияда – ҚР Оқу-ағарту министрінің 18.08.2022 № 372 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Баланы (балаларды) отбасына қабылдауға тілек білдірген

тұлғалардың тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларын тексеріп-қарау

АКТІСІ

Тексеріп-қарау жүргізілген күн ______________________________________

Тексеріп-қарауды жүргізген __________________________________________

(тексеріп-қарауды жүргізген адамдардың тегі, аты, әкесінің аты

(бар болған жағдайда), лауазымы, жұмыс орны)

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын

органның мекенжайы және телефоны:

_____________________________________________________________________

1. __________________________________________________________________

(Т.А.Ә. (бар болған жағдайда), туған жылы) тұрғын үй-тұрмыстық

жағдайлары тексерілді.

Жеке басын куәландыратын құжат ______________________________________

Тұрғылықты жері (тіркеу орны бойынша) _______________________________

Нақты тұрғылықты жері _______________________________________________

Білімі ______________________________________________________________

Жұмыс орны __________________________________________________________

(Т.А.Ә. (бар болған жағдайда), туған жылы) __________________________

_____________________________________________________________________

Жеке басын куәландыратын құжат ______________________________________

Тұрғылықты жері (тіркеу орны бойынша) _______________________________

Нақты тұрғылықты жері _______________________________________________

Білімі ______________________________________________________________

Жұмыс орны __________________________________________________________

2. Тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларының жалпы сипаттамасы

Тұрғын үйді пайдалану құқығын растайтын құжат________________________

_____________________________________________________________________

Тұрғын үйдің меншік иесінің Т.А.Ә. (бар болған жағдайда),

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Жалпы көлемі __________ (ш.м.) тұрғын көлемі ___________ (ш.м.)

Тұрғын бөлмелердің саны _________, тіркеуде тұрғандар________________

(тұрақты, уақытша)

Тұрғын үйдің жайлылығы

_____________________________________________________________________

(абаттандырылған, абаттандырылмаған, ішінара жайлы)

Санитариялық-гигиеналық жай-күйі

_____________________________________________________________________

(жақсы, қанағаттанарлық, қанағаттанарлықсыз)

Тұрғын үй туралы қосымша мәліметтер (балаға арналған жеке жатын орны,

сабақ дайындауға, демалуға арналған орынның, жиһаздардың және т.б.

бар болуы) __________________________________________________________

_____________________________________________________________________

3. Отбасының бірге тұратын басқа мүшелері:

Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)	Туған күні	Жұмыс орны, қызметі немесе оқу орны	Туыстық қатынастары	Ескерту

4. Отбасының табысы туралы мәлімет: жалпы сома __________, оның

ішінде жалақы, басқа да табыстар

___________________________________________________________ (жазу).

5. Баланы отбасына қабылдайтын отбасының сипаттамасы

(отбасындағы адамдар арасындағы өзара қарым-қатынас, олардың жеке

қасиеттері, қызығушылығы, балалармен қарым-қатынас тәжірибесі, барлық

отбасы мүшелерінің балаларды қабылдауға дайындығы)

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

6. Баланы (балаларды) қабылдайтын отбасына қабылдау себебі:

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

7. Қорытынды (баланы (балаларды) қабылдайтын отбасына беру үшін

жағдайдың бар болуы)

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

______________ ________________

(қолы) (тегі, аты-жөні)

_______________

(күні)

Таныстық: ___________________________________________________________

Т.А.Ә. (бар болған жағдайда) (баланы қабылдайтын ата-ата болуға

үміткерлердің қолы)

Баланы қабылдайтын отбасы туралы ережеге 3-қосымша

нысан

Баланы қабылдайтын ата-ана болуға үміткер болу мүмкіндігі

(мүмкін еместігі) туралы

ҚОРЫТЫНДЫ

Т.А.Ә. (бар болған жағдайда), туған жылы:

______________________________

Т.А.Ә. (бар болған жағдайда), туған жылы:

______________________________

Тұратын мекенжайы:

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Отбасының сипаттамасы: ______________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Білімі және кәсіптік қызметі ________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Денсаулық жай-күйінің сипаттамасы ___________________________________

_____________________________________________________________________

Баланы отбасына тәрбиелеуге қабылдауға себеп_________________________

_____________________________________________________________________

Баланың кандидатурасы бойынша тілектері______________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Қорытынды

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

лауазымы, Т.А.Ә. (бар болса),

күні, қолы, мөрдің орны