СТРОИТЕЛЬНЫЙ КОДЕКС РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

Кодекс Республики Казахстан от 9 января 2026 года № 253-VIII ЗРК

      Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие настоящего Кодекса см. ст. 148.

      Настоящий Кодекс регулирует общественные отношения, связанные с осуществлением архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в Республике Казахстан, формированием полноценной среды обитания и жизнедеятельности человека, планированием и развитием населенных пунктов, межселенных территорий, обеспечением безопасности строительных объектов на всех этапах их жизненного цикла.

РАЗДЕЛ 1. ОСНОВНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Кодексе

      В настоящем Кодексе используются следующие основные понятия:

      1) аварийный строительный объект – состояние строительного объекта, при котором его дальнейшая эксплуатация должна быть незамедлительно прекращена из-за невозможности обеспечения безопасного пребывания в нем людей;

      2) авторское сопровождение – инжиниринговая услуга в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности по осуществлению сопровождения стадии строительства автором (авторами) проекта строительства, в том числе по внесению в него изменений;

      3) среда обитания и жизнедеятельности человека – среда, в которой пребывает и осуществляет жизнедеятельность человек. Среда обитания и жизнедеятельности человека включает:

      окружающую среду – совокупность окружающих человека условий, веществ и объектов материального мира, включающая в себя природную среду и антропогенную среду;

      архитектурно-ландшафтную среду – пространство с сочетанием природных условий и архитектурных форм, в котором человек осуществляет хозяйственную деятельность и другие функции. Как правило, это среда в пределах и за пределами населенных пунктов, которая определяет условия жизни и психофизическое состояние человека;

      доступную среду (безбарьерную) – свойство строительного объекта, места обслуживания, позволяющее беспрепятственно достичь места и воспользоваться услугой, а также имеющее параметры, обеспечивающие возможность воспользоваться услугой;

      внутреннюю среду – комплекс условий жизни в жилых помещениях и условий труда в рабочих (производственных) помещениях, включающий социальные, эстетические, биологические, психологические и физико-химические факторы, в том числе природную радиацию, внешний шум, биотическое окружение, загрязненность, влажность, состав и перемещение воздуха, запахи, продукты сгорания, естественное и искусственное освещение, чистоту воды и другое;

      4) исполнительная геодезическая съемка – схема фактического нахождения на земельном участке зданий, сооружений, инженерных коммуникаций с привязкой к системам точных координат и высот;

      5) зонирование территорий – деление территорий при градостроительном планировании на функциональные зоны с установлением видов градостроительного использования отдельных зон и возможных ограничений по их использованию;

      6) территориально-транспортное планирование – планирование развития транспортной системы территории с приоритетом устойчивых видов городской мобильности и формирования безбарьерной среды, а также с учетом оперативного оборудования территории и технического прикрытия путей сообщений, которое в том числе включает в себя планирование размещения инфраструктуры всех видов транспорта и трассировки маршрутной сети транспорта;

      7) исходные материалы – материалы, необходимые для разработки проектной документации;

      8) уникальный строительный объект – строительный объект и его комплексы, характеризующиеся особыми, ранее не применявшимися по отдельности или в совокупности архитектурными, объемно-планировочными, конструктивными, инженерными или технологическими решениями, для которых не установлены государственные нормативные документы или межгосударственные нормативы (межгосударственные нормативные документы) по проектированию и строительству, определяющие необходимость разработки, согласования и утверждения для данного строительного объекта специальных технических условий (особых норм);

      9) здание – искусственное строение, состоящее из несущих и ограждающих конструкций, образующих обязательный наземный замкнутый объем, в зависимости от функционального назначения используемое для проживания или пребывания людей, выполнения производственных процессов, а также размещения и хранения материальных ценностей. Здание может иметь подземную часть;

      10) техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений – вид экспертных работ, в результате которых определяется фактическое состояние зданий и сооружений и их элементов, надежность и устойчивость, возможность дальнейшей эксплуатации, получение количественной оценки фактических показателей качества конструкций с учетом изменений, происходящих во времени, для установления состава и объема работ капитального ремонта, модернизации или реконструкции строительного объекта, а также изменения целевого назначения;

      11) дизайн-код – совокупность требований и правил, направленных на формирование гармоничного и стилистически единого архитектурного облика населенных пунктов, в том числе касающихся размещения элементов благоустройства, информационных и рекламных конструкций, малых архитектурных форм, нестационарных объектов, нестационарных торговых объектов, используемых для торговой деятельности и (или) общественного питания, озеленения, освещения, фасадов, ограждений, учитывающих особенности района застройки;

      12) проект детальной планировки – градостроительный проект, разрабатываемый для отдельных частей территорий и функциональных зон населенных пунктов, а также территорий, расположенных за пределами населенных пунктов;

      13) территория населенного пункта – пространство в пределах установленной границы (черты) городского или сельского населенного пункта;

      14) генеральный план населенного пункта – градостроительный проект комплексного планирования развития и застройки города, поселка, села, устанавливающий зонирование, планировочную структуру населенного пункта и функциональную организацию их территории с учетом градостроительных регламентов, систему транспортных и инженерных коммуникаций, озеленения и благоустройства;

      15) архитектурный облик населенного пункта (составных частей населенного пункта) – пространственно-композиционное решение территории, при котором расположение строительных объектов, всех элементов застройки, благоустройства и окружающей среды направлено на формирование целостной эстетичной архитектуры, комфортной, доступной и безопасной среды;

      16) объекты особого регулирования и градостроительной регламентации – объекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, реализация которых затруднена без установления исключений либо внесения дополнений к общепринятым правилам (порядку) использования территорий, территории населенного пункта, отдельного строительного объекта;

      17) ветхий строительный объект – состояние строительного объекта, при котором его конструкция, основание перестают удовлетворять заданным эксплуатационным требованиям в результате физического износа;

      18) карты общего сейсмического зонирования – карты, составленные для всей территории страны в относительно мелком масштабе, на которых выделены зоны с разной потенциальной сейсмической опасностью, вероятностные оценки которой даны в пиковых ускорениях грунта и баллах по шкале сейсмической интенсивности;

      19) индивидуальный жилой дом – отдельно стоящее здание, предназначенное для личного (семейного) проживания, высотой не более трех этажей с учетом мансарды и цокольного этажа, находящееся в собственности физического лица вместе с хозяйственными и другими строениями и зелеными насаждениями;

      20) индивидуальное жилищное строительство – постройка индивидуальных жилых домов лицами на закрепленном за ними в установленном порядке земельном участке их собственными силами или подрядным способом;

      21) территория индивидуальной жилой застройки – часть территории населенного пункта, используемая для индивидуального жилищного строительства, в комплексе с объектами социально-бытового, культурно-просветительского назначения, а также инженерной и транспортной инфраструктурами;

      22) межгосударственная экспертиза проектов – обязательная форма экспертизы проектов, представляющих интерес для двух и более государств – участников международного договора о строительстве;

      23) экспертиза проектов – экспертная деятельность, заключающаяся в проведении анализа и оценки качества проектов строительства, градостроительных проектов путем установления соответствия (несоответствия) проектных решений условиям исходных материалов и разрешительных документов для проектирования, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, а также соблюдения в проектных решениях и расчетах требований градостроительных и технических регламентов, норм и положений государственных и межгосударственных нормативных документов;

      24) предпроектная документация – документация, предшествующая разработке проектной документации и включающая программы, отчеты, обоснования, технико-экономические расчеты, результаты научных исследований и инженерных изысканий, технологические и конструктивные расчеты, эскизы, чертежи, макеты, обмеры и результаты обследований объектов, а также иные исходные материалы и материалы, необходимые для принятия решений о разработке проектной документации и последующей реализации проектов строительства;

      25) проектная документация – совокупность текстовых и графических документов, создаваемых в ходе проектирования, которая включает:

      проекты благоустройства и озеленения. Проекты благоустройства и озеленения могут быть в составе проекта строительства;

      градостроительные проекты – проекты, содержащие решения комплексного градостроительного планирования организации, развития и застройки территорий и населенных пунктов или их частей (генеральная схема организации территории Республики Казахстан, межрегиональные схемы территориального развития, комплексные схемы градостроительного планирования территорий, генеральные планы населенных пунктов (схемы развития и застройки населенных пунктов), проекты детальной планировки);

      проект строительства – проектно-сметная документация, содержащая соответствующие требования настоящего Кодекса, а также сметные расчеты для организации и ведения строительства, инженерной подготовки территории, благоустройства. К проектам строительства также относятся проекты консервации и постутилизации строительных объектов;

      архитектурный проект – проект возведения строительного объекта (монумента), в проектировании которого необходимо участие архитектора;

      26) проектная деятельность (проектирование) – деятельность, заключающаяся в осуществлении комплекса взаимосвязанных работ по созданию проектной документации;

      27) субъекты экспертной деятельности в области проектирования – государственная экспертная организация, экспертные организации, а также эксперты, являющиеся их работниками либо временно привлеченные этими организациями в качестве внештатных экспертов;

      28) эксперт в области проектирования – физическое лицо, сертифицированное в порядке, предусмотренном настоящим Кодексом, для осуществления экспертных работ и состоящее в штате государственной экспертной организации или одной из экспертных организаций;

      29) проектная организация – индивидуальный предприниматель или юридическое лицо, имеющие в установленном законодательством Республики Казахстан порядке право на осуществление проектной деятельности;

      30) управление проектом – инжиниринговая услуга по организации, планированию, координации, контролю за проектированием, строительством и вводом в эксплуатацию строительных объектов, которая может включать в себя технический надзор и авторское сопровождение;

      31) инженерная инфраструктура – совокупность предприятий (организаций), строительных объектов, коммуникаций и сетей инженерного и коммунального обеспечения, создающая нормальные условия для жизнедеятельности людей, а также устойчивого функционирования производства или обращения товаров и услуг;

      32) инжиниринговые услуги – услуги по ведению технического надзора, авторского сопровождения и управления проектом, обеспечивающие подготовку и осуществление строительства с целью достижения оптимальных проектных показателей;

      33) дежурный топографический план – цифровая картографическая основа, являющаяся составной частью государственного градостроительного кадастра и содержащая сведения об объектах архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, инженерной инфраструктуре, планируемых строительных объектах, объектах благоустройства и улично-дорожного движения, транспортной сети;

      34) гарантийный срок – срок эксплуатации строительных объектов, установленный в соответствии с настоящим Кодексом, Гражданским кодексом Республики Казахстан, иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан или договором, на протяжении которого заказчик, подрядчик (генеральный подрядчик) гарантируют сохранение качества показателей строительного объекта в соответствии с государственными нормативными документами, проектом строительства и законодательством Республики Казахстан;

      35) консервация – комплекс мер по обеспечению сохранности и качественных характеристик конструкций, материалов и оборудования объекта незавершенного строительства на период временного приостановления его строительства;

      36) транспортная инфраструктура – совокупность наземных (автомобильных и (или) железных) дорог, водных (морских и (или) речных) путей сообщения с комплексом мостовых, тоннельных и иных транспортных сооружений, дорожных развязок и путепроводов, регулирующих сигнальных устройств, связи, объектов инженерного обеспечения работы транспорта, обслуживания транспортных средств, перемещаемых грузов, пассажиров, обеспечения безопасности дорожного движения и каждого участника дорожного движения, обеспечения функциональной деятельности производственного и обслуживающего персонала, складских помещений и территорий, санитарно-защитных и охранных зон, а также земель, предоставленных в соответствии с законами Республики Казахстан и закрепленных за указанными путями сообщения и объектами, с находящимися на них объектами недвижимости;

      37) многоквартирный жилой дом – отдельно стоящее здание с единым фундаментом на едином неделимом земельном участке с соответствующим целевым назначением, состоящее из общего имущества объекта кондоминиума, которое является общей долевой собственностью, из двух и более квартир, нежилых помещений, имеющих самостоятельные выходы на земельный участок, прилегающий к многоквартирному жилому дому, либо в иные части общего имущества объекта кондоминиума;

      38) улично-дорожная сеть – объект транспортной инфраструктуры, являющейся частью территорий населенных пунктов, ограниченной красными линиями и предназначенной для движения пешеходов, мопедов, электрических самокатов, велосипедов, малых электрических транспортных средств, общественного транспорта и других механических транспортных средств, упорядочения застройки и прокладки инженерных коммуникаций, а также обеспечения пешеходных и транспортных связей территорий населенных пунктов как составной части их путей сообщения. Основными элементами улично-дорожной сети являются улицы, проспекты, переулки, проезды, набережные, площади, пешеходные зоны, тротуары, пешеходные и велосипедные дорожки;

      39) градостроительное пространство – территория градостроительного регулирования, в пределах которой осуществляется какая-либо архитектурная, градостроительная и строительная деятельность, на которой формируется материальная среда обитания и жизнедеятельности человека (населения страны, региона, населенного пункта, части населенного пункта);

      40) градостроительная документация – система взаимоувязанных документов (включая градостроительные проекты, государственные и межгосударственные нормативные документы), необходимых для градостроительного планирования развития и застройки территорий и населенных пунктов либо их частей;

      41) градостроительная деятельность (градостроительство) – деятельность в градостроительном планировании организации и развития территорий и населенных пунктов, их территориально-транспортного планирования и организации дорожного движения, определении видов градостроительного использования территорий, комплексном проектировании городских и сельских населенных пунктов, включающая творческий процесс формирования градостроительного пространства, создания градостроительного проекта, координацию всех смежных разделов градостроительной документации;

      42) градостроительные регламенты – режимы, разрешения, ограничения (включая обременения, запрещения и сервитуты) использования территорий (земельных участков) и других объектов недвижимости, а также любых допустимых изменений их состояния, установленных в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      43) межселенные территории – территории, находящиеся за пределами границ (черты) населенных пунктов;

      44) селитебная территория – часть территории населенного пункта, предназначенная для размещения жилой, общественной (общественно-деловой) и рекреационной зон, а также отдельных частей инженерной и транспортной инфраструктур, других объектов, размещение и деятельность которых не оказывают воздействия, требующего санитарно-защитных зон;

      45) сооружение – искусственно созданный объемный, плоскостной или линейный строительный объект (наземный, надводный и (или) подземный, подводный), имеющий естественные или искусственные пространственные границы и предназначенный для выполнения производственных процессов, размещения и хранения материальных ценностей или временного пребывания (перемещения) людей, грузов, а также размещения (прокладки, проводки) оборудования или коммуникаций. Сооружение также может иметь художественно-эстетическое, декоративно-прикладное либо мемориальное назначение;

      46) государственный банк проектов строительства – цифровой ресурс, содержащий типовые проекты и проектно-сметную документацию на строительство новых строительных объектов, получивших положительное заключение комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства;

      47) государственные инвестиции в строительство (государственные инвестиции) – инвестиции в строительство новых строительных объектов, инженерных и транспортных коммуникаций, а также реконструкцию (расширение, модернизацию, техническое перевооружение) или капитальный ремонт строительных объектов, источником которых являются:

      средства республиканского и (или) местных бюджетов, в том числе целевые средства, направленные на бюджетные инвестиции и бюджетное кредитование субъектов квазигосударственного сектора;

      целевые средства негосударственных займов под государственную гарантию либо поручительство государства;

      средства Национального фонда Республики Казахстан;

      средства субъектов квазигосударственного сектора, за исключением организаций и юридических лиц, акционером (участником, доверительным управляющим) которых является Национальный Банк Республики Казахстан;

      средства автономных организаций образования.

      К государственным инвестициям также относятся средства республиканского и (или) местных бюджетов, направленные на софинансирование и (или) выплату компенсации инвестиционных затрат по проектам государственно-частного партнерства;

      48) строительная деятельность (строительство) – деятельность по созданию основных фондов производственного и непроизводственного назначения путем возведения новых и (или) изменения (расширения, модернизации, технического перевооружения, реконструкции, реставрации, капитального ремонта) строительных объектов (их комплексов, коммуникаций), монтажа (демонтажа), связанного с ними технологического и инженерного оборудования, изготовления (производства) строительных материалов, изделий и конструкций, а также осуществления работ по консервации объектов незавершенного строительства и постутилизации строительных объектов, выработавших свой ресурс;

      49) строительно-монтажные работы – строительная деятельность, включающая:

      земляные работы и специальные работы в грунтах;

      работы по постутилизации (сносу) строительных объектов с устройством временных инженерных сетей, дорог, складских площадок, а также вертикальную планировку территории;

      возведение несущих и (или) ограждающих конструкций строительных объектов (в том числе мостов, транспортных эстакад, тоннелей и метрополитенов, путепроводов, трубопроводов, иных искусственных строений);

      специальные строительные и монтажные работы по прокладке линейных сооружений;

      устройство наружных инженерных сетей и сооружений, а также внутренних инженерных систем;

      работы по защите и отделке конструкций и оборудования;

      строительство автомобильных и железных дорог;

      монтаж технологического оборудования, включая его сборку и установку в проектное положение на месте постоянной эксплуатации, индивидуальное испытание и испытание под нагрузкой, а также демонтаж;

      50) заключение о качестве строительно-монтажных работ – документ, подтверждающий качество выполненных строительно-монтажных работ;

      51) технология информационного моделирования строительных объектов – совокупность технологий, производственных процессов и регламентов, обеспечивающих возможность коллективного создания и управления информацией о строительном объекте на всех этапах его жизненного цикла;

      52) паспортизация строительных объектов – техническая процедура инвентаризации существующей застройки урбанизированной территории, расположенной в сейсмически активной зоне, с описанием конструктивного решения, физического и эксплуатационного состояния строительного объекта и оценкой их сейсмостойкости и конструктивной уязвимости в процессе инвентаризации;

      53) строительный объект – объект искусственной среды в виде здания или сооружения, являющийся конечным результатом строительной деятельности;

      54) постутилизация строительного объекта – комплекс работ по демонтажу и сносу строительного объекта после прекращения его эксплуатации (пользования, применения) с одновременным восстановлением и вторичным использованием регенерируемых элементов (конструкций, материалов, оборудования), а также переработкой не подлежащих регенерации элементов и отходов;

      55) акт приемки строительного объекта в эксплуатацию – документ, подтверждающий завершение строительства в соответствии с утвержденным проектом строительства и государственными (межгосударственными) нормативными документами и полную готовность строительного объекта к эксплуатации;

      56) уникальный номер объекта строительства – идентификационный восемнадцатизначный номер, формируемый в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра для сбора информации (сведений) о строительном объекте от получения исходных материалов и разрешительных документов на разработку проектов строительства, реконструкцию (перепланировку и переоборудование) до приемки и ввода в эксплуатацию строительного объекта с целью мониторинга его жизненного цикла;

      57) инженерное оборудование строительного объекта (инженерное оборудование) – комплекс инженерных систем и технических устройств, создающих нормативные либо комфортные условия проживания (быта), трудовой деятельности (пребывания) людей, обеспечивающих сохранение материальных ценностей, а также инженерного обеспечения технологического оборудования и производственных процессов;

      58) жизненный цикл строительного объекта – последовательные и взаимосвязанные этапы существования строительного объекта, включая:

      этап создания строительного объекта – этап жизненного цикла строительного объекта, который включает в себя следующие стадии строительного объекта: разработку предпроектной документации, проектирование, строительство, приемку и ввод в эксплуатацию, а также капитальный ремонт и реконструкцию;

      этап эксплуатации строительного объекта – этап жизненного цикла строительного объекта, охватывающий действия, связанные с использованием строительного объекта по назначению в течение расчетного срока службы и в соответствии с уровнем безопасности, установленными ранее выданными разрешениями и регламентами. Включает в себя стадии строительного объекта: содержание и текущий ремонт;

      этап завершения существования строительного объекта – этап жизненного цикла, когда строительный объект больше не выполняет своих функций или не отвечает современным требованиям, стандартам, вследствие чего реализуется стадия постутилизации строительного объекта;

      59) качество строительного объекта – совокупность характеристик (включая эстетические) доведенного до потребителя конечного строительного объекта, отражающих требования, направленные на обеспечение интересов и безопасности собственников (пользователей) и общества в целом на протяжении этапа эксплуатации строительного объекта;

      60) техническая сложность строительного объекта – уровень ответственности строительного объекта по степени технических требований к надежности и прочности оснований и конструкций, устанавливаемых государственными и (или) межгосударственными (международными) нормативными документами в зависимости от функционального назначения строительного объекта, особенностей его несущих и ограждающих конструкций, количества этажей (конструктивных ярусов), сейсмической опасности или иных особых геологических, гидрогеологических, геотехнических условий места (района) строительства, которые подразделяются на:

      первый уровень ответственности – повышенный;

      второй уровень ответственности – нормальный;

      третий уровень ответственности – пониженный;

      61) цифровая модель строительного объекта – совокупность информации, предоставленной в электронной форме, по строительному объекту, включая трехмерные модели, исходные материалы, разрешительную, проектную, исполнительную и эксплуатационную документацию;

      62) прохождение разрешительных процедур в сфере строительства – предоставление права субъекту архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на реализацию его замысла по строительству и (или) изменению строительных объектов (отдельных частей);

      63) линии регулирования застройки (линии застройки) – границы застройки, устанавливаемые при размещении строительных объектов с отступом от красных и желтых линий или от границы земельного участка при отсутствии установленных красных и желтых линий;

      64) незастроенные территории – земли в границах (черте) населенного пункта, на которых отсутствуют строительные объекты, объекты транспортной инфраструктуры, инженерные сети и сооружения;

      65) застроенные территории – территории с расположенными на них строительными объектами, дальнейшая застройка которых возможна посредством постутилизации (сноса) строительных объектов;

      66) национальный институт технического нормирования в строительстве – юридическое лицо, определенное в порядке, установленном настоящим Кодексом, на осуществление деятельности по разработке и совершенствованию государственных нормативных документов;

      67) сметная стоимость строительства – сумма денег, необходимых для строительства, определенная в проектно-сметной документации (при наличии) на основании проектных материалов и сметных нормативных документов;

      68) объект незавершенного строительства – строительный объект, не принятый в эксплуатацию в соответствии с законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      69) красные линии – границы, отделяющие территории кварталов, микрорайонов, иных элементов в планировочной структуре населенных пунктов от улиц (проездов, площадей). Красные линии применяются для регулирования границ застройки;

      70) межгосударственные нормативы (межгосударственные нормативные документы) – система нормативно-технических документов, правил и других обязательных требований, условий и ограничений, включающая межгосударственные строительные нормы и своды правил, межгосударственные стандарты в строительстве, действующие на основании ратифицированных Республикой Казахстан международных договоров на территориях Республики Казахстан и другого государства (других государств);

      71) автоматизированная цифровая система государственного градостроительного кадастра – цифровая система государственного градостроительного кадастра, обеспечивающая сбор, учет, регистрацию, внесение (наполнение), обработку, хранение, доступ, предоставление информации и (или) сведений, отображение и распространение данных государственного градостроительного кадастра;

      72) государственная экспертная организация – юридическое лицо, созданное по решению Правительства Республики Казахстан в организационно-правовой форме республиканского государственного предприятия на праве хозяйственного ведения и осуществляющее отнесенную к государственной монополии деятельность по экспертизе проектов, а также осуществляющее иную деятельность, предусмотренную законами Республики Казахстан;

      73) государственный архитектурно-строительный контроль и надзор – деятельность государственных органов, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, направленная на предупреждение, выявление, пресечение и устранение нарушений законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, а также контроль и надзор за их соблюдением;

      74) государственная система нормативных документов (государственные нормативные документы) – система нормативных правовых актов, градостроительных и технических регламентов, а также нормативных технических документов, положения которых обеспечивают благоприятные, безопасные и другие необходимые условия обитания и жизнедеятельности человека;

      75) план-график посещения объекта – документ, прилагаемый к уведомлению о начале строительно-монтажных работ, подтверждающий заказчиком добровольное соглашение на посещение государственным органом, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, строительного объекта в период строительства по согласованному графику;

      76) заключение о соответствии объекта требованиям пожарной безопасности – документ, выдаваемый территориальным органом уполномоченного органа в сфере гражданской защиты, о соответствии построенного объекта с массовым пребыванием людей и зданий высотой более двадцати восьми метров требованиям пожарной безопасности перед приемкой их в эксплуатацию;

      77) локальное экспертное заключение – заключение комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, оформляемое и выдаваемое заказчику на каждом этапе экспертного сопровождения по соответствующим разделам (частям) проекта строительства, за исключением завершающего этапа экспертизы проекта строительства;

      78) места общего пользования – территории и объекты, которые доступны или открыты для населения;

      79) пожарно-техническое обследование – вид обследования, в результате которого определяется соответствие или несоответствие требованиям пожарной безопасности построенных объектов с массовым пребыванием людей и зданий высотой более двадцати восьми метров;

      80) реставрация – комплекс мероприятий, обеспечивающих сохранение и раскрытие исторического, архитектурно-художественного облика памятников истории и культуры на основе научно обоснованных данных;

      81) экспертные работы – работы по экспертизе проектной документации, проведению технического надзора и технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений;

      82) экспертное заключение – документ государственной экспертной организации или экспертной организации, являющийся результатом проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов и комплексной вневедомственной экспертизы проекта строительства;

      83) экспертная организация – юридическое лицо, аккредитованное в порядке, установленном настоящим Кодексом, осуществляющее комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства, не отнесенную законодательством Республики Казахстан к государственной монополии;

      84) желтые линии – границы максимально допустимых зон возможного распространения завалов (обрушений) строительных объектов в результате землетрясений, иных чрезвычайных ситуаций природного или техногенного характера. Желтые линии применяются для регулирования разрывов между строительными объектами;

      85) декларация о соответствии – документ, которым подрядчик (генеральный подрядчик) удостоверяет соответствие выполненных работ утвержденному проекту строительства и требованиям государственных (межгосударственных) нормативных документов по завершенному строительному объекту;

      86) архитектурно-планировочное задание – комплекс требований к назначению, основным параметрам и размещению строительного объекта на конкретном земельном участке (площадке, трассе), а также обязательные требования, условия и ограничения к проектированию и строительству, устанавливаемые в соответствии с градостроительными регламентами для данного населенного пункта. При этом допускается установление требований по цветовому решению и использованию материалов отделки наружных стен (фасадов) строительных объектов, объемно-пространственному решению в соответствии с эскизами (эскизными проектами), предоставляемыми заказчиком (инвестором);

      87) автоматизированный реестр в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности (автоматизированный реестр) – компонент цифровой системы в сфере архитектуры, градостроительства и строительства, интегрированный с цифровыми объектами государственных органов и иных организаций, содержащий сведения о субъектах архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в соответствии с настоящим Кодексом;

      88) саморегулируемая организация в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности – единая некоммерческая организация в форме ассоциации (союза) или иной организационно-правовой форме, основанная на добровольном членстве (участии) субъектов частного предпринимательства.

      Саморегулируемая организация в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности как единая некоммерческая организация саморегулирования создается по направлениям, определенным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      89) реестр сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности – постоянно обновляемый единый список физических лиц, прошедших сертификацию;

      90) уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства – центральный исполнительный орган, осуществляющий руководство, а также в пределах своей компетенции межотраслевую координацию в сфере государственного управления архитектурной, градостроительной и строительной деятельностью;

      91) произведение архитектуры, градостроительства – объект авторского права и интеллектуальной собственности автора (авторов), являющийся результатом творческой деятельности в профессиональной деятельности физических лиц, направленной на создание какого-либо объекта архитектуры или формирование градостроительного пространства, включая авторский замысел, зафиксированный в форме цифровой модели, проектной документации, отдельного чертежа, макета, эскиза и (или) реализованный в натуре;

      92) архитектурно-строительный контроль и надзор – мера, направленная на соблюдение субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности требований, установленных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      93) архитектурно-строительная документация – комплекс документов, необходимых для организации строительства (расширения, модернизации, технического перевооружения, реконструкции, реставрации, капитального ремонта, консервации и постутилизации), а также организации инженерной подготовки территории, благоустройства, озеленения, внешнего оформления;

      94) архитектурная деятельность (архитектура) – деятельность по созданию объектов архитектуры, включающая творческий процесс создания внешнего и внутреннего облика строительного объекта, пространственной, композиционной, объемно-планировочной и функциональной организации, зафиксированной в архитектурной части проектной документации для строительства (реконструкции, реставрации), ведение авторского сопровождения при реализации проекта строительства;

      95) объект архитектуры – строительный объект в виде здания, сооружения, их экстерьеры и (или) интерьеры, монумент, элементы благоустройства, ландшафтного или садово-паркового искусства, созданные на основе архитектурных или градостроительных проектов, в разработке которых необходимо участие архитектора;

      96) районы (зоны) повышенной сейсмической опасности – районы, определенные на основании карт сейсмического микрозонирования, с возможным (ожидаемым) сейсмическим воздействием;

      97) карты сейсмического микрозонирования – карты, составленные для застраиваемых территорий населенных пунктов с учетом влияния сейсмотектонических и местных инженерно-геологических условий;

      98) сметные нормативные документы (сметные нормативы) – сметные нормы, сметные показатели стоимости, индексы и другие нормативные документы по ценообразованию, необходимые для определения сметной стоимости строительства, а также пособия и методические рекомендации;

      99) заказчик – физическое или юридическое лицо, осуществляющее деятельность в соответствии с законодательством Республики Казахстан. В зависимости от целей деятельности заказчиком могут выступать заказчик – инвестор проекта (программы), заказчик (собственник) либо их уполномоченные лица;

      100) технический надзор – инжиниринговая услуга по надзору за строительством на всех стадиях реализации проекта строительства, включая качество, стоимость, приемку выполненных работ и ввод строительных объектов в эксплуатацию;

      101) технический заказчик – юридическое лицо, привлекаемое заказчиком для реализации строительства "под ключ", действующее на основании договора с целью обеспечения квалифицированного управления процессом реализации строительства "под ключ" на всех его стадиях;

      102) техногенные воздействия – нежелательные или вредные (опасные) воздействия на население, населенные пункты либо межселенные территории, вызванные в результате хозяйственной деятельности без угрозы или с угрозой возникновения чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера;

      103) техногенные бедствия – экстремальные факторы, связанные с хозяйственной деятельностью и вызвавшие:

      промышленные, транспортные и другие аварии (инциденты);

      пожары, взрывы или угрозу взрыва;

      выбросы или угрозу выброса биологически, химически опасных или радиоактивных веществ;

      внезапные обрушения строительных объектов, коммуникаций;

      прорывы гидротехнических или очистных сооружений;

      аварии на электроэнергетических и коммуникационных системах жизнеобеспечения;

      104) строительство "под ключ" – комплексные работы по строительству строительного объекта и вводу его в эксплуатацию, включающие выполнение проектных, изыскательских, строительно-монтажных (расширение, модернизацию, техническое перевооружение, реконструкцию, реставрацию, капитальный ремонт) и других работ, а также сопутствующие указанным работам поставку товаров, оказание услуг, за исключением проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства и услуг технического надзора;

      105) уплотнительная (точечная) застройка – строительство новых зданий или сооружений на исторически застроенных территориях;

      106) типовой проект – проектно-сметная документация для дальнейшего многократного применения при проектировании, разрабатываемая в рамках бюджетной программы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      107) маломобильные группы населения – лица пожилого возраста, лица с инвалидностью, лица, испытывающие затруднения при самостоятельном передвижении, получении услуг, информации или ориентировании в пространстве, в том числе использующие детские коляски и (или) кресла-коляски;

      108) эскиз (эскизный проект) – упрощенный вид проектного (планировочного, пространственного, архитектурного, технологического, конструктивного, инженерного, декоративного или другого) решения, выполненный в форме схемы, чертежа, первоначального наброска (рисунка) и объясняющий замысел этого решения.

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Законодательство об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности Республики Казахстан основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из норм настоящего Кодекса, Гражданского кодекса Республики Казахстан и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

      2. Международные договоры, ратифицированные Республикой Казахстан, имеют приоритет перед настоящим Кодексом. Порядок и условия действия на территории Республики Казахстан международных договоров, участницей которых является Республика Казахстан, определяются законодательством Республики Казахстан.

Статья 3. Цели, задачи и принципы законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Целями законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются:

      1) формирование эффективной системы управления в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      2) обеспечение инклюзивной, благоприятной и комфортной среды для всех категорий населения, в том числе обеспечение маломобильным группам населения условий для беспрепятственного доступа к строительным объектам социального, транспортного, производственного и иного назначения;

      3) прозрачность, доступность и справедливость при осуществлении государственной политики в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      4) установление требований, обеспечивающих безопасность в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      5) организация осуществления архитектурно-строительного контроля и надзора;

      6) развитие научной и научно-технической деятельности, подготовка и повышение квалификации работников в сфере архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Задачами законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются:

      1) обеспечение контроля и надзора на всех стадиях жизненного цикла строительной деятельности;

      2) автоматизация процессов упрощения процедур и внедрение цифровых систем в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      3) обеспечение комплексного и устойчивого развития территории населенных пунктов;

      4) создание условий для привлечения инвестиций в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      5) улучшение архитектурного облика населенных пунктов, а также модернизация и развитие инженерных и коммуникационных сетей;

      6) совершенствование инструментов формирования и преобразования территорий населенных пунктов, а также улучшение состояния окружающей среды;

      7) обеспечение применения в строительстве материалов, оборудования, изделий и конструкций казахстанского происхождения.

      3. Принципами законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются:

      1) законность, равноправие и недопустимость ограничения прав субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      2) сбалансированный учет экологических, экономических, социальных и иных факторов при осуществлении архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      3) обеспечение гласности и всестороннего участия физических и юридических лиц в решении вопросов в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      4) создание условий для развития саморегулирования в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      5) учет всех факторов и взаимосвязей при разработке градостроительной документации и соблюдение их требований при подготовке проектов строительства и освоении территории.

Статья 4. Основные направления деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства

      1. Основные направления деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства должны обеспечивать государственные, общественные и частные интересы в данной сфере:

      1) государственные интересы – интересы общества в целом для обеспечения условий устойчивого развития регионов, городов, сельских населенных пунктов, активной мобильности, функционирования систем жизнеобеспечения, транспорта и инженерных коммуникаций, связи и энергетики, охраны окружающей среды, сохранения объектов историко-культурного наследия;

      2) общественные интересы – интересы населения отдельных регионов, городов, сельских населенных пунктов в обеспечении благоприятных условий проживания (пребывания) на этой территории, улучшения экологической обстановки, предотвращения опасных (вредных) воздействий в результате хозяйственной и иной деятельности, развития инфраструктур населенных пунктов и прилегающих к ним территорий, сохранения объектов историко-культурного наследия, природных ландшафтов;

      3) частные интересы – интересы физических и юридических лиц в связи с осуществлением архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на принадлежащих им земельных участках.

      В случае, если архитектурная, градостроительная и строительная деятельность физических и юридических лиц создает невозможность пользования, владения либо распоряжения принадлежащим им (используемым ими) строительным объектом (земельным участком или иным недвижимым имуществом), она подлежит ограничению в соответствии с законами Республики Казахстан.

      2. Архитектурная, градостроительная и строительная деятельность выражается в:

      1) проведении инженерных изысканий для использования в градостроительных и строительных целях;

      2) разработке, согласовании, экспертизе и утверждении в установленном порядке градостроительной, архитектурно-строительной и проектно-сметной документации;

      3) строительстве новых, а также расширении, техническом перевооружении, модернизации, реконструкции, реставрации, реновации и капитальном ремонте строительных объектов, инженерных и транспортных коммуникаций;

      4) инженерной подготовке территории, строительстве объектов благоустройства и озеленения, планировочной и инженерной подготовке улично-дорожной сети, строительстве объектов и разработке мер по улучшению безопасности дорожного движения и обеспечению необходимых условий для пешеходов, мопедов, электрических самокатов, велосипедов, малых электрических транспортных средств и общественного транспорта;

      5) консервации объекта незавершенного строительства;

      6) проведении комплекса работ по постутилизации строительных объектов;

      7) проведении научно-исследовательских, опытно-экспериментальных работ и использовании их результатов в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      8) осуществлении архитектурно-строительного контроля и надзора;

      9) привлечении и оказании инжиниринговых услуг;

      10) установлении требований, обеспечивающих безопасность в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Статья 5. Международное сотрудничество в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Международное сотрудничество в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в Республике Казахстан осуществляется посредством:

      1) участия в международных договорах, международных форумах, семинарах, конференциях;

      2) проведения переговоров и консультаций, взаимного обмена информацией;

      3) реализации совместных программ, проектов и иных мероприятий.

Статья 6. Объекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Объектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются:

      1) территория Республики Казахстан;

      2) территории областей, районов, городов и сельских населенных пунктов и их части;

      3) функциональные зоны;

      4) объекты недвижимости, включая все виды строительных объектов с относящимся к ним технологическим и инженерным оборудованием;

      5) специальные экономические и индустриальные зоны;

      6) памятники истории и культуры, природы и ландшафта, статус которых установлен законодательством Республики Казахстан.

      2. Города как объекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности подразделяются на:

      1) крупные (с численностью населения свыше 500 тысяч жителей);

      2) большие (с численностью населения свыше 100 тысяч до 500 тысяч жителей);

      3) средние (с численностью населения свыше 50 тысяч до 100 тысяч жителей);

      4) малые (с численностью населения до 50 тысяч жителей).

Статья 7. Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются государственные органы, физические и юридические лица, участвующие в формировании и развитии среды обитания и жизнедеятельности человека на территории Республики Казахстан.

      Лица без гражданства, иностранцы и иностранные юридические лица могут быть наделены в установленном законодательством Республики Казахстан порядке правом выполнения на территории Республики Казахстан работ (услуг), относящихся к архитектурной, градостроительной и (или) строительной деятельности, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан.

Статья 8. Права субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности имеют право:

      1) запрашивать и получать информацию (сведения, данные, исходные материалы или документы) из соответствующих государственных органов, а также государственных организаций (за исключением информации или документов ограниченного доступа), необходимую для предпроектных исследований, подготовки обоснования инвестиций в строительство, планирования освоения территории и (или) ее застройки, проектирования и строительства строительных объектов, а также их последующей эксплуатации;

      2) использовать приобретенные в собственность либо предоставленные в землепользование земельные участки по целевому назначению в пределах градостроительных регламентов, сервитутов или иных нормативных требований (условий, ограничений);

      3) создавать саморегулируемые организации в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в соответствии с Законом Республики Казахстан "О саморегулировании", а также иные профессиональные общественные организации;

      4) иные права, предусмотренные настоящим Кодексом и законами Республики Казахстан.

Статья 9. Обязанности субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности обязаны:

      1) осуществлять деятельность в соответствии с законодательством Республики Казахстан, государственной системой нормативных документов и межгосударственными нормативами (межгосударственными нормативными документами);

      2) не допускать действий, способствующих ухудшению среды жизнедеятельности населения, ущемлению прав и законных интересов других субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      3) поддерживать находящиеся в их собственности (владении, пользовании) эксплуатируемые строительные объекты в надлежащем состоянии, обеспечивающем их безопасность для населения, а также беспрепятственный доступ маломобильным группам населения, устойчивое функционирование в соответствии с государственными нормативными документами и другими обязательными требованиями;

      4) при проектировании, строительстве и застройке населенных пунктов, формировании жилых районов, благоустройстве вновь осваиваемых и реконструируемых территорий в соответствии с законодательством Республики Казахстан и государственными нормативными документами предусмотреть доступ для маломобильных групп населения к жилым, общественным и производственным строительным объектам и их помещениям.

      При проектировании и строительстве открытых стоянок для временного хранения легковых автомобилей, размещаемых в пределах жилой зоны, а также при учреждениях обслуживания и объектах труда, предусмотреть места для личных транспортных средств маломобильных групп населения;

      5) не наносить ущерба объектам историко-культурного наследия, природе и ландшафтам;

      6) выполнять иные требования, предусмотренные настоящим Кодексом и другими законами Республики Казахстан.

      2. Особенностью строительства "под ключ" является комплексный характер, выраженный в возможности содержать условия по финансированию, планированию, изысканиям, обоснованиям, проектированию, строительству и сопутствующим ему услугам, управлению, эксплуатации, обслуживанию, передаче на баланс одной из сторон.

      Порядок планирования, финансирования и реализации строительства "под ключ" по проектам, содержащим государственные инвестиции в строительство, устанавливается законодательством Республики Казахстан.

Статья 10. Авторское право на произведение архитектуры, градостроительства

      1. Авторское право на произведение архитектуры, градостроительства и отношения, возникающие в связи с ним, регулируются настоящим Кодексом, Гражданским кодексом Республики Казахстан и законодательством Республики Казахстан об авторском праве и смежных правах.

      2. Физические лица, в результате творческого труда которых созданы произведения архитектуры, градостроительства, признаются их авторами и наделяются соответствующим авторским правом.

      3. Имущественные права авторов произведений архитектуры, градостроительства (кроме случаев, предусмотренных настоящим Кодексом, Гражданским кодексом Республики Казахстан и законодательством Республики Казахстан об авторском праве и смежных правах) заключаются в их исключительных правах:

      1) использовать или разрешать использовать произведение архитектуры, градостроительства для реализации;

      2) осуществлять или разрешать воспроизведение, распространение и переработку произведений архитектуры, градостроительства;

      3) в предусмотренном законодательством Республики Казахстан порядке передавать указанные исключительные права другим лицам.

      Имущественные права авторов произведений архитектуры, градостроительства распространяются на архитектурный проект, концепцию градостроительного проекта, а также архитектурную составляющую (часть) проекта строительства.

      4. Автор (авторы) произведений архитектуры, градостроительства, созданных в порядке выполнения служебных обязанностей или служебного задания работодателя, не наделяется (не наделяются) имущественными правами, если иное не предусмотрено договором.

      Договор между заказчиком (работодателем) и авторами (исполнителями заказа) должен содержать положения об урегулировании имущественных прав по использованию произведений архитектуры, градостроительства, создаваемых в порядке выполнения служебных обязанностей или служебного задания работодателя.

      5. Автор (авторы) произведения архитектуры, градостроительства вправе:

      1) осуществлять в установленном порядке авторское сопровождение за ходом строительства (реконструкции, реставрации, модернизации), если иное не предусмотрено договором на разработку проекта строительства;

      2) производить фото- и видеосъемку, если иное не предусмотрено договором на разработку проектной документации, а также если строительный объект не несет информации, относящейся к государственным секретам.

      6. Защита личных неимущественных прав автора (авторов) на произведение архитектуры, градостроительства осуществляется в порядке, определенном законами Республики Казахстан.

      7. Имущественные права автора (авторов) на произведения архитектуры, градостроительства, созданные за счет государственных инвестиций, принадлежат уполномоченному органу по делам архитектуры, градостроительства и строительства и государственной экспертной организации для формирования и ведения государственного банка проектов строительства, а также представления типовых проектов и проектно-сметной документации, разработанных за счет государственных инвестиций.

Глава 2. ОБЕСПЕЧЕНИЕ БЛАГОПРИЯТНОЙ СРЕДЫ ОБИТАНИЯ И ЖИЗНЕДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПРИ ОСУЩЕСТВЛЕНИИ АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 11. Обеспечение благоприятной среды населенных пунктов

      Физические лица как потребители результатов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности имеют право:

      1) на благоприятную применительно к данной местности, а также доступную маломобильным группам населения среду обитания и жизнедеятельности в пределах территории населенного пункта в соответствии с государственной градостроительной политикой в части расселения и размещения производительных сил, с градостроительными требованиями к зонированию территорий, нормами экологической безопасности и нормативными правовыми актами в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения, уровнем обеспеченности данной местности инфраструктурой;

      2) на отдых путем выделения (отвода) рекреационных зон, предназначенных для этих целей и обладающих наиболее благоприятными природно-климатическими условиями и ландшафтом, надлежащими лечебными и санитарно-гигиеническими условиями, условиями для проведения досуга, включая образовательно-просветительские, культурно-массовые, спортивно-оздоровительные и зрелищные мероприятия.

      При выборе территории, предназначенной для отдыха населения, также должно учитываться наличие объектов, отнесенных к памятникам истории и культуры, природного ландшафта.

Статья 12. Обеспечение безопасности от природных, техногенных и антропогенных воздействий

      1. Осуществление архитектурной, градостроительной и строительной деятельности должно исходить из условий обеспечения установленных законодательством Республики Казахстан требований по безопасности населения, территорий, населенных пунктов и строительных объектов от воздействия опасных (вредных) природных, техногенных и антропогенных явлений и процессов.

      Меры по выполнению этих требований должны отражаться в проектно-сметной документации, разработанной в соответствии с государственными нормативными документами.

      2. Государственные нормативные документы должны предусматривать обязательность включения в градостроительную и архитектурно-строительную документацию разделов о мерах по защите населения, населенных пунктов и межселенных территорий от опасных (вредных) воздействий в результате чрезвычайных ситуаций природного или техногенного характера, а также инженерно-технических мероприятий гражданской обороны.

      3. Населенные пункты и территории, подверженные опасным (вредным) воздействиям в результате чрезвычайных ситуаций природного характера, а также прогнозируемых чрезвычайных ситуаций техногенного характера, должны быть обеспечены мероприятиями по защите населения и территорий от указанных воздействий.

      4. В населенных пунктах, подверженных опасным (вредным) воздействиям природного, техногенного, антропогенного характера, результаты мониторинга происходивших опасных (вредных) явлений и процессов отражаются в государственном градостроительном кадастре на базовом уровне.

Статья 13. Обеспечение экологических требований

      1. Архитектурная, градостроительная и строительная деятельность должна осуществляться с учетом оценки ее воздействия на окружающую среду в соответствии с классификацией объектов, установленной Экологическим кодексом Республики Казахстан, и предусматривать мероприятия по обеспечению экологических требований.

      Указанные мероприятия предусматриваются и выполняются в соответствии с нормативами и (или) предельно допустимым уровнем (нагрузкой), установленными законодательством Республики Казахстан для данного вида воздействий.

      2. В состав градостроительной и архитектурно-строительной документации включаются разделы (части) по охране окружающей среды, обеспечению экологических требований.

      Выполнение требований (условий, ограничений) утвержденной в установленном порядке проектной документации по обеспечению экологических требований обязательно для всех субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, осуществляющих реализацию проектов строительства.

      Территории с наличием промышленных центров или отдельных производственных комплексов, объявленные зонами экологического бедствия, должны быть обеспечены мероприятиями по защите населения и окружающей среды.

      3. Комплексными схемами градостроительного планирования территорий, межрегиональными схемами территориального развития должны предусматриваться меры по охране окружающей среды, а также реабилитации зон экологических бедствий.

      Проекты генеральных планов населенных пунктов, проекты детальной планировки должны содержать сведения об имеющихся на проектируемой территории водоохранных зонах и полосах поверхностных водных объектов, санитарно-защитных зонах, рекреационных зонах, особо охраняемых природных территориях с указанием наличия согласований градостроительных проектов с соответствующими уполномоченными органами в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      В случае отсутствия установленных водоохранных зон и полос поверхностных водных объектов, санитарно-защитной зоны для проектируемой территории заданием на разработку указанных градостроительных проектов должна предусматриваться обязательность специального раздела (части), заменяющего (заменяющей) отсутствующую водоохранную документацию или документацию по санитарно-защитной зоне.

Статья 14. Обеспечение требований по безопасности дорожного движения

      1. Осуществление архитектурной, градостроительной и строительной деятельности должно исходить из условий обеспечения установленных законодательством Республики Казахстан требований по территориально-транспортному планированию и организации дорожного движения.

      Меры по выполнению этих требований должны отражаться в документах по территориально-транспортному планированию и обеспечению безопасности организации дорожного движения.

      2. В состав градостроительных проектов включаются разделы (части) документов по территориально-транспортному планированию и организации дорожного движения.

      Выполнение требований (условий, ограничений) утвержденных в установленном порядке документов по территориально-транспортному планированию и организации дорожного движения обязательно для всех субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      3. Населенные пункты и территории должны быть обеспечены мероприятиями по территориально-транспортному и пешеходному планированию и организации дорожного движения.

      4. В населенных пунктах результаты мониторинга дорожно-транспортных происшествий и пропускной способности дорог и улиц отражаются в государственном градостроительном кадастре на базовом уровне.

      5. Разделы (части) градостроительных проектов содержат информацию из следующих документов по территориально-транспортному планированию и организации дорожного движения:

      1) комплексная транспортная схема – выполняет распределение объемов транспортной работы между транспортными средствами, в том числе общественным транспортом, предлагает комплексные решения по развитию улично-дорожных сетей и сетей общественного транспорта, сетей внеуличного скоростного движения;

      2) генеральная схема улично-дорожной сети – определяет финансово-экономические аспекты реализации задач развития эффективной и безопасной улично-дорожной сети в соответствии с документами по территориально-транспортному планированию;

      3) проект организации улично-дорожной сети – реализует заданную структуру магистральной улично-дорожной сети, определяет местоположения улиц, дорог и узловых элементов, поперечных и продольных профилей, схем дорожного движения в узлах с условием обеспечения требований по безопасности дорожного движения. Определяет необходимые территории для размещений улиц и дорог;

      4) проект планировки дорог – определяет местоположение основных элементов улиц и дорог в пределах отводов (красных линий), зарезервированных территорий с учетом требований безопасности дорожного движения и эффективности транспортной планировки;

      5) комплексная схема организации дорожного движения – определяет систему организации дорожного движения в населенном пункте.

      Комплексная схема организации дорожного движения в столице принимается в соответствии с Законом Республики Казахстан "О статусе столицы Республики Казахстан".

      6. Территориально-транспортное планирование и организация дорожного движения осуществляются в трех стадиях:

      на первой стадии проводятся исследования текущей транспортной и пешеходной ситуации, выполняются прогнозы изменения транспортной ситуации на долгосрочную перспективу, оцениваются возможности развития транспортного и пешеходного каркаса территории, запрашиваются предложения Министерства обороны Республики Казахстан, проводится аудит безопасности дорожного движения с оценкой уровня рисков и очагов улично-дорожной сети и формируются концептуальные предложения по организации дорожного движения на долгосрочную перспективу с выделением первой очереди. Для городов с населением более ста тысяч человек, других городов со сложной транспортной ситуацией разрабатываются комплексные транспортные схемы с определением пешеходных путей;

      на второй стадии результаты исследований, концептуальные предложения и комплексные транспортные схемы с определением пешеходных путей оформляются в виде обосновывающих материалов и рассматриваются в рамках разработки схем территориально-транспортного планирования территории Республики Казахстан и отдельных регионов (области, района, сельского округа), генеральных планов населенных пунктов;

      на третьей стадии разрабатываются документы, предусмотренные пунктом 5 настоящей статьи.

      7. Проект организации улично-дорожной сети является связующим звеном между генеральным планом населенного пункта, проектом планировки дорог и комплексной схемой организации дорожного движения.

      8. Проект планировки дорог является основанием к разработке проекта организации дорожного движения в отдельных узлах.

      9. Проектирование дорог на территории Республики Казахстан должно отвечать следующим обязательным требованиям обеспечения:

      необходимой пропускной способности дорог с учетом перспективы увеличения интенсивности дорожного движения;

      безопасности дорожного движения;

      дорог интеллектуальными транспортными системами;

      беспрепятственного и безопасного движения общественного транспорта, в том числе путем выделения им отдельных полос для движения;

      оснащения дорог трассовыми медико-спасательными пунктами;

      пешеходными тротуарами с переходами с учетом безбарьерного доступа для маломобильных групп населения;

      беспрепятственного и безопасного движения велосипедов, электронных самокатов и велосипедов с электрическими двигателями, в том числе путем выделения отдельных полос для движения.

Статья 15. Обеспечение требований по сохранению объектов историко-культурного наследия и природных ландшафтов

      1. Осуществление архитектурной, градостроительной и строительной деятельности должно исходить из условий сохранности территорий и объектов, признанных в соответствии с законодательством Республики Казахстан памятниками истории и культуры и природными ландшафтами.

      2. На территориях, имеющих памятники истории и культуры и природные ландшафты, устанавливаются границы особого регулирования, в пределах которых запрещается или ограничивается архитектурная, градостроительная и строительная деятельность.

      3. Порядок использования земель в указанных границах регулируется законодательством Республики Казахстан.

Статья 16. Требования по обеспечению связью

      При проектировании и строительстве сооружения и (или) здания, расположенных в общественной (общественно-деловой) зоне, заказчик обеспечивает:

      проведение волоконно-оптических линий связи;

      отдельное помещение с системой управления микроклиматом (вентиляция, кондиционирование и другое) для операторов связи с целью размещения и подключения средств связи.

      Собственниками таких сооружений и зданий обеспечивается равный доступ операторов связи.

Статья 17. Обеспечение населенных пунктов объектами инфраструктуры и создание условий их доступности

      1. Градостроительной документацией населенного пункта либо его части (градостроительными проектами) должны определяться состав и структура объектов социальной, производственной (промышленной), рекреационной, инженерной, энергетической, телекоммуникационной (связь и интернет), экологической, водной, теплоэнергетической, газовой, сельскохозяйственной, туристской, культурной, спортивной и транспортной инфраструктур, а также инфраструктуры общественной безопасности, жилья и инженерно-коммуникационная инфраструктура к жилью, административного здания, предпринимательства.

      2. Населенные пункты должны быть обеспечены оптимальными условиями и средствами доступа для всех категорий населения (включая маломобильные группы населения) к рабочим местам, местам общего пользования, объектам (сооружениям, зданиям, коммуникациям) социальной, рекреационной, инженерной и транспортной инфраструктур, в том числе фуникулерам, лифтам, траволаторам, подъемникам для лиц с ограниченными возможностями (лиц с инвалидностью), в соответствии с категорией населенного пункта, условиями данной местности и требованиями законодательства Республики Казахстан.

      3. Градостроительная документация населенных пунктов должна содержать разделы по созданию условий обеспечения потребностей маломобильных групп населения на объектах социальной и рекреационной инфраструктур.

      4. Изменение функционального назначения объектов обслуживания населения, которое влечет снижение установленных государственными нормативными документами требований, не допускается.

      5. При разработке градостроительной документации, проектировании и застройке населенных пунктов должна предусматриваться единая система транспортных коммуникаций и улично-дорожной сети, взаимоувязанная с планировочной структурой населенного пункта и обеспечивающая связь со всеми его функциональными зонами, а также объектами внешнего транспорта.

      6. Проектная документация на освоение (обустройство, застройку) межселенных территорий в целях последующего осуществления хозяйственной и (или) иной деятельности, связанной с пребыванием людей, должна предусматривать устойчивую и доступную систему жизнеобеспечения на этой территории, включая строительство объектов инфраструктуры.

      7. При разработке проектной документации, строительстве, эксплуатации и постутилизации магистральных коммуникаций, головных сооружений инженерной инфраструктуры, а также при проведении работ по инженерной подготовке территорий должны приниматься решения, учитывающие интересы смежных территорий и исключающие возможность воздействия опасных (вредных) явлений и процессов на территорию и население.

      8. Утвержденные схемы республиканской, межрегиональной и региональной инженерной и транспортной систем являются основой для разработки проектно-сметной документации, а также деятельности, направленной на развитие (сопряженной с развитием) системы жизнеобеспечения и обустройства населенных пунктов.

      9. При обеспечении доступности объектов инфраструктуры для населения с учетом потребностей маломобильных групп необходимо руководствоваться государственными нормативными документами и национальными стандартами.

Статья 18. Обеспечение градостроительных требований при использовании земельных участков

      Использование земельных участков собственниками либо землепользователями для застройки (включая прокладку коммуникаций, инженерную подготовку территории, благоустройство, озеленение и другие виды обустройства участка), а также для расширения или реконструкции зданий (строений, сооружений) может осуществляться только в соответствии с утвержденной в установленном законодательством Республики Казахстан порядке градостроительными проектами и с соблюдением целевого назначения или сервитута, зонирования территории, красных линий и линий регулирования застройки, правил организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства, а также с соблюдением запретов, установленных на территории запретной зоны и запретного района при арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований.

      В случае, если земельный участок подпадает под отчуждение для государственных нужд в связи с утверждением нового или внесением изменений в утвержденный генеральный план либо проект детальной планировки или схемы развития и застройки населенных пунктов, собственник или землепользователь использует данный земельный участок по целевому назначению в соответствии с градостроительными требованиями, действовавшими до утверждения нового или внесения изменений в утвержденный генеральный план либо проект детальной планировки или схемы развития и застройки населенных пунктов, до изъятия земельных участков для государственных нужд.

Статья 19. Мероприятия по благоустройству

      1. Мероприятия по благоустройству представляют собой совокупность мероприятий, осуществляемых на определенной территории в целях создания условий для здорового образа жизни, работы и отдыха, обеспечения безопасности людей, проживающих или работающих на этой территории, улучшения внешнего вида соответствующей территории и расположенных на ней строительных объектов и их частей, а также дальнейшего улучшения существующих на этой территории условий для жизнедеятельности человека.

      2. Мероприятия по благоустройству должны быть предварительно обсуждены с заинтересованными лицами. Местные исполнительные органы предоставляют необходимые консультации лицам, принимающим участие в благоустройстве.

      3. Подготовительные работы для благоустройства осуществляются местным исполнительным органом. Подготовительные работы включают:

      1) проведение исследований подготовительного характера;

      2) определение территории, подлежащей благоустройству;

      3) определение мероприятий по благоустройству;

      4) определение объема и сроков мероприятий по благоустройству;

      5) обсуждение предусмотренного благоустройства;

      6) план благоустройства.

      4. До определения территории, подлежащей благоустройству, в качестве подготовительных работ проводятся отдельные мероприятия, связанные с регулированием и строительством.

      5. Территория, на которой предполагается проведение мероприятий по благоустройству, определяется местным исполнительным органом в соответствии с отчетом, обосновывающим определение территории, подлежащей благоустройству.

      6. Территория, подлежащая благоустройству, должна определяться с точки зрения наиболее эффективной реализации мероприятий по благоустройству, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи. В пределах территории, подлежащей благоустройству, определяются отдельные земельные участки, на которые не распространяются мероприятия по благоустройству.

      7. Решение о благоустройстве утверждается местным исполнительным органом.

      8. Решение о благоустройстве размещается на интернет-ресурсе местного исполнительного органа в течение десяти дней с даты утверждения.

      9. Предусмотренные настоящей статьей мероприятия по благоустройству осуществляются за счет бюджетных средств и иных источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан.

Статья 20. Участие физических и юридических лиц в обсуждениях решений по архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Физические и юридические лица Республики Казахстан имеют право на полную, своевременную и достоверную информацию о состоянии среды обитания и жизнедеятельности, ее предполагаемых изменениях, намечаемой архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, за исключением информации с ограниченным доступом.

      2. Информирование физических и юридических лиц о состоянии среды обитания и жизнедеятельности, ее предполагаемых изменениях, намечаемой архитектурной, градостроительной и строительной деятельности осуществляется местными исполнительными органами районов (городов) через средства массовой информации, включая интернет-ресурс местного исполнительного органа, а также посредством проведения общественных обсуждений с экспозициями и (или) выставками градостроительных проектов.

      3. До утверждения градостроительных проектов развития и застройки населенных пунктов физические и юридические лица имеют право принимать участие в обсуждениях, вносить предложения по изменению принимаемых решений, затрагивающих частные и общественные интересы.

      Общественные обсуждения проводятся в целях обеспечения открытости, прозрачности и гласности градостроительных решений, выявления и учета мнения физических и юридических лиц, а также предупреждения возможных негативных последствий архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      4. Порядок организации и проведения общественных обсуждений, включая сроки, формы уведомления населения, перечень документов, определяется уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      Результаты общественных обсуждений подлежат обязательному рассмотрению местным исполнительным органом и проектной организацией с публикацией результатов общественных обсуждений на интернет-ресурсе местного исполнительного органа.

      5. В случае выдачи государственными органами недостоверной информации (отказа о предоставлении информации, не относящейся к информации с ограниченным доступом) о состоянии среды обитания и жизнедеятельности, ее предполагаемых изменениях, намечаемой архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, не соответствующих государственным нормативным документам или утвержденной градостроительной документации, а также непосредственно затрагивающих частные и общественные интересы, физические и юридические лица вправе обжаловать в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      6. Участие физических и юридических лиц в обсуждениях при принятии градостроительных, архитектурных или строительных решений может выражаться в форме:

      1) прямого участия;

      2) представительства;

      3) групп общественного контроля;

      4) иной, не запрещенной законодательством Республики Казахстан форме.

      7. При нарушении прав и законных интересов иных лиц в сфере архитектурной, градостроительной и (или) строительной деятельности они имеют право:

      1) на отмену в установленном законодательством Республики Казахстан порядке решения о размещении, проектировании, строительстве (реконструкции) или вводе строительных объектов в эксплуатацию, осуществляемых с нарушением законодательства Республики Казахстан;

      2) на требование о введении ограничения, приостановления или прекращения в установленном законодательством Республики Казахстан порядке деятельности, осуществляемой с нарушением законодательства Республики Казахстан;

      3) обжаловать в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, действия (бездействие) местных исполнительных органов областей (городов республиканского значения, столицы), районов (городов областного значения), а также экспертное заключение;

      4) предъявлять в суд иски о возмещении вреда, причиненного здоровью физических лиц и (или) имуществу в связи с допущенными субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности или их должностными лицами нарушениями законодательства Республики Казахстан;

      5) в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обращаться по иным фактам нарушения законодательства Республики Казахстан.

Статья 21. Формы общественного контроля в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Общественный контроль в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности осуществляется в формах общественного обсуждения, общественной экспертизы и общественного мониторинга, а также в иных формах, установленных законами Республики Казахстан.

      2. Осуществление общественного контроля устанавливается Законом Республики Казахстан "Об общественном контроле".

РАЗДЕЛ 2. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ В АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Глава 3. КОМПЕТЕНЦИЯ ГОСУДАРСТВЕННЫХ ОРГАНОВ В СФЕРЕ АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 22. Должностные лица и органы государственного управления в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Должностными лицами и органами государственного управления, осуществляющими регулирование в сфере архитектуры, градостроительства и строительства, являются:

      1) Президент Республики Казахстан;

      2) Правительство Республики Казахстан;

      3) уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      4) иные центральные государственные органы в пределах их компетенции по вопросам, являющимся смежными с архитектурной, градостроительной и строительной деятельностью;

      5) местные представительные и исполнительные органы областей, городов республиканского значения, столицы, районов и городов областного значения.

Статья 23. Компетенция Правительства Республики Казахстан в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Правительство Республики Казахстан:

      1) разрабатывает основные направления государственной политики в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности и организует их осуществление;

      2) утверждает и реализует основные положения генеральной схемы организации территории Республики Казахстан;

      3) устанавливает границы объектов особого регулирования республиканского и межрегионального значения;

      4) утверждает генеральные планы городов республиканского значения, столицы и городов областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей, иную градостроительную и архитектурно-строительную документацию, имеющую общегосударственное, межгосударственное или межрегиональное значение, а также вносит в них изменения;

      5) принимает решения о проектировании и строительстве строительных объектов общегосударственного и межгосударственного значения;

      6) издает нормативные правовые акты Республики Казахстан в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      7) обеспечивает выполнение международных договоров Республики Казахстан в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      8) определяет порядок реализации проектов строительства (реконструкции, капитального ремонта) строительных объектов и комплексов Республики Казахстан за рубежом;

      9) утверждает межрегиональные схемы территориального развития;

      10) выполняет иные функции, возложенные на него Конституцией, настоящим Кодексом, иными законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

Статья 24. Компетенция уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства

      Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства:

      1) на основе и во исполнение основных направлений внутренней и внешней политики государства, определенных Президентом Республики Казахстан, и основных направлений социально-экономической политики государства, его обороноспособности, безопасности, обеспечения общественного порядка, разработанных Правительством Республики Казахстан, формирует и реализует государственную политику в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, развития производственной базы строительной индустрии;

      2) осуществляет координацию и методическое руководство местных исполнительных органов в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      3) организует научные исследования по ценообразованию в строительстве и экономике в сфере строительства строительных объектов за счет государственных инвестиций;

      4) организует разработку и корректировку (актуализацию) генеральной схемы организации территории Республики Казахстан;

      5) организует разработку и корректировку (актуализацию) межрегиональных схем территориального развития и вносит на утверждение в Правительство Республики Казахстан;

      6) осуществляет контроль за выполнением требований законодательства Республики Казахстан о приоритетном использовании потенциала Республики Казахстан в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      7) организует разработку и утверждает государственные нормативные документы по ценообразованию в строительстве;

      8) разрабатывает и утверждает правила формирования и ведения перечня субъектов предпринимательства, осуществляющих производство (изготовление) и поставку строительных материалов, изделий, конструкций, оборудования для мониторинга цен в строительстве;

      9) разрабатывает и утверждает правила определения стоимости строительства строительных объектов за счет государственных инвестиций;

      10) разрабатывает и утверждает правила проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, предназначенных для строительства новых, а также изменения (реконструкции, расширения, технического перевооружения, модернизации и капитального ремонта) существующих зданий и сооружений, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций;

      11) определяет порядок утверждения проектно-сметной документации, предназначенной для строительства строительных объектов за счет государственных инвестиций;

      12) разрабатывает и утверждает правила проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов;

      13) аккредитует юридических лиц, претендующих на проведение комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства;

      14) разрабатывает и утверждает правила адресации объектов недвижимости на территории Республики Казахстан совместно с уполномоченным органом в сфере цифровизации;

      15) утверждает индивидуальные планы поэтапной разработки и согласования проектно-сметной документации на строительство отдельных объектов особого регулирования и (или) градостроительной регламентации;

      16) осуществляет государственный архитектурно-строительный контроль и надзор в соответствии с настоящим Кодексом и законодательством Республики Казахстан;

      17) разрабатывает и утверждает правила осуществления инженерно-геологических изысканий;

      18) создает государственный градостроительный кадастр, осуществляет контроль за его ведением;

      19) осуществляет нормативно-техническое и методологическое обеспечение деятельности субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, а также государственного предприятия, осуществляющего ведение государственного градостроительного кадастра;

      20) осуществляет отзыв и (или) отмену архитектурно-планировочного задания и согласованного эскизного проекта;

      21) принимает решение о применении к нарушителям мер в связи с допущенными нарушениями и отклонениями от норм законодательства Республики Казахстан, государственных нормативных документов, условий и ограничений, установленных в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      22) аттестует государственных строительных инспекторов;

      23) утверждает квалификационные требования, предъявляемые для осуществления лицензируемого вида деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      24) проводит мероприятия по обеспечению рационального использования территорий и природных ресурсов при градостроительном освоении территорий, имеющих государственное и межрегиональное значение;

      25) утверждает правила организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства;

      26) утверждает правила организации деятельности и осуществления функций заказчика;

      27) разрабатывает и утверждает правила определения стоимости работ по проведению комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, а также комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов;

      28) разрабатывает и утверждает правила и разрешительные требования по аккредитации юридических лиц, осуществляющих инжиниринговые услуги и экспертные работы по техническому надзору и техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности;

      29) аккредитует юридических лиц, осуществляющих инжиниринговые услуги по техническому надзору и экспертные работы по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности;

      30) разрабатывает и утверждает правила по аккредитации юридических лиц, осуществляющих управление проектами в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      31) разрабатывает и утверждает правила ведения портала для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна";

      32) определяет перечень требований, нарушение которых влечет применение мер оперативного реагирования, а также определяет в отношении конкретных нарушений требований конкретного вида меры оперативного реагирования с указанием срока действия данной меры (при необходимости).

      В перечень требований, нарушение которых влечет применение мер оперативного реагирования, включаются требования, являющиеся предметом государственного контроля, в соответствии со статьей 143 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан;

      33) выбирает приоритетные направления фундаментальных и прикладных научных исследований в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      34) определяет порядок реализации проектов строительства "под ключ";

      35) разрабатывает и утверждает правила разработки дизайн-кода;

      36) утверждает требования к руководителям экспертных организаций, осуществляющих комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства;

      37) разрабатывает и утверждает правила, определяющие порядок и стоимость оказания консультационных услуг в области проектирования;

      38) разрабатывает и утверждает правила определения технической сложности строительных объектов;

      39) разрабатывает и утверждает правила разработки, согласования и утверждения градостроительных проектов (генеральных планов населенных пунктов, проектов детальной планировки);

      40) разрабатывает и утверждает правила проведения конкурса на право сертификации и типовую форму договора на право сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      41) организует и проводит конкурс на право сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      42) разрабатывает и утверждает квалификационные требования к участникам конкурса на право сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      43) разрабатывает и утверждает порядок проведения сертификации и квалификационные требования к кандидатам, претендующим на прохождение сертификации;

      44) разрабатывает и утверждает типовой устав центра сертификации;

      45) определяет направления саморегулируемых организаций в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      46) разрабатывает и утверждает правила регистрации в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра градостроительных проектов, предпроектной и проектно-сметной документации, а также объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      47) разрабатывает и утверждает правила ведения и предоставления информации и (или) сведений из государственного градостроительного кадастра;

      48) разрабатывает и утверждает правила оформления экспертных заключений по комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства, а также комплексной градостроительной экспертизе градостроительных проектов;

      49) разрабатывает и утверждает правила создания экспертных комиссий (экспертных групп) и привлечения специалистов (экспертов) (специализированных институтов и организаций) для участия в комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства, а также комплексной градостроительной экспертизе градостроительных проектов;

      50) разрабатывает и утверждает правила аккредитации экспертных организаций;

      51) разрабатывает и утверждает правила, определяющие порядок ведения портала и цифровых систем для организации проведения строительства по принципу "одного окна";

      52) разрабатывает и утверждает нормативные правовые акты, нормативные и методологические документы в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      53) осуществляет контроль и надзор за деятельностью местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства и строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора в части соответствующего выполнения функций, возложенных на них законодательством Республики Казахстан;

      54) ведет реестр лицензий в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      55) выдает предписания и применяет установленные Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях административные меры воздействия к местным исполнительным органам по делам архитектуры, градостроительства и строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      56) разрабатывает и утверждает формы акта государственных инспекторов о приостановлении деятельности в сфере строительства;

      57) координирует действия центральных и местных исполнительных органов по вопросам предоставления информации и (или) сведений для внесения в базу данных государственного градостроительного кадастра;

      58) разрабатывает и утверждает правила осуществления контроля и надзора за деятельностью местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства и строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      59) разрабатывает и утверждает правила проведения аттестации государственных строительных инспекторов, осуществляющих архитектурно-строительный контроль и надзор;

      60) разрабатывает и утверждает правила определения порядка ведения мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) объектов и комплексов;

      61) осуществляет руководство за деятельностью и координацию действий центральных и местных исполнительных органов при проведении государственной политики в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      62) разрабатывает и утверждает типовые правила благоустройства территории городов и населенных пунктов;

      63) разрабатывает и утверждает государственные нормативные документы в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      64) ведет реестры аккредитованных организаций в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      65) согласовывает квалификационные требования к главным архитекторам и главным государственным строительным инспекторам;

      66) разрабатывает и утверждает правила разработки, согласования и утверждения генеральной схемы организации территории Республики Казахстан;

      67) разрабатывает и утверждает правила разработки, согласования и утверждения межрегиональных схем территориального развития;

      68) разрабатывает и утверждает правила формирования, ведения государственного банка проектов строительства и предоставления типовых проектов и проектно-сметной документации;

      69) осуществляет контроль и надзор за соответствием разработанных и утвержденных градостроительных проектов (проектов детальной планировки, схем развития и застройки населенных пунктов) требованиям законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      70) согласовывает правила формирования архитектурного облика и градостроительного планирования городов республиканского значения, столицы и города областного значения с особым статусом в соответствии с законами Республики Казахстан;

      71) разрабатывает и утверждает правила осуществления технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений;

      72) разрабатывает и утверждает правила выдачи решения на проведение комплекса работ по постутилизации (сносу) строительных объектов;

      73) разрабатывает и утверждает формы акта приемки строительного объекта в эксплуатацию по согласованию с уполномоченным государственным органом, осуществляющим государственное регулирование и контроль деятельности в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество и государственного технического обследования недвижимого имущества;

      74) разрабатывает и утверждает формы заключений о качестве строительно-монтажных работ и соответствии выполненных работ проекту строительства, декларации о соответствии;

      75) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Кодексом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.

Статья 25. Компетенция маслихатов областей, городов республиканского значения, столицы в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Маслихаты областей:

      1) согласовывают концепцию (мастер-план) развития населенного пункта, проект генерального плана городов областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей и его корректировку;

      2) утверждают представленные акиматом области комплексные схемы градостроительного планирования территории области, районов;

      3) утверждают генеральные планы городов областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей и их корректировку;

      4) утверждают правила благоустройства и инженерного обеспечения области, а также правила сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций;

      5) утверждают представленные акиматом области правила создания, содержания и защиты не входящих в лесной фонд Республики Казахстан зеленых насаждений в пределах границ населенных пунктов области;

      6) утверждают программу реновации жилища;

      7) осуществляют в соответствии с законодательством Республики Казахстан иные полномочия по обеспечению прав и законных интересов граждан.

      2. Маслихаты городов республиканского значения, столицы:

      1) согласовывают концепцию (мастер-план) развития города, проект генерального плана города, проекты установления и изменения городской черты и границ пригородной зоны, а также границ районов города;

      2) утверждают представленные акиматом города правила благоустройства и инженерного обеспечения города;

      3) утверждают правила благоустройства и инженерного обеспечения города, а также правила сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций;

      4) утверждают согласованные с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства правила формирования архитектурного облика (составных частей населенного пункта) и градостроительного планирования городов республиканского значения и столицы;

      5) утверждают представленные акиматом города правила создания, содержания и защиты не входящих в лесной фонд Республики Казахстан зеленых насаждений в пределах границ города;

      6) утверждают программу реновации жилища;

      7) осуществляют в соответствии с законодательством Республики Казахстан иные полномочия по обеспечению прав и законных интересов граждан.

Статья 26. Компетенция маслихатов городов областного значения в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Маслихаты города областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей:

      1) согласовывают проекты установления и изменения городской черты и границ пригородной зоны, границ подведомственных населенных пунктов;

      2) утверждают градостроительные проекты, прошедшие комплексную градостроительную экспертизу, а также правила благоустройства и инженерного обеспечения территории города;

      3) утверждают правила сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций, находящихся в административном подчинении города областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей;

      4) утверждают согласованные с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства правила формирования архитектурного облика (составных частей населенного пункта) и градостроительного планирования города областного значения с особым статусом в соответствии с Законом Республики Казахстан;

      5) осуществляют в соответствии с законодательством Республики Казахстан иные полномочия по обеспечению прав и законных интересов граждан.

      2. Маслихаты города областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей:

      1) согласовывают проект генерального плана населенного пункта (города областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей), проект установления и изменения городской черты и границ пригородной зоны;

      2) утверждают правила благоустройства и инженерного обеспечения города и пригородной зоны, а также содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций, находящихся в административном подчинении города областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей;

      3) осуществляют в соответствии с законодательством Республики Казахстан иные полномочия по обеспечению прав и законных интересов граждан.

Статья 27. Компетенция маслихатов района в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Маслихаты района:

      1) утверждают градостроительные проекты развития и застройки городов районного значения, в том числе генеральные планы сельских населенных пунктов с численностью населения свыше пяти тысяч человек, схемы развития и застройки населенных пунктов (упрощенный генеральный план) с численностью населения до пяти тысяч человек;

      2) утверждают схемы инженерного обеспечения и коммуникаций;

      3) осуществляют в соответствии с законодательством Республики Казахстан иные полномочия по обеспечению прав и законных интересов граждан.

Статья 28. Компетенция акиматов областей, городов республиканского значения и столицы в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. К компетенции акиматов областей относятся:

      1) координация деятельности по реализации комплексной схемы градостроительного планирования территорий области, районов, утвержденных в установленном порядке генеральных планов населенных пунктов на территории области;

      2) реализация государственной политики в сфере архитектуры, градостроительства и строительства, развития производственной базы строительной индустрии;

      3) внесение на согласование в областной маслихат проекта генерального плана города областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей для последующего представления в Правительство Республики Казахстан на утверждение;

      4) организация разработки и представление в Правительство Республики Казахстан на утверждение генеральных планов городов областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей, согласованных с областным маслихатом;

      5) организация разработки и представление на утверждение в областной маслихат комплексных схем градостроительного планирования территории областей, районов, а также проектов генеральных планов развития городов областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей и их корректировки, согласованных с маслихатами городов областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей и прошедших комплексную градостроительную экспертизу;

      6) согласование проектов межрегиональных схем территориального развития территорий двух и более областей (либо их частей), агломерации;

      7) представление на утверждение в областной маслихат правил благоустройства и инженерного обеспечения территорий, а также правил сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций;

      8) представление на утверждение в областной маслихат правил создания, содержания и защиты не входящих в лесной фонд Республики Казахстан зеленых насаждений в пределах границ населенных пунктов области;

      9) согласование проектов генеральных планов городов республиканского значения, столицы в части их развития за счет территории области, резервных территорий, пригородной зоны, а также иных территорий, отнесенных к зоне их влияния;

      10) согласование проектов генеральных планов городов областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей;

      11) информирование населения о планируемой застройке территории либо иных градостроительных изменениях;

      12) контроль и реализация градостроительных проектов, прошедших комплексную градостроительную экспертизу;

      13) принятие решения о застройке территории, расширении, техническом перевооружении, модернизации, реконструкции (перепланировке, переоборудовании, перепрофилировании), реставрации и капитальном ремонте строительных объектов, инженерных и транспортных коммуникаций, а также об инженерной подготовке территории, благоустройстве и озеленении, консервации объектов незавершенного строительства, проведении комплекса работ по постутилизации строительных объектов областного значения;

      14) ведение учета и регистрации актов о сносе строительных объектов областного значения;

      15) ведение учета актов приемки строительных объектов в эксплуатацию с обязательным учетом обеспечения доступа маломобильным группам населения;

      16) оказание содействия работе государственных органов, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор на территории области;

      17) внесение информации и (или) сведений для наполнения автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра, а также ее использования при оказании государственных услуг;

      18) представление в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства ежемесячных отчетов по отводам и изменениям целевых назначений земельных участков;

      19) ведение мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) строительных объектов и комплексов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      20) согласование с национальными аккредитованными спортивными федерациями технической спецификации и технического задания на проектирование спортивных сооружений, предназначенных для проведения соревнований международного и республиканского уровней;

      21) осуществление государственного архитектурно-строительного контроля и надзора, применение установленных Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях административных мер воздействия к нарушителям архитектурно-градостроительной дисциплины на строительных объектах;

      22) осуществление лицензирования в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      23) принятие решений о применении к нарушителям предусмотренных законами Республики Казахстан мер в связи с допущенными нарушениями и отклонениями от норм законодательства Республики Казахстан, государственных нормативных документов, условий и ограничений, установленных в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      24) организация и осуществление надзора за качеством проектной документации;

      25) рассмотрение и утверждение предпроектной документации и проекта строительства, финансируемых за счет средств местного бюджета, а также республиканского бюджета, выделенных на финансирование местного бюджетного инвестиционного проекта;

      26) аккредитация организаций по управлению проектами в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      27) согласование границ территорий запретной зоны и запретного района при арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований;

      28) внесение на согласование в акимат столицы или города республиканского значения проекта генерального плана населенного пункта, расположенного в пригородной зоне;

      29) внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства квалификационных требований к главным архитекторам области и государственным строительным инспекторам;

      30) разработка и представление на утверждение в областной маслихат программы реновации жилища;

      31) обеспечение подведения и (или) модернизации инженерно-коммуникационной и социальной инфраструктур к объектам реновации в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

      32) осуществление взаимодействия и сотрудничества с государственными органами по вопросам, относящимся к их компетенции;

      33) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством Республики Казахстан.

      2. К компетенции акиматов городов республиканского значения и столицы относятся:

      1) реализация государственной политики в сфере архитектуры, градостроительства и строительства, развития производственной базы строительной индустрии;

      2) реализация генерального плана города;

      3) организация разработки и внесение на согласование в маслихат проекта генерального плана города, проекта установления и изменения городской черты и границ пригородной зоны, а также границ районов города;

      4) внесение проектов генерального плана города на утверждение в Правительство Республики Казахстан;

      5) представление на утверждение в маслихат городских правил благоустройства и инженерного обеспечения подведомственной территории;

      6) представление на утверждение в городской маслихат правил создания, содержания и защиты не входящих в лесной фонд Республики Казахстан зеленых насаждений в пределах границ города;

      7) внесение в маслихат предложения по установлению правил сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций;

      8) информирование населения о планируемой застройке территории либо иных градостроительных изменениях;

      9) утверждение и реализация проекта детальной планировки, разрабатываемого для развития утвержденного генерального плана города;

      10) принятие решения о застройке территории, расширении, техническом перевооружении, модернизации, реконструкции (перепланировке, переоборудовании, перепрофилировании), реставрации и капитальном ремонте строительных объектов, инженерных и транспортных коммуникаций, а также об инженерной подготовке территории, благоустройстве и озеленении, консервации объектов незавершенного строительства, проведении комплекса работ по постутилизации строительных объектов с учетом подверженности стихийным бедствиям (наводнениям, землетрясениям, селям, оползням и снежным лавинам);

      11) ведение учета и регистрации актов о сносе строительных объектов городского значения;

      12) ведение учета актов приемки строительных объектов в эксплуатацию с обязательным учетом обеспечения доступа маломобильным группам населения;

      13) оказание содействия работе государственных органов государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      14) организация сохранения жилищного фонда, коммуникаций, памятников истории и культуры и ведение контроля за их содержанием (использованием, эксплуатацией);

      15) внесение информации и (или) сведений для наполнения автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра, а также ее использования при оказании государственных услуг;

      16) ведение и актуализация дежурного топографического плана городов республиканского значения, столицы в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра для мониторинга застройки территорий;

      17) ведение мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) строительных объектов и комплексов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      18) согласование с национальными аккредитованными спортивными федерациями технической спецификации и технического задания на проектирование спортивных сооружений, предназначенных для проведения соревнований международного и республиканского уровней;

      19) осуществление государственного архитектурно-строительного контроля и надзора, применение установленных Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях административных мер воздействия к нарушителям архитектурно-градостроительной дисциплины на строительных объектах;

      20) осуществление лицензирования в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      21) принятие решения о применении к нарушителям предусмотренных законами Республики Казахстан мер в связи с допущенными нарушениями и отклонениями от норм законодательства Республики Казахстан, государственных нормативных документов, условий и ограничений, установленных в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      22) организация и осуществление надзора за качеством проектной документации;

      23) рассмотрение и утверждение предпроектной документации и проекта строительства, финансируемых за счет средств местного бюджета, а также республиканского бюджета, выделенных на финансирование местного бюджетного инвестиционного проекта;

      24) аккредитация организаций по управлению проектами в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      25) согласование границ территорий запретной зоны и запретного района при арсеналах, базах и складах Вооруженных Сил Республики Казахстан, других войск и воинских формирований;

      26) участие в выработке государственной градостроительной политики, применяемой на территории пригородной зоны;

      27) участие в разработке проекта генерального плана населенного пункта, расположенного в пригородной зоне;

      28) согласование проектов генерального плана населенного пункта, расположенного в пригородной зоне, в части:

      определения проектной численности населения населенного пункта;

      обеспечения трудовой занятости населения;

      обеспечения населения источниками питьевой воды и электрической энергией;

      29) внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства квалификационных требований к главным архитекторам и государственным строительным инспекторам городов республиканского значения и столицы;

      30) разработка и представление на утверждение в городской маслихат программы реновации жилища;

      31) обеспечение подведения и (или) модернизации инженерно-коммуникационной и социальной инфраструктур к объектам реновации в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

      32) разработка и утверждение дизайн-кода городов республиканского значения и столицы;

      33) утверждение правил администрирования дизайн-кода города республиканского значения и столицы;

      34) предоставление в установленном порядке земельных участков для индивидуального жилищного строительства на территориях, определенных в соответствии с утвержденными градостроительными проектами;

      35) информирование граждан о правилах строительства и эксплуатации индивидуальных жилых домов, других строений и использования земельных участков;

      36) осуществление взаимодействия и сотрудничества с государственными органами по вопросам, относящимся к их компетенции;

      37) определение возможности (невозможности) предоставления права на земельный участок в городах республиканского значения и столице в соответствии со статьей 44-2 Земельного кодекса Республики Казахстан;

      38) выдача заключения в виде мотивированного отказа о невозможности предоставления права на земельный участок в городах республиканского значения и столице в соответствии со статьей 44-2 Земельного кодекса Республики Казахстан;

      39) разработка и внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства правил формирования архитектурного облика и градостроительного планирования города в соответствии с законами Республики Казахстан;

      40) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством Республики Казахстан.

Статья 29. Компетенция акиматов районов и городов областного значения в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. К компетенции акиматов районов относятся:

      1) координация деятельности по реализации утвержденных в установленном законодательством Республики Казахстан порядке комплексной схемы градостроительного планирования территории района (проекта районной планировки), генеральных планов сельских населенных пунктов и схем развития и застройки населенных пунктов;

      2) информирование населения о планируемой застройке территории либо иных градостроительных изменениях;

      3) принятие решения о строительстве, инженерной подготовке территории, благоустройстве и озеленении, консервации объектов незавершенного строительства, проведении комплекса работ по постутилизации строительных объектов районного значения;

      4) ведение учета и регистрации актов о сносе зданий и сооружений районного значения;

      5) ведение учета актов приемки строительных объектов в эксплуатацию с обязательным учетом обеспечения доступа маломобильным группам населения;

      6) ведение и актуализация дежурных топографических планов подведомственных населенных пунктов в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра для мониторинга застройки территорий;

      7) организация сохранения жилищного фонда, коммуникаций, памятников истории и культуры районного значения, ведение контроля за их содержанием (использованием, эксплуатацией);

      8) организация разработки и представление на утверждение в районный маслихат градостроительных проектов развития и застройки городов районного значения, генеральных планов сельских населенных пунктов с численностью населения свыше пяти тысяч человек, схем развития и застройки населенных пунктов (упрощенный генеральный план) с численностью населения до пяти тысяч человек, прошедших комплексную градостроительную экспертизу;

      9) организация разработки и утверждение проектов детальной планировки, прошедших комплексную градостроительную экспертизу;

      10) реализация градостроительных проектов;

      11) рассмотрение и утверждение предпроектной документации и проектов строительства, финансируемых за счет средств местного бюджета, а также республиканского бюджета, выделенных на финансирование местного бюджетного инвестиционного проекта;

      12) ведение мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) строительных объектов и комплексов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      13) представление в акимат области ежемесячных отчетов по отводам и изменениям целевых назначений земельных участков;

      14) принятие решения о реконструкции (переоборудовании, перепланировке) существующих зданий;

      15) внесение информации и (или) сведений для наполнения автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра, а также ее использования при оказании государственных услуг;

      16) осуществление взаимодействия и сотрудничества с государственными органами по вопросам, относящимся к их компетенции;

      17) разработка и утверждение дизайн-кода населенных пунктов;

      18) утверждение правил администрирования дизайн-кода населенных пунктов;

      19) информирование граждан о правилах строительства и эксплуатации индивидуальных жилых домов, других строений и использования земельных участков;

      20) осуществление взаимодействия и сотрудничества с государственными органами по вопросам, относящимся к их компетенции;

      21) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством Республики Казахстан.

      2. К компетенции акиматов городов областного значения с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей относятся:

      1) координация деятельности по реализации утвержденных в установленном законодательством Республики Казахстан порядке генерального плана города, комплексной схемы градостроительного планирования прилегающих территорий области, района, отнесенных в установленном законодательством Республики Казахстан порядке к зоне влияния города;

      2) организация разработки и внесение на согласование в маслихат города областного значения проектов установления и изменения городской черты и границ пригородной зоны, границ подведомственных населенных пунктов;

      3) представление в соответствии со статьей 26 настоящего Кодекса на утверждение в соответствующий маслихат градостроительных проектов, прошедших комплексную градостроительную экспертизу, а также правил благоустройства и инженерного обеспечения территории города;

      4) внесение в маслихат города областного значения предложения по установлению правил сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций;

      5) информирование населения о планируемой застройке либо иных градостроительных изменениях;

      6) внесение информации и (или) сведений для наполнения автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра, а также ее использования при оказании государственных услуг;

      7) ведение и актуализация дежурного топографического плана города и населенных пунктов административного подчинения в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра для мониторинга застройки территорий;

      8) утверждение и реализация проекта детальной планировки, прошедшего комплексную градостроительную экспертизу;

      9) принятие решений о застройке территории, расширении, техническом перевооружении, модернизации, реконструкции (перепланировке, переоборудовании, перепрофилировании), реставрации и капитальном ремонте строительных объектов, инженерных и транспортных коммуникаций, а также об инженерной подготовке территории, благоустройстве и озеленении, консервации объектов незавершенного строительства, проведении комплекса работ по постутилизации строительных объектов местного значения;

      10) ведение учета и регистрации актов о сносе строительных объектов местного значения;

      11) ведение учета актов приемки строительных объектов в эксплуатацию с обязательным учетом обеспечения доступа маломобильным группам населения;

      12) организация сохранения жилищного фонда, коммуникаций, памятников истории и культуры и ведение контроля за их нормативным содержанием (использованием, эксплуатацией);

      13) ведение мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) строительных объектов и комплексов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      14) внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства квалификационных требований к главному архитектору города областного значения;

      15) разработка и утверждение дизайн-кода городов областного значения;

      16) утверждение правил администрирования дизайн-кода городов областного значения;

      17) определение возможности (невозможности) предоставления права на земельный участок в городах областного значения в соответствии со статьей 44-2 Земельного кодекса Республики Казахстан;

      18) выдача заключения в виде мотивированного отказа о невозможности предоставления права на земельный участок в городах областного значения в соответствии со статьей 44-2 Земельного кодекса Республики Казахстан;

      19) разработка и внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства правил формирования архитектурного облика и градостроительного планирования города областного значения с особым статусом в соответствии с Законом Республики Казахстан;

      20) внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства квалификационных требований к главному архитектору города;

      21) предоставление в установленном порядке земельных участков для индивидуального жилищного строительства на территориях, определенных в соответствии с утвержденными градостроительными проектами;

      22) информирование граждан о правилах строительства и эксплуатации индивидуальных жилых домов, других строений и использования земельных участков;

      23) осуществление взаимодействия и сотрудничества с государственными органами по вопросам, относящимся к их компетенции;

      24) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством Республики Казахстан.

      3. К компетенции акиматов городов областного значения с расчетной численностью населения до ста тысяч жителей относятся:

      1) координация деятельности по реализации утвержденных в установленном законодательством Республики Казахстан порядке генерального плана города, комплексной схемы градостроительного планирования прилегающих территорий (проекта районной планировки), отнесенных в установленном законодательством Республики Казахстан порядке к зоне влияния города;

      2) организация разработки и внесение на согласование в маслихат города областного значения проекта генерального плана города, проектов установления и изменения городской черты и границ пригородной зоны, а также границ подведомственных населенных пунктов;

      3) представление в соответствии со статьей 26 настоящего Кодекса на утверждение в соответствующий маслихат градостроительных проектов, прошедших комплексную градостроительную экспертизу, а также правил благоустройства и инженерного обеспечения территории города;

      4) внесение в маслихат города областного значения предложения по установлению правил сохранения и содержания жилищного фонда, иных строительных объектов жилищно-гражданского назначения, инженерных коммуникаций;

      5) информирование населения города о планируемой застройке либо иных градостроительных изменениях;

      6) внесение информации и (или) сведений для наполнения автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра, а также ее использования при оказании государственных услуг;

      7) ведение и актуализация дежурного топографического плана города в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра для мониторинга застройки территорий;

      8) утверждение и реализация проекта детальной планировки, прошедшего комплексную градостроительную экспертизу;

      9) принятие решения о застройке территории, расширении, техническом перевооружении, модернизации, реконструкции (перепланировке, переоборудовании, перепрофилировании), реставрации и капитальном ремонте строительных объектов, инженерных и транспортных коммуникаций, а также об инженерной подготовке территории, благоустройстве и озеленении, консервации объектов незавершенного строительства, проведении комплекса работ по постутилизации строительных объектов местного значения;

      10) ведение учета и регистрации актов о сносе строительных объектов местного значения;

      11) ведение учета актов приемки строительных объектов в эксплуатацию с обязательным учетом обеспечения доступа маломобильным группам населения;

      12) организация сохранения жилищного фонда, коммуникаций, памятников истории и культуры и ведение контроля за их содержанием (использованием, эксплуатацией);

      13) ведение мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) строительных объектов и комплексов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      14) предоставление в установленном порядке земельных участков для индивидуального жилищного строительства на территориях, определенных в соответствии с утвержденными градостроительными проектами;

      15) информирование граждан о правилах строительства и эксплуатации индивидуальных жилых домов, других строений и использования земельных участков;

      16) осуществление взаимодействия и сотрудничества с государственными органами по вопросам, относящимся к их компетенции;

      17) внесение на согласование в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства квалификационных требований к главным архитекторам города областного значения;

      18) разработка и утверждение дизайн-кода городов областного значения;

      19) утверждение правил администрирования дизайн-кода городов областного значения;

      20) определение возможности (невозможности) предоставления права на земельный участок в городах областного значения в соответствии со статьей 44-2 Земельного кодекса Республики Казахстан;

      21) выдача заключения в виде мотивированного отказа о невозможности предоставления права на земельный участок в городах областного значения в соответствии со статьей 44-2 Земельного кодекса Республики Казахстан;

      22) осуществление в интересах местного государственного управления иных полномочий, возлагаемых на местные исполнительные органы законодательством Республики Казахстан.

Статья 30. Местные исполнительные органы по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора

      1. Местные исполнительные органы по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора являются исполнительными органами, финансируемыми из местного бюджета, и подразделяются на:

      1) областные (городов республиканского значения, столицы) органы:

      архитектуры и градостроительства;

      строительства (служба единого заказчика);

      государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      2) районные (городов областного значения) органы:

      архитектуры и градостроительства;

      строительства (служба единого заказчика).

      2. Компетенция местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора устанавливается в соответствии со статьями 28 и 29 настоящего Кодекса.

      3. Руководители исполнительных органов, финансируемых из местного бюджета городов республиканского значения, столицы и городов областного значения, осуществляющих функции в сфере архитектуры и градостроительства, по должности являются главными архитекторами городов республиканского значения, столицы и городов областного значения.

      Руководители исполнительных органов, финансируемых из местного бюджета областей, осуществляющих функции в сфере архитектуры и градостроительства, по должности являются главными архитекторами областей.

      Руководители исполнительных органов, финансируемых из местного бюджета района, осуществляющих функции в сфере архитектуры и градостроительства, по должности являются главными архитекторами районов.

Статья 31. Главные архитекторы областей, городов республиканского значения и столицы, районов и городов областного значения

      1. Главные архитекторы областей, городов республиканского значения и столицы, районов и городов областного значения осуществляют свою деятельность в соответствии с нормами настоящего Кодекса, требованиями государственных нормативных документов, нормативными правовыми актами в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения, противопожарными и иными обязательными требованиями.

      2. На главных архитекторов областей, городов республиканского значения и столицы, районов и городов областного значения возлагаются:

      1) создание условий для устойчивого развития территорий с обеспечением своевременной разработки, корректировки градостроительной документации для утверждения в установленном порядке;

      2) создание условий для планировки территорий с обеспечением прав и законных интересов физических и юридических лиц, общества, правообладателей земельных участков и объектов недвижимости;

      3) создание условий для привлечения инвестиций при реализации утвержденной градостроительной документации по наиболее рациональному и эффективному использованию территорий;

      4) проведение постоянного и регулярного мониторинга по застройке территорий, в том числе путем выезда и визуального осмотра, а также с проведением анализа и оценки сведений цифровых систем и цифровых ресурсов;

      5) формирование и ведение перечня объектов незавершенного строительства;

      6) своевременное направление информации о выявленных в ходе мониторинга самовольно либо незаконно возводимых (возведенных) строительных объектах, равно как об изменении архитектурного облика населенного пункта (составных частей населенного пункта), реконструкции (перепланировке, переоборудовании, перепрофилировании) зданий, отдельных помещений и (или) частей здания, а также нарушениях и отступлениях от выданных и (или) согласованных исходных материалов в государственные органы, осуществляющие государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, для принятия мер;

      7) своевременное информирование населения о состоянии среды обитания и жизнедеятельности, ее предполагаемых изменениях, намечаемой архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, а также обеспечение участия физических и юридических лиц в рассмотрении градостроительных изменений и градостроительной документации до их утверждения;

      8) внесение на постоянной основе обновлений и изменений в дежурный топографический план;

      9) инициирование исков в суд о сносе самовольно либо незаконно возводимых (возведенных) строительных объектов, равно как о приведении архитектурного облика населенного пункта (составных частей населенного пункта) в соответствие с утвержденными требованиями, сохранении объектов историко-культурного наследия и (или) ландшафтов.

      3. На главных архитекторов областей, осуществляющих функции в сфере архитектуры и градостроительства, возлагается общая координация деятельности нижестоящих (городов областного значения и (или) районных) органов архитектуры и градостроительства.

Статья 32. Архитектурно-градостроительные советы (архитектурно-градостроительный совет)

      1. Архитектурно-градостроительный совет – постоянно действующий консультативно-совещательный орган, создаваемый при акиматах областей, городов республиканского значения и столицы для координации действий по реализации единой градостроительной политики, повышения качества среды обитания и жизнедеятельности человека, обеспечения устойчивого развития и формирования современного архитектурного облика населенных пунктов.

      2. В архитектурно-градостроительный совет включаются представители местного исполнительного органа, архитекторы и специалисты научно-исследовательских организаций, представители проектных, общественных и иных организаций, в том числе представляющих интересы лиц с инвалидностью.

      Состав архитектурно-градостроительного совета формируется местным представительным органом области, города республиканского значения и столицы.

      Рабочим органом архитектурно-градостроительного совета является местный исполнительный орган по делам архитектуры и градостроительства.

      3. Архитектурно-градостроительные советы осуществляют свою деятельность в соответствии с типовым положением об архитектурно-градостроительном совете, утверждаемым уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      4. Представители архитектурно-градостроительного совета входят в состав совета по агломерациям.

      5. Члены архитектурно-градостроительных советов не вправе принимать участие в голосовании при рассмотрении вопросов по строительным объектам, в котором они:

      1) являлись заказчиками, исполнителями проектной и предпроектной документации;

      2) являются субъектами, осуществляющими строительно-монтажные работы или предоставляющими инжиниринговые услуги;

      3) аффилированы с лицами, указанными в подпунктах 1) и 2) настоящего пункта.

Глава 4. ОБЩИЕ ТРЕБОВАНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ И ОСОБОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ В АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 33. Требования безопасности к строительным объектам

      1. При проектировании строительных объектов должны учитываться все необходимые условия безопасности зданий и сооружений для жизни, здоровья человека и окружающей среды в течение всего жизненного цикла от начала эксплуатации и до этапа постутилизации зданий и сооружений.

      2. При проектировании строительных объектов должны быть соблюдены базовые требования безопасности, предусмотренные государственными нормативными документами, а также идентифицированы и учтены все возможные риски для жизни и здоровья человека и окружающей среды, в том числе при нормальной эксплуатации, чрезвычайных ситуациях природного или техногенного характера, предполагаемых нарушениях при проведении строительно-монтажных работ.

      3. При производстве строительно-монтажных работ заказчик обязан выполнить весь комплекс мер по обеспечению безопасности, определенный проектной документацией и государственными нормативными документами, а также обеспечить контроль и надзор за их выполнением на всех этапах строительства.

      4. Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности обязаны выполнять все требования безопасности для строительных объектов, установленных настоящим Кодексом и государственными нормативными документами.

      Не допускаются приемка и ввод в эксплуатацию строительных объектов, не отвечающих установленным требованиям безопасности.

Статья 34. Требования к обеспечению сейсмической безопасности

      1. Проектирование и строительство должны осуществляться по проектной документации, в которой предусматриваются мероприятия по обеспечению сейсмической безопасности, а также условия экстренной эвакуации людей при землетрясении.

      2. Для снижения разрушений строительных объектов от землетрясения необходимым условием является выполнение следующих основных требований:

      1) соблюдение требований государственных нормативных документов по проектированию и строительству в сейсмических зонах;

      2) выбор благоприятной площадки под строительство, в том числе в отношении гидрогеологических условий и уровня сейсмической опасности, а также с соблюдением требований к застройке с учетом карт сейсмического микрозонирования (при их наличии);

      3) обеспечение доступности детальной информации о сейсмической опасности территорий, подлежащих освоению под застройку строительных объектов.

Статья 35. Требования безопасности строительных материалов и изделий

      1. Строительные материалы и изделия должны быть пригодными для использования на строительных объектах и соответствовать требованиям государственных нормативных документов, устанавливающих комплекс обязательных требований безопасности.

      2. Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в пределах компетенции обязаны обеспечивать контроль и надзор за качеством применяемых строительных материалов и изделий.

Статья 36. Особое регулирование архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Особому регулированию и градостроительной регламентации подлежит архитектурная, градостроительная и строительная деятельность в случаях, если без введения специальных правил использования территории обеспечение интересов физических и юридических лиц, общества и государства невозможно или затруднено.

      2. Особое регулирование и градостроительная регламентация осуществляются путем:

      1) введения специальных правил использования территорий;

      2) введения специальных государственных нормативных документов;

      3) введения особого порядка разработки, утверждения и реализации градостроительной документации;

      4) разработки специальных схем и проектов защиты территорий и населенных пунктов от вредных воздействий.

Статья 37. Объекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, подлежащие особому регулированию и градостроительной регламентации

      1. Объекты особого регулирования и градостроительной регламентации подразделяются на:

      1) территориальные объекты особого регулирования и градостроительной регламентации;

      2) населенные пункты особого регулирования и градостроительной регламентации;

      3) объекты, требующие особого регулирования и градостроительной регламентации.

      2. К территориальным объектам особого регулирования и градостроительной регламентации относятся:

      1) зоны экологического бедствия и (или) чрезвычайных экологических ситуаций;

      2) особо охраняемые природные территории;

      3) водоохранные зоны и полосы;

      4) территории с объектами историко-культурного наследия и уникальными и редкими ландшафтами;

      5) территории оздоровительного, курортного, рекреационного и резервного назначения;

      6) пригородные зоны;

      7) территории агломерации;

      8) зоны режимных территорий и иные территории, отнесенные законами Республики Казахстан к зонам особого регулирования и градостроительной регламентации.

      3. К населенным пунктам особого регулирования и градостроительной регламентации относятся:

      1) столица Республики Казахстан и города республиканского значения;

      2) города с расчетной численностью населения свыше ста тысяч жителей;

      3) населенные пункты, их части или прилегающая к ним территория, имеющие историко-культурную ценность, либо охраняемые ландшафты, а также населенные пункты в государственных природных заповедниках и государственных национальных природных парках;

      4) населенные пункты с военными городками, пограничными отделениями (отделами) и иными закрытыми объектами;

      5) населенные пункты, расположенные в районах с особыми (экстремальными) природно-климатическими, геотехническими или гидрогеологическими условиями, а также в зонах экологических и техногенных бедствий либо подверженные воздействию иных неблагоприятных явлений и процессов.

      4. К объектам недвижимости особого регулирования и градостроительной регламентации относятся:

      1) памятники истории и культуры и их ансамбли;

      2) объекты государственного природно-заповедного фонда;

      3) сооружения, необходимые для выполнения специальных государственных или хозяйственных задач, включая объекты, заведомо представляющие опасность жизни и здоровью человека или окружающей среде;

      4) здания и сооружения, специально предназначенные для проживания, пребывания и работы лиц с инвалидностью.

      5. Объекты, требующие особого регулирования и градостроительной регламентации, определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      По каждому объекту, требующему особого регулирования и градостроительной регламентации, утверждается индивидуальный план поэтапной разработки и согласования проектно-сметной документации.

      6. Режим особого регулирования и градостроительной регламентации устанавливается настоящим Кодексом и иными законами Республики Казахстан.

Статья 38. Особое регулирование архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в зонах экологического бедствия и (или) чрезвычайных экологических ситуаций

      1. Территории, загрязненные вредными веществами, вредными микроорганизмами и другими биологическими веществами свыше предельно допустимых концентраций, химическими и (или) радиоактивными и другими вредными веществами свыше предельно допустимых уровней, в случаях, если проживание населения и осуществление хозяйственной деятельности на таких территориях создают угрозу жизни и здоровью человека, подлежат консервации и специальной обработке. В зависимости от степени загрязнения и способа оздоровления указанных территорий Правительством Республики Казахстан может быть введен особый режим их использования или установлено иное функциональное назначение.

      2. В целях обеспечения безопасности территорий населенных пунктов должны быть приняты меры по соблюдению требований гражданской защиты, предотвращению чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, а также борьбы с актами терроризма.

      3. Сроки введения особого регулирования архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в зонах экологического бедствия и (или) чрезвычайных экологических ситуаций устанавливаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства. В период действия режима особого регулирования в зонах экологического бедствия и (или) чрезвычайных экологических ситуаций архитектурная, градостроительная и строительная деятельность осуществляется в соответствии с мероприятиями, предусмотренными статьей 36 настоящего Кодекса.

Глава 5. ТЕХНИЧЕСКОЕ НОРМИРОВАНИЕ В АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 39. Система технического нормирования в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Система технического нормирования в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности представляет собой совокупность государственных нормативных документов.

      2. Субъектами технического нормирования в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются лица, определенные статьей 7 настоящего Кодекса, которые в соответствии с законами Республики Казахстан или международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан, наделены правами и обязанностями в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      3. Объектами технического нормирования в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности являются:

      1) системы расселения, населенные пункты и их составные части;

      2) строительные объекты, их отдельные части и помещения, объекты архитектуры, процессы проектирования, строительства, реконструкции, реновации, реставрации, технического перевооружения, расширения, ремонта и эксплуатации;

      3) градостроительная, архитектурно-строительная и иная проектно-сметная документация;

      4) инженерное оборудование строительных объектов;

      5) строительные материалы, изделия и конструкции.

Статья 40. Государственная система нормативных документов

      1. Государственное регулирование архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, осуществляемой на территории Республики Казахстан, обеспечивается настоящим Кодексом, а также государственной системой нормативных документов (государственными нормативными документами).

      2. Государственные нормативные документы разрабатываются на общей научно-технической и методической основе для обеспечения:

      1) безопасности строительных объектов для жизни и здоровья людей и животных, а также окружающей среды в процессе жизненного цикла строительного объекта;

      2) надежности и качества строительных материалов, изделий, конструкций и оснований, систем инженерного обеспечения строительных объектов;

      3) защиты строительных объектов и людей от неблагоприятных воздействий с учетом риска возникновения чрезвычайных ситуаций природного или техногенного характера;

      4) комфортных условий пребывания людей на строительных объектах;

      5) энергетической эффективности строительных объектов;

      6) взаимопонимания субъектов технического нормирования в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности и устранения технических барьеров.

      3. Порядок разработки, согласования, утверждения, регистрации и введения в действие (приостановления, отмены) государственных нормативных документов устанавливается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      4. Организация работ по совершенствованию государственных нормативных документов обеспечивается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства на основании перспективной номенклатуры и утвержденного тематического плана работ.

      5. Совершенствование государственной системы нормативных документов осуществляется национальным институтом технического нормирования в строительстве с привлечением профильных технических комитетов в области технического нормирования и иных субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Статья 41. Виды государственных нормативных документов

      1. Государственные нормативные документы охватывают следующие аспекты:

      1) организационно-методическое обеспечение строительства;

      2) основные положения надежности строительных объектов, внутренний климат и защиту от неблагоприятных факторов;

      3) градостроительство, строительные объекты;

      4) инженерное обеспечение строительных объектов и их комплексов или частей, а также их наружные сети;

      5) строительные конструкции и основания;

      6) строительные материалы и изделия;

      7) мобильные строительные объекты, строительную оснастку и инвентарь;

      8) ценообразование в строительстве и сметы;

      9) государственный градостроительный кадастр;

      10) архитектурно-строительный контроль и надзор, оценку соответствия.

      2. Государственные нормативные документы включают:

      1) нормативные правовые акты Республики Казахстан, устанавливающие обязательные требования к организации деятельности и регулирующие взаимоотношения субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности:

      требования, правила, порядок и другие нормативные правовые акты;

      технические регламенты;

      руководящие документы в строительстве;

      нормативные документы по ведению государственного градостроительного кадастра;

      градостроительные регламенты;

      2) нормативные технические документы, устанавливающие обязательные требования безопасности к отдельным видам строительных объектов и (или) процессам их жизненного цикла в соответствии с требованиями технических регламентов:

      строительные нормы, в том числе строительные нормы и правила (на период параллельного действия со сроком действия, определяемым уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства);

      технические кодифицированные нормы, устанавливающие требования к объектам технического нормирования в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      нормативные документы по ценообразованию в строительстве;

      типовые технологические карты;

      3) нормативные технические документы добровольного выбора применения:

      своды правил;

      нормы технологического проектирования;

      нормативно-технические пособия;

      документы по стандартизации в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, промышленности;

      пособия и методические рекомендации.

      При этом нормативные технические документы добровольного выбора применения должны учитывать требования технических регламентов и строительных норм или по отдельным самостоятельным вопросам, не регламентированным обязательными нормами.

      При выборе нормативных технических документов добровольного выбора применения его требования являются обязательными, в том числе при обеспечении доступа для маломобильных групп населения.

      3. Государственные нормативные документы также включают введенные в действие на территории Республики Казахстан межгосударственные нормативные документы:

      1) межгосударственные нормативы (межгосударственные нормативные документы);

      2) межгосударственные своды правил по проектированию и строительству;

      3) межгосударственные стандарты.

      4. Международные, региональные стандарты и стандарты иностранных государств применяются при проектировании и строительстве строительных объектов в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере стандартизации.

      5. Государственные нормативные документы разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, за исключением случаев, указанных в пункте 6 настоящей статьи.

      Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства организует разработку государственных нормативных документов.

      6. Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства осуществляет рассмотрение проектов документов по стандартизации в пределах компетенции, а также подготовку предложений по разработке, внесению изменений, пересмотру и отмене национальных, межгосударственных стандартов, национальных классификаторов технико-экономической информации и рекомендаций по стандартизации для внесения в уполномоченный орган в сфере стандартизации.

Статья 42. Национальный институт технического нормирования в строительстве

      1. Для координации работ по совершенствованию государственных нормативных документов уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства на конкурсной основе определяет организацию в качестве национального института технического нормирования в строительстве.

      2. Правила проведения конкурса по определению организации в качестве национального института технического нормирования в строительстве и квалификационные требования к участникам конкурса разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Национальный институт технического нормирования в строительстве:

      1) проводит научные исследования в целях совершенствования государственных нормативных документов;

      2) формирует и представляет в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства перспективную номенклатуру государственных нормативных документов, подлежащих совершенствованию, вносит предложения по разработке и переработке технических регламентов и документов по стандартизации архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в планы соответствующих уполномоченных государственных органов;

      3) выполняет работы по совершенствованию государственных нормативных документов;

      4) осуществляет техническое сопровождение деятельности по техническому нормированию в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      5) формирует фонд нормативных технических документов, взаимодействует в этих целях с государственными органами и иными субъектами технического нормирования в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, представляет один экземпляр утвержденного нормативного технического документа, а также сведения о принятии, внесении изменений, об отмене нормативного технического документа в Национальный орган по стандартизации для размещения в Едином государственном фонде нормативных технических документов в соответствии с Законом Республики Казахстан "О стандартизации".

Статья 43. Деятельность профильных технических комитетов в области технического нормирования

      1. Профильные технические комитеты в области технического нормирования формируются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства с целью вовлечения компетентных специалистов и практиков в процесс совершенствования государственных нормативных документов.

      Профильные технические комитеты в области технического нормирования создаются и функционируют при национальном институте технического нормирования в строительстве.

      Положение и порядок работы профильных технических комитетов в области технического нормирования определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Профильные технические комитеты в области технического нормирования в соответствии с закрепленными за ними объектами технического нормирования:

      1) осуществляют подготовку предложений по разработке, переработке, внесению изменений и отмене нормативных технических документов;

      2) участвуют в разработке и переработке нормативных технических документов по соответствующим направлениям деятельности;

      3) участвуют в работе технических комитетов (подкомитетов, рабочих групп) в области технического нормирования международных и региональных организаций;

      4) выполняют иные функции, установленные законодательством Республики Казахстан.

      3. Действие настоящей статьи не распространяется на технические комитеты по стандартизации, регулируемые Законом Республики Казахстан "О стандартизации".

Статья 44. Ценообразование в строительстве

      1. Ценообразование в строительстве – процесс формирования сметной стоимости строительства на стадиях разработки предпроектной документации и проекта строительства, а также формирования договорной цены строительства на стадиях проведения конкурса подрядной работы и услуги, включая процесс строительства строительного объекта.

      2. Сметная стоимость строительства определяется с применением сметных нормативных документов для формирования объема средств на реализацию государственных инвестиций.

      3. В случаях, не предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи, сметная стоимость строительства определяется с применением сметных нормативных документов, если это предусмотрено законодательством Республики Казахстан или договором.

      4. Сметная стоимость строительства применяется для формирования максимальной цены договора на выполнение работ по строительству новых и (или) изменению (расширению, модернизации, техническому перевооружению, реконструкции, реставрации, капитальному ремонту) существующих зданий, сооружений и их комплексов, коммуникаций, а также на осуществление работ по консервации и постутилизации строительного объекта.

      5. Сметные нормативные документы, использованные при определении сметной стоимости строительства, не подлежат применению при исполнении договоров строительного подряда.

      6. Мониторинг цен (тарифов, стоимости) в строительстве проводится с целью обеспечения информацией о ценах (тарифах, стоимости) в строительстве, а также для реализации положений нормативных документов по ценообразованию в строительстве.

      7. Договорная цена строительства определяется в соответствии с гражданским законодательством Республики Казахстан, законодательством Республики Казахстан о государственных закупках, закупках отдельных субъектов квазигосударственного сектора, государственном имуществе, а также в соответствии с международными договорами Республики Казахстан в рамках реализации инвестиционных проектов, финансируемых международными организациями, членом которых является Республика Казахстан.

      8. Сметная стоимость строительства и договорная цена строительства в отношении строительных объектов, расположенных за пределами территории Республики Казахстан и финансируемых с привлечением государственных инвестиций, определяются в порядке, определенном Правительством Республики Казахстан.

      9. Нормативные документы по ценообразованию в строительстве должны обеспечивать:

      1) планирование затрат на строительство за счет государственных инвестиций;

      2) достоверность сметной стоимости строительства в составе предпроектной документации и проектов строительства за счет государственных инвестиций.

      10. Меры по реализации положений нормативных документов по ценообразованию в строительстве включают в себя:

      1) анализ и обновление действующих сметных норм;

      2) разработку сметных норм на работы в строительстве с учетом развития эффективных технологий строительного производства;

      3) обновление сметных нормативных документов на основе мониторинга, обработки текущих цен на строительные материалы, изделия, конструкции, оборудование.

Статья 45. Архитектурные, градостроительные и строительные каталоги

      1. Архитектурные, градостроительные и строительные каталоги представляют собой цифровые ресурсы, содержащие актуальные сведения о:

      1) нормативных правовых актах и нормативных технических документах;

      2) типовых проектах зданий и сооружений и типовых проектных решениях предприятий;

      3) строительных конструкциях, материалах, изделиях и оборудовании межотраслевого применения;

      4) технологиях производства работ;

      5) нормативных документах по ценообразованию в строительстве.

      2. Разработку, ведение и обновление цифровых ресурсов архитектурных, градостроительных и строительных каталогов осуществляет национальный институт технического нормирования в строительстве.

      3. Порядок формирования и ведения архитектурных, градостроительных и строительных каталогов устанавливается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Глава 6. АРХИТЕКТУРНО-СТРОИТЕЛЬНЫЙ КОНТРОЛЬ И НАДЗОР

Статья 46. Государственный архитектурно-строительный контроль и надзор

      1. Государственные органы, осуществляющие государственный архитектурно-строительный контроль и надзор:

      1) уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор за деятельностью местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      2) местный исполнительный орган области, города республиканского значения, столицы, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор за соблюдением субъектами (объектами) контроля и надзора требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      2. Государственный архитектурно-строительный контроль (далее для настоящей статьи – контроль) осуществляется в форме проверки и профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора в соответствии c Предпринимательским кодексом Республики Казахстан.

      Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора осуществляется в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан и настоящим Кодексом.

      3. Государственный архитектурно-строительный надзор в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности (далее для настоящей статьи – надзор) является деятельностью местных исполнительных органов области, города республиканского значения, столицы, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, по проверке за соблюдением субъектами (объектами) контроля и надзора требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности с правом применения мер оперативного реагирования, предусмотренных статьей 50 настоящего Кодекса, без возбуждения административного производства.

      Субъектами (объектами) контроля и надзора являются:

      1) местные исполнительные органы по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      2) физические и юридические лица, на которых распространяются требования законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      4. На государственный архитектурно-строительный контроль и надзор возлагаются:

      1) мониторинг строящихся (реконструируемых, расширяемых, модернизируемых, капитально ремонтируемых) и введенных в эксплуатацию строительных объектов;

      2) принятие установленных законодательством Республики Казахстан мер в отношении субъектов контроля и надзора, допустивших нарушения законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности либо не устранивших выявленные нарушения по результатам государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      3) осуществление контроля и надзора за деятельностью субъекта (объекта) контроля и надзора;

      4) информирование местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства и строительства, государственных экспертных организаций и (или) экспертных организаций не позднее трех рабочих дней по выявленным самовольно либо незаконно возводимым (возведенным) строительным объектам;

      5) информирование государственного органа, осуществляющего государственное регулирование и контроль деятельности в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество и государственного технического обследования недвижимого имущества, о необходимости наложения в правовом кадастре обременения прав на недвижимое имущество в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан о государственной регистрации прав на недвижимое имущество, по результатам выявленных нарушений государственного архитектурно-строительного контроля и надзора.

      Государственный орган, осуществляющий государственное регулирование и контроль деятельности в сфере государственной регистрации прав на недвижимое имущество и государственного технического обследования недвижимого имущества, обязан в течение одного рабочего дня с момента получения информации от государственного архитектурно-строительного контроля и надзора наложить в правовом кадастре обременение прав на недвижимое имущество.

      Основанием для снятия обременения прав на недвижимое имущество является подтверждение государственного органа, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, об устранении выявленных нарушений.

      5. Государственному архитектурно-строительному контролю и надзору со стороны местного исполнительного органа области, города республиканского значения, столицы, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, не подлежат объекты, указанные в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса, за исключением проведения внеплановых проверок.

Статья 47. Должностные лица, осуществляющие государственный архитектурно-строительный контроль и надзор

      1. К должностным лицам, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, относятся:

      1) государственные строительные инспекторы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      2) государственные строительные инспекторы областей, городов республиканского значения, столицы, осуществляющие государственный архитектурно-строительный контроль и надзор.

      2. Государственные строительные инспекторы государственного органа, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, должны быть аттестованы в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      Государственные строительные инспекторы имеют нагрудные знаки по форме, утвержденной уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      Нагрудный знак выдается государственному строительному инспектору после прохождения процедуры аттестации.

      Никто не вправе вмешиваться в работу государственного строительного инспектора при осуществлении им государственного архитектурно-строительного контроля и надзора.

      Вмешательство в деятельность либо воспрепятствование деятельности должностных лиц, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      3. Квалификационные требования к главным государственным строительным инспекторам областей, городов республиканского значения, столицы подлежат согласованию с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      4. Государственные строительные инспекторы обязаны:

      осуществлять государственный архитектурно-строительный контроль и надзор в соответствии с порядком, установленным Предпринимательским кодексом Республики Казахстан и настоящим Кодексом;

      выявлять и анализировать причины нарушений государственных нормативных документов и требований (условий, ограничений), допущенных субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на территории Республики Казахстан;

      разрабатывать мероприятия по совершенствованию архитектурно-строительного контроля и надзора;

      участвовать на стадии приемки строительных объектов в эксплуатацию.

Статья 48. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора

      1. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора осуществляется местными исполнительными органами области, города республиканского значения, столицы, осуществляющими государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, на основе изучения и анализа представленной субъектом контроля и надзора отчетности, проводимого мониторинга строящихся (намечаемых к строительству) строительных объектов, сведений уполномоченных государственных органов, а также полученных из государственных цифровых систем и цифровых ресурсов сведений о деятельности субъекта (объекта) контроля и надзора.

      2. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора проводится в отношении субъектов (объектов) контроля и надзора.

      3. Целями профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора являются своевременное пресечение и предупреждение нарушений в сфере архитектуры, градостроительства и строительства.

      4. В случае выявления нарушений по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора оформляется заключение об устранении выявленных нарушений без возбуждения дела об административном правонарушении.

      При этом срок исполнения требований заключения об устранении выявленных нарушений составляет не менее десяти рабочих дней со дня, следующего за днем его вручения (получения).

      Форма заключения об устранении выявленных нарушений утверждается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. Заключение об устранении выявленных нарушений направляется субъекту контроля и надзора в срок не позднее семи рабочих дней со дня выявления нарушений одним из следующих способов:

      1) нарочно представителю и (или) должностному лицу субъекта (объекта) контроля с отметкой о вручении;

      2) по почте с заказным письмом с уведомлением о вручении;

      3) электронным способом в личный кабинет пользователя на веб-портале "цифрового правительства";

      4) по адресу электронной почты субъекта контроля и надзора, если такой адрес ранее был представлен данным субъектом в местный исполнительный орган области, города республиканского значения, столицы, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, либо с использованием иных средств связи, обеспечивающих фиксацию.

      6. Исполнением заключения об устранении выявленных нарушений признается надлежащее устранение выявленных нарушений, указанных в заключении об устранении выявленных нарушений, в течение десяти рабочих дней со дня, следующего за днем его вручения (получения).

      7. Сроки исполнения нарушений, указанных в заключении об устранении выявленных нарушений, могут быть продлены по заявлению субъекта контроля и надзора на срок до одного месяца, но не более одного раза. При этом заявление должно быть подано не позднее трех рабочих дней со дня вручения (получения) заключения об устранении выявленных нарушений одним из способов, установленных пунктом 5 настоящей статьи.

      При этом исполнение нарушений, указанных в заключении об устранении выявленных нарушений, должно быть исполнимым в зависимости от вида и характера выявленных нарушений и быть обоснованным в соответствии с законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Местный исполнительный орган области, города республиканского значения, столицы, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, в течение трех рабочих дней со дня получения заявления о продлении сроков устранения выявленных нарушений, указанных в заключении об устранении выявленных нарушений, принимает решение о продлении сроков или об отказе в продлении с мотивированным обоснованием.

      8. По истечении срока устранения нарушений, указанных в заключении об устранении выявленных нарушений, проверяемый субъект контроля и надзора в течение установленного срока в заключении об устранении выявленных нарушений обязан предоставить в местный исполнительный орган области, города республиканского значения, столицы, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, информацию об устранении выявленных нарушений.

      К предоставленной информации об устранении выявленных нарушений проверяемый субъект контроля и надзора прилагает (при необходимости) материалы, доказывающие факт устранения нарушения.

      9. Наличие нарушений или неустранение в установленный срок нарушений, указанных в заключении об устранении выявленных нарушений, является основанием для отбора субъектов (объектов) контроля и надзора для проведения профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора.

      Результаты профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора формируются и подлежат учету в цифровой системе для организации проведения строительства по принципу "одного окна".

      10. В случае выявления нарушений по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора могут применяться меры оперативного реагирования в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан и настоящим Кодексом.

      11. Профилактический контроль без посещения субъекта (объекта) контроля осуществляется не реже одного раза в квартал.

      12. В случае нарушения прав и законных интересов проверяемого субъекта (объекта) контроля и надзора по результатам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора проверяемый субъект контроля и надзора вправе обжаловать решения, действия (бездействие) государственных строительных инспекторов областей, городов республиканского значения, столицы, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

Статья 49. Государственный архитектурно-строительный контроль за деятельностью местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора

      1. Целью государственного архитектурно-строительного контроля за деятельностью местных исполнительных органов по делам архитектуры, градостроительства, строительства и государственного архитектурно-строительного контроля и надзора (далее – проверяемые государственные органы) является обеспечение разработки и корректировки градостроительных проектов развития и застройки населенных пунктов в соответствии с законодательством Республики Казахстан, качественного строительства, выдачи исходных материалов для разработки проектов строительства, равно как и изменения существующих строительных объектов, согласования эскиза (эскизного проекта), разрешений, аккредитации, а также исполнения иных обязательных требований в соответствии с законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, обеспечивающих благоприятные, безопасные и другие необходимые условия среды обитания и жизнедеятельности человека.

      2. Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства осуществляет контроль за деятельностью проверяемых государственных органов путем плановой, внеплановой проверки с посещением проверяемых государственных органов (строительного объекта, строящегося за счет государственных инвестиций) (далее для настоящей статьи – проверка) и дистанционного контроля для установления соответствующего выполнения проверяемыми государственными органами функций, возложенных на них законодательством Республики Казахстан.

      3. Основаниями для внеплановой проверки являются:

      1) обращения физических и юридических лиц по нарушениям требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности при наличии подтверждающих доказательств;

      2) требование прокурора по конкретным фактам причинения либо об угрозе причинения вреда жизни, здоровью человека, окружающей среде, правам и законным интересам физических и юридических лиц, государства;

      3) обращения государственных органов по конкретным фактам нарушений требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      4) поручение органа уголовного преследования по основаниям, предусмотренным Уголовно-процессуальным кодексом Республики Казахстан;

      5) сведения о выявленных грубых нарушениях требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в рамках дистанционного контроля.

      При этом грубыми нарушениями являются нарушения подпунктов 13), 15), 21) и 23) пункта 1, подпунктов 9), 10), 12), 19), 21) и 37) пункта 2 статьи 28, подпунктов 3), 5), 8), 9) и 10) пункта 1, подпунктов 8), 9), 11) и 17) пункта 2 и подпунктов 8), 9), 11) и 20) пункта 3 статьи 29 настоящего Кодекса;

      6) поручения Руководителя Администрации Президента Республики Казахстан или его заместителей, Премьер-Министра Республики Казахстан или его заместителей, обращения депутатов Парламента Республики Казахстан по нарушениям требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Внеплановая проверка не проводится в случаях анонимных обращений.

      Внеплановой проверке подлежат факты и обстоятельства, выявленные в отношении конкретных проверяемых государственных органов и послужившие основанием для назначения внеплановой проверки.

      4. Плановая проверка проводится один раз в год в соответствии с годовым планом, утвержденным первым руководителем уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства, не позднее 10 декабря года, предшествующего году проведения проверки.

      Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства размещает годовой план на своем интернет-ресурсе в срок до 25 декабря года, предшествующего году проведения проверки, а также в цифровой системе для организации проведения строительства по принципу "одного окна".

      Внесение изменений и дополнений в годовой план проведения плановых проверок осуществляется в случаях ликвидации, реорганизации проверяемого государственного органа, изменения его наименования, перераспределения полномочий между государственными органами, а также возникновения чрезвычайной ситуации природного, техногенного и социального характера, введения режима чрезвычайного положения, возникновения или угрозы возникновения распространения эпидемии, очагов карантинных объектов и особо опасных вредных организмов, инфекционных, паразитарных заболеваний, отравлений, радиационных аварий и связанных с ними ограничений, а также по решению первого руководителя уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      При наличии автоматизированной цифровой системы оценки и управления рисками список формируется в автоматическом режиме в цифровой системе для организации проведения строительства по принципу "одного окна".

      5. Для включения проверяемых государственных органов в годовые планы проведения плановых проверок используются следующие источники информации:

      1) нарушения по результатам дистанционного контроля;

      2) результаты предыдущих проверок проверяемых государственных органов.

      6. Проверка проводится на основании акта уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства о назначении проверки (далее – акт о назначении проверки).

      В акте о назначении проверки указываются:

      1) номер и дата акта;

      2) наименование государственного органа;

      3) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), уполномоченного (уполномоченных) на проведение проверки;

      4) сведения о специалистах, консультантах и экспертах, привлекаемых для проведения проверки;

      5) наименование и место нахождения проверяемого государственного органа;

      6) наименование и место нахождения строительного объекта, строящегося за счет бюджетных средств (в случае посещения);

      7) основание и предмет назначенной проверки;

      8) вид проверки;

      9) срок проведения проверки;

      10) проверяемый период;

      11) права и обязанности проверяемого государственного органа, предусмотренные настоящей статьей;

      12) подпись лица, уполномоченного подписывать акты.

      7. Государственные строительные инспекторы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства, прибывшие для проверки, обязаны предъявить проверяемому государственному органу:

      1) акт о назначении проверки;

      2) служебное удостоверение либо идентификационную карту.

      Началом проведения проверки считается дата вручения проверяемому государственному органу акта о назначении проверки.

      Состав должностных лиц, проводящих проверку, может изменяться по решению уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      8. Срок проверки устанавливается с учетом объема предстоящих работ, а также поставленных задач и не должен превышать:

      1) для внеплановых проверок – двадцать рабочих дней;

      2) для плановой проверки – тридцать рабочих дней.

      9. При необходимости проведения испытаний, экспертиз, а также в связи со значительным объемом проверок срок проведения проверки может быть продлен только один раз лицом, уполномоченным подписывать акты о назначении проверки, на сроки, предусмотренные пунктом 8 настоящей статьи.

      В случае продления сроков проверки уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства не позднее окончания сроков проверки оформляет дополнительный акт о продлении срока проверки, в котором указываются номер и дата регистрации предыдущего акта о назначении проверки и причины продления, с уведомлением проверяемого государственного органа о продлении сроков проверки посредством электронного документооборота.

      В случаях получения сведений и документов уполномоченных органов, в том числе иностранных государств, проведения испытаний, экспертиз, введения карантина, чрезвычайного положения (ситуации) срок проведения проверки может быть приостановлен по решению первого руководителя уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства или его заместителя.

      Уведомление проверяемого государственного органа о приостановлении либо возобновлении проверки производится за один день до приостановления либо возобновления проверки посредством электронного документооборота.

      При приостановлении или возобновлении проверки выносится акт о приостановлении либо возобновлении проверки.

      Исчисление срока проведения приостановленной проверки продолжается со дня ее возобновления.

      10. По результатам проверки государственный строительный инспектор уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства составляет акт о результатах проверки по форме, утвержденной уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      В акте о результатах проверки указываются:

      1) дата, время и место составления акта;

      2) наименование государственного органа;

      3) дата и номер акта о назначении проверки, на основании которого проведена проверка (дополнительного акта о продлении, приостановлении, возобновлении сроков при их наличии);

      4) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;

      5) наименование и место нахождения проверяемого государственного органа;

      6) наименование и место нахождения строительного объекта, строящегося за счет государственных инвестиций (в случае посещения);

      7) дата, место и период проведения проверки;

      8) сведения о результатах проверки, в том числе о выявленных нарушениях, об их характере;

      9) указания об устранении выявленных нарушений с указанием сроков их устранения;

      10) подпись должностного лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку.

      Представление акта о результатах проверки в проверяемый государственный орган является завершением срока проверки, но не позднее срока окончания проверки, указанного в акте о назначении проверки (дополнительном акте о продлении, приостановлении, возобновлении сроков при их наличии).

      11. Срок исполнения акта о результатах проверки составляет не менее десяти календарных дней со дня вручения (получения) акта о результатах проверки.

      В случае необходимости дополнительных временных затрат проверяемый государственный орган в течение трех рабочих дней со дня вручения (получения) акта о результатах проверки вправе обратиться в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства с заявлением о продлении срока устранения выявленных нарушений, который не должен превышать шесть месяцев.

      В заявлении о продлении срока устранения выявленных нарушений проверяемый государственный орган обязан изложить меры, которые будут приняты по устранению выявленных нарушений, и объективные причины продления срока их устранения.

      Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства в течение трех рабочих дней со дня получения заявления о продлении срока устранения выявленных нарушений с учетом изложенных в заявлении доводов принимает решение о продлении срока устранения выявленных нарушений или об отказе в продлении с мотивированным обоснованием.

      12. Акт о результатах проверки составляется в электронной форме и направляется в проверяемый государственный орган посредством электронного документооборота.

      Уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства уведомляет государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, о результатах проведенного государственного контроля в порядке, определенном Генеральной прокуратурой Республики Казахстан.

      В случае отсутствия нарушений требований, установленных законодательством Республики Казахстан, при проведении проверки в акте о результатах проверки производится соответствующая запись.

      13. По истечении срока устранения выявленных нарушений, указанных в акте о результатах проверки, проверяемый государственный орган в течение срока, установленного в акте о результатах проверки, обязан предоставить в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства информацию с приложением материалов, подтверждающих факт устранения выявленных нарушений.

      В случае непредоставления информации об устранении выявленных нарушений, равно как непредоставления в установленный срок информации об устранении выявленных нарушений согласно части первой настоящего пункта государственные строительные инспекторы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства в пределах полномочий принимают меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности, установленной законами Республики Казахстан.

      14. Государственные строительные инспекторы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства при проведении контроля имеют право:

      1) беспрепятственного доступа на территорию и в помещения проверяемого государственного органа, а также на строительный объект, строящийся за счет государственных инвестиций (в случае посещения), при предъявлении документов, указанных в пункте 7 настоящей статьи;

      2) получать копии документов (сведений) на бумажных и электронных носителях для приобщения к акту о результатах проверки, а также доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом проверки;

      3) осуществлять аудио-, фото- и видеосъемку;

      4) использовать записи технических средств контроля, приборов наблюдения и фиксации, фото- и видеоаппаратуры, относящиеся к предмету проверки;

      5) привлекать специалистов, консультантов и экспертов;

      6) проводить испытания и (или) экспертизы.

      15. Проверяемый государственный орган при осуществлении проверки вправе:

      1) не допускать к проверке государственных строительных инспекторов уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства, прибывших для проведения проверки, в случаях:

      превышения либо истечения указанных в акте о назначении проверки (дополнительном акте о продлении, приостановлении, возобновлении срока при его наличии) сроков, не соответствующих срокам, установленным настоящей статьей;

      назначения уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства проверки проверяемого государственного органа, в отношении которого ранее проводилась проверка по одному и тому же вопросу за один и тот же период;

      поручения проведения проверки лицам, не имеющим на то соответствующих полномочий;

      2) не представлять документы и сведения, если они не относятся к предмету проводимой проверки, а также к периоду, указанному в акте о назначении проверки;

      3) обжаловать акт о результатах проверки, а также действия (бездействие) государственных строительных инспекторов уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      16. Проверяемый государственный орган обязан:

      1) обеспечить беспрепятственный доступ государственных строительных инспекторов уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства на территорию и в помещения проверяемого государственного органа, а также на строительный объект, строящийся за счет государственных инвестиций (в случае посещения);

      2) с соблюдением требований охраняемой законом тайны представлять государственным строительным инспекторам уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства копии документов (сведений) на бумажных и электронных носителях для приобщения к акту о результатах проверки, а также предоставлять доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом проверки;

      3) не допускать внесения изменений и дополнений в проверяемые документы в период проведения проверки, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан;

      4) обеспечить безопасность лиц, прибывших для проведения проверки.

      17. Дистанционный контроль проводится без посещения путем:

      1) мониторинга, анализа и сопоставления данных, полученных из государственных цифровых систем, средств массовой информации, представленной проверяемым государственным органом отчетности и других документов, установленных законами Республики Казахстан;

      2) запроса о предоставлении необходимой информации, касающейся предмета дистанционного контроля.

      В случае выявления нарушения по результатам проведения дистанционного контроля составляется акт о результатах дистанционного контроля, который направляется в проверяемый государственный орган в срок не позднее десяти рабочих дней со дня выявления нарушения по форме, утвержденной уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства посредством электронного документооборота без возбуждения дела об административном правонарушении.

      18. В акте о результатах дистанционного контроля указываются:

      1) номер, дата и место составления акта;

      2) наименование государственного органа;

      3) наименование проверяемого государственного органа, его место нахождения;

      4) основание и предмет проведения дистанционного контроля;

      5) период и сроки проведения дистанционного контроля;

      6) сведения о результатах, в том числе о выявленных нарушениях, об их характере;

      7) указания об устранении выявленных нарушений с указанием сроков их устранения;

      8) подпись должностного лица, проводившего дистанционный контроль.

      Срок исполнения нарушений, указанных в акте дистанционного контроля, составляет не менее десяти рабочих дней со дня вручения акта о результатах дистанционного контроля посредством электронного документооборота.

      По истечении срока устранения выявленных нарушений, указанных в акте о результатах дистанционного контроля, проверяемый государственный орган обязан предоставить в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства информацию с приложением материалов, подтверждающих факт устранения выявленных нарушений.

      В случае непредоставления информации об устранении выявленных нарушений, равно как непредоставления в установленный срок информации об устранении выявленных нарушений согласно части первой настоящего пункта государственные строительные инспекторы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства в пределах полномочий принимают меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности, установленной законами Республики Казахстан.

      19. Требования об устранении нарушений, выявленных по результатам проверки и (или) дистанционного контроля, обязательны для исполнения.

      В случае неисполнения требований об устранении нарушений, выявленных по результатам проверки и (или) дистанционного контроля, уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства вправе обратиться в суд с иском о понуждении проверяемого государственного органа исполнить требования об устранении нарушений, выявленных по результатам проверки и (или) дистанционного контроля.

      20. В случае выявления грубых нарушений, указанных в части второй подпункта 5) пункта 3 настоящей статьи, в ходе проведения дистанционного контроля дистанционный контроль прекращается и назначается внеплановая проверка в соответствии с подпунктом 5) пункта 3 настоящей статьи.

      21. Если в результате проведения проверки будет выявлен факт нарушения проверяемым государственным органом требований, возложенных на них законодательством Республики Казахстан, при наличии достаточных данных, указывающих на признаки состава административного правонарушения, государственные строительные инспекторы уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства в пределах полномочий принимают меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности, установленной Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

      При установлении фактов систематического невыполнения или ненадлежащего выполнения проверяемым государственным органом требований, возложенных на них законодательством Республики Казахстан, уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства вносит акиму столицы, города республиканского значения, области, района и города областного значения представление о принятии мер по устранению причин и условий, способствующих нарушению законности, требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Представление о принятии мер по устранению причин и условий, способствующих нарушению законности, требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, является обязательным для исполнения.

      22. В случае нарушения прав и законных интересов проверяемого государственного органа при осуществлении проверки и (или) дистанционного контроля проверяемый государственный орган вправе обжаловать решения, действия (бездействие) государственных строительных инспекторов уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      Подача жалобы не приостанавливает исполнение акта о результатах проверки и (или) дистанционного контроля.

Статья 50. Меры оперативного реагирования и порядок их применения

      1. В ходе осуществления и (или) по результатам государственного контроля местным исполнительным органом области, города республиканского значения и столицы государственного архитектурно-строительного контроля и надзора применяются меры оперативного реагирования в случаях выявления деятельности, работы, услуги субъекта (объекта) контроля и надзора, которые представляют непосредственную угрозу правам и законным интересам физических и (или) юридических лиц, жизни и здоровью людей, окружающей среде, национальной безопасности Республики Казахстан.

      2. Мерами оперативного реагирования являются способы воздействия на субъектов (объектов) контроля и надзора, применяемые в ходе и (или) по результатам проведения проверки, профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора или профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора, виды которых предусмотрены настоящей статьей.

      Меры оперативного реагирования применяются в случае нарушения субъектами контроля и надзора требований, предусмотренных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      3. Меры оперативного реагирования включают следующие виды:

      1) приостановление строительства;

      2) приостановление деятельности или отдельных ее видов;

      3) запрещение строительства или отдельных его видов, осуществляемых с нарушением законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности и (или) государственных нормативных документов;

      4) приостановление действия разрешения и (или) приложения к разрешению;

      5) лишение (отзыв) разрешения и (или) приложения к разрешению.

      4. Основанием для применения меры оперативного реагирования являются нарушения установленных законодательством Республики Казахстан требований, являющихся предметом государственного контроля в соответствии со статьей 143 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.

      5. Местный исполнительный орган области, города республиканского значения и столицы, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, также применяет меры оперативного реагирования при установлении посредством цифровой системы для организации проведения строительства по принципу "одного окна" допущенных нарушений государственных нормативных документов и (или) отклонений от утвержденных проектов строительства (проектных решений) в соответствии с пунктами 3 и 4 настоящей статьи.

      6. Местный исполнительный орган области, города республиканского значения и столицы, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, в ходе осуществления и (или) по результатам проверки, профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора или профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора при обнаружении факта нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования, оформляет постановление о применении мер оперативного реагирования по форме, утвержденной уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      Постановление о применении мер оперативного реагирования оформляется и вручается субъекту контроля и надзора в соответствии со статьей 153 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.

      В случае осуществления проверки посредством автоматизированного реестра постановление о применении мер оперативного реагирования оформляется в автоматическом режиме в данном автоматизированном реестре.

      7. В случае отказа в принятии постановления о применении мер оперативного реагирования при его вручении нарочно в него вносится соответствующая запись и осуществляется видеозапись, фиксирующая факт отказа в принятии постановления о применении мер оперативного реагирования. Постановление о применении мер оперативного реагирования направляется по юридическому адресу, месту нахождения или фактическому адресу субъекта контроля и надзора заказным письмом с уведомлением о его вручении.

      8. Отказ от получения постановления о применении мер оперативного реагирования не является основанием для его неисполнения.

      9. Выявленные в ходе осуществления и (или) по результатам проверки, профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора или профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора нарушения требований, являющиеся основанием для применения мер оперативного реагирования, отражаются в акте о результатах проверки и (или) профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора, предписании об устранении выявленных нарушений или в заключении по итогам профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора.

      При осуществлении проверки посредством автоматизированного реестра акт о результатах проверки не оформляется.

      10. Субъект контроля и надзора обязан устранить выявленные нарушения требований, являющиеся основанием для применения мер оперативного реагирования, в сроки, указанные в предписании об устранении выявленных нарушений или заключении об устранении выявленных нарушений.

      11. По истечении сроков устранения нарушений требований, выявленных в ходе осуществления и (или) по результатам проверки, профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора или профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора, проводится внеплановая проверка по контролю устранения выявленных нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования.

      Действие постановления о применении мер оперативного реагирования прекращается в случае подтверждения местным исполнительным органом области, города республиканского значения и столицы, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, устранения выявленных нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования, на основании акта о результатах внеплановой проверки согласно подпункту 2-1) части первой пункта 5 статьи 144 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.

      12. В случае неустранения выявленных нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования, по результатам внеплановой проверки принимаются меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      13. До истечения сроков, предусмотренных предписанием об устранении выявленных нарушений или заключением об устранении выявленных нарушений, субъект контроля и надзора обязан предоставить информацию об устранении выявленных нарушений требований с приложением материалов, доказывающих факт устранения нарушений.

      В случае предоставления информации, предусмотренной частью первой настоящего пункта, проводится внеплановая проверка в соответствии с частью второй пункта 11 настоящей статьи.

      14. Субъект контроля и надзора в случае несогласия с результатами проверки и (или) профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора или профилактического контроля без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора, повлекшими применение мер оперативного реагирования, может подать жалобу о признании постановления о применении мер оперативного реагирования недействительным и его отмене.

      Жалоба подается в вышестоящий государственный орган в порядке, предусмотренном главой 29 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, либо в суд в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      Подача жалобы не приостанавливает исполнение постановления о применении мер оперативного реагирования.

      15. Основаниями для признания недействительным постановления о применении мер оперативного реагирования и его отмены являются:

      1) отсутствие оснований для применения мер оперативного реагирования;

      2) применение меры оперативного реагирования по основанию, не соответствующему данной мере;

      3) применение местным исполнительным органом области, города республиканского значения и столицы государственного архитектурно-строительного контроля и надзора мер оперативного реагирования по вопросам, не входящим в их компетенцию;

      4) несоблюдение порядка согласования и принятия мер оперативного реагирования, установленных статьей 153 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан.

      16. Информация о применении мер оперативного реагирования направляется в государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, в порядке, определенном Генеральной прокуратурой Республики Казахстан.

Статья 51. Государственный архитектурно-строительный контроль посредством автоматизированной цифровой системы

      1. Государственный архитектурно-строительный контроль посредством автоматизированной цифровой системы осуществляется в автоматизированном реестре в форме проверки на соответствие квалификационным или разрешительным требованиям по выданным разрешениям, требованиям по направленным уведомлениям в соответствии с Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях". Проверка осуществляется на постоянной основе путем мониторинга сведений о субъекте (объекте) контроля и надзора, в том числе полученных посредством интеграции с цифровыми системами государственных органов и иных организаций.

      2. В случае выявления нарушения требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности по результатам проверки на соответствие квалификационным или разрешительным требованиям по выданным разрешениям, требованиям по направленным уведомлениям автоматизированный реестр формирует и направляет субъекту контроля и надзора уведомление об устранении выявленных нарушений с указанием:

      1) номера и даты составления уведомления;

      2) наименования государственного органа;

      3) наименования субъекта (объекта) контроля и надзора, его места нахождения;

      4) выявленных нарушений и требований об их устранении с указанием срока исполнения требований;

      5) подписи должностного лица.

      3. В случае неустранения нарушений, указанных в уведомлении об устранении выявленных нарушений, применяются меры оперативного реагирования в виде приостановления действия разрешения и (или) приложения к разрешению в соответствии со статьей 50 настоящего Кодекса.

      Лишение (отзыв) разрешения и (или) приложения к разрешению осуществляется за неисполнение меры оперативного реагирования в виде приостановления действия разрешения и (или) приложения к разрешению в соответствии со статьей 50 настоящего Кодекса.

      В случае нарушения требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности два и более раза в течение года к субъекту контроля и надзора применяется мера оперативного реагирования в виде лишения (отзыва) разрешения и (или) приложения к разрешению в соответствии со статьей 50 настоящего Кодекса.

      4. Уведомление об устранении выявленных нарушений и постановление о применении мер оперативного реагирования в автоматическом режиме формируются посредством автоматизированного реестра и направляются в личные кабинеты пользователя на веб-портале "цифрового правительства" и цифровой системы в сфере строительства, архитектуры и градостроительства.

Статья 52. Автоматизированный реестр

      1. В автоматизированный реестр вносятся сведения и данные о физических, юридических лицах, осуществляющих деятельность в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      2. Порядок ведения автоматизированного реестра определяется уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 53. Авторское сопровождение

      1. Авторское сопровождение осуществляется автором (авторами) проектов строительства на всех строительных объектах, за исключением указанных в пункте 1 статьи 133 настоящего Кодекса.

      2. Авторское сопровождение, проводимое в ходе строительства, осуществляется в соответствии с правилами оказания инжиниринговых услуг в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, и на основании договора.

      Авторское сопровождение в обязательном порядке осуществляется в течение всего периода строительства (реконструкции, реставрации, расширения, технического перевооружения, модернизации, капитального ремонта) строительного объекта либо его консервации за счет средств, предусматриваемых в проектно-сметной документации в соответствии с государственными нормативными документами.

      При завершении строительства лицо, осуществляющее авторское сопровождение, выдает заказчику заключение о соответствии выполненных работ утвержденному проекту строительства.

      3. Автор (авторы) проекта строительства вправе делегировать проведение (осуществление) авторского сопровождения за строительством:

      1) специалисту (работнику), имеющему сертификат на право осуществления инжиниринговых услуг;

      2) заказчику для самостоятельного выбора поставщика инжиниринговых услуг по осуществлению авторского сопровождения, имеющего соответствующий сертификат на право осуществления инжиниринговых услуг.

      4. Лица, осуществляющие авторское сопровождение, имеют право:

      1) свободного доступа на соответствующий строящийся строительный объект;

      2) на ознакомление с документацией, имеющей отношение к строящемуся строительному объекту;

      3) требовать от заказчика и подрядчика (генерального подрядчика) неукоснительного соблюдения проектных решений, предусмотренных утвержденным проектом строительства, а также требований законодательства Республики Казахстан и государственных нормативных документов;

      4) выдавать письменные указания об обязательном устранении заказчиком, подрядчиком (генеральным подрядчиком) допущенных ими в ходе строительства нарушений государственных нормативных документов и (или) отклонений от проектных решений, предусмотренных утвержденным проектом строительства.

      5. Лица, осуществляющие авторское сопровождение, обязаны:

      1) обеспечивать контроль за точным выполнением в ходе строительства проектных решений, предусмотренных утвержденным проектом строительства;

      2) осуществлять регулярное и надлежащее ведение журнала авторского сопровождения;

      3) осуществлять контроль за исполнением своих указаний, внесенных в журнал авторского сопровождения;

      4) участвовать в оформлении и подписании актов освидетельствования основных видов скрытых работ и промежуточной приемки ответственных конструкций в соответствии с требованиями государственных нормативных документов;

      5) своевременно принимать решения по внесению обоснованных изменений в утвержденный проект строительства в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

      6) в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения подрядчиком (генеральным подрядчиком) указания довести до сведения заказчика либо его уполномоченного лица об этом, а также информировать соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор;

      7) заполнять приложения к акту приемки строительного объекта в эксплуатацию;

      8) представлять в соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, для ознакомления проект строительства, а также заключения экспертизы соответствующих проектов строительства.

Статья 54. Технический надзор

      1. Технический надзор в обязательном порядке осуществляется на всех строительных объектах, за исключением указанных в статье 121 и пункте 1 статьи 133 настоящего Кодекса, в соответствии с правилами оказания инжиниринговых услуг в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      При завершении строительства строительного объекта лица, осуществляющие технический надзор, выдают заказчику заключение о качестве строительно-монтажных работ, согласованное с местным исполнительным органом области, города республиканского значения, столицы, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор.

      В случае непредставления плана-графика посещения строительного объекта заказчик обеспечивает местному исполнительному органу, осуществляющему государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, доступ на строительный объект по установлению готовности строительного объекта к эксплуатации.

      2. Технический надзор осуществляется заказчиком самостоятельно или с привлечением аккредитованного юридического лица либо специалиста, имеющего сертификат на оказание инжиниринговых услуг по ведению технического надзора, за счет средств, предусматриваемых проектом строительства.

      3. Администраторы бюджетных программ (заказчики) для осуществления технического надзора за реализацией проектов строительства, финансируемых за счет государственных инвестиций, вправе привлекать действующих на рынке специалистов, имеющих соответствующий сертификат на оказание инжиниринговых услуг.

      4. Лица, осуществляющие технический надзор, имеют право:

      1) свободного доступа на соответствующий строящийся строительный объект;

      2) на ознакомление с документацией, имеющей отношение к строящемуся строительному объекту;

      3) требовать от подрядчика (генерального подрядчика) неукоснительного соблюдения проектных решений и расчетов, предусмотренных утвержденным проектом строительства, а также требований организационно-технологических документов, определяющих технологический процесс производства строительно-монтажных работ;

      4) выдавать письменные указания об обязательном устранении подрядчиком (генеральным подрядчиком) допущенных им в ходе строительства нарушений государственных (межгосударственных) нормативных документов, отклонений от проектных решений, предусмотренных утвержденным проектом строительства, и (или) требований организационно-технологических документов с правом приостанавливать строительно-монтажные работы для исполнения указаний в установленные сроки;

      5) в случае необходимости при приемке выполненных работ для их оплаты проводить испытание аккредитованной испытательной лабораторией (центром) на праве собственности или аренды качества выполненных строительно-монтажных работ, их объемов, применяемых материалов, изделий, конструкций и оборудования.

      5. Лица, осуществляющие технический надзор, обязаны:

      1) обеспечивать надзор за соблюдением подрядчиком (генеральным подрядчиком) требований государственных (межгосударственных) нормативных документов, организационно-технологических документов, определяющих технологический процесс производства строительно-монтажных работ;

      2) на ежедневной (непрерывной) основе обеспечивать качественное выполнение строительно-монтажных работ;

      3) осуществлять регулярное и надлежащее ведение журнала технического надзора;

      4) участвовать в оформлении и подписании актов освидетельствования скрытых работ и промежуточной приемки ответственных конструкций в соответствии с требованиями государственных нормативных документов;

      5) представлять на ежемесячной основе в соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, отчет о состоянии и ходе строительства;

      6) в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения подрядчиком (генеральным подрядчиком) указания довести до сведения заказчика об этом, а также информировать соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор;

      7) осуществлять контроль за исполнением своих указаний, внесенных в журнал технического надзора;

      8) представлять в соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, для ознакомления проект строительства, а также заключения экспертизы соответствующих проектов строительства.

      6. При выявлении нарушений требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на объектах всех уровней ответственности за допущенные нарушения к ответственности привлекается аккредитованное юридическое лицо, выполняющее инжиниринговые услуги по ведению технического надзора.

      На объектах, указанных в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса, за допущенные нарушения к ответственности привлекается лицо, выполняющее инжиниринговые услуги по ведению технического надзора.

      7. На объектах всех уровней ответственности технический надзор должен производиться аккредитованными юридическими лицами, имеющими в своем составе не менее трех работников, имеющих сертификат на оказание инжиниринговых услуг по ведению технического надзора соответствующего уровня ответственности.

      Специалисты, имеющие сертификат технического надзора, осуществляют деятельность на объектах, указанных в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса.

      8. Специалисты и аккредитованные юридические лица при осуществлении деятельности по ведению технического надзора обязаны иметь на праве собственности или аренды средства измерений и контроля, нормативную документацию и аккредитованную на праве собственности либо привлеченную испытательную лабораторию (центр).

Статья 55. Лицензирование в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Отдельные виды деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства подлежат лицензированию в соответствии с настоящим Кодексом и законодательством Республики Казахстан о разрешениях и уведомлениях.

      2. Физические и юридические лица для осуществления проектной деятельности (проектирования) и строительно-монтажных работ делятся на следующие категории:

      I категория – осуществляют деятельность, указанную в настоящем пункте, на строительных объектах всех уровней ответственности в рамках имеющейся лицензии;

      II категория – осуществляют деятельность, указанную в настоящем пункте, на строительных объектах второго и третьего уровней ответственности, а также работы на строительных объектах первого уровня ответственности в рамках имеющейся лицензии по договорам субподряда;

      III категория – осуществляют деятельность, указанную в настоящем пункте, на строительных объектах третьего уровня ответственности, а также работы на строительных объектах первого и второго уровней ответственности в рамках имеющейся лицензии по договорам субподряда.

      Отнесение физических и юридических лиц к определенной категории осуществляется лицензиаром при выдаче лицензии в соответствии с квалификационными требованиями, предъявляемыми к изыскательской деятельности, проектной деятельности (проектированию) и строительно-монтажным работам, и указывается в особых условиях действия лицензии.

      3. Заявители, подавшие заявление на получение лицензии на проектную деятельность (проектирование), изыскательскую деятельность и строительно-монтажные работы, и лицензиаты, осуществляющие данные виды деятельности, должны иметь в своем составе специалистов, прошедших сертификацию в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      Специалистам, прошедшим сертификацию в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, не допускается работать по совместительству в других организациях, осуществляющих аналогичные виды деятельности.

      4. Монтаж, пусконаладочные работы технологического оборудования и (или) материалов производителями либо иными лицами согласно документации, подтверждающей соответствующую квалификацию и (или) полномочия, осуществляются в случаях и порядке, которые установлены Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", без лицензии в сфере архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. Лицензирование в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности осуществляется местными исполнительными органами областей, городов республиканского значения, столицы, осуществляющими государственный архитектурно-строительный контроль и надзор.

      6. Лицензия и (или) приложение к лицензии в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности подлежат переоформлению в случаях и порядке, которые предусмотрены Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", а также при изменении состава учредителей юридического лица – лицензиата.

      7. При переоформлении лицензии и (или) приложения к лицензии в связи с изменением состава учредителей юридического лица – лицензиата лицензиар проверяет соответствие заявителя квалификационным требованиям, предъявляемым при лицензировании в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Статья 56. Аккредитация в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      Аккредитации подлежат юридические лица, осуществляющие:

      инжиниринговые услуги по ведению технического надзора;

      экспертные работы по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности;

      инжиниринговые услуги по управлению проектами;

      экспертные работы по осуществлению комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства.

Статья 57. Сертификация специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Сертификацией специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности признается процедура, проводимая центром сертификации с целью оценки соответствия кандидата, претендующего на прохождение сертификации, требованиям профессиональных стандартов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства. По итогам сертификации выдается сертификат специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности установленного уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства образца.

      Перечень профессий специалистов (экспертов), подлежащих сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, определяется уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Кандидатом, претендующим на прохождение сертификации в качестве специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, является физическое лицо, соответствующее квалификационным требованиям, установленным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, и обратившееся в центр сертификации для признания его профессиональной квалификации.

      3. Процедура признания специалиста (эксперта) соответствующим профессиональным квалификациям в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности осуществляется в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      4. Центром сертификации признается юридическое лицо в форме объединения физических и (или) юридических лиц для сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Заключение договора с признанным победителем конкурса на право сертификации специалистов (экспертов) и контроль его исполнения осуществляются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      Срок действия договора на право проведения сертификации специалистов (экспертов) составляет три года.

      Центры сертификации создаются по каждому отдельному направлению работ и услуг в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      5. Сертификатом специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности признается документ установленного образца, удостоверяющий о прохождении процедуры сертификации и подтверждающий профессиональную квалификацию.

      Сертификат специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности вносится в реестр сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      6. Действие сертификата специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности составляет не более пяти лет в зависимости от перечня профессий в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Прекращением действия сертификата специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности является одно из следующих оснований:

      1) несоблюдение требований в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      2) неосуществление непрерывной практической деятельности в рамках имеющегося сертификата в течение двух лет;

      3) добровольное обращение владельца сертификата о прекращении действия сертификата;

      4) подтверждение факта нарушения законодательства Республики Казахстан в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности и государственных нормативных документов.

      В случае прекращения действия сертификата специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, за исключением оснований, предусмотренных подпунктами 2) и 3) части второй настоящего пункта, повторное получение сертификата возможно по истечении двух лет с момента прекращения действия сертификата.

      7. Кандидат, не согласный с результатами сертификации, в течение трех рабочих дней вправе обжаловать результат сертификации в апелляционную комиссию центра сертификации.

      Апелляционная комиссия центра сертификации рассматривает данное обращение в соответствии с правилами об оценке профессиональных знаний в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, утверждаемыми центром сертификации по согласованию с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      В случае несогласия с решением апелляционной комиссии центра сертификации кандидат вправе обратиться в суд.

Статья 58. Права и обязанности участников сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Центр сертификации вправе:

      1) участвовать в работе по совершенствованию нормативных правовых актов, связанных с сертификацией специалистов (экспертов), путем внесения предложений в государственные органы;

      2) представлять и защищать права и законные интересы сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      3) осуществлять иные права, предусмотренные законами Республики Казахстан.

      2. Центр сертификации обязан:

      1) проводить сертификацию специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      2) выдавать сертификат специалиста (эксперта) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности с внесением данных в реестр сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      3) разрабатывать и утверждать порядок внутреннего контроля (мониторинга) за деятельностью сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности по согласованию с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      4) утверждать график повышения квалификации для сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      5) вносить сведения в реестр сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности о выявленных нарушениях сертифицированными специалистами (экспертами) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности с момента выявления нарушения и уведомлять уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      6) принимать меры к сертифицированному специалисту (эксперту) за допущенные нарушения законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, в том числе прекращать действие сертификата;

      7) осуществлять мониторинг за деятельностью сертифицированных специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      8) осуществлять иные обязанности, предусмотренные законами Республики Казахстан.

      3. Специалист (эксперт) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности вправе:

      1) обращаться в центр сертификации за защитой своих прав и законных интересов;

      2) обжаловать результаты сертификации и мониторинга;

      3) пользоваться иными правами, предусмотренными законами Республики Казахстан.

      4. Специалист (эксперт) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности обязан:

      1) проходить повышение квалификации;

      2) соблюдать иные обязанности, предусмотренные законами Республики Казахстан.

Статья 59. Управление проектами в сфере архитектуры, градостроительства и строительства

      1. Для организации управления проектом заказчик (инвестор) вправе привлекать аккредитованное юридическое лицо, осуществляющее инжиниринговые услуги по управлению проектом.

      Аккредитованное юридическое лицо, осуществляющее инжиниринговые услуги по управлению проектом, может привлекаться заказчиком (инвестором) на любой стадии этапа создания строительного объекта.

      2. Порядок оказания инжиниринговых услуг по управлению проектами и квалификационные требования, предъявляемые к аккредитованным юридическим лицам, утверждаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Расчеты затрат на оказание инжиниринговых услуг по управлению проектами, финансируемыми за счет государственных инвестиций, выполняются в порядке, определенном государственными нормативными документами.

      Государственные нормативные документы при расчетах затрат на оказание инжиниринговых услуг по управлению проектами, финансируемыми за счет иных видов инвестиций, носят рекомендательный характер.

      4. Аккредитованное юридическое лицо, осуществляющее инжиниринговые услуги по управлению проектом, ведет технический надзор самостоятельно или с привлечением аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по ведению технического надзора.

      5. При осуществлении инжиниринговых услуг по управлению проектом необходимо:

      1) оказывать инжиниринговые услуги, оговоренные в договоре с заказчиком (инвестором), необходимые для успешной реализации проектов и выполнения договоров подряда;

      2) обеспечивать своевременное и правильное оформление технических условий и исполнительных геодезических съемок;

      3) быть организатором подрядных конкурсов (тендеров), разрабатывать технические задания, определять квалификацию участников и оценивать их предложения;

      4) обеспечивать заключение договоров с подрядчиками на проектирование и строительство с поставщиками оборудования и строительных материалов, изделий и конструкций;

      5) информировать заказчика (инвестора) о проблемах, которые возникли или могут возникнуть в отношении реализации договора подряда;

      6) обеспечивать деятельность по планированию и контролю за проектированием, строительством и вводом в эксплуатацию строительных объектов согласно заключенным договорам;

      7) представлять на ежемесячной основе заказчику и в местные исполнительные органы, осуществляющие государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, отчет о проектных рисках, планах завершения и ходе строительства;

      8) при участии лиц, осуществляющих авторское сопровождение, своевременно принимать решения о необходимости внесения обоснованных изменений в утвержденный проект строительства в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

      9) доводить до сведения заказчика в случае неисполнения или ненадлежащего исполнения подрядчиком (генеральным подрядчиком) обязательств, а также информировать об этом соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор.

Статья 60. Техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений

      1. При строительстве строительных объектов, в том числе и автомобильных дорог, осуществляется их техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений.

      2. Техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений осуществляется заказчиком с привлечением аккредитованных юридических лиц на осуществление экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на всех уровнях ответственности и физических лиц, имеющих сертификат специалиста на право осуществления экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений, на основании договора.

      3. Администраторы бюджетных программ (заказчики) для осуществления технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений, финансируемых за счет государственных инвестиций, вправе привлекать аккредитованных юридических лиц для осуществления экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности.

      4. При обследовании надежности и устойчивости зданий и сооружений лица, осуществляющие техническое обследование, выдают заказчику заключение о состоянии зданий и сооружений с указанием рекомендаций в соответствии с правилами осуществления технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. Техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений должно производиться юридическими лицами, аккредитованными на осуществление экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности и имеющими в своем составе не менее трех специалистов, имеющих сертификат на право осуществления экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности, а также одного специалиста (эксперта), имеющего сертификат по экспертизе проектно-сметной документации по специализации "конструктивная часть", инженера-геодезиста, которые осуществляют деятельность на объектах первого и второго уровней ответственности.

      Физические лица, имеющие сертификат специалиста на право осуществления экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений, индивидуально осуществляют техническое обследование на строительных объектах третьего уровня ответственности.

      Лица, указанные в частях первой и второй настоящего пункта, обязаны иметь на праве собственности или аренды административно-производственную базу, компьютеры, оснащенные лицензионным программным обеспечением для выполнения поверочных расчетов, средства измерений и контроля, нормативную документацию и аккредитованную испытательную лабораторию (центр) (привлеченную).

      6. Аккредитацию юридических лиц на осуществление экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах первого и второго уровней ответственности проводит уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      7. Техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений на объектах всех уровней ответственности производится в случаях:

      1) обнаружения дефектов и повреждений в ответственных (несущих) элементах и соединениях, представляющих опасность разрушения, несоответствия качественных показателей примененных строительных материалов, изделий, конструкций;

      2) последствий пожаров и чрезвычайных ситуаций;

      3) выдачи актов об устранении нарушений по итогам государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      4) корректировки проекта строительства, связанной с изменениями конструктивной схемы зданий и сооружений, технологии производства;

      5) истечения нормативных сроков эксплуатации здания или сооружения;

      6) определения экономической целесообразности капитального ремонта или реконструкции;

      7) увеличения нормируемых природно-климатических воздействий (снеговых, ветровых воздействий);

      8) наступления установленных сроков технического осмотра при технической эксплуатации строительных объектов (регулярно);

      9) консервации либо приостановления объектов незавершенного строительства сроком более шести месяцев;

      10) расширения, модернизации, реконструкции, технического перевооружения, реставрации, капитального ремонта и изменения целевого назначения строительного объекта.

      8. Лица, указанные в частях первой и второй пункта 5 настоящей статьи, при осуществлении технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений имеют право:

      1) свободного доступа к строящемуся или построенному строительному объекту для выполнения соответствующих работ по техническому обследованию;

      2) получать от заказчика всю необходимую документацию для выполнения работ по техническому обследованию;

      3) выполнять все работы, необходимые для проведения технического обследования.

      9. Лица, указанные в частях первой и второй пункта 5 настоящей статьи, при осуществлении технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений обязаны:

      1) осуществлять техническое обследование в соответствии с требованиями государственных нормативных документов;

      2) обеспечивать качественное выполнение работ по техническому обследованию в соответствии с нормативными требованиями видов выполняемого обследования;

      3) при проведении технического обследования привлекать аккредитованную испытательную лабораторию (центр) (в случае отсутствия собственной аккредитованной испытательной лаборатории (центра);

      4) применять средства испытаний, измерений и контроля, поверенные в соответствии с методикой поверки средств измерений;

      5) выполнять поверочные расчеты на основе фактического состояния зданий и сооружений и их элементов.

      10. При проведении технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений специалисты, имеющие сертификат на право осуществления технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений, должны быть проинструктированы о специальных правилах техники безопасности, действующих на данном строительном объекте.

      11. Специалист, имеющий сертификат на право осуществления технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений, несет ответственность за качество проводимых обследований, правильность выносимых решений и полноту разработанных рекомендаций. Рекомендации, выданные лицами, указанными в частях первой и второй пункта 5 настоящей статьи, должны обеспечивать надежность и устойчивость зданий и сооружений и их элементов по итогам проведения технического обследования.

      12. Все выводы, перечисленные в заключении о состоянии зданий и сооружений, являются обязательными для исполнения заказчиком.

      13. Заказчик несет ответственность за достоверность исходных материалов, архивных материалов, представленных лицам, указанным в частях первой и второй пункта 5 настоящей статьи, для проведения технического обследования.

Глава 7. ЦИФРОВИЗАЦИЯ И ИНФОРМАЦИОННОЕ СОПРОВОЖДЕНИЕ АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 61. Государственные цифровые системы сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Государственные цифровые системы сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности создаются для информационного сопровождения деятельности субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, обеспечения цифровизации процессов, а также эффективности формирования и обмена информацией в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      2. Государственные цифровые системы сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности подлежат интеграции и функционированию по принципу "одного окна" на площадке портала государственной экспертной организации в соответствии со статьей 114 настоящего Кодекса.

      3. Порядок ведения по принципу "одного окна" государственных цифровых систем сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, в том числе обязательность их применения, их основные функции и обмен данными между ними, определяется уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      При этом уполномоченный орган обязан обеспечить безвозмездный доступ заинтересованных лиц к определенному уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства функционалу государственных цифровых систем сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности по согласованию с уполномоченным органом в сфере цифровизации.

      4. Государственные цифровые системы сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности обеспечивают обмен данными в рамках интеграции с иными государственными цифровыми системами, цифровыми объектами "цифрового правительства", а также цифровыми системами субъектов квазигосударственного сектора для реализации ими государственных функций или осуществления государственных услуг.

      Государственные цифровые системы сопровождения архитектурной, градостроительной и строительной деятельности должны быть интегрированы (при необходимости) с другими государственными и негосударственными цифровыми системами в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      5. Интеграция автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра с цифровыми объектами и обеспечение взаимодействия между ними осуществляются на основании используемых в Республике Казахстан стандартных протоколов передачи данных.

Статья 62. Технология информационного моделирования строительных объектов

      1. Технология информационного моделирования строительных объектов применяется в архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в соответствии с утвержденным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства перечнем видов строительных объектов, при создании и эксплуатации которых обязательно ее применение.

      2. Требования к процессу управления информацией о строительном объекте с применением технологии информационного моделирования строительных объектов, включая требования к составу цифровых моделей на этапах жизненного цикла строительного объекта, определяются государственными нормативными документами.

РАЗДЕЛ 3. АРХИТЕКТУРА И ГРАДОСТРОИТЕЛЬСТВО

Глава 8. ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ГРАДОСТРОИТЕЛЬНЫЙ КАДАСТР

Статья 63. Предмет и назначение государственного градостроительного кадастра

      1. Государственный градостроительный кадастр содержит сведения о количественных и качественных показателях, включающих градостроительные регламенты, картографическую, статистическую и текстовую информацию о существующих и планируемых, проектируемых объектах архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, градостроительном планировании и застройке территорий и населенных пунктов.

      2. Государственный градостроительный кадастр подразделяется по уровням на:

      1) республиканский;

      2) областной;

      3) районный;

      4) базовый (населенные пункты, включая города республиканского значения и столицу).

      3. Сведения государственного градостроительного кадастра являются государственным цифровым ресурсом.

      Государственный цифровой ресурс государственного градостроительного кадастра содержит сведения, включающие базы данных общедоступного и ограниченного доступа.

Статья 64. Государственный градостроительный кадастр

      1. Государственный градостроительный кадастр ведется по единой системе сбора, обработки, учета, регистрации, внесения (наполнения), инвентаризации, хранения и предоставления информации и (или) сведений по объектам архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на всей территории Республики Казахстан.

      2. Деятельность по ведению государственного градостроительного кадастра относится к государственной монополии и осуществляется республиканским государственным предприятием на праве хозяйственного ведения, созданным по решению Правительства Республики Казахстан.

      Цены на товары (работы, услуги), указанные в части первой настоящего пункта, устанавливаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства по согласованию с антимонопольным органом.

      3. Сбор, обработка, учет, регистрация, внесение (наполнение), инвентаризация, хранение и предоставление информации и (или) сведений государственного градостроительного кадастра осуществляются путем методов дистанционного зондирования земли, наземных съемок и наблюдений, инвентаризации инженерных коммуникаций, использования фондовых данных, а также информации, полученной при информационном взаимодействии с цифровой системой государственного градостроительного кадастра.

      4. Учетными единицами государственного градостроительного кадастра являются существующие, строящиеся и проектируемые объекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, закрепляемые в установленном порядке за субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Для каждого объекта архитектурной, градостроительной и строительной деятельности фиксируется пространственная привязка, позволяющая определить его точное местоположение (кадастровый номер земельного участка (при наличии), площадь, масштаб, системы координат).

      5. Перечень видов деятельности, технологически связанных с производством товаров, работ, услуг по ведению государственного градостроительного кадастра, утверждается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства по согласованию с антимонопольным органом.

      Цены на виды деятельности, технологически связанные с производством товаров, работ, услуг по ведению государственного градостроительного кадастра, устанавливаются субъектом государственной монополии по согласованию с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 65. Учет и актуализация сведений государственного градостроительного кадастра

      1. Источниками исходной информации (сведений) для учета, регистрации и актуализации государственного градостроительного кадастра являются:

      1) центральные государственные органы и местные исполнительные органы;

      2) государственная экспертная организация и экспертные организации;

      3) субъекты естественных монополий, квазигосударственного сектора, оказывающие обязательные услуги физическим и юридическим лицам;

      4) заказчики, представляющие предпроектную и проектную документацию, топографические и исполнительные геодезические съемки;

      5) данные земельного, водного и других отраслевых кадастров, регистров и иных цифровых объектов.

      Базовые субъекты государственного градостроительного кадастра определяются в соответствии с правилами ведения и предоставления информации и (или) сведений из государственного градостроительного кадастра, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Формат и структура данных предоставления информации и (или) сведений в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра устанавливаются нормативным документом по ведению государственного градостроительного кадастра, утвержденным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Учет и регистрация в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра предпроектной и проектной документации, в том числе рассмотрение и регистрация материалов инженерно-геодезических изысканий (топографических съемок проектной документации и исполнительных геодезических съемок на стадии приемки строительного объекта в эксплуатацию) на соответствие нормативным правовым актам Республики Казахстан и государственным нормативным документам для обеспечения цифровой основы градостроительной деятельности, осуществляются физическими и юридическими лицами на платной основе.

      Затраты на регистрацию материалов, указанных в части первой настоящего пункта, в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра определяются согласно ценам на товары (работы, услуги), производимые и (или) реализуемые субъектом государственной монополии.

      Внесение сведений государственного градостроительного кадастра государственными органами, организациями, предоставляющими государственные услуги, а также организациями, предоставляющими обязательные услуги физическим и юридическим лицам, осуществляется за счет предусмотренных на эти цели бюджетных средств.

      4. Субъекты естественных монополий, квазигосударственного сектора, оказывающие обязательные услуги физическим и юридическим лицам, размещают и актуализируют автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра сведениями о резерве, наличии свободных и доступных мощностей, емкостей, мест, пропускных способностей инженерных сетей, состоящих на их балансе, согласно правилам ведения и предоставления информации и (или) сведений из государственного градостроительного кадастра.

      5. Местные исполнительные органы городов республиканского значения, столицы, районов, городов областного значения по делам архитектуры и градостроительства и субъекты естественных монополий осуществляют прием заявления на выдачу архитектурно-планировочного задания с техническими условиями на подключение к сетям субъекта естественной монополии или увеличение объема регулируемой услуги, а также выдачу результатов его рассмотрения через Государственную корпорацию "Правительство для граждан" посредством веб-портала "цифрового правительства" или автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра.

Статья 66. Мониторинг объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Мониторинг объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности представляет собой систему отслеживания их жизненного цикла.

      2. Мониторинг объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности ведется посредством автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра.

      3. Местными исполнительными органами областей, городов республиканского значения, столицы, районов, городов областного значения ведется дежурный топографический план в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра, обновление и изменение которого осуществляются на постоянной основе.

      4. Мониторинг намечаемых к строительству строительных объектов и комплексов осуществляется местными исполнительными органами по делам архитектуры, градостроительства и строительства в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра на постоянной основе.

      5. В целях мониторинга строительного объекта в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра формируется уникальный номер объекта строительства.

      Присвоение уникального номера объекту строительства осуществляется в автоматическом режиме посредством автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра на этапе оказания государственных услуг, предоставления исходных материалов при разработке проектов строительства и реконструкции (перепланировки и переоборудования), согласовании эскиза (эскизного проекта) и приемке строительных объектов в эксплуатацию.

      Порядок присвоения уникального номера объекта строительства устанавливается нормативным документом по ведению государственного градостроительного кадастра, утвержденным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 67. Представление сведений государственного градостроительного кадастра и пользование информацией государственного градостроительного кадастра

      1. Представление сведений государственного градостроительного кадастра осуществляется согласно правилам ведения и предоставления информации и (или) сведений из государственного градостроительного кадастра.

      2. Данные государственного градостроительного кадастра подлежат использованию при:

      1) разработке и реализации градостроительной и архитектурно-строительной документации, в том числе градостроительных проектов;

      2) развитии и изменении объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      3) оценке инвестиционной деятельности;

      4) выдаче исходных материалов и разрешительных документов;

      5) осуществлении архитектурно-строительного контроля и надзора, охране окружающей среды;

      6) оказании обязательных услуг физическим и юридическим лицам субъектами естественных монополий, квазигосударственного сектора в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан;

      7) градостроительном планировании как инструменте мониторинга и учета размещения объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на территории административно-территориальной единицы;

      8) постановке на учет и снятии с учета защитных сооружений гражданской обороны.

      3. Физические и юридические лица пользуются данными государственного градостроительного кадастра в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      Сведения государственного градостроительного кадастра, не содержащие государственных секретов и иных ограничений, представляются заинтересованным физическим и юридическим лицам на платной основе. Представление сведений государственного градостроительного кадастра государственным органам, субъектам естественных монополий, квазигосударственного сектора, оказывающим обязательные услуги физическим и юридическим лицам, а также организациям, предоставляющим обязательные услуги, осуществляется на безвозмездной основе за счет предусмотренных на эти цели бюджетных средств.

      4. Базовые субъекты государственного градостроительного кадастра, определяемые правилами ведения и предоставления информации и (или) сведений из государственного градостроительного кадастра, несут ответственность за качество, достоверность и полноту информации и (или) сведений, внесенных в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра.

Глава 9. ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЕ ПЛАНИРОВАНИЕ РАЗВИТИЯ И ЗАСТРОЙКИ ТЕРРИТОРИЙ И НАСЕЛЕННЫХ ПУНКТОВ

Статья 68. Градостроительные регламенты

      1. Градостроительные регламенты использования строительных объектов, а также любых изменений их состояния при ведении государственного градостроительного кадастра характеризуются типами, видами и параметрами предпочтений, запрещений, ограничений и иными режимами, действующими в пределах установленного срока.

      Источником градостроительных регламентов является утвержденная в установленном законодательством Республики Казахстан порядке градостроительная и архитектурно-строительная документация.

      2. Классификатор градостроительных регламентов и их показатели устанавливаются на республиканском и местном уровнях в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      3. Система градостроительных регламентов для ведения государственного градостроительного кадастра должна охватывать следующие их типы:

      1) назначение и (или) изменение функционального использования территории (земельного участка) и связанной с ней недвижимости при осуществлении архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      2) интенсивность развития и обустройства (застройки) территории (земельного участка) и населенных пунктов;

      3) обеспечение баланса развития и обустройства (застройки) территории (земельного участка) и населенных пунктов;

      4) воздействие обустройства (застройки) территории (земельного участка) и населенных пунктов на окружающую среду.

      4. Назначение и (или) изменение функционального использования территории (земельного участка) и связанной с ней недвижимости при осуществлении архитектурной, градостроительной и строительной деятельности реализуются в градостроительных регламентах следующих видов:

      1) функциональном назначении и (или) изменении территории (земельного участка);

      2) функциональном назначении строящихся и реконструируемых строительных объектов;

      3) изменении функционального использования существующих строительных объектов.

      5. Развитие и обустройство (застройка) территорий (земельного участка) и населенных пунктов должны отражаться в градостроительных регламентах следующих видов:

      1) масштабах осваиваемых территорий (земельного участка);

      2) запретах, разрешениях и ограничениях на отдельные виды архитектурной, градостроительной и строительной деятельности для данной территории (земельного участка);

      3) нагрузках на территорию (земельный участок) в результате осуществляемой архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      4) режимах развития и изменениях объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в результате осуществляемой архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      5) формировании планировочной структуры и архитектурного облика населенного пункта (составных частей населенного пункта);

      6) формировании (совершенствовании) социальной, рекреационной, транспортной и инженерной инфраструктур населенного пункта или его части.

      6. Баланс развития и обустройства (застройки) территории (земельного участка) и населенного пункта должен обеспечиваться градостроительными регламентами следующих видов:

      1) ресурсными условиями развития объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      2) средовыми условиями территорий (земельных участков) и населенных пунктов;

      3) инженерными условиями жизнеобеспечения населения.

      7. Воздействие обустройства (застройки) территорий (земельных участков) и населенных пунктов на окружающую среду регулируется градостроительными регламентами следующих видов:

      1) размещением экологически и эпидемически значимых объектов;

      2) размещением строительных объектов, представляющих техногенную опасность;

      3) размещением среды обитания человека относительно источников опасных природных явлений;

      4) санитарными, противопожарными и иными обязательными требованиями;

      5) инженерными и транспортными условиями.

      8. Сведения градостроительных регламентов подлежат внесению в государственный градостроительный кадастр.

Статья 69. Уровни и виды градостроительных проектов

      1. Пространственная организация расселения и размещения производительных сил на территории Республики Казахстан, регионов, освоение и обустройство межселенных территорий, планирование развития и застройки территорий населенных пунктов, включая зоны их влияния, или отдельных частей населенного пункта осуществляются комплексно на основании градостроительных проектов.

      Градостроительные проекты являются составной частью государственного градостроительного кадастра и подлежат обязательному внесению в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра в соответствии с правилами регистрации в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра градостроительных проектов, предпроектной и проектно-сметной документации, а также объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности. Сведения о разработке, реализации, актуализации градостроительных проектов вносятся в обязательном порядке в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра.

      2. Соблюдение градостроительных решений, установленных утвержденными градостроительными проектами, обязательно при составлении заданий на проектирование, архитектурно-планировочного задания и при разработке архитектурных проектов и проектов строительства.

      3. Градостроительные проекты подразделяются на:

      1) проекты организации и планирования развития территорий общегосударственного значения;

      2) проекты градостроительного планирования развития территорий регионального значения;

      3) проекты градостроительного планирования развития и застройки населенных пунктов (включая их пригородные территории либо без них);

      4) проекты градостроительного освоения межселенных территорий для строительства производственных комплексов или иных объектов закрытого типа.

      4. К градостроительным проектам общегосударственного значения относятся:

      1) генеральная схема организации территории Республики Казахстан;

      2) межрегиональные схемы территориального развития.

      5. К градостроительным проектам регионального значения относятся:

      1) комплексные схемы градостроительного планирования территории областей;

      2) комплексные схемы градостроительного планирования территории районов.

      6. К градостроительным проектам развития и застройки населенных пунктов относятся:

      1) генеральные планы городов с расчетной численностью населения свыше ста тысяч человек;

      2) генеральные планы городов с расчетной численностью населения до ста тысяч человек;

      3) генеральные планы населенных пунктов с численностью населения свыше пяти тысяч человек;

      4) схемы развития и застройки населенных пунктов (упрощенный генеральный план) с численностью населения до пяти тысяч человек;

      5) проекты градостроительного освоения отдельных частей территорий населенных пунктов (проекты детальной планировки).

      7. Разработка градостроительных проектов общегосударственного значения в рамках государственного задания осуществляется республиканским государственным предприятием на праве хозяйственного ведения в сфере государственного градостроительного планирования и кадастра, созданным по постановлению Правительства Республики Казахстан.

      8. Финансирование разработки и корректировки генеральных планов (схем развития и застройки) населенных пунктов осуществляется исключительно за счет средств местного бюджета.

      Техническое задание на разработку градостроительных проектов развития и застройки населенных пунктов подлежит рассмотрению архитектурно-градостроительным советом.

      Выбор разработчика градостроительных проектов развития и застройки населенных пунктов проводится в соответствии с законодательством Республики Казахстан о государственных закупках.

Статья 70. Генеральная схема организации территории Республики Казахстан

      1. Генеральная схема организации территории Республики Казахстан (далее – генеральная схема) разрабатывается на основе документов Системы государственного планирования Республики Казахстан, законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, а также с учетом внутренних и внешних факторов, влияющих на перспективную организацию территории Республики Казахстан.

      Корректировка генеральной схемы осуществляется в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, внесения изменений и дополнений в документы Системы государственного планирования Республики Казахстан в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Генеральная схема включает:

      1) систему расселения и размещения производительных сил;

      2) развитие социальной, рекреационной, инженерной и транспортной инфраструктур;

      3) развитие территорий и объектов особого регулирования республиканского и межрегионального значения;

      4) классификацию территорий по видам экономической специализации и преимущественного использования;

      5) зонирование с определением приоритетов и ограничений на ее использование при осуществлении градостроительной деятельности;

      6) комплекс мер по улучшению экологической обстановки в регионах, сохранению территорий с объектами историко-культурного наследия и (или) охраняемыми ландшафтными объектами, а также по защите территорий от воздействия опасных (вредных) природных, техногенных и антропогенных явлений и процессов.

      3. В составе генеральной схемы выделяются основные положения, содержащие главные решения и предложения генеральной схемы.

      4. Генеральная схема разрабатывается на период не менее двадцати лет и подлежит мониторингу не реже одного раза в пять лет уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. Разработка генеральной схемы осуществляется в соответствии с правилами разработки, согласования и утверждения генеральной схемы организации территории Республики Казахстан.

Статья 71. Межрегиональные схемы территориального развития

      1. Межрегиональные схемы территориального развития разрабатываются в соответствии с генеральной схемой, предназначены для взаимно согласованной (консолидированной) архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на территориях двух и более областей (либо их частей), агломераций и определяют:

      1) зонирование территории;

      2) проектные решения по комплексному развитию системы расселения и размещения производительных сил, транспортной, инженерной, социальной и рекреационной инфраструктур регионального и межрегионального значений;

      3) проектные решения по рациональному использованию природных ресурсов и хозяйственной деятельности, обеспечению ресурсами, улучшению экологической обстановки;

      4) проектные решения по защите территорий от воздействия чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера и мероприятия по гражданской обороне;

      5) проектные предложения по формированию территорий активного экономического развития с определением мероприятий по их инфраструктурному обеспечению;

      6) иные положения, устанавливаемые заданием на разработку межрегиональной схемы территориального развития.

      2. Установление границ агломераций осуществляется на основе утвержденной межрегиональной схемы территориального развития.

      3. Межрегиональные схемы территориального развития разрабатываются в соответствии с правилами разработки, согласования и утверждения межрегиональных схем территориального развития.

Статья 72. Межгосударственные схемы регионального развития

      Межгосударственные схемы регионального развития, разработанные на основании международных договоров и утвержденные заинтересованными сторонами, являются основанием для взаимно согласованной (консолидированной) архитектурной, градостроительной и строительной деятельности на территориях регионов Республики Казахстан и смежных иностранных государств.

      Порядок разработки, согласования и утверждения межгосударственных схем регионального развития, а также принятия мер по поддержке их реализации со стороны государств-участников устанавливается в соответствии с международными договорами.

Статья 73. Комплексные схемы градостроительного планирования территорий

      1. Организация (освоение, обустройство, застройка) территории области или района осуществляется на основании комплексной схемы градостроительного планирования территорий.

      Комплексные схемы градостроительного планирования территорий разрабатываются в соответствии с генеральной схемой и соответствующей межрегиональной схемой территориального развития.

      2. Комплексные схемы градостроительного планирования территории определяют цели государственной градостроительной политики с учетом социально-экономических, производственно-хозяйственных и природно-климатических условий на территории данного региона, ее зонирование, а также устанавливают основные направления:

      1) совершенствование системы расселения;

      2) развитие населенных пунктов, производственной, транспортной, инженерной, социальной и рекреационной инфраструктур;

      3) защита территорий от воздействия опасных (вредных) природных и антропогенных, техногенных явлений и процессов;

      4) улучшение экологической обстановки;

      5) сохранение объектов историко-культурного наследия и (или) охраняемых ландшафтных объектов;

      6) охрана водных объектов от загрязнения, засорения, истощения.

      С учетом предпочтений, запрещений, ограничений и иных режимов использования территорий определяются функциональное зонирование территорий и интенсивность их использования.

      3. Комплексные схемы градостроительного планирования территорий должны содержать предложения по установлению границ административно-территориальных единиц, пригородных зон, резервных территорий.

      4. Комплексные схемы градостроительного планирования территорий разрабатываются по заказу местного исполнительного органа в соответствии с правилами разработки и согласования комплексных схем градостроительного планирования территорий, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. Утверждение комплексных схем градостроительного планирования территорий производится в порядке, установленном настоящим Кодексом и законами Республики Казахстан.

Статья 74. Территории населенных пунктов

      1. Пространственную основу городских и сельских населенных пунктов составляет территория в пределах установленных на поверхности земли и (или) водной поверхности границ (черты) населенного пункта.

      2. Режим и порядок использования территорий населенных пунктов определяются в соответствии с зонированием территорий, установленным утвержденной градостроительной документацией.

Статья 75. Граница (черта) населенных пунктов

      1. Граница (черта) населенного пункта определяет его территорию (градостроительное пространство) и устанавливается (изменяется) на основании утвержденного генерального плана или схемы развития и застройки (упрощенного генерального плана) данного населенного пункта в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      2. Состав, содержание и порядок разработки проектов границ (черты) населенных пунктов определяются в соответствии с нормативными правовыми актами, государственными нормативными документами, иными документами уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Проекты границ (черты) крупных и больших городов могут разрабатываться в составе комплексных схем градостроительного планирования территорий.

      4. Установленная на местности граница (черта) населенного пункта подлежит внесению местным исполнительным органом в национальную инфраструктуру пространственных данных.

Статья 76. Генеральные планы населенных пунктов

      1. Развитие и застройка территорий населенных пунктов осуществляются на основании утвержденных в установленном порядке генеральных планов населенных пунктов или схем развития и застройки населенных пунктов (упрощенного генерального плана).

      2. Генеральные планы населенных пунктов являются основным градостроительным документом, определяющим комплексное планирование развития населенного пункта и разрабатываемым в соответствии с утвержденной генеральной схемой, соответствующей межрегиональной схемой территориального развития и комплексной схемой градостроительного планирования территорий областей, районов.

      Населенные пункты с численностью жителей свыше пяти тысяч человек должны быть обеспечены действующими генеральными планами населенного пункта, утвержденными в установленном порядке.

      Населенные пункты с численностью до пяти тысяч человек могут в качестве основного градостроительного документа иметь утвержденную в установленном порядке схему развития и застройки населенного пункта (упрощенного генерального плана). Состав, содержание, порядок разработки и согласования схем развития и застройки населенного пункта (упрощенного генерального плана) определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Генеральным планом населенного пункта определяются:

      1) основные направления развития территории населенного пункта, включая социальную, рекреационную, производственную, транспортную и инженерную инфраструктуры, с учетом комплексной оценки территории, природно-климатических, экологических, сложившихся и прогнозируемых демографических и социально-экономических условий;

      2) функциональное зонирование и ограничение использования территорий;

      3) соотношение застроенной и незастроенной территорий населенного пункта;

      4) зоны преимущественного отчуждения и приобретения земельных участков, резервные территории;

      5) меры по защите территории от воздействия опасных (вредных) природных, техногенных и антропогенных явлений и процессов, улучшению экологической обстановки;

      6) основные направления по разработке транспортного раздела генерального плана, включающего разделы (части) документов по территориально-транспортному планированию и организации дорожного движения;

      7) основные направления инженерно-технических мероприятий гражданской обороны;

      8) технико-экономические показатели развития населенного пункта;

      9) меры по охране водных объектов от загрязнения, засорения, истощения;

      10) иные меры по обеспечению устойчивого развития населенного пункта.

      4. При разработке и утверждении генерального плана населенного пункта учитываются карты сейсмического микрозонирования, а также карты селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков.

      5. Генеральный план населенного пункта, имеющего историческую градостроительную ценность, должен разрабатываться с учетом историко-архитектурного опорного плана и сопровождаться проектами зоны исторической застройки и охраны памятников.

      6. Для городов республиканского значения, столицы, областных центров разрабатывается концепция (мастер-план) развития в составе генерального плана населенных пунктов.

      Концепция (мастер-план) развития населенного пункта подлежит общественному обсуждению и согласованию с соответствующим маслихатом.

      Формирование концепции (мастер-плана) развития населенного пункта осуществляется на срок до тридцати лет.

      7. Генеральный план или схема развития и застройки (упрощенный генеральный план) населенного пункта действует до утверждения нового генерального плана или схемы развития и застройки (упрощенного генерального плана) населенного пункта либо утверждения изменений в действующем генеральном плане или схеме развития и застройки (упрощенном генеральном плане) населенного пункта в части, не противоречащей законодательству Республики Казахстан.

      8. Корректировка генерального плана населенного пункта осуществляется в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, внесения изменений и дополнений в документы Системы государственного планирования Республики Казахстан в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      9. Мониторинг реализации генерального плана населенного пункта осуществляется местным исполнительным органом один раз в пять лет.

      По результатам мониторинга формируется отчет по форме, утвержденной уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, который размещается на интернет-ресурсе местного исполнительного органа и направляется на рассмотрение в архитектурно-градостроительный совет и соответствующий маслихат.

      10. Генеральные планы населенных пунктов разрабатываются на срок до двадцати лет.

      11. Состав и объем исходных материалов, необходимых для разработки генеральных планов населенных пунктов, устанавливаются государственными нормативными документами.

      Исходные материалы генеральных планов населенных пунктов должны быть внесены в государственный градостроительной кадастр до проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов в соответствии с правилами проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов.

Статья 77. Отраслевые схемы развития территорий населенных пунктов

      Отраслевые схемы развития территорий населенных пунктов разрабатываются с учетом изменения численности населения на основе утвержденных градостроительных проектов по:

      1) развитию энергоснабжения, газоснабжения, связи, ирригации, водоснабжения и канализации;

      2) развитию видов транспорта и обеспечению транспортной доступности;

      3) размещению объектов отраслей экономики;

      4) защите территорий от опасных геологических и гидрогеологических процессов;

      5) защите от сейсмического воздействия;

      6) гражданской защите населения;

      7) охране окружающей среды;

      8) охране объектов историко-культурного наследия;

      9) благоустройству и озеленению территорий;

      10) иным вопросам развития территорий.

Статья 78. Проекты детальной планировки

      1. Проекты градостроительного освоения отдельных частей территорий населенных пунктов (проекты детальной планировки) разрабатываются на основании генерального плана населенного пункта, утвержденного в установленном порядке.

      Без утвержденного в установленном порядке проекта детальной планировки освоение отдельных частей территорий населенных пунктов запрещается.

      2. Проекты детальной планировки разрабатываются в соответствии с установленными в генеральных планах населенных пунктов элементами планировочной структуры, градостроительными регламентами, единым архитектурным обликом населенного пункта и дизайн-кодом.

      Основными компонентами дизайн-кода являются гармоничный внешний облик и единство элементов архитектурного стиля, цветового решения, этажности, отделочных материалов, создающих визуальное ощущение определенной целостности, композиционного единства и завершенности объектов строительства.

      3. Проект детальной планировки устанавливает:

      1) основные направления планировочной организации территорий с зонированием территорий;

      2) красные, желтые линии и линии регулирования застройки, водоохранные зоны и полосы;

      3) резервирование территории для размещения объектов социального (больницы, общеобразовательные школы, дошкольные организации, парки, бульвары, скверы и другие объекты общественного пользования), культурного и коммунального обслуживания населения, организации улично-дорожной сети и транспортного обслуживания, включая размещение электрозарядных станций, и трассировки инженерных коммуникаций;

      4) поперечные профили улиц;

      5) благоустройство и озеленение территории;

      6) градостроительные ограничения;

      7) план инженерных коммуникаций;

      8) план развития дорожной инфраструктуры;

      9) планы строительства сооружений связи, линий связи и других объектов инженерной инфраструктуры, а также резервирование территории для нужд связи.

      4. Корректировка (актуализация) проектов детальной планировки возможна не более одного раза в два года.

      Корректировка (актуализация) проектов детальной планировки для реализации уплотнительной застройки запрещается при несоблюдении норм по плотности, высотности, обеспечению общеобразовательными школами и дошкольными организациями, объектами первичной медико-санитарной помощи, а также объектами жизнеобеспечения.

      Требования, указанные в части первой настоящего пункта, не распространяются на случаи чрезвычайных ситуаций природного или техногенного характера, повлекшие необходимость изменения территориального развития населенного пункта. При этом корректировка (актуализация) проекта детальной планировки принимается на основании решения Правительства Республики Казахстан в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      5. При разработке и утверждении проекта детальной планировки учитываются карты сейсмического микрозонирования, а также карты селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков.

      При этом на селе- и оползнеопасных участках не допускается проектирование жилых зданий, социальных, культурных объектов свыше трех этажей.

      На селе- и оползнеопасных участках территории города Алматы запрещается строительство новых строительных объектов, относящихся к жилой зоне, общественной (общественно-деловой) зоне и промышленной (производственной) зоне населенного пункта, за исключением строительства инженерных сетей, дорог и коммуникаций.

      6. Состав и объем исходных материалов, необходимых для разработки проектов детальной планировки, устанавливаются государственными нормативными документами.

      Исходные материалы проектов детальной планировки должны быть внесены в государственный градостроительной кадастр до проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов в соответствии с правилами проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов.

Статья 79. Правила организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства

      1. На территории Республики Казахстан действуют правила организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства.

      2. Правила организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства устанавливают порядок и сроки:

      оформления и выдачи документов, необходимых для строительства новых и изменения существующих строительных объектов, функционального назначения помещений;

      ввода в эксплуатацию строительных объектов субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      проектирования и застройки территории населенных пунктов и межселенных территорий.

      3. Правила организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства должны учитывать требования по обеспечению безбарьерного доступа для маломобильных групп населения.

Глава 10. ЗОНИРОВАНИЕ ТЕРРИТОРИЙ

Статья 80. Зонирование территорий населенных пунктов

      1. Зонирование территорий определяет вид использования конкретной территории, отдельных функциональных зон, устанавливает ограничения на их использование в градостроительных проектах развития и застройки населенных пунктов и обеспечивает:

      1) благоприятную среду обитания и жизнедеятельности человека;

      2) предотвращение чрезмерной концентрации населения и производственных объектов;

      3) защиту от загрязнения окружающей среды, включая особо охраняемые природные территории;

      4) охрану территорий, имеющих памятники истории и культуры;

      5) защиту территории от воздействия опасных (вредных) природных, техногенных и антропогенных явлений и процессов, чрезвычайных ситуаций;

      6) снижение воздействия нежелательных природных явлений.

      2. В зависимости от роли в административно-территориальном устройстве, социально-экономических условий и производственно-хозяйственной специализации на территориях населенных пунктов могут устанавливаться следующие виды функциональных зон:

      1) жилые зоны;

      2) общественные (общественно-деловые) зоны;

      3) рекреационные зоны;

      4) зоны инженерной и транспортной инфраструктур;

      5) промышленные (производственные) зоны;

      6) зоны сельскохозяйственного использования;

      7) зоны специального назначения;

      8) зоны режимных территорий;

      9) пригородные зоны;

      10) санитарно-защитные зоны;

      11) резервные территории.

      3. Территория жилых, общественных (общественно-деловых), рекреационных зон, зон инженерной и транспортной инфраструктур должна быть благоустроена с учетом доступности для маломобильных групп населения.

Статья 81. Жилая зона

      1. Жилая зона населенного пункта предназначается для застройки жилыми зданиями, в том числе индивидуальными жилыми домами.

      2. Жилая зона должна быть обеспечена отдельно стоящими и (или) встроенными в жилые здания (пристроенными к ним) объектами социальной, инженерной и транспортной инфраструктур.

      3. Жилая зона должна быть обеспечена стоянками и парковками для транспортных средств, необходимой площадью парковок в соответствии с количеством квартир, детскими и спортивными площадками, в том числе с учетом доступности для маломобильных групп населения.

      4. В жилой зоне допускается размещение гостиниц, наземных и подземных гаражей (паркингов), открытых стоянок для временного хранения легковых автомобилей, электрозарядных станций, а также производственных объектов, размещение и деятельность которых не оказывает воздействия на окружающую среду, требующего устройства санитарно-защитных зон.

      5. В отдельных случаях к жилым зонам также могут относиться территории садоводческих и дачных товариществ, расположенных в пределах границ (черты) населенного пункта.

Статья 82. Придомовой земельный участок многоквартирного жилого дома

      1. Проектом строительства многоквартирного жилого дома в соответствии с градостроительными проектами развития и застройки населенных пунктов должен быть предусмотрен придомовой земельный участок многоквартирного жилого дома, прилегающий к многоквартирному жилому дому и предназначенный для благоустройства, озеленения, размещения спортивных, игровых площадок, подъездных дорог, парковок, тротуаров, малых архитектурных форм и других объектов.

      Придомовой земельный участок многоквартирного жилого дома вместе с расположенными на нем элементами благоустройства включается в состав общего имущества объекта кондоминиума.

      2. В случае если придомовой земельный участок многоквартирного жилого дома не включен в состав общего имущества объекта кондоминиума, то он находится в коммунальной собственности как земли общего пользования в населенных пунктах.

      3. Содержание и благоустройство земель общего пользования, не включенных в состав общего имущества объекта кондоминиума, осуществляются за счет средств местного бюджета.

Статья 83. Общественная (общественно-деловая) зона

      1. Общественная (общественно-деловая) зона населенного пункта предназначается для размещения административных, научно-исследовательских, общественных учреждений и их комплексов, гостиниц и гостиничных комплексов, центров деловой и финансовой активности, объектов культуры, образования, здравоохранения, спорта, коммерческой деятельности, торговли и общественного питания, бытового обслуживания, открытых стоянок транспорта и электрозарядных станций при указанных объектах, наземных и подземных гаражей (паркингов), других зданий и сооружений, не требующих специальных мероприятий, предусмотренных санитарно-эпидемиологическими и экологическими требованиями.

      2. В перечень строительных объектов, разрешенных к размещению в общественной (общественно-деловой) зоне, могут быть включены жилые здания, в том числе индивидуальные жилые дома.

Статья 84. Рекреационная зона

      1. Рекреационные зоны в населенных пунктах предназначены для организации и обустройства мест отдыха населения и включают в себя сады, лесопарки, парки и скверы, зоопарки, водоемы, пляжи, аквапарки, объекты ландшафтной архитектуры, иные места отдыха и туризма, а также строительные объекты досугового и (или) оздоровительного назначения.

      2. В рекреационную зону могут включаться особо охраняемые природные территории, расположенные в пределах границ (черты) населенного пункта.

      3. На территории рекреационной зоны запрещаются размещение (строительство) новых и расширение действующих промышленных предприятий и их комплексов, коммунальных объектов, иных зданий и сооружений, непосредственно не связанных с функционированием рекреационной зоны.

      4. Изменение (перевод) рекреационной зоны в жилую или иную зону осуществляется по результатам общественных обсуждений.

Статья 85. Зоны инженерной и транспортной инфраструктур

      1. Зоны инженерной и транспортной инфраструктур населенного пункта предназначаются для размещения и функционирования коммуникаций и сооружений транспорта и связи, магистральных трубопроводов, сетей инженерного обеспечения, инженерного оборудования и иных объектов инженерной и транспортной инфраструктур.

      Предотвращение от их вредного (опасного) воздействия обеспечивается соблюдением необходимых разрывов до селитебных территорий (участков), зданий и сооружений жилищно-гражданского назначения, а также других обязательных требований и ограничений в соответствии с государственными нормативными документами. Коммуникации и сооружения, оказывающие при эксплуатации прямое вредное воздействие на здоровье людей и среду их обитания, должны располагаться за пределами населенных пунктов.

      2. Территории объектов инженерной и транспортной инфраструктур должны быть благоустроены с учетом технических и эксплуатационных характеристик указанных объектов. Обязанности по благоустройству и содержанию территорий возлагаются на собственников объектов инженерной и транспортной инфраструктур и иных лиц, в законном пользовании которых они находятся.

Статья 86. Промышленные (производственные) зоны

      1. Промышленные (производственные) зоны предназначаются для размещения промышленных предприятий и их комплексов, включая административно-бытовой комплекс, других производственных, коммунальных и складских объектов, обеспечивающих функционирование инженерной и транспортной инфраструктур, а также временное пребывание работников таких предприятий.

      2. Расположение производственных, коммунальных, складских объектов, а также объектов инженерной и транспортной инфраструктур на селитебной территории допускается только в случаях, когда их размещение и функционирование не представляют угрозы населению, не оказывают вредного воздействия на окружающую среду и не требуют устройства санитарно-защитной зоны. В противном случае должна предусматриваться санитарно-защитная зона.

      3. Обязанности по благоустройству и содержанию промышленной (производственной) зоны, а также территорий производственных объектов, располагаемых на селитебной территории, возлагаются на собственников объектов и иных лиц, в законном пользовании которых они находятся.

Статья 87. Зоны сельскохозяйственного использования

      1. Зоны сельскохозяйственного использования в пределах границ (черты) населенного пункта рассчитаны для ведения сельского хозяйства или предназначены для этих целей и могут быть использованы до момента изменения вида их использования в соответствии с утвержденным генеральным планом (схемой развития и застройки) населенного пункта.

      2. В случаях, если размещение и функционирование зоны сельскохозяйственного использования в пределах границ (черты) населенного пункта могут оказывать неблагоприятное воздействие на население либо окружающую среду, должна быть предусмотрена санитарно-защитная зона.

Статья 88. Зоны специального назначения

      1. В пределах границ (черты) населенного пункта допускается размещение зоны специального назначения, выделяемой для кладбищ, крематориев, скотомогильников (биотермических ям), полигонов твердых бытовых отходов, предприятий по переработке отходов, очистных сооружений, иных объектов, использование которых невозможно без установления специальных нормативов и правил.

      2. Необходимость устройства санитарно-защитных зон, отделяющих объекты, указанные в пункте 1 настоящей статьи, от селитебной и рекреационной территорий, зданий и сооружений жилищно-гражданского назначения, объектов инфраструктуры населенного пункта, устанавливается законодательством Республики Казахстан.

      3. Обязанности по содержанию зоны специального назначения возлагаются на собственника предприятия (землепользователя) и иных лиц, в законном пользовании которых они находятся, если иное не предусмотрено законодательством Республики Казахстан.

Статья 89. Зоны режимных территорий

      1. Для размещения военных и других объектов, в отношении которых устанавливается особый режим, должны предусматриваться зоны режимных территорий.

      При проектировании и строительстве строительных объектов, размещаемых в прилегающей зоне режимных территорий (объектов), охраняемых Службой государственной охраны Республики Казахстан, необходимо соблюдение следующих параметров:

      в радиусе 500 метров – высотой не более 7 метров;

      в радиусе 1000 метров – высотой не более 16 метров;

      в радиусе 1500 метров – высотой не более 28 метров.

      2. Порядок использования зон режимных территорий и прилегающих к ним территорий устанавливается Правительством Республики Казахстан в соответствии с государственными нормативными документами, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан.

Статья 90. Пригородные зоны

      1. Пригородные зоны включают примыкающие к границе (черте) города земли, предназначенные для развития территории данного города, других населенных пунктов, входящих в пригородную зону, а также выполнения санитарно-защитных функций, размещения мест отдыха населения, садоводческих и дачных товариществ.

      2. Установление границ пригородных зон осуществляется на основе утвержденной градостроительной документации в соответствии с настоящим Кодексом и земельным законодательством Республики Казахстан.

Статья 91. Санитарно-защитная зона

      1. В случаях размещения и функционирования производственных, коммунальных и складских объектов, а также объектов специального назначения, которые могут представлять угрозу населению и (или) оказывать вредное воздействие на окружающую среду, должна предусматриваться соответствующая санитарно-защитная зона. Санитарно-эпидемиологические требования к санитарно-защитной зоне устанавливаются нормативными правовыми актами в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения.

      2. В санитарно-защитной зоне запрещаются размещение (строительство) жилых зданий, организаций образования, учреждений здравоохранения и отдыха, спортивно-оздоровительных сооружений, включая ведение сельского хозяйства, садоводства, огородничества, а также производство сельскохозяйственной продукции.

      3. Обязанности по содержанию санитарно-защитной зоны возлагаются на собственников объектов, для которых она предназначена.

      4. При проектировании проекта строительства в рамках комплексной вневедомственной экспертизы проекта строительства устанавливается санитарно-защитная зона в соответствии с нормативными правовыми актами в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения.

      5. Изменение санитарно-защитной зоны строительных объектов, введенных в эксплуатацию, осуществляется государственным органом в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения, структурными подразделениями иных государственных органов, осуществляющих деятельность в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения, в соответствии с нормативными правовыми актами в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения.

      6. При определении функциональных зон в рамках зонирования территории населенных пунктов в генеральных планах населенных пунктов, а также в проектах детальной планировки учитываются требования к санитарно-защитным зонам.

      7. Данные об установленных и измененных санитарно-защитных зонах представляются в местный исполнительный орган:

      1) заказчиком – в случае, указанном в пункте 4 настоящей статьи, на основании утвержденной проектно-сметной документации и положительного заключения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства в отношении санитарно-защитной зоны;

      2) разработчиком проекта санитарно-защитной зоны – в случае, указанном в пункте 5 настоящей статьи, на основании санитарно-эпидемиологического заключения на проект строительства по изменению санитарно-защитной зоны.

      Местные исполнительные органы обеспечивают формирование, сбор, хранение и актуализацию пространственных данных об установленных и измененных санитарно-защитных зонах на государственном геопортале Национальной инфраструктуры пространственных данных в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере геодезии, картографии и пространственных данных для последующего опубликования на публичной кадастровой карте единого государственного кадастра недвижимости и внесения в государственный земельный кадастр.

      8. Предоставление информации, указанной в пункте 7 настоящей статьи, осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

Статья 92. Резервные территории

      1. Резервные территории предназначены для развития населенных пунктов или освоения (обустройства) межселенных территорий.

      2. Резервные территории определяются и утверждаются в составе комплексных схем градостроительного планирования территорий, генеральных планов населенных пунктов и проектов детальной планировки.

      3. Резервные территории используются только в соответствии с их назначением по мере развития населенных пунктов и их частей.

      4. Временное пользование резервными территориями осуществляется в порядке, определяемом Правительством Республики Казахстан.

Глава 11. НАУЧНОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 93. Обеспечение научной и научно-технической деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства

      Физические и юридические лица осуществляют научную и (или) научно-техническую деятельность в сфере архитектуры, градостроительства и строительства в соответствии с законодательством Республики Казахстан о науке и технологической политике.

Статья 94. Научно-технический совет

      1. В целях выработки предложений и рекомендаций по совершенствованию государственных нормативных документов, а также по приоритетным направлениям научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ, а также оценки научно-технических проектов и программ в сфере архитектуры, градостроительства и строительства при уполномоченном органе по делам архитектуры, градостроительства и строительства создается научно-технический совет. Научно-технический совет состоит из представителей уполномоченных государственных органов, профильных технических комитетов в сфере строительного нормирования, ведущих научно-исследовательских и проектных организаций, отраслевых ассоциаций, объединений и других субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      2. Состав и положение о научно-техническом совете определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

РАЗДЕЛ 4. АРХИТЕКТУРНО-СТРОИТЕЛЬНОЕ ПРОЕКТИРОВАНИЕ

Глава 12. ПРЕДПРОЕКТНАЯ ПОДГОТОВКА И ИНЖЕНЕРНЫЕ ИЗЫСКАНИЯ

Статья 95. Разработка предпроектной документации

      1. До разработки проектной документации на возведение, реконструкцию и реставрацию строительных объектов разрабатывается предпроектная документация, в которой определяются необходимость, техническая возможность, оценка воздействия на окружающую среду (в случаях и порядке, которые предусмотрены законодательством Республики Казахстан), экономическая целесообразность инвестиций в строительство, реконструкцию и реставрацию строительных объектов, требования к земельному участку, варианты объемно-планировочных и технологических решений, сведения об инженерных нагрузках, а также источники и объемы финансирования, расчеты по определению эффективности осуществления инвестиций, социальных, экологических и других последствий строительства, реконструкции, реставрации и эксплуатации строительных объектов.

      2. Предпроектная документация, по которой в течение трех и более лет после ее утверждения в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, не была разработана и утверждена проектно-сметная документация, считается устаревшей и используется для реализации после корректировки и переутверждения в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      3. Предпроектная документация, выполненная иностранными юридическими лицами или отдельными специалистами для освоения территорий и (или) строительства на территории Республики Казахстан, за исключением предпроектной документации по объектам специальных экономических зон, особых индустриальных зон, должна разрабатываться на условиях и по стадиям предпроектных работ, которые установлены настоящим Кодексом, государственными нормативными документами и заданием на разработку проекта строительства, а также при соблюдении обязательных требований, установленных государственными нормативными документами, включая требования пожарной и промышленной безопасности, если иное не предусмотрено международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.

      4. Порядок разработки, согласования, утверждения и состав технико-экономических обоснований на строительство определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 96. Финансирование разработки предпроектной документации

      1. Предпроектная документация, предусмотренная пунктом 1 статьи 95 настоящего Кодекса, разрабатывается за счет:

      1) государственных инвестиций, предусмотренных на эти цели на соответствующий финансовый год, – при планировании осуществления инвестиций на строительство, реконструкцию и реставрацию строительных объектов;

      2) собственных средств заказчика – при планировании осуществления инвестиций на строительство, реконструкцию и реставрацию строительных объектов.

      2. Затраты на разработку предпроектной документации при планировании осуществления инвестиций на строительство, реконструкцию и реставрацию строительных объектов включаются в стоимость строительства как затраты, связанные с получением исходных материалов.

      Затраты на разработку предпроектной документации при планировании осуществления инвестиций на строительство, реконструкцию и реставрацию строительных объектов, предусмотренные пунктом 1 настоящей статьи, включают затраты на их регистрацию в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра.

      3. В случае принятия заказчиком по результатам разработки предпроектной документации решения о нецелесообразности и (или) необоснованности осуществления инвестиций на строительство, реконструкцию и реставрацию строительных объектов затраты на разработку предпроектной документации при планировании осуществления инвестиций на строительство, реконструкцию, реставрацию строительных объектов подлежат списанию за счет основного источника, предусмотренного на выполнение проектных и изыскательских работ.

Статья 97. Инженерные изыскания

      1. Результаты инженерных изысканий должны быть достоверными и выполнены в объеме, необходимом для установления проектных значений параметров и других проектных характеристик строительного объекта, а также проектируемых мероприятий по обеспечению его безопасности.

      Расчетные данные в составе результатов инженерных изысканий должны быть обоснованными и содержать прогноз изменения их значений в процессе строительства и эксплуатации строительного объекта.

      Экспертные организации при проведении анализа и оценки качества проектной документации обязаны проверить актуальность инженерных изысканий и соответствие составления этих результатов действующим нормам, в том числе полноте, составу, объему, методам и технологиям производства инженерно-геологических изысканий.

      2. Результаты инженерных изысканий (топографическая съемка градостроительных проектов, топографическая съемка на стадии проектирования и исполнительная геодезическая съемка на стадии приемки строительного объекта в эксплуатацию) вносятся заказчиками в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра до экспертизы проектов в соответствии с правилами регистрации в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра градостроительных проектов, предпроектной и проектно-сметной документации, а также объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      3. Организация процесса подготовки инженерных изысканий по строительным объектам осуществляется на портале для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна", который является обязательным для строительных объектов, финансируемых за счет государственных инвестиций.

      4. Подготовка проектной документации, а также строительство, реконструкция строительных объектов без выполнения соответствующих инженерных изысканий не допускаются.

Глава 13. ПРОЕКТНАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

Статья 98. Проектно-сметная документация

      1. Строительство, а также прокладка коммуникаций, инженерная подготовка территории, благоустройство и озеленение осуществляются по проектно-сметной документации, разработанной в соответствии с утвержденными градостроительными проектами.

      В случаях, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, допускается строительство без проектно-сметной документации либо по эскизным проектам.

      2. Соответствие проектных значений параметров и других характеристик строительного объекта требованиям безопасности, а также проектируемые мероприятия по обеспечению его безопасности должны быть обоснованы ссылками на требования настоящего Кодекса и государственных нормативных документов.

      3. В случае отсутствия указанных требований соответствие проектных значений и характеристик строительного объекта требованиям безопасности, а также проектируемые мероприятия по обеспечению его безопасности должны быть обоснованы одним или несколькими способами:

      1) результаты исследований;

      2) расчеты и (или) испытания, выполненные по сертифицированным или апробированным иным способом методикам;

      3) моделирование сценариев возникновения опасных (вредных) природных, техногенных и (или) антропогенных процессов и явлений, в том числе при неблагоприятном сочетании опасных (вредных) природных, техногенных и (или) антропогенных процессов и явлений;

      4) оценка риска возникновения опасных (вредных) природных, техногенных и (или) антропогенных процессов и явлений.

      При обосновании должны быть учтены результаты инженерных изысканий.

      4. Без проектно-сметной документации по эскизам (эскизным проектам) заказчик (собственник) по согласованию с местными исполнительными органами городов республиканского значения, столицы, районов (городов областного значения) может осуществлять:

      1) строительство индивидуальных жилых домов не выше двух этажей, кроме строительства в районах (зонах) повышенной сейсмической опасности в соответствии с картами сейсмического микрозонирования, а также картами селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков;

      2) возведение хозяйственно-бытовых построек на территории земельных участков, предназначенных для личного подсобного хозяйства, садоводства и огородничества;

      3) строительство внутриплощадочных линий связи;

      4) благоустройство на земельных участках, предназначенных для личного подсобного хозяйства, и дачных участках, не требующее изменения действующих инженерных сетей;

      5) устройство рыбоводного пруда площадью водного зеркала одного пруда не более 0,15 гектара; возведение рыбоводных объектов в водоохранных полосах; устройство других объектов (мобильных комплексов контейнерного, блочного и модульного исполнения, сооружений, возводимых из сборно-разборных конструкций) для ведения аквакультуры;

      6) строительство мобильных комплексов контейнерного, блочного и модульного исполнения, а также одноэтажных зданий (сооружений) для предприятий торговли, общественного питания и бытового обслуживания, возводимых из сборно-разборных конструкций;

      7) при чрезвычайном положении и (или) чрезвычайных ситуациях восстановительные работы, строительство быстровозводимых зданий и сооружений не более двух этажей, являющихся строительными объектами, отнесенными к третьему уровню ответственности;

      8) строительство зданий и сооружений временного, сезонного или вспомогательного назначения (склады и хранилища (пролетом до 6 метров, высотой до 7 метров и площадью до 2000 квадратных метров включительно), требующие особых условий для хранения товаров и материалов), не опасных по пожару, взрыву, газу, химически агрессивным, ядовитым и токсичным веществам, теплиц, парников, павильонов, сооружений связи, освещения, ограждения и подобных сооружений;

      9) строительство временных строений жилых и (или) хозяйственно-бытовых помещений для сезонных работ и отгонного животноводства;

      10) строительство автостоянок открытого типа на количество не более пятидесяти автомобильных транспортных средств, а также гаражей с боксами не более чем на два автомобильных транспортных средства;

      11) капитальный ремонт линейных инженерных сетей и сооружений на них, не требующий изменения их положения, отметок глубины (высоты) заложения, диаметра труб;

      12) строительство малых архитектурных форм и ограждения территорий;

      13) строительство открытых спортивных площадок, тротуаров, мощение вокруг зданий (сооружений);

      14) ремонт и замену единиц технологического или инженерного оборудования, по которым исчерпан технологический ресурс и которые не требуют реконструкции или перепрофилирования предприятия (цеха);

      15) защиту инженерных сетей от электрокоррозии;

      16) строительство отдельно стоящих одноэтажных зданий (сооружений) для размещения объектов индивидуального предпринимательства общей площадью до 20 квадратных метров;

      17) реконструкцию индивидуальных жилых домов не выше двух этажей, не требующую отвода дополнительного земельного участка (прирезки территории), не превышающую двух этажей после реконструкции;

      18) перепланировку (переоборудование) помещений непроизводственного назначения, осуществляемую (осуществляемое) в строительных объектах и не требующую (не требующее) изменения несущих конструкций;

      19) строительство сетей электроснабжения с установленной мощностью до 200 кВт для субъектов предпринимательства;

      20) строительство и монтаж системы автоматической охранно-пожарной сигнализации внутри административно-бытовых и производственных зданий;

      21) строительство сетей водоснабжения и водоотведения индивидуальных жилых домов;

      22) строительство внутриплощадочных сетей и монтаж внутридомовых систем газоснабжения бытового назначения индивидуальных жилых домов или отдельно стоящих одноэтажных зданий (сооружений) для размещения объектов предпринимательства общей площадью до 20 квадратных метров;

      23) выборочный капитальный ремонт многоквартирного жилого дома.

      При реконструкции (перепланировке, переоборудовании) жилых и нежилых помещений в жилых домах (жилых зданиях), не требующей отвода дополнительного земельного участка (прирезки территории), не связанной с какими-либо изменениями несущих конструкций, инженерных систем и коммуникаций, не ухудшающей архитектурно-эстетические, противопожарные, противовзрывные и санитарные качества, не оказывающей вредного воздействия на окружающую среду при эксплуатации, согласование эскизных проектов с местными исполнительными органами по делам архитектуры и градостроительства городов республиканского значения, столицы, районов, городов областного значения не требуется.

      Местные исполнительные органы по делам архитектуры и градостроительства городов республиканского значения, столицы, районов, городов областного значения ведут учет согласованных эскизных проектов.

      5. Порядок разработки, обязательный состав и содержание проектно-сметной документации устанавливаются государственными нормативными документами.

      6. Строительство, расширение, реконструкция, модернизация, консервация и постутилизация объектов транспортной инфраструктуры, указанных в пункте 5 статьи 23-1 Закона Республики Казахстан "О транспорте в Республике Казахстан", осуществляются по заданию на проектирование и проектной документации, согласованным с Министерством обороны Республики Казахстан.

      7. Порядок утверждения проектно-сметной документации определяется в соответствии с настоящим Кодексом и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.

      8. Правила и порядок ведения подрядных работ при реализации проектно-сметной документации устанавливаются в соответствии с настоящим Кодексом и Гражданским кодексом Республики Казахстан.

      9. Проектно-сметная документация, по которой в течение трех и более лет после ее утверждения в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, не начато строительство, считается устаревшей и используется для реализации после корректировки, проведения повторной комплексной вневедомственной экспертизы проекта строительства и переутверждения в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.

      10. Корректировка проектно-сметной документации в случаях возникновения обоснованной необходимости внесения в нее изменений и дополнений осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      11. Для осуществления корректировки проектно-сметной документации привлекается разработавшая ее проектная организация.

      В случае отказа автора (авторов) проектно-сметной документации от осуществления авторского сопровождения проектная организация определяется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      12. В случае если по решению заказчика возникла обоснованная необходимость корректировки проектно-сметной документации, утвержденной в соответствии с законодательством Республики Казахстан, то корректировка предпроектной документации (при наличии) не требуется.

      13. Включение проектно-сметной документации в состав национального архивного фонда, гарантии прав собственности на указанные документы, а также права использования и ограничения по их использованию устанавливаются в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      14. Проектно-сметная документация, выполненная иностранными юридическими лицами или отдельными специалистами для строительства на территории Республики Казахстан, за исключением проектно-сметной документации по объектам специальных экономических зон, особых индустриальных зон, должна разрабатываться на условиях и по стадиям проектных работ, в составе и объеме проектно-сметной документации, которые установлены настоящим Кодексом, государственными нормативными документами и заданием на проектирование, а также при соблюдении обязательных требований, установленных государственными нормативными документами, включая требования пожарной и промышленной безопасности, если иное не предусмотрено международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.

      Допускается отклонение от этого правила:

      1) по решению заказчика (инвестора) при выполнении заказчиком (инвестором) следующих обязательных условий в совокупности:

      соблюдения норм пожаро- и взрывобезопасности, надежности конструкций, устойчивости функционирования строительного объекта и охраны труда, установленных законодательством Республики Казахстан и государственными нормативными документами, что должно подтверждаться комплексной вневедомственной экспертизой проектов строительства;

      обеспечения поставщиков товаров (работ и услуг) необходимой для них информацией в соответствии с законодательством Республики Казахстан и государственными нормативными документами;

      2) при проектировании, строительстве, реконструкции, проведении технического перевооружения, расширения строительного объекта, включенного в единую карту индустриализации.

      15. Проектно-сметная документация без сметного раздела подлежит внесению в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      16. Организация процесса разработки проектно-сметной документации осуществляется на портале для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна", который является обязательным для строительных объектов, финансируемых за счет государственных инвестиций.

Статья 99. Проект строительства

      1. Проект строительства новых строительных объектов, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций должен содержать градостроительную обоснованность местоположения строительного объекта, экономические, архитектурные, объемно-планировочные, функциональные, технологические, конструктивные, инженерные, природоохранные, энергосберегающие, энергоэффективные и иные решения в объеме, необходимом для ведения строительства и сдачи строительного объекта в эксплуатацию.

      К проектам строительства также относится проектно-сметная документация, выполненная на основании результатов проведенного технического обследования и предназначенная для:

      1) капитального ремонта строительных объектов или реставрации зданий и сооружений;

      2) реконструкции, расширения, модернизации или технического перевооружения эксплуатируемых строительных объектов;

      3) постутилизации строительных объектов, за исключением сноса аварийных строительных объектов;

      4) консервации (расконсервации) объектов незавершенного строительства, строительство которых было приостановлено.

      2. Проектные решения и показатели проекта строительства, утвержденные в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, при его реализации являются обязательными.

      Наименование проекта строительства должно указывать на вид строительной деятельности, содержать наименование строительного объекта, соответствовать исходным материалам, выданным для его разработки.

      3. Проект строительства разрабатывается:

      1) на основании задания на проектирование, утвержденного заказчиком, материалов по выбору и отводу (разрешению на использование) земельного участка (площадки, трассы), технических условий инженерного и коммунального обеспечения строительного объекта, результатов инженерных изысканий, иных исходных материалов, включая результаты предпроектной деятельности заказчика;

      2) в соответствии с утвержденными в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обоснованиями инвестиций в строительство (технико-экономическими обоснованиями), а в необходимых случаях согласованным с подрядчиком перечнем применяемых в проекте строительства строительных материалов, изделий, конструкций, инженерного оборудования и устройств;

      3) в соответствии с архитектурно-планировочным заданием местных исполнительных органов городов республиканского значения, столицы, районов (городов областного значения).

      4. В случаях, предусмотренных пунктом 4 статьи 100 настоящего Кодекса, проектом строительства является эскиз (эскизный проект).

      5. Порядок утверждения, а также внесения изменений в утвержденный проект строительства определяется настоящим Кодексом и государственными нормативными документами.

      6. В случае сокращения в задании на проектирование нормативной продолжительности строительства разработка проекта строительства осуществляется с учетом дополнительных ресурсов.

Статья 100. Архитектурный проект

      1. Архитектурный проект – самостоятельный проект создания сооружения (монумента), а также как часть проектно-сметной документации для строительства, которая содержит архитектурный замысел, архитектурно-художественные, композиционные и объемно-планировочные решения, комплексно учитывающие социальные, экономические, функциональные, инженерные, технические, противопожарные, противовзрывные, санитарно-гигиенические, экологические требования, а также требования по энергетической эффективности и иные требования к строительному объекту в объеме, необходимом для разработки проекта строительства или иной документации для строительства.

      2. Архитектурный проект разрабатывается:

      1) на основании задания на проектирование, утвержденного заказчиком, и материалов по выбору площадки (трассы), результатов инженерных изысканий, технических условий инженерного обеспечения строительного объекта;

      2) в соответствии с утвержденными градостроительными проектами;

      3) в соответствии с архитектурно-планировочным заданием местных исполнительных органов городов республиканского значения, столицы, районов (городов областного значения).

      3. Соблюдение решений архитектурного проекта при разработке проекта строительства обязательно.

      Изменения архитектурных проектов могут производиться с согласия автора (авторов) либо с его (их) участием. Если при этом возникают отклонения от требований архитектурно-планировочного задания, то требуется согласование с местными исполнительными органами городов республиканского значения, столицы, районов (городов областного значения), его выдавшими.

      4. В случае необходимости упрощения разработки проекта строительства строительных объектов, указанных в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса, архитектурный проект в соответствии с архитектурно-планировочным заданием может быть выполнен в виде эскиза (эскизного проекта).

Статья 101. Государственный банк проектов строительства

      1. Деятельность по формированию и ведению государственного банка проектов строительства, а также представлению типовых проектов и проектно-сметной документации для привязки из государственного банка проектов строительства осуществляется государственной экспертной организацией на основании правил, разрабатываемых и утверждаемых уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Государственная экспертная организация осуществляет формирование и ведение государственного банка проектов строительства, а также представление из государственного банка проектов строительства типовых проектов и проектно-сметной документации для привязки.

      3. Представление типовых проектов и проектно-сметной документации для привязки из государственного банка проектов строительства осуществляется государственной экспертной организацией на безвозмездной основе.

      4. Пользователями государственного банка проектов строительства являются лица, осуществляющие строительство за счет государственных инвестиций.

Статья 102. Проектные организации

      1. Проектная организация вправе:

      1) привлекать к исполнению своих обязательств других физических и (или) юридических лиц;

      2) запрашивать и получать в установленном законодательством Республики Казахстан порядке от заказчика проектной документации необходимые материалы и информацию;

      3) принимать участие в рассмотрении заказчиками проектной документации;

      4) принимать участие при проведении экспертизы проектов и получать экспертное заключение по разработанной проектной документации;

      5) быть третьей стороной в договоре на проведение экспертизы проектов как разработчик проектной документации.

      2. Обязанности проектной организации:

      1) обеспечение высокого архитектурного, технического уровня и экономической эффективности проектных решений;

      2) контроль и обеспечение сроков выполнения работ, установленных договором;

      3) участие в составлении заказчиком задания на проектирование или, если это предусмотрено договором, подготовка задания по поручению заказчика;

      4) определение по согласованию с заказчиком объемов, этапов и стоимости предпроектных, проектных и других предусмотренных договором работ, составление графиков их выполнения;

      5) обеспечение соответствия проектной документации заданию на проектирование и рабочей документации по утвержденному проекту строительства;

      6) комплектация проектной документации в соответствии с государственными нормативными документами и передача ее заказчику. Внесение изменений в проектную документацию по замечаниям согласующих организаций и органов экспертизы в случае возникновения обоснованной необходимости;

      7) передача заказчику разработанной проектной документации;

      8) осуществление авторского сопровождения на всех стадиях реализации проекта строительства до ввода строительного объекта в эксплуатацию;

      9) при наличии дополнительного договора обеспечение строительства технической документацией в сроки, установленные утвержденным графиком, определение объемов строительно-монтажных работ, состава и количества оборудования, изделий и материалов, составление сводной сметы и сводки затрат на строительство;

      10) соблюдение при осуществлении проектной деятельности требований законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      11) обеспечение сохранности и конфиденциальности документов, получаемых от заказчика и третьих лиц в ходе разработки проектной документации;

      12) неразглашение конфиденциальной информации, полученной от заказчика и третьих лиц в ходе проведения разработки проектной документации, за исключением случаев, предусмотренных законами Республики Казахстан;

      13) предоставление необходимых материалов и информации по разработанным разделам (частям) проектной документации по запросу заказчика в ходе проведения экспертизы проектов;

      14) представление в государственный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, для ознакомления проектной и (или) иной документации в порядке, определенном законодательством Республики Казахстан;

      15) выполнение иных функций, предусмотренных договором и законодательством Республики Казахстан.

      3. Проектная организация при разработке проектной документации несет гражданско-правовую ответственность в соответствии с законодательством Республики Казахстан:

      1) за качество и обоснованность принимаемых решений, а также выполнение функций, возложенных на нее настоящим Кодексом;

      2) за недостатки проектной документации, в том числе и за обнаружившиеся на этапе эксплуатации строительного объекта;

      3) за ненадлежащее качество и объем работ, выполненных как собственными силами, так и привлеченными ею субподрядными организациями;

      4) за нарушение сроков выполнения работ, предусмотренных договором;

      5) за несвоевременное устранение или неустранение дефектов по мотивированной письменной претензии заказчика и (или) выявленных в период согласования и экспертизы проектов.

Глава 14. ЭКСПЕРТИЗА ПРОЕКТОВ

Статья 103. Виды экспертизы проектов

      1. Экспертиза проектов подразделяется на следующие виды:

      1) комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства, осуществляемая экспертными организациями;

      2) комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства, отнесенная к государственной монополии, осуществляемая государственной экспертной организацией;

      3) комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов, осуществляемая государственной экспертной организацией.

      2. Межгосударственная экспертиза проектов устанавливается в соответствии с международным договором и осуществляется международными экспертными комиссиями, создаваемыми уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства и уполномоченными органами заинтересованных государств.

Статья 104. Экспертиза проектов, отнесенная к государственной монополии

      К государственной монополии относятся следующие виды экспертизы проектов:

      1) комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов;

      2) комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства для:

      строительства новых зданий и сооружений, реконструкции, расширения, модернизации, технического перевооружения и капитального ремонта строительных объектов, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций, относящихся к первому уровню ответственности, независимо от источников финансирования;

      строительства новых зданий и сооружений, реконструкции, расширения, модернизации, технического перевооружения строительных объектов, относящихся ко второму уровню ответственности, независимо от источников финансирования;

      строительства новых зданий и сооружений, относящихся к третьему уровню ответственности, финансируемых за счет государственных инвестиций;

      проектов строительства с грифом секретности или с пометкой "для служебного пользования";

      типовых проектов.

Статья 105. Комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства

      1. Комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства осуществляется сертифицированными экспертами по соответствующим разделам (частям) проекта строительства.

      2. По результатам комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства выдается положительное или отрицательное экспертное заключение на основании договора, заключенного с заказчиками. Выдача иных видов экспертных заключений запрещается.

      Положительные экспертные заключения являются основанием для утверждения рассмотренных проектов строительства.

      3. Комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства подлежат:

      1) проектно-сметная документация, предназначенная для строительства зданий и сооружений, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций, финансируемых за счет государственных инвестиций, а также возводимых без участия государственных инвестиций, но предусматривающих в установленном законодательством Республики Казахстан порядке долю государственной собственности в объемах выпускаемой продукции или предоставляемых услуг;

      2) проектно-сметная документация, предназначенная для строительства объектов, финансируемых без участия государственных инвестиций, за исключением строительства объектов третьего уровня ответственности, указанных в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса.

      4. Указанные в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса строительные объекты, а также технико-экономические обоснования, предназначенные для строительства зданий и сооружений, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций, не подлежат комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства.

      5. При повторном применении утвержденных проектов строительства, а также привязке предназначенных для массового строительства действующих типовых проектов проводится комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства в части привязки этих проектов к конкретной местности и условиям.

      6. Утверждение и дальнейшая реализация проекта строительства, подлежащего комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства, без его положительного экспертного заключения не допускаются.

      7. Заказчик проекта строительства является и заказчиком комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства по этому проекту строительства без права делегирования этих полномочий третьим лицам.

      8. Заказчик проектов строительства, подлежащих комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства, но не относящихся к государственной монополии, вправе по своему усмотрению выбрать для проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства любую экспертную организацию.

      9. Заказчики обязаны представить для проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства полный комплект документов, предусмотренный государственными нормативными документами. Ответственность за достоверность документов, представленных для проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, несет заказчик.

      10. Комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства подлежит как проектная, так и сметная часть проекта строительства, за исключением проектов строительства, финансируемых без государственных инвестиций, по которым заказчик вправе не проводить экспертизу сметной части проекта строительства.

      11. В соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, государственная экспертная организация и экспертные организации создают экспертные комиссии (экспертные группы), а также вправе привлекать специалистов или специализированные организации, в том числе зарубежных.

      Не допускаются включение в состав экспертных комиссий (экспертных групп), а также привлечение для иной формы участия в комплексной вневедомственной экспертизе проектов строительства специалистов или специализированных организаций, прямо или косвенно принимавших участие в подготовке и (или) разработке рассматриваемых проектов строительства либо являющихся представителями проектных организаций, их разработавших.

      12. При несогласии с результатами проведенной комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства заказчик вправе обжаловать экспертное заключение в суд.

      13. При производстве по гражданским делам, уголовным делам, а также делам об административных правонарушениях в отношении заключений комплексной экспертизы проектов строительства может быть проведена судебная экспертиза в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      14. Комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства проводится также в случае необходимости внесения изменений в проектно-сметную документацию, связанных с некачественно разработанным и ранее одобренным экспертизой проектом и (или) выявленными в ходе строительства необоснованными отклонениями от утвержденного проекта строительства.

      15. По отдельным строительным объектам, требующим особого регулирования и градостроительной регламентации, комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства осуществляется в соответствии с индивидуальными планами поэтапной разработки и согласования проектно-сметной документации на строительство отдельных строительных объектов, требующих особого регулирования и градостроительной регламентации.

      Порядок разработки и согласования индивидуальных планов поэтапной разработки и согласования проектно-сметной документации на строительство отдельных строительных объектов, требующих особого регулирования и градостроительной регламентации, регулируется правилами проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, предназначенной для строительства новых, а также изменения (реконструкции, расширения, технического перевооружения, модернизации и капитального ремонта) существующих зданий и сооружений, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций.

      16. Государственная экспертная организация и экспертные организации представляют экспертные заключения государственным органам, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      17. Организация процесса проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства осуществляется на площадке портала для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна".

Статья 106. Стоимость и сроки проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства

      1. Комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства осуществляется на основании договоров, заключаемых заказчиками экспертизы проектов с государственной экспертной организацией или экспертными организациями, с отнесением затрат на стоимость разработки рассматриваемого проекта строительства.

      2. Стоимость экспертных работ, выполняемых государственной экспертной организацией, независимо от источника финансирования устанавливается в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Стоимость экспертных работ, выполняемых экспертными организациями, устанавливается в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, и (или) в договоре между заказчиком и экспертной организацией.

      4. Порядок и сроки проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства определяются правилами проведения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, предназначенной для строительства новых, а также изменения (реконструкции, расширения, технического перевооружения, модернизации и капитального ремонта) существующих зданий и сооружений, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций.

Статья 107. Комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов

      1. Комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов осуществляется государственной экспертной организацией, имеющей в своем составе сертифицированных экспертов по соответствующим разделам (частям).

      2. Градостроительные проекты проходят комплексную градостроительную экспертизу градостроительных проектов в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Градостроительные проекты направляются на комплексную градостроительную экспертизу градостроительных проектов заказчиками этих проектов с полным комплектом документов в соответствии с правилами проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов. Ответственность за достоверность документов, представленных для проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов, несет заказчик.

      4. Комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов заключается в проведении анализа и оценки качества градостроительных проектов путем установления соответствия (несоответствия) проектных решений условиям исходных материалов для проектирования, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, в том числе проверки наличия протокола проведенных общественных и публичных слушаний и обсуждений градостроительного проекта с общественностью в составе исходных материалов, а также соблюдения в проектных решениях и расчетах требований градостроительных и технических регламентов, норм и положений государственных и межгосударственных нормативных документов.

      5. При внесении изменений и (или) дополнений в утвержденные градостроительные проекты (корректировке) проводится комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов в соответствии с настоящей статьей.

      6. Заказчиками комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов являются:

      уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства – по проектам общегосударственного значения;

      местные исполнительные органы – по проектам регионального значения и проектам развития и застройки населенных пунктов.

      Заказчик градостроительных проектов является и заказчиком комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов по этому градостроительному проекту без права делегирования этих полномочий третьим лицам.

      7. По результатам комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов выдается положительное или отрицательное экспертное заключение на основании договора, заключенного с заказчиками, в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства. Выдача иных видов экспертных заключений запрещается.

      8. Положительные экспертные заключения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов являются основанием для утверждения градостроительных проектов.

      9. Срок действия экспертного заключения по градостроительному проекту ограничен сроком действия этого проекта.

      10. При несогласии с результатами проведенной комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов заказчик вправе обжаловать заключение экспертов в суд.

      11. Организация процесса проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов осуществляется на площадке портала для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна".

      12. Государственная экспертная организация направляет информацию о выданных отрицательных заключениях по градостроительным проектам в уполномоченный орган по делам архитектуры, градостроительства и строительства в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 108. Стоимости и сроки комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов

      1. Комплексная градостроительная экспертиза градостроительных проектов осуществляется на основании договора, заключаемого заказчиками с государственной экспертной организацией, с отнесением затрат на стоимость разработки рассматриваемого проекта.

      2. Стоимость работ, выполняемых государственной экспертной организацией, устанавливается в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Порядок и сроки проведения комплексной градостроительной экспертизы градостроительных проектов определяются в порядке, утвержденном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, и указываются в договоре на ее проведение.

Статья 109. Экспертные организации

      1. Экспертные организации проводят комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства для:

      капитального ремонта существующих строительных объектов, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций, относящихся ко второму уровню ответственности, независимо от источников финансирования;

      капитального ремонта существующих строительных объектов, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций, реконструкции, расширения, модернизации, технического перевооружения строительных объектов, относящихся к третьему уровню ответственности, финансируемых за счет государственных инвестиций;

      строительства новых зданий и сооружений, реконструкции, расширения, модернизации, технического перевооружения и капитального ремонта существующих строительных объектов, их комплексов, инженерных и транспортных коммуникаций, относящихся к третьему уровню ответственности, финансируемых за счет частных инвестиций.

      Экспертные организации осуществляют процедуры и операции по проведению комплексной вневедомственной экспертизы проекта строительства на площадке портала для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна" в порядке, установленном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Экспертные организации вправе проводить экспертизу полного комплекта документов на проект строительства в целом или по отдельным разделам (частям) проекта строительства с выдачей локальных экспертных заключений в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      Локальные экспертные заключения по отдельным разделам (частям) проекта строительства не являются основаниями для утверждения проекта строительства в целом, но используются в составе сводного экспертного заключения.

      3. Комплексная вневедомственная экспертиза проектов строительства, не отнесенная к государственной монополии, проводится экспертными организациями.

      4. Экспертные организации не вправе заниматься иной деятельностью, кроме экспертной деятельности, предусмотренной настоящим Кодексом.

      5. Экспертные организации оказывают консультационные услуги в области проектирования по проектам строительства, предусмотренным пунктом 1 настоящей статьи.

Статья 110. Эксперты в области проектирования

      Эксперты в области проектирования не вправе осуществлять единолично экспертные работы, за исключением случаев привлечения их в качестве внештатных экспертов по договору с другой экспертной организацией или государственной экспертной организацией, а также выполнения экспертизы проекта по отдельным разделам (частям) по поручению руководства государственной экспертной организации или экспертной организации.

Статья 111. Права, обязанности и ответственность субъектов экспертной деятельности в области проектирования

      1. Права и обязанности государственной экспертной организации и экспертных организаций устанавливаются настоящим Кодексом и иными законами Республики Казахстан.

      2. Эксперт в области проектирования вправе:

      1) участвовать в экспертизе проектов в составе экспертных комиссий (экспертных групп);

      2) запрашивать и получать от заказчиков экспертизы проекта необходимые материалы и информацию;

      3) осуществлять экспертизу проектов по отдельным разделам (частям) согласно специализации, указанной в сертификате эксперта на право занятия экспертной деятельностью в области проектирования, составлять по ним соответствующие части экспертного заключения;

      4) инициировать отзыв государственной экспертной организацией или экспертной организацией ранее выданных экспертных заключений в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом;

      5) заниматься педагогической, научной и (или) иной творческой деятельностью.

      3. Эксперту в области проектирования запрещается:

      1) проводить экспертизу проектов, в подготовке которых данный эксперт принимал прямое или косвенное участие либо выполненных с участием супруга (супруги) и (или) близких родственников, а также выдавать экспертные заключения, не установленные настоящим Кодексом;

      2) заниматься иными видами предпринимательской деятельности, связанными с архитектурной, градостроительной и строительной деятельностью;

      3) находиться в трудовых, финансовых и (или) прочих зависимых отношениях с иными субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

      Нарушение требований настоящего пункта экспертом в области проектирования, если оно не содержит признаков уголовного правонарушения либо административного правонарушения, влечет наложение в порядке, установленном законами Республики Казахстан, дисциплинарного взыскания в виде предупреждения о неполном служебном соответствии либо расторжение трудового договора по инициативе работодателя.

      4. Эксперт в области проектирования обязан:

      1) для осуществления профессиональной деятельности состоять в штате государственной экспертной организации или одной из экспертных организаций;

      2) соблюдать конфиденциальность и обеспечивать служебную и коммерческую тайну при экспертизе проектов, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан;

      3) систематически повышать свою профессиональную квалификацию;

      4) соблюдать профессиональную этику;

      5) осуществлять процедуры и операции по проведению экспертизы проекта на площадке портала для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна" в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. В случае выявления фактов некачественно проведенной экспертизы проектов субъекты экспертной деятельности в области проектирования несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      За некачественные проекты строительства или градостроительные проекты, имеющие положительное экспертное заключение, субъекты экспертной деятельности в области проектирования несут ответственность наряду с соответствующими разработчиками проектов строительства или градостроительных проектов.

Статья 112. Независимость субъектов экспертной деятельности в области проектирования

      1. Субъекты экспертной деятельности в области проектирования при проведении экспертизы проектов независимы.

      2. Никто не вправе вмешиваться в работу субъектов экспертной деятельности в области проектирования в ходе приемки проектной документации на экспертизу проектов, их рассмотрения, подготовки и оформления экспертных заключений по ним, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан.

      3. Вмешательство в деятельность субъектов экспертной деятельности в области проектирования влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Статья 113. Требования к экспертным организациям

      1. Экспертные организации должны иметь в своем составе не менее пяти экспертов в области проектирования по специализациям, соответствующим основным разделам (частям) проекта строительства: архитектура, конструктивная часть, инженерные сети и системы (по видам инженерных сетей и систем), технологическая часть (в зависимости от назначения строительного объекта), сметная часть.

      2. Экспертные организации после их государственной регистрации обязаны:

      1) пройти аккредитацию в соответствии с правилами аккредитации экспертных организаций;

      2) в рамках ведения делопроизводства вести учет даты поступления проекта строительства на комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства и даты выдачи экспертных заключений.

Статья 114. Государственная экспертная организация

      1. Руководство государственной экспертной организацией осуществляется уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Государственная экспертная организация осуществляет экспертизу проектов, относящихся к государственной монополии, предусмотренной статьей 104 настоящего Кодекса.

      3. Государственная экспертная организация осуществляет в качестве оператора ведение портала для организации разработки и экспертизы проектов по принципу "одного окна" в соответствии с правилами, определенными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      4. Государственная экспертная организация оказывает консультационные услуги в области проектирования по проектам строительства, относящимся к государственной монополии, предусмотренной статьей 104 настоящего Кодекса.

Статья 115. Отзыв экспертных заключений и прекращение экспертных работ

      1. Государственная экспертная организация или экспертные организации отзывают ранее выданное экспертное заключение в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, в случаях:

      1) невыполнения заказчиком указанных в выводах отзываемого экспертного заключения условий (требований);

      2) получения актов государственных органов, осуществляющих архитектурно-строительный контроль и надзор, и иных уполномоченных государственных органов, а также вступивших в законную силу судебных актов, подтверждающих:

      изменение или отмену исходных материалов, явившихся основанием для разработки проектной документации или акта государственного органа, на основании которого выданы исходные материалы, в период разработки проекта строительства, градостроительного проекта или проведения экспертизы проекта;

      недостоверность (фальсификацию, подлог, подделку и прочее) исходных материалов, явившихся основанием для разработки проекта строительства или градостроительного проекта;

      3) выявления фактов некачественно проведенной экспертизы проекта.

      2. В случае получения актов государственных органов, осуществляющих архитектурно-строительный контроль и надзор, и иных уполномоченных государственных органов, а также вступивших в законную силу судебных актов, указанных в подпункте 2) пункта 1 настоящей статьи, в ходе экспертизы проектов экспертные работы прекращаются и проект строительства, и градостроительный проект подлежат возврату заказчику без дальнейшего рассмотрения.

      3. Технические ошибки (арифметические, грамматические, опечатки, описки) в экспертном заключении могут быть исправлены в виде дополнения к нему в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

РАЗДЕЛ 5. СТРОИТЕЛЬСТВО (РЕКОНСТРУКЦИЯ), ЭКСПЛУАТАЦИЯ И ПОСТУТИЛИЗАЦИЯ (СНОС) СТРОИТЕЛЬНЫХ ОБЪЕКТОВ

Глава 15. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ ПРОЦЕССА СТРОИТЕЛЬСТВА (РЕКОНСТРУКЦИИ)

Статья 116. Заказчики и подрядчики (генеральные подрядчики)

      1. Основными участниками отношений, связанных с подрядными работами в строительстве (включая проектирование, изыскательские, экспертные, исследовательские работы для строительства, изготовление (производство) строительных материалов, изделий и конструкций по заказам), не относящимися к государственным закупкам, являются заказчик либо его уполномоченное лицо и подрядчик (генеральный подрядчик).

      2. Подрядчиками (генеральными подрядчиками) являются физические и (или) юридические лица (включая совместные предприятия), имеющие лицензию на осуществление отдельных видов деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Для строительства строительных объектов, в том числе уникальных строительных объектов и крупных инвестиционных проектов, и для "пилотных" проектов, реализуемых в рамках внедрения казначейского сопровождения государственных закупок, заказчиком проекта строительства (программы) могут привлекаться аккредитованные юридические лица, осуществляющие инжиниринговые услуги по управлению проектом.

      4. Для реализации проектов строительства, подрядные работы которых не относятся к государственным закупкам, заказчик вправе заключить договор на строительный подряд, применяя типовые формы строительных контрактов, разработанные международными сообществами инженеров-консультантов.

      5. Порядок расчетов за выполненные подрядные работы определяется государственными нормативными документами и (или) договором строительного подряда.

Статья 117. Права и обязанности заказчика

      1. Заказчик вправе:

      1) осуществлять контроль за ходом и качеством выполняемых подрядчиком (генеральным подрядчиком) подрядных работ и соблюдением сроков их выполнения;

      2) не принимать от подрядчика подрядные работы, выполненные с нарушением требований, предусмотренных договором строительного подряда, проектом строительства, государственными (межгосударственными) нормативными документами, и иных требований, предусмотренных нормативными правовыми актами Республики Казахстан;

      3) контролировать деятельность лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      4) отказаться от получения соответствующих документов от лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом, в случае выявления в них несоответствий;

      5) при подаче уведомления о начале строительно-монтажных работ представить план-график посещения строительного объекта на период строительства посредством портала и цифровых систем для организации проведения строительства по принципу "одного окна".

      План-график посещения строительного объекта на период строительства подлежит согласованию с местным исполнительным органом области, города республиканского значения, столицы, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор.

      Порядок согласования, форма план-графика посещения строительного объекта на период строительства утверждаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства;

      6) осуществлять иные права в соответствии с законами Республики Казахстан.

      2. Заказчик обязан:

      1) до начала производства подрядных работ передать подрядчику (генеральному подрядчику) утвержденную проектно-сметную документацию;

      2) обеспечить строительный объект всеми необходимыми разрешительными документами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан;

      3) обеспечить строительство строительного объекта с участием технического надзора и авторского сопровождения или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      4) принимать меры к подрядчику (генеральному подрядчику) за неисполнение либо несвоевременное и некачественное исполнение указаний лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      5) обеспечить условия работы для лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или управление проектом;

      6) обеспечить исполнение предписаний государственных органов контроля и надзора;

      7) обеспечить допуск на строительный объект должностных лиц, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, по контролю за деятельностью лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      8) представлять в государственный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, для ознакомления проектную и исполнительную техническую документацию либо иные документы по строительному объекту;

      9) в течение трех рабочих дней с даты утверждения акта приемки строительного объекта в эксплуатацию направить в Государственную корпорацию "Правительство для граждан" по месту нахождения строительного объекта утвержденный акт приемки строительного объекта в эксплуатацию с приложением к нему технических характеристик строительного объекта, исполнительной геодезической съемки фактического положения инженерных сетей и (или) строительных объектов, декларации о соответствии и заключений о качестве строительно-монтажных работ и соответствии выполненных работ утвержденному проекту строительства согласно формам, разработанным и утвержденным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, и заключения о соответствии объекта требованиям пожарной безопасности;

      10) осуществлять регистрацию объекта кондоминиума многоквартирного жилого дома, принятого в эксплуатацию, с обязательным составлением инвентарного перечня общего имущества объекта кондоминиума многоквартирного жилого дома в соответствии с Законом Республики Казахстан "О жилищных отношениях";

      11) до начала продаж квартир, нежилых помещений, парковочных мест, кладовок многоквартирного жилого дома в индивидуальную (раздельную) собственность обеспечить государственную регистрацию многоквартирного жилого дома;

      12) в течение шести месяцев с момента регистрации строительного объекта, принятого в эксплуатацию, обеспечить безвозмездную передачу наружных инженерных сетей и сооружений строительного объекта в коммунальную собственность согласно проектно-сметной документации;

      13) за счет собственных средств обеспечить включение земельного участка в состав общего имущества объекта кондоминиума многоквартирного жилого дома или в состав общего имущества строительного объекта в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      14) обеспечить регистрацию предпроектной и проектной документации, а также материалов инженерных изысканий (топографической съемки градостроительных проектов, топографической съемки на стадии проектирования и исполнительной геодезической съемки на стадии приемки строительного объекта в эксплуатацию) в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра;

      15) осуществлять иные обязанности, предусмотренные законами Республики Казахстан.

Статья 118. Права и обязанности подрядчика (генерального подрядчика)

      1. Подрядчик (генеральный подрядчик) вправе:

      1) требовать от заказчика предоставления необходимых условий для выполнения работ в рамках заключенного договора строительного подряда;

      2) требовать от заказчика обеспечения строительного объекта всеми необходимыми разрешительными документами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан;

      3) требовать расторжения договора строительного подряда в случае неисполнения заказчиком в течение двух месяцев требований, установленных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта;

      4) требовать расторжения договора строительного подряда в случае отсутствия финансирования в течение шести месяцев либо несоответствия финансирования графику финансирования строительно-монтажных работ в составе проекта строительства (проектно-сметной документации) при сроке строительства более одного года;

      5) требовать возмещения ущерба (понесенных прямых затрат) при необоснованном отзыве и отмене экспертных заключений, исходных материалов;

      6) требовать от заказчика возмещения причиненных убытков, включая дополнительные издержки, вызванные простоем либо перенесением сроков исполнения подрядной работы, либо увеличением стоимости подрядной работы;

      7) отказаться от договора строительного подряда и потребовать возмещения причиненных его прекращением убытков в случаях непригодности или недоброкачественности предоставленных заказчиком материалов, оборудования, технической документации, возможных неблагоприятных для заказчика последствий выполнения его указаний о способе исполнения подрядной работы, а также иных не зависящих от подрядчика (генерального подрядчика) обстоятельств, которые грозят годности или прочности результатов выполняемой подрядной работы либо создают невозможность ее завершения в срок;

      8) требовать от заказчика выплаты ему аванса либо задатка в случаях и в размере, которые указаны в законах Республики Казахстан или договоре строительного подряда;

      9) отказаться от выполнения дополнительных подрядных работ в случаях, когда они не входят в сферу профессиональной деятельности подрядчика (генерального подрядчика) либо не могут быть выполнены подрядчиком (генеральным подрядчиком) по не зависящим от него причинам;

      10) требовать от заказчика пересмотра сметы, если по не зависящим от него причинам стоимость подрядных работ превысила смету не менее чем на десять процентов;

      11) требовать от заказчика возмещения разумных расходов, понесенных им в связи с установлением и устранением дефектов в проектно-сметной документации, кроме случаев, когда такая документация составлялась по заказу подрядчика (генерального подрядчика);

      12) отказаться от договора строительного подряда и потребовать от заказчика уплаты цены договора пропорционально выполненной части подрядных работ, а также возмещения убытков, не покрытых этой суммой, в случаях обнаружившейся невозможности использования предоставленных заказчиком материалов (деталей, конструкций) или оборудования без ухудшения качества выполняемых подрядных работ и неисполнения заказчиком в разумный срок требования подрядчика (генерального подрядчика) об их замене;

      13) осуществлять иные права в соответствии с законами Республики Казахстан.

      2. Подрядчик (генеральный подрядчик) обязан:

      1) осуществлять подрядные работы в соответствии с представленной заказчиком утвержденной проектно-сметной документацией, требованиями законодательства Республики Казахстан;

      2) осуществлять все виды и формы собственного производственного контроля качества строительства (входной, операционный, промежуточный, приемочный, лабораторный, геодезический и другие);

      3) обеспечить надлежащее и своевременное ведение документации;

      4) своевременно устранять недостатки (дефекты и недоделки), выявленные в процессе строительства;

      5) проводить лабораторный контроль качества выполняемых (выполненных) подрядных работ и применяемых строительных материалов, изделий и конструкций по запросу органов государственного архитектурно-строительного контроля и надзора;

      6) обеспечить допуск на строительный объект лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение или инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      7) обеспечить допуск на строительный объект должностных лиц, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор по контролю за деятельностью лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      8) представлять в государственный орган, осуществляющий государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, для ознакомления проектную и исполнительную техническую документацию либо иные документы по строительному объекту;

      9) исполнять предписания государственного органа, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, указания лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, или аккредитованного юридического лица, осуществляющего инжиниринговые услуги по управлению проектом;

      10) не допускать препятствий и вмешательства в работу государственного органа, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор;

      11) осуществлять иные обязанности, предусмотренные законами Республики Казахстан.

Статья 119. Выбор подрядчика

      1. Выбор подрядчика (генерального подрядчика) заказчиком либо его уполномоченным лицом для выполнения подрядных работ, не относящихся к государственным закупкам, может осуществляться:

      1) без проведения конкурса, если иное не предусмотрено для данного проекта (программы) законодательством Республики Казахстан;

      2) по результатам закрытого или открытого конкурса (тендера);

      3) с предварительной квалификацией претендентов на участие в конкурсе (тендере) или без таковой.

      2. Основными участниками конкурсов (тендеров) на подрядные работы являются:

      1) организатор (устроитель) конкурсов (тендеров) в лице заказчика либо его уполномоченного лица, действующего на основании полномочий заказчика;

      2) жюри конкурса (тендерная комиссия) – постоянный или временный коллегиальный рабочий орган организатора (устроителя) конкурса (тендера);

      3) претенденты – допущенные к участию в конкурсе (тендере) лица, официально обратившиеся к организатору (устроителю) конкурсов (тендеров) с заявкой о намерении принять участие в открытом конкурсе (тендере), а также лица, принявшие приглашение участвовать в закрытом конкурсе (тендере).

      3. На момент принятия решения о проведении конкурса (тендера) по выбору подрядчика (генерального подрядчика), а также на начало реализации проекта строительства (программы) заказчик должен:

      1) обладать необходимыми для строительства источниками финансирования или правом распоряжаться необходимой суммой в период времени, требуемой для реализации проекта строительства (программы). Данное положение не действует в случае включения в условия конкурса (тендера) требования по финансированию строительства подрядчиком (генеральным подрядчиком);

      2) иметь соответствующие права на земельный участок (площадку или трассу под строительство) или решение местного исполнительного органа о его предоставлении.

      4. Если условиями конкурса (тендера) по выбору подрядчика (генерального подрядчика) определено, что составление обоснований инвестиций и разработка проектно-сметной документации входят в обязанности заказчика, то на момент проведения конкурса (тендера) на подрядные работы заказчик обязан иметь утвержденные в установленном порядке обоснование инвестиций и проектно-сметную документацию, прошедшую комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства.

      5. Местом организации и проведения открытого конкурса (тендера) по выбору подрядчика (генерального подрядчика) является территория Республики Казахстан, если иное не предусмотрено международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.

      6. Порядок и условия конкурса (тендера) определяются заказчиком или по его поручению организатором (устроителем) конкурса (тендера), если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан.

      7. К участию в конкурсах (тендерах) не допускаются:

      1) физические и юридические лица, которым в установленном законодательством Республики Казахстан порядке не разрешено ведение хозяйственной деятельности на территории Республики Казахстан;

      2) юридические лица, объявленные банкротами;

      3) лица, являющиеся организаторами (устроителями) конкурса (тендера) либо членами жюри конкурса (тендерной комиссии).

      8. Заказчик либо организатор (устроитель) конкурса (тендера) и жюри конкурса (тендерная комиссия) не вправе требовать от претендента обязательного предоставления информации, являющейся его коммерческой тайной.

      9. Объявление проведенного конкурса (тендера) на подрядные работы состоявшимся и утверждение (признание) заказчиком кого-либо из участников конкурса (тендера) победителем являются основанием для заключения между ними договора строительного подряда на выполнение подрядных работ, предусмотренных условиями конкурса (тендера).

      10. Заказчик, организатор (устроитель) конкурса (тендера) на подрядные работы и жюри конкурса (тендерная комиссия) за неисполнение или ненадлежащее исполнение своих обязательств несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      11. Подрядные работы, не относящиеся к государственным закупкам, выполняются на основании договора строительного подряда, заключаемого между заказчиком либо его уполномоченным лицом и избранным им подрядчиком (генеральным подрядчиком).

      В договоре строительного подряда, заключенном в соответствии с пунктом 9 настоящей статьи, в обязательном порядке указываются виды и объемы подрядных работ (услуг), которые подрядчик (генеральный подрядчик) намеревается передать на исполнение субподрядчикам. При этом не допускается передача на субподряд в совокупности более двух третей предусмотренных договором строительного подряда стоимости всех подрядных работ (цены подряда).

      Предельные объемы подрядных работ (услуг), выполняемых (оказываемых) в рамках государственных закупок, которые могут быть переданы субподрядчикам (соисполнителям) для выполнения работ либо оказания услуг, определяются в соответствии с законодательством Республики Казахстан о государственных закупках.

      12. Обязанности и ответственность заказчика перед подрядчиком (генеральным подрядчиком) и подрядчика (генерального подрядчика) перед заказчиком устанавливаются договором строительного подряда, если иное не предусмотрено законодательством Республики Казахстан.

      13. Договором строительного подряда устанавливаются гарантийные сроки устойчивого функционирования строительного объекта после сдачи его в эксплуатацию, определяющие финансовую ответственность подрядчика (генерального подрядчика).

      При неустановлении гарантийных сроков договором строительного подряда применяется норма, предусмотренная частью второй пункта 1 статьи 122 настоящего Кодекса.

Статья 120. Основные требования к процессу строительства

      1. На соответствующих этапах процесса строительства должны быть выполнены процедуры и соблюдены требования, установленные настоящей статьей.

      Сроки и суммы финансирования строительства должны соответствовать срокам и суммам выполнения подрядных работ (оказания услуг), указанным в утвержденной в установленном порядке проектно-сметной документации.

      Перечень видов подрядных работ (услуг) в составе строительно-монтажных работ утверждается уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. Заказчик, имеющий намерение осуществить строительство строительного объекта, обязан в соответствии с земельным законодательством Республики Казахстан получить в местных исполнительных органах области, города республиканского значения, столицы, районов и города областного значения решение о предоставлении соответствующего права на землю. В случае наличия у заказчика соответствующего права на земельный участок и функциональной зоны в соответствии с утвержденным градостроительным проектом для строительства строительного объекта дополнительное получение решения от местных исполнительных органов области, города республиканского значения, столицы, районов и города областного значения не требуется.

      Производство подрядных работ на строительном объекте допускается только на земельных участках, на которые предоставлено соответствующее право землепользования либо право частной собственности в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      Строительство антенно-мачтовых сооружений и (или) опор для оборудования сотовой или спутниковой связи, в том числе места для оборудования сотовой или спутниковой связи, допускается при наличии договора аренды земельного участка и (или) его части с собственником земельного участка вне зависимости от целевого назначения земельного участка.

      Допускаются проектирование, строительство и обслуживание инженерной инфраструктуры (дорог, мостов, линий электропередачи и других коммуникаций) к объектам туризма, находящимся на особо охраняемых природных территориях республиканского и местного значения, а также к объектам туризма и до мест размещения туристов, которые находятся вне населенных пунктов, с учетом путей миграции животных без предоставления права землепользования либо права частной собственности на основании договора о предоставлении в долгосрочное пользование участков особо охраняемых природных территорий для проектирования, строительства и обслуживания инженерной инфраструктуры к объектам туризма, заключенного с природоохранной организацией.

      Договор о предоставлении в долгосрочное пользование участков особо охраняемых природных территорий для проектирования, строительства и обслуживания инженерной инфраструктуры (дорог, мостов, линий электропередачи и других коммуникаций) к объектам туризма заключается на основании типового договора, утверждаемого Правительством Республики Казахстан.

      В договоре о предоставлении в долгосрочное пользование участков особо охраняемых природных территорий для проектирования, строительства и обслуживания инженерной инфраструктуры (дорог, мостов, линий электропередачи и других коммуникаций) к объектам туризма указываются наименование проводимых работ, сроки и условия их выполнения, экологические требования по охране окружающей среды, мероприятия по рекультивации нарушенных земель и сроки их проведения.

      3. Сроки действия решения местных исполнительных органов области, города республиканского значения, столицы, районов и города областного значения о предоставлении соответствующего права на земельный участок от даты принятия решения до начала строительства устанавливаются в соответствии с земельным законодательством Республики Казахстан с учетом нормативной продолжительности проектирования и утверждения проекта строительства в установленном порядке и указываются в разрешительном документе.

      4. В случаях невозможности получения положительного решения о предоставлении соответствующего права на земельный участок местные исполнительные органы области, города республиканского значения, столицы, районов и города областного значения обязаны в течение десяти дней с момента обращения ответить заявителю (заказчику) мотивированным отказом с указанием норм (положений, условий, ограничений, сервитутов) законодательства Республики Казахстан, в противоречие с которыми вступает его намерение осуществить данное строительство.

      5. Решение местных исполнительных органов области, города республиканского значения, столицы, районов и города областного значения о предоставлении соответствующего права на земельный участок и архитектурно-планировочное задание являются основаниями для составления задания заказчиком на проектирование намеченного строительного объекта.

      Задание на проектирование составляется заказчиком либо его уполномоченным лицом (застройщиком) и утверждается заказчиком.

      Задание на проектирование является неотъемлемой частью договора на выполнение заказа по разработке предпроектной и (или) проектно-сметной документации.

      Задание на проектирование должно включать требуемые параметры строительного объекта, исходные материалы, в том числе сведения карт сейсмического микрозонирования и селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков.

      6. Поставщики услуг по инженерному и коммунальному обеспечению в районе предполагаемого строительства по запросу местного исполнительного органа области, города республиканского значения, столицы, района, города областного значения представляют в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, технические условия на подключение к источникам инженерного обеспечения и коммунальных услуг в запрашиваемых (расчетных) параметрах, требующихся для строительства и устойчивого функционирования введенного впоследствии в эксплуатацию строительного объекта.

      Выданные технические условия могут быть изменены в течение периода их действия путем подачи потребителем письменного обращения (заявки, заявления) на новые технические условия на подключение к источникам инженерного обеспечения и коммунальных услуг.

      Проекты строительства наружных инженерных сетей и сооружений, разработанные в соответствии с выданными поставщиками услуг по инженерному и коммунальному обеспечению техническими условиями на подключение к источникам инженерного обеспечения и коммунальных услуг и получившие положительное заключение комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства, дополнительному согласованию с поставщиками услуг по инженерному и коммунальному обеспечению и местными исполнительными органами по делам архитектуры, градостроительства и строительства не подлежат.

      7. Установление поставщиками услуг по инженерному и коммунальному обеспечению необоснованных требований об участии (долевом участии) заказчика (потребителя) в расширении (реконструкции, модернизации, техническом перевооружении) объектов инженерной (коммунальной) инфраструктуры при выдаче технических условий не допускается.

      В случаях, когда существующий уровень обеспеченности инженерной (коммунальной) инфраструктуры данного населенного пункта или района строительства не позволяет предоставить услуги в запрашиваемых заказчиком (потребителем) параметрах, вопросы о затратах, связанных с расширением (реконструкцией, модернизацией, техническим перевооружением) объектов инфраструктуры для покрытия дополнительных нагрузок подключаемых абонентов, должны решаться между поставщиками (производителями) и заказчиком (потребителем) на договорной и возвратной основах.

      8. Местные исполнительные органы столицы, городов республиканского значения, районов (городов областного значения) по делам архитектуры, градостроительства и строительства на основании решения о предоставлении соответствующего права на земельный участок либо имеющегося у заказчика права на земельный участок выдают заказчику архитектурно-планировочное задание с техническими условиями на подключение к источникам инженерного обеспечения и коммунальных услуг.

      Местный исполнительный орган столицы при согласовании эскизного проекта проверяет его соответствие комплексной схеме организации дорожного движения в соответствии с правилами организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства.

      До принятия решения о выдаче архитектурно-планировочного задания с техническими условиями на подключение к источникам инженерного обеспечения и коммунальных услуг и согласования эскизного проекта проводится соответствующий анализ, в том числе по сведениям цифровых систем, на отсутствие нарушения норм и требований (условий, правил, ограничений), установленных статьей 146 настоящего Кодекса.

      9. Состав и объем исходных материалов, необходимых для выдачи архитектурно-планировочного задания, устанавливаются государственными нормативными документами.

      В случаях, когда для строительства нового или реконструкции (перепланировки, переоборудования, модернизации, реставрации) строительного объекта не требуется отвод (прирезка) земельного участка, а также, если для этих целей отсутствует необходимость в подключении к источникам инженерного обеспечения и коммунальных услуг, в архитектурно-планировочном задании делается соответствующая запись.

      10. Разработанная в соответствии с заданием на проектирование, архитектурно-планировочным заданием и иными исходными материалами проектно-сметная документация проходит согласование, комплексную вневедомственную экспертизу проекта строительства и утверждение в соответствии с требованиями, установленными государственными нормативными документами.

      Разработанная проектно-сметная документация для строительства на водном объекте, территории водоохранных зон и полос подлежит согласованию в порядке, установленном водным законодательством Республики Казахстан.

      11. До начала производства строительно-монтажных работ заказчик обязан уведомить государственные органы, осуществляющие государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, о начале осуществления деятельности по производству строительно-монтажных работ в порядке, установленном Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".

      В случае, если производство строительно-монтажных работ планируется на водных объектах, территории водоохранных зон и полос, условия производства работ подлежат согласованию в порядке, установленном водным законодательством Республики Казахстан.

      При этом не требуется уведомление энергопередающими организациями о начале строительно-монтажных работ по технологическому присоединению к собственным сетям электрических установок с установленной мощностью до 200 кВт субъектов предпринимательства.

      12. Процесс строительства сопровождается архитектурно-строительным контролем и надзором в соответствии с нормами главы 6 настоящего Кодекса.

      13. В случаях, когда сроки выполнения строительно-монтажных работ оказались меньше учтенных в утвержденной проектно-сметной документации, подрядчик (генеральный подрядчик) сохраняет право на оплату работ по твердой цене, предусмотренной договором (сметой) строительного подряда.

      14. Строительный объект подлежит приемке в эксплуатацию в соответствии с нормами главы 18 настоящего Кодекса.

      Утвержденный в установленном порядке акт приемки строительного объекта в эксплуатацию является основанием для внесения в цифровую систему правового кадастра идентификационных и технических сведений зданий, сооружений и (или) их составляющих на вновь созданное недвижимое имущество, регистрации прав на недвижимое имущество.

      15. Порядок, сроки оформления и выдачи документов, необходимых для строительства новых и изменения строительных объектов, устанавливаются правилами организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства.

      16. Для обеспечения безопасности полетов воздушных судов, соблюдения требований безопасности полетов с учетом возможных негативных воздействий оборудования аэродрома и полетов воздушных судов на здоровье людей и деятельность физических и юридических лиц строительство на приаэродромной территории осуществляется с учетом ограничений, предусмотренных законодательством Республики Казахстан об использовании воздушного пространства Республики Казахстан и деятельности авиации.

Статья 121. Деятельность технического заказчика при реализации проектов строительства "под ключ"

      1. Для реализации проектов по строительству "под ключ" на технически и технологически сложных объектах первого и второго уровней ответственности заказчик строительства вправе привлечь технического заказчика.

      2. Технический заказчик выступает заказчиком для подрядчика (генерального подрядчика) и осуществляет следующие функции:

      участвует в планировании реализации проекта строительства;

      выполняет работы по инженерным изысканиям;

      разрабатывает проектно-сметную документацию;

      определяет подрядчика (генерального подрядчика) для осуществления строительно-монтажных работ и заключает договор строительного подряда либо осуществляет строительно-монтажные работы самостоятельно;

      обеспечивает подрядчиков (генеральных подрядчиков) необходимыми исходными материалами и документацией;

      осуществляет контроль за качеством и объемами выполняемых работ, наличием инженерно-технических работников, материально-технической оснащенности, предусмотренных проектно-сметной документацией;

      принимает выполненные работы;

      обеспечивает ведение исполнительно-технической документации;

      обеспечивает ввод строительного объекта в эксплуатацию.

      Порядок и требования к осуществлению деятельности технического заказчика определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. Технический заказчик несет ответственность, установленную законами Республики Казахстан, за ненадлежащее выполнение своих функций.

Статья 122. Гарантийный срок

      1. Гарантийный срок строительных объектов устанавливается в соответствии с настоящим Кодексом, Гражданским кодексом Республики Казахстан и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан или договором.

      Во всех иных случаях гарантийный срок устанавливается в зависимости от нормативного срока эксплуатации строительного объекта при заключении договора между заказчиком и подрядчиком (генеральным подрядчиком) на строительство, но не может составлять менее пяти лет, за исключением гарантийного срока на несущие конструкции, кровлю и наружные стены (фасады) зданий – не менее десяти лет, со дня приемки строительного объекта в эксплуатацию. Данный предел гарантийного срока не распространяется на временные строения и сооружения подсобно-вспомогательного назначения, предназначенные для личного пользования физических лиц.

      Нормы настоящего пункта не распространяются на строительные материалы и изделия, оборудование и конструкции, по которым производителями указаны иные гарантийные сроки.

      2. Ответственность по выявленным в течение установленного гарантийного срока несоответствиям и нарушениям возлагается на подрядчика (генерального подрядчика) с обязательствами по их устранению.

      3. Если выявленные в течение гарантийного срока несоответствия и нарушения были вызваны нормальным износом строительного объекта или его частей, несоблюдением правил эксплуатации и содержания строительного объекта либо обстоятельствами, не зависящими от подрядчика (генерального подрядчика) строительно-монтажных работ, то последние освобождаются от ответственности.

      4. Споры и взаимные претензии по мерам и степени ответственности, связанные с гарантийными сроками, решаются в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

Статья 123. Качество в строительстве

      1. Нормы и положения, устанавливающие требования по обеспечению надлежащего качества строительства, строительных объектов и строительной продукции регулируются настоящим Кодексом, Гражданским кодексом Республики Казахстан и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан и распространяются на все виды объемных, плоскостных и линейных сооружений (строений, зданий и их комплексов, коммуникаций), включая относящееся к ним технологическое и инженерное оборудование, а также на все виды работ (услуг) по их проектированию, строительству, изготовлению (производству) строительных материалов, изделий и конструкций.

      2. Безопасность и качество в строительстве обеспечиваются:

      1) соблюдением требований безопасности, установленных техническими регламентами и документами по стандартизации на строительную продукцию;

      2) лицензированием субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности и сертификацией специалистов в сфере архитектуры, градостроительства и строительства;

      3) экспертизой обоснований инвестиций в строительство и проектно-сметной документацией;

      4) государственным архитектурно-строительным контролем и надзором, техническим надзором и авторским сопровождением;

      5) документами по стандартизации продукции, в том числе строительной продукции, используемой в проектировании и строительстве;

      6) аккредитацией испытательных лабораторий (центров), сертификацией продукции, в том числе строительной продукции, используемой в строительстве, а также технической оценкой новой продукции, способов производства, оснастки в строительстве;

      7) метрологической деятельностью в проектировании и строительстве;

      8) организацией сдачи и приемки строительных объектов в эксплуатацию;

      9) совершенствованием техники и технологии строительства;

      10) проведением паспортизации строительных объектов;

      11) обследованием и наблюдением за состоянием эксплуатируемых строительных объектов либо консервированных и иных объектов незавершенного строительства с целью обеспечения нормативных характеристик.

      3. На протяжении всего периода строительства (консервации) и срока эксплуатации строительных объектов обязательно обеспечение собственниками (заказчиками, владельцами), нанимателями (арендаторами), подрядчиком (генеральным подрядчиком) следующих основных характеристик их качества:

      1) безопасности при строительстве и эксплуатации, включая ведение работ и содержание;

      2) соответствия требованиям охраны труда;

      3) устойчивости и надежности функционирования;

      4) соответствия экологическим требованиям.

      Обеспечение основных характеристик качества является обязанностью всех субъектов, участвующих в инженерных изысканиях, проектировании, изготовлении (производстве) и поставке строительных материалов, изделий, оборудований и конструкций, строительстве и консервации объектов незавершенного строительства, приемке в эксплуатацию, содержании и эксплуатации строительных объектов, а также их постутилизации.

      4. Субъектами, обеспечивающими качество строительства и строительной продукции в соответствии с их функциями, являются лица, осуществляющие архитектурно-строительный контроль и надзор, экспертные организации, органы стандартизации и сертификации строительной продукции, заказчики, изыскатели, проектировщики, технический надзор, изготовители (производители) и поставщики используемой в строительстве продукции, в том числе строительной продукции, производители работ, собственники (пользователи, наниматели, арендаторы) строительного объекта или строительной продукции.

Статья 124. Обязанности собственников в обеспечении безопасности и качественных характеристик строительных объектов

      Собственники в целях сохранения основных характеристик строительных объектов, обеспечивающих безопасность и надлежащее их качество при эксплуатации, обязаны:

      1) осуществлять работы по восстановлению, усилению, переустройству, перепланировке, переоборудованию, реконструкции, расширению, техническому перевооружению, модификации, реставрации и постутилизации строительного объекта, а также изменению архитектурного облика населенного пункта и (или) градостроительных аспектов строительного объекта только в соответствии с установленным законодательством Республики Казахстан порядком прохождения разрешительных процедур, строительными, санитарными, противопожарными, противовзрывными, экологическими и другими обязательными нормами и правилами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан;

      2) принимать меры по недопущению разрушения и (или) порчи строительного объекта пользователями (нанимателями, арендаторами);

      3) организовывать проведение комплекса строительно-монтажных работ по постутилизации строительных объектов на основании выданного решения в соответствии с правилами, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 125. Обязанности пользователей (нанимателей, арендаторов) в обеспечении качественных характеристик строительных объектов

      Пользователи (наниматели, арендаторы) в целях сохранения основных характеристик строительных объектов, обеспечивающих надлежащее их качество при эксплуатации, обязаны:

      1) эксплуатировать строительный объект в целом либо его арендуемую часть в соответствии с требованиями, установленными законодательством Республики Казахстан, и условиями договора найма (аренды);

      2) своевременно и надлежаще осуществлять работы по содержанию и ремонту строительного объекта, возложенные на пользователя (нанимателя, арендатора) в соответствии с договором найма (аренды);

      3) осуществлять работы по восстановлению, усилению, переустройству, перепланировке, переоборудованию, реконструкции, расширению, техническому перевооружению, модификации, реставрации, а также изменению архитектурного облика населенного пункта и (или) градостроительных аспектов строительного объекта только с согласия собственника строительного объекта и в соответствии со строительными, санитарными, противопожарными, противовзрывными и другими обязательными нормами и правилами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан;

      4) уведомить собственника строительного объекта о происходящих изменениях характеристик строительного объекта или технических авариях, произошедших при его эксплуатации.

Глава 16. ОСОБЕННОСТИ ПРОЕКТИРОВАНИЯ И СТРОИТЕЛЬСТВА В СЕЙСМИЧЕСКИХ ЗОНАХ

Статья 126. Сейсмическое зонирование сейсмоактивных территорий

      1. Для снижения ущерба от землетрясений осуществляется сейсмическое зонирование сейсмоактивных территорий, необходимое для планирования застройки территории.

      2. В зависимости от задач, объекта и масштаба исследований на территории Республики Казахстан разрабатываются карты общего сейсмического зонирования, детального сейсмического зонирования и сейсмического микрозонирования в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере гражданской защиты, которые выполняются научно-исследовательскими организациями в области фундаментальных и прикладных исследований по проблемам обеспечения сейсмической безопасности.

      3. Карты сейсмического микрозонирования являются неотъемлемой частью исходных материалов, выдаваемых местным исполнительным органом для разработки предпроектной и проектной документации.

Статья 127. Оценка сейсмического риска

      1. Сейсмический риск – вероятность социально-экономического ущерба от возможных землетрясений в соответствии с расчетной сейсмической опасностью территории и уязвимостью строительных объектов.

      2. Оценка сейсмического риска осуществляется путем разработки научного прогноза человеческих жертв, материальных и иных потерь, которые могут возникнуть в результате землетрясения.

      3. Карты сейсмического риска составляются на основании:

      1) оценки сейсмической уязвимости территорий и потенциала возможного ущерба;

      2) комплексного анализа устойчивости строительных объектов;

      3) прогноза человеческих потерь и экономических убытков при землетрясении;

      4) иных данных в порядке, определяемом уполномоченным органом в сфере гражданской защиты.

      4. Оценка сейсмического риска на территории Республики Казахстан выполняется специализированными научно-исследовательскими организациями для получения данных о возможной оценке вероятного социально-экономического ущерба в результате землетрясения.

      5. Программы снижения потенциальных последствий от землетрясений разрабатываются на основе карты сейсмического риска.

Статья 128. Паспортизация строительных объектов

      1. Местные исполнительные органы обеспечивают выполнение паспортизации строительных объектов.

      2. Паспортизация строительного объекта осуществляется путем проведения предварительного визуального обследования с целью получения полной информации, необходимой для выполнения оценки сейсмических рисков, сейсмостойкости и конструктивной уязвимости строительного объекта с учетом фактического состояния их конструкций.

      3. Паспортизация строительного объекта выполняется специализированными научно-исследовательскими организациями в области сейсмостойкого строительства в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 129. Оценка сейсмической опасности

      1. Оценка сейсмической опасности осуществляется путем определения вероятности возникновения землетрясения, а также уязвимости строительных объектов (паспортизация строительных объектов).

      2. На строительных объектах, отнесенных к первому уровню ответственности, устанавливаются инженерно-сейсмометрические станции для определения динамических параметров в процессе их эксплуатации.

      3. Оценка сейсмической опасности включает в себя расчет интенсивности колебаний на поверхности земли и оценку вероятности их возникновения.

Глава 17. ОСОБЕННОСТИ ИНДИВИДУАЛЬНОГО ЖИЛИЩНОГО СТРОИТЕЛЬСТВА

Статья 130. Общие требования к индивидуальному жилищному строительству

      1. Заказчик вправе построить индивидуальный жилой дом по проекту, не нарушающему установленные строительные и другие обязательные нормы и правила, предусмотренные законодательством Республики Казахстан, и согласованному с местным исполнительным органом города республиканского значения, столицы, района (города областного значения).

      2. Размеры индивидуального жилого дома и других строений, расположенных на закрепленном в установленном порядке земельном участке, определяются заказчиком самостоятельно при условии, что их внешние габариты (в том числе высота) обеспечивают установленные обязательные нормативные, санитарные, противопожарные и технические разрывы между этими строениями, а также строениями на смежных земельных участках.

      3. Индивидуальное жилищное строительство финансируется за счет собственных средств заказчика и иных источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан.

      4. Индивидуальные жилые дома принимаются в эксплуатацию в соответствии с настоящим Кодексом после выполнения всех строительно-монтажных работ и благоустройства отведенного земельного участка под индивидуальное жилищное строительство.

Статья 131. Финансирование строительства и эксплуатации объектов социальной, транспортной и инженерной инфраструктур на территории индивидуальной жилой застройки

      1. Финансирование строительства и эксплуатации объектов социальной, транспортной и инженерной инфраструктур, предназначенных для обслуживания территории индивидуальной жилой застройки, а также затраты на развитие источников инженерного обеспечения производятся за счет бюджетных средств и иных источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан.

      2. Инженерное обустройство территорий индивидуальной жилой застройки объектами социальной, транспортной и инженерной инфраструктур, а также эксплуатация, ремонт и реконструкция (модернизация) этих объектов осуществляются за счет средств собственника.

Глава 18. ПРИЕМКА СТРОИТЕЛЬНЫХ ОБЪЕКТОВ В ЭКСПЛУАТАЦИЮ

Статья 132. Общие требования к порядку приемки и ввода строительных объектов в эксплуатацию

      1. Приемка строительных объектов в эксплуатацию регулируется настоящим Кодексом и Гражданским кодексом Республики Казахстан.

      2. Приемка и ввод строительного объекта в эксплуатацию производятся заказчиком при его полной готовности в соответствии с утвержденным проектом строительства и наличии декларации о соответствии, заключений о качестве строительно-монтажных работ, о соответствии выполненных работ проекту строительства и соответствии строительного объекта требованиям пожарной безопасности.

      Заключение о качестве строительно-монтажных работ должно быть согласовано с местным исполнительным органом области, города республиканского значения, столицы, осуществляющим государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, в порядке, определенном уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      По истечении установленного срока приемки строительного объекта в эксплуатацию расходы по содержанию строительного объекта несет заказчик.

      При этом полная готовность строительного объекта определяется в соответствии с правилами организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства.

      В отдельных случаях, предусмотренных статьей 133 настоящего Кодекса, приемка строительного объекта в эксплуатацию производится собственником (заказчиком, инвестором) самостоятельно.

      3. Приемка в эксплуатацию завершенных дорожных работ по строительству волоконно-оптических линий связи производится заказчиком строительства волоконно-оптических линий связи вдоль автомобильных дорог при их полной готовности и осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      4. Приемка и ввод в эксплуатацию строительных объектов незавершенного строительства не допускаются.

      5. Ввод в эксплуатацию строительных объектов незавершенного строительства допускается в части завершенных очередей строительства (в том числе пусковых комплексов и этапов) в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      6. Приемка строительного объекта в эксплуатацию оформляется актом приемки строительного объекта в эксплуатацию. Акт приемки строительного объекта в эксплуатацию подлежит утверждению.

      Утверждение акта приемки строительного объекта в эксплуатацию производится заказчиком. Дата подписания акта приемки строительного объекта в эксплуатацию считается датой его утверждения и датой ввода строительного объекта в эксплуатацию.

      7. Акт приемки строительного объекта в эксплуатацию подписывается заказчиком, подрядчиком (генеральным подрядчиком), лицами, осуществляющими управление проектом, технический надзор и авторское сопровождение, на основании декларации о соответствии и заключений о соответствии выполненных работ проекту строительства и качестве строительно-монтажных работ.

      В случае приемки строительного объекта в эксплуатацию с нарушениями и (или) недостатками (дефектами и недоделками) участники приемки строительного объекта в эксплуатацию несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      8. В обязанности участников приемки строительного объекта в эксплуатацию входят:

      1) установление и документальное подтверждение готовности строительного объекта в эксплуатацию;

      2) оценка соответствия выполненных строительно-монтажных работ и смонтированного технологического, инженерного или иного оборудования утвержденной в установленном порядке проектно-сметной документации, нормативным требованиям (условиям, ограничениям);

      3) установление соответствия вводимой в действие мощности (вместимости, пропускной способности) строительного объекта утвержденным в строительном проекте показателям;

      4) проведение контрольного опробования и испытаний смонтированного технологического, инженерного или иного оборудования и инженерных систем;

      5) в случае непригодности строительного объекта к эксплуатации представление заказчику соответствующего мотивированного заключения.

      9. Подписание акта приемки строительного объекта в эксплуатацию осуществляется после окончательного осмотра строительного объекта и соблюдения требований, установленных настоящей главой.

      10. Эксплуатация строительного объекта без утвержденного акта приемки строительного объекта в эксплуатацию не допускается. Допускается эксплуатация промышленных (производственных) объектов на территории специальных экономических и индустриальных зон при проведении пусконаладочных работ. Выпускаемая при пусконаладочных работах продукция, соответствующая требованиям стандартизации и безопасности, реализовывается после утверждения акта приемки строительного объекта в эксплуатацию.

      11. Основанием для внесения в цифровую систему правового кадастра идентификационных и технических сведений зданий, сооружений и (или) их составляющих на вновь созданное недвижимое имущество, регистрации прав на недвижимое имущество является утвержденный акт приемки строительного объекта в эксплуатацию.

      12. Заказчик до утверждения акта приемки строительного объекта в эксплуатацию направляет исполнительную геодезическую съемку фактического положения инженерных сетей и (или) зданий (сооружений) в государственный градостроительный кадастр для регистрации в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра в соответствии с правилами регистрации в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра градостроительных проектов, предпроектной и проектно-сметной документации, а также объектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности.

Статья 133. Строительные объекты, принимаемые в эксплуатацию заказчиком (собственником, инвестором) самостоятельно

      1. Заказчик (собственник, инвестор) самостоятельно осуществляет приемку строительного объекта в эксплуатацию строительных объектов третьего уровня ответственности, указанных в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса.

      2. Нормы настоящей статьи не могут быть применены, если указанные в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса изменения помещений (отдельных частей строительного объекта), а также строительство и эксплуатация перечисленных строительных объектов третьего уровня ответственности ущемляют права других граждан либо противоречат государственным, общественным и (или) частным интересам.

      3. Нормы настоящей статьи также не распространяются на строительство:

      1) строительных объектов, финансируемых за счет государственных инвестиций либо с их участием;

      2) индивидуальных жилых домов.

      4. Порядок приемки, а также форма акта приемки строительного объекта в эксплуатацию заказчиком (собственником, инвестором) самостоятельно утверждаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      5. Акт приемки строительного объекта в эксплуатацию заказчиком (собственником, инвестором) самостоятельно с приложением исполнительной геодезической съемки фактического положения инженерных сетей и (или) зданий (сооружений) подлежит обязательному учету местными исполнительными органами, осуществляющими функции в сфере архитектуры и градостроительства, в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра.

      Исполнительная геодезическая съемка не требуется при сдаче объектов собственником самостоятельно для объектов, указанных в подпунктах 4), 12), 14), 17), 18) и 20) части первой пункта 4 статьи 98 настоящего Кодекса.

Статья 134. Порядок приемки строительных объектов в эксплуатацию

      1. Приемка строительного объекта в эксплуатацию от подрядчика (генерального подрядчика) осуществляется заказчиком совместно с авторским сопровождением, техническим надзором.

      2. После получения от подрядчика (генерального подрядчика) письменного извещения о готовности строительного объекта к приемке в эксплуатацию заказчик осуществляет приемку строительного объекта в эксплуатацию.

      3. Со дня получения извещения от подрядчика (генерального подрядчика) о готовности строительного объекта заказчик запрашивает у подрядчика (генерального подрядчика) и лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, пожарно-техническое обследование, декларацию о соответствии, заключения о качестве строительно-монтажных работ, соответствии выполненных работ проекту строительства и соответствии объекта требованиям пожарной безопасности.

      Подрядчик (генеральный подрядчик) и лица, осуществляющие технический надзор и авторское сопровождение, в течение трех рабочих дней со дня получения запроса от заказчика представляют декларацию о соответствии, заключения о качестве строительно-монтажных работ и соответствии выполненных работ проекту строительства либо отрицательные заключения.

      Территориальный орган уполномоченного органа в сфере гражданской защиты в установленные законодательством Республики Казахстан сроки со дня получения заявления от заказчика осуществляет пожарно-техническое обследование и при соответствии объекта с массовым пребыванием людей и зданий высотой более двадцати восьми метров требованиям пожарной безопасности перед приемкой их в эксплуатацию выдает соответствующее заключение.

      Заключение о соответствии выполненных работ проекту строительства является основанием для обеспечения поставщиками услуг по инженерному и коммунальному обеспечению доступа к оказываемым ими услугам в соответствии с ранее выданными техническими условиями при проектировании строительного объекта, если это не противоречит нормам и требованиям, установленным законодательством Республики Казахстан.

      4. Заказчик на основании декларации о соответствии, заключений о качестве строительно-монтажных работ, о соответствии выполненных работ проекту строительства и соответствии объекта требованиям пожарной безопасности совместно с подрядчиком (генеральным подрядчиком), лицами, осуществляющими технический надзор и авторское сопровождение, обязан проверить исполнительную техническую документацию на предмет наличия и комплектности, осмотреть и принять строительный объект в эксплуатацию по акту приемки строительного объекта в эксплуатацию (провести окончательную проверку строительного объекта на готовность к приемке в эксплуатацию).

      5. В случае выявления нарушений утвержденных проектных решений и нормативов государственных (межгосударственных) нормативных документов, а также при наличии отрицательных заключений (выданных по итогам авторского сопровождения и (или) технического надзора) заказчик принимает строительный объект в эксплуатацию после устранения подрядчиком (генеральным подрядчиком) нарушений.

      При устранении выявленных нарушений приемка строительного объекта в эксплуатацию осуществляется в порядке, установленном настоящей статьей.

      6. Представление заказчику проектно-сметной документации, декларации о соответствии, заключений о качестве строительно-монтажных работ, соответствии выполненных работ проекту строительства и соответствии объекта требованиям пожарной безопасности не снимает с исполнителей подряда на проектные и строительно-монтажные работы, лиц, осуществляющих технический надзор и авторское сопровождение, пожарно-техническое обследование, ответственности за выполненные работы при проектировании, строительстве, приемке и вводе строительного объекта в эксплуатацию.

Статья 135. Порядок ведения и учета актов приемки строительного объекта в эксплуатацию

      1. Государственная корпорация "Правительство для граждан" в течение одного рабочего дня с момента получения от заявителя утвержденного акта приемки строительного объекта в эксплуатацию с приложением к нему технических характеристик строительного объекта и исполнительной геодезической съемки фактического положения инженерных сетей и (или) зданий (сооружений), декларации о соответствии, заключений о качестве строительно-монтажных работ, соответствии выполненных работ утвержденному проекту строительства и соответствии объекта требованиям пожарной безопасности направляет одновременно:

      1) в соответствующий местный исполнительный орган, осуществляющий функции в сфере архитектуры и градостроительства, по месту нахождения строительного объекта утвержденный акт приемки строительного объекта в эксплуатацию с приложением к нему технических характеристик строительного объекта и исполнительной геодезической съемки фактического положения инженерных сетей и (или) зданий (сооружений);

      2) в государственные органы, осуществляющие архитектурно-строительный контроль и надзор, по месту нахождения строительного объекта утвержденный акт приемки строительного объекта в эксплуатацию с приложением к нему технических характеристик строительного объекта, декларации о соответствии, заключений о качестве строительно-монтажных работ, соответствии выполненных работ утвержденному проекту строительства и соответствии объекта требованиям пожарной безопасности.

      2. Местные исполнительные органы, осуществляющие функции в сфере архитектуры и градостроительства, до истечения одного рабочего дня с момента получения документов от Государственной корпорации "Правительство для граждан" проводят сверку на соблюдение заказчиком процедур, определенных правилами организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства, и производят учет акта приемки строительного объекта в эксплуатацию посредством автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра.

      По итогам сверки в случае установления несоответствия строительного объекта требованиям правил организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства в течение одного рабочего дня с момента получения документов от Государственной корпорации "Правительство для граждан" письменно информируют об этом органы государственного архитектурно-строительного контроля и надзора и Государственную корпорацию "Правительство для граждан".

      В случае отсутствия несоответствия в течение одного рабочего дня с момента получения документов от Государственной корпорации "Правительство для граждан" письменно информируют Государственную корпорацию "Правительство для граждан".

      3. Государственные органы, осуществляющие архитектурно-строительный контроль и надзор, до истечения одного рабочего дня с момента получения документов от Государственной корпорации "Правительство для граждан" проводят сверку на предмет соблюдения заказчиком норм и требований, установленных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, в том числе:

      1) наличие согласований и соответствие полученных документов утвержденным формам и установленным требованиям правил организации застройки и прохождения разрешительных процедур в сфере строительства;

      2) наличие подтверждения центральным исполнительным органом, осуществляющим руководство и межотраслевую координацию в сфере социальной защиты населения, обеспеченности доступа для маломобильных групп населения;

      3) подключение к наружным инженерным коммуникациям, обеспечивающим нормальную эксплуатацию строительного объекта и принятым эксплуатационными организациями;

      4) соответствие квартир и нежилых помещений, расположенных в многоквартирных жилых домах, требованиям по шумоизоляции;

      5) наличие исполнительной геодезической съемки фактического положения подземных инженерных сетей и (или) зданий (сооружений);

      6) наличие поэтажного плана и (или) плана строительного объекта с экспликацией;

      7) наличие уведомления о начале строительно-монтажных работ, в том числе обновленных данных обо всех изменениях в период строительства;

      8) соблюдение установленных обязанностей техническим надзором;

      9) соответствие технико-экономических показателей утвержденному проекту строительства, прошедшему комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства;

      10) наличие регистрации и внесение исполнительной геодезической съемки в автоматизированную цифровую систему государственного градостроительного кадастра.

      При выявлении нарушений в течение одного рабочего дня с момента получения документов от Государственной корпорации "Правительство для граждан" письменно информируют об этом Государственную корпорацию "Правительство для граждан" с подробным описанием выявленного нарушения.

      При наличии достаточных данных, указывающих на нарушение требований настоящего Кодекса и несоблюдение разрешительных процедур в сфере строительства, органы государственного архитектурно-строительного контроля и надзора применяют меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности, установленной законами Республики Казахстан.

      В случае отсутствия нарушений в течение одного рабочего дня с момента получения документов от Государственной корпорации "Правительство для граждан" письменно информируют об этом Государственную корпорацию "Правительство для граждан".

      4. Ответственность за предоставление информации в сроки, установленные пунктами 2 и 3 настоящей статьи, возлагается на должностных лиц местных исполнительных органов, осуществляющих функции в сфере архитектуры и градостроительства, а также государственного архитектурно-строительного контроля и надзора в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

Глава 19. ЭКСПЛУАТАЦИЯ СТРОИТЕЛЬНЫХ ОБЪЕКТОВ

Статья 136. Основные требования по эксплуатации строительных объектов

      1. Эксплуатация строительных объектов должна осуществляться в соответствии с их разрешенным использованием (назначением).

      2. Эксплуатация построенного, реконструированного строительного объекта допускается после ввода данного объекта в эксплуатацию, за исключением случаев, указанных в пункте 3 настоящей статьи.

      3. В случае, если для строительства, реконструкции строительных объектов не требуется выдача разрешения на строительство, эксплуатация таких объектов допускается после окончания их строительства, реконструкции.

      4. В случае капитального ремонта строительного объекта эксплуатация таких строительных объектов допускается после окончания их капитального ремонта.

      5. Эксплуатация строительных объектов, в том числе содержание автомобильных дорог, должна осуществляться в соответствии с требованиями технических регламентов, нормативных правовых актов Республики Казахстан, а также в соответствии с проектной документацией. В случае, если для строительства, реконструкции зданий и сооружений в соответствии с настоящим Кодексом не требуются подготовка проектной документации и (или) выдача разрешений на строительство, эксплуатация таких зданий и сооружений должна осуществляться в соответствии с требованиями технических регламентов, нормативных правовых актов Республики Казахстан.

      6. В целях обеспечения безопасности строительных объектов в процессе их эксплуатации должны обеспечиваться техническое обслуживание строительных объектов, эксплуатационный контроль за техническим состоянием строительных объектов, текущий ремонт зданий и сооружений.

      7. Эксплуатационный контроль за техническим состоянием строительных объектов проводится в период эксплуатации таких объектов путем осуществления периодических осмотров, контрольных проверок и (или) мониторинга состояния оснований, строительных конструкций, систем и сетей инженерно-технического обеспечения в целях оценки состояния конструктивных и других характеристик надежности и безопасности строительных объектов, систем и сетей инженерно-технического обеспечения и соответствия указанных характеристик требованиям нормативных правовых актов Республики Казахстан, государственных нормативных документов, проектной документации, а также в соответствии с исполнительной документацией.

      8. Техническое обслуживание строительных объектов, ремонт зданий и сооружений проводятся в целях обеспечения надлежащего технического состояния таких объектов. Под надлежащим техническим состоянием строительных объектов понимаются поддержание параметров устойчивости, надежности строительных объектов, а также исправность строительных конструкций, систем и сетей инженерно-технического обеспечения, их элементов в соответствии с требованиями нормативных правовых актов Республики Казахстан, государственных нормативных документов, проектной документации.

      9. В случаях, определенных законодательством Республики Казахстан, при проведении ремонта зданий и сооружений могут осуществляться замена и (или) восстановление отдельных элементов строительных конструкций таких строительных объектов (за исключением элементов несущих строительных конструкций), элементов систем и сетей инженерно-технического обеспечения таких строительных объектов.

      10. Эксплуатационный контроль за техническим состоянием строительных объектов осуществляется лицом, ответственным за эксплуатацию строительного объекта.

      11. Особенности эксплуатации отдельных видов строительных объектов могут устанавливаться законодательством Республики Казахстан. Эксплуатация многоквартирных жилых домов осуществляется с учетом требований жилищного законодательства Республики Казахстан.

      12. В случае поступления в местный исполнительный орган по месту нахождения зданий и сооружений заявлений физических или юридических лиц о нарушении требований законодательства Республики Казахстан к эксплуатации строительных объектов, о возникновении аварийных ситуаций в строительных объектах или возникновении угрозы разрушения строительных объектов местные исполнительные органы проводят осмотр строительных объектов в целях оценки их технического состояния и надлежащего технического обслуживания в соответствии с требованиями технических регламентов, нормативных правовых актов Республики Казахстан к конструктивным и другим характеристикам надежности и безопасности строительных объектов, требованиями проектной документации указанных объектов и направляют лицам, ответственным за эксплуатацию строительных объектов, рекомендации о мерах по устранению выявленных нарушений. Порядок проведения данного осмотра устанавливается законодательством Республики Казахстан.

      13. При эксплуатации строительных объектов государственный контроль и надзор осуществляются в случаях, предусмотренных законами Республики Казахстан.

Статья 137. Обязанности лица, ответственного за эксплуатацию строительного объекта

      1. Лицом, ответственным за эксплуатацию строительного объекта, является собственник строительного объекта (в том числе через кондоминиум) или лица, которые владеют строительным объектом на ином законном основании, либо лицо (индивидуальный предприниматель или юридическое лицо), привлекаемое собственниками или лицами, владеющими строительным объектом на ином законном основании, для безопасной эксплуатации строительного объекта на основании договора по эксплуатации строительного объекта.

      При этом договор по эксплуатации строительного объекта заключается с индивидуальным предпринимателем или юридическим лицом, соответствующим требованиям, утвержденным уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      2. В случае, если число собственников строительного объекта составляет два и более, решения по вопросам его безопасной эксплуатации, в том числе общего имущества строительного объекта, о привлечении на основании договора по эксплуатации строительного объекта индивидуального предпринимателя или юридического лица в целях обеспечения безопасной эксплуатации строительного объекта и иным вопросам принимаются такими собственниками соразмерно доле каждого из них в общей площади строительного объекта. Размер доли определяется соотношением площади помещений строительного объекта, находящихся в индивидуальной (раздельной) собственности, к сумме площадей всех помещений строительного объекта.

      При наличии двух и более собственников решения по безопасной эксплуатации строительного объекта и иным вопросам могут приниматься на общем собрании кондоминиума, созданного на добровольной основе, с учетом соразмерности доли каждого из них в общей площади строительного объекта в соответствии с правилами по безопасной эксплуатации строительного объекта кондоминиума, утвержденными уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. В случае привлечения индивидуального предпринимателя или юридического лица в целях обеспечения безопасной эксплуатации строительного объекта на основании договора по эксплуатации строительного объекта собственник строительного объекта или лица, владеющие им на ином законном основании, обязаны передать этому лицу следующие документы:

      результаты инженерных изысканий;

      заверенные проектной организацией копии проектно-сметной документации, получившей положительное заключение комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства;

      копии положительного заключения комплексной вневедомственной экспертизы проектов строительства и всех ее корректировок;

      копии исполнительной технической документации;

      копию акта приемки строительного объекта в эксплуатацию с обязательными приложениями;

      копию правоустанавливающего документа на земельный участок;

      паспорта технологического оборудования;

      иную документацию, необходимую для безопасной эксплуатации строительного объекта.

      4. Периодичность, состав подлежащих выполнению работ по техническому обслуживанию, по поддержанию надлежащего технического состояния строительного объекта (включая необходимые наблюдения, осмотры) должны определяться в соответствии с государственными нормативными документами, результатами контроля за техническим состоянием строительного объекта, исходя из условий их строительства, реконструкции, капитального ремонта и эксплуатации.

      5. Лицо, ответственное за эксплуатацию строительного объекта, обязано вести журнал эксплуатации строительного объекта, в который вносятся сведения о датах и результатах проведенных осмотров, контрольных проверок и (или) мониторинга их оснований, строительных конструкций, систем и сетей инженерно-технического обеспечения, их элементов, о выполненных работах по техническому обслуживанию строительного объекта, о проведении текущего ремонта строительного объекта, о датах и содержании выданных государственными органами предписаний об устранении выявленных в процессе эксплуатации строительного объекта нарушений, сведения об устранении этих нарушений, а также соблюдать требования правил эксплуатации строительного объекта, утвержденных уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, национальных стандартов и технических регламентов.

      6. Форма журнала эксплуатации строительного объекта и требования к ведению такого журнала устанавливаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства по согласованию с заинтересованными государственными органами.

      7. Лицо, ответственное за безопасную эксплуатацию строительного объекта, обязано извещать при его эксплуатации о каждом случае возникновения аварийных ситуаций в нем:

      1) органы государственного контроля и надзора в случае, если за эксплуатацией строительного объекта в соответствии с законами Республики Казахстан осуществляются государственный контроль и надзор;

      2) органы местного самоуправления, за исключением случаев, указанных в подпункте 1) настоящего пункта;

      3) собственников строительного объекта или лиц, владеющих им на ином законном основании, в случае, если лицом, ответственным за эксплуатацию строительного объекта, является привлеченное на основании договора по эксплуатации строительного объекта индивидуальный предприниматель или юридическое лицо.

      8. В случае перемены лица, ответственного за безопасную эксплуатацию строительного объекта, лицо, которое являлось ответственным за его безопасную эксплуатацию, обязано передать новому лицу, ответственному за безопасную эксплуатацию строительного объекта, в течение десяти дней журнал эксплуатации строительного объекта, выданные государственными органами предписания об устранении выявленных в процессе эксплуатации строительного объекта нарушений, акты проверки выполнения государственными органами указанных предписаний, рекомендации местного исполнительного органа, иные документы, подтверждающие выполнение работ по техническому обслуживанию, эксплуатационному контролю, текущему ремонту строительного объекта.

      9. Лицо, ответственное за безопасную эксплуатацию строительного объекта, обязано принимать участие, в том числе финансовое, в содержании прилегающих строительных объектов.

      10. Действие настоящей статьи не распространяется на строительные объекты, эксплуатирующиеся в соответствии с Законом Республики Казахстан "О жилищных отношениях".

      Примечание. Для настоящей статьи под общим имуществом строительного объекта признаются: фасады, вестибюли, холлы, коридоры, лестничные марши (площадки), помещения, предназначенные для размещения инженерного оборудования и инженерных сетей, лифты, крыши, чердаки, общие инженерные системы и оборудование, земельный участок под строительным объектом и (или) прилегающий земельный участок, элементы благоустройства и другое имущество общего пользования.

Статья 138. Приостановление и прекращение эксплуатации строительных объектов

      1. В случаях нарушения при эксплуатации строительных объектов требований технических регламентов, нормативных правовых актов Республики Казахстан, проектной документации эксплуатация строительных объектов может приостанавливаться в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, если иное не предусмотрено законодательством Республики Казахстан.

      2. Эксплуатация строительных объектов прекращается после их вывода из эксплуатации в случае, если это предусмотрено законодательством Республики Казахстан, а также в случаях их случайной гибели и (или) сноса.

Статья 139. Признание строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции

      1. Строительный объект может быть признан аварийным и подлежащим сносу или реконструкции. Признание строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции осуществляется по результатам обследования его фактического состояния и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект.

      2. Признание многоквартирного жилого дома аварийным и подлежащим сносу или реконструкции осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан с учетом особенностей, установленных жилищным законодательством Республики Казахстан.

      3. Порядок и основания признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции утверждаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства. При этом в следующем порядке определяются:

      1) порядок принятия уполномоченным государственным органом и (или) местным исполнительным органом решения о создании межведомственной комиссии в целях проведения оценки фактического состояния строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, порядок формирования указанной комиссии, порядок проведения ее заседаний и порядок оформления ее решений;

      2) порядок проведения обследования строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, порядок оценки фактического состояния таких строительных объектов и (или) территории;

      3) порядок уведомления собственника строительного объекта, собственников помещений в нем (квартир и (или) нежилых помещений), лица, владеющего строительным объектом, помещением в нем (квартирой и (или) нежилым помещением) на ином законном основании, о рассмотрении вопроса о признании такого строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции;

      4) порядок и сроки принятия решения о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции.

Статья 140. Реновация

      1. Реновация – комплекс мер по обновлению строительных объектов, в том числе ветхих и (или) аварийных, направленный на улучшение условий их эксплуатации в целях формирования качественной комфортной среды населенных пунктов с обеспечением территории социальной, инженерной и транспортной инфраструктурами, благоустройством, а также приведение в соответствие с архитектурным обликом населенного пункта путем реконструкции (капитального ремонта), реставрации или постройки новых строительных объектов со сносом ветхих и (или) аварийных строительных объектов.

      2. Объектами реновации являются строительные объекты, расположенные на территории Республики Казахстан и включенные в программу реновации в соответствии с градостроительными проектами.

      3. Целями реновации являются:

      1) улучшение качества населенных пунктов и условий проживания физических лиц;

      2) повышение функциональной, санитарной, энергетической и архитектурной эффективности застроенных территорий;

      3) сохранение и адаптация объектов историко-культурного наследия.

      4. Финансирование программы реновации осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Глава 20. ОТНЕСЕНИЕ ОБЪЕКТОВ НЕЗАВЕРШЕННОГО СТРОИТЕЛЬСТВА, СТРОИТЕЛЬСТВО ИЛИ РЕКОНСТРУКЦИЯ КОТОРЫХ ОСУЩЕСТВЛЯЮТСЯ ПОЛНОСТЬЮ ИЛИ ЧАСТИЧНО ЗА СЧЕТ БЮДЖЕТНЫХ СРЕДСТВ, К ОБЪЕКТАМ НЕЗАВЕРШЕННОГО СТРОИТЕЛЬСТВА

Статья 141. Основания отнесения объектов незавершенного строительства, строительство, реконструкция которых осуществляются полностью или частично за счет бюджетных средств, к объектам незавершенного строительства

      1. Объект незавершенного строительства, строительство, реконструкция которого осуществляются полностью или частично за счет бюджетных средств и не завершены, признается объектом незавершенного строительства со дня включения сведений о нем в государственный реестр объектов незавершенного строительства по следующим основаниям:

      1) срок действия разрешения на строительство истек;

      2) со дня отказа в регистрации акта ввода в эксплуатацию строительного объекта прошло более двенадцати месяцев (при условии, что основания для отказа в регистрации акта ввода в эксплуатацию не устранены);

      3) истек срок действия договора временного возмездного землепользования (аренды) земельного участка, на котором расположен строительный объект, строительство, реконструкция которого не завершены, или договора безвозмездного пользования таким земельным участком, заключенного с подрядчиком (генеральным подрядчиком), при отсутствии оснований, предусмотренных гражданским, земельным законодательством Республики Казахстан, для приобретения прав на такой земельный участок в целях завершения строительства, реконструкции строительного объекта;

      4) строительство, реконструкция строительного объекта не завершены и возникли ограничения, установленные земельным и иным законодательством Республики Казахстан, являющиеся в соответствии с настоящим Кодексом основанием для отказа в регистрации акта ввода в эксплуатацию строительного объекта;

      5) в соответствии с бюджетным законодательством Республики Казахстан бюджетные средства не предусмотрены на завершение строительства и реконструкции строительного объекта, строительство и реконструкция которого не завершены, в течение трех лет, начиная с последнего года, в котором осуществлялось финансирование таких строительства и реконструкции за счет бюджетных средств, при условии, что такие строительство и реконструкция не осуществляются за счет внебюджетных источников финансирования;

      6) в отношении строительного объекта, строительство, реконструкция которого не завершены, и (или) земельного участка, на котором расположен такой строительный объект, наложен арест, запрет совершать определенные действия и (или) избрана мера пресечения в виде залога;

      7) имеются судебные акты, вступившие в законную силу, в том числе о признании строительного объекта самовольной постройкой.

      2. Уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства, местным исполнительным органом наряду с основаниями, предусмотренными пунктом 1 настоящей статьи, могут быть предусмотрены иные основания отнесения строительных объектов, строительство, реконструкция которых не завершены, к объектам незавершенного строительства, строительство, реконструкция которых осуществлялись полностью или частично за счет бюджетных средств.

      3. Строительные объекты, строительство, реконструкция которых осуществлялись полностью или частично за счет бюджетных средств и не завершены, относятся к объектам незавершенного строительства, подлежащим включению в государственный реестр объектов незавершенного строительства в соответствии со статьей 142 настоящего Кодекса.

Статья 142. Реестр объектов незавершенного строительства

      1. Объекты незавершенного строительства, строительство, реконструкция которых осуществлялись полностью или частично за счет бюджетных средств, подлежат включению в государственный реестр объектов незавершенного строительства.

      В государственный реестр объектов незавершенного строительства включаются строительные объекты по решению:

      1) уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства, если их строительство, реконструкция осуществлялись полностью или частично за счет средств республиканского бюджета;

      2) местного исполнительного органа, если их строительство, реконструкция осуществлялись полностью или частично за счет средств местного бюджета.

      2. Порядок формирования и ведения государственного реестра объектов незавершенного строительства, состав включаемых в него сведений, порядок представления таких сведений определяются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Глава 21. ПОСТУТИЛИЗАЦИЯ (СНОС) СТРОИТЕЛЬНЫХ ОБЪЕКТОВ

Статья 143. Общие положения о постутилизации (сносе) строительных объектов

      1. Постутилизация (снос) строительного объекта осуществляется на основании решения собственника строительного объекта либо в случаях, предусмотренных настоящим Кодексом, иными законами Республики Казахстан, на основании судебного акта, вступившего в законную силу, или решения местного исполнительного органа, если иное не предусмотрено пунктом 2 настоящей статьи.

      2. Основанием для сноса строительного объекта, включенного в перечень строительных объектов, подлежащих сносу, являются градостроительные проекты развития и застройки населенных пунктов.

      3. В целях постутилизации (сноса) строительного объекта подрядчик (генеральный подрядчик) или заказчик обеспечивает подготовку проекта строительства организации работ по сносу строительного объекта в качестве самостоятельного документа, за исключением случаев, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи. Подготовка проекта строительства организации работ по постутилизации (сносу) строительного объекта осуществляется проектной организацией или сертифицированным специалистом в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, сведения о котором включены в реестр специалистов.

      4. Подготовка проекта строительства организации работ по постутилизации (сносу) строительного объекта не требуется для постутилизации (сноса) строительных объектов, указанных в пункте 4 статьи 98 настоящего Кодекса. В этом случае подрядчик (генеральный подрядчик) по собственной инициативе вправе обеспечить подготовку организации работ по постутилизации (сносу) таких строительных объектов.

      5. Подготовка проекта строительства организации работ по постутилизации (сносу) строительного объекта осуществляется на основании результатов и материалов обследования строительного объекта в соответствии с требованиями технических регламентов, санитарно-эпидемиологическими требованиями, требованиями в области охраны окружающей среды, требованиями безопасности деятельности в области использования атомной энергии, требованиями к осуществлению деятельности в области промышленной безопасности.

      6. Требования к составу и содержанию проекта строительства организации работ по постутилизации (сносу) строительного объекта устанавливаются уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      7. В случае, если постутилизация (снос) строительного объекта планируется осуществлять с привлечением государственных инвестиций, подрядчик (генеральный подрядчик) или заказчик обеспечивает подготовку сметной стоимости строительства.

      8. В случае, если снос строительного объекта, расположенного на земельном участке, находящемся в государственной собственности, и на который не предоставлено право землепользования в соответствии с законодательством Республики Казахстан, обеспечивается государственным органом или местным исполнительным органом, функции подрядчика (генерального подрядчика) выполняют указанные органы или лица, с которыми указанными органами заключен договор о сносе такого строительного объекта.

Статья 144. Осуществление постутилизации (сноса) строительного объекта

      1. Постутилизация (снос) строительного объекта осуществляется в соответствии с проектом строительства организации работ по постутилизации (сносу) строительного объекта после отключения строительного объекта от сетей инженерно-технического обеспечения в соответствии с условиями отключения строительного объекта от сетей инженерно-технического обеспечения, выданными организациями, осуществляющими эксплуатацию сетей инженерно-технического обеспечения, а также после вывода строительного объекта из эксплуатации в случае, если это предусмотрено законодательством Республики Казахстан.

      2. Условия отключения строительного объекта от сетей инженерно-технического обеспечения выдаются организациями, осуществляющими эксплуатацию сетей инженерно-технического обеспечения, в течение не более чем десяти рабочих дней со дня поступления заявления о выдаче таких условий от подрядчика (генерального подрядчика), уполномоченного государственного органа или местного исполнительного органа. Отключение строительного объекта от сетей инженерно-технического обеспечения подтверждается актом, подписанным организацией, осуществляющей эксплуатацию сетей инженерно-технического обеспечения. Порядок отключения строительного объекта от сетей инженерно-технического обеспечения определяется уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      3. В процессе постутилизации (сноса) строительного объекта принимаются меры, направленные на предупреждение причинения вреда жизни или здоровью людей, ущерба имуществу физических или юридических лиц, окружающей среде, предусматривается устройство временных ограждений, подъездных путей, осуществляются мероприятия по утилизации строительного мусора.

      4. Работы по договорам подряда на осуществление постутилизации (сноса) строительного объекта выполняются подрядчиками (генеральными подрядчиками), если иное не установлено настоящей статьей. При выполнении работ по постутилизации (сносу) строительного объекта по договорам подряда на осуществление постутилизации (сноса) строительного объекта обеспечивается соблюдение требований проекта строительства организации работ по постутилизации (сносу) строительного объекта, технических регламентов, техники безопасности в процессе выполнения работ.

      5. В целях постутилизации (сноса) строительного объекта собственник, подрядчик (генеральный подрядчик) или заказчик подают в местный исполнительный орган по месту нахождения строительного объекта уведомление о планируемой (планируемом) постутилизации (сносе) строительного объекта не позднее чем за семь рабочих дней до начала выполнения работ по постутилизации (сносу) строительного объекта в порядке, определяемом уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      6. Собственник, подрядчик (генеральный подрядчик) или заказчик в течение трех рабочих дней после завершения постутилизации (сноса) строительного объекта подают в местный исполнительный орган по месту нахождения земельного участка, на котором располагался строительный объект, уведомление о завершении постутилизации (сноса) строительного объекта.

      7. Акт сноса строительного объекта подлежит обязательному учету и регистрации в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра местными исполнительными органами по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

Статья 145. Особенности сноса объекта самовольных построек или приведения их в соответствие с установленными требованиями

      1. Снос строительных объектов, являющихся самовольными постройками, или приведение их в соответствие с установленными требованиями в принудительном порядке осуществляется на основании судебного акта, вступившего в законную силу, или решения местного исполнительного органа.

      2. Местный исполнительный орган по месту нахождения самовольной постройки в срок, не превышающий двадцати рабочих дней со дня получения от государственных органов и (или) организаций и иных лиц уведомления (заявления) о выявлении самовольной постройки и документов, подтверждающих наличие признаков самовольной постройки, предусмотренных законодательством Республики Казахстан, обязан рассмотреть указанные уведомление (заявление) и документы и по результатам такого рассмотрения совершить одно из следующих действий:

      1) принять решение о сносе самовольной постройки либо решение о приведении ее в соответствие с установленными требованиями в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан;

      2) обратиться в суд с иском о сносе самовольной постройки или приведении ее в соответствие с установленными требованиями;

      3) направить уведомление о том, что наличие признаков самовольной постройки не усматривается, лицу, направившему ему уведомление (заявление) о выявлении самовольной постройки.

      3. Снос самовольной постройки или приведение ее в соответствие с установленными требованиями осуществляет лицо, которое заказало или возвело самовольную постройку, или осуществляло строительство самовольной постройки, а при отсутствии сведений о таком лице –правообладатель земельного участка, на котором создана или возведена самовольная постройка, в срок, установленный судебным актом, вступившим в законную силу, или решением местного исполнительного органа.

      4. Снос самовольной постройки осуществляется в соответствии со статьями 143 и 144 настоящего Кодекса. Приведение самовольной постройки в соответствие с установленными требованиями осуществляется путем ее реконструкции в порядке, установленном главой 15 настоящего Кодекса.

РАЗДЕЛ 6. ОТВЕТСТВЕННОСТЬ ЗА НАРУШЕНИЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН ОБ АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ. ПЕРЕХОДНЫЕ И ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Глава 22. ОТВЕТСТВЕННОСТЬ ЗА НАРУШЕНИЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН ОБ АРХИТЕКТУРНОЙ, ГРАДОСТРОИТЕЛЬНОЙ И СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Статья 146. Ответственность субъектов архитектурной, градостроительной и строительной деятельности за нарушение законодательства Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности

      1. Нарушения норм и требований (условий, правил, ограничений), установленных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, допущенные субъектами архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, влекут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      К указанным нарушениям относятся:

      1) отклонение от утвержденного функционального назначения территорий, градостроительных регламентов, установленного режима особого регулирования и градостроительной регламентации;

      2) отклонение и несоответствие проекта детальной планировки утвержденному генеральному плану населенного пункта или схеме развития и застройки (упрощенному генеральному плану);

      3) отклонение от установленного законодательством Республики Казахстан порядка выбора и предоставления (разрешения на использование), а также изъятия земельных участков для градостроительных целей, связанных с обеспечением государственных нужд;

      4) выполнение изыскательских, проектных, строительно-монтажных работ с нарушением требований законодательства Республики Казахстан и государственных нормативных документов;

      5) отклонение от установленного порядка разработки, согласования, экспертизы и утверждения градостроительной документации, равно как и отклонение от утвержденной в установленном законодательством Республики Казахстан порядке документации либо внесение в нее изменений без соблюдения требований, установленных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      6) отклонение от установленного порядка разработки, экспертизы и утверждения проектно-сметной документации, равно как и отклонение от утвержденной в установленном законодательством Республики Казахстан порядке документации либо внесение в нее изменений без соблюдения требований, установленных законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности;

      7) производство строительно-монтажных работ без уведомления государственных органов, осуществляющих государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан о разрешениях и уведомлениях;

      8) осуществление строительства без авторского сопровождения и технического надзора в случаях, когда настоящим Кодексом предусматривается их обязательность;

      9) осуществление строительства (реконструкция, реставрация, расширение, техническое перевооружение, модернизация, капитальный ремонт) строительных объектов и их комплексов с нарушением требований утвержденных государственных нормативных документов, которые могут повлечь за собой снижение и потерю прочности, устойчивости, надежности зданий, сооружений, их частей или отдельных конструктивных элементов, ухудшение эксплуатационных качеств возводимых строительных объектов, отрицательное влияние на окружающую среду;

      10) самовольное строительство, равно как и изменение архитектурного облика населенного пункта, несоблюдение дизайн-кода, реконструкция (перепланировка, переоборудование, перепрофилирование) строительных объектов, отдельных помещений и (или) частей строительных объектов;

      11) отклонение от установленных красных линий и линий застройки, а также желтых линий в районах (зонах) повышенной сейсмической опасности при планировке и застройке населенных пунктов;

      12) несоблюдение норм и требований нормативных документов, а также требований, установленных нормативными правовыми актами Республики Казахстан, в том числе по охране труда, пожаро- и взрывобезопасности, гражданской обороне, санитарной и экологической безопасности, обеспечению доступа для маломобильных групп населения к строительным объектам социальной, транспортной и рекреационной инфраструктур в процессе проектирования, экспертизы, строительства и последующей эксплуатации строительного объекта, а также неприменение на строительных объектах, финансируемых за счет государственных инвестиций, материалов, оборудования, изделий и конструкций отечественного производства, включенных в базу данных товаров, работ, услуг и их поставщиков;

      13) нарушение порядка приемки строительных объектов в эксплуатацию, а также их содержания в процессе эксплуатации;

      14) немотивированный отказ в выдаче либо выдача недостоверной информации о подготовке и принятии решений, связанных с планировкой и застройкой (реконструкцией) населенных пунктов (частей населенных пунктов), проектируемых строительных объектах, а также о состоянии среды обитания и жизнедеятельности и предполагаемых в ней изменениях, непосредственно затрагивающих интересы физических и юридических лиц, государства;

      15) отклонение от разработанной и утвержденной в установленном порядке проектно-сметной документации в ходе строительно-монтажных работ;

      16) осуществление видов деятельности в сфере архитектуры, градостроительства и строительства без разрешений;

      17) неосуществление регистрации объекта кондоминиума многоквартирного жилого дома, принятого в эксплуатацию;

      18) необеспечение передачи наружных инженерных сетей и сооружений многоквартирного жилого дома в коммунальную собственность согласно проектно-сметной документации;

      19) необеспечение включения земельного участка в состав общего имущества объекта кондоминиума многоквартирного жилого дома;

      20) нарушение установленных законодательством Республики Казахстан требований по предоставлению информации и (или) сведений для наполнения автоматизированной цифровой системы государственного градостроительного кадастра;

      21) нарушение установленного законодательством Республики Казахстан порядка ведения и актуализации дежурного топографического плана в автоматизированной цифровой системе государственного градостроительного кадастра;

      22) иные действия, вследствие которых ухудшается состояние среды обитания и жизнедеятельности, ущемляются права и законные интересы граждан, в том числе маломобильных групп населения, и общества в целом, наносится ущерб государственным интересам, которые влекут за собой ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      2. Обязанности по устранению допущенного нарушения (условий, правил, ограничений) и его последствий, а также возмещению нанесенного ущерба (вреда) возлагаются на субъекта архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, допустившего указанные нарушения (условия, правила, ограничения).

      3. Факты несоблюдения гарантийного срока субъектами архитектурной, градостроительной и (или) строительной деятельности устанавливаются в соответствии с нормами Гражданского кодекса Республики Казахстан, а также статьей 122 настоящего Кодекса.

      4. В случаях выявления нарушений требований законодательства Республики Казахстан, а также градостроительных и технических регламентов, норм и положений государственных и межгосударственных нормативных документов, оказывающих непосредственное влияние на прочность, устойчивость и надежность строительного объекта в проектно-сметной документации, а также нарушений в градостроительном проекте, нарушения норм и требований и неустранения выявленных нарушений в процессе и в установленные сроки проведения экспертизы проектов проектная организация, разработавшая проектно-сметную документацию, градостроительные проекты, несет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      Подтверждением выявленных нарушений при разработке проектно-сметной документации и градостроительных проектов является отрицательное экспертное заключение.

      При выявлении в процессе строительства в проектно-сметной документации нарушений требований законодательства Республики Казахстан, а также градостроительных и технических регламентов, норм и положений государственных и межгосударственных нормативных документов, оказывающих непосредственное влияние на прочность, устойчивость и надежность строящегося строительного объекта, проектная организация, разработавшая проектно-сметную документацию, а также эксперт, выдавший положительное экспертное заключение по проектно-сметной документации, несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      При выявлении нарушений норм и требований в градостроительном проекте проектная организация, разработавшая градостроительный проект, а также эксперт и государственная экспертная организация, выдавшие положительное экспертное заключение по градостроительному проекту, несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      Выявленные нарушения и замечания экспертов должны быть мотивированными и обоснованы ссылками на соответствующие нормативные правовые акты Республики Казахстан, требования градостроительных и технических регламентов, норм и положений государственных и межгосударственных нормативных документов. Выдача замечаний рекомендательного характера не допускается.

      Нарушение обоснованности и (или) достоверности расчетной или сметной стоимости строительства подтверждается судебной экспертизой, проведенной в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      В случае подтверждения судебной экспертизой необоснованного завышения и (или) занижения расчетной или сметной стоимости строительства лица, разработавшие проектно-сметную документацию и проводившие по ней комплексную вневедомственную экспертизу проектов строительства, несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      5. Архитектурно-планировочное задание, согласованный эскизный проект, а также положительное экспертное заключение, заключение технического обследования о состоянии здания и сооружения, согласованные и выданные с нарушениями требований законодательства Республики Казахстан, а также градостроительных и технических регламентов, норм и положений государственных и межгосударственных нормативных документов, подлежат отзыву либо отмене в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

      Отзыв и отмена архитектурно-планировочного задания, согласованного эскизного проекта производятся на основании выданного предписания уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства, местного исполнительного органа области, города республиканского значения, столицы, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, и вступившего в законную силу судебного акта.

      Отзыв и отмена заключения технического обследования о состоянии здания и сооружения производятся на основании выданного предписания местного исполнительного органа области, города республиканского значения, столицы, осуществляющего государственный архитектурно-строительный контроль и надзор, и вступившего в законную силу судебного акта.

      Отзыв экспертного заключения производится государственной экспертной организацией или экспертными организациями в соответствии со статьей 115 настоящего Кодекса.

Глава 23. ПЕРЕХОДНЫЕ И ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 147. Переходные положения

      1. Приостановить до 1 января 2030 года действие пункта 4 статьи 76, части первой пункта 5 статьи 78, подпункта 1) части первой пункта 4 статьи 98 и части четвертой пункта 5 статьи 120 настоящего Кодекса, установив, что в период приостановления данные пункт, части и подпункт действуют в следующей редакции:

      "4. При разработке и утверждении генерального плана населенного пункта учитываются карты сейсмического микрозонирования, а также карты селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков при их наличии.";

      "5. При разработке и утверждении проекта детальной планировки учитываются карты сейсмического микрозонирования, а также карты селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков при их наличии.";

      "1) строительство индивидуальных жилых домов не выше двух этажей, кроме строительства в районах (зонах) повышенной сейсмической опасности в соответствии с картами сейсмического микрозонирования, а также картами селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков при их наличии;";

      "Задание на проектирование должно включать требуемые параметры строительного объекта, иные исходные данные, в том числе сведения карт сейсмического микрозонирования и селевой, оползневой и лавинной опасностей и рисков при их наличии.".

      2. Установление санитарно-защитной зоны строительных объектов, введенных в эксплуатацию до введения в действие настоящего Кодекса, по которым санитарно-защитная зона не установлена, осуществляется государственным органом в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения, структурными подразделениями иных государственных органов, осуществляющих деятельность в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения, в соответствии с нормативными правовыми актами в сфере санитарно-эпидемиологического благополучия населения.

      3. На территории промышленных (производственных) зон населенного пункта допускается размещение зданий для проживания работников промышленных предприятий, возведенных и функционирующих до введения в действие настоящего Кодекса.

      4. Аттестаты экспертов на право осуществления экспертных работ и инжиниринговых услуг в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности, полученные до введения в действие настоящего Кодекса, сохраняют свою силу в течение двух лет с даты введения в действие настоящего Кодекса.

      5. Центры сертификации могут быть созданы в течение одного года со дня введения в действие настоящего Кодекса.

      6. Лица, имеющие аттестаты экспертов на оказание инжиниринговых услуг и экспертных работ, вправе пройти сертификацию в центре сертификации после заключения договора на право проведения сертификации специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности с уполномоченным органом по делам архитектуры, градостроительства и строительства.

      7. При создании саморегулируемой организации с обязательным членством (участием) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности центр сертификации должен быть создан саморегулируемой организацией с обязательным членством (участием) в течение двенадцати месяцев с даты ее внесения в реестр саморегулируемых организаций.

      8. Слова "сертификат специалистов (экспертов) в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности", используемые в настоящем Кодексе, равнозначны словам "аттестаты в сфере архитектурной, градостроительной и строительной деятельности" до 1 июля 2028 года.

Статья 148. Порядок введения в действие настоящего Кодекса

      1. Настоящий Кодекс вводится в действие с 1 июля 2026 года, за исключением:

      1) части второй пункта 3 статьи 61 настоящего Кодекса, которая вводится в действие с 1 января 2027 года;

      2) статей 57 и 58 настоящего Кодекса, которые вводятся в действие с 1 июля 2028 года.

      2. Признать утратившими силу:

      1) Закон Республики Казахстан от 3 ноября 1994 года "Об индивидуальном жилищном строительстве";

      2) Закон Республики Казахстан от 16 июля 2001 года "Об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в Республике Казахстан", за исключением подпунктов 11-1), 23-19), 23-20), 23-22), 23-25) и 23-26) статьи 20, подпункта 17-6) пункта 1 статьи 24, подпункта 18-6) пункта 1 статьи 25 и абзаца второго пункта 1 статьи 32-1, которые действуют до 1 июля 2028 года.

      Президент
Республики Казахстан 		К. ТОКАЕВ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫС КОДЕКСІ

Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 9 қаңтардағы № 253-VIII ҚРЗ Кодексі

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Қолданысқа енгізілу тәртібін 148-баптан қараңыз.

      Осы Кодекс Қазақстан Республикасында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асыруға, адам өмір сүретін және тіршілік ететін толыққанды ортаны қалыптастыруға, елді мекендерді, қонысаралық аумақтарды жоспарлауға және дамытуға, құрылыс объектілерінің пайдаланылу циклінің барлық кезеңінде олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге байланысты қоғамдық қатынастарды реттейді.

1-БӨЛІМ. НЕГІЗГІ ЕРЕЖЕЛЕР

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Кодексте пайдаланылатын негізгі ұғымдар

      Осы Кодексте мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

      1) авариялық құрылыс объектісі – адамдардың құрылыс объектісінде қауіпсіз болуын қамтамасыз етудің мүмкін болмауына байланысты құрылыс объектісінің одан әрі пайдаланылуы дереу тоқтатылуға тиіс жай-күйі;

      2) авторлық сүйемелдеу – құрылыс жобасы авторының (авторларының) құрылыс сатысын сүйемелдеуді жүзеге асыруы, оның ішінде оған өзгерістер енгізу жөніндегі сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі инжинирингтік көрсетілетін қызмет;

      3) адам өмір сүретін және тіршілік ететін орта – адам тұратын және тіршілік ететін орта. Адам өмір сүретін және тіршілік ететін орта мыналарды қамтиды:

      қоршаған орта – табиғи орта мен антропогендік ортаны қамтитын, адамның айналасындағы жағдайлардың, материалдық әлем заттары мен объектілерінің жиынтығы;

      сәулеттік-ландшафттық орта – адам шаруашылық қызметті және басқа да функцияларды жүзеге асыратын, табиғи жағдайлар мен сәулеттік нысандар ұштастырылған кеңістік. Әдетте, бұл адамның өмір сүру жағдайлары мен психикалық-физикалық жай-күйін айқындайтын, елді мекендер шегіндегі және олардың шегінен тысқары орта;

      қолжетімді (кедергісіз) орта – орынға кедергісіз жетуге және көрсетілетін қызметті пайдалануға мүмкіндік беретін, сондай-ақ көрсетілетін қызметті пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз ететін параметрлері бар құрылыс объектісінің, қызмет көрсету орнының қасиеті;

      iшкi орта – тұрғын үй-жайлардағы өмiр сүру жағдайларының және жұмыс (өндiрiс) үй-жайларындағы еңбек жағдайларының кешенi, ол әлеуметтiк, эстетикалық, биологиялық, психологиялық және физикалық-химиялық факторларды, оның iшiнде табиғи радиацияны, сыртқы шуды, биотикалық төңiректi, ауаның ластануын, ылғалдылығын, құрамы мен ауысуын, иiстердi, жану өнiмдерiн, табиғи және жасанды жарықты, судың тазалығын және басқаларды қамтиды;

      4) атқарушылық геодезиялық түсірілім – ғимараттардың, құрылысжайлардың, инженерлік коммуникациялардың жер учаскесінде нақты орналасуының дәл координаттар мен биіктіктер жүйелеріне байланыстырылған схемасы;

      5) аумақтарды аймақтарға бөлу – қала құрылысына жоспарлау кезінде жекелеген аймақтарды қала құрылысына пайдалану түрлерін және оларды пайдалану бойынша ықтимал шектеулерді белгілей отырып, аумақтарды функционалдық аймақтарға бөлу;

      6) аумақтық-көліктік жоспарлау – қаладағы мобильділіктің орнықты түрлеріне және кедергісіз орта қалыптастыруға басымдық бере отырып, сондай-ақ аумақты жедел жабдықтауды және қатынас жолдарын техникалық қамтуды ескере отырып, аумақтың көліктік жүйесін дамытуды жоспарлау, ол көліктің барлық түрінің инфрақұрылымын орналастыруды және көліктің маршруттық желісін салуды жоспарлауды да қамтиды;

      7) бастапқы материалдар – жобалау құжаттамасын әзірлеу үшін қажетті материалдар;

      8) бірегей құрылыс объектісі – құрылыс объектісі үшін арнаулы техникалық шарттарды (ерекше нормаларды) әзірлеу, келісу және бекіту қажеттілігін айқындайтын, жобалау және салу жөніндегі мемлекеттік нормативтік құжаттар немесе мемлекетаралық нормативтер (мемлекетаралық нормативтік құжаттар) белгіленбеген, ерекше, бұрын жеке-жеке немесе жиынтық түрінде қолданылмаған сәулет, көлемдік-жоспарлау, конструкциялық, инженерлік немесе технологиялық шешімдермен сипатталатын құрылыс объектісі және оның кешендері;

      9) ғимарат – функционалдық мақсатына қарай адамдардың тұруы немесе онда болуы, өндiрiстiк процестердi орындау, сондай-ақ материалдық құндылықтарды орналастыру және сақтау үшін пайдаланылатын, мiндеттi түрде жер бетiндегі тұйық көлемдi құрайтын тiреу және қоршау конструкцияларынан тұратын жасанды құрылыс. Ғимараттың жерасты бөлiгi болуы мүмкiн;

      10) ғимараттардың және құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау – нәтижесінде ғимараттар мен құрылысжайлардың және олардың элементтерінің нақты жай-күйі, сенімділігі және орнықтылығы, одан әрі пайдалану мүмкіндігі, құрылыс объектісін күрделі жөндеу, жаңғырту немесе реконструкциялау жұмыстарының құрамы мен көлемін, сондай-ақ нысаналы мақсатының өзгеруін анықтау үшін, уақыт аралығында болатын өзгерістер ескеріле отырып, конструкциялар сапасының нақты көрсеткіштерінің сандық бағалауын алу айқындалатын сараптама жұмыстарының түрі;

      11) дизайн-код – елді мекендердің үйлесімді және стилистикалық бірыңғай сәулеттік келбетін қалыптастыруға бағытталған, оның ішінде абаттандыру элементтерін, ақпараттық және жарнамалық конструкцияларды, шағын сәулет нысандарын, стационарлық емес объектілерді, сауда қызметі және (немесе) қоғамдық тамақтандыру үшін пайдаланылатын стационарлық емес сауда объектілерін орналастыруға, көгалдандыруға, жарықтандыруға, қасбеттерге, қоршауларға қатысты, құрылыс салынатын ауданның ерекшеліктері ескерілетін талаптар мен қағидалардың жиынтығы;

      12) егжей-тегжейлі жоспарлау жобасы – елді мекендер аумақтарының жекелеген бөліктері мен функционалдық аймақтары, сондай-ақ елді мекендердің шегінен тысқары орналасқан аумақтар үшін әзірленетін қала құрылысы жобасы;

      13) елдi мекен аумағы – қалалық немесе ауылдық елдi мекеннiң белгiленген шекарасы (шегі) шегiндегi кеңiстiк;

      14) елдi мекеннiң бас жоспары – қала құрылысы регламенттері ескеріле отырып, елді мекенді аймақтарға бөлудi, оның жоспарлы құрылымын және аумағын функционалдық ұйымдастыруды, көлiктік және инженерлiк коммуникациялар, көгалдандыру мен абаттандыру жүйесін белгiлейтiн, қаланы, кенттi, ауылды дамытуды және оларда құрылыс салуды кешендi жоспарлаудың қала құрылысы жобасы;

      15) елді мекеннің (елді мекеннің құрамдас бөліктерінің) сәулеттік келбеті – құрылыс объектілерінің, құрылыс салудың, абаттандырудың және қоршаған ортаның барлық элементтерінің орналасуы тұтас эстетикалық сәулетті, жайлы, қолжетімді және қауіпсіз ортаны қалыптастыруға бағытталған аумақтың кеңістіктік-композициялық шешімі;

      16) ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу объектiлерi – аумақтарды, елдi мекеннiң, жекелеген құрылыс объектiсiнiң аумағын пайдаланудың жалпыға бiрдей қабылданған қағидаларына (тәртiбіне) ерекшелiктер белгiленбей не толықтырулар енгiзiлмей іске асырылуы қиын болатын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметiнiң объектiлерi;

      17) ескірген құрылыс объектісі – құрылыс объектісінің конструкциясы, негізі физикалық тозу салдарынан берілген пайдалану талаптарына сай келмейтін жай-күйі;

      18) жалпы сейсмикалық аймақтарға бөлу карталары – болжалды бағалары топырақтың жоғары үдеулерінде және сейсмикалық қарқындылық шәкілі бойынша балдармен берілген, ықтимал сейсмикалық қауіптілігі әртүрлі аймақтар бөліп көрсетілген, елдің бүкіл аумағы үшін салыстырмалы түрде ұсақ масштабта жасалған карталар;

      19) жеке тұрғын үй – жеке (отбасымен) тұруға арналған, мансарды мен ірге қабатын қоса алғанда биіктігі үш қабаттан аспайтын, шаруашылық және басқа да құрылыстармен және жасыл екпелермен бірге жеке тұлғаның меншігіндегі бөлек тұрған ғимарат;

      20) жеке тұрғын үй құрылысы – адамдардың белгіленген тәртіппен өздеріне бекітіліп берілген жер учаскесінде өз күшімен немесе мердігерлік тәсілмен жеке тұрғын үйлер салуы;

      21) жеке тұрғын үй құрылысын салу аумағы – әлеуметтік-тұрмыстық, мәдени-ағартушылық мақсаттағы объектілермен, сондай-ақ инженерлік және көліктік инфрақұрылымдармен бірге жеке тұрғын үй құрылысы үшін пайдаланылатын елді мекен аумағының бір бөлігі;

      22) жобалардың мемлекетаралық сараптамасы – құрылыс туралы халықаралық шартқа екі және одан көп қатысушы мемлекет үшін қызығушылық туғызатын жобалар сараптамасының міндетті нысаны;

      23) жобалар сараптамасы – жобалау шешімдерінің Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген, жобалауға арналған бастапқы материалдар мен рұқсат беру құжаттарының шарттарына сәйкестігін (сәйкессіздігін), сондай-ақ жобалау шешімдері мен есеп-қисаптарда қала құрылысы регламенттері мен техникалық регламенттер талаптарының, мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтік құжаттардың нормалары мен ережелерінің сақталуын анықтау арқылы құрылыс жобаларына, қала құрылысы жобаларына талдау және олардың сапасын бағалауды жүргізуді білдіретін сараптама қызметі;

      24) жобалау алдындағы құжаттама – жобалау құжаттамасын әзірлеу алдындағы және бағдарламаларды, есептерді, негіздемелерді, техникалық-экономикалық есеп-қисаптарды, ғылыми зерттеулер мен инженерлік ізденістер нәтижелерін, технологиялық және конструктивтік есеп-қисаптарды, эскиздерді, сызбаларды, макеттерді, өлшеулерді және объектілерді зерттеп-қарау нәтижелерін, сондай-ақ өзге де бастапқы материалдарды және жобалау құжаттамасын әзірлеу туралы шешімдер қабылдау және құрылыс жобаларын кейіннен іске асыру үшін қажетті материалдарды қамтитын құжаттама;

      25) жобалау құжаттамасы – жобалау барысында жасалатын мәтіндік және графикалық құжаттар жиынтығы, ол мыналарды қамтиды:

      абаттандыру және көгалдандыру жобалары. Абаттандыру және көгалдандыру жобалары құрылыс жобасының құрамында болуы мүмкін;

      қала құрылысы жобалары – аумақтар мен елді мекендерді немесе олардың бөліктерін ұйымдастыруды, дамытуды және оларда құрылыс салуды кешенді қала құрылысына жоспарлау шешімдерін қамтитын жобалар (Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасы, аумақты дамытудың өңіраралық схемалары, аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары, елді мекендердің бас жоспарлары (елді мекендерді дамыту және оларда құрылыс салу схемалары), егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары);

      құрылыс жобасы – осы Кодекстің тиісті талаптарын, сондай-ақ құрылысты ұйымдастыру және жүргізу, аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру үшін сметалық есеп-қисаптарды қамтитын жобалау-сметалық құжаттама. Құрылыс жобаларына құрылыс объектілерін консервациялау және кейіннен кәдеге жарату жобалары да жатады;

      сәулет жобасы – жобалауына сәулетшінің қатысуы қажет болатын құрылыс объектісін (монументті) тұрғызу жобасы;

      26) жобалау қызметі (жобалау) – жобалау құжаттамасын жасау жөніндегі өзара байланысты жұмыстар кешенін жүзеге асыруды білдіретін қызмет;

      27) жобалау саласындағы сараптама қызметінің субъектілері – мемлекеттік сараптама ұйымы, сараптама ұйымдары, сондай-ақ олардың жұмыскерлері болып табылатын не осы ұйымдар штаттан тыс сарапшылар ретінде уақытша жұмысқа тартқан сарапшылар;

      28) жобалау саласындағы сарапшы – сараптама жұмыстарын жүзеге асыру үшін осы Кодексте көзделген тәртіппен сертификатталған және мемлекеттік сараптама ұйымының немесе сараптама ұйымдарының бірінің штатындағы жеке тұлға;

      29) жобалау ұйымы – Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жобалау қызметін жүзеге асыруға құқығы бар дара кәсіпкер немесе заңды тұлға;

      30) жобаны басқару – құрылыс объектілерін ұйымдастыру, жоспарлау, үйлестіру, жобалауды, салуды және пайдалануға беруді бақылау жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызмет, ол техникалық қадағалау мен авторлық сүйемелдеуді қамтуы мүмкін;

      31) инженерлiк инфрақұрылым – адамдардың тiршiлiк етуi, сондай-ақ өндiрiстiң немесе тауарлар мен көрсетiлетiн қызметтер айналымының орнықты жұмыс істеуі үшiн қалыпты жағдай жасайтын кәсiпорындардың (ұйымдардың), құрылыс объектілерінің, коммуникациялар мен инженерлiк және коммуналдық қамтамасыз ету желiлерiнiң жиынтығы;

      32) инжинирингтік көрсетілетін қызметтер – оңтайлы жобалық көрсеткіштерге қол жеткізу мақсатында құрылысты дайындауды және оның жүзеге асырылуын қамтамасыз ететін, техникалық қадағалауды, авторлық сүйемелдеуді және жобаны басқаруды жүргізу бойынша көрсетілетін қызметтер;

      33) кезекші топографиялық жоспар – мемлекеттік қала құрылысы кадастрының құрамдас бөлігі болып табылатын және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің объектілері, инженерлік инфрақұрылым, жоспарланатын құрылыс объектілері, абаттандыру және көше-жол жүрісі объектілері, көлік желісі туралы мәліметтерді қамтитын цифрлық картографиялық негіз;

      34) кепілдік мерзім – құрылыс объектілерін пайдаланудың осы Кодекске, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне немесе шартқа сәйкес белгіленген мерзімі, оның барысында тапсырыс беруші, мердігер (бас мердігер) мемлекеттік нормативтік құжаттарға, құрылыс жобасына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылыс объектісінің көрсеткіштері сапасының сақталуына кепілдік береді;

      35) консервациялау – құрылысы аяқталмаған объектінің салынуы уақытша тоқтатыла тұрған кезеңде оның конструкцияларының, материалдары мен жабдықтарының сақталуы мен сапалық сипаттамаларын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар кешені;

      36) көліктік инфрақұрылым – көпiр, тоннель және өзге де көлiк құрылысжайларының, жол айрықтары мен жолөткелдердiң, реттеушi сигнал беру құрылғыларының, байланыстың, көлiк жұмысын инженерлiк жағынан қамтамасыз ету, көлiк құралдарына, тасымалданатын жүктерге, жолаушыларға қызмет көрсету, жол жүрісінің және жол жүрісіне әрбір қатысушының қауіпсіздігін қамтамасыз ету, өндiрiстiк және қызмет көрсетушi персоналдың функционалдық қызметiн қамтамасыз ету объектiлерінiң, қойма үй-жайлары мен аумақтарының, санитариялық-қорғаныш және күзет аймақтарының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес берілген және көрсетiлген қатынас жолдарына және жылжымайтын мүлiк объектiлерi бар объектiлерге бекітіліп берілген жерлер кешенi бар жерүстi (автомобиль және (немесе) темiржол) жолдарының, су (теңiз және (немесе) өзен) қатынас жолдарының жиынтығы;

      37) көппәтерлі тұрғын үй – ортақ үлестік меншік болып табылатын кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінен, екі және одан көп пәтерлерден, көппәтерлі тұрғын үйге іргелес жатқан жер учаскесіне не кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінің өзге де бөліктеріне жеке шығу жолдары бар тұрғын емес үй-жайлардан тұратын, тиісті нысаналы мақсаты бар біртұтас бөлінбейтін жер учаскесінде бөлек тұрған, біртұтас іргетасы бар ғимарат;

      38) көше-жол желісі – қызыл сызықтармен шектелген және жаяу жүргіншілердің, мопедтердің, электр самокаттардың, велосипедтердің, шағын электр көлік құралдарының, қоғамдық көліктің және басқа да механикалық көлік құралдарының жүруіне, инженерлік коммуникациялар тартуды және төсеуді ретке келтіруге, сондай-ақ елді мекендер аумақтарының құрамдас бөлігі ретінде олардың қатынас жолдарының жаяу жүргінші және көлік қатынастарын қамтамасыз етуге арналған, елді мекендер аумақтарының бір бөлігі болып табылатын көліктік инфрақұрылымның объектісі. Көшелер, даңғылдар, тұйық көшелер, өтпелер, жағалаулар, алаңдар, жаяу жүргінші аймақтары, тротуарлар, жаяу жүргінші және велосипед жолдары көше-жол желісінің негізгі элементтері болып табылады;

      39) қала құрылысы кеңістігі – адам (ел, өңір, елді мекен, елді мекеннің бір бөлігінің халқы) өмір сүретін және тіршілік ететін материалдық орта қалыптастырылатын, шегінде қандай да бір сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі жүзеге асырылатын қала құрылысын реттеу аумағы;

      40) қала құрылысы құжаттамасы – аумақтар мен елдi мекендердi не олардың бөліктерін дамытуды және оларда құрылыс салуды қала құрылысына жоспарлау үшін қажетті өзара байланысты құжаттар (қала құрылысы жобаларын, мемлекеттiк және мемлекетаралық нормативтiк құжаттарды қоса алғанда) жүйесi;

      41) қала құрылысы қызметі (қала құрылысы) – қала құрылысы кеңістігін қалыптастырудың, қала құрылысы жобасын жасаудың шығармашылық процесін, қала құрылысы құжаттамасының барлық сабақтас бөлімдерін үйлестіруді қамтитын, аумақтар мен елді мекендерді қала құрылысына жоспарлауды ұйымдастыру мен дамыту, оларды аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру, аумақтарды қала құрылысына пайдалану түрлерін айқындау, қалалық және ауылдық елдi мекендердi кешендi жобалау қызметі;

      42) қала құрылысы регламенттерi – аумақтарды (жер учаскелерiн) және басқа да жылжымайтын мүлiк объектiлерiн пайдаланудың, сондай-ақ олардың жай-күйiнiң Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген жол берiлетiн кез келген өзгерiстерiнiң режимдерi, рұқсаттары, шектеулерi (ауыртпалық салуды, тыйым салу мен сервитуттарды қоса алғанда);

      43) қонысаралық аумақтар – елді мекендердің шекарасынан (шегінен) тысқары аумақтар;

      44) қонысқа ыңғайлы аумақ – орналасуы мен қызметi санитариялық-қорғаныш аймақтарын талап ететiндей әсерге ұшыратпайтын тұрғын үй, қоғамдық (қоғамдық-iскерлiк) және рекреациялық аймақтарды, сондай-ақ инженерлiк және көлiктік инфрақұрылымдардың жекелеген бөлiктерiн, басқа да объектiлердi орналастыруға арналған, елдi мекен аумағының бiр бөлiгi;

      45) құрылысжай – табиғи немесе жасанды кеңістік шекаралары бар және өндірістік процестерді орындауға, материалдық құндылықтарды орналастыруға және сақтауға немесе адамдардың, жүктердің уақытша болуына (орын ауыстыруына), сондай-ақ жабдықты немесе коммуникацияларды орналастыруға (тартуға, жүргізуге) арналған, қолдан жасалған көлемді, жазықтық немесе желілік (жерүсті, су беті және (немесе) жерасты, суасты) құрылыс объектісі. Құрылысжай көркемдік-эстетикалық, декоративтік-қолданбалы не мемориалдық мақсатта да болуы мүмкін;

      46) құрылыс жобаларының мемлекеттік банкі – құрылыс жобаларының кешенді ведомстводан тыс сараптамасының оң қорытындысын алған жаңа құрылыс объектілерін салуға арналған үлгілік жобаларды және жобалау-сметалық құжаттаманы қамтитын цифрлық ресурс;

      47) құрылысқа салынатын мемлекеттік инвестициялар (мемлекеттік инвестициялар) – жаңа құрылыс объектілерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салуға, сондай-ақ құрылыс объектілерін реконструкциялауға (кеңейтуге, жаңғыртуға, техникалық қайта жарақтандыруға) немесе күрделі жөндеуге салынатын инвестициялар, олардың көзі мыналар болып табылады:

      республикалық және (немесе) жергілікті бюджеттердің қаражаты, оның ішінде бюджеттік инвестицияларға және квазимемлекеттік сектор субъектілеріне бюджеттік кредит беруге бағытталған нысаналы қаражат;

      мемлекет кепілдігі не мемлекет кепілгерлігі бар мемлекеттік емес қарыздардың нысаналы қаражаты;

      Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражаты;

      Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі акционері (қатысушысы, сенімгерлік басқарушысы) болып табылатын ұйымдар мен заңды тұлғаларды қоспағанда, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қаражаты;

      дербес білім беру ұйымдарының қаражаты.

      Мемлекеттік инвестицияларға мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары бойынша инвестициялық шығындардың өтемақысын қоса қаржыландыруға және (немесе) төлеуге бағытталған республикалық және (немесе) жергілікті бюджеттердің қаражаты да жатады;

      48) құрылыс қызметі (құрылыс) – жаңа құрылыс объектiлерін (олардың кешендерiн, коммуникацияларын) тұрғызу және (немесе) өзгерту (кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау, реставрациялау, күрделi жөндеу), олармен байланысты технологиялық және инженерлiк жабдықтарды монтаждау (бөлшектеу), құрылыс материалдарын, бұйымдары мен конструкцияларын дайындау (өндiру), сондай-ақ құрылысы аяқталмаған объектiлерді консервациялау және өз ресурсын тауысқан құрылыс объектiлерiн кейiннен кәдеге жарату жұмыстарын жүзеге асыру арқылы өндiрiстiк және өндiрiстiк емес мақсаттағы негiзгi қорларды құру жөнiндегi қызмет;

      49) құрылыс-монтаждау жұмыстары – құрылыс қызметi, ол:

      жер жұмыстарын және топырақтағы арнаулы жұмыстарды;

      уақытша инженерлік желілер, жолдар, қойма алаңдарын орната отырып, құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды, сондай-ақ аумақты сатылап жоспарлауды;

      құрылыс объектілерінің (оның iшiнде көпiрлердің, көлiк эстакадаларының, тоннельдер мен метрополитендердің, жолөткелдердің, құбыржолдардың, өзге де жасанды құрылыстардың) тiреу және (немесе) қоршау конструкцияларын тұрғызуды;

      желiлiк құрылысжайларды тарту жөнiндегi арнаулы құрылыс және монтаждау жұмыстарын;

      сыртқы инженерлiк желiлер мен құрылысжайлар, сондай-ақ iшкi инженерлiк жүйелер орнатуды;

      конструкциялар мен жабдықтарды қорғау және әрлеу жөнiндегi жұмыстарды;

      автомобиль жолдарын және темiржол салуды;

      технологиялық жабдықты жинауды және тұрақты пайдаланылатын жерде жобалық жағдайға келтіріп орнатуды, жеке сынауды және жүктемемен сынауды, сондай-ақ бөлшектеуді қоса алғанда, оны монтаждауды қамтиды;

      50) құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы қорытынды – орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасын растайтын құжат;

      51) құрылыс объектілерін ақпараттық модельдеу технологиясы – құрылыс объектісі туралы ақпаратты оның пайдаланылу циклінің барлық кезеңінде ұжымдық құру және басқару мүмкіндігін қамтамасыз ететін технологиялардың, өндірістік процестер мен регламенттердің жиынтығы;

      52) құрылыс объектілерін паспорттау – құрылыс объектісінің конструкциялық шешімін, физикалық және пайдалану жай-күйін сипаттай отырып және түгендеу процесінде олардың сейсмикалық төзімділігі мен конструкциялық осалдығын бағалай отырып, сейсмикалық белсенді аймақта орналасқан урбанизацияланған аумақта бұрыннан бар құрылысты түгендеудің техникалық рәсімі;

      53) құрылыс объектісі – құрылыс қызметінің түпкі нәтижесі болып табылатын, ғимарат немесе құрылысжай түріндегі жасанды орта объектісі;

      54) құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату – құрылыс объектісінің пайдаланылуы (жұмыс істеуі, қолданылуы) тоқтатылғаннан кейiн регенерацияланатын элементтерді (конструкцияларды, материалдарды, жабдықтарды) бiр мезгiлде қалпына келтiрiп және қайтадан пайдаланып, сондай-ақ регенерацияға жатпайтын элементтер мен қалдықтарды қайта өңдей отырып, құрылыс объектісін бөлшектеу және сүру жөнiндегi жұмыстар кешенi;

      55) құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісі – бекітілген құрылыс жобасына және мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтік құжаттарға сәйкес құрылыстың аяқталғанын және құрылыс объектісінің пайдалануға толық әзірлігін растайтын құжат;

      56) құрылыс объектісінің бірегей нөмірі – құрылыс объектісінің пайдаланылу циклін мониторингтеу мақсатында құрылыс жобаларын әзірлеуге, реконструкциялауға (қайта жоспарлауға және қайта жабдықтауға) бастапқы материалдар мен рұқсат беру құжаттарын алудан бастап оны пайдалануға қабылдап алуға және беруге дейінгі құрылыс объектісі туралы ақпаратты (мәліметтерді) жинау үшін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде қалыптастырылатын он сегіз таңбалы сәйкестендіру нөмірі;

      57) құрылыс объектісінің инженерлік жабдығы (инженерлік жабдық) – материалдық құндылықтардың сақталуын қамтамасыз ететін, сондай-ақ технологиялық жабдықтар мен өндірістік процестерді инженерлік жағынан қамтамасыз ететін, адамдардың тұруына (тұрмысына), еңбек етуіне (болуына) нормативтік не жайлы жағдайлар жасайтын инженерлік жүйелер мен техникалық құрылғылар кешені;

      58) құрылыс объектісінің пайдаланылу циклі – құрылыс объектісінің пайдалануда болуының дәйекті және өзара байланысты кезеңдері, оған мыналар кіреді:

      құрылыс объектісін құру кезеңі – құрылыс объектісінің мынадай сатыларын: жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеуді, жобалауды, салуды, пайдалануға қабылдап алуды және беруді, сондай-ақ күрделі жөндеу мен реконструкциялауды қамтитын құрылыс объектісінің пайдаланылу циклінің кезеңі;

      құрылыс объектісін пайдалану кезеңі – құрылыс объектісін бұрын берілген рұқсаттар мен регламенттерде белгіленген есептік қызмет ету мерзімі ішінде және қауіпсіздік деңгейіне сәйкес мақсаты бойынша пайдалануға байланысты әрекеттерді қамтитын құрылыс объектісінің пайдаланылу циклінің кезеңі. Құрылыс объектісінің күтіп-ұстау және ағымдағы жөндеу кезеңдерін қамтиды;

      құрылыс объектісінің пайдалануда болуының аяқталу кезеңі – құрылыс объектісі бұдан әрі өз функцияларын орындамайтын немесе қазіргі заманғы талаптарға, стандарттарға сай келмейтін, соның салдарынан құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату кезеңі іске асырылатын пайдаланылу циклінің кезеңі;

      59) құрылыс объектiсінiң сапасы – құрылыс объектісін пайдалану кезеңі ішінде меншiк иелерiнiң (пайдаланушылардың) және жалпы қоғамның мүдделерi мен қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуге бағытталған талаптарды көрсететін, тұтынушыға жеткiзiлген түпкілікті құрылыс объектісі сипаттамаларының (эстетикалық сипаттамаларды қоса алғанда) жиынтығы;

      60) құрылыс объектiсінiң техникалық күрделiлiгi – құрылыс объектiсінiң функционалдық мақсатына, оның тiреу және қоршау конструкцияларының ерекшелiктерiне, қабаттар (конструкциялық қатарлар) санына, сейсмикалық қауiптiлiгiне немесе құрылыс орнының (ауданының) өзге де ерекше геологиялық, гидрогеологиялық, геотехникалық жағдайларына қарай мемлекеттiк және (немесе) мемлекетаралық (халықаралық) нормативтік құжаттарда белгiленетiн, негіздері мен конструкцияларының сенiмдiлiгi мен берiктiгiне қойылатын техникалық талаптардың дәрежесi бойынша құрылыс объектiсiнiң жауапкершiлiк деңгейi, ол:

      жауапкершiлiктiң бiрiншi деңгейi – күшейтiлген деңгей;

      жауапкершiлiктiң екiншi деңгейi – қалыпты деңгей;

      жауапкершiлiктiң үшiншi деңгейi – төмендетiлген деңгей болып бөлiнедi;

      61) құрылыс объектісінің цифрлық моделі – үш өлшемді модельдерді, бастапқы материалдарды, рұқсат беру, жобалау, атқару және пайдалану құжаттамасын қоса алғанда, құрылыс объектісі бойынша электрондық нысанда берілген ақпарат жиынтығы;

      62) құрылыс саласында рұқсат беру рәсімдерінен өту – сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектісіне құрылыс объектілерін (жекелеген бөліктерін) салу және (немесе) өзгерту жөніндегі өзінің түпкі ойын іске асыруға құқық беру;

      63) құрылыс салуды реттеу сызықтары (құрылыс салу сызықтары) – құрылыс объектілерін орналастыру кезінде қызыл және сары сызықтардан немесе белгіленген қызыл және сары сызықтар болмаған кезде жер учаскесі шекарасынан шегіндіріле отырып белгіленетін құрылыс салу шекаралары;

      64) құрылыс салынбаған аумақтар – құрылыс объектілері, көліктік инфрақұрылым объектілері, инженерлік желілер мен құрылысжайлар жоқ, елді мекеннің шекараларындағы (шегіндегі) жерлер;

      65) құрылыс салынған аумақтар – құрылыс объектілері орналасқан, оларда одан әрі құрылыс салу құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату (сүру) арқылы мүмкін болатын аумақтар;

      66) құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты – мемлекеттік нормативтік құжаттарды әзірлеу және жетілдіру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға осы Кодексте белгіленген тәртіппен айқындалған заңды тұлға;

      67) құрылыстың сметалық құны – жобалау материалдары мен сметалық нормативтік құжаттар негізінде жобалау-сметалық құжаттамада (болған кезде) айқындалған, құрылысқа қажетті ақша сомасы;

      68) құрылысы аяқталмаған объект – Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес пайдалануға қабылданбаған құрылыс объектісі;

      69) қызыл сызықтар – елді мекендердің жоспарлау құрылымында кварталдардың, шағын аудандардың, өзге де элементтердің аумақтарын көшелерден (өтпелерден, алаңдардан) бөліп тұратын шекара. Қызыл сызықтар құрылыс салу шекараларын реттеу үшін қолданылады;

      70) мемлекетаралық нормативтер (мемлекетаралық нормативтік құжаттар) – Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар негізінде Қазақстан Республикасының және басқа мемлекеттің (басқа мемлекеттердің) аумақтарында қолданылатын мемлекетаралық құрылыс нормалары мен қағидалар жинағын, құрылыстағы мемлекетаралық стандарттарды қамтитын, нормативтік-техникалық құжаттар, қағидалар және басқа да міндетті талаптар, шарттар мен шектеулер жүйесі;

      71) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесі – мемлекеттік қала құрылысы кадастрының ақпаратын және (немесе) мәліметтерін жинауды, есепке алуды, тіркеуді, енгізуді (толықтыруды), өңдеуді, сақтауды, қол жеткізуді, беруді, деректерін көрсетуді және таратуды қамтамасыз ететін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының цифрлық жүйесі;

      72) мемлекеттік сараптама ұйымы – Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған және мемлекеттік монополияға жатқызылған, жобаларға сараптама жасау жөніндегі қызметті жүзеге асыратын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға;

      73) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы – Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасын бұзушылықтардың алдын алуға, анықтауға, жолын кесуге және жоюға, сондай-ақ оның сақталуын бақылауға және қадағалауға бағытталған мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың қызметі;

      74) нормативтік құжаттардың мемлекеттік жүйесі (мемлекеттік нормативтік құжаттар) – ережелері адамның өмір сүруі мен тіршілік етуіне қолайлы, қауіпсіз және басқа да қажетті жағдайларды қамтамасыз ететін нормативтік құқықтық актілер, қала құрылысы және техникалық регламенттер, сондай-ақ нормативтік техникалық құжаттар жүйесі;

      75) объектіге барудың график-жоспары – құрылыс-монтаждау жұмыстарының басталғаны туралы хабарламаға қоса берілетін, мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органның құрылыс кезеңінде құрылыс объектісіне келісілген график бойынша баруына тапсырыс берушінің ерікті келісімін растайтын құжат;

      76) объектінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытынды – адамдар көп болатын салынған объектіні және биіктігі жиырма сегіз метрден асатын ғимараттарды пайдалануға қабылдап алар алдында олардың өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның аумақтық органы беретін құжат;

      77) оқшау сараптама қорытындысы – құрылыс жобасы сараптамасының аяқталу кезеңін қоспағанда, құрылыс жобасының тиісті бөлімдері (бөліктері) бойынша сараптамалық сүйемелдеудің әрбір кезеңінде ресімделетін және тапсырыс берушіге берілетін, құрылыс жобаларының кешенді ведомстводан тыс сараптамасының қорытындысы;

      78) ортақ пайдаланылатын орындар – халық үшін қолжетімді немесе ашық аумақтар мен объектілер;

      79) өрт-техникалық зерттеп-қарау – нәтижесінде адамдар көп болатын салынған объектілердің және биіктігі жиырма сегіз метрден асатын ғимараттардың өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі немесе сәйкессіздігі айқындалатын зерттеп-қарау түрі;

      80) реставрация – ғылыми негізделген деректер негізінде тарих пен мәдениет ескерткіштерінің тарихи, сәулеттік-көркемдік келбетінің сақталуы мен ашылуын қамтамасыз ететін іс-шаралар кешені;

      81) сараптама жұмыстары – жобалау құжаттамасын сараптау, ғимараттардың және құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығына техникалық қадағалау мен техникалық зерттеп-қарауды жүргізу жөніндегі жұмыстар;

      82) сараптама қорытындысы – мемлекеттік сараптама ұйымының немесе сараптама ұйымының қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын және құрылыс жобасының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізу нәтижесі болып табылатын құжаты;

      83) сараптама ұйымы – осы Кодексте белгіленген тәртіппен аккредиттелген, Қазақстан Республикасының заңнамасымен мемлекеттік монополияға жатқызылмаған құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүзеге асыратын заңды тұлға;

      84) сары сызықтар – жер сілкіністері, табиғи немесе техногендік сипаттағы өзге де төтенше жағдайлар салдарынан құрылыс объектілерінің үйінділерге (қиратындыларға) айналуы барынша мүмкiн болатын аймақтар шекаралары. Сары сызықтар құрылыс объектілері арасындағы арақашықтықты реттеу үшін қолданылады;

      85) сәйкестік туралы декларация – мердігер (бас мердігер) аяқталған құрылыс объектісі бойынша орындалған жұмыстардың бекітілген құрылыс жобасына және мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкестігін куәландыратын құжат;

      86) сәулет-жоспарлау тапсырмасы – құрылыс объектісінің мақсатына, негiзгi параметрлеріне және оны нақты жер учаскесiне (алаңға, трассаға) орналастыруға қойылатын талаптар кешені, сондай-ақ қала құрылысы регламенттеріне сәйкес осы елді мекен үшін белгіленетін, жобалау мен құрылысқа қойылатын міндетті талаптар, шарттар мен шектеулер. Бұл ретте тапсырыс беруші (инвестор) беретін эскиздерге (эскиздік жобаларға) сәйкес құрылыс объектілерінің сыртқы қабырғаларын (қасбеттерін) әрлеу материалдарының түр-түсі мен оларды пайдалану, көлемдік-кеңістіктік жағдайы бойынша талаптарды белгілеуге жол беріледі;

      87) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы автоматтандырылған тізілім (автоматтандырылған тізілім) – мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдардың цифрлық объектілерімен интеграцияланған, осы Кодекске сәйкес сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілері туралы мәліметтерді қамтитын, сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы цифрлық жүйе құрауышы;

      88) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым – жеке кәсіпкерлік субъектілерінің ерікті мүшелігіне (қатысуына) негізделген қауымдастық (одақ) нысанындағы немесе өзге де ұйымдық-құқықтық нысандағы бірыңғай коммерциялық емес ұйым.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өзін-өзі реттеудің бірыңғай коммерциялық емес ұйымы ретінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған бағыттар бойынша құрылады;

      89) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандар (сарапшылар) тізілімі – сертификаттаудан өткен жеке тұлғалардың тұрақты жаңартылатын бірыңғай тізімі;

      90) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган – сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін мемлекеттік басқару саласында басшылықты, сондай-ақ өз құзыреті шегінде салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;

      91) сәулет, қала құрылысы туындысы – цифрлық модель, жобалау құжаттамасы, жекелеген сызба, макет, эскиз нысанында тіркеп-белгiленген және (немесе) заттай іске асырылған автордың түпкі ойын қоса алғанда, қандай да бiр сәулет объектiсiн жасауға немесе қала құрылысы кеңiстiгiн қалыптастыруға бағытталған, жеке тұлғалардың кәсiптік қызметiндегi шығармашылық қызметтің нәтижесi болып табылатын авторлық құқық және автордың (авторлардың) зияткерлiк меншiк объектiсi;

      92) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы – сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген талаптарды сақтауына бағытталған шара;

      93) сәулет-құрылыс құжаттамасы – құрылысты ұйымдастыру (кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау, реставрациялау, күрделi жөндеу, консервациялау және кейiннен кәдеге жарату), сондай-ақ аумақты инженерлiк жағынан дайындауды, абаттандыруды, көгалдандыруды, сыртқы безендiруді ұйымдастыру үшiн қажеттi құжаттар кешені;

      94) сәулет қызметі (сәулет) – құрылыс объектісінің сыртқы және ішкі келбетін жасаудың, құрылыс (реконструкциялау, реставрациялау) үшін жобалау құжаттамасының сәулет бөлігінде тіркеп-белгіленген кеңістіктік, композициялық, көлемдік-жоспарлау және функционалдық ұйымдастырудың шығармашылық процесін, құрылыс жобасын іске асыру кезінде авторлық сүйемелдеуді жүргізуді қамтитын сәулет объектілерін жасау жөніндегі қызмет;

      95) сәулет объектiсі – әзiрленуiне сәулетшiнiң қатысуы қажет болатын, сәулет немесе қала құрылысы жобаларының негiзiнде салынған ғимарат, құрылысжай түріндегі құрылыс объектісі, олардың экстерьерлерi және (немесе) интерьерлерi, монумент, абаттандыру, ландшафт немесе бақ-саябақ өнерiнiң элементтерi;

      96) сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандар (аймақтар) –сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталарының негізінде айқындалған, сейсмикалық әсері болуы мүмкін (күтілетін) аудандар;

      97) сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары –сейсмотектоникалық және жергілікті инженерлік-геологиялық жағдайлардың әсері ескеріле отырып, елді мекендердің құрылыс салынатын аумақтары үшін жасалған карталар;

      98) сметалық нормативтік құжаттар (сметалық нормативтер) –сметалық нормалар, құнның сметалық көрсеткіштері, индекстер және құрылыстың сметалық құнын айқындау үшін қажет баға белгілеу жөніндегі басқа да нормативтік құжаттар, сондай-ақ құралдар мен әдістемелік ұсынымдар;

      99) тапсырыс беруші – қызметін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға. Қызметінің мақсаттарына қарай тапсырыс беруші – жобаның (бағдарламаның) инвесторы, тапсырыс беруші (меншік иесі) не олардың уәкілетті адамдары тапсырыс беруші бола алады;

      100) техникалық қадағалау – орындалған жұмыстардың сапасын, құнын, қабылдап алынуын және құрылыс объектілерінің пайдалануға берілуін қоса алғанда, құрылыс жобасын іске асырудың барлық сатысында құрылысты қадағалау жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызмет;

      101) техникалық тапсырыс беруші – құрылысты "толық бітіріп беруді" іске асыру үшін тапсырыс беруші тартатын, "толық бітіріп берілетін" құрылыстың барлық сатысында оны іске асыру процесін білікті басқаруды қамтамасыз ету мақсатында шарт негізінде әрекет ететін заңды тұлға;

      102) техногендiк әсер – халыққа, елдi мекендерге не қонысаралық аумақтарға табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың пайда болу қатерiн төндiрмей немесе қатерін төндiре отырып, шаруашылық қызмет нәтижесiнде туындаған жағымсыз немесе зиянды (қауiптi) әсер;

      103) техногендiк зiлзалалар – шаруашылық қызметпен байланысты және:

      өнеркәсiп, көлiк аварияларын және басқа да аварияларды (оқыс оқиғаларды);

      өрт, жарылыстар немесе жарылыс қатерiн;

      биологиялық, химиялық қауiптi немесе радиоактивтi заттардың шығарылуын немесе шығарылу қатерiн;

      құрылыс объектілерінің, коммуникациялардың кенеттен қирауын;

      гидротехникалық немесе тазарту құрылысжайларының жарылуын;

      тіршілікті қамтамасыз етудің электр энергетикасы және коммуникация жүйелерінде авариялар туғызған экстремалдық факторлар;

      104) "толық бітіріп берілетін" құрылыс – құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізуді және техникалық қадағалаудың көрсетілетін қызметтерін қоспағанда, жобалау, іздестіру, құрылыс-монтаждау (кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау, реставрациялау, күрделі жөндеу) жұмыстарын және басқа да жұмыстарды орындауды, сондай-ақ көрсетілген жұмыстармен қатар жүретін тауарларды беруді, қызметтер көрсетуді қамтитын құрылыс объектісін салу және оны пайдалануға беру жөніндегі кешенді жұмыстар;

      105) тығыздап (сыналап) құрылыс салу – бұрыннан құрылыс салынған аумақтарда жаңа ғимараттар немесе құрылысжайлар салу;

      106) үлгілік жоба – сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның бюджеттік бағдарламасы шеңберінде әзірленетін, жобалау кезінде одан әрі бірнеше рет қолдануға арналған жобалау-сметалық құжаттама;

      107) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары – егде жастағы адамдар, мүгедектігі бар адамдар, өздігінен жүріп-тұру, көрсетілетін қызметтерді, ақпаратты алу немесе кеңістікте бағдарлану кезінде қиындық көріп жүрген, оның ішінде балаларға арналған арбаларды және (немесе) кресло-арбаларды пайдаланатын адамдар;

      108) эскиз (эскиздік жоба) – схема, сызба, бастапқы сұлба (сурет) нысанында орындалған және осы шешiмнiң түпкi ойын түсiндiретiн, жобалау (жоспарлық, кеңiстiктiк, сәулеттiк, технологиялық, конструкциялық, инженерлiк, декоративтік немесе басқа) шешiмінiң оңайлатылған түрi.

2-бап. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс

қызметі туралы заңнамасы

      1. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Кодекстің, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінің нормаларынан тұрады.

      2. Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар осы Кодекстен басым болады. Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттардың Қазақстан Республикасының аумағында қолданылу тәртібі мен талаптары Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалады.

3-бап. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс

қызметі туралы заңнамасының мақсаттары, міндеттері мен қағидаттары

      1. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының мақсаттары мыналар:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласында тиімді басқару жүйесін қалыптастыру;

      2) халықтың барлық санаты үшін инклюзивті, қолайлы және жайлы ортаны қамтамасыз ету, оның ішінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына әлеуметтік, көліктік, өндірістік және өзге де мақсаттағы құрылыс объектілеріне кедергісіз кіру үшін жағдайларды қамтамасыз ету;

      3) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру кезіндегі ашықтық, қолжетімділік және әділдік;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде қауіпсіздікті қамтамасыз ететін талаптарды белгілеу;

      5) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыруды ұйымдастыру;

      6) ғылыми және ғылыми-техникалық қызметті дамыту, сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы қызметкерлерді даярлау және олардың біліктілігін арттыру болып табылады.

      2. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының міндеттері мыналар:

      1) құрылыс қызметінің өмірлік циклінің барлық сатысында бақылау мен қадағалауды қамтамасыз ету;

      2) рәсімдерді оңайлату процестерін автоматтандыру және сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласында цифрлық жүйелерді ендіру;

      3) елді мекендер аумағының кешенді және орнықты дамуын қамтамасыз ету;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласында инвестициялар тарту үшін жағдайлар жасау;

      5) елді мекендердің сәулеттік келбетін жақсарту, сондай-ақ инженерлік және коммуникациялық желілерді жаңғырту және дамыту;

      6) елді мекендердің аумақтарын қалыптастыру және қайта құру құралдарын жетілдіру, сондай-ақ қоршаған ортаның жай-күйін жақсарту;

      7) құрылыста Қазақстанда шығарылатын материалдардың, жабдықтардың, бұйымдар мен конструкциялардың қолданылуын қамтамасыз ету болып табылады.

      3. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының қағидаттары мыналар болып табылады:

      1) заңдылық, теңқұқықтылық және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің құқықтарын шектеуге жол бермеу;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асыру кезінде экологиялық, экономикалық, әлеуметтік және өзге де факторларды теңгерімді есепке алу;

      3) жариялылықты және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мәселелерді шешуге жеке және заңды тұлғалардың жан-жақты қатысуын қамтамасыз ету;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында өзін-өзі реттеуді дамыту үшін жағдайлар жасау;

      5) қала құрылысы құжаттамасын әзірлеу кезінде барлық факторлар мен өзара байланыстарды есепке алу және құрылыс жобаларын дайындау және аумақты игеру кезінде олардың талаптарын сақтау.

4-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы қызметтің негізгі

бағыттары

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы қызметтің негізгі бағыттары осы саладағы мемлекеттік, қоғамдық және жеке мүдделерді қамтамасыз етуге тиіс:

      1) мемлекеттік мүдделер – өңірлердің, қалалардың, ауылдық елді мекендердің орнықты даму жағдайларын, белсенді мобильділікті, тіршілікті қамтамасыз ету, көліктік және инженерлік коммуникациялар, байланыс және энергетика жүйелерінің жұмыс істеуін, қоршаған ортаны қорғауды, тарихи-мәдени мұра объектілерін сақтауды қамтамасыз ету үшін жалпы қоғамның мүдделері;

      2) қоғамдық мүдделер – жекелеген өңірлер, қалалар, ауылдық елді мекендер халқының осы аумақта тұруы (болуы) үшін қолайлы жағдайларды, экологиялық жағдайды жақсартуды, шаруашылық және өзге де қызмет нәтижесінде қауіпті (зиянды) әсерлердің алдын алуды, елді мекендер мен оларға іргелес аумақтардың инфрақұрылымдарын дамытуды, тарихи-мәдени мұра объектілерін, табиғи ландшафттарды сақтауды қамтамасыз етудегі мүдделері;

      3) жеке мүдделер – өздеріне тиесілі жер учаскелерінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асыруға байланысты жеке және заңды тұлғалардың мүдделері.

      Егер жеке және заңды тұлғалардың сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі өздеріне тиесілі (өздері пайдаланатын) құрылыс объектісін (жер учаскесін немесе өзге де жылжымайтын мүлікті) пайдалануға, иеленуге не оған билік етуге мүмкіндік бермесе, ол Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес шектелуге жатады.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі мыналардан:

      1) қала құрылысы және құрылыс мақсаттарында пайдалану үшін инженерлік ізденістер жүргізуден;

      2) белгіленген тәртіппен қала құрылысы, сәулет-құрылыс құжаттамасын және жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеуден, келісуден, оған сараптама жүргізуден және бекітуден;

      3) жаңа құрылыс объектілерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салудан, сондай-ақ кеңейтуден, техникалық қайта жарақтандырудан, жаңғыртудан, реконструкциялаудан, реставрациялаудан, реновациялаудан және күрделі жөндеуден;

      4) аумақты инженерлік жағынан дайындаудан, абаттандыру және көгалдандыру объектілерін салудан, көше-жол желісін жоспарлаудан және инженерлік жағынан дайындаудан, объектілер салудан және жол жүрісі қауіпсіздігін жақсартудан және жаяу жүргіншілер, мопедтер, электр самокаттар, велосипедтер, шағын электр көлік құралдары мен қоғамдық көлік үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету жөніндегі шараларды әзірлеуден;

      5) құрылысы аяқталмаған объектіні консервациялаудан;

      6) құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуден;

      7) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласында ғылыми-зерттеу, тәжірибелік-эксперименттік жұмыстар жүргізуден және олардың нәтижелерін пайдаланудан;

      8) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асырудан;

      9) инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді тартудан және көрсетуден;

      10) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде қауіпсіздікті қамтамасыз ететін талаптарды белгілеуден көрінеді.

5-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі халықаралық

ынтымақтастық

      Қазақстан Республикасында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі халықаралық ынтымақтастық:

      1) халықаралық шарттарға, халықаралық форумдарға, семинарларға, конференцияларға қатысу;

      2) келіссөздер мен консультациялар жүргізу, өзара ақпарат алмасу;

      3) бірлескен бағдарламаларды, жобаларды және өзге де іс-шараларды іске асыру арқылы жүзеге асырылады.

6-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің объектілері

      1. Мыналар сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің объектілері болып табылады:

      1) Қазақстан Республикасының аумағы;

      2) облыстардың, аудандардың, қалалардың және ауылдық елді мекендердің аумақтары және олардың бөліктері;

      3) функционалдық аймақтар;

      4) құрылыс объектілеріне жататын технологиялық және инженерлік жабдықтары бар олардың барлық түрін қоса алғанда, жылжымайтын мүлік объектілері;

      5) арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар;

      6) мәртебесі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тарих пен мәдениет, табиғат пен ландшафт ескерткіштері.

      2. Қалалар сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің объектілері ретінде:

      1) ірі қалалар (халық саны 500 мың тұрғыннан асатын);

      2) үлкен қалалар (халық саны 100 мыңнан 500 мың тұрғынға дейін);

      3) орташа қалалар (халық саны 50 мыңнан 100 мың тұрғынға дейін);

      4) шағын қалалар (халық саны 50 мың тұрғынға дейін) болып бөлінеді.

7-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері

      Қазақстан Республикасының аумағында адамның өмір сүру және тіршілік ету ортасын қалыптастыруға және дамытуға қатысатын мемлекеттік органдар, жеке және заңды тұлғалар сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері болып табылады.

      Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, азаматтығы жоқ адамдарға, шетелдіктерге және шетелдік заңды тұлғаларға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының аумағында сәулет, қала құрылысы және (немесе) құрылыс қызметіне жататын жұмыстарды орындау (қызметтерді көрсету) құқығы берілуі мүмкін.

8-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің

құқықтары

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің:

      1) тиісті мемлекеттік органдардан, сондай-ақ мемлекеттік ұйымдардан (қолжетімділігі шектелген ақпаратты немесе құжаттарды қоспағанда) жобалау алдындағы зерттеулер, құрылысқа салынатын инвестициялардың негіздемесін дайындау, аумақты игеруді және (немесе) онда құрылыс салуды жоспарлау, құрылыс объектілерін жобалау және салу, сондай-ақ оларды кейіннен пайдалану үшін қажетті ақпаратты (мәліметтерді, деректерді, бастапқы материалдарды немесе құжаттарды) сұратуға және алуға;

      2) қала құрылысы регламенттері, сервитуттар немесе өзге де нормативтік талаптар (шарттар, шектеулер) шегінде меншікке сатып алынған не жер пайдалануға берілген жер учаскелерін нысаналы мақсаты бойынша пайдалануға;

      3) "Өзін-өзі реттеу туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында өзін-өзі реттейтін ұйымдар, сондай-ақ өзге де кәсіптік қоғамдық ұйымдар құруға;

      4) осы Кодексте және Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де құқықтары бар.

9-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің міндеттері

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасына, нормативтік құжаттардың мемлекеттік жүйесіне және мемлекетаралық нормативтерге (мемлекетаралық нормативтік құжаттарға) сәйкес қызметті жүзеге асыруға;

      2) халықтың тіршілік ету ортасының нашарлауына, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің басқа да субъектілерінің құқықтары мен заңды мүдделеріне нұқсан келтіруге ықпал ететін әрекеттерге жол бермеуге;

      3) өздерінің меншігіндегі (иелігіндегі, пайдалануындағы) пайдаланылатын құрылыс объектілерін мемлекеттік нормативтік құжаттарға және басқа да міндетті талаптарға сәйкес халық үшін олардың қауіпсіздігін, сондай-ақ халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына кедергісіз қол жеткізуді, орнықты жұмыс істеуін қамтамасыз ететін тиісті жай-күйде ұстауға;

      4) Қазақстан Республикасының заңнамасына және мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес елді мекендерді жобалау, салу және оларда құрылыс салу, тұрғын аудандарды қалыптастыру, жаңадан игерілетін және реконструкцияланатын аумақтарды абаттандыру кезінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін тұрғын, қоғамдық және өндірістік құрылыс объектілерінің және олардың үй-жайларының қолжетімді болуын көздеуге міндетті.

      Тұрғын аймақ шегінде, сондай-ақ қызмет көрсету мекемелері мен еңбек объектілерінің жанында орналастырылатын жеңіл автомобильдерді уақытша сақтауға арналған ашық тұрақтарды жобалау және салу кезінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарының жеке автокөлік құралдары үшін орындарды көздеуге;

      5) тарихи-мәдени мұра объектілеріне, табиғат пен ландшафттарға залал келтірмеуге;

      6) осы Кодексте және Қазақстан Республикасының басқа да заңдарында көзделген өзге де талаптарды орындауға міндетті.

      2. Қаржыландыру, жоспарлау, iздестіру, негiздемелер, жобалау, салу және оған iлеспе көрсетілетін қызметтер, басқару, пайдалану, қызмет көрсету, тараптардың бiрiнiң балансына беру жөнiндегi шарттарды қамту мүмкiндiгiнен көрiнетiн кешендi сипат "толық бітіріп берілетін" құрылыстың ерекшелiгi болып табылады.

      Құрылысқа мемлекеттік инвестицияларды қамтитын жобалар бойынша "толық бітіріп берілетін" құрылысты жоспарлау, қаржыландыру және іске асыру тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленеді.

10-бап. Сәулет, қала құрылысы туындысына авторлық құқық

      1. Сәулет, қала құрылысы туындысына авторлық құқық және оған байланысты туындайтын қатынастар осы Кодекспен, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен және Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасымен реттеледі.

      2. Шығармашылық еңбегінің нәтижесінде сәулет, қала құрылысы туындылары жасалған жеке тұлғалар олардың авторлары болып танылады және оларға тиісті авторлық құқық беріледі.

      3. Сәулет, қала құрылысы туындылары авторларының мүліктік құқықтары (осы Кодексте, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде және Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда) олардың:

      1) сәулет, қала құрылысы туындысын іске асыру үшін пайдалануға немесе пайдалануға рұқсат беруге;

      2) сәулет, қала құрылысы туындыларын жаңадан жасауды, таратуды және қайта өңдеуді жүзеге асыруға немесе рұқсат етуге;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен көрсетілген айрықша құқықтарды басқа адамдарға беруге айрықша құқықтары болып табылады.

      Сәулет, қала құрылысы туындылары авторларының мүліктік құқықтары сәулет жобасына, қала құрлысы жобасының тұжырымдамасына, сондай-ақ құрылыс жобасының сәулеттік құрамдас бөлігіне (бөлікке) қолданылады.

      4. Егер шартта өзгеше көзделмесе, қызметтік міндеттерді немесе жұмыс берушінің қызметтік тапсырмасын орындау тәртібімен жасалған сәулет, қала құрылысы туындыларының авторына (авторларына) мүліктік құқықтар берілмейді.

      Тапсырыс беруші (жұмыс беруші) мен авторлар (тапсырысты орындаушылар) арасындағы шартта қызметтік міндеттерді немесе жұмыс берушінің қызметтік тапсырмасын орындау тәртібімен жасалатын сәулет, қала құрылысы туындыларын пайдалану жөніндегі мүліктік құқықтарды реттеу туралы ережелер қамтылуға тиіс.

      5. Сәулет, қала құрылысы туындысының авторы (авторлары):

      1) егер құрылыс жобасын әзірлеуге арналған шартта өзгеше көзделмесе, құрылыс (реконструкциялау, реставрациялау, жаңғырту) барысына авторлық сүйемелдеуді белгіленген тәртіппен жүзеге асыруға;

      2) егер жобалау құжаттамасын әзірлеуге арналған шартта өзгеше көзделмесе, сондай-ақ егер құрылыс объектісінде мемлекеттік құпияларға жататын ақпарат болмаса, фото- және бейнетүсірілім жасауға құқылы.

      6. Сәулет, қала құрылысы туындысына автордың (авторлардың) жеке мүліктік емес құқықтарын қорғау Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалған тәртіппен жүзеге асырылады.

      7. Автордың (авторлардың) мемлекеттік инвестициялар есебінен жасалған сәулет, қала құрылысы туындыларына мүліктік құқықтары құрылыс жобаларының мемлекеттік банкін қалыптастыру және жүргізу, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен әзірленген үлгілік жобалар мен жобалау-сметалық құжаттаманы ұсыну үшін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға және мемлекеттік сараптама ұйымына тиесілі болады.

2-тарау. СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ КЕЗІНДЕ ӨМІР СҮРУДІҢ ЖӘНЕ ТІРШІЛІК ЕТУДІҢ ҚОЛАЙЛЫ ОРТАСЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

11-бап. Елді мекендердің қолайлы ортасын қамтамасыз ету

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің нәтижелерін тұтынушылар ретінде жеке тұлғалардың:

      1) өндірістік күштерді қоныстандыру және орналастыру бөлігінде мемлекеттік қала құрылысы саясатына, аумақтарды аймақтарға бөлуге қойылатын қала құрылысы талаптарына, экологиялық қауіпсіздік нормаларына және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілерге, сол жергілікті жердің инфрақұрылыммен қамтамасыз етілу деңгейіне сәйкес елді мекеннің аумағы шегінде осы жергілікті жерге қатысты өмір сүруге және тіршілік етуге қолайлы, сондай-ақ халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына қолжетімді ортаға;

      2) демалу мақсаттарына арналған және барынша қолайлы табиғи-климаттық жағдайлары мен ландшафты, оқу-ағарту, мәдени-бұқаралық, спорт-сауықтыру және ойын-сауық iс-шараларын қоса алғанда, тиiстi емдiк және санитариялық-гигиеналық жағдайлары, бос уақытты өткiзу үшін жағдайлары бар рекреациялық аймақтарды бөлу (бөлiп беру) арқылы демалуға құқығы бар.

      Халықтың демалуына арналған аумақты таңдау кезiнде тарих пен мәдениет ескерткіштеріне, табиғи ландшафтқа жатқызылған объектiлердiң болуы да ескерiлуге тиiс.

12-бап. Табиғи, техногендік және антропогендік әсерлерден қауіпсіздікті

қамтамасыз ету

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметiн жүзеге асыру халықтың, аумақтардың, елдi мекендердiң және құрылыс объектілерінің қауiптi (зиянды) табиғи, техногендiк және антропогендiк құбылыстар мен процестердiң әсер етуiнен қауiпсiздiгi жөніндегі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген талаптарды қамтамасыз ету шарттарына негiзделуге тиiс.

      Осы талаптарды орындау жөніндегi шаралар мемлекеттiк нормативтік құжаттарға сәйкес әзірленген жобалау-сметалық құжаттамада көрсетілуге тиiс.

      2. Мемлекеттiк нормативтiк құжаттарда қала құрылысы мен сәулет-құрылыс құжаттамаларына халықты, елдi мекендердi және қонысаралық аумақтарды табиғи немесе техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың салдарынан болатын қауiптi (зиянды) әсерлерден қорғау жөніндегi шаралар туралы бөлiмдердi, сондай-ақ азаматтық қорғаныстың инженерлік-техникалық іс-шараларын енгізу мiндеттiлiгi көзделуге тиiс.

      3. Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар, сондай-ақ техногендiк сипаттағы болжамды төтенше жағдайлар салдарынан болатын қауiптi (зиянды) әсерлерге ұшырайтын елдi мекендер мен аумақтар халықты және аумақтарды аталған әсерлерден қорғау жөніндегi іс-шаралармен қамтамасыз етiлуге тиiс.

      4. Табиғи, техногендiк, антропогендiк сипаттағы қауіпті (зиянды) әсерлерге ұшыраған елдi мекендерде орын алған қауiптi (зиянды) құбылыстар мен процестерді мониторингтеу нәтижелері мемлекеттік қала құрылысы кадастрында базалық деңгейде көрсетiледi.

13-бап. Экологиялық талаптарды қамтамасыз ету

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі Қазақстан Республикасының Экология кодексінде белгіленген объектілер сыныптамасына сәйкес оның қоршаған ортаға әсерін бағалау ескеріле отырып жүзеге асырылуға және экологиялық талаптарды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды көздеуге тиіс.

      Көрсетілген іс-шаралар әсер етудің осы түрі үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген нормативтерге және (немесе) шекті жол берілетін деңгейге (жүктемеге) сәйкес көзделеді және орындалады.

      2. Қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасының құрамына қоршаған ортаны қорғау, экологиялық талаптарды қамтамасыз ету жөніндегі бөлімдер (бөліктер) енгізіледі.

      Белгіленген тәртіппен бекітілген, экологиялық талаптарды қамтамасыз ету жөніндегі жобалау құжаттамасының талаптарын (шарттарын, шектеулерін) орындау құрылыс жобаларын іске асыруды жүзеге асыратын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің барлық субъектісі үшін міндетті болып табылады.

      Экологиялық зілзала аймақтары деп жарияланған, өнеркәсiптiк орталықтар немесе жекелеген өндірістiк кешендер бар аумақтар халықты және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралармен қамтамасыз етiлуге тиiс.

      3. Аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларында, аумақты дамытудың өңіраралық схемаларында қоршаған ортаны қорғау, сондай-ақ экологиялық зілзала аймақтарын оңалту жөніндегі шаралар көзделуге тиіс.

      Елді мекендердің бас жоспарларының жобаларында, егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала құрылысы жобаларын тиісті уәкілетті органдармен келісулердің болуы көрсетіле отырып, жобаланатын аумақта бар жерүсті су объектілерінің су қорғау аймақтары мен белдеулері, санитариялық-қорғаныш аймақтары, рекреациялық аймақтар, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы мәліметтер қамтылуға тиіс.

      Жобаланатын аумақ үшін белгіленген жерүсті су объектілерінің су қорғау аймақтары мен белдеулері, санитариялық-қорғаныш аймағы болмаған жағдайда, жоқ су қорғау құжаттамасын немесе санитариялық-қорғаныш аймағы бойынша құжаттаманы алмастыратын арнаулы бөлімнің (бөліктің) көрсетілген қала құрылысы жобаларын әзірлеуге арналған тапсырмада міндетті түрде болуы көзделуге тиіс.

14-бап. Жол жүрісі қауіпсіздігі жөніндегі талаптарды қамтамасыз ету

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс кызметін жүзеге асыру Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі талаптарды қамтамасыз ету шарттарына негізделуге тиіс.

      Осы талаптарды орындау жөніндегі шаралар аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастырудың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі құжаттарда көрсетілуге тиіс.

      2. Қала құрылысы жобаларының құрамына аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі құжаттардың бөлімдері (бөліктері) енгізіледі.

      Белгіленген тәртіппен бекітілген аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі құжаттардың талаптарын (шарттарын, шектеулерін) орындау сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің барлық субъектісі үшін міндетті.

      3. Елді мекендер мен аумақтар аумақтық-көліктік және жаяу жүргіншілер жолын жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі іс-шаралармен қамтамасыз етілуге тиіс.

      4. Елді мекендерде жол-көлік оқиғалары және жолдар мен көшелердің өткізу қабілеттілігін мониторингтеу нәтижелері мемлекеттік қала құрылысы кадастрында базалық деңгейде көрсетіледі.

      5. Қала құрылысы жобаларының бөлімдерінде (бөліктерінде) аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі мынадай құжаттардан алынатын ақпарат қамтылады:

      1) кешенді көлік схемасы – көлік құралдарының, оның ішінде қоғамдық көліктің арасында көлік жұмысының көлемдерін бөлуді орындайды, көше-жол желілерін және қоғамдық көлік желілерін, көшеден тыс жылдамдық қозғалысы желілерін дамыту жөніндегі кешенді шешімдерді ұсынады;

      2) көше-жол желісінің бас схемасы – аумақтық-көліктік жоспарлау жөніндегі құжаттарға сәйкес тиімді және қауіпсіз көше-жол желісін дамыту міндеттерін іске асырудың қаржылық-экономикалық аспектілерін айқындайды;

      3) көше-жол желісін ұйымдастыру жобасы – магистральдық көше-жол желісінің белгіленіп берілген құрылымын іске асырады, жол жүрісі қауіпсіздігі жөніндегі талаптарды қамтамасыз ету шартымен көшелердің, жолдар мен тораптық элементтердің, көлденең және бойлық қималардың, тораптардағы жол жүрісі схемаларының орналасатын жерлерін айқындайды. Көшелер мен жолдарды орналастыру үшін қажетті аумақтарды айқындайды;

      4) жолдарды жоспарлау жобасы – жол жүрісі қауіпсіздігінің талаптары және көліктік жоспарлаудың тиімділігі ескеріле отырып, бөлінген жерлердің (қызыл сызықтардың), резервке қойылған аумақтардың шегінде көшелер мен жолдардың негізгі элементтерінің орналасатын жерлерін айқындайды;

      5) жол жүрісін ұйымдастырудың кешенді схемасы – елді мекенде жол жүрісін ұйымдастыру жүйесін айқындайды.

      Астанада жол қозғалысын ұйымдастырудың кешенді схемасы "Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес қабылданады.

      6. Аумақтық-көліктік жоспарлау және жол жүрісін ұйымдастыру мынадай үш сатыда жүзеге асырылады:

      бірінші сатыда ағымдағы көлік және жаяу жүргіншілер жағдайына зерттеулер жүргізіледі, көлік жағдайының ұзақ мерзімді перспективаға арналған өзгеру болжамдары орындалады, аумақтың көлік және жаяу жүргіншілер каркасын дамыту мүмкіндіктері бағаланады, Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің ұсыныстары сұратылады, көше-жол желісінің қауіп-қатерлері мен ошақтарының деңгейі бағалана отырып, жол жүрісі қауіпсіздігіне аудит жүргізіледі және бірінші кезекті бөле отырып, ұзақ мерзімді перспективада жол жүрісін ұйымдастыру бойынша тұжырымдамалық ұсыныстар қалыптастырылады. Бір жүз мыңнан астам халқы бар қалалар, көліктік жағдайы қиын басқа қалалар үшін жаяу жүргіншілер жолдары айқындала отырып, кешенді көлік схемалары әзірленеді;

      екінші сатыда зерттеу нәтижелері, тұжырымдамалық ұсыныстар және жаяу жүргіншілер жолдары айқындала отырып, кешенді көлік схемалары негіздеуші материалдар түрінде ресімделеді және Қазақстан Республикасы аумағының және жекелеген өңірлердің (облыстың, ауданның, ауылдық округтің) аумақтық-көліктік жоспарлау схемаларын, елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу шеңберінде қаралады;

      үшінші сатыда осы баптың 5-тармағында көзделген құжаттар әзірленеді.

      7. Көше-жол желісін ұйымдастыру жобасы елді мекеннің бас жоспары, жолдарды жоспарлау жобасы және жол жүрісін ұйымдастырудың кешенді схемасы арасындағы байланыстырушы буын болып табылады.

      8. Жолдарды жоспарлау жобасы жекелеген тораптарда жол жүрісін ұйымдастыру жобасын әзірлеуге негіз болып табылады.

      9. Қазақстан Республикасының аумағында жолдарды жобалау:

      жол жүрісінің қарқындылығын ұлғайту перспективасы ескеріле отырып, жолдардың қажетті өткізу қабілеттілігін;

      жол жүрісінің қауіпсіздігін;

      жолдарды зияткерлік көлік жүйелерімен;

      қоғамдық көліктің кедергісіз және қауіпсіз қозғалысын, оның ішінде оларға қозғалыс үшін бөлек жолақтар бөлу арқылы;

      жолдарды трассалық медициналық-құтқару пункттерімен жарақтандыруды;

      халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін кедергісіз қол жеткізу ескеріле отырып, өткелдері бар жаяу жүргіншілер тротуарларымен;

      велосипедтердің, электр самокаттардың және электр қозғалтқыштары бар велосипедтердің кедергісіз және қауіпсіз қозғалысын, оның ішінде қозғалыс үшін бөлек жолақтарды бөлу арқылы қамтамасыз етудің міндетті талаптарына сай келуге тиіс.

15-бап. Тарихи-мәдени мұра объектілерін және табиғи ландшафттарды сақтау

жөніндегі талаптарды қамтамасыз ету

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асыру Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тарих пен мәдениет ескерткіштері және табиғи ландшафттар деп танылған аумақтар мен объектілердің сақталу жағдайларына негізделуге тиіс.

      2. Тарих пен мәдениет ескерткіштері және табиғи ландшафттар бар аумақтарда ерекше реттеу шекаралары белгіленеді, олардың шегінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіне тыйым салынады немесе шектеу қойылады.

      3. Көрсетілген шекараларда жерді пайдалану тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасымен реттеледі.

16-бап. Байланысты қамтамасыз ету жөніндегі талаптар

      Қоғамдық (қоғамдық-іскерлік) аймақта орналасқан құрылысжайды және (немесе) ғимаратты жобалау және салу кезінде тапсырыс беруші:

      талшықты-оптикалық байланыс желілерін жүргізуді;

      байланыс құралдарын орналастыру мен қосу мақсатында байланыс операторларына арналған микроклиматты басқару жүйесі (желдету, кондиционерлеу және басқалары) бар жеке үй-жаймен қамтамасыз етеді.

      Осындай құрылысжайлар мен ғимараттардың меншік иелері байланыс операторларының тең қолжетімділігін қамтамасыз етеді.

17-бап. Елді мекендерді инфрақұрылым объектілерімен қамтамасыз ету және

олардың қолжетімділігіне жағдай жасау

      1. Елді мекеннің не оның бір бөлігінің қала құрылысы құжаттамасында (қала құрылысы жобаларында) әлеуметтік, өндірістік (өнеркәсіптік), рекреациялық, инженерлік, энергетикалық, телекоммуникациялық (байланыс және интернет), экологиялық, су, жылу-энергетикалық, газ, ауыл шаруашылығы, туристік, мәдени, спорттық және көліктік инфрақұрылымдар, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздік, тұрғын үй инфрақұрылымы және тұрғын үйге тартылатын инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым, әкімшілік ғимарат, кәсіпкерлік объектілерінің құрамы мен құрылымы айқындалуға тиіс.

      2. Елді мекендер халықтың барлық санаттары үшін (халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарын қоса алғанда) жұмыс орындарына, ортақ пайдаланылатын орындарға, әлеуметтік, рекреациялық, инженерлік және көліктік инфрақұрылым объектілеріне (құрылысжайларға, ғимараттарға, коммуникацияларға), оның ішінде фуникулерлерге, лифтілерге, траволаторларға, мүмкіндігі шектеулі адамдарға (мүгедектігі бар адамдарға) арналған көтергіштерге елді мекеннің санатына, осы жергілікті жердің жағдайларына және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес қол жеткізудің оңтайлы жағдайларымен және құралдарымен қамтамасыз етілуге тиіс.

      3. Елді мекендердің қала құрылысы құжаттамасында әлеуметтік және рекреациялық инфрақұрылым объектілерінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарының қажеттіліктерін қамтамасыз етуге жағдайлар жасау жөніндегі бөлімдер қамтылуға тиіс.

      4. Халыққа қызмет көрсету объектілерінің функционалдық мақсатын мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген талаптардың төмендеуіне алып келетін өзгертуге жол берілмейді.

      5. Қала құрылысы құжаттамасын әзірлеу, елді мекендерді жобалау және оларда құрылыс салу кезінде елді мекеннің жоспарлау құрылымымен өзара байланысты және оның барлық функционалдық аймағымен, сондай-ақ сыртқы көлік объектілерімен байланысты қамтамасыз ететін көліктік коммуникациялардың және көше-жол желісінің бірыңғай жүйесі көзделуге тиіс.

      6. Қонысаралық аумақтарды игеруге (абаттандыруға, құрылыс салуға) арналған жобалау құжаттамасында адамдардың болуына байланысты шаруашылық және (немесе) өзге де қызметтi кейiннен жүзеге асыру мақсатында осы аумақта, инфрақұрылым объектiлерiнiң құрылысын қоса алғанда, тiршiлiктi қамтамасыз етудің орнықты және қолжетімді жүйесі көзделуге тиiс.

      7. Инженерлiк инфрақұрылымның магистральдық коммуникацияларының, басты ғимараттарының жобалау құжаттамасын әзiрлеу, салу, пайдалану және кейiннен кәдеге жарату кезiнде, сондай-ақ аумақтарды инженерлiк жағынан дайындау жұмыстарын жүргiзу кезiнде шектес аумақтардың мүдделерiн ескеретiн және қауiптi (зиянды) құбылыстар мен процестердiң аумақ пен халыққа әсер ету мүмкiндiгiн болғызбайтын шешiмдер қабылдануға тиiс.

      8. Республикалық, өңіраралық және өңірлік инженерлік және көліктік жүйелердің бекітілген схемалары жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу, сондай-ақ елді мекендердің тіршілігін қамтамасыз ету және жайластыру жүйесін дамытуға бағытталған (дамытумен ұштасқан) қызмет үшін негіз болып табылады.

      9. Жүріп-тұруы шектеулі топтардың қажеттіліктері ескеріле отырып, халық үшін инфрақұрылым объектілерінің қолжетімділігін қамтамасыз ету кезінде мемлекеттік нормативтік құжаттарды және ұлттық стандарттарды басшылыққа алу қажет.

18-бап. Жер учаскелерін пайдалану кезінде қала құрылысы талаптарын

қамтамасыз ету

      Меншiк иелерiнің не жер пайдаланушылардың құрылыс салу үшiн (коммуникациялар тартуды, аумақты инженерлiк жағынан дайындауды, абаттандыруды, көгалдандыруды және учаскенi жайластырудың басқа да түрлерiн қоса алғанда), сондай-ақ ғимараттарды (құрылыстарды, құрылысжайларды) кеңейту және реконструкциялау үшін жер учаскелерiн пайдалануы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен бекiтiлген қала құрылысы жобаларына сәйкес және нысаналы мақсат немесе сервитут, аумақты аймақтарға бөлу, қызыл сызықтар және құрылыс салуды реттеу сызықтары, құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидалары сақтала отырып, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған аймақ пен тыйым салынған аудан аумағында белгіленген тыйымдар сақтала отырып қана жүзеге асырылуы мүмкін.

      Егер жер учаскесі елді мекендердің жаңа бас жоспарын бекітуге немесе бекітілген бас жоспарға не егжей-тегжейлі жоспарлау немесе оларды дамыту және құрылыс салу схемасының жобасына өзгерістер енгізуге байланысты мемлекет мұқтажы үшін иеліктен шығарылуға жататын болса, меншік иесі немесе жер пайдаланушы осы жер учаскесін жер учаскелері мемлекет мұқтажы үшін алып қойылғанға дейін елді мекендердің жаңа бас жоспары бекітілгенге немесе бекітілген бас жоспарға не егжей-тегжейлі жоспарлау немесе оларды дамыту және құрылыс салу схемасының жобасына өзгерістер енгізілгенге дейін қолданыста болған қала құрылысы талаптарына сәйкес нысаналы мақсаты бойынша пайдаланады.

19-бап. Абаттандыру жөніндегі іс-шаралар

      1. Абаттандыру жөніндегі іс-шаралар саламатты өмір салты, жұмыс істеу және демалыс үшін жағдайлар жасау, осы аумақта тұратын немесе жұмыс істейтін адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тиісті аумақтың және онда орналасқан құрылыс объектілері мен олардың бөліктерінің сыртқы түрін жақсарту, сондай-ақ осы аумақта адамның өмір сүруі үшін бұрыннан бар жағдайларды одан әрі жақсарту мақсатында белгілі бір аумақта жүзеге асырылатын іс-шаралар жиынтығын білдіреді.

      2. Абаттандыру жөніндегі іс-шаралар мүдделі тұлғалармен алдын ала талқылануға тиіс. Жергілікті атқарушы органдар абаттандыруға қатысатын адамдарға қажетті консультациялар береді.

      3. Абаттандыруға дайындық жұмыстарын жергілікті атқарушы орган жүзеге асырады. Дайындық жұмыстары мыналарды қамтиды:

      1) дайындық сипатындағы зерттеулер жүргізу;

      2) абаттандыруға жататын аумақты айқындау;

      3) абаттандыру жөніндегі іс-шараларды айқындау;

      4) абаттандыру жөніндегі іс-шаралардың көлемі мен мерзімдерін айқындау;

      5) көзделген абаттандыруды талқылау;

      6) абаттандыру жоспары.

      4. Абаттандыруға жататын аумақ айқындалғанға дейін дайындық жұмыстары ретінде реттеу мен құрылысқа байланысты жекелеген іс-шаралар жүргізіледі.

      5. Абаттандыру жөніндегі іс-шаралар жүргізілуі болжанатын аумақты абаттандыруға жататын аумақты айқындауды негіздейтін есепке сәйкес жергілікті атқарушы орган айқындайды.

      6. Абаттандыруға жататын аумақ осы баптың 3-тармағында көзделген абаттандыру жөніндегі іс-шаралардың неғұрлым тиімді іске асырылуы тұрғысынан айқындалуға тиіс. Абаттандыруға жататын аумақ шегінде абаттандыру жөніндегі іс-шаралар қолданылмайтын жекелеген жер учаскелері айқындалады.

      7. Абаттандыру туралы шешімді жергілікті атқарушы орган бекітеді.

      8. Абаттандыру туралы шешім бекітілген күннен бастап он күн ішінде жергілікті атқарушы органның интернет-ресурсында орналастырылады.

      9. Осы бапта көзделген абаттандыру жөніндегі іс-шаралар бюджет қаражаты және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен жүзеге асырылады.

20-бап. Жеке және заңды тұлғалардың сәулет, қала құрылысы және құрылыс

қызметі жөніндегі шешімдерді талқылауға қатысуы

      1. Қазақстан Республикасының жеке және заңды тұлғаларының, қолжетімділігі шектелген ақпаратты қоспағанда, өмір сүру және тіршілік ету ортасының жай-күйі, оның болжамды өзгерістері, белгіленіп отырған сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы толық, уақтылы және анық ақпарат алуға құқығы бар.

      2. Жеке және заңды тұлғаларға өмір сүру және тіршілік ету ортасының жай-күйі, оның болжамды өзгерістері, белгіленіп отырған сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы хабардар беруді аудандардың (қалалардың) жергілікті атқарушы органдары жергілікті атқарушы органның интернет-ресурсын қоса алғанда, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы, сондай-ақ қала құрылысы жобаларының экспозициялары және (немесе) көрмелері бар қоғамдық талқылаулар өткізу арқылы жүзеге асырады.

      3. Елді мекендерді дамытудың және оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобалары бекітілгенге дейін жеке және заңды тұлғалардың талқылауға қатысуға, жеке және қоғамдық мүдделерді қозғайтын қабылданатын шешімдерді өзгерту жөнінде ұсыныстар енгізуге құқығы бар.

      Қоғамдық талқылаулар қала құрылысы шешімдерінің ашықтығын, айқындығы мен жариялылығын қамтамасыз ету, жеке және заңды тұлғалардың пікірлерін анықтау және ескеру, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің ықтимал теріс салдарының алдын алу мақсатында жүргізіледі.

      4. Халықты хабардар ету мерзімдерін, нысандарын қоса алғанда, қоғамдық талқылауларды ұйымдастыру және өткізу тәртібін, құжаттар тізбесін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      Жергілікті атқарушы органның интернет-ресурсында қоғамдық талқылаулардың нәтижелері жариялана отырып, қоғамдық талқылаулардың нәтижелері жергілікті атқарушы органның және жобалау ұйымының міндетті түрде қарауына жатады.

      5. Мемлекеттік органдар өмір сүру және тіршілік ету ортасының жай-күйі, оның болжамды өзгерістері, белгіленіп отырған сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы анық емес, мемлекеттік нормативтік құжаттарға немесе бекітілген қала құрылысы құжаттамасына сәйкес келмейтін, сондай-ақ жеке және қоғамдық мүдделерді тікелей қозғайтын ақпарат берген (қолжетімділігі шектеген ақпаратқа жатпайтын ақпаратты беруден бас тартқан) жағдайда, жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға құқылы.

      6. Қала құрылысы, сәулет немесе құрылыс шешімдерін қабылдау кезінде жеке және заңды тұлғалардың талқылауға қатысуы:

      1) тікелей қатысу;

      2) өкілдік ету;

      3) қоғамдық бақылау топтары;

      4) Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де нысанда көрініс табуы мүмкін.

      7. Басқа тұлғалардың сәулет, қала құрылысы және (немесе) құрылыс қызметі саласындағы құқықтары мен заңды мүдделері бұзылған кезде олардың:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасын бұза отырып жүзеге асырылатын құрылыс объектілерін орналастыру, жобалау, салу (реконструкциялау) немесе пайдалануға беру туралы шешімнің күшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жоюға;

      2) Қазақстан Республикасының заңнамасын бұза отырып жүзеге асырылатын қызметке Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шектеу енгізу, оны тоқтата тұру немесе тоқтату туралы талап қоюға;

      3) облыстардың (республикалық маңызы бар қалалардың, астананың), аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне), сондай-ақ сараптама қорытындысына Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің немесе олардың лауазымды адамдарының Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзуға жол беруіне байланысты жеке тұлғалардың денсаулығына және (немесе) мүлкіне келтірілген зиянды өтеу туралы сотқа талап қоюды беруге;

      5) Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзудың өзге де фактілері бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүгінуге құқығы бар.

21-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі қоғамдық бақылау

нысандары

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі қоғамдық бақылау қоғамдық талқылау, қоғамдық сараптама және қоғамдық мониторинг нысандарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де нысандарда жүзеге асырылады.

      2. Қоғамдық бақылауды жүзеге асыру "Қоғамдық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленеді.

2-БӨЛІМ. СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ

3-тарау. МЕМЛЕКЕТТІК ОРГАНДАРДЫҢ СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІ САЛАСЫНДАҒЫ ҚҰЗЫРЕТІ

22-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі лауазымды адамдар

және мемлекеттік басқару органдары

      Мыналар сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласында реттеуді жүзеге асыратын лауазымды адамдар және мемлекеттік басқару органдары болып табылады:

      1) Қазақстан Республикасының Президенті;

      2) Қазақстан Республикасының Үкіметі;

      3) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметімен сабақтас болып табылатын мәселелер бойынша өздерінің құзыреттері шегінде өзге де орталық мемлекеттік органдар;

      5) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді және атқарушы органдары.

23-бап. Қазақстан Республикасы Үкіметінің сәулет, қала құрылысы және

құрылыс қызметіндегі құзыреті

      Қазақстан Республикасының Үкіметі:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын әзірлейді және олардың жүзеге асырылуын ұйымдастырады;

      2) Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасының негізгі ережелерін бекітеді және іске асырады;

      3) республикалық және өңіраралық маңызы бар ерекше реттеу объектілерінің шекараларын белгілейді;

      4) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың және халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қалалардың бас жоспарларын, жалпымемлекеттік, мемлекетаралық немесе өңіраралық маңызы бар өзге де қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасын бекітеді, сондай-ақ оларға өзгерістер енгізеді;

      5) жалпымемлекеттік және мемлекетаралық маңызы бар құрылыс объектілерін жобалау және салу туралы шешімдер қабылдайды;

      6) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілерін шығарады;

      7) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етеді;

      8) Қазақстан Республикасының құрылыс объектілері мен кешендерін шет елдерде салу (реконструкциялау, күрделі жөндеу) жобаларын іске асыру тәртібін айқындайды;

      9) аумақты дамытудың өңіраралық схемаларын бекітеді;

      10) Конституцияда, осы Кодексте, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде өзіне жүктелген өзге де функцияларды орындайды.

24-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті

органның құзыреті

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган:

      1) мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының Қазақстан Республикасының Президенті айқындаған негізгі бағыттары және мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының, оның қорғаныс қабілеттігінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етудің Қазақстан Республикасының Үкіметі әзірлеген негізгі бағыттары негізінде және оларды орындау үшін сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі, құрылыс индустриясының өндірістік базасын дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастырады және іске асырады;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жергілікті атқарушы органдарды үйлестіруді және оларға әдістемелік басшылық жасауды жүзеге асырады;

      3) мемлекеттік инвестициялар есебінен құрылыстағы баға белгілеу және құрылыс объектілерін салу саласындағы экономика бойынша ғылыми зерттеулерді ұйымдастырады;

      4) Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасын әзірлеуді және түзетуді (жаңартып отыруды) ұйымдастырады;

      5) аумақты дамытудың өңіраралық схемаларын әзірлеуді және түзетуді (жаңартып отыруды) ұйымдастырады және Қазақстан Республикасының Үкіметіне бекітуге енгізеді;

      6) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде Қазақстан Республикасының әлеуетін басым пайдалану туралы Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының орындалуын бақылауды жүзеге асырады;

      7) құрылыстағы бағаны белгілеу жөніндегі мемлекеттік нормативтік құжаттарды әзірлеуді ұйымдастырады және бекітеді;

      8) құрылыстағы бағаны мониторингтеу үшін құрылыс материалдарын, бұйымдарын, конструкцияларын, жабдықтарын өндіруді (дайындауды) және беруді жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілерінің тізбесін қалыптастыру және жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      9) мемлекеттік инвестициялар есебінен құрылыс объектілерін салу құнын айқындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      10) жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салуға, сондай-ақ бұрыннан барларын өзгертуге (реконструкциялауға, кеңейтуге, техникалық қайта жарақтандыруға, жаңғыртуға және күрделі жөндеуге) арналған құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      11) мемлекеттік инвестициялар есебінен құрылыс объектілерін салуға арналған жобалау-сметалық құжаттаманы бекіту тәртібін айқындайды;

      12) қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      13) құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізуге үміткер заңды тұлғаларды аккредиттейді;

      14) цифрландыру саласындағы уәкілетті органмен бірлесіп, Қазақстан Республикасының аумағында жылжымайтын мүлік объектілерінің мекенжайын белгілеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      15) ерекше реттеудің және (немесе) қала құрылысын регламенттеудің жекелеген объектілерін салуға арналған жобалау-сметалық құжаттаманы кезең-кезеңімен әзірлеу мен келісудің жеке жоспарларын бекітеді;

      16) осы Кодекске және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асырады;

      17) инженерлік-геологиялық іздестірулерді жүзеге асыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      18) мемлекеттік қала құрылысы кадастрын құрады, оның жүргізілуін бақылауды жүзеге асырады;

      19) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің, сондай-ақ мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізуді жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорынның қызметін нормативтік-техникалық және әдіснамалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады;

      20) сәулет-жоспарлау тапсырмасын және келісілген эскиздік жобаны кері қайтарып алуды және (немесе) оның күшін жоюды жүзеге асырады;

      21) Қазақстан Республикасы заңнамасының, мемлекеттік нормативтік құжаттардың нормаларын, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде белгіленген шарттар мен шектеулерді жол берілген бұзушылықтарға және олардан ауытқуларға байланысты бұзушыларға шаралар қолдану туралы шешім қабылдайды;

      22) мемлекеттік құрылыс инспекторларын аттестаттайды;

      23) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы лицензияланатын қызмет түрін жүзеге асыруға қойылатын біліктілік талаптарын бекітеді;

      24) мемлекеттік және өңіраралық маңызы бар аумақтарды қала құрылысына игеру кезінде аумақтар мен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды өткізеді;

      25) құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларын бекітеді;

      26) тапсырыс берушінің қызметін ұйымдастыру және функцияларын жүзеге асыру қағидаларын бекітеді;

      27) құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын, сондай-ақ қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу жөніндегі жұмыстардың құнын айқындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      28) бірінші және екінші жауапкершілік деңгейіндегі объектілердегі ғимараттардың және құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық қадағалау және техникалық зерттеп-қарау жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтер мен сараптама жұмыстарын жүзеге асыратын заңды тұлғаларды аккредиттеу жөніндегі қағидалар мен рұқсат беру талаптарын әзірлейді және бекітеді;

      29) бірінші және екінші жауапкершілік деңгейіндегі объектілердегі ғимараттардың және құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық қадағалау жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді және техникалық зерттеп-қарау жөніндегі сараптама жұмыстарын жүзеге асыратын заңды тұлғаларды аккредиттейді;

      30) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жобаларды басқаруды жүзеге асыратын заңды тұлғаларды аккредиттеу жөніндегі қағидаларды әзірлейді және бекітеді;

      31) "бір терезе" қағидаты бойынша жобаларды әзірлеу және олардың сараптамасын ұйымдастыруға арналған порталды жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      32) бұзылуы жедел ден қою шараларын қолдануға алып келетін талаптардың тізбесін айқындайды, сондай-ақ осы шараның қолданылу мерзімін (қажет болған кезде) көрсете отырып, талаптарды нақты бұзушылықтарға қатысты жедел ден қою шарасының нақты түрінің талабын айқындайды.

      Бұзылуы жедел ден қою шараларын қолдануға алып келетін талаптардың тізбесіне Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 143-бабына сәйкес мемлекеттік бақылау нысанасы болып табылатын талаптар енгізіледі;

      33) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулердің басым бағыттарын таңдайды;

      34) "толық бітіріп берілетін" құрылыс жобаларын іске асыру тәртібін айқындайды;

      35) дизайн-кодты әзірлеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      36) құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүзеге асыратын сараптама ұйымдарының басшыларына қойылатын талаптарды бекітеді;

      37) жобалау саласында консультациялық қызметтер көрсету тәртібі мен құнын айқындайтын қағидаларды әзірлейді және бекітеді;

      38) құрылыс объектілерінің техникалық күрделілігін айқындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      39) қала құрылысы жобаларын (елді мекендердің бас жоспарларын, егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын) әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      40) сертификаттау құқығына конкурс өткізу қағидаларын және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау құқығына арналған шарттың үлгілік нысанын әзірлейді және бекітеді;

      41) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау құқығына конкурс ұйымдастырады және өткізеді;

      42) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау құқығына конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптарын әзірлейді және бекітеді;

      43) сертификаттауды өткізу тәртібін және сертификаттаудан өтуге үміткер кандидаттарға қойылатын біліктілік талаптарын әзірлейді және бекітеді;

      44) сертификаттау орталығының үлгілік жарғысын әзірлейді және бекітеді;

      45) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың бағыттарын айқындайды;

      46) қала құрылысы жобаларын, жобалау алдындағы және жобалау-сметалық құжаттаманы, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      47) мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу және одан ақпаратты және (немесе) мәліметтерді беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      48) құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасы, сондай-ақ қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы бойынша сараптама қорытындыларын ресімдеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      49) құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасына, сондай-ақ қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасына қатысу үшін сараптама комиссияларын (сараптама топтарын) құру және мамандарды (сарапшыларды) (мамандандырылған институттар мен ұйымдарды) тарту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      50) сараптама ұйымдарын аккредиттеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      51) "бір терезе" қағидаты бойынша құрылысты жүргізуді ұйымдастыруға арналған портал мен цифрлық жүйелерді жүргізу тәртібін айқындайтын қағидаларды әзірлейді және бекітеді;

      52) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілерді, нормативтік және әдіснамалық құжаттарды әзірлейді және бекітеді;

      53) сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың қызметіне Қазақстан Республикасының заңнамасымен оларға жүктелген функцияларды тиісінше орындау бөлігінде бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

      54) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы лицензиялардың тізілімін жүргізеді;

      55) сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдарға нұсқамалар береді және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген әкімшілік ықпал ету шараларын қолданады;

      56) мемлекеттік инспекторлардың құрылыс саласындағы қызметті тоқтата тұру туралы актісінің нысандарын әзірлейді және бекітеді;

      57) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының дерекқорына енгізу үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер беру мәселелері бойынша орталық және жергілікті атқарушы органдардың іс-қимылдарын үйлестіреді;

      58) сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың қызметіне бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      59) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік құрылыс инспекторларын аттестаттаудан өткізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      60) салынып жатқан (салынуы белгіленген) объектілер мен кешендерге мониторинг жүргізу тәртібін айқындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      61) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мемлекеттік саясатты жүргізу кезінде орталық және жергілікті атқарушы органдардың қызметіне басшылық жасауды және іс-қимылдарын үйлестіруді жүзеге асырады;

      62) қалалар мен елді мекендердің аумағын абаттандырудың үлгілік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      63) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мемлекеттік нормативтік құжаттарды әзірлейді және бекітеді;

      64) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы аккредиттелген ұйымдардың тізілімін жүргізеді;

      65) бас сәулетшілер мен бас мемлекеттік құрылыс инспекторларына қойылатын біліктілік талаптарын келіседі;

      66) Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасын әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      67) аумақты дамытудың өңіраралық схемаларын әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      68) құрылыс жобаларының мемлекеттік банкін қалыптастыру, жүргізу және үлгілік жобалар мен жобалау-сметалық құжаттаманы беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      69) әзірленген және бекітілген қала құрылысы жобаларының (елді мекендерді егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының, дамыту және оларда құрылыс салу схемаларының) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарына сәйкестігін бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады;

      70) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ерекше мәртебесі бар облыстық маңызы бар қаланың сәулеттік келбетін қалыптастыру және қала құрылысына жоспарлау қағидаларын келіседі;

      71) ғимараттардың және құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      72) құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге шешім беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

      73) жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу және жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау саласындағы қызметті мемлекеттік реттеуді және бақылауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органмен келісу бойынша құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісінің нысандарын әзірлейді және бекітеді;

      74) құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы және орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі туралы қорытындылардың, сәйкестік туралы декларацияның нысандарын әзірлейді және бекітеді;

      75) осы Кодексте, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

25-бап. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана

мәслихаттарының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі құзыреті

      1. Облыстардың мәслихаттары:

      1) елді мекенді дамыту тұжырымдамасын (мастер-жоспарын), халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қалалардың бас жоспарының жобасын және оның түзетуін келіседі;

      2) облыс, аудандар аумағын қала құрылысына жоспарлаудың облыс әкімдігі ұсынған кешенді схемаларын бекітеді;

      3) халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қалалардың бас жоспарларын және олардың түзетуін бекітеді;

      4) облысты абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету қағидаларын, сондай-ақ тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын бекітеді;

      5) облыс әкімдігі ұсынған, Қазақстан Республикасының орман қорына кірмейтін жасыл екпелерді облыстың елді мекендерінің шекаралары шегінде жасау, күтіп-ұстау және қорғау қағидаларын бекітеді;

      6) тұрғынжайды реновациялау бағдарламасын бекітеді;

      7) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      2. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың мәслихаттары:

      1) қаланы дамыту тұжырымдамасын (мастер-жоспарын), қаланың бас жоспарының жобасын, қала шегін және қала маңындағы аймақтың шекараларын, сондай-ақ қала аудандарының шекараларын белгілеу және өзгерту жобаларын келіседі;

      2) қала әкімдігі ұсынған, қаланы абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету қағидаларын бекітеді;

      3) қаланы абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету қағидаларын, сондай-ақ тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын бекітеді;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен келісілген, республикалық маңызы бар қалалар мен астананың сәулеттік келбетін (елді мекеннің құрамдас бөліктерін) қалыптастыру және оларды қала құрылысына жоспарлау қағидаларын бекітеді;

      5) қала әкімдігі ұсынған, Қазақстан Республикасының орман қорына кірмейтін жасыл екпелерді қала шекаралары шегінде жасау, күтіп-ұстау және қорғау қағидаларын бекітеді;

      6) тұрғынжайды реновациялау бағдарламасын бекітеді;

      7) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

26-бап. Облыстық маңызы бар қалалар мәслихаттарының сәулет, қала

құрылысы және құрылыс қызметіндегі құзыреті

      1. Халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қаланың мәслихаттары:

      1) қала шегі мен қала маңындағы аймақтың шекараларын, ведомстволық бағынысты елді мекендердің шекараларын белгілеу және өзгерту жобаларын келіседі;

      2) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен қала құрылысы жобаларын, сондай-ақ қала аумағын абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету қағидаларын бекітеді;

      3) халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қаланың әкімшілік бағынысындағы тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын бекітеді;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен келісілген, Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес ерекше мәртебесі бар облыстық маңызы бар қаланың сәулеттік келбетін (елді мекеннің құрамдас бөліктерін) қалыптастыру және оны қала құрылысына жоспарлау қағидаларын бекітеді;

      5) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      2. Халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қаланың мәслихаттары:

      1) елді мекеннің (халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қаланың) бас жоспарының жобасын, қала шегін және қала маңындағы аймақтың шекараларын белгілеу және өзгерту жобасын келіседі;

      2) қаланы және қала маңындағы аймақты абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету, сондай-ақ халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қаланың әкімшілік бағынысындағы тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды күтіп-ұстау қағидаларын бекітеді;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

27-бап. Аудан мәслихаттарының сәулет, қала құрылысы және құрылыс

қызметіндегі құзыреті

      Аудан мәслихаттары:

      1) аудандық маңызы бар қалаларды дамытудың және оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларын, оның ішінде халқының саны бес мың адамнан асатын ауылдық елді мекендердің бас жоспарларын, халқының саны бес мың адамға дейінгі елді мекендерді дамыту және оларда құрылыс салу схемаларын (оңайлатылған бас жоспарын) бекітеді;

      2) инженерлік жағынан қамтамасыз ету және коммуникациялар схемаларын бекітеді;

      3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

28-бап. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана

әкімдіктерінің сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі құзыреті

      1. Облыс әкімдіктерінің құзыретіне мыналар жатады:

      1) облыстың, аудандардың аумақтарын қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемасын, облыс аумағындағы елді мекендердің белгіленген тәртіппен бекітілген бас жоспарларын іске асыру жөніндегі қызметті үйлестіру;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс, құрылыс индустриясының өндірістік базасын дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру;

      3) кейіннен Қазақстан Республикасының Үкіметіне бекітуге ұсыну үшін халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қаланың бас жоспарының жобасын облыстық мәслихатқа келісу үшін енгізу;

      4) облыстық мәслихатпен келісілген, халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қалалардың бас жоспарларын әзірлеуді ұйымдастыру және Қазақстан Республикасының Үкіметіне бекіту үшін ұсыну;

      5) облыстардың, аудандардың аумақтарын қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларын, сондай-ақ халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қалалардың мәслихаттарымен келісілген және кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен, халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қалаларды дамытудың бас жоспарларының жобаларын және олардың түзетулерін әзірлеуді ұйымдастыру және облыстық мәслихатқа бекітуге ұсыну;

      6) екі және одан көп облыстың аумақтарын (не олардың бөліктерін), агломерацияны аумақты дамытудың өңіраралық схемаларының жобаларын келісу;

      7) аумақтарды абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету қағидаларын, сондай-ақ тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын облыстық мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      8) Қазақстан Республикасының орман қорына кірмейтін жасыл екпелерді облыстың елді мекендерінің шекаралары шегінде жасау, күтіп-ұстау және қорғау қағидаларын облыстық мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      9) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың бас жоспарларының жобаларын облыс аумағы, резервтік аумақтар, қала маңындағы аймақ, сондай-ақ олар ықпал ететін аймаққа жатқызылған өзге де аумақтар есебінен оларды дамыту бөлігінде келісу;

      10) халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қалалардың бас жоспарларының жобаларын келісу;

      11) аумақта жоспарланып отырған құрылыс салу не өзге де қала құрылысы өзгерістері туралы халыққа хабар береді;

      12) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен қала құрылысы жобаларын бақылау және іске асыру;

      13) аумақта құрылыс салу, құрылыс объектілерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу), реставрациялау және күрделі жөндеу туралы, сондай-ақ аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру, құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялау, облыстық маңызы бар құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу туралы шешім қабылдау;

      14) облыстық маңызы бар құрылыс объектілерін сүру туралы актілерді есепке алуды және тіркеуді жүргізу;

      15) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділіктің қамтамасыз етілуін міндетті түрде ескере отырып, құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу актілерін есепке алуды жүргізу;

      16) облыс аумағында мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың жұмысына жәрдем көрсету;

      17) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін толықтыру, сондай-ақ оны мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде пайдалану үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер енгізу;

      18) жер учаскелерін бөліп беру және олардың нысаналы мақсаттарын өзгерту бойынша ай сайынғы есептерді сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға ұсыну;

      19) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен салынып жатқан (салынуы белгіленген) құрылыс объектілері мен кешендерінің мониторингін жүргізу;

      20) халықаралық және республикалық деңгейдегі жарыстарды өткізуге арналған спорт құрылысжайларын жобалауға арналған техникалық ерекшелік пен техникалық тапсырманы аккредиттелген ұлттық спорт федерацияларымен келісу;

      21) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыру, құрылыс объектілерінде сәулет-қала құрылысы тәртібін бұзушыларға Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген әкімшілік ықпал ету шараларын қолдану;

      22) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында лицензиялауды жүзеге асыру;

      23) Қазақстан Республикасы заңнамасының, мемлекеттік нормативтік құжаттардың нормаларын, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында белгіленген талаптар мен шектеулерді жол берілген бұзушылықтарға және олардан ауытқуларға байланысты бұзушыларға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шараларды қолдану туралы шешімдер қабылдау;

      24) жобалау құжаттамасының сапасын қадағалауды ұйымдастыру және жүзеге асыру;

      25) жергілікті бюджет, сондай-ақ жергілікті бюджеттік инвестициялық жобаны қаржыландыруға бөлінген республикалық бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын жобалау алдындағы құжаттаманы және құрылыс жобасын қарау және бекіту;

      26) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жобаларды басқару жөніндегі ұйымдарды аккредиттеу;

      27) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған аймақ пен тыйым салынған аудан аумақтарының шекараларын келісу;

      28) қала маңындағы аймақта орналасқан елді мекеннің бас жоспарының жобасын астана немесе республикалық маңызы бар қала әкімдігіне келісуге енгізу;

      29) облыстың бас сәулетшілеріне және мемлекеттік құрылыс инспекторларына қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      30) тұрғынжайды реновациялау бағдарламасын әзірлеу және облыстық мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      31) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен реновациялау объектілеріне инженерлік-коммуникациялық және әлеуметтік инфрақұрылымдарды жүргізуді және (немесе) жаңғыртуды қамтамасыз ету

      32) мемлекеттік органдармен олардың құзыретіне жататын мәселелер бойынша өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты жүзеге асыру;

      33) Қазақстан Республикасының заңнамасында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде жүзеге асыру.

      2. Республикалық маңызы бар қалалар мен астана әкімдіктерінің құзыретіне мыналар жатады:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс, құрылыс индустриясының өндірістік базасын дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру;

      2) қаланың бас жоспарын іске асыру;

      3) қаланың бас жоспарының жобасын, қала шегін және қала маңындағы аймақтың шекараларын, сондай-ақ қала аудандарының шекараларын белгілеу және өзгерту жобасын әзірлеуді ұйымдастыру және мәслихатқа келісу үшін енгізу;

      4) қаланың бас жоспарының жобаларын Қазақстан Республикасының Үкіметіне бекіту үшін енгізу;

      5) ведомстволық бағынысты аумақты қалалық абаттандыру және инженерлік қамтамасыз ету қағидаларын мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      6) Қазақстан Республикасының орман қорына кірмейтін жасыл екпелерді қала шекаралары шегінде жасау, күтіп-ұстау және қорғау қағидаларын қалалық мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      7) тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын белгілеу жөніндегі ұсынысты мәслихатқа енгізу;

      8) аумақта жоспарланып отырған құрылыс салу не өзге де қала құрылысы өзгерістері туралы халыққа хабар беру;

      9) қаланың бекітілген бас жоспарын дамыту үшін әзірленетін егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын бекіту және іске асыру;

      10) дүлей зілзалаларға (су тасқынына, жер сілкінісіне, селге, көшкінге және қар көшкініне) ұшырауын ескере отырып, аумақта құрылыс салу, құрылыс объектілерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу), реставрациялау және күрделі жөндеу туралы, сондай-ақ аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру, құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялау, құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу туралы шешім қабылдау;

      11) қалалық маңызы бар құрылыс объектілерін сүру туралы актілерді есепке алуды және тіркеуді жүргізу;

      12) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділікті қамтамасыз етуді міндетті түрде ескере отырып, құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу актілерін есепке алуды жүргізу;

      13) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүргізетін мемлекеттік органдарының жұмысына жәрдем көрсету;

      14) тұрғын үй қорын, коммуникацияларды, тарих пен мәдениет ескерткіштерін сақтауды ұйымдастыру және оларды күтіп-ұстауға (қолдануға, пайдалануға) бақылау жүргізу;

      15) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін толықтыру, сондай-ақ оны мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде пайдалану үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер енгізу;

      16) аумақтарда құрылыс салуды мониторингтеу үшін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде республикалық маңызы бар қалалардың, астананың кезекші топографиялық жоспарын жүргізу және жаңартып отыру;

      17) салынып жатқан (салынуы белгіленген) құрылыс объектілері мен кешендерінің мониторингін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүргізу;

      18) халықаралық және республикалық деңгейдегі жарыстарды өткізуге арналған спорт құрылысжайларын жобалауға арналған техникалық ерекшелікті және техникалық тапсырманы аккредиттелген ұлттық спорт федерацияларымен келісу;

      19) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыру, құрылыс объектілерінде сәулет-қала құрылысы тәртібін бұзушыларға Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген әкімшілік ықпал ету шараларын қолдану;

      20) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында лицензиялауды жүзеге асыру;

      21) Қазақстан Республикасы заңнамасының, мемлекеттік нормативтік құжаттардың нормаларын, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында белгіленген талаптар мен шектеулерді жол берілген бұзушылықтарға және олардан ауытқуларға байланысты бұзушыларға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шараларды қолдану туралы шешім қабылдау;

      22) жобалау құжаттамасының сапасын қадағалауды ұйымдастыру және жүзеге асыру;

      23) жергілікті бюджет, сондай-ақ жергілікті бюджеттік инвестициялық жобаны қаржыландыруға бөлінген республикалық бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын жобалау алдындағы құжаттаманы және құрылыс жобасын қарау және бекіту;

      24) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жобаларды басқару жөніндегі ұйымдарды аккредиттеу;

      25) Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған аймақ пен тыйым салынған аудан аумақтарының шекараларын келісу;

      26) қала маңындағы аймақтың аумағында қолданылатын мемлекеттік қала құрылысы саясатын әзірлеуге қатысу;

      27) қала маңындағы аймақта орналасқан елді мекеннің бас жоспарының жобасын әзірлеуге қатысу;

      28) қала маңындағы аймақта орналасқан елді мекеннің бас жоспарының жобаларын:

      елді мекен халқының жобалық санын айқындау;

      халықты еңбекпен қамтуды қамтамасыз ету;

      халықты ауызсу көздерімен және электр энергиясымен қамтамасыз ету бөлігінде келісу;

      29) республикалық маңызы бар қалалар мен астананың бас сәулетшілеріне және мемлекеттік құрылыс инспекторларына қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      30) тұрғынжайды реновациялау бағдарламасын әзірлеу және қалалық мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      31) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен реновациялау объектілеріне инженерлік-коммуникациялық және әлеуметтік инфрақұрылымдарды жүргізуді және (немесе) жаңғыртуды қамтамасыз ету;

      32) республикалық маңызы бар қалалар мен астананың дизайн-кодын әзірлеу және бекіту;

      33) республикалық маңызы бар қаланың және астананың дизайн-кодын әкімшілендіру қағидаларын бекіту;

      34) бекітілген қала құрылысы жобаларына сәйкес айқындалған аумақтарда жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін белгіленген тәртіппен беру;

      35) азаматтарды жеке тұрғын үйлерді, басқа да құрылыстарды салу мен пайдалану және жер учаскелерін пайдалану қағидалары туралы хабар беру;

      36) мемлекеттік органдармен олардың құзыретіне жататын мәселелер бойынша өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты жүзеге асыру;

      37) Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-2-бабына сәйкес республикалық маңызы бар қалаларда және астанада жер учаскесіне құқық беру мүмкіндігін (мүмкін еместігін) айқындау;

      38) Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-2-бабына сәйкес республикалық маңызы бар қалаларда және астанада жер учаскесіне құқық берудің мүмкін еместігі туралы уәжді бас тарту түріндегі қорытынды беру;

      39) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қаланың сәулеттік келбетін қалыптастыру және қала құрылысына жоспарлау қағидаларын әзірлеу және сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      40) Қазақстан Республикасының заңнамасында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде жүзеге асыру.

29-бап. Аудандар мен облыстық маңызы бар қалалар әкімдіктерінің сәулет, қала

құрылысы және құрылыс қызметіндегі құзыреті

      1. Аудандар әкімдіктерінің құзыретіне мыналар жатады:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген аудан аумағында қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасын (аудандық жоспарлау жобасын), ауылдық елді мекендердің бас жоспарларын және елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салу схемаларын іске асыру жөніндегі қызметті үйлестіру;

      2) аумақта жоспарланған құрылыс салу не өзге де қала құрылысы өзгерістері туралы халыққа хабар беру;

      3) құрылыс, аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру, құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялау, аудандық маңызы бар құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу туралы шешім қабылдау;

      4) аудандық маңызы бар ғимараттар мен құрылысжайларды сүру туралы актілерді есепке алуды және тіркеуді жүргізу;

      5) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына қолжетімділікті қамтамасыз етуді міндетті түрде ескере отырып, құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу актілерін есепке алуды жүргізу;

      6) аумақтарда құрылыс салуды мониторингтеу үшін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде ведомстволық бағынысты елді мекендердің кезекші топографиялық жоспарларын жүргізу және жаңартып отыру;

      7) тұрғын үй қорын, коммуникацияларды, аудандық маңызы бар тарихи және мәдени ескерткіштерді сақтауды ұйымдастыру, оларды күтіп-ұстауға (пайдалануға, қолдануға) бақылау жүргізу;

      8) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен, аудандық маңызы бар қалаларды дамыту мен оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларын, халқының саны бес мың адамнан асатын ауылдық елді мекендердің бас жоспарларын, халқының саны бес мың адамға дейінгі ауылдық елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салу схемаларын (оңайлатылған бас жоспар) әзірлеуді ұйымдастыру және аудандық мәслихатқа бекітуге ұсыну;

      9) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеуді ұйымдастыру және бекіту;

      10) қала құрылысы жобаларын іске асыру;

      11) жергілікті бюджет, сондай-ақ жергілікті бюджеттік инвестициялық жобаны қаржыландыруға бөлінген республикалық бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын жобалау алдындағы құжаттаманы және құрылыс жобаларын қарау және бекіту;

      12) салынып жатқан (салынуы белгіленген) құрылыс объектілері мен кешендерінің мониторингін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүргізу;

      13) жер учаскелерін бөліп беру және нысаналы мақсаттарын өзгерту бойынша ай сайынғы есептерді облыс әкімдігіне ұсыну;

      14) бұрыннан бар ғимараттарды реконструкциялау (қайта жабдықтау, қайта жоспарлау) туралы шешім қабылдау;

      15) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін толықтыру, сондай-ақ оны мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде пайдалану үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер енгізу;

      16) мемлекеттік органдармен олардың құзыретіне жататын мәселелер бойынша өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты жүзеге асыру;

      17) елді мекендердің дизайн-кодын әзірлеу және бекіту;

      18) елді мекендердің дизайн-кодын әкімшілендіру қағидаларын бекіту;

      19) азаматтарды жеке тұрғын үйлерді, басқа да құрылыстарды салу мен пайдалану және жер учаскелерін пайдалану қағидалары туралы хабар беру;

      20) мемлекеттік органдармен олардың құзыретіне жататын мәселелер бойынша өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты жүзеге асыру;

      21) Қазақстан Республикасының заңнамасында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде жүзеге асыру.

      2. Халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын облыстық маңызы бар қалалар әкімдіктерінің құзыретіне мыналар жатады:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген қаланың бас жоспарын, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала ықпал ететін аймаққа жатқызылған, облыстың, ауданның іргелес аумақтарын қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемасын іске асыру жөніндегі қызметті үйлестіру;

      2) қала шегі мен қала маңындағы аймақтың шекараларын, ведомстволық бағынысты елді мекендердің шекараларын белгілеу және өзгерту жобаларын әзірлеуді ұйымдастыру және облыстық маңызы бар қаланың мәслихатына келісу үшін енгізу;

      3) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен қала құрылысы жобаларын, сондай-ақ қала аумағын абаттандыру және инженерлік қамтамасыз ету қағидаларын осы Кодекстің 26-бабына сәйкес тиісті мәслихатқа бекіту үшін ұсыну;

      4) облыстық маңызы бар қаланың мәслихатына тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын белгілеу жөнінде ұсыныс енгізу;

      5) жоспарланып отырған құрылыс салу не өзге де қала құрылысы өзгерістері туралы халықты хабар беру;

      6) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін толықтыру, сондай-ақ оны мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде пайдалану үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер енгізу;

      7) аумақтарда құрылыс салуды мониторингтеу үшін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде әкімшілік бағыныстағы қаланың және елді мекендердің кезекші топографиялық жоспарын жүргізу және жаңартып отыру;

      8) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын бекіту және іске асыру;

      9) аумақта құрылыс салу, құрылыс объектілерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу), реставрациялау және күрделі жөндеу туралы, сондай-ақ аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру, құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялау, жергілікті маңызы бар құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу туралы шешімдер қабылдау;

      10) жергілікті маңызы бар құрылыс объектілерін сүру туралы актілерді есепке алуды және тіркеуді жүргізу;

      11) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына қолжетімділікті қамтамасыз етуді міндетті түрде ескере отырып, құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу актілерін есепке алуды жүргізу;

      12) тұрғын үй қорын, коммуникацияларды, тарих пен мәдениет ескерткіштерін сақтауды ұйымдастыру және оларды нормативтік күтіп-ұстауға (пайдалануға, қолдануға) бақылау жүргізу;

      13) салынып жатқан (салынуы белгіленген) құрылыс объектілері мен кешендерінің мониторингін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүргізу;

      14) облыстық маңызы бар қаланың бас сәулетшісіне қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      15) облыстық маңызы бар қалалардың дизайн-кодын әзірлеу және бекіту;

      16) облыстық маңызы бар қалалардың дизайн-кодын әкімшілендіру қағидаларын бекіту;

      17) Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-2-бабына сәйкес облыстық маңызы бар қалаларда жер учаскесіне құқық беру мүмкіндігін (мүмкін еместігін) айқындау;

      18) Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-2-бабына сәйкес облыстық маңызы бар қалаларда жер учаскесіне құқық берудің мүмкін еместігі туралы уәжді бас тарту түрінде қорытынды беру;

      19) Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес ерекше мәртебесі бар облыстық маңызы бар қаланың сәулеттік келбетін қалыптастыру және қала құрылысына жоспарлау қағидаларын әзірлеу және сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      20) қаланың бас сәулетшісіне қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      21) бекітілген қала құрылысы жобаларына сәйкес айқындалған аумақтарда жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін белгіленген тәртіппен беру;

      22) азаматтарды жеке тұрғын үйлерді, басқа да құрылыстарды салу мен пайдалану және жер учаскелерін пайдалану қағидалары туралы хабар беру;

      23) мемлекеттік органдармен олардың құзыретіне жататын мәселелер бойынша өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты жүзеге асыру;

      24) Қазақстан Республикасының заңнамасында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде жүзеге асыру.

      3. Халқының есептік саны бір жүз мың тұрғынға дейінгі облыстық маңызы бар қалалар әкімдіктерінің құзыретіне мыналар жатады:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген қаланың бас жоспарын, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қала ықпал ететін аймаққа жатқызылған іргелес аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемасын (аудандық жоспарлау жобасын) іске асыру жөніндегі қызметті үйлестіру;

      2) қаланың бас жоспарының жобасын, қала шегі мен қала маңындағы аймақтың шекараларын, сондай-ақ ведомстволық бағынысты елді мекендердің шекараларын белгілеу және өзгерту жобаларын әзірлеуді ұйымдастыру және облыстық маңызы бар қаланың мәслихатына келісу үшін енгізу;

      3) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен қала құрылысы жобаларын, сондай-ақ қала аумағын абаттандыру және инженерлік жағынан қамтамасыз ету қағидаларын осы Кодекстің 26-бабына сәйкес тиісті мәслихатқа бекітуге ұсыну;

      4) облыстық маңызы бар қаланың мәслихатына тұрғын үй қорын, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы өзге де құрылыс объектілерін, инженерлік коммуникацияларды сақтау және күтіп-ұстау қағидаларын белгілеу жөнінде ұсыныс енгізу;

      5) қала тұрғындарын жоспарланған құрылыс салу не өзге де қала құрылысы өзгерістері туралы хабардар ету;

      6) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін толықтыру, сондай-ақ оны мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде пайдалану үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер енгізу;

      7) аумақтарда құрылыс салуды мониторингтеу үшін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде қаланың кезекші топографиялық жоспарын жүргізу және жаңартып отыру;

      8) кешенді қала құрылысы сараптамасынан өткен егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын бекіту және іске асыру;

      9) аумақта құрылыс салу, құрылыс объектілерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, жаңғырту, реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу), реставрациялау және күрделі жөндеу туралы, сондай-ақ аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру, құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялау, жергілікті маңызы бар құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу туралы шешім қабылдау;

      10) жергілікті маңызы бар құрылыс объектілерін сүру туралы актілерді есепке алуды және тіркеуді жүргізу;

      11) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына қолжетімділікті қамтамасыз етуді міндетті түрде ескере отырып, құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу актілерін есепке алуды жүргізу;

      12) тұрғын үй қорын, коммуникацияларды, тарих пен мәдениет ескерткіштерін сақтауды ұйымдастыру және оларды күтіп-ұстауға (пайдалануға, қолдануға) бақылау жүргізу;

      13) салынып жатқан (салынуы белгіленген) құрылыс объектілері мен кешендерінің мониторингін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүргізу;

      14) бекітілген қала құрылысы жобаларына сәйкес айқындалған аумақтарда жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелерін белгіленген тәртіппен беру;

      15) жеке тұрғын үйлерді, басқа да құрылыстарды салу мен пайдалану және жер учаскелерін пайдалану қағидалары туралы азаматтарға хабар беру;

      16) мемлекеттік органдармен олардың құзыретіне жататын мәселелер бойынша өзара іс-қимылды және ынтымақтастықты жүзеге асыру;

      17) облыстық маңызы бар қаланың бас сәулетшісіне қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға келісу үшін енгізу;

      18) облыстық маңызы бар қалалардың дизайн-кодын әзірлеу және бекіту;

      19) облыстық маңызы бар қалалардың дизайн-кодын әкімшілендіру қағидаларын бекіту;

      20) Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-2-бабына сәйкес облыстық маңызы бар қалаларда жер учаскесіне құқық беру мүмкіндігін (мүмкін еместігін) айқындау;

      21) Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-2-бабына сәйкес облыстық маңызы бар қалаларда жер учаскесіне құқық берудің мүмкін еместігі туралы уәжді бас тарту түрінде қорытынды беру;

      22) Қазақстан Республикасының заңнамасында жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде жүзеге асыру.

30-бап. Сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс

бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдар

      1. Сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдар жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдар болып табылады және мынадай болып бөлінеді:

      1) облыстық (республикалық маңызы бар қалалардың, астананың):

      сәулет және қала құрылысы;

      құрылыс (бірыңғай тапсырыс берушінің қызметі);

      мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы органдары;

      2) аудандық (облыстық маңызы бар қалалардың):

      сәулет және қала құрылысы;

      құрылыс (бірыңғай тапсырыс берушінің қызметі) органдары.

      2. Сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың құзыреті осы Кодекстің 28 және 29-баптарына сәйкес белгіленеді.

      3. Сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органдардың басшылары лауазымы бойынша республикалық маңызы бар қалалардың, астананың және облыстық маңызы бар қалалардың бас сәулетшілері болып табылады.

      Сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын, облыстардың жергілікті бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органдардың басшылары лауазымы бойынша облыстардың бас сәулетшілері болып табылады.

      Сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын, ауданның жергілікті бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органдардың басшылары лауазымы бойынша аудандардың бас сәулетшілері болып табылады.

31-бап. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың,

аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың бас сәулетшілері

      1. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың бас сәулетшілері өз қызметін осы Кодекстің нормаларына, мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілерге, өртке қарсы және өзге де міндетті талаптарға сәйкес жүзеге асырады.

      2. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың бас сәулетшілеріне:

      1) белгіленген тәртіппен бекіту үшін қала құрылысы құжаттамасын уақтылы әзірлеуді, түзетуді қамтамасыз ете отырып, аумақтарды орнықты дамыту үшін жағдайлар жасау;

      2) жеке және заңды тұлғалардың, қоғамның, жер учаскелері мен жылжымайтын мүлік объектілері құқық иеленушілерінің құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ете отырып, аумақтарды жоспарлау үшін жағдайлар жасау;

      3) аумақтарды неғұрлым ұтымды және тиімді пайдалану бойынша бекітілген қала құрылысы құжаттамасын іске асыру кезінде инвестициялар тарту үшін жағдайлар жасау;

      4) аумаққа бару және көзбен шолып қарау, сондай-ақ цифрлық жүйелер мен цифрлық ресурстардың мәліметтеріне талдау және бағалау жүргізе отырып, аумақтарда құрылыс салу бойынша ұдайы және тұрақты мониторинг жүргізу;

      5) құрылысы аяқталмаған объектілердің тізбесін қалыптастыру және жүргізу;

      6) мониторинг барысында анықталған рұқсат алмай не заңсыз тұрғызылатын (тұрғызылған) құрылыс объектілері, сол сияқты елді мекеннің (елді мекеннің құрамдас бөліктерінің) сәулеттік келбетін өзгерту, ғимараттарды, жекелеген үй-жайларды және (немесе) ғимарат бөліктерін реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу) туралы, сондай-ақ бұзушылықтар және берілген және (немесе) келісілген бастапқы материалдардан ауытқулар туралы ақпаратты мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарға шаралар қабылдау үшін уақтылы жіберу;

      7) халыққа өздерінің өмір сүру және тіршілік ету ортасының жай-күйі, оның болжамды өзгерiстерi, белгіленген сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi туралы уақтылы хабар беру, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың қала құрылысы өзгерістерін және қала құрылысы құжаттамасын оларды бекіткенге дейін қарауға қатысуын қамтамасыз ету;

      8) тұрақты негізде кезекші топографиялық жоспарға жаңартулар мен өзгерістерді енгізу;

      9) рұқсат алмай не заңсыз тұрғызылатын (тұрғызылған) құрылыс объектілерін сүру туралы, сол сияқты елді мекеннің (елді мекеннің құрамдас бөліктерінің) сәулеттік келбетін бекітілген талаптарға сәйкес келтіру, тарихи-мәдени мұра объектілерін және (немесе) ландшафтарды сақтау туралы сотқа талап қоюларға бастамашылық ету жүктеледі.

      3. Сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын облыстардың бас сәулетшілеріне төмен тұрған (облыстық маңызы бар қалалардың және (немесе) аудандық) сәулет және қала құрылысы органдарының қызметін жалпы үйлестіру жүктеледі.

32-бап. Сәулет-қала құрылысы кеңестері (сәулет-қала құрылысы кеңесі)

      1. Сәулет-қала құрылысы кеңесі – бірыңғай қала құрылысы саясатын іске асыру жөніндегі іс-қимылдарды үйлестіру, адамның өмір сүру және тіршілік ету ортасының сапасын арттыру, елді мекендердің орнықты дамуын қамтамасыз ету және қазіргі заманғы сәулеттік келбетін қалыптастыру үшін облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдіктері жанынан құрылатын, тұрақты жұмыс істейтін консультативтік-кеңесші орган.

      2. Сәулет-қала құрылысы кеңесіне жергілікті атқарушы органның өкілдері, сәулетшілер мен ғылыми-зерттеу ұйымдарының мамандары, жобалау ұйымдарының, қоғамдық және өзге де ұйымдардың, оның ішінде мүгедектігі бар адамдардың мүддесін білдіретін ұйымдардың өкілдері енгізіледі.

      Сәулет-қала құрылысы кеңесінің құрамын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті өкілді органы қалыптастырады.

      Сәулет және қала құрылысы істері жөніндегі жергілікті атқарушы орган сәулет-қала құрылысы кеңесінің жұмыс органы болып табылады.

      3. Сәулет-қала құрылысы кеңестері өз қызметін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітетін сәулет-қала құрылысы кеңесі туралы үлгілік ережеге сәйкес жүзеге асырады.

      4. Сәулет-қала құрылысы кеңесінің өкілдері агломерациялар жөніндегі кеңестің құрамына кіреді.

      5. Сәулет-қала құрылысы кеңестерінің мүшелері өздері:

      1) жобалау және жобалау алдындағы құжаттаманың тапсырыс берушілері, орындаушылары болған;

      2) құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүзеге асыратын немесе инжинирингтік қызметтер көрсететін субъектілер болып табылатын;

      3) осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында аталған тұлғалармен үлестес болатын құрылыс объектілері бойынша мәселелерді қарау кезінде дауыс беруге қатысуға құқылы емес.

4-тарау. СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ЖАЛПЫ ҚАУІПСІЗДІК ТАЛАПТАРЫ ЖӘНЕ ЕРЕКШЕ РЕТТЕУ

33-бап. Құрылыс объектілеріне қойылатын қауіпсіздік талаптары

      1. Құрылыс объектілерін жобалау кезінде ғимараттар мен құрылысжайларды пайдаланудан бастап және кейіннен кәдеге жарату сатысына дейінгі бүкіл пайдаланылу циклі ішінде адам өмірі, денсаулығы және қоршаған орта үшін ғимараттар мен құрылысжайлар қауіпсіздігінің барлық қажетті жағдайы ескерілуге тиіс.

      2. Құрылыс объектілерін жобалау кезінде мемлекеттік нормативтік құжаттарда көзделген базалық қауіпсіздік талаптары сақталуға, сондай-ақ адам өмірі мен денсаулығы және қоршаған орта үшін, оның ішінде қалыпты пайдалану, табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар, құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу кезіндегі болжамды бұзушылықтар кезіндегі барлық ықтимал қауіп-қатерлер сәйкестендірілуге және ескерілуге тиіс.

      3. Құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу кезінде тапсырыс беруші жобалау құжаттамасында және мемлекеттік нормативтік құжаттарда айқындалған қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі барлық шаралар кешенін орындауға, сондай-ақ құрылыстың барлық сатысында олардың орындалуын бақылау мен қадағалауды қамтамасыз етуге міндетті.

      4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері осы Кодексте және мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген құрылыс объектілеріне арналған барлық қауіпсіздік талаптарын орындауға міндетті.

      Белгіленген қауіпсіздік талаптарына сай келмейтін құрылыс объектілерін қабылдап алуға және пайдалануға беруге жол берілмейді.

34-бап. Сейсмикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын талаптар

      1. Жобалау және құрылыс сейсмикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар, сондай-ақ жер сілкінісі кезінде адамдарды шұғыл эвакуациялау талаптары көзделетін жобалау құжаттамасы бойынша жүзеге асырылуға тиіс.

      2. Құрылыс объектілерінің жер сілкінісінен қирауын азайту үшін мынадай негізгі талаптарды орындау қажетті шарт болып табылады:

      1) сейсмикалық аймақтарда жобалау және құрылыс жөніндегі мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарын сақтау;

      2) құрылыс салу үшін, оның ішінде гидрогеологиялық жағдайларға және сейсмикалық қауіптілігі деңгейіне қатысты, сондай-ақ сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары (олар болған кезде) ескеріле отырып, құрылыс салуға қойылатын талаптарды сақтап, қолайлы алаңды таңдау;

      3) құрылыс объектілерін салу үшін игеруге жататын аумақтардың сейсмикалық қауіптілігі туралы егжей-тегжейлі ақпараттың қолжетімділігін қамтамасыз ету.

35-бап. Құрылыс материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздік талаптары

      1. Құрылыс материалдары мен бұйымдары құрылыс объектілерінде пайдалану үшін жарамды болуға және міндетті қауіпсіздік талаптар кешенін белгілейтін мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес келуге тиіс.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері қолданылатын құрылыс материалдары мен бұйымдарының сапасын бақылау мен қадағалауды құзыреті шегінде қамтамасыз етуге міндетті.

36-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін ерекше реттеу

      1. Аумақты пайдаланудың арнаулы қағидаларын енгізбей жеке және заңды тұлғалардың, қоғам мен мемлекеттің мүдделерін қамтамасыз ету мүмкін болмаған немесе қиын болған жағдайларда сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі ерекше реттеуге және қала құрылысын регламенттеуге жатады.

      2. Ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу мынадай жолмен жүзеге асырылады:

      1) аумақтарды пайдаланудың арнаулы қағидаларын енгізу;

      2) арнаулы мемлекеттік нормативтік құжаттарды енгізу;

      3) қала құрылысы құжаттамасын әзірлеудің, бекітудің және іске асырудың ерекше тәртібін енгізу;

      4) аумақтар мен елді мекендерді зиянды әсерлерден қорғаудың арнаулы схемалары мен жобаларын әзірлеу.

37-бап. Ерекше реттеуге және қала құрылысын регламенттеуге жататын сәулет,

қала құрылысы және құрылыс қызметінің объектілері

      1. Ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу объектілері мынадай болып бөлінеді:

      1) ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу аумақтық объектілері;

      2) ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу елді мекендері;

      3) ерекше реттеуді және қала құрылысын регламенттеуді талап ететін объектілер.

      2. Ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу аумақтық объектілеріне мыналар жатады:

      1) экологиялық зілзала және (немесе) төтенше экологиялық жағдайлар аймақтары;

      2) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар;

      3) су қорғау аймақтары мен белдеулері;

      4) тарихи-мәдени мұра объектілері мен бірегей және сирек кездесетін ландшафттары бар аумақтар;

      5) сауықтыру, курорттық, рекреациялық және резервтік мақсаттағы аумақтар;

      6) қала маңындағы аймақтар;

      7) агломерация аумақтары;

      8) режимдік аумақтар аймақтары және Қазақстан Республикасының заңдарында ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу аймақтарына жатқызылған өзге де аумақтар.

      3. Ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу елді мекендеріне мыналар жатады:

      1) Қазақстан Республикасының астанасы және республикалық маңызы бар қалалар;

      2) халқының есептік саны бір жүз мың тұрғыннан асатын қалалар;

      3) тарихи-мәдени құндылығы бар елді мекендер, олардың бөліктері немесе оларға іргелес аумақ не қорғалатын ландшафттар, сондай-ақ мемлекеттік табиғи қорықтар мен мемлекеттік ұлттық табиғи парктердегі елді мекендер;

      4) әскери қалашықтар, шекара бөлімшелері (бөлімдері) және өзге де жабық объектілер бар елді мекендер;

      5) табиғи-климаттық, геотехникалық немесе гидрогеологиялық жағдайлары ерекше (экстремалды) аудандарда, сондай-ақ экологиялық және техногендік зілзалалар аймақтарында орналасқан не өзге де қолайсыз құбылыстар мен процестердің әсеріне ұшыраған елді мекендер.

      4. Ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу жылжымайтын мүлік объектілеріне мыналар жатады:

      1) тарих пен мәдениет ескерткіштері және олардың ансамбльдері;

      2) мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілері;

      3) адам өмірі мен денсаулығына немесе қоршаған ортаға көрінеу қауіп төндіретін объектілерді қоса алғанда, арнаулы мемлекеттік немесе шаруашылық міндеттерді орындау үшін қажетті құрылысжайлар;

      4) мүгедектігі бар адамдардың тұруына, болуына және жұмыс істеуіне арнайы арналған ғимараттар мен құрылысжайлар.

      5. Ерекше реттеуді және қала құрылысын регламенттеуді талап ететін объектілерді сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      Ерекше реттеуді және қала құрылысын регламенттеуді талап ететін әрбір объект бойынша жобалау-сметалық құжаттаманы кезең-кезеңімен әзірлеу мен келісудің жеке жоспары бекітіледі.

      6. Ерекше реттеу және қала құрылысын регламенттеу режимі осы Кодексте және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.

38-бап. Экологиялық зілзала және (немесе) төтенше экологиялық жағдайлар

аймақтарында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін ерекше реттеу

      1. Зиянды заттармен, зиянды микроорганизмдермен және басқа да биологиялық заттармен жол берілген шекті концентрациялардан жоғары ластанған, химиялық және (немесе) радиоактивті және басқа да зиянды заттармен жол берілген шекті деңгейден жоғары ластанған аумақтар, егер осындай аумақтарда халықтың тұруы және шаруашылық қызметті жүзеге асыру адам өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін болса, консервациялауға және арнайы өңдеуге жатады. Көрсетілген аумақтардың ластану дәрежесіне және оларды сауықтыру тәсіліне қарай Қазақстан Республикасының Үкіметі оларды пайдаланудың ерекше режимін енгізуі немесе өзге де функционалдық мақсатын белгілеуі мүмкін.

      2. Елді мекендер аумақтарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында азаматтық қорғау талаптарын сақтау, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларды болғызбау, сондай-ақ терроризм актілеріне қарсы күрес жөнінде шаралар қабылдануға тиіс.

      3. Экологиялық зілзала және (немесе) төтенше экологиялық жағдайлар аймақтарындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін ерекше реттеуді енгізу мерзімдерін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілейді. Экологиялық зілзала және (немесе) төтенше экологиялық жағдайлар аймақтарында ерекше реттеу режимін қолдану кезеңінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі осы Кодекстің 36-бабында көзделген іс-шараларға сәйкес жүзеге асырылады.

5-тарау. СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТЕХНИКАЛЫҚ НОРМАЛАУ

39-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі техникалық

нормалау жүйесі

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі техникалық нормалау жүйесі мемлекеттік нормативтік құжаттардың жиынтығын білдіреді.

      2. Осы Кодекстің 7-бабында айқындалған, Қазақстан Республикасының заңдарына немесе Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы құқықтар мен міндеттер берілген тұлғалар сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі техникалық нормалау субъектілері болып табылады.

      3. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі техникалық нормалау объектілері мыналар:

      1) қоныстандыру жүйелері, елді мекендер және олардың құрамдас бөліктері;

      2) құрылыс объектілері, олардың жеке бөліктері мен үй-жайлары, сәулет объектілері, жобалау, салу, реконструкциялау, реновациялау, реставрациялау, техникалық қайта жарақтандыру, кеңейту, жөндеу және пайдалану процестері;

      3) қала құрылысы, сәулет-құрылыс құжаттамасы және өзге де жобалау-сметалық құжаттама;

      4) құрылыс объектілерінің инженерлік жабдығы;

      5) құрылыс материалдары, бұйымдары мен конструкциялары болып табылады.

40-бап. Нормативтік құжаттардың мемлекеттік жүйесі

      1. Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асырылатын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін мемлекеттік реттеу осы Кодекспен, сондай-ақ нормативтік құжаттардың мемлекеттік жүйесімен (мемлекеттік нормативтік құжаттармен) қамтамасыз етіледі.

      2. Мемлекеттік нормативтік құжаттар:

      1) құрылыс объектісінің пайдаланылу циклі процесінде адамдардың өмірі мен денсаулығы, жануарлардың тіршілігі мен саулығы, сондай-ақ қоршаған орта үшін құрылыс объектілерінің қауіпсіздігін;

      2) құрылыс материалдарының, бұйымдарының, конструкциялары мен негіздерінің, құрылыс объектілерін инженерлік жағынан қамтамасыз ету жүйелерінің сенімділігі мен сапасын;

      3) табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың туындау қауіп-қатерін ескере отырып, құрылыс объектілері мен адамдарды қолайсыз әсерлерден қорғауды;

      4) адамдардың құрылыс объектілерінде болуының жайлы жағдайларын;

      5) құрылыс объектілерінің энергетикалық тиімділігін;

      6) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі техникалық нормалау субъектілерінің өзара түсіністігін және техникалық кедергілерді жоюды қамтамасыз ету үшін жалпы ғылыми-техникалық және әдістемелік негізде әзірленеді.

      3. Мемлекеттік нормативтік құжаттарды әзірлеу, келісу, бекіту, тіркеу және қолданысқа енгізу (тоқтата тұру, күшін жою) тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілейді.

      4. Мемлекеттік нормативтік құжаттарды жетілдіру жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыруды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган перспективалық номенклатура және бекітілген тақырыптық жұмыс жоспары негізінде қамтамасыз етеді.

      5. Нормативтік құжаттардың мемлекеттік жүйесін жетілдіруді құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты техникалық нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттерді және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің өзге де субъектілерін тарта отырып жүзеге асырады.

41-бап. Мемлекеттік нормативтік құжаттардың түрлері

      1. Мемлекеттік нормативтік құжаттар мынадай аспектілерді қамтиды:

      1) құрылысты ұйымдастырушылық-әдістемелік қамтамасыз ету;

      2) құрылыс объектілері сенімділігінің негізгі ережелері, ішкі климат және қолайсыз факторлардан қорғау;

      3) қала құрылысы, құрылыс объектілері;

      4) құрылыс объектілерін және олардың кешендерін немесе бөліктерін, сондай-ақ олардың сыртқы желілерін инженерлік жағынан қамтамасыз ету;

      5) құрылыс конструкциялары мен негіздері;

      6) құрылыс материалдары мен бұйымдары;

      7) мобильді құрылыс объектілері, құрылыс жарағы және мүкәммал;

      8) құрылыстағы баға белгілеу және сметалар;

      9) мемлекеттік қала құрылысы кадастры;

      10) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы, сәйкестікті бағалау.

      2. Мемлекеттік нормативтік құжаттар мыналарды қамтиды:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің қызметін ұйымдастыруға қойылатын міндетті талаптарды белгілейтін және өзара қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері:

      талаптар, қағидалар, тәртіп және басқа да нормативтік құқықтық актілер;

      техникалық регламенттер;

      құрылыстағы басшылық құжаттар;

      мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар;

      қала құрылысы регламенттері;

      2) техникалық регламенттердің талаптарына сәйкес құрылыс объектілерінің жекелеген түрлеріне және (немесе) олардың пайдаланылу циклінің процестеріне қойылатын міндетті қауіпсіздік талаптарын белгілейтін нормативтік техникалық құжаттар:

      құрылыс нормалары, оның ішінде құрылыс нормалары мен қағидалары (сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайтын қолданылу мерзімімен қатар қолдану кезеңіне арналған);

      сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі техникалық нормалау объектілеріне қойылатын талаптарды белгілейтін техникалық кодификацияланған нормалар;

      құрылыстағы баға белгілеу жөніндегі нормативтік құжаттар;

      үлгілік технологиялық карталар;

      3) ерікті таңдаумен қолданылатын нормативтік техникалық құжаттар:

      қағидалар жинақтары;

      технологиялық жобалау нормалары;

      нормативтік-техникалық оқу құралдары;

      сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіндегі, өнеркәсіптегі стандарттау жөніндегі құжаттар;

      оқу құралдары мен әдістемелік ұсынымдар.

      Бұл ретте ерікті таңдаумен қолданылатын нормативтік техникалық құжаттарда техникалық регламенттер мен құрылыс нормаларының талаптары немесе міндетті нормалармен регламенттелмеген жекелеген дербес мәселелер бойынша талаптар ескерілуге тиіс.

      Ерікті таңдаумен қолданылатын нормативтік техникалық құжаттарды таңдау кезінде оның талаптары, оның ішінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділікті қамтамасыз ету кезінде міндетті болып табылады.

      3. Мемлекеттік нормативтік құжаттар Қазақстан Республикасының аумағында қолданысқа енгізілген мынадай мемлекетаралық нормативтік құжаттарды да қамтиды:

      1) мемлекетаралық нормативтер (мемлекетаралық нормативтік құжаттар);

      2) жобалау және құрылыс жөніндегі қағидалардың мемлекетаралық жинақтары;

      3) мемлекетаралық стандарттар.

      4. Халықаралық, өңірлік стандарттар мен шет мемлекеттердің стандарттары Қазақстан Республикасының стандарттау саласындағы заңнамасына сәйкес құрылыс объектілерін жобалау және салу кезінде қолданылады.

      5. Мемлекеттік нормативтік құжаттарды осы баптың 6-тармағында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган мемлекеттік нормативтік құжаттарды әзірлеуді ұйымдастырады.

      6. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган құзыреті шегінде стандарттау жөніндегі құжаттардың жобаларын қарауды, сондай-ақ стандарттау саласындағы уәкілетті органға енгізу үшін ұлттық, мемлекетаралық стандарттарды, техникалық-экономикалық ақпараттың ұлттық сыныптауыштарын әзірлеу, өзгерістер енгізу, қайта қарау және күшін жою жөнінде ұсыныстар және стандарттау жөнінде ұсынымдар дайындауды жүзеге асырады.

42-бап. Құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты

      1. Мемлекеттік нормативтік құжаттарды жетілдіру жөніндегі жұмыстарды үйлестіру үшін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган конкурстық негізде құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты ретінде ұйымды айқындайды.

      2. Құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты ретінде ұйымды айқындау бойынша конкурс өткізу қағидаларын және конкурсқа қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

      3. Құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты:

      1) мемлекеттік нормативтік құжаттарды жетілдіру мақсатында ғылыми зерттеулер жүргізеді;

      2) жетілдіруге жататын мемлекеттік нормативтік құжаттардың перспективалық номенклатурасын қалыптастырады және сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға ұсынады, тиісті уәкілетті мемлекеттік органдардың жоспарларына техникалық регламенттер мен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін стандарттау жөніндегі құжаттарды әзірлеу және қайта өңдеу бойынша ұсыныстар енгізеді;

      3) мемлекеттік нормативтік құжаттарды жетілдіру жөніндегі жұмыстарды орындайды;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде техникалық нормалау жөніндегі қызметті техникалық сүйемелдеуді жүзеге асырады;

      5) нормативтік техникалық құжаттардың қорын қалыптастырады, осы мақсаттарда мемлекеттік органдармен және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы өзге де техникалық нормалау субъектілерімен өзара іс-қимыл жасайды, бекітілген нормативтік техникалық құжаттың бір данасын, сондай-ақ нормативтік техникалық құжаттың қабылданғаны, өзгерістер енгізілгені, күші жойылғаны туралы мәліметтерді "Стандарттау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Нормативтік техникалық құжаттардың бірыңғай мемлекеттік қорында орналастыру үшін Стандарттау жөніндегі ұлттық органға ұсынады.

43-бап. Техникалық нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттердің

қызметі

      1. Техникалық нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттерді мемлекеттік нормативтік құжаттарды жетілдіру процесіне құзыретті мамандар мен практиктерді тарту мақсатында сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган қалыптастырады.

      Техникалық нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттер құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институтының жанынан құрылады және жұмыс істейді.

      Техникалық нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттердің ережесі мен жұмыс тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      2. Техникалық нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттер өздеріне бекітіліп берілген техникалық нормалау объектілеріне сәйкес:

      1) нормативтік техникалық құжаттарды әзірлеу, қайта өңдеу, оларға өзгерістер енгізу және олардың күшін жою жөнінде ұсыныстар дайындауды жүзеге асырады;

      2) қызметтің тиісті бағыттары бойынша нормативтік техникалық құжаттарды әзірлеуге және қайта өңдеуге қатысады;

      3) халықаралық және өңірлік ұйымдардың техникалық нормалау саласындағы техникалық комитеттерінің (кіші комитеттерінің, жұмыс топтарының) жұмысына қатысады;

      4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де функцияларды орындайды.

      3. Осы баптың қолданысы "Стандарттау туралы" Қазақстан Республикасының Заңында реттелетін стандарттау жөніндегі техникалық комитеттерге қолданылмайды.

44-бап. Құрылыстағы баға белгілеу

      1. Құрылыстағы баға белгілеу – жобалау алдындағы құжаттаманы және құрылыс жобасын әзірлеу сатыларында құрылыстың сметалық құнын қалыптастыру, сондай-ақ құрылыс объектісін салу процесін қоса алғанда, мердігерлік жұмыс пен көрсетілетін қызмет конкурсын өткізу сатыларында құрылыстың шарттық бағасын қалыптастыру процесі.

      2. Құрылыстың сметалық құны мемлекеттік инвестицияларды іске асыруға арналған қаражат көлемін қалыптастыру үшін сметалық нормативтік құжаттар қолданыла отырып айқындалады.

      3. Осы баптың 2-тармағында көзделмеген жағдайларда, егер бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе шартта көзделген болса, құрылыстың сметалық құны сметалық нормативтік құжаттар қолданыла отырып айқындалады.

      4. Құрылыстың сметалық құны жаңа ғимараттарды, құрылысжайлар мен олардың кешендерін, коммуникацияларды салу және (немесе) бұрыннан барларын өзгерту (кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау, реставрациялау, күрделі жөндеу) жөніндегі жұмыстарды орындауға, сондай-ақ құрылыс объектісін консервациялау және кейіннен кәдеге жарату жөніндегі жұмыстарды жүзеге асыруға арналған шарттың ең жоғары бағасын қалыптастыру үшін қолданылады.

      5. Құрылыстың сметалық құнын айқындау кезінде пайдаланылған сметалық нормативтік құжаттар құрылыс мердiгерлiгi шарттарын орындау кезінде қолдануға жатпайды.

      6. Құрылыстағы бағаларды (тарифтерді, құнды) мониторингеу құрылыстағы бағалар (тарифтер, құн) туралы ақпаратпен қамтамасыз ету мақсатында, сондай-ақ құрылыстағы баға белгілеу жөніндегі нормативтік құжаттардың ережелерін іске асыру үшін жүргізіледі.

      7. Құрылыстың шарттық бағасы Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына, Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу, квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуы, мемлекеттік мүлік туралы заңнамасына сәйкес, сондай-ақ Қазақстан Республикасы мүшесі болып табылатын халықаралық ұйымдар қаржыландыратын инвестициялық жобаларды іске асыру шеңберінде Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес айқындалады.

      8. Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары орналасқан және мемлекеттік инвестицияларды тарта отырып қаржыландырылатын құрылыс объектілеріне қатысты құрылыстың сметалық құны мен құрылыстың шарттық бағасы Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен айқындалады.

      9. Құрылыстағы баға белгілеу жөніндегі нормативтік құжаттар мыналарды:

      1) құрылысқа арналған шығындарды мемлекеттік инвестициялар есебінен жоспарлауды;

      2) мемлекеттік инвестициялар есебінен жобалау алдындағы құжаттаманың және құрылыс жобаларының құрамындағы құрылыстың сметалық құнының анықтығын қамтамасыз етуге тиіс.

      10. Құрылыстағы баға белгілеу жөніндегі нормативтік құжаттардың ережелерін іске асыру жөніндегі шаралар мыналарды:

      1) қолданыстағы сметалық нормаларды талдауды және жаңартуды;

      2) құрылыс өндірісінің тиімді технологияларының дамуы ескеріле отырып, құрылыстағы жұмыстарға сметалық нормаларды әзірлеуді;

      3) құрылыс материалдарына, бұйымдарына, конструкцияларына, жабдығына ағымдағы бағаларды мониторингтеу, өңдеу негізінде сметалық нормативтік құжаттарды жаңартуды қамтиды.

45-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогтары

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогтары:

      1) нормативтік құқықтық актілер және нормативтік техникалық құжаттар;

      2) ғимараттар мен құрылысжайлардың үлгілік жобалары мен кәсіпорындардың үлгілік жобалау шешімдері;

      3) құрылыс конструкциялары, материалдары, бұйымдары және салааралық қолданыстағы жабдық;

      4) жұмыстарды жүргізу технологиялары;

      5) құрылыстағы баға белгілеу жөніндегі нормативтік құжаттар туралы өзекті мәліметтерді қамтитын цифрлық ресурстарды білдіреді.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогтарының цифрлық ресурстарын әзірлеуді, жүргізуді және жаңартуды құрылыстағы техникалық нормалау ұлттық институты жүзеге асырады.

      3. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогтарын қалыптастыру және жүргізу тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілейді.

6-тарау. СӘУЛЕТ-ҚҰРЫЛЫС БАҚЫЛАУЫ МЕН ҚАДАҒАЛАУЫ

46-бап. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы

      1. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдар:

      1) сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың қызметін мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган;

      2) бақылау және қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын сақтауын мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы.

      2. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы (осы бап үшін бұдан әрі – бақылау) Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес тексеру және бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау нысанында жүзеге асырылады.

      Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және осы Кодекске сәйкес жүзеге асырылады.

      3. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мемлекеттік сәулет-құрылыс қадағалауы (осы бап үшін бұдан әрі – қадағалау) әкімшілік іс жүргізу қозғамай, бақылау және қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын сақтауын тексеру бойынша мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын осы Кодекстің 50-бабында көзделген жедел ден қою шараларын қолдану құқығымен жүзеге асыратын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдарының қызметі болып табылады.

      Мыналар бақылау және қадағалау субъектілері (объектілері) болып табылады:

      1) сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдар;

      2) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптары қолданылатын жеке және заңды тұлғалар.

      4. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауына мыналар жүктеледі:

      1) салынып жатқан (реконструкцияланатын, кеңейтілетін, жаңғыртылатын, күрделі жөнделетін) және пайдалануға берілген құрылыс объектілерін мониторингтеу;

      2) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасын бұзуға жол берген не мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жоймаған бақылау және қадағалау субъектілеріне қатысты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген шараларды қабылдау;

      3) бақылау және қадағалау субъектісінің (объектісінің) қызметін бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру;

      4) сәулет, қала құрылысы, құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдарды, мемлекеттік сараптама ұйымдарын және (немесе) сараптама ұйымдарын анықталған рұқсат алмай не заңсыз тұрғызылып жатқан (тұрғызылған) құрылыс объектілері жөнінде үш жұмыс күнінен кешіктірмей хабар беру;

      5) жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу және жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау саласындағы қызметті мемлекеттік реттеуді және бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік органды мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы анықтаған бұзушылықтардың нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен құқықтық кадастрда жылжымайтын мүлікке құқықтар ауыртпалығын салу қажеттілігі туралы хабар беру.

      Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу және жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық зерттеп-қарау саласындағы қызметті мемлекеттік реттеуді және бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік орган мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауынан ақпарат алған кезден бастап бір жұмыс күні ішінде құқықтық кадастрда жылжымайтын мүлікке құқықтар ауыртпалығын салуға міндетті.

      Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органның анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы растауы жылжымайтын мүлікке құқықтар ауыртпалығын алып тастау үшін негіз болып табылады.

      5. Жоспардан тыс тексерулер жүргізуді қоспағанда, осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген объектілер мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы тарапынан мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауына жатпайды.

47-бап. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге

асыратын лауазымды адамдар

      1. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын лауазымды адамдарға мыналар жатады:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторлары;

      2) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік құрылыс инспекторлары.

      2. Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органның мемлекеттік құрылыс инспекторлары сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен аттестатталуға тиіс.

      Мемлекеттік құрылыс инспекторларының сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен нысандағы төсбелгілері болады.

      Мемлекеттік құрылыс инспекторына төсбелгі аттестаттау рәсімінен өткеннен кейін беріледі.

      Мемлекеттік құрылыс инспекторының мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыруы кезінде оның жұмысына ешкім араласуға құқылы емес.

      Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын лауазымды адамдардың қызметіне араласу не қызметіне кедергі келтіру Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

      3. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың бас мемлекеттік құрылыс инспекторларына қойылатын біліктілік талаптары сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен келісілуге тиіс.

      4. Мемлекеттік құрылыс инспекторлары:

      Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде және осы Кодексте белгіленген тәртіпке сәйкес мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыруға;

      Қазақстан Республикасының аумағында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері жол берген мемлекеттік нормативтік құжаттар мен талаптарды (шарттарды, шектеулерді) бұзу себептерін анықтауға және талдауға;

      сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жетілдіру жөніндегі іс-шараларды әзірлеуге;

      құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу сатысына қатысуға міндетті.

48-бап. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай

профилактикалық бақылау

      1. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылауды облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдары бақылау және қадағалау субъектісі ұсынған есептілікті зерделеу және талдау, салынып жатқан (салынуы белгіленген) құрылыс объектілеріне жүргізілетін мониторинг, уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтері, сондай-ақ мемлекеттік цифрлық жүйелерден және цифрлық ресурстардан алынған бақылау және қадағалау субъектісінің (объектісінің) қызметі туралы мәліметтер негізінде жүзеге асырады.

      2. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау бақылау және қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) қатысты жүргізіледі.

      3. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылаудың мақсаттары сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы бұзушылықтардың уақтылы жолын кесу және алдын алу болып табылады.

      4. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жағдайда әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалмай, анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытынды ресімделеді.

      Бұл ретте анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындының талаптарын орындау мерзімі ол табыс етілген (алынған) күннен кейінгі күннен бастап кемінде он жұмыс күнін құрайды.

      Анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындының нысанын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.

      5. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытынды бақылау және қадағалау субъектісіне бұзушылықтар анықталған күннен бастап жеті жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде мынадай тәсілдердің бірімен:

      1) табыс етілгені туралы белгілей отырып, бақылау субъектісінің (объектісінің) өкіліне және (немесе) лауазымды адамына қолма-қол;

      2) табыс етілгені туралы хабарламасы бар тапсырысты хатпен пошта арқылы;

      3) "цифрлық үкімет" веб-порталындағы пайдаланушының жеке кабинетіне электрондық тәсілмен;

      4) егер бақылау және қадағалау субъектісі электрондық пошта мекенжайын бұрын облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органына ұсынған болса, осы субъектінің сол мекенжайына не тіркеп-белгілеуді қамтамасыз ететін өзге де байланыс құралдарын пайдалану арқылы жіберіледі.

      6. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытынды табыс етілген (алынған) күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген анықталған бұзушылықтарды тиісінше жою қорытындының орындалуы деп танылады.

      7. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген бұзушылықтарды орындау мерзімдері бақылау және қадағалау субъектісінің өтініші бойынша бір айға дейінгі мерзімге, бірақ бір реттен асырмай ұзартылуы мүмкін. Бұл ретте өтініш анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытынды табыс етілген (алынған) күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірілмей, осы баптың 5-тармағында белгіленген тәсілдердің бірімен берілуге тиіс.

      Бұл ретте анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген бұзушылықтарды орындау анықталған бұзушылықтардың түрі мен сипатына қарай орындалуы мүмкін болуға және Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес негізделген болуға тиіс.

      Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органы анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтінішті алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде мерзімдерді ұзарту немесе уәжді негіздемесі бар ұзартудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

      8. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген бұзушылықтарды жою мерзімі өткеннен кейін тексерілетін бақылау және қадағалау субъектісі анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда белгіленген мерзім ішінде облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органына анықталған бұзушылықтарды жою туралы ақпарат беруге міндетті.

      Тексерілетін бақылау және қадағалау субъектісі анықталған бұзушылықтарды жою туралы ұсынылған ақпаратқа (қажет болған кезде) бұзушылықтарды жою фактісін дәлелдейтін материалдарды қоса береді.

      9. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген бұзушылықтардың болуы немесе белгіленген мерзімде олардың жойылмауы бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау жүргізу үшін бақылау және қадағалау субъектілерін (объектілерін) іріктеуге негіз болып табылады.

      Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері "бір терезе" қағидаты бойынша құрылыс жүргізуді ұйымдастыруға арналған цифрлық жүйеде қалыптастырылады және есепке алынуға жатады.

      10. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жағдайда Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне және осы Кодекске сәйкес жедел ден қою шаралары қолданылуы мүмкін.

      11. Бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау тоқсанына бір реттен сиретпей жүзеге асырылады.

      12. Бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша тексерілетін бақылау және қадағалау субъектісінің (объектісінің) құқықтары мен заңды мүдделері бұзылған жағдайда тексерілетін бақылау және қадағалау субъектісі мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың мемлекеттік құрылыс инспекторларының шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға құқылы.

49-бап. Сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс

бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың

қызметін мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы

      1. Сәулет, қала құрылысы, құрылыс және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың қызметін (бұдан әрі – тексерілетін мемлекеттік органдар) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауының мақсаты Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салу қала құрылысы жобаларын әзірлеу мен түзетуді, сапалы құрылысты, құрылыс жобаларын әзірлеу үшін бастапқы материалдар беруді қамтамасыз ету, сол сияқты бұрыннан бар құрылыс объектілерін өзгертуді, эскизді (эскиздік жобаны), рұқсаттарды, аккредиттеуді келісуді, сондай-ақ Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес адамның өмір сүру және тiршiлiк ету ортасының қолайлы, қауіпсіз және басқа да қажетті жағдайларын қамтамасыз ететiн өзге де міндетті талаптардың орындалуын қамтамасыз ету болып табылады.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган тексерілетін мемлекеттік органдардың өздеріне Қазақстан Республикасының заңнамасымен жүктелген функцияларды тиісінше орындауын анықтау үшін тексерілетін мемлекеттік органдарға (мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан құрылыс объектісіне) бару арқылы жоспарлы, жоспардан тыс тексеру (осы бап үшін бұдан әрі – тексеру) және қашықтан бақылау арқылы тексерілетін мемлекеттік органдардың қызметін бақылауды жүзеге асырады.

      3. Мыналар:

      1) растайтын дәлелдемелер болған кезде Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар бойынша жеке және заңды тұлғалардың жолданымдары;

      2) адамның өміріне, денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірудің нақты фактілері бойынша не зиян келтіру қатері туралы прокурордың талабы;

      3) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзудың нақты фактілері бойынша мемлекеттік органдардың жолданымдары;

      4) Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінде көзделген негіздер бойынша қылмыстық қудалау органының тапсырмасы;

      5) қашықтан бақылау шеңберінде Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасы талаптарының анықталған өрескел бұзушылықтары туралы мәліметтер жоспардан тыс тексеру үшін негіздер болып табылады.

      Бұл ретте осы Кодекстің 28-бабы 1-тармағының 13), 15), 21) және 23) тармақшаларын, 2-тармағының 9), 10), 12), 19), 21) және 37) тармақшаларын, 29-бабы 1-тармағының 3), 5), 8), 9) және 10) тармақшаларын, 2-тармағының 8), 9), 11) және 17) тармақшаларын және 3-тармағының 8), 9), 11) және 20) тармақшаларын бұзу өрескел бұзушылықтар болып табылады;

      6) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар бойынша Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының немесе оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің немесе оның орынбасарларының тапсырмалары, Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының жолданымдары жоспардан тыс тексеру үшін негіздер болып табылады.

      Жоспардан тыс тексеру анонимді жолданымдар болған жағдайда жүргізілмейді.

      Нақты тексерілетін мемлекеттік органдарға қатысты анықталған және жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін негіз болған фактілер мен мән-жайлар жоспардан тыс тексеруге жатады.

      4. Жоспарлы тексеру сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның бірінші басшысы бекіткен жылдық жоспарға сәйкес тексеру жүргізілетін жылдың алдындағы жылдың 10 желтоқсанынан кешіктірілмей, жылына бір рет жүргізіледі.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган тексеру жүргізілген жылдың алдындағы жылдың 25 желтоқсанына дейінгі мерзімде өз интернет-ресурсында, сондай-ақ "бір терезе" қағидаты бойынша құрылыс жүргізуді ұйымдастыруға арналған цифрлық жүйеде жылдық жоспарды орналастырады.

      Жоспарлы тексерулер жүргізудің жылдық жоспарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу тексерілетін мемлекеттік орган таратылған, қайта ұйымдастырылған, оның атауы өзгертілген, мемлекеттік органдар арасында өкілеттіктер қайта бөлінген, сондай-ақ табиғи, техногендік және әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдай туындаған, төтенше жағдай режимі енгізілген, эпидемияның, карантиндік объектілер мен аса қауіпті зиянды организмдер ошақтарының, инфекциялық, паразиттік аурулардың таралуы, уланулар, радиациялық авариялар және оларға байланысты шектеулер туындаған немесе олардың туындау қатері төнген жағдайларда, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның бірінші басшысының шешімі бойынша жүзеге асырылады.

      Тәуекелдерді бағалау мен басқарудың автоматтандырылған цифрлық жүйесі болған кезде тізім "бір терезе" қағидаты бойынша құрылыс жүргізуді ұйымдастыруға арналған цифрлық жүйеде автоматты режимде қалыптастырылады.

      5. Тексерілетін мемлекеттік органдарды жоспарлы тексерулер жүргізудің жылдық жоспарларына енгізу үшін мынадай ақпарат көздері пайдаланылады:

      1) қашықтан бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтар;

      2) тексерілетін мемлекеттік органдарды алдыңғы тексерулердің нәтижелері.

      6. Тексеру сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның тексеруді тағайындау туралы актісі (бұдан әрі – тексеруді тағайындау туралы акт) негізінде жүргізіледі.

      Тексеруді тағайындау туралы актіде мыналар көрсетіледі:

      1) актінің нөмірі мен күні;

      2) мемлекеттік органның атауы;

      3) тексеру жүргізуге уәкілетті адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

      4) тексеру жүргізу үшін тартылатын мамандар, консультанттар және сарапшылар туралы мәліметтер;

      5) тексерілетін мемлекеттік органның атауы мен тұрған жері;

      6) бюджет қаражаты есебінен салынып жатқан құрылыс объектісінің атауы мен тұрған жері (барған жағдайда);

      7) тағайындалған тексерудің негізі мен нысанасы;

      8) тексеру түрі;

      9) тексеруді жүргізу мерзімі;

      10) тексерілетін кезең;

      11) тексерілетін мемлекеттік органның осы бапта көзделген құқықтары мен міндеттері;

      12) актілерге қол қоюға уәкілетті адамның қолтаңбасы.

      7. Тексеру үшін келген сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторлары тексерілетін мемлекеттік органға:

      1) тексеру тағайындау туралы актіні;

      2) қызметтік куәлігін не сәйкестендіру картасын көрсетуге міндетті.

      Тексеруді тағайындау туралы акт тексерілетін мемлекеттік органға табыс етілген күн тексеру жүргізудің басталуы болып есептеледі.

      Тексеруді жүргізетін лауазымды адамдардың құрамы сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның шешімі бойынша өзгеруі мүмкін.

      8. Тексеру мерзімі алдағы жұмыстардың көлемі, сондай-ақ қойылған міндеттер ескеріле отырып белгіленеді және:

      1) жоспардан тыс тексерулер үшін – жиырма жұмыс күнінен;

      2) жоспарлы тексеру үшін – отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс.

      9. Сынақтар, сараптамалар жүргізу қажет болған кезде, сондай-ақ тексерулердің қомақты көлеміне байланысты тексеруді жүргізу мерзімін тексеруді тағайындау туралы актілерге қол қоюға уәкілетті адам осы баптың 8-тармағында көзделген мерзімдерге бір рет қана ұзарта алады.

      Тексеру мерзімдері ұзартылған жағдайда сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган тексеру мерзімдерінің аяқталуынан кешіктірмей тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актіні ресімдейді, онда тексерілетін мемлекеттік органды тексеру мерзімдерін ұзарту туралы электрондық құжат айналымы арқылы хабардар ете отырып, тексеру тағайындау туралы алдыңғы актінің нөмірі мен тіркелген күні және ұзарту себептері көрсетіледі.

      Уәкілетті органдардың, оның ішінде шет мемлекеттердің мәліметтері мен құжаттары алынған, сынақтар, сараптамалар жүргізілген, карантин, төтенше жағдай (ахуал) енгізілген жағдайларда тексеру жүргізу мерзімі сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның бірінші басшысының немесе оның орынбасарының шешімі бойынша тоқтатыла тұруы мүмкін.

      Тексерілетін мемлекеттік органды тексеруді тоқтата тұру не қайта бастау туралы хабардар ету тексеруді тоқтата тұруға не қайта бастауға дейін бір күн бұрын электрондық құжат айналымы арқылы жүргізіледі.

      Тексеруді тоқтата тұру немесе қайта бастау кезінде тексеруді тоқтата тұру не қайта бастау туралы акт шығарылады.

      Тоқтатыла тұрған тексеруді жүргізу мерзімін есептеу ол қайта басталған күннен бастап жалғасады.

      10. Тексеру нәтижелері бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторы сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша тексеру нәтижелері туралы акт жасайды.

      Тексеру нәтижелері туралы актіде мыналар көрсетіледі:

      1) актінің жасалған күні, уақыты және орны;

      2) мемлекеттік органның атауы;

      3) тексеру жүргізуге негіз болған тексеруді тағайындау туралы актінің (бар болған кезде мерзімдерді ұзарту, тоқтата тұру, қайта бастау туралы қосымша актінің) күні мен нөмірі;

      4) тексеруді жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (егер жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

      5) тексерілетін мемлекеттік органның атауы мен тұрған жері;

      6) мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан құрылыс объектісінің атауы мен тұрған жері (барған жағдайда);

      7) тексеру жүргізу күні, орны және кезеңі;

      8) тексеру нәтижелері туралы, оның ішінде анықталған бұзушылықтар, олардың сипаты туралы мәліметтер;

      9) анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері көрсетіле отырып, оларды жою туралы нұсқаулар;

      10) тексеруді жүргізген лауазымды адамның (адамдардың) қолтаңбасы.

      Тексерілетін мемлекеттік органға тексеру нәтижелері туралы актіні ұсыну тексеру мерзімінің аяқталуы болып табылады, бірақ тексеру тағайындау туралы актіде (олар болған кезде мерзімдерді ұзарту, тоқтата тұру, қайта бастау туралы қосымша актіде) көрсетілген тексерудің аяқталу мерзімінен кешіктірілмейді.

      11. Тексеру нәтижелері туралы актіні орындау мерзімі тексеру нәтижелері туралы акт табыс етілген (алынған) күннен бастап кемінде күнтізбелік он күнді құрайды.

      Қосымша уақыт шығындары қажет болған жағдайда, тексерілетін мемлекеттік орган тексеру нәтижелері туралы акт табыс етілген (алынған) күннен бастап үш жұмыс күні ішінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға анықталған бұзушылықтарды жою мерзімін ұзарту туралы өтінішпен жүгінуге құқылы, ол алты айдан аспауға тиіс.

      Анықталған бұзушылықтарды жою мерзімін ұзарту туралы өтініште тексерілетін мемлекеттік орган анықталған бұзушылықтарды жою бойынша қабылданатын шараларды және оларды жою мерзімін ұзартудың объективті себептерін жазуға міндетті.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган өтініште жазылған дәлелдерді ескере отырып, анықталған бұзушылықтарды жою мерзімін ұзарту туралы өтінішті алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде анықталған бұзушылықтарды жою мерзімін ұзарту немесе уәжді негіздемесімен ұзартудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

      12. Тексеру нәтижелері туралы акт электрондық нысанда жасалады және тексерілетін мемлекеттік органға электрондық құжат айналымы арқылы жіберіледі.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті өз құзыреті шегінде жүзеге асыратын мемлекеттік органды жүргізілген мемлекеттік бақылаудың нәтижелері туралы Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы айқындаған тәртіппен хабардар етеді.

      Тексеру жүргізу кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды бұзушылықтар болмаған жағдайда тексеру нәтижелері туралы актіде тиісті жазба жасалады.

      13. Тексеру нәтижелері туралы актіде көрсетілген анықталған бұзушылықтарды жою мерзімі өткеннен кейін тексерілетін мемлекеттік орган тексеру нәтижелері туралы актіде белгіленген мерзім ішінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға анықталған бұзушылықтардың жойылу фактісін растайтын материалдарды қоса бере отырып, ақпарат беруге міндетті.

      Анықталған бұзушылықтардың жойылғандығы жою туралы ақпарат берілмеген, сол сияқты осы тармақтың бірінші бөлігіне сәйкес анықталған бұзушылықтардың жойылғандығы туралы ақпарат белгіленген мерзімде берілмеген жағдайда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторлары өкілеттіктері шегінде бұзушылықтарға жол берген тұлғаларды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылдайды.

      14. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторларының бақылау жүргізу кезінде:

      1) осы баптың 7-тармағында аталған құжаттарды көрсеткен кезде тексерілетін мемлекеттік органның аумағына және үй-жайларына, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан құрылыс объектісіне (барған жағдайда) кедергісіз кіруге;

      2) тексеру нәтижелері туралы актіге қоса тіркеу үшін құжаттардың (мәліметтердің) көшірмелерін қағаз және электрондық жеткізгіштерде алуға, сондай-ақ тексеру нысанасына сәйкес автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қолжетімділік алуға;

      3) аудио-, фото- және бейнетүсірілімді жүзеге асыруға;

      4) тексеру нысанасына жататын, техникалық бақылау құралдарының, байқау және тіркеп-белгілеу аспаптарының, фото- және бейнеаппаратураның жазбаларын пайдалануға;

      5) мамандарды, консультанттар мен сарапшыларды тартуға;

      6) сынақтар және (немесе) сараптамалар жүргізуге құқығы бар.

      15. Тексерілетін мемлекеттік орган тексеруді жүзеге асыру кезінде:

      1) мынадай:

      осы бапта белгіленген мерзімдерге сәйкес келмейтін, тексеру тағайындау туралы актіде (болған кезде мерзімді ұзарту, тоқтата тұру, қайта бастау туралы қосымша актіде) көрсетілген мерзімдерден асып кеткен не мерзімі аяқталған;

      сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бұрын сол бір мәселе бойынша және сол бір кезеңде тексеру жүргізілген тексерілетін мемлекеттік органға қатысты тексеру тағайындаған;

      тексеру жүргізу тиісті өкілеттіктері жоқ адамдарға тапсырылған жағдайларда тексеру жүргізу үшін келген сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторларын тексеруге жібермеуге;

      2) жүргізілетін тексеру нысанасына, сондай-ақ тексеру тағайындау туралы актіде көрсетілген кезеңге жатпаса, құжаттар мен мәліметтерді ұсынбауға;

      3) тексеру нәтижелері туралы актіге, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторларының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға құқылы.

      16. Тексерілетін мемлекеттік орган:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторларының тексерілетін мемлекеттік органның аумағына және үй-жайларына, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан құрылыс объектісіне (барған жағдайда) кедергісіз кіруін қамтамасыз етуге;

      2) заңмен қорғалатын құпияның талаптарын сақтай отырып, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторларына тексеру нәтижелері туралы актіге қоса тіркеу үшін құжаттардың (мәліметтердің) көшірмелерін қағаз және электрондық жеткізгіштерде ұсынуға, сондай-ақ тексеру нысанасына сәйкес автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қолжетімділік беруге;

      3) егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, тексеру жүргізу кезеңінде тексерілетін құжаттарға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол бермеуге;

      4) тексеру жүргізу үшін келген адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндетті.

      17. Қашықтан бақылау:

      1) мемлекеттік цифрлық жүйелерден, бұқаралық ақпарат құралдарынан алынған деректерді, тексерілетін мемлекеттік орган ұсынған есептілікті және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген басқа да құжаттарды мониторингтеу, талдау және салыстыру;

      2) қашықтан бақылау нысанасына қатысты қажетті ақпарат беру туралы сұрау салу арқылы бармай жүргізіледі.

      Қашықтан бақылау жүргізу нәтижелері бойынша бұзушылық анықталған жағдайда, қашықтан бақылау нәтижелері туралы акт жасалады, ол әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалмай, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша бұзушылық анықталған күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде тексерілетін мемлекеттік органға электрондық құжат айналымы арқылы жіберіледі.

      18. Қашықтан бақылау нәтижелері туралы актіде мыналар көрсетіледі:

      1) актінің нөмірі, жасалған күні және орны;

      2) мемлекеттік органның атауы;

      3) тексерілетін мемлекеттік органның атауы, оның тұрған жері;

      4) қашықтан бақылау жүргізудің негізі мен нысанасы;

      5) қашықтан бақылау жүргізу кезеңі мен мерзімдері;

      6) нәтижелер туралы, оның ішінде анықталған бұзушылықтар, олардың сипаты туралы мәліметтер;

      7) анықталған бұзушылықтардың жойылу мерзімдері көрсетіле отырып, оларды жою туралы нұсқаулар;

      8) қашықтан бақылау жүргізген лауазымды адамның қолтаңбасы.

      Қашықтан бақылау актісінде көрсетілген бұзушылықтарды орындау мерзімі қашықтан бақылау нәтижелері туралы акт электрондық құжат айналымы арқылы табыс етілген күннен бастап кемінде он жұмыс күнін құрайды.

      Қашықтан бақылау нәтижелері туралы актіде көрсетілген анықталған бұзушылықтарды жою мерзімі өткеннен кейін тексерілетін мемлекеттік орган сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға анықталған бұзушылықтарды жою фактісін растайтын материалдарды қоса бере отырып, ақпарат беруге міндетті.

      Анықталған бұзушылықтарды жою туралы ақпарат берілмеген, сол сияқты осы тармақтың бірінші бөлігіне сәйкес анықталған бұзушылықтарды жою туралы ақпарат белгіленген мерзімде берілмеген жағдайда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторлары өкілеттіктері шегінде бұзушылықтарға жол берген тұлғаларды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылдайды.

      19. Тексеру және (немесе) қашықтан бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы талаптар орындау үшін міндетті.

      Тексеру және (немесе) қашықтан бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы талаптар орындалмаған жағдайда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган тексерілетін мемлекеттік органды тексеру және (немесе) қашықтан бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы талаптарды орындауға мәжбүрлеу туралы талап қоюмен сотқа жүгінуге құқылы.

      20. Қашықтан бақылау жүргізу барысында осы баптың 3-тармағы 5) тармақшасының екінші бөлігінде көрсетілген өрескел бұзушылықтар анықталған жағдайда, қашықтан бақылау тоқтатылады және осы баптың 3-тармағының 5) тармақшасына сәйкес жоспардан тыс тексеру тағайындалады.

      21. Егер тексеру жүргізу нәтижесінде тексерілетін мемлекеттік органның Қазақстан Республикасының заңнамасымен өзіне жүктелген талаптарды бұзу фактісі анықталса, әкімшілік құқық бұзушылық құрамының белгілерін көрсететін жеткілікті деректер болған кезде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторлары өкілеттіктері шегінде бұзушылықтарға жол берген тұлғаларды Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылдайды.

      Тексерілетін мемлекеттік органның Қазақстан Республикасының заңнамасымен өзіне жүктелген талаптарды жүйелі түрде орындамау немесе тиісінше орындамау фактілері анықтаған кезде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган астана, республикалық маңызы бар қала, облыс, аудан және облыстық маңызы бар қала әкіміне заңдылықты, Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзуға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдау туралы ұсыныс енгізеді.

      Заңдылықты, Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзуға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдау туралы ұсыныс орындау үшін міндетті болып табылады.

      22. Тексеруді және (немесе) қашықтан бақылауды жүзеге асыру кезінде тексерілетін мемлекеттік органның құқықтары мен заңды мүдделері бұзылған жағдайда тексерілетін мемлекеттік орган сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның мемлекеттік құрылыс инспекторларының шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға құқылы.

      Шағым беру тексеру және (немесе) қашықтан бақылау нәтижелері туралы актіні орындауды тоқтата тұрмайды.

50-бап. Жедел ден қою шаралары және оларды қолдану тәртібі

      1. Мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру барысында және (немесе) оның нәтижелері бойынша облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы жергілікті атқарушы органы бақылау және қадағалау субъектісінің (объектісінің) жеке және (немесе) заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделеріне, адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға, Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне тікелей қатер төндіретін қызметі, жұмысы, көрсететін қызметтері анықталған жағдайларда жедел ден қою шараларын қолданады.

      2. Тексеру жүргізу, бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау немесе бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау барысында және (немесе) олардың нәтижелері бойынша қолданылатын бақылау және қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) ықпал ету тәсілдері жедел ден қою шаралары болып табылады, олардың түрлері осы бапта көзделген.

      Жедел ден қою шаралары бақылау және қадағалау субъектілері Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында көзделген талаптарды бұзған жағдайда қолданылады.

      3. Жедел ден қою шаралары мынадай түрлерді қамтиды:

      1) құрылысты тоқтата тұру;

      2) қызметті немесе оның жекелеген түрлерін тоқтата тұру;

      3) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасын және (немесе) мемлекеттік нормативтік құжаттарды бұза отырып жүзеге асырылатын құрылысқа немесе оның жекелеген түрлеріне тыйым салу;

      4) рұқсаттың және (немесе) рұқсатқа қосымшаның қолданысын тоқтата тұру;

      5) рұқсаттан және (немесе) рұқсатқа қосымшадан айыру (оны кері қайтарып алу).

      4. Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 143-бабына сәйкес мемлекеттік бақылау нысанасы болып табылатын, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды бұзу жедел ден қою шарасын қолдану үшін негіз болып табылады.

      5. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органы осы баптың 3 және 4-тармақтарына сәйкес жол берілген мемлекеттік нормативтік құжаттарды бұзушылықтарды және (немесе) бекітілген құрылыс жобаларынан (жобалау шешімдерінен) ауытқуларды "бір терезе" қағидаты бойынша құрылыс жүргізуді ұйымдастыруға арналған цифрлық жүйе арқылы анықтаған кезде жедел ден қою шараларын да қолданады.

      6. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік жергілікті атқарушы органы тексеруді, бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылауды немесе бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылауды жүзеге асыру барысында және (немесе) олардың нәтижелері бойынша жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіз болып табылатын, талаптарды бұзу фактісі анықталған кезде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулыны ресімдейді.

      Жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулы Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 153-бабына сәйкес ресімделеді және бақылау және қадағалау субъектісіне табыс етіледі.

      Тексеру автоматтандырылған тізілім арқылы жүзеге асырылған жағдайда жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулы осы автоматтандырылған тізілімде автоматты режимде ресімделеді.

      7. Жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулыны қолма-қол табыс ету кезінде оны қабылдаудан бас тартылған жағдайда, онда тиісті жазба жасалады және жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулыны қабылдаудан бас тарту фактісін тіркеп-белгілейтін бейнежазба жүзеге асырылады. Жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулы бақылау және қадағалау субъектісінің заңды мекенжайына, орналасқан жеріне немесе нақты мекенжайына оның табыс етілгені туралы хабарламасы бар тапсырысты хатпен жіберіледі.

      8. Жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулыны алудан бас тарту оны орындамауға негіз болып табылмайды.

      9. Тексеруді, бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылауды немесе бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылауды жүзеге асыру барысында және (немесе) олардың нәтижелері бойынша анықталған, жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіз болып табылатын талаптарды бұзушылықтар тексеру және (немесе) бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау нәтижелері туралы актіде, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада немесе бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижесі бойынша қорытындыда көрсетіледі.

      Тексеру автоматтандырылған тізілім арқылы жүзеге асырылған кезде тексеру нәтижелері туралы акт ресімделмейді.

      10. Бақылау және қадағалау субъектісі жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіз болып табылатын талаптардың анықталған бұзушылықтарын анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада немесе анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көрсетілген мерзімдерде жоюға міндетті.

      11. Тексеруді, бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылауды немесе бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылауды жүзеге асыру барысында және (немесе) олардың нәтижелері бойынша анықталған талаптарды бұзушылықтарды жою мерзімдері өткеннен кейін жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіз болып табылатын талаптардың анықталған бұзушылықтарын жоюды бақылау бойынша жоспардан тыс тексеру жүргізіледі.

      Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік Кодексінің 144-бабы 5-тармағы бірінші бөлігінің 2-1) тармақшасына сәйкес жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актінің негізінде жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіз болып табылатын талаптардың анықталған бұзушылықтарын жоюды облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органы растаған жағдайда, жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулының қолданысы тоқтатылады.

      12. Жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіз болып табылатын талаптардың анықталған бұзушылықтары жойылмаған жағдайда, жоспардан тыс тексеру нәтижелері бойынша бұзушылықтарға жол берген тұлғаларды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылданады.

      13. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада немесе анықталған бұзушылықтарды жою туралы қорытындыда көзделген мерзімдер өткенге дейін бақылау және қадағалау субъектісі бұзушылықтарды жою фактісін дәлелдейтін материалдарды қоса бере отырып, талаптардың анықталған бұзушылықтарының жойылғаны туралы ақпарат беруге міндетті.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген ақпарат берілген жағдайда, осы баптың 11-тармағының екінші бөлігіне сәйкес жоспардан тыс тексеру жүргізіледі.

      14. Бақылау және қадағалау субъектісі жедел ден қою шараларын қолдануға алып келген тексеру және (немесе) бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау немесе бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау нәтижелерімен келіспеген жағдайда, жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулыны жарамсыз деп тану және оның күшін жою туралы шағым бере алады.

      Шағым Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 29-тарауында көзделген тәртіппен жоғары тұрған мемлекеттік органға не Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сотқа беріледі.

      Шағым беру жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулының орындалуын тоқтата тұрмайды.

      15. Мыналар жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулыны жарамсыз деп тану және оның күшін жою үшін негіздер болып табылады:

      1) жедел ден қою шараларын қолдану үшін негіздердің болмауы;

      2) жедел ден қою шарасының осы шараға сай келмейтін негіз бойынша қолданылуы;

      3) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы жергілікті атқарушы органының өз құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша жедел ден қою шараларын қолдануы;

      4) Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 153-бабында белгіленген жедел ден қою шараларын келісу және қабылдау тәртібінің сақталмауы.

      16. Жедел ден қою шараларын қолдану туралы ақпарат өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органға Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы айқындаған тәртіппен жіберіледі.

51-бап. Автоматтандырылған цифрлық жүйе арқылы мемлекеттік сәулет-

құрылыс бақылауы

      1. Автоматтандырылған цифрлық жүйе арқылы мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес берілген рұқсаттар бойынша біліктілік немесе рұқсат беру талаптарына, жіберілген хабарламалар бойынша талаптарға сәйкестігіне тексеру нысанында автоматтандырылған тізілімде жүзеге асырылады. Тексеру бақылау және қадағалау субъектісі (объектісі) туралы, оның ішінде мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдардың цифрлық жүйелерімен интеграциялау арқылы алынған мәліметтерді мониторингтеу арқылы тұрақты негізде жүзеге асырылады.

      2. Берілген рұқсаттар бойынша біліктілік немесе рұқсат беру талаптарына, жіберілген хабарламалар бойынша талаптарға сәйкестігіне тексеру нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар анықталған жағдайда автоматтандырылған тізілім анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны:

      1) хабарламаның нөмірі мен жасалған күнін;

      2) мемлекеттік органның атауын;

      3) бақылау және қадағалау субъектісінің (объектісінің) атауын, оның тұрған жерін;

      4) анықталған бұзушылықтар және талаптарды орындау мерзімі көрсетіле отырып, оларды жою туралы талаптарды;

      5) лауазымды адамның қолтаңбасын көрсете отырып, қалыптастырады және бақылау және қадағалау субъектісіне жібереді.

      3. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламада көрсетілген бұзушылықтар жойылмаған жағдайда, осы Кодекстің 50-бабына сәйкес рұқсаттың және (немесе) рұқсатқа қосымшаның қолданысын тоқтата тұру түріндегі жедел ден қою шаралары қолданылады.

      Рұқсаттан және (немесе) рұқсатқа қосымшадан айыру (оны кері қайтарып алу) осы Кодекстің 50-бабына сәйкес рұқсаттың және (немесе) рұқсатқа қосымшаның қолданысын тоқтата тұру түріндегі жедел ден қою шарасының орындалмағаны үшін жүзеге асырылады.

      Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптары бір жыл ішінде екі және одан көп рет бұзылған жағдайда бақылау және қадағалау субъектісіне осы Кодекстің 50-бабына сәйкес рұқсаттан және (немесе) рұқсатқа қосымшадан айыру (оны кері қайтарып алу) түріндегі жедел ден қою шарасы қолданылады.

      4. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама және жедел ден қою шараларын қолдану туралы қаулы автоматтандырылған тізілім арқылы автоматты режимде қалыптастырылады және "цифрлық үкімет" веб-порталындағы және құрылыс, сәулет және қала құрылысы саласындағы цифрлық жүйедегі пайдаланушының жеке кабинеттеріне жіберіледі.

52-бап. Автоматтандырылған тізілім

      1. Автоматтандырылған тізілімге сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы қызметті жүзеге асыратын жеке, заңды тұлғалар туралы мәліметтер мен деректер енгізіледі.

      2. Автоматтандырылған тізілімді жүргізу тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

53-бап. Авторлық сүйемелдеу

      1. Авторлық сүйемелдеуді осы Кодекстің 133-бабының 1-тармағында көрсетілгендерді қоспағанда, барлық құрылыс объектісінде құрылыс жобаларының авторы (авторлары) жүзеге асырады.

      2. Құрылыс барысында жүргізілетін авторлық сүйемелдеу сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде инжинирингтік қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес және шарт негізінде жүзеге асырылады.

      Авторлық сүйемелдеу міндетті түрде құрылыс объектісін салудың (реконструкциялаудың, реставрациялаудың, кеңейтудің, техникалық қайта жарақтандырудың, жаңғыртудың, күрделі жөндеудің) не оны консервациялаудың бүкіл кезеңі ішінде мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес жобалау-сметалық құжаттамада көзделетін қаражат есебінен жүзеге асырылады.

      Авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлға құрылыс аяқталған кезде тапсырыс берушіге орындалған жұмыстардың бекітілген құрылыс жобасына сәйкестігі туралы қорытынды береді.

      3. Құрылыс жобасының авторы (авторлары) құрылысқа авторлық сүйемелдеу жүргізуді (жүзеге асыруды):

      1) инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыру құқығына арналған сертификаты бар маманға (жұмыскерге);

      2) инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыру құқығына арналған тиісті сертификаты бар, авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыру бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтер ұсынушы өз бетінше таңдау үшін тапсырыс берушіге беруге құқылы.

      4. Авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалардың:

      1) салынып жатқан тиісті құрылыс объектісіне еркін кіруге;

      2) салынып жатқан құрылыс объектісіне қатысы бар құжаттамамен танысуға;

      3) тапсырыс беруші мен мердігерден (бас мердігерден) бекітілген құрылыс жобасында көзделген жобалау шешімдерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасы және мемлекеттік нормативтік құжаттар талаптарының мүлтіксіз сақталуын талап етуге;

      4) тапсырыс берушінің, мердігердің (бас мердігердің) құрылыс барысында жол берген мемлекеттік нормативтік құжаттарды бұзушылықтарды және (немесе) бекітілген құрылыс жобасында көзделген жобалау шешімдерінен ауытқуларды міндетті түрде жоюы туралы жазбаша нұсқаулар беруге құқығы бар.

      5. Авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалар:

      1) бекітілген құрылыс жобасында көзделген жобалау шешімдерінің құрылыс барысында нақты орындалуын бақылауды қамтамасыз етуге;

      2) авторлық сүйемелдеу журналын тұрақты және тиісінше жүргізуді жүзеге асыруға;

      3) авторлық сүйемелдеу журналына енгізілген өз нұсқауларының орындалуын бақылауды жүзеге асыруға;

      4) мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес жасырын жұмыстардың негізгі түрлерін куәландыру және жауапты конструкцияларды аралық қабылдап алу актілерін ресімдеуге және оларға қол қоюға қатысуға;

      5) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген құрылыс жобасына негізделген өзгерістер енгізу жөніндегі шешімдерді уақтылы қабылдауға;

      6) мердігер (бас мердігер) нұсқауды орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда бұл туралы тапсырыс берушінің не оның уәкілетті адамының назарына жеткізуге, сондай-ақ мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органды хабардар етуге;

      7) құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісіне қосымшаларды толтыруға;

      8) құрылыс жобасын, сондай-ақ тиісті құрылыс жобаларының сараптама қорытындыларын мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органға танысу үшін ұсынуға міндетті.

54-бап. Техникалық қадағалау

      1. Осы Кодекстің 121-бабында және 133-бабының 1-тармағында көрсетілгендерді қоспағанда, барлық құрылыс объектісінде техникалық қадағалау міндетті түрде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде инжинирингтік қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

      Құрылыс объектісін салу аяқталған кезде техникалық қадағалауды жүзеге асыратын тұлғалар тапсырыс берушіге облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органымен келісілген құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы қорытынды береді.

      Құрылыс объектісіне бару жоспар-графигі ұсынылмаған жағдайда, тапсырыс беруші мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органның құрылыс объектісінің пайдалануға әзірлігін анықтау бойынша құрылыс объектісіне кіруін қамтамасыз етеді.

      2. Тапсырыс беруші техникалық қадағалауды өз бетінше немесе аккредиттелген заңды тұлғаны не техникалық қадағалауды жүргізу бойынша инжинирингтік қызметтер көрсетуге арналған сертификаты бар маманды тарта отырып, құрылыс жобасында көзделетін қаражат есебінен жүзеге асырады.

      3. Бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері (тапсырыс берушілер) мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын құрылыс жобаларының іске асырылуына техникалық қадағалауды жүзеге асыру үшін инжинирингтік қызметтер көрсетуге арналған тиісті сертификаты бар, нарықта жұмыс істейтін мамандарды тартуға құқылы.

      4. Техникалық қадағалауды жүзеге асыратын тұлғалардың:

      1) салынып жатқан тиісті құрылыс объектісіне еркін кіруге;

      2) салынып жатқан құрылыс объектісіне қатысы бар құжаттамамен танысуға;

      3) мердігерден (бас мердігерден) бекітілген құрылыс жобасында көзделген жобалау шешімдері мен есеп-қисаптардың, сондай-ақ құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізудің технологиялық процесін айқындайтын ұйымдастырушылық-технологиялық құжаттар талаптарының мүлтіксіз сақталуын талап етуге;

      4) нұсқауларды белгіленген мерзімдерде орындау үшін құрылыс-монтаждау жұмыстарын тоқтата тұру құқығымен, мердігер (бас мердігер) құрылыс барысында жол берген мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтік құжаттарды бұзушылықтарды, бекітілген құрылыс жобасында көзделген жобалау шешімдерінен және (немесе) ұйымдастырушылық-технологиялық құжаттардың талаптарынан ауытқуларды міндетті түрде жоюы туралы жазбаша нұсқауларды беруге;

      5) орындалған жұмыстарды қабылдап алу кезінде оларға ақы төлеу үшін, қажет болған жағдайда, меншік немесе жалға алу құқығындағы аккредиттелген сынақ зертханасының (орталығының) орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасына, олардың көлеміне, қолданылатын материалдарға, бұйымдарға, конструкциялар мен жабдыққа сынақ жүргізуге құқығы бар.

      5. Техникалық қадағалауды жүзеге асыратын тұлғалар:

      1) мердігердің (бас мердігердің) құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізудің технологиялық процесін айқындайтын мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтік құжаттардың, ұйымдастырушылық-технологиялық құжаттардың талаптарын сақтауын қадағалауды қамтамасыз етуге;

      2) күнделікті (үздіксіз) негізде құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапалы орындалуын қамтамасыз етуге;

      3) техникалық қадағалау журналын тұрақты және тиісінше жүргізуді жүзеге асыруға;

      4) мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес жасырын жұмыстарды куәландыру және жауапты конструкцияларды аралық қабылдап алу актілерін ресімдеуге және оларға қол қоюға қатысуға;

      5) ай сайынғы негізде мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органға құрылыстың жай-күйі мен барысы туралы есеп ұсынуға;

      6) мердігер (бас мердігер) нұсқауды орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда бұл туралы тапсырыс берушінің назарына жеткізуге, сондай-ақ мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органға хабар беруге;

      7) техникалық қадағалау журналына енгізілген өз нұсқауларының орындалуын бақылауды жүзеге асыруға;

      8)  мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органға құрылыс жобасын, сондай-ақ тиісті құрылыс жобаларының сараптама қорытындыларын танысу үшін ұсынуға міндетті.

      6. Жауапкершіліктің барлық деңгейіндегі объектілерде Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар анықталған кезде жол берілген бұзушылықтар үшін техникалық қадағалауды жүргізу бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді орындайтын аккредиттелген заңды тұлға жауаптылыққа тартылады.

      Осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген объектілерде жол берілген бұзушылықтар үшін техникалық қадағалауды жүргізу бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді орындайтын тұлға жауаптылыққа тартылады.

      7. Жауапкершіліктің барлық деңгейіндегі объектілерде техникалық қадағалауды құрамында жауапкершіліктің тиісті деңгейін техникалық қадағалауды жүргізу бойынша инжинирингтік қызметтер көрсетуге арналған сертификатына ие кемінде үш жұмыскері бар аккредиттелген заңды тұлғалар жүргізуге тиіс.

      Техникалық қадағалау сертификаты бар мамандар осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген объектілерде қызметті жүзеге асырады.

      8. Техникалық қадағалауды жүргізу бойынша қызметті жүзеге асыру кезінде мамандар мен аккредиттелген заңды тұлғалардың меншік немесе жалға алу құқығында өлшеу және бақылау құралдары, нормативтік құжаттама және меншік құқығындағы не тартылған аккредиттелген сынақ зертханасы (орталығы) болуы міндетті.

55-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы

лицензиялау

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жекелеген қызмет түрлері осы Кодекске және Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасына сәйкес лицензиялауға жатады.

      2. Жобалау қызметін (жобалауды) және құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүзеге асыру үшін жеке және заңды тұлғалар мынадай санаттарға бөлінеді:

      I санат – осы тармақта көрсетілген қызметті қолда бар лицензия шеңберінде жауапкершіліктің барлық деңгейіндегі құрылыс объектілерінде жүзеге асырады;

      II санат – осы тармақта көрсетілген қызметті жауапкершіліктің екінші және үшінші деңгейіндегі құрылыс объектілерінде, сондай-ақ қосалқы мердігерлік шарттары бойынша қолда бар лицензия шеңберінде жауапкершіліктің бірінші деңгейіндегі құрылыс объектілерінде жұмыстарды жүзеге асырады;

      III санат – осы тармақта көрсетілген қызметті жауапкершіліктің үшінші деңгейіндегі құрылыс объектілерінде, сондай-ақ қосалқы мердігерлік шарттары бойынша қолда бар лицензия шеңберінде жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейіндегі құрылыс объектілерінде жұмыстарды жүзеге асырады.

      Жеке және заңды тұлғаларды белгілі бір санатқа жатқызуды лицензиар іздестіру қызметіне, жобалау қызметіне (жобалауға) және құрылыс-монтаждау жұмыстарына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес лицензия беру кезінде жүзеге асырады және лицензияны қолданудың ерекше шарттарында көрсетіледі.

      3. Жобалау қызметіне (жобалауға), іздестіру қызметіне және құрылыс-монтаждау жұмыстарына арналған лицензия алуға өтініш берген өтініш берушілердің және осы қызмет түрлерін жүзеге асыратын лицензиаттардың құрамында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында сертификаттаудан өткен мамандар болуға тиіс.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында сертификаттаудан өткен мамандардың ұқсас қызмет түрлерін жүзеге асыратын басқа ұйымдарда қоса атқаратын жұмыс істеуіне жол берілмейді.

      4. Өндірушілердің не тиісті біліктілігін және (немесе) өкілеттігін растайтын құжаттамаға сәйкес өзге де тұлғалардың технологиялық жабдықты және (немесе) материалдарды монтаждауы, іске қосу-баптау жұмыстары "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген жағдайларда және тәртіппен сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы лицензиясыз жүзеге асырылады.

      5. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында лицензиялауды облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдары жүзеге асырады.

      6. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы лицензия және (немесе) лицензияға қосымша "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда және тәртіппен, сондай-ақ лицензиат заңды тұлға құрылтайшыларының құрамы өзгерген кезде қайта ресімделуге жатады.

      7. Лицензиат заңды тұлғаның құрылтайшылары құрамының өзгеруіне байланысты лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны қайта ресімдеу кезінде лицензиар өтініш берушінің сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында лицензиялау кезінде қойылатын біліктілік талаптарына сәйкестігін тексереді.

56-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы

аккредиттеу

      Мынадай:

      техникалық қадағалауды жүргізу жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді;

      жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейіндегі объектілерде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша сараптама жұмыстарын;

      жобаларды басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді;

      құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүзеге асыру бойынша сараптама жұмыстарын жүзеге асыратын заңды тұлғалар аккредиттелуге жатады.

57-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы

мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау

      Ескерту. 01.07.2028 бастап қолданысқа енгізіледі – осы Кодекстің 148-бабының 1-тармағымен.

      1. Сертификаттаудан өтуге үміткер кандидаттың сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен кәсіптік стандарттар талаптарына сәйкестігін бағалау мақсатында сертификаттау орталығы жүргізетін рәсім сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау болып танылады. Сертификаттау қорытындысы бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілеген үлгідегі сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификаты беріледі.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандары (сарапшылары) сертификаттауға жататын мамандар (сарапшылар) кәсіптерінің тізбесін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілеген біліктілік талаптарына сәйкес келетін және өзінің кәсіптік біліктілігін тану үшін сертификаттау орталығына жүгінген жеке тұлға сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) ретінде сертификаттаудан өтуге үміткер кандидат болып табылады.

      3. Маманды (сарапшыны) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы кәсіптік біліктіліктерге сәйкес келеді деп тану рәсімі сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүзеге асырылады.

      4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау үшін жеке және (немесе) заңды тұлғалардың бірлестігі нысанындағы заңды тұлға сертификаттау орталығы болып танылады.

      Мамандарды (сарапшыларды) сертификаттау құқығына арналған конкурстың танылған жеңімпазымен шарт жасасуды және оның орындалуын бақылауды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган жүзеге асырады.

      Мамандарды (сарапшыларды) сертификаттаудан өткізу құқығына арналған шарттың қолданылу мерзімі үш жылды құрайды.

      Сертификаттау орталықтары сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің әрбір жеке бағыты бойынша құрылады.

      5. Сертификаттау рәсімінен өткені туралы куәландыратын және кәсіптік біліктілігін растайтын белгіленген үлгідегі құжат сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификаты болып танылады.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификаты сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандар (сарапшылар) тізіліміне енгізіледі.

      6. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификатының қолданысы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы кәсіптер тізбесіне қарай бес жылдан аспайтын мерзімді құрайды.

      Мынадай негіздердің бірі сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификатының қолданысын тоқтату болып табылады:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы талаптардың сақталмауы;

      2) қолда бар сертификат шеңберінде екі жыл бойы үздіксіз практикалық қызметтің жүзеге асырылмауы;

      3) сертификат иесінің сертификаттың қолданысын тоқтату туралы ерікті түрде жүгінуі;

      4) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы заңнамасын және мемлекеттік нормативтік құжаттарды бұзу фактісінің расталуы.

      Осы тармақтың екінші бөлігінің 2) және 3) тармақшаларында көзделген негіздерді қоспағанда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификатының қолданысы тоқтатылған жағдайда сертификаттың қолданысы тоқтатылған кезден бастап екі жыл өткен соң сертификатты қайта алуға болады.

      7. Сертификаттау нәтижелерімен келіспеген кандидат үш жұмыс күні ішінде сертификаттау нәтижесіне сертификаттау орталығының апелляциялық комиссиясына шағым жасауға құқылы.

      Сертификаттау орталығының апелляциялық комиссиясы осы жолданымды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша сертификаттау орталығы бекітетін сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы кәсіптік білімді бағалау туралы қағидаларға сәйкес қарайды.

      Сертификаттау орталығының апелляциялық комиссиясының шешімімен келіспеген жағдайда кандидат сотқа жүгінуге құқылы.

58-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы

мамандарды (сарапшыларды) сертификаттауға қатысушылардың құқықтары

мен міндеттері

      Ескерту. 01.07.2028 бастап қолданысқа енгізіледі – осы Кодекстің 148-бабының 1-тармағымен.

      1. Сертификаттау орталығы:

      1) мемлекеттік органдарға ұсыныстар енгізу арқылы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттауға байланысты нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру жөніндегі жұмысқа қатысуға;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандардың (сарапшылардың) құқықтары мен заңды мүдделерін білдіруге және қорғауға;

      3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

      2. Сертификаттау орталығы:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттаудан өткізуге;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандар (сарапшылар) тізіліміне деректерді енгізе отырып, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификатын беруге;

      3) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандардың (сарапшылардың) қызметін ішкі бақылау (мониторингтеу) тәртібін әзірлеуге және бекітуге;

      4) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандар (сарапшылар) үшін біліктілікті арттыру графигін бекітуге;

      5) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандардың (сарапшылардың) анықталған бұзушылықтары туралы мәліметтерді бұзушылықтар анықталған кезден бастап сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандар (сарапшылар) тізіліміне енгізуге және сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органды хабардар етуге;

      6) Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасын жол берілген бұзушылықтар үшін сертификатталған маманға (сарапшыға) шаралар қолдануға, оның ішінде сертификаттың қолданысын тоқтатуға;

      7) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған мамандардың (сарапшылардың) қызметін мониторингтеуді жүзеге асыруға;

      8) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де міндеттерді жүзеге асыруға міндетті.

      3. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы):

      1) өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сертификаттау орталығына жүгінуге;

      2) сертификаттау және мониторингтеу нәтижелеріне шағым жасауға;

      3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де құқықтарды пайдалануға құқылы.

      4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы):

      1) біліктілікті арттырудан өтуге;

      2) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де міндеттерді сақтауға міндетті.

59-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жобаларды басқару

      1. Жобаны басқаруды ұйымдастыру үшін тапсырыс беруші (инвестор) жобаны басқару жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаны тартуға құқылы.

      Жобаны басқару жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаны тапсырыс беруші (инвестор) құрылыс объектісін құру кезеңінің кез келген сатысында тарта алады.

      2. Жобаларды басқару жөніндегі инжинирингтік қызметтерді көрсету тәртібін және аккредиттелген заңды тұлғаларға қойылатын біліктілік талаптарын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.

      3. Мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын жобаларды басқару жөніндегі инжинирингтік қызметтерді көрсетуге арналған шығындарды есептеу мемлекеттік нормативтік құжаттарда айқындалған тәртіппен орындалады.

      Инвестициялардың өзге түрлері есебінен қаржыландырылатын жобаларды басқару жөніндегі инжинирингтік қызметтерді көрсетуге арналған шығындарды есептеу кезінде мемлекеттік нормативтік құжаттар ұсынымдық сипатта болады.

      4. Жобаны басқару жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлға техникалық қадағалауды дербес немесе техникалық қадағалауды жүргізу жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаны тарта отырып жүргізеді.

      5. Жобаны басқару жөніндегі инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыру кезінде:

      1) тапсырыс берушімен (инвестормен) жасалған шартта ескерілген, жобаларды табысты іске асыру және мердігерлік шарттарды орындау үшін қажетті инжинирингтік қызметтерді көрсету;

      2) техникалық шарттар мен атқарушылық геодезиялық түсірілімдердің уақтылы және дұрыс ресімделуін қамтамасыз ету;

      3) мердігерлік конкурстардың (тендерлердің) ұйымдастырушысы болу, техникалық тапсырмаларды әзірлеу, қатысушылардың біліктілігін айқындау және олардың ұсыныстарын бағалау;

      4) мердігерлермен – жобалауға және жабдықтар мен құрылыс материалдарын, бұйымдары мен конструкцияларын берушілермен құрылыс салуға арналған шарттар жасасуды қамтамасыз ету;

      5) мердігерлік шартты іске асыруға қатысты туындаған немесе туындауы мүмкін проблемалар туралы тапсырыс берушіге (инвесторға) хабар беруге;

      6) жасалған шарттарға сәйкес құрылыс объектілерін жобалауды, салуды және пайдалануға беруді жоспарлау мен бақылау жөніндегі қызметті қамтамасыз ету;

      7) ай сайынғы негізде тапсырыс берушіге және мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдарға жобалық тәуекелдер, құрылыстың аяқталу жоспарлары мен барысы туралы есепті ұсыну;

      8) авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын адамдар қатысқан кезде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген құрылыс жобасына негізделген өзгерістер енгізу қажеттілігі туралы шешімдерді уақтылы қабылдау;

      9) мердігер (бас мердігер) міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда бұл туралы тапсырыс берушінің назарына жеткізу, сондай-ақ мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органға хабар беру қажет.

60-бап. Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын

техникалық зерттеп-қарау

      1. Құрылыс объектілерін, оның ішінде автомобиль жолдарын салу кезінде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау жүзеге асырылады.

      2. Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды тапсырыс беруші жауапкершіліктің барлық деңгейіндегі ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша сараптама жұмыстарын жүзеге асыруға аккредиттелген заңды тұлғаларды және ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша сараптама жұмыстарын жүзеге асыру құқығына арналған маман сертификаты бар жеке тұлғаларды тарта отырып, шарт негізінде жүзеге асырады.

      3. Бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері (тапсырыс берушілер) мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру үшін жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейлеріндегі объектілерде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша сараптама жұмыстарын жүзеге асыру үшін аккредиттелген заңды тұлғаларды тартуға құқылы.

      4. Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын зерттеп-қарау кезінде техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыратын тұлғалар тапсырыс берушіге сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру қағидаларына сәйкес ұсынымдарды көрсете отырып, ғимараттар мен құрылысжайлардың жай-күйі туралы қорытынды береді.

      5. Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейіндегі объектілерде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау жөніндегі сараптама жұмыстарын жүзеге асыруға аккредиттелген және құрамында жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейіндегі объектілерде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау жөніндегі сараптама жұмыстарын жүзеге асыру құқығына арналған сертификаты бар кемінде үш маман, сондай-ақ жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейіндегі объектілерде қызметін жүзеге асыратын, "конструкциялық бөлік" мамандануы бойынша жобалау-сметалық құжаттаманың сараптамасы жөніндегі сертификаты бар бір маман (сарапшы), инженер-геодезист бар заңды тұлғалар жүргізуге тиіс.

      Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша сараптама жұмыстарын жүзеге асыру құқығына арналған маман сертификаты бар жеке тұлғалар жауапкершіліктің үшінші деңгейіндегі құрылыс объектілерінде техникалық зерттеп-қарауды жеке жүзеге асырады.

      Осы тармақтың бірінші және екінші бөліктерінде аталған адамдардың меншік немесе жалға алу құқығында әкімшілік-өндірістік базасы, салыстырып тексеру есеп-қисаптарын орындау үшін лицензиялық бағдарламалық қамтылыммен жарақтандырылған компьютерлері, өлшеу және бақылау құралдары, нормативтік құжаттамасы және аккредиттелген сынақ зертханасы (орталығы) (тартылған) болуы міндетті.

      6. Жауапкершіліктің бірінші және екінші деңгейіндегі объектілерде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау бойынша сараптама жұмыстарын жүзеге асыруға заңды тұлғаларды аккредиттеуді сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган жүргізеді.

      7. Жауапкершіліктің барлық деңгейіндегі объектілерде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау:

      1) жауапты (тіреу) элементтері мен қосылуларда бұзылу қаупін тудыратын ақаулар мен бүлінулер, қолданылған құрылыс материалдарының, бұйымдарының, конструкцияларының сапалық көрсеткіштерінің сәйкес келмеуі анықталған;

      2) өрт және төтенше жағдайлар салдары;

      3) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы қорытындылары бойынша бұзушылықтарды жою туралы актілер берілген;

      4) ғимараттар мен құрылысжайлардың конструктивтік схемасын, өндіріс технологиясын өзгертуге байланысты құрылыс жобасы түзетілген;

      5) ғимаратты немесе құрылысжайды пайдаланудың нормативтік мерзімдері өтіп кеткен;

      6) күрделі жөндеудің немесе реконструкциялаудың экономикалық тұрғыдан орындылығы айқындалған;

      7) нормаланатын табиғи-климаттық әсер ету (қардың, желдің әсері) ұлғайған;

      8) құрылыс объектілерін техникалық пайдалану кезінде (тұрақты) техникалық байқаудың белгіленген мерзімдері басталған;

      9) құрылысы аяқталмаған объектілер алты айдан астам мерзімге консервацияланған не тоқтатыла тұрған;

      10) құрылыс объектісі кеңейтілген, жаңғыртылған, реконструкцияланған, техникалық қайта жарақтандырылған, реставрацияланған, күрделі жөнделген және оның нысаналы мақсаты өзгерген жағдайларда жүргізіледі.

      8. Осы баптың 5-тармағының бірінші және екінші бөліктерінде аталған адамдардың ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру кезінде:

      1) техникалық зерттеп-қарау жөніндегі тиісті жұмыстарды орындау үшін салынып жатқан немесе салынған құрылыс объектісіне еркін кіруге;

      2) тапсырыс берушіден техникалық зерттеп-қарау жөніндегі жұмыстарды орындау үшін қажетті барлық құжаттаманы алуға;

      3) техникалық зерттеп-қарауды жүргізу үшін қажетті барлық жұмыстарды орындауға құқығы бар.

      9. Осы баптың 5-тармағының бірінші және екінші бөліктерінде аталған адамдар ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру кезінде:

      1) мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыруға;

      2) орындалатын зерттеп-қарау түрлерінің нормативтік талаптарына сәйкес техникалық зерттеп-қарау жөніндегі жұмыстардың сапалы орындалуын қамтамасыз етуге;

      3) техникалық зерттеп-қарауды жүргізу кезінде аккредиттелген сынақ зертханасын (орталығын) тартуға (меншікті аккредиттелген сынақ зертханасы (орталығы) болмаған жағдайда);

      4) өлшеу құралдарын салыстырып тексеру әдістемесіне сәйкес салыстырып тексерілген сынау, өлшеу және бақылау құралдарын қолдануға;

      5) ғимараттар мен құрылысжайлардың және олардың элементтерінің нақты жай-күйі негізінде салыстырып тексеру есеп-қисаптарын орындауға міндетті.

      10. Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүргізу кезінде ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру құқығына арналған сертификаты бар мамандарға осы құрылыс объектісінде қолданылатын қауіпсіздік техникасының арнаулы қағидалары туралы нұсқау берілуге тиіс.

      11. Ғимараттар мен құрылысжайлардың сенімділігі мен орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру құқығына арналған сертификаты бар маман жүргізілетін зерттеп-қараулардың сапасы, шығарылатын шешімдердің дұрыстығы және әзірленген ұсынымдардың толықтығы үшін жауапты болады. Осы баптың 5-тармағының бірінші және екінші бөліктерінде аталған адамдар берген ұсынымдар техникалық зерттеп-қарау жүргізу қорытындылары бойынша ғимараттар мен құрылысжайлардың және олардың элементтерінің сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз етуге тиіс.

      12. Ғимараттар мен құрылысжайлардың жай-күйі туралы қорытындыда санамаланған барлық тұжырымдар тапсырыс берушінің орындауы үшін міндетті болып табылады.

      13. Тапсырыс беруші бастапқы материалдардың, техникалық зерттеп-қарауды жүргізу үшін осы баптың 5-тармағының бірінші және екінші бөліктерінде аталған тұлғаларға ұсынылған архивтік материалдардың анықтығына жауапты болады.

7-тарау. СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІН ЦИФРЛАНДЫРУ ЖӘНЕ АҚПАРАТТЫҚ СҮЙЕМЕЛДЕУ

61-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің

мемлекеттік цифрлық жүйелері

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелері сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің қызметін ақпараттық сүйемелдеу, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы процестерді цифрландырудың, сондай-ақ ақпаратты қалыптастыру мен алмасудың тиімділігін қамтамасыз ету үшін құрылады.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелері осы Кодекстің 114-бабына сәйкес мемлекеттік сараптама ұйымының порталы алаңында "бір терезе" қағидаты бойынша интеграциялануға және жұмыс істеуге тиіс.

      3. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелерін "бір терезе" қағидаты бойынша жүргізу тәртібін, оның ішінде оларды қолданудың міндеттілігін, олардың негізгі функцияларын және олардың арасында деректер алмасуды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      Бұл ретте уәкілетті орган цифрландыру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелерінің функционалына мүдделі тұлғалардың өтеусіз қол жеткізуін қамтамасыз етуге міндетті.

      Ескерту. 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – осы Кодекстің 148-бабының 1-тармағымен.

      4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелері өзге де мемлекеттік цифрлық жүйелермен, "цифрлық үкіметтің" цифрлық объектілерімен, сондай-ақ квазимемлекеттік сектор субъектілерінің мемлекеттік функцияларды іске асыруы немесе мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыруы үшін олардың цифрлық жүйелерімен интеграциялау шеңберінде деректер алмасуды қамтамасыз етеді.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдеудің мемлекеттік цифрлық жүйелері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес басқа да мемлекеттік және мемлекеттік емес цифрлық жүйелермен интеграциялануға (қажет болған кезде) тиіс.

      5. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін цифрлық объектілермен интеграциялау және олардың арасындағы өзара іс-қимылды қамтамасыз ету Қазақстан Республикасында пайдаланылатын деректерді берудің стандартты хаттамалары негізінде жүзеге асырылады.

62-бап. Құрылыс объектілерін ақпараттық модельдеу технологиясы

      1. Құрылыс объектілерін ақпараттық модельдеу технологиясы сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен, құру және пайдалану кезінде қолдану міндетті болып табылатын құрылыс объектілері түрлерінің тізбесіне сәйкес сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінде қолданылады.

      2. Құрылыс объектісінің пайдаланылу циклінің кезеңдерінде цифрлық модельдердің құрамына қойылатын талаптарды қоса алғанда, құрылыс объектілерін ақпараттық модельдеу технологиясын қолдана отырып, құрылыс объектісі туралы ақпаратты басқару процесіне қойылатын талаптар мемлекеттік нормативтік құжаттарда айқындалады.

3-БӨЛІМ. СӘУЛЕТ ЖӘНЕ ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ

8-тарау. МЕМЛЕКЕТТІК ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ КАДАСТРЫ

63-бап. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының нысанасы мен мақсаты

      1. Мемлекеттік қала құрылысы кадастры қала құрылысы регламенттерін, бұрыннан бар және жоспарланатын, жобаланатын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің объектілері, аумақтар мен елді мекендерді қала құрылысына жоспарлау мен оларда құрылыс салу туралы картографиялық, статистикалық және мәтіндік ақпаратты қамтитын сандық және сапалық көрсеткіштер туралы мәліметтерді қамтиды.

      2. Мемлекеттік қала құрылысы кадастры мынадай деңгейлер бойынша бөлінеді:

      1) республикалық;

      2) облыстық;

      3) аудандық;

      4) базалық (республикалық маңызы бар қалаларды және астананы қоса алғанда, елді мекендер).

      3. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мәліметтері мемлекеттік цифрлық ресурс болып табылады.

      Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мемлекеттік цифрлық ресурсында жалпыға бірдей қолжетімді және қолжетімділігі шектеулі дерекқорларды қамтитын мәліметтер қамтылады.

64-бап. Мемлекеттік қала құрылысы кадастры

      1. Мемлекеттік қала құрылысы кадастры Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілері жөніндегі ақпаратты және (немесе) мәліметтерді жинаудың, өңдеудің, есепке алудың, тіркеудің, енгізудің (толықтырудың), түгендеудің, сақтаудың және берудің бірыңғай жүйесі бойынша жүргізіледі.

      2. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу жөніндегі қызмет мемлекеттік монополияға жатады және оны Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған, шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорын жүзеге асырады.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген тауарларға (жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге) бағаны монополияға қарсы органмен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілейді.

      3. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының ақпаратын және (немесе) мәліметтерін жинау, өңдеу, есепке алу, тіркеу, енгізу (толықтыру), түгендеу, сақтау және беру жерді қашықтан зондтау, жерүсті түсірілімдері және байқаулар, инженерлік коммуникацияларды түгендеу әдістері, қор деректерін, сондай-ақ мемлекеттік қала құрылысы кадастрының цифрлық жүйесімен ақпараттық өзара іс-қимыл жасау кезінде алынған ақпаратты пайдалану арқылы жүзеге асырылады.

      4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілеріне белгіленген тәртіппен бекітіліп берілетін сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің бұрыннан бар, салынып жатқан және жобаланатын объектілері мемлекеттік қала құрылысы кадастрының есептік бірліктері болып табылады.

      Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің әрбір объектісі үшін оның нақты орналасқан жерін (жер учаскесінің кадастрлық нөмірін (бар болса), алаңын, масштабын, координаттар жүйесін) айқындауға мүмкіндік беретін кеңістіктік байланыс тіркеп-белгіленеді.

      5. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу бойынша тауарларды өндіруге, жұмыстарды орындауға, қызметтерді көрсетуге технологиялық тұрғыдан байланысты қызмет түрлерінің тізбесін монополияға қарсы органмен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.

      Мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу бойынша тауарларды өндіруге, жұмыстарды орындауға, қызметтерді көрсетуге технологиялық тұрғыдан байланысты қызмет түрлеріне бағаны сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша мемлекеттік монополия субъектісі белгілейді.

65-бап. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мәліметтерін есепке алу және

жаңартып отыру

      1. Мыналар мемлекеттік қала құрылысы кадастрын есепке алу, тіркеу және жаңартып отыру үшін бастапқы ақпарат (мәліметтер) көзі болып табылады:

      1) орталық мемлекеттік органдар және жергілікті атқарушы органдар;

      2) мемлекеттік сараптама ұйымы және сараптама ұйымдары;

      3) жеке және заңды тұлғаларға міндетті қызметтер көрсететін табиғи монополия, квазимемлекеттік сектор субъектілері;

      4) жобалау алдындағы құжаттама мен жобалау құжаттамасын, топографиялық және атқарушылық геодезиялық түсірілімдерді ұсынатын тапсырыс берушілер;

      5) жер, су кадастрлары мен басқа да салалық кадастрлардың, тіркелімдердің және өзге де цифрлық объектілердің деректері.

      Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының базалық субъектілері сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу және одан ақпарат және (немесе) мәліметтер беру қағидаларына сәйкес айқындалады.

      2. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне ақпарат және (немесе) мәліметтер беру деректерінің форматы мен құрылымы сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу жөніндегі нормативтік құжатта белгіленеді.

      3. Жобалау алдындағы құжаттаманы және жобалау құжаттамасын мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде есепке алуды және тіркеуді, оның ішінде инженерлік-геодезиялық ізденістер материалдарын (жобалау құжаттамасының топографиялық түсірілімдерін және құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу сатысындағы атқарушылық геодезиялық түсірілімдерді) қала құрылысы қызметінің цифрлық негізін қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері мен мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкестігі тұрғысынан қарауды және тіркеуді жеке және заңды тұлғалар ақылы негізде жүзеге асырады.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген материалдарды мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеуге арналған шығындар мемлекеттік монополия субъектісі өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларына сәйкес айқындалады.

      Мемлекеттік органдардың, мемлекеттік қызметтерді көрсететін ұйымдардың, сондай-ақ жеке және заңды тұлғаларға міндетті қызметтер көрсететін ұйымдардың мемлекеттік қала құрылысы кадастрына мәліметтер енгізуі осы мақсаттарға көзделген бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

      4. Жеке және заңды тұлғаларға міндетті қызметтер көрсететін табиғи монополиялар, квазимемлекеттік сектор субъектілері мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу және одан ақпарат және (немесе) мәліметтер беру қағидаларына сәйкес өз балансындағы инженерлік желілердің бос және қолжетімді қуаттарының, сыйымдылықтарының, орындарының, өткізу қабілеттерінің резерві, бар-жоғы туралы мәліметтерді мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне орналастырады және жаңартып отырады.

      5. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың сәулет және қала құрылысы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдары мен табиғи монополиялар субъектілері табиғи монополия субъектісінің желілеріне қосылуға немесе реттеліп көрсетілетін қызмет көлемін ұлғайтуға арналған техникалық шарттармен сәулет-жоспарлау тапсырмасын беруге өтінішті қабылдауды, сондай-ақ оны қарау нәтижелерін "цифрлық үкімет" веб-порталының немесе мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінің көмегімен "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы арқылы беруді жүзеге асырады.

66-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін

мониторингтеу

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін мониторингтеу олардың пайдаланылу циклін қадағалап отыру жүйесін білдіреді.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін мониторингтеу мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесі арқылы жүргізіледі.

      3. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде кезекші топографиялық жоспарды жүргізеді, оны жаңарту және өзгерту тұрақты негізде жүзеге асырылады.

      4. Салынуы белгіленген құрылыс объектілері мен кешендерін мониторингтеуді сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдар мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тұрақты негізде жүзеге асырады.

      5. Құрылыс объектісін мониторингтеу мақсатында мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде құрылыс объектісінің бірегей нөмірі қалыптастырылады.

      Құрылыс объектісіне бірегей нөмір беру құрылыс және реконструкциялау (қайта жоспарлау және қайта жабдықтау) жобаларын әзірлеу, эскизді (эскиздік жобаны) келісу және құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу кезінде мемлекеттік қызметтер көрсету, бастапқы материалдарды беру кезеңінде мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесі арқылы автоматты режимде жүзеге асырылады.

      Құрылыс объектісіне бірегей нөмір беру тәртібі сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу жөніндегі нормативтік құжатта белгіленеді.

67-бап. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мәліметтерін ұсыну және

мемлекеттік қала құрылысы кадастрының ақпаратын пайдалану

      1. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мәліметтерін ұсыну мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу және одан ақпарат және (немесе) мәліметтер беру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

      2. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының деректері:

      1) қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасын, оның ішінде қала құрылысы жобаларын әзірлеу және іске асыру;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін дамыту және өзгерту;

      3) инвестициялық қызметті бағалау;

      4) бастапқы материалдарды және рұқсат құжаттарын беру;

      5) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыру, қоршаған ортаны қорғау;

      6) Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес табиғи монополиялар, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің жеке және заңды тұлғаларға міндетті қызметтер көрсетуі;

      7) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерінің орналасуын мониторингтеу және есепке алу құралы ретінде қала құрылысына жоспарлау;

      8) азаматтық қорғаныстың қорғаныш құрылысжайларын есепке қою және есептен шығару кезінде пайдалануға жатады.

      3. Жеке және заңды тұлғалар мемлекеттік қала құрылысы кадастрының деректерін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен пайдаланады.

      Мемлекеттік құпиялар мен өзге де шектеулерді қамтымайтын мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мәліметтері мүдделі жеке және заңды тұлғаларға ақылы негізде ұсынылады. Мемлекеттік органдарға, жеке және заңды тұлғалар үшін міндетті қызметтер көрсететін табиғи монополиялар, квазимемлекеттік сектор субъектілеріне, сондай-ақ міндетті қызметтер көрсететін ұйымдарға мемлекеттік қала құрылысы кадастрының мәліметтерін ұсыну осы мақсаттарға көзделген бюджет қаражаты есебінен өтеусіз негізде жүзеге асырылады.

      4. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу және одан ақпарат және (немесе) мәліметтер беру қағидаларында айқындалатын мемлекеттік қала құрылысы кадастрының базалық субъектілері мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне енгізілген ақпараттың және (немесе) мәліметтердің сапасына, анықтығына және толықтығына жауапты болады.

9-тарау. АУМАҚТАР МЕН ЕЛДІ МЕКЕНДЕРДІ ДАМЫТУ МЕН ОЛАРДА ҚҰРЫЛЫС САЛУДЫ ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫНА ЖОСПАРЛАУ

68-бап. Қала құрылысы регламенттері

      1. Құрылыс объектілерін пайдаланудың, сондай-ақ мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізу кезінде олардың жай-күйіндегі кез келген өзгерістердің қала құрылысы регламенттері артықшылықтардың, тыйымдардың, шектеулердің типтерімен, түрлерімен және параметрлерімен және белгіленген мерзім шегінде қолданылатын өзге де режимдермен сипатталады.

      Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасы қала құрылысы регламенттерінің көзі болып табылады.

      2. Қала құрылысы регламенттерінің сыныптауышы мен олардың көрсеткіштері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес республикалық және жергілікті деңгейлерде белгіленеді.

      3. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізуге арналған қала құрылысы регламенттерінің жүйесі олардың мынадай типтерін:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асыру кезінде аумақтың (жер учаскесінің) және оған байланысты жылжымайтын мүліктің мақсатын және (немесе) функционалдық пайдаланылуын өзгертуді;

      2) аумақты (жер учаскесін) және елді мекендерді дамыту мен жайластыру (құрылыс салу) қарқындылығын;

      3) аумақты (жер учаскесін) және елді мекендерді дамыту мен жайластырудың (құрылыс салудың) теңгерімді болуын қамтамасыз етуді;

      4) аумақты (жер учаскесін) және елді мекендерді жайластырудың (құрылыс салудың) қоршаған ортаға әсерін қамтуға тиіс.

      4. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін жүзеге асыру кезінде аумақтың (жер учаскесінің) және оған байланысты жылжымайтын мүліктің мақсаты және (немесе) функционалдық пайдаланылуын өзгерту қала құрылысы регламенттерінің мынадай түрлері:

      1) аумақтың (жер учаскесінің) функционалдық мақсаты және (немесе) оны өзгерту;

      2) салынып жатқан және реконструкцияланатын құрылыс объектілерінің функционалдық мақсаты;

      3) бұрыннан бар құрылыс объектілерінің функционалдық пайдаланылуын өзгерту арқылы іске асырылады.

      5. Аумақтар (жер учаскесі) мен елді мекендерді дамыту мен жайластыру (құрылыс салу) қала құрылысы регламенттерінің мынадай түрлері:

      1) игерілетін аумақтардың (жер учаскесінің) масштабтары;

      2) осы аумақ (жер учаскесі) үшін сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің жекелеген түрлеріне тыйымдар, рұқсаттар мен шектеулер;

      3) жүзеге асырылатын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі нәтижесінде аумаққа (жер учаскесіне) түсетін жүктемелер;

      4) жүзеге асырылатын сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі нәтижесінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерінің даму режимдері мен өзгерістері;

      5) елді мекеннің (елді мекеннің құрамдас бөліктерінің) жоспарлау құрылымы мен сәулеттік келбетін қалыптастыру;

      6) елді мекеннің немесе оның бір бөлігінің әлеуметтік, рекреациялық, көліктік және инженерлік инфрақұрылымдарын қалыптастыру (жетілдіру) арқылы көрсетілуге тиіс.

      6. Аумақты (жер учаскесін) және елді мекенді дамыту мен жайластыру (құрылыс салу) теңгерімі қала құрылысы регламенттерінің мынадай түрлері:

      1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін дамытудың ресурстық жағдайлары;

      2) аумақтар (жер учаскелері) мен елді мекендердің ортаға байланысты жағдайлары;

      3) халықтың тіршілігін қамтамасыз етудің инженерлік жағдайлары арқылы қамтамасыз етілуге тиіс.

      7. Аумақтар (жер учаскелері) мен елді мекендерді жайластырудың (құрылыс салудың) қоршаған ортаға әсері қала құрылысы регламенттерінің мынадай түрлері:

      1) экологиялық және эпидемиялық маңызы бар объектілерді орналастыру;

      2) техногендік қауіп төндіретін құрылыс объектілерін орналастыру;

      3) қауіпті табиғи құбылыстар көздеріне қатысты адамның өмір сүру ортасын орналастыру;

      4) санитариялық, өртке қарсы және өзге де міндетті талаптар;

      5) инженерлік және көліктік жағдайлар арқылы реттеледі.

      8. Қала құрылысы регламенттерінің мәліметтері мемлекеттік қала құрылысы кадастрына енгізілуге жатады.

69-бап. Қала құрылысы жобаларының деңгейлері мен түрлері

      1. Қазақстан Республикасының, өңірлердің аумағында өндiрiстiк күштердi жайғастыру мен орналастыруды кеңiстiкте ұйымдастыру, қонысаралық аумақтарды игеру мен жайластыру, әсер ету аймағын қоса алғанда, елдi мекендердiң аумақтарын немесе елдi мекеннiң жекелеген бөлiктерiн дамыту мен оларда құрылыс салуды жоспарлау қала құрылысы жобалары негiзiнде кешендi түрде жүзеге асырылады.

      Қала құрылысы жобалары мемлекеттік қала құрылысы кадастрының құрамдас бөлігі болып табылады және қала құрылысы жобаларын, жобалау алдындағы және жобалау-сметалық құжаттаманы, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеу қағидаларына сәйкес мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне міндетті түрде енгізілуге жатады. Қала құрылысы жобаларын әзірлеу, іске асыру, жаңартып отыру туралы мәліметтер мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне міндетті түрде енгізіледі.

      2.  Жобалауға арналған тапсырмаларды, сәулет-жоспарлау тапсырмасын жасау кезінде және сәулет жобалары мен құрылыс жобаларын әзірлеу кезінде, бекітілген қала құрылысы жобаларында белгіленген қала құрылысы шешімдерін сақтау міндетті.

      3. Қала құрылысы жобалары:

      1) жалпымемлекеттік маңызы бар аумақтарды дамытуды ұйымдастыру және жоспарлау жобалары;

      2) өңірлік маңызы бар аумақтарды дамытуды қала құрылысына жоспарлау жобалары;

      3) елді мекендерді (олардың қала маңындағы аумақтарын қоса алғанда не оларсыз) дамыту мен оларда құрылыс салуды қала құрылысына жоспарлау жобалары;

      4) өндірістік кешендерді немесе өзге де жабық үлгідегі объектілерді салу үшін қонысаралық аумақтарды қала құрылысына игеру жобалары болып бөлінеді.

      4. Жалпымемлекеттік маңызы бар қала құрылысы жобаларына мыналар жатады:

      1) Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасы;

      2) аумақты дамытудың өңіраралық схемалары.

      5. Өңірлік маңызы бар қала құрылысы жобаларына мыналар жатады:

      1) облыстар аумағын қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары;

      2) аудандар аумағын қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары.

      6. Елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларына мыналар жатады:

      1) халқының есептік саны бір жүз мың адамнан асатын қалалардың бас жоспарлары;

      2) халқының есептік саны бір жүз мың адамға дейінгі қалалардың бас жоспарлары;

      3) халқының саны бес мың адамнан асатын елді мекендердің бас жоспарлары;

      4) халқының саны бес мың адамға дейінгі елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салу схемалары (оңайлатылған бас жоспар);

      5) елді мекендер аумақтарының жекелеген бөліктерін қала құрылысына игеру жобалары (егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары).

      7. Мемлекеттік тапсырма шеңберінде жалпымемлекеттік маңызы бар қала құрылысы жобаларын әзірлеуді Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы бойынша құрылған мемлекеттік қала құрылысына жоспарлау және кадастр саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорын жүзеге асырады.

      8. Елдi мекендердiң бас жоспарларын (елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салу схемаларын) әзiрлеу мен түзетудi қаржыландыру тек жергiлiктi бюджет қаражаты есебінен ғана жүзеге асырылады.

      Елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларын әзірлеуге арналған техникалық тапсырманы сәулет-қала құрылысы кеңесі қарауға тиіс.

      Елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларын әзірлеушіні таңдау Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес жүргізіледі.

70-бап. Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасы

      1. Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасы (бұдан әрі – бас схема) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары, Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасы негізінде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағын перспективалық ұйымдастыруға әсер ететін ішкі және сыртқы факторлар ескеріле отырып әзірленеді.

      Бас схеманы түзету Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында көзделген жағдайда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген жағдайда жүзеге асырылады.

      2. Бас схема:

      1) өндіргіш күштерді жайғастыру және орналастыру жүйесін;

      2) әлеуметтік, рекреациялық, инженерлік және көліктік инфрақұрылымдарды дамытуды;

      3) республикалық және өңіраралық маңызы бар, ерекше реттелетін аумақтар мен объектілерді дамытуды;

      4) аумақтарды экономикалық мамандану және артықшылықты пайдалану түрлері бойынша сыныптауды;

      5) қала құрылысы қызметін жүзеге асыру кезінде пайдалануға басымдықтар мен шектеулерді айқындай отырып, аймақтарға бөлуді;

      6) өңірлердегі экологиялық жағдайды жақсарту, тарихи-мәдени мұра объектілері және (немесе) қорғалатын ландшафтық объектілер бар аумақтарды сақтау жөніндегі, сондай-ақ аумақтарды қауіпті (зиянды) табиғи техногендік және антропогендік құбылыстар мен процестердің әсерінен қорғау жөніндегі шаралар кешенін қамтиды.

      3. Бас схеманың құрамында бас схеманың басты шешімдері мен ұсыныстарын қамтитын негізгі ережелер бөліп көрсетіледі.

      4. Бас схема кемінде жиырма жыл кезеңге әзірленеді және оны сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бес жылда бір реттен сиретпей мониторингтеуге тиіс.

      5. Бас схеманы әзірлеу Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасын әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

71-бап. Аумақты дамытудың өңіраралық схемалары

      1. Аумақты дамытудың өңіраралық схемалары бас схемаға сәйкес әзірленеді, екі және одан көп облыстың (не олардың бөліктерінің), агломерациялардың аумақтарындағы өзара келісілген (шоғырландырылған) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіне арналады және мыналарды:

      1) аумақты аймақтарға бөлуді;

      2) өңірлік және өңіраралық маңызы бар өндірістік күштерді, көліктік, инженерлік, әлеуметтік және рекреациялық инфрақұрылымдарды жайғастыру және орналастыру жүйесін кешенді дамыту жөніндегі жобалау шешімдерін;

      3) табиғи ресурстарды және шаруашылық қызметті ұтымды пайдалану, ресурстармен қамтамасыз ету, экологиялық жағдайды жақсарту жөніндегі жобалау шешімдерін;

      4)  табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың әсерінен аумақтарды қорғау жөніндегі жобалау шешімдерін және азаматтық қорғаныс жөніндегі іс-шараларды;

      5) инфрақұрылымдық қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды айқындай отырып, белсенді экономикалық даму аумақтарын қалыптастыру жөніндегі жобалау ұсыныстарын;

      6) аумақты дамытудың өңіраралық схемасын әзірлеуге арналған тапсырмада белгіленетін өзге де ережелерді айқындайды.

      2. Агломерациялардың шекараларын белгілеу аумақты дамытудың бекітілген өңіраралық схемасы негізінде жүзеге асырылады.

      3. Аумақты дамытудың өңіраралық схемалары аумақты дамытудың өңіраралық схемаларын әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларына сәйкес әзірленеді.

72-бап. Өңірді дамытудың мемлекетаралық схемалары

      Халықаралық шарттар негізінде әзірленген және мүдделі тараптар бекіткен өңірді дамытудың мемлекетаралық схемалары Қазақстан Республикасы мен шектес шет мемлекеттер өңірлерінің аумақтарында өзара келісілген (шоғырландырылған) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі үшін негіз болып табылады.

      Өңірді дамытудың мемлекетаралық схемаларын әзірлеу, келісу және бекіту, сондай-ақ қатысушы мемлекеттер тарапынан олардың іске асырылуын қолдау жөніндегі шараларды қабылдау тәртібі халықаралық шарттарға сәйкес белгіленеді.

73-бап. Аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары

      1. Облыстың немесе ауданның аумағын ұйымдастыру (игеру, жайластыру, құрылыс салу) аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемасы негізінде жүзеге асырылады.

      Аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары бас схемаға және аумақты дамытудың тиісті өңіраралық схемасына сәйкес әзірленеді.

      2. Аумақты қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары осы өңір аумағындағы әлеуметтік-экономикалық, өндірістік-шаруашылық және табиғи-климаттық жағдайларды, оны аймақтарға бөлуді ескере отырып, мемлекеттік қала құрылысы саясатының мақсаттарын айқындайды, сондай-ақ мынадай негізгі бағыттарды белгілейді:

      1) жайғастыру жүйесін жетілдіру;

      2) елді мекендерді, өндірістік, көліктік, инженерлік, әлеуметтік және рекреациялық инфрақұрылымдарды дамыту;

      3) қауіпті (зиянды) табиғи және антропогендік, техногендік құбылыстар мен процестердің әсерінен аумақтарды қорғау;

      4) экологиялық жағдайды жақсарту;

      5) тарихи-мәдени мұра объектілерін және (немесе) қорғалатын ландшафтық объектілерді сақтау;

      6) су объектілерін ластанудан, қоқыстанудан, сарқылудан қорғау.

      Аумақтарды пайдаланудың артықшылықтары, тыйымдары, шектеулері және өзге де режимдері ескеріле отырып, аумақтарды функционалдық аймақтарға бөлу және оларды пайдалану қарқындылығы айқындалады.

      3. Аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларында әкімшілік-аумақтық бірліктердің, қала маңындағы аймақтардың, резервтегі аумақтардың шекараларын белгілеу жөніндегі ұсыныстар қамтылуға тиіс.

      4. Аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемалары сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларын әзірлеу және келісу қағидаларына сәйкес жергілікті атқарушы органның тапсырысы бойынша әзірленеді.

      5. Аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларын бекіту осы Кодексте және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

74-бап. Елді мекендердің аумақтары

      1. Қалалық және ауылдық елді мекендердің кеңістіктік негізін жер бетінде және (немесе) су бетінде белгіленген елді мекеннің шекаралары (шектері) шегіндегі аумақ құрайды.

      2. Елді мекендердің аумақтарын пайдалану режимі мен тәртібі бекітілген қала құрылысы құжаттамасында белгіленген аумақтарды аймақтарға бөлуге сәйкес айқындалады.

75-бап. Елді мекендердің шекарасы (шегі)

      1. Елді мекеннің шекарасы (шегі) оның аумағын (қала құрылысы кеңістігін) айқындайды және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен осы елді мекеннің бекітілген бас жоспары немесе елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемасы (оңайлатылған бас жоспар) негізінде белгіленеді (өзгертіледі).

      2. Елді мекендер шекаралары (шектері) жобаларының құрамы, мазмұны мен оларды әзірлеу тәртібі нормативтік құқықтық актілерге, мемлекеттік нормативтік құжаттарға, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның өзге де құжаттарына сәйкес айқындалады.

      3. Ірі және үлкен қалалар шекараларының (шектерінің) жобалары аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларының құрамында әзірленуі мүмкін.

      4. Жергілікті атқарушы орган елді мекеннің жергілікті жерде белгіленген шекарасын (шегін) кеңістіктік деректердің ұлттық инфрақұрылымына енгізуге тиіс.

76-бап. Елді мекендердің бас жоспарлары

      1. Елдi мекендердiң аумақтарын дамыту мен оларда құрылыс салу белгiленген тәртiппен бекiтiлген елдi мекендердiң бас жоспарлары немесе елдi мекендердi дамыту мен оларда құрылыс салу схемалары (оңайлатылған бас жоспар) негiзiнде жүзеге асырылады.

      2. Елді мекендердің бас жоспарлары елді мекенді дамытуды кешенді жоспарлауды айқындайтын және бекітілген бас схемаға, аумақты дамытудың тиісті өңіраралық схемасына және облыстар, аудандар аумақтарын қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемасына сәйкес әзірленетін негізгі қала құрылысы құжаты болып табылады.

      Тұрғындарының саны бес мың адамнан асатын елді мекендер белгіленген тәртіппен бекітілген елді мекеннің қолданыстағы бас жоспарларымен қамтамасыз етілуге тиіс.

      Тұрғындарының  саны бес мың адамға дейінгі елді мекендерде негізгі қала құрылысы құжаты ретінде белгіленген тәртіппен бекітілген елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемасы (оңайлатылған бас жоспар) болуы мүмкін. Елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемаларының (оңайлатылған бас жоспардың) құрамын, мазмұнын, оларды әзірлеу және келісу тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      3. Елді мекеннің бас жоспарында:

      1) аумақты кешенді бағалауды, табиғи-климаттық, экологиялық, қалыптасқан әрі болжанатын демографиялық және әлеуметтік-экономикалық жағдайларды ескере отырып, әлеуметтік, рекреациялық, өндірістік, көліктік және инженерлік инфрақұрылымдарды қоса алғанда, елді мекен аумағын дамытудың негізгі бағыттары;

      2) аумақтарды функционалдық аймақтарға бөлу және олардың пайдаланылуын шектеу;

      3) елді мекеннің құрылыс салынған және салынбаған аумақтарының арақатынасы;

      4) жер учаскелерін артықшылықпен иеліктен шығару және сатып алу аймақтары, резервтегі аумақтар;

      5) аумақты қауіпті (зиянды) табиғи, техногендік және антропогендік құбылыстар мен процестердің әсерінен қорғау, экологиялық жағдайды жақсарту жөніндегі шаралар;

      6) аумақтық-көліктік жоспарлау мен жол жүрісін ұйымдастыру жөніндегі құжаттардың бөлімдерін (бөліктерін) қамтитын, бас жоспардың көліктік бөлімін әзірлеу жөніндегі негізгі бағыттар;

      7) азаматтық қорғаныстың инженерлік-техникалық іс-шараларының негізгі бағыттары;

      8) елді мекенді дамытудың техникалық-экономикалық көрсеткіштері;

      9) су объектілерін ластанудан, қоқыстанудан, сарқылудан қорғау жөніндегі шаралар;

      10) елді мекенді орнықты дамытуды қамтамасыз ету жөніндегі өзге де шаралар айқындалады.

      4. Елді мекеннің бас жоспарын әзірлеу және бекіту кезінде сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталары ескеріледі.

      5. Тарихи қала құрылысы құндылығы бар елді мекеннің бас жоспары тарихи-сәулет тірек жоспары ескеріле отырып әзірленуге және оған тарихи құрылыс аймақтары мен ескерткіштерді қорғау жобалары қоса берілуге тиіс.

      6. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, облыс орталықтары үшін елді мекендердің бас жоспары құрамында дамыту тұжырымдамасы (мастер-жоспары) әзірленеді.

      Елді мекенді дамыту тұжырымдамасы (мастер-жоспары) қоғамдық талқылауға және тиісті мәслихатпен келісуге жатады.

      Елді мекенді дамыту тұжырымдамасын (мастер-жоспарын) қалыптастыру отыз жылға дейінгі мерзімге жүзеге асырылады.

      7. Елді мекеннің бас жоспары немесе елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемасы (оңайлатылған бас жоспар) елді мекеннің жаңа бас жоспары немесе елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемасы (оңайлатылған бас жоспар) бекітілгенге не Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін бөлігінде елді мекеннің қолданыстағы бас жоспарына немесе елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемасына (оңайлатылған бас жоспарға) өзгерістер бекітілгенге дейін қолданылады.

      8. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында көзделген жағдайда, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген жағдайда, елді мекеннің бас жоспарын түзету жүзеге асырылады.

      9. Елді мекеннің бас жоспарының іске асырылуын мониторингтеуді жергілікті атқарушы орган бес жылда бір рет жүзеге асырады.

      Мониторинг нәтижелері бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша есеп қалыптастырылады, ол жергілікті атқарушы органның интернет-ресурсына орналастырылады және сәулет-қала құрылысы кеңесі мен тиісті мәслихаттың қарауына жіберіледі.

      10. Елді мекендердің бас жоспарлары жиырма жылға дейінгі мерзімге әзірленеді.

      11. Елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу үшін қажетті бастапқы материалдардың құрамы мен көлемі мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленеді.

      Елді мекендердің бас жоспарларының бастапқы материалдары қала құрылысы жобаларына кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу қағидаларына сәйкес қала құрылысы жобаларына кешенді қала құрылысы сараптамасы жүргізілгенге дейін мемлекеттік қала құрылысы кадастрына енгізілуге тиіс.

77-бап. Елді мекендердің аумақтарын дамытудың салалық схемалары

      Елді мекендердің аумақтарын дамытудың салалық схемалары халық санының өзгеруі ескеріле отырып, мынадай:

      1) энергиямен жабдықтауды, газбен жабдықтауды, байланысты, ирригацияны, сумен жабдықтауды және кәрізді дамыту;

      2) көлік түрлерін дамыту және көлік қолжетімділігін қамтамасыз ету;

      3) экономика салаларының объектілерін орналастыру;

      4) аумақтарды қауіпті геологиялық және гидрогеологиялық процестерден қорғау;

      5) сейсмикалық әсерден қорғау;

      6) халықты азаматтық қорғау;

      7) қоршаған ортаны қорғау;

      8) тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау;

      9) аумақтарды абаттандыру және көгалдандыру;

      10) аумақтарды дамытудың өзге де мәселелері бойынша бекітілген қала құрылысы жобалары негізінде әзірленеді.

78-бап. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары

      1. Елді мекендер аумақтарының жекелеген бөліктерін қала құрылысына игеру жобалары (егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары) елді мекеннің белгіленген тәртіппен бекітілген бас жоспары негізінде әзірленеді.

      Белгіленген тәртіппен бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобасынсыз елді мекендер аумақтарының жекелеген бөліктерін игеруге тыйым салынады.

      2. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары елді мекендердің бас жоспарларында белгіленген елді мекенді жоспарлау құрылымының элементтеріне, қала құрылысы регламенттеріне, бірыңғай сәулеттік келбеті мен дизайн-кодына сәйкес әзірленеді.

      Құрылыс объектілерінің белгілі бір тұтастығын, композициялық бірыңғайлығы мен аяқталғандығын көзбен шолып сезінуге мүмкіндік беретін үйлесімді сыртқы келбеті мен сәулет стилі элементтерінің, түсіне қатысты шешімдердің, қабаттылығының, әрлеу материалдарының бірыңғайлығы дизайн-кодтың негізгі құрамдастары болып табылады.

      3. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобасында мыналар белгіленеді:

      1) аумақтарды аймақтарға бөле отырып, аумақтарды жоспарлы ұйымдастырудың негізгі бағыттары;

      2) қызыл, сары сызықтар және құрылыс салуды реттейтін сызықтар, су қорғау аймақтары мен белдеулері;

      3) халыққа әлеуметтік, мәдени және коммуналдық қызмет көрсету объектілерін (ауруханалар, жалпы білім беретін мектептер, мектепке дейінгі ұйымдар, саябақтар, бульварлар, скверлер, және көпшілік пайдаланатын басқа да объектілер) орналастыру, көше-жол желісін және электрмен зарядтау станцияларын орналастыруды қоса алғанда, көлік қызметін көрсетуді ұйымдастыру және инженерлік коммуникацияларды трассалау үшін аумақты резервке қою;

      4) көшелердің көлденең қималары;

      5) аумақты абаттандыру және көгалдандыру;

      6) қала құрылысы шектеулері;

      7) инженерлік коммуникациялар жоспары;

      8) жол инфрақұрылымын дамыту жоспары;

      9) байланыс құрылысжайларын, байланыс желілерін және басқа да инженерлік инфрақұрылым объектілерін салу жоспарлары, сондай-ақ байланыс мұқтажы үшін аумақты резервке қою.

      4. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын екі жылда бір реттен асырмай түзетуге (жаңартып отыруға) болады.

      Тығыздап құрылыс салуды іске асыру үшін егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын тығыздығы, биіктігі, жалпы білім беретін мектептермен және мектепке дейінгі ұйымдармен, медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету объектілерімен, сондай-ақ тіршілікті қамтамасыз ету объектілерімен қамтамасыз ету жөніндегі нормалар сақталмаған кезде түзетуге (жаңартып отыруға) тыйым салынады.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген талаптар елді мекеннің аумағын дамытуды өзгерту қажеттілігіне алып келген табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға қолданылмайды. Бұл ретте егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын түзету (жаңартып отыру) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі негізінде қабылданады.

      5. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын әзірлеу және бекіту кезінде сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталары ескеріледі.

      Бұл ретте сел және көшкін қаупі бар учаскелерде тұрғын ғимараттарды, әлеуметтік, мәдени объектілерді үш қабаттан жоғары етіп жобалауға жол берілмейді.

      Алматы қаласы аумағының сел және көшкін қаупі бар учаскелерінде инженерлік желілер, жолдар мен коммуникациялар салуды қоспағанда, елді мекеннің тұрғын аймағына, қоғамдық (қоғамдық-іскерлік) аймағына және өнеркәсіптік (өндірістік) аймағына жататын жаңа құрылыс объектілерін салуға тыйым салынады.

      6. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеу үшін қажетті бастапқы материалдардың құрамы мен көлемі мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленеді.

      Егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының бастапқы материалдары қала құрылысы жобаларына кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу қағидаларына сәйкес қала құрылысы жобаларына кешенді қала құрылысы сараптамасы жүргізілгенге дейін мемлекеттік қала құрылысы кадастрына енгізілуге тиіс.

79-бап. Құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру

рәсімдерінен өту қағидалары

      1. Қазақстан Республикасының аумағында құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидалары қолданылады.

      2. Құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларында:

      жаңа құрылыс объектілерін салу және бұрыннан бар құрылыс объектілерін, үй-жайлардың функционалдық мақсатын өзгерту үшін қажетті құжаттарды ресімдеу және беру;

      сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің құрылыс объектілерін пайдалануға беруі;

      елді мекендер аумағы мен қонысаралық аумақтарды жобалау және оларда құрылыс салу тәртібі мен мерзімдері белгіленеді.

      3. Құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларында халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін кедергісіз қолжетімділікті қамтамасыз ету жөніндегі талаптар ескерілуге тиіс.

10-тарау. АУМАҚТАРДЫ АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ

80-бап. Елді мекендердің аумақтарын аймақтарға бөлу

      1. Аумақтарды аймақтарға бөлу нақты аумақты, жекелеген функционалдық аймақтарды пайдалану түрін айқындайды, елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларында оларды пайдалануға шектеулерді белгілейді және мыналарды:

      1) адамның өмір сүруі мен тіршілік етуіне қолайлы ортаны;

      2) халықтың және өндiрiстiк объектілердің шамадан тыс шоғырлануын болғызбауды;

      3) ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды қоса алғанда, қоршаған ортаны ластанудан қорғауды;

      4) тарих пен мәдениет ескерткіштері бар аумақтарды күзетуді;

      5) аумақтарды қауіпті (зиянды) табиғи, техногендік және антропогендік құбылыстар мен процестердің, төтенше жағдайлардың әсерінен қорғауды;

      6) жағымсыз табиғи құбылыстардың әсерін азайтуды қамтамасыз етеді.

      2. Әкімшілік-аумақтық құрылыстағы рөліне, әлеуметтік-экономикалық жағдайлары мен өндірістік-шаруашылық мамандануына қарай елді мекендердің аумақтарында функционалдық аймақтардың мынадай түрлері белгіленуі мүмкін:

      1) тұрғын аймақтар;

      2) қоғамдық (қоғамдық-іскерлік) аймақтар;

      3) рекреациялық аймақтар;

      4) инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар аймақтары;

      5) өнеркәсіптік (өндірістік) аймақтар;

      6) ауыл шаруашылығына пайдаланылатын аймақтар;

      7) арнаулы мақсаттағы аймақтар;

      8) режимдік аумақтардың аймақтары;

      9) қала маңындағы аймақтар;

      10) санитариялық-қорғаныш аймақтары;

      11) резервтегі аумақтар.

      3. Тұрғын, қоғамдық (қоғамдық-іскерлік), рекреациялық аймақтардың, инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар аймақтарының аумағы халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына қолжетімділігі ескеріле отырып абаттандырылуға тиіс.

81-бап. Тұрғын аймақ

      1. Елді мекеннің тұрғын аймағы тұрғын ғимараттардың, оның ішінде жеке тұрғын үйлердің құрылысын салуға арналады.

      2. Тұрғын аймақ жеке тұрған және (немесе) тұрғын ғимараттарға жапсарластыра салынған (оларға жанастыра салынған) әлеуметтік, инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар объектілерімен қамтамасыз етілуге тиіс.

      3. Тұрғын аймақ көлік құралдарына арналған тұрақтармен және орынтұрақтармен, пәтерлердің санына сәйкес қажетті орынтұрақ алаңымен, балалар және спорт алаңдарымен, оның ішінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділігі ескеріле отырып қамтамасыз етілуге тиіс.

      4. Тұрғын аймақта қонақүйлерді, жерүсті және жерасты гараждарын (паркингтерді), жеңіл автомобильдерді уақытша сақтауға арналған ашық тұрақтарды, электрмен зарядтау станцияларын, сондай-ақ орналасуы мен қызметі санитариялық-қорғаныш аймақтарын орнатуды талап ететіндей қоршаған ортаға әсер етпейтін өндірістік объектілерді орналастыруға жол беріледі.

      5. Жекелеген жағдайларда тұрғын аймақтарға елді мекеннің шекаралары (шектері) шегінде орналасқан бағбандық шаруашылық пен саяжай серіктестіктерінің аумақтары да жатқызылуы мүмкін.

82-бап. Көппәтерлі тұрғын үйдің үй жанындағы жер учаскесі

      1. Елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобаларына сәйкес көппәтерлі тұрғын үйдің құрылыс жобасында көппәтерлі тұрғын үйге іргелес жатқан және абаттандыруға, көгалдандыруға, спорт, ойын алаңдарын, кіреберіс жолдарды, орынтұрақтарды, тротуарларды, шағын сәулет нысандарын және басқа да объектілерді орналастыруға арналған көппәтерлі тұрғын үйдің үй жанындағы жер учаскесі көзделуге тиіс.

      Көппәтерлі тұрғын үйдің үй жанындағы жер учаскесі онда орналасқан абаттандыру элементтерімен бірге кондоминиум объектісі ортақ мүлкінің құрамына кіреді.

      2. Егер көппәтерлі тұрғын үйдің үй жанындағы жер учаскесі кондоминиум объектісі ортақ мүлкінің құрамына кірмесе, онда ол елді мекендердегі ортақ пайдаланылатын жерлер ретінде коммуналдық меншікте болады.

      3. Кондоминиум объектісі ортақ мүлкінің құрамына кірмеген ортақ пайдаланылатын жерлерді күтіп-ұстау және абаттандыру жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

83-бап. Қоғамдық (қоғамдық-іскерлік) аймақ

      1. Елді мекеннің қоғамдық (қоғамдық-іскерлік) аймағы әкімшілік, ғылыми-зерттеу мекемелерін, қоғамдық мекемелер мен олардың кешендерін, қонақүйлер мен қонақүй кешендерін, іскерлік және қаржылық белсенділік орталықтарын, мәдениет, білім беру, денсаулық сақтау, спорт, коммерциялық қызмет, сауда және көпшілікті тамақтандыру, тұрмыстық қызмет көрсету объектілерін, көрсетілген объектілердің жанынан ашық көлік тұрақтарын және электрмен зарядтау станцияларын, жерүсті және жерасты гараждарын (паркингтерді), санитариялық-эпидемиологиялық және экологиялық талаптарда көзделген арнаулы іс-шараларды талап етпейтін басқа да ғимараттар мен құрылысжайларды орналастыруға арналады.

      2. Қоғамдық (қоғамдық-іскерлік) аймақта орналастыруға рұқсат етілген құрылыс объектілерінің тізбесіне тұрғын ғимараттар, оның ішінде жеке тұрғын үйлер енгізілуі мүмкін.

84-бап. Рекреациялық аймақ

      1. Елді мекендердегі рекреациялық аймақтар халықтың демалыс орындарын ұйымдастыру мен жайластыруға арналған және бақтарды, орманды парктерді, саябақтар мен скверлерді, зоопарктерді, су айдындарын, жағажайларды, аквапарктерді, ландшафтық сәулет объектілерін, өзге де демалыс және туризм орындарын, сондай-ақ бос уақытты өткізетін және (немесе) сауықтыру мақсатындағы құрылыс объектілерін қамтиды.

      2. Рекреациялық аймаққа елді мекеннің шекаралары (шектері) шегінде орналасқан ерекше қорғалатын табиғи аумақтар кіруі мүмкін.

      3. Рекреациялық аймақтың аумағына жаңа өнеркәсiптiк кәсіпорындар мен олардың кешендерін, коммуналдық объектілерді, рекреациялық аймақтың жұмыс iстеуiне тiкелей байланысты емес өзге де ғимараттар мен құрылысжайларды орналастыруға (салуға) және олардың жұмыс iстеп тұрғандарын кеңейтуге тыйым салынады.

      4. Рекреациялық аймақты тұрғын аймаққа немесе өзге аймаққа өзгерту (ауыстыру) қоғамдық талқылаулардың нәтижелері бойынша жүзеге асырылады.

85-бап. Инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар аймақтары

      1. Елді мекеннің инженерлік және көліктік инфрақұрылымдары аймақтары көлік және байланыс коммуникациялары мен құрылысжайларын, магистральдық құбыржолдарды, инженерлік қамтамасыз ету желілерін, инженерлік жабдық пен өзге де инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар объектілерін орналастыруға және олардың жұмыс істеуіне арналады.

      Олардың зиянды (қауiптi) әсерiн болғызбау қонысқа ыңғайлы аумақтарға (учаскелерге), тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайларға дейiнгi қажеттi арақашықтықты, сондай-ақ мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес басқа да міндетті талаптар мен шектеулерді сақтау арқылы қамтамасыз етіледі. Пайдалану кезінде адамдардың денсаулығы мен олар өмір сүретін ортаға тікелей зиянды әсер ететін коммуникациялар мен құрылысжайлар елді мекендер шегінен тысқары жерлерге орналастырылуға тиіс.

      2. Инженерлiк және көліктік инфрақұрылымдар объектiлерiнiң аумағы көрсетілген объектiлердiң техникалық және пайдаланылу сипаттамасы ескерiле отырып абаттандырылуға тиiс. Аумақтарды абаттандыру мен күтiп-ұстау жөніндегi мiндеттер инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар объектiлерінiң меншiк иелерiне және олар заңды түрде пайдалануында болатын өзге де тұлғаларға жүктеледi.

86-бап. Өнеркәсіптік (өндірістік) аймақтар

      1. Өнеркәсіптік (өндірістік) аймақтар әкімшілік-тұрмыстық кешенді қоса алғанда, өнеркәсіптік кәсіпорындар мен олардың кешендерін, инженерлік және көліктік инфрақұрылымдардың жұмыс істеуін, сондай-ақ осындай кәсіпорындар жұмыскерлерінің уақытша болуын қамтамасыз ететін басқа да өндірістік, коммуналдық және қойма объектілерін орналастыруға арналады.

      2. Өндірістік, коммуналдық, қойма объектілерін, сондай-ақ инженерлік және көліктік инфрақұрылымдар объектілерін орналастыру және олардың жұмыс істеуі халыққа қатер төндірмейтін, қоршаған ортаға зиянды әсер етпейтін және санитариялық-қорғаныш аймағын орнатуды талап етпейтін жағдайларда ғана осындай объектілерді қонысқа ыңғайлы аумаққа орналастыруға жол беріледі. Олай болмаған жағдайда, санитариялық-қорғаныш аймағы көзделуге тиіс.

      3. Қонысқа ыңғайлы аумақта орналасатын өнеркәсіптік (өндірістік) аймақты, сондай-ақ өндірістік объектілердің аумақтарын абаттандыру мен күтіп-ұстау жөніндегі міндеттер объектілердің меншік иелеріне және олар заңды түрде пайдалануында болатын өзге де тұлғаларға жүктеледі.

87-бап. Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын аймақтар

      1. Елді мекеннің шекаралары (шектері) шегіндегі ауыл шаруашылығына пайдаланылатын аймақтар ауыл шаруашылығын жүргізу үшін есептелген немесе осы мақсаттарға арналған және елді мекеннің бекітілген бас жоспарына (елді мекенді дамыту мен онда құрылыс салу схемасына) сәйкес оларды пайдалану түрі өзгерген кезге дейін пайдаланылуы мүмкін.

      2. Егер елді мекеннің шекаралары (шектері) шегіндегі ауыл шаруашылығына пайдаланылатын аймақтардың орналасуы және олардың жұмыс істеуі халыққа не қоршаған ортаға қолайсыз әсер етуі мүмкін болса, санитариялық-қорғаныш аймағы көзделуге тиіс.

88-бап. Арнаулы мақсаттағы аймақтар

      1. Елдi мекеннiң шекаралары (шектерi) шегiне зираттар, крематорийлер, мал қорымдары (биотермиялық шұңқырлар), тұрмыстық қатты қалдықтар полигондары, қалдықтарды қайта өңдеу жөніндегі кәсiпорындар, тазарту құрылысжайлары, арнаулы нормативтер мен қағидаларды белгілемей пайдалану мүмкін болмайтын өзге де объектілер үшiн бөлiнетiн арнаулы мақсаттағы аймақтарды орналастыруға жол берiледi.

      2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген объектiлердi қонысқа ыңғайлы аумақ пен рекреациялық аумақтан, тұрғын үй-азаматтық мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайлардан, елдi мекеннiң инфрақұрылымы объектiлерiнен бөлiп тұратын санитариялық-қорғаныш аймақтарын орнату қажеттiгi Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленедi.

      3. Арнаулы мақсаттағы аймақты күтіп-ұстау жөнiндегi мiндеттер, егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе, кәсiпорынның меншiк иесiне (жер пайдаланушыға) және олар заңды түрде пайдалануында болатын өзге де тұлғаларға жүктеледi.

89-бап. Режимдік аумақтардың аймақтары

      1. Ерекше режим белгіленетін әскери және басқа да объектілерді орналастыру үшін режимдік аумақтардың аймақтары көзделуге тиіс.

      Қазақстан Республикасының Мемлекеттік күзет қызметі күзететін режимдік аумақтардың (объектілердің) іргелес жатқан аймағында орналастырылатын құрылыс объектілерін жобалау және салу кезінде мынадай параметрлер сақталуы:

      500 метр радиуста – биіктігі 7 метрден аспауы;

      1000 метр радиуста – биіктігі 16 метрден аспауы;

      1500 метр радиуста биіктігі 28 метрден аспауы қажет.

      2. Режимдік аумақтардың аймақтарын және оларға іргелес жатқан аумақтарды пайдалану тәртібін, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес белгілейді.

90-бап. Қала маңындағы аймақтар

      1. Қала маңындағы аймақтар осы қаланың, қала маңындағы аймаққа кіретін басқа да елді мекендердің аумағын дамытуға, сондай-ақ санитариялық-қорғаныш функцияларын орындауға, халықтың демалыс орындарын, бағбандық шаруашылық пен саяжай серіктестіктерін орналастыруға арналған, қала шекарасына (шегіне) жанасып жатқан жерлерді қамтиды.

      2. Қала маңындағы аймақтардың шекараларын белгілеу осы Кодекске және Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес бекітілген қала құрылысы құжаттамасының негізінде жүзеге асырылады.

91-бап. Санитариялық-қорғаныш аймағы

      1. Халыққа қатер төндіруі және (немесе) қоршаған ортаға зиянды әсер етуі мүмкін өндірістік, коммуналдық және қойма объектілерін, сондай-ақ арнаулы мақсаттағы объектілерді орналастыру және олардың жұмыс істеуі жағдайларында тиісті санитариялық-қорғаныш аймағы көзделуге тиіс. Санитариялық-қорғаныш аймағына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілерде белгіленеді.

      2. Санитариялық-қорғаныш аймағында ауыл шаруашылығын жүргізуді, бағбандық шаруашылықты, бақша өсіруді, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруді қоса алғанда, тұрғын ғимараттарды, білім беру ұйымдарын, денсаулық сақтау және демалыс мекемелерін, спорт-сауықтыру құрылысжайларын орналастыруға (салуға) тыйым салынады.

      3. Санитариялық-қорғаныш аймағын күтіп-ұстау жөніндегі міндеттер аймақ арналған объектілердің меншік иелеріне жүктеледі.

      4. Құрылыс жобасына ведомстводан тыс кешенді сараптама шеңберінде құрылыс жобасын жобалау кезінде халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілерге сәйкес санитариялық-қорғаныш аймағы белгіленеді.

      5. Пайдалануға берілген құрылыс объектілерінің санитариялық-қорғаныш аймағын өзгертуді халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік орган, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қызметті жүзеге асыратын өзге де мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілерге сәйкес жүзеге асырады.

      6. Елді мекендердің аумағын аймақтарға бөлу шеңберінде функционалдық аймақтарды айқындау кезінде елді мекендердің бас жоспарларында, сондай-ақ егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларында санитариялық-қорғаныш аймақтарына қойылатын талаптар ескеріледі.

      7. Белгіленген және өзгертілген санитариялық-қорғаныш аймақтары туралы деректерді жергілікті атқарушы органға:

      1) осы баптың 4-тармағында көрсетілген жағдайда, бекітілген жобалау-сметалық құжаттама мен санитариялық-қорғаныш аймағына қатысты құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптаманың оң қорытындысы негізінде – тапсырыс беруші;

      2) осы баптың 5-тармағында көрсетілген жағдайда, санитариялық-қорғаныш аймағын өзгерту жөніндегі құрылыс жобасына санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды негізінде санитариялық-қорғаныш аймағы жобасын әзірлеуші ұсынады.

      Жергілікті атқарушы органдар жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының жария кадастрлық картасында кейіннен жариялау және мемлекеттік жер кадастрына енгізу үшін Қазақстан Республикасының геодезия, картография және кеңістіктік деректер саласындағы заңнамасына сәйкес Кеңістіктік деректер ұлттық инфрақұрылымының мемлекеттік геопорталында орнатылған және өзгертілген санитариялық-қорғаныш аймақтары туралы кеңістіктік деректерді қалыптастыруды, жинауды, сақтауды және жаңартып отыруды қамтамасыз етеді.

      8. Осы баптың 7-тармағында көрсетілген ақпаратты беру Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

92-бап. Резервтегі аумақтар

      1. Резервтегі аумақтар елді мекендерді дамытуға немесе қонысаралық аумақтарды игеруге (жайластыруға) арналған.

      2. Резервтегі аумақтар аумақтарды қала құрылысына жоспарлаудың кешенді схемаларының, елді мекендердің бас жоспарларының және егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларының құрамында айқындалады және бекітіледі.

      3. Резервтегі аумақтар елдi мекендер мен олардың бөлiктерiнiң дамуына қарай мақсатына сәйкес қана пайдаланылады.

      4. Резервтегі аумақтарды уақытша пайдалану Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындайтын тәртiппен жүзеге асырылады.

11-тарау. СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІН ҒЫЛЫМИ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

93-бап. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы ғылыми және

ғылыми-техникалық қызметті қамтамасыз ету

      Жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының ғылым және технологиялық саясат туралы заңнамасына сәйкес сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызметті жүзеге асырады.

94-бап. Ғылыми-техникалық кеңес

      1. Мемлекеттік нормативтік құжаттарды жетілдіру жөнінде, сондай-ақ ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардың басым бағыттары бойынша ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлеу, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы ғылыми-техникалық жобалар мен бағдарламаларды бағалау мақсатында сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның жанынан ғылыми-техникалық кеңес құрылады. Ғылыми-техникалық кеңес уәкілетті мемлекеттік органдардың, құрылысты нормалау саласындағы бейінді техникалық комитеттердің, жетекші ғылыми-зерттеу және жобалау ұйымдарының, салалық қауымдастықтардың, бірлестіктердің және басқа да сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерінің өкілдерінен тұрады.

      2. Ғылыми-техникалық кеңестің құрамы мен ережесін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

4-БӨЛІМ. СӘУЛЕТ-ҚҰРЫЛЫС ЖОБАЛАУЫ

12-тарау. ЖОБАЛАУ АЛДЫНДАҒЫ ДАЙЫНДЫҚ ЖӘНЕ ИНЖЕНЕРЛІК ІЗДЕНІСТЕР

95-бап. Жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеу

      1. Құрылыс объектілерін тұрғызуға, реконструкциялауға және реставрациялауға арналған жобалау құжаттамасын әзірлегенге дейін жобалау алдындағы құжаттама әзірленеді, онда қажеттілігі, техникалық мүмкіндігі, қоршаған ортаға әсерін бағалау (Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда және тәртіппен), құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға және реставрациялауға салынатын инвестициялардың экономикалық тұрғыдан орындылығы, жер учаскесіне қойылатын талаптар, көлемдік-жоспарлаудың және технологиялық шешімдердің нұсқалары, инженерлік жүктемелер туралы мәліметтер, сондай-ақ қаржыландыру көздері мен көлемі, инвестицияларды жүзеге асырудың тиімділігін, құрылыс объектілерін салудың, реконструкциялаудың, реставрациялаудың және пайдаланудың әлеуметтік, экологиялық және басқа да салдарын айқындау жөніндегі есеп-қисаптар айқындалады.

      2. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілгенінен кейін үш және одан көп жыл ішінде жобалау-сметалық құжаттама әзірленбеген және бекітілмеген жобалау алдындағы құжаттама ескірген болып есептеледі және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен түзетілгеннен және қайта бекітілгеннен кейін іске асыру үшін пайдаланылады.

      3. Арнайы экономикалық аймақтардың, ерекше индустриялық аймақтардың объектілері бойынша жобалау алдындағы құжаттаманы қоспағанда, Қазақстан Республикасының аумақтарын игеру және (немесе) аумағындағы құрылыс үшін шетелдік заңды тұлғалар немесе жекелеген мамандар орындаған жобалау алдындағы құжаттама, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, осы Кодексте, мемлекеттік нормативтік құжаттарда және құрылыс жобасын әзірлеуге арналған тапсырмада белгіленген жобалау алдындағы жұмыстардың шарттарында және сатылары бойынша, сондай-ақ өрт қауіпсіздігі мен өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын қоса алғанда, мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген міндетті талаптар сақталған кезде әзірленуге тиіс.

      4. Құрылысқа арналған техникалық-экономикалық негіздемелерді әзірлеу, келісу, бекіту тәртібі мен оның құрамын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

96-бап. Жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеуді қаржыландыру

      1. Осы Кодекстің 95-бабының 1-тармағында көзделген жобалау алдындағы құжаттама:

      1) құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға және реставрациялауға салынатын инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлау кезінде – тиісті қаржы жылына осы мақсаттарға көзделген мемлекеттік инвестициялар;

      2) құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға және реставрациялауға салынатын инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлау кезінде тапсырыс берушінің өз қаражаты есебінен әзірленеді.

      2. Құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға және реставрациялауға салынатын инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлау кезінде жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеуге арналған шығындар бастапқы материалдарды алуға байланысты шығындар ретінде құрылыс құнына енгізіледі.

      Осы баптың 1-тармағында көзделген, құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға және реставрациялауға салынатын инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлау кезінде жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеуге арналған шығындар оларды мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеуге арналған шығындарды қамтиды.

      3. Тапсырыс беруші жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеу нәтижелері бойынша құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға және реставрациялауға салынатын инвестицияларды жүзеге асырудың орынсыздығы және (немесе) негізсіздігі туралы шешім қабылдаған жағдайда, құрылыс объектілерін салуға, реконструкциялауға, реставрациялауға салынатын инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлау кезінде жобалау алдындағы құжаттаманы әзірлеуге арналған шығындар жобалау және іздестіру жұмыстарын орындауға көзделген негізгі қаржы көзі есебінен есептен шығарылуға жатады.

97-бап. Инженерлік ізденістер

      1. Инженерлік ізденістердің нәтижелері анық болуы және құрылыс объектісінің параметрлері мен басқа да жобалау сипаттамаларының жобалық мәндерін, сондай-ақ оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша жобаланатын іс-шараларды анықтау үшін қажетті көлемде орындалуға тиіс.

      Инженерлік ізденістер нәтижелерінің құрамындағы есеп-қисап деректері негізді болуы және құрылыс объектісін салу және пайдалану процесінде олардың мәндерінің өзгеру болжамын қамтуға тиіс.

      Сараптама ұйымдары жобалау құжаттамасын талдауды және сапасын бағалауды жүргізу кезінде инженерлік ізденістердің өзектілігін және осы нәтижелерді қалыптастырудың қолданыстағы нормаларға, оның ішінде инженерлік-геологиялық ізденістерді жүргізудің толықтығына, құрамына, көлеміне, әдістері мен технологияларына сәйкестігін тексеруге міндетті.

      2. Инженерлік ізденістердің нәтижелерін (қала құрылысы жобаларының топографиялық түсірілімін, жобалау сатысындағы топографиялық түсірілімді және құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу сатысындағы атқарушылық геодезиялық түсірілімді) тапсырыс берушілер қала құрылысы жобаларын, жобалау алдындағы және жобалау-сметалық құжаттаманы, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеу қағидаларына сәйкес, жобаларға сараптама жүргізілгенге дейін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне енгізеді.

      3. Құрылыс объектілері бойынша инженерлік ізденістерді дайындау процесін ұйымдастыру "бір терезе" қағидаты бойынша жобаларды әзірлеу мен олардың сараптамасын ұйымдастыруға арналған порталда жүзеге асырылады, ол мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын құрылыс объектілері үшін міндетті болып табылады.

      4. Тиiстi инженерлiк iзденiстердi орындамай жобалау құжаттамасын дайындауға, сондай-ақ құрылыс объектiлерiн салуға, реконструкциялауға жол берiлмейдi.

13-тарау. ЖОБАЛАУ ҚЫЗМЕТІ

98-бап. Жобалау-сметалық құжаттама

      1. Құрылыс, сондай-ақ коммуникацияларды тарту, аумақты инженерлік жағынан дайындау, абаттандыру және көгалдандыру бекітілген қала құрылысы жобаларына сәйкес әзірленген жобалау-сметалық құжаттама бойынша жүзеге асырылады.

      Осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларда, жобалау-сметалық құжаттамасыз не эскиздік жобалар бойынша құрылысқа жол беріледі.

      2. Құрылыс объектісінің параметрлері мен басқа да сипаттамаларының жобалық мәндерінің қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі, сондай-ақ оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі жобаланатын іс-шаралар осы Кодекстің және мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына сілтемелермен негізделуге тиіс.

      3. Көрсетілген талаптар болмаған жағдайда, құрылыс объектісінің жобалық мәндері мен сипаттамаларының қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі, сондай-ақ оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі жобаланатын іс-шаралар мынадай бір немесе бірнеше тәсілмен негізделуге тиіс:

      1) зерттеу нәтижелері;

      2) сертификатталған немесе өзге тәсілмен сынамаланған әдістемелер бойынша орындалған есеп-қисаптар және (немесе) сынақтар;

      3) қауіпті (зиянды) табиғи, техногендік және (немесе) антропогендік процестер мен құбылыстардың туындау сценарийлерін модельдеу, оның ішінде қауіпті (зиянды) табиғи, техногендік және (немесе) антропогендік процестер мен құбылыстардың қолайсыз үйлесуі кезінде модельдеу;

      4) қауіпті (зиянды) табиғи, техногендік және (немесе) антропогендік процестер мен құбылыстардың туындау қауіп-қатерін бағалау.

      Негіздеу кезінде инженерлік ізденістердің нәтижелері ескерілуге тиіс.

      4. Тапсырыс беруші (меншік иесі) эскиздер (эскиздік жобалар) бойынша жобалау-сметалық құжаттамасыз республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарымен келісу бойынша:

      1) сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталарына, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталарына сәйкес, сейсмикалық қаупі жоғары аудандардағы (аймақтардағы) құрылыстан басқа, екі қабаттан жоғары емес жеке тұрғын үйлер салуды;

      2) жеке қосалқы шаруашылыққа, бағбандық шаруашылық пен бақша өсіруге арналған жер учаскелерінің аумағында шаруашылық-тұрмыстық құрылыстар тұрғызуды;

      3) алаңішілік байланыс желілерін салуды;

      4) қолданыстағы инженерлік желілерді өзгертуді талап етпейтін жеке қосалқы шаруашылыққа арналған жер учаскелерінде және саяжай учаскелерінде абаттандыруды;

      5) бір тоғанның су айнасының алаңы 0,15 гектардан аспайтын балық өсіру тоғанын орнатуды; су қорғау белдеулерінде балық өсіру объектілерін тұрғызуды; аквашаруашылықты жүргізу үшін басқа да объектілерді (контейнермен, блокпен және модульмен орындалатын мобильді кешендерді, құрастырмалы-бұзылмалы конструкциялардан тұрғызылатын құрылысжайларды) орнатуды;

      6) контейнермен, блокпен және модульмен орындалатын мобильді кешендерді, сондай-ақ құрастырмалы-бұзылмалы конструкциялардан тұрғызылатын сауда, көпшілікті тамақтандыру және тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындарына арналған бір қабатты ғимараттарды (құрылысжайларды) салуды;

      7) төтенше ахуал және (немесе) төтенше жағдайлар кезінде қалпына келтіру жұмыстарын, жауапкершіліктің үшінші деңгейіне жатқызылған құрылыс объектілері болып табылатын, екі қабаттан аспайтын тез тұрғызылатын ғимараттар мен құрылысжайлар салуды;

      8) өрт, жарылыс, газ, химиялық агрессивті, улы және уытты заттар бойынша қауіпті емес уақытша, маусымдық немесе қосалқы мақсаттағы ғимараттар мен құрылысжайлар (тауарлар мен материалдарды сақтау үшін ерекше жағдайларды талап ететін қоймалар мен сақтау орындары (арасы 6 метрге дейін, биіктігі 7 метрге дейін және алаңы 2000 шаршы метрге дейін қоса алғанда), жылыжайлар, парниктер, павильондар, байланыс, жарықтандыру құрылысжайларын, қоршаулар және осыған ұқсас құрылысжайлар салуды;

      9) маусымдық жұмыстар мен шалғайдағы мал шаруашылығы үшін тұрғын үй-жайлардың және (немесе) шаруашылық-тұрмыстық үй-жайлардың уақытша құрылыстарын салуды;

      10) саны елуден аспайтын автомобиль көлігі құралдарына ашық үлгідегі автотұрақтар, сондай-ақ екеуден аспайтын автомобиль көлігі құралдарына бокстары бар гараждар салуды;

      11) желілік инженерлік жолдар мен ондағы құрылысжайларды олардың жағдайын, тарту тереңдігінің (биіктігінің) белгілерін, құбырларының диаметрін өзгертуді талап етпейтін күрделі жөндеуді;

      12) шағын сәулет нысандарын салуды және аумақтарды қоршауды;

      13) ашық спорт алаңдарын, тротуарларды салуды, ғимараттар (құрылысжайлар) маңына төсем салуды;

      14) технологиялық ресурсы таусылған және кәсіпорынды (цехты) реконструкциялауды немесе қайта бейіндеуді талап етпейтін технологиялық немесе инженерлік жабдықтың бірліктерін жөндеуді және ауыстыруды;

      15) инженерлік желілерді электр коррозиясынан қорғауды;

      16) жалпы алаңы 20 шаршы метрге дейінгі дара кәсіпкерлік объектілерін орналастыру үшін жеке тұрған бір қабатты ғимараттар (құрылысжайлар) салуды;

      17) реконструкциялаудан кейін екі қабаттан аспайтын, қосымша жер учаскесін бөліп беруді (аумақтан телім беруді) талап етпейтін, екі қабаттан жоғары емес жеке тұрғын үйлерді реконструкциялауды;

      18) өндірістік емес мақсаттағы үй-жайларды құрылыс объектілерінде жүзеге асырылатын және тіреу конструкцияларын өзгертуді талап етпейтін қайта жоспарлауды (қайта жабдықтауды);

      19) кәсіпкерлік субъектілері үшін белгіленген қуаты 200 кВт-қа дейінгі электрмен жабдықтау желілерін салуды;

      20) әкімшілік-тұрмыстық және өндірістік ғимараттардың ішінде автоматты күзет-өрт сигнализациясы жүйесін салуды және монтаждауды;

      21) жеке тұрғын үйлерде сумен жабдықтау және су бұру желілерін салуды;

      22) жалпы алаңы 20 шаршы метрге дейінгі кәсіпкерлік объектілерін орналастыру үшін жеке тұрғын үйлердің немесе жеке тұрған бір қабатты ғимараттардың (құрылысжайлардың) алаңішілік желілерін салуды және тұрмыстық мақсаттағы газбен жабдықтаудың үйішілік жүйелерін монтаждауды;

      23) көппәтерлі тұрғын үйді іріктеп күрделі жөндеуді жүзеге асыра алады.

      Қосымша жер учаскесін бөліп беруді (аумақтан телім беруді) талап етпейтін, тіреу конструкцияларының, инженерлік жүйелер мен коммуникациялардың қандай да бір өзгерістерімен байланысты емес, сәулет-эстетикалық, өртке қарсы, жарылысқа қарсы және санитариялық сапасын нашарлатпайтын, пайдалану кезінде қоршаған ортаға зиянды әсер етпейтін тұрғын үйлердегі (тұрғын ғимараттардағы) тұрғын және тұрғын емес үй-жайларды реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) кезінде эскиздік жобаларды республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың сәулет және қала құрылысы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдарымен келісу талап етілмейді.

      Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың сәулет және қала құрылысы істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдары келісілген эскиздік жобаларды есепке алуды жүргізеді.

      5. Жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу тәртібі, оның міндетті құрамы мен мазмұны мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленеді.

      6. "Қазақстан Республикасындағы көлік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 23-1-бабының 5-тармағында көрсетілген көліктік инфрақұрылым объектілерін салу, кеңейту, реконструкциялау, жаңғырту, консервациялау және кейіннен кәдеге жарату Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігімен келісілген жобалауға арналған тапсырма мен жобалау құжаттамасы бойынша жүзеге асырылады.

      7. Жобалау-сметалық құжаттаманы бекіту тәртібі осы Кодекске және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес айқындалады.

      8. Жобалау-сметалық құжаттаманы iске асыру кезiнде мердiгерлiк жұмыстарды жүргiзу қағидалары мен тәртiбi осы Кодекске және Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне сәйкес белгiленедi.

      9. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілгенінен кейiн үш және одан көп жыл iшiнде құрылысы басталмаған жобалау-сметалық құжаттама ескiрген болып есептеледі және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен түзетілгеннен, құрылыс жобасына қайталама ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізілгеннен және қайта бекiтiлгеннен кейiн iске асыру үшiн пайдаланылады.

      10. Жобалау-сметалық құжаттамаға өзгерістер мен толықтырулар енгізудің негізді қажеттілігі туындаған жағдайларда, оны түзету Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

      11. Жобалау-сметалық құжаттаманы түзетуді жүзеге асыру үшін оны әзірлеген жобалау ұйымы тартылады.

      Жобалау-сметалық құжаттаманың авторы (авторлары) авторлық сүйемелдеуді жүзеге асырудан бас тартқан жағдайда, жобалау ұйымы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалады.

      12. Егер тапсырыс берушінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген жобалау-сметалық құжаттаманы түзетуге негізді қажеттілік туындаса, онда жобалау алдындағы құжаттаманы (болған кезде) түзету талап етілмейді.

      13. Жобалау-сметалық құжаттаманы ұлттық архив қорының құрамына енгiзу, көрсетілген құжаттарға меншік құқықтарының кепілдіктері, сондай-ақ оларды пайдалану құқықтары мен пайдалану жөніндегі шектеулер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді.

      14. Арнайы экономикалық аймақтардың, ерекше индустриялық аймақтардың объектілері бойынша жобалау-сметалық құжаттаманы қоспағанда, Қазақстан Республикасының аумағында құрылыс үшiн шетелдiк заңды тұлғалар немесе жекелеген мамандар орындаған жобалау-сметалық құжаттама, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, осы Кодексте, мемлекеттiк нормативтік құжаттарда және жобалауға арналған тапсырмада белгiленген жобалау жұмыстарының шарттарында және сатылары бойынша, жобалау-сметалық құжаттаманың құрамы мен көлемiнде, сондай-ақ өрт қауіпсіздігі және өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын қоса алғанда, мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген міндетті талаптар сақталған кезде әзiрленуге тиiс.

      Осы қағидадан ауытқуға:

      1) тапсырыс беруші (инвестор) жиынтығында мынадай мiндеттi шарттарды орындаған кезде:

      құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамамен расталуға тиіс, Қазақстан Республикасының заңнамасында және мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген, өрт және жарылыс қауіпсіздігі, конструкциялардың сенімділігі, құрылыс объектісінің жұмыс істеу орнықтылығы және еңбекті қорғау нормаларын сақтағанда;

      тауарларды берушiлердi (жұмыстарды орындаушылар мен қызмет көрсетушiлердi) Қазақстан Республикасының заңнамасына және мемлекеттiк нормативтiк құжаттарға сәйкес оларға қажеттi ақпаратпен қамтамасыз еткенде тапсырыс берушінің (инвестордың) шешiмi бойынша;

      2) индустрияландырудың бірыңғай картасына енгізілген құрылыс объектісін жобалау, салу, реконструкциялау, техникалық қайта жарақтандыруды, кеңейтуді жүргізу кезінде жол берiледi.

      15. Сметалық бөлімі жоқ жобалау-сметалық құжаттама сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен мемлекеттік қала құрылысы кадастрыныңң автоматтандырылған цифрлық жүйесіне енгізілуге жатады.

      16. Жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу процесін ұйымдастыру мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын құрылыс объектілері үшін міндетті болып табылатын "бір терезе" қағидаты бойынша жобаларды әзірлеу мен сараптауды ұйымдастыруға арналған порталда жүзеге асырылады.

99-бап. Құрылыс жобасы

      1. Жаңа құрылыс объектілерін, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салу жобасында құрылыс объектісі орналасатын жердің қала құрылысы тұрғысынан негізділігі, құрылысты жүргізу және құрылыс объектісін пайдалануға тапсыру үшін қажетті көлемде экономикалық, сәулеттік, көлемдік-жоспарлау, функционалдық, технологиялық, конструкциялық, инженерлік, табиғат қорғау, энергия үнемдеу, энергия тиімділігі шешімдері мен өзге де шешімдер қамтылуға тиіс.

      Жүргізілген техникалық зерттеп-қарау нәтижелері негізінде орындалған және мыналарға:

      1) құрылыс объектілерін күрделі жөндеуге немесе ғимараттар мен құрылысжайларды реставрациялауға;

      2) пайдаланылатын құрылыс объектілерін реконструкциялауға, кеңейтуге, жаңғыртуға немесе техникалық қайта жарақтандыруға;

      3) авариялық құрылыс объектілерін cүруді қоспағанда, құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жаратуға;

      4) құрылысы тоқтатыла тұрған, құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялауға (консервациялаудан алуға) арналған жобалау-сметалық құжаттама да құрылыс жобаларына жатады.

      2. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен бекiтiлген құрылыс жобасының жобалау шешiмдері мен көрсеткiштерi оны iске асыру кезiнде мiндеттi болып табылады.

      Құрылыс жобасының атауы құрылыс қызметінің түрін көрсетуге, құрылыс объектісінің атауын қамтуға, оны әзірлеу үшін берілген бастапқы материалдарға сәйкес келуге тиіс.

      3. Құрылыс жобасы:

      1) тапсырыс беруші бекiткен жобалауға арналған тапсырманың, жер учаскесiн (алаңды, трассаны) таңдау және бөліп беру (пайдалануға рұқсат беру) материалдарының, құрылыс объектiсін инженерлiк және коммуналдық қамтамасыз етудiң техникалық шарттарының, инженерлiк iзденістер нәтижелерінің, тапсырыс берушінің жобалау алдындағы қызметiнің нәтижелерін қоса алғанда, өзге де бастапқы материалдардың негiзiнде;

      2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен бекiтiлген құрылысқа салынатын инвестициялардың негiздемелерiне (техникалық-экономикалық негіздемелерге), ал қажет болған жағдайларда, мердiгермен келiсiлген, құрылыс жобасында қолданылатын құрылыс материалдарының, бұйымдарының, конструкцияларының, инженерлiк жабдықтар мен құрылғылардың тiзбесiне сәйкес;

      3) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарының сәулет-жоспарлау тапсырмасына сәйкес әзірленеді.

      4. Осы Заңның 100-бабының 4-тармағында көзделген жағдайларда, эскиз (эскиздік жоба) құрылыс жобасы болып табылады.

      5. Құрылыс жобасын бекіту, сондай-ақ бекітілген құрылыс жобасына өзгерістер енгізу тәртібі осы Кодекс пен мемлекеттік нормативтік құжаттарда айқындалады.

      6. Жобалауға арналған тапсырмада құрылыстың нормативтік ұзақтығы қысқартылған жағдайда, құрылыс жобасын әзірлеу қосымша ресурстар ескеріле отырып жүзеге асырылады.

100-бап. Сәулет жобасы

      1. Сәулет жобасы – құрылысжайды (монументтi) жасаудың дербес жобасы, сондай-ақ құрылысқа арналған жобалау-сметалық құжаттаманың бiр бөлігi ретiнде болады, онда әлеуметтiк, экономикалық, функционалдық, инженерлiк, техникалық, өртке қарсы, жарылысқа қарсы, санитариялық-гигиеналық, экологиялық талаптарды, сондай-ақ энергетикалық тиімділігі жөніндегі талаптарды және құрылыс жобасын немесе құрылысқа арналған өзге де құжаттаманы әзiрлеу үшiн қажеттi көлемде құрылыс объектiсіне қойылатын өзге де талаптарды кешендi түрде ескеретiн сәулеттік түпкі ой, сәулеттік-көркемдiк, композициялық және көлемдiк-жоспарлау шешiмдері қамтылады.

      2. Сәулет жобасы:

      1) тапсырыс беруші бекiткен жобалауға арналған тапсырма және алаңды (трассаны) таңдау жөніндегi материалдар, инженерлiк iзденістер нәтижелерi, құрылыс объектiсін инженерлiк жағынан қамтамасыз етудiң техникалық шарттары негiзiнде;

      2) бекiтiлген қала құрылысы жобаларына сәйкес;

      3) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарының сәулет-жоспарлау тапсырмасына сәйкес әзірленеді.

      3. Құрылыс жобасын әзiрлеу кезiнде сәулет жобасының шешiмдерiн сақтау мiндеттi.

      Сәулет жобаларын өзгерту автордың (авторлардың) келiсiмiмен не оның (олардың) қатысуымен жүргiзiлуi мүмкiн. Егер бұл ретте сәулет-жоспарлау тапсырмасының талаптарынан ауытқулар туындаса, онда республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) оны берген жергілікті атқарушы органдарымен келісу талап етіледі.

      4. Осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген құрылыс объектілерін салу жобасын әзірлеуді оңайлату қажет болған жағдайда, сәулет жобасы сәулет-жоспарлау тапсырмасына сәйкес эскиз (эскиздік жоба) түрінде орындалуы мүмкін.

101-бап. Құрылыс жобаларының мемлекеттік банкі

      1. Құрылыс жобаларының мемлекеттік банкін қалыптастыру және жүргізу, сондай-ақ құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінен байланыстыру үшін үлгілік жобалар мен жобалау-сметалық құжаттаманы ұсыну жөніндегі қызметті сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган әзірлейтін және бекітетін қағидалар негізінде мемлекеттік сараптама ұйымы жүзеге асырады.

      2. Мемлекеттік сараптама ұйымы құрылыс жобаларының мемлекеттік банкін қалыптастыруды және жүргізуді, сондай-ақ құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінен байланыстыру үшін үлгілік жобалар мен жобалау-сметалық құжаттаманы ұсынуды жүзеге асырады.

      3. Құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінен байланыстыру үшін үлгілік жобалар мен жобалау-сметалық құжаттаманы ұсынуды мемлекеттік сараптама ұйымы өтеусіз негізде жүзеге асырады.

      4. Мемлекеттік инвестициялар есебінен құрылысты жүзеге асыратын тұлғалар құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінің пайдаланушылары болып табылады.

102-бап. Жобалау ұйымдары

      1. Жобалау ұйымы:

      1) өз міндеттемелерін орындауға басқа да жеке және (немесе) заңды тұлғаларды тартуға;

      2) жобалау құжаттамасының тапсырыс берушісінен Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қажетті материалдар мен ақпаратты сұратуға және алуға;

      3) тапсырыс берушілердің жобалау құжаттамасын қарауына қатысуға;

      4) жобаларға сараптама жүргізу кезінде қатысуға және әзірленген жобалау құжаттамасы бойынша сараптама қорытындысын алуға;

      5) жобалау құжаттамасын әзірлеуші ретінде жобаларға сараптама жүргізу шартында үшінші тарап болуға құқылы.

      2. Жобалау ұйымының міндеттері:

      1) жобалау шешімдерінің жоғары сәулеттік, техникалық деңгейін және экономикалық тиімділігін қамтамасыз ету;

      2) шартта белгіленген жұмыстарды орындау мерзімдерін бақылау және қамтамасыз ету;

      3) тапсырыс берушінің жобалауға арналған тапсырманы жасауға қатысуы немесе егер бұл шартта көзделген болса, тапсырыс берушінің тапсырмасы бойынша тапсырма дайындау;

      4) тапсырыс берушімен келісу бойынша жобалау алдындағы, жобалау жұмыстарының және шартта көзделген басқа да жұмыстардың көлемін, кезеңдерін және құнын айқындау, оларды орындау графиктерін жасау;

      5) жобалау құжаттамасының жобалауға арналған тапсырма мен бекітілген құрылыс жобасы бойынша жұмыс құжаттамасына сәйкестігін қамтамасыз ету;

      6) мемлекеттік нормативтік құжаттарға сәйкес жобалау құжаттамасын жинақтау және оны тапсырыс берушіге беру. Негізді қажеттілік туындаған жағдайда, келісуші ұйымдар мен сараптама органдарының ескертулері бойынша жобалау құжаттамасына өзгерістер енгізу;

      7) әзірленген жобалау құжаттамасын тапсырыс берушіге беру;

      8) құрылыс объектісі пайдалануға берілгенге дейін құрылыс жобасын іске асырудың барлық сатысында авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыру;

      9) қосымша шарт болған кезде бекітілген графикте белгіленген мерзімдерде құрылысты техникалық құжаттамамен қамтамасыз ету, құрылыс-монтаждау жұмыстарының көлемін, жабдықтың, бұйымдар мен материалдардың құрамы мен санын айқындау, құрылысқа арналған шығындардың жиынтық сметасы мен жиынтығын жасау;

      10) жобалау қызметін жүзеге асыру кезінде Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарын сақтау;

      11) жобалау құжаттамасын әзірлеу барысында тапсырыс беруші мен үшінші тұлғалардан алынатын құжаттардың сақталуы мен құпиялылығын қамтамасыз ету;

      12) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, жобалау құжаттамасын әзірлеуді жүргізу барысында тапсырыс беруші мен үшінші тұлғалардан алынған құпия ақпаратты жария етпеу;

      13) жобаларға сараптама жүргізу барысында тапсырыс берушінің сұрау салуы бойынша жобалау құжаттамасының әзірленген бөлімдері (бөліктері) бойынша қажетті материалдар мен ақпаратты беру;

      14) Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен жобалау құжаттамасын және (немесе) өзге де құжаттаманы мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органға танысу үшін ұсыну;

      15) шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де функцияларды орындау.

      3. Жобалау ұйымы жобалау құжаттамасын әзірлеу кезінде:

      1) қабылданатын шешімдердің сапасы мен негізділігі, сондай-ақ өзіне осы Кодексте жүктелген функциялардың орындалуы;

      2) жобалау құжаттамасының кемшіліктері, оның ішінде құрылыс объектісін пайдалану кезеңінде табылған кемшіліктер;

      3) өз күшімен орындалған және өзі тартқан қосалқы мердігерлік ұйымдар орындаған жұмыстардың сапасы мен көлемі тиісінше болмағаны;

      4) шартта көзделген жұмыстарды орындау мерзімдерін бұзғаны;

      5) тапсырыс берушінің уәжді жазбаша наразылығы бойынша және (немесе) жобаларды келісу және сараптама жүргізу кезеңінде анықталған ақауларды уақтылы жоймағаны немесе жоймағаны үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтық-құқықтық жауаптылықта болады.

14-тарау. ЖОБАЛАР САРАПТАМАСЫ

103-бап. Жобалар сараптамасының түрлері

      1. Жобалар сараптамасы мынадай түрлерге бөлінеді:

      1) сараптама ұйымдары жүзеге асыратын құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасы;

      2) мемлекеттік монополияға жатқызылған, мемлекеттік сараптама ұйымы жүзеге асыратын құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасы;

      3) мемлекеттік сараптама ұйымы жүзеге асыратын қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы.

      2. Жобалардың мемлекетаралық сараптамасы халықаралық шартқа сәйкес белгіленеді және оны сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган және мүдделі мемлекеттердің уәкілетті органдары құратын халықаралық сараптама комиссиялары жүзеге асырады.

104-бап. Мемлекеттік монополияға жатқызылған жобалардың сараптамасы

      Жобалар сараптамасының мынадай түрлері мемлекеттік монополияға жатады:

      1) қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы;

      2) құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасы, ол:

      қаржыландыру көздеріне қарамастан, жауапкершіліктің бірінші деңгейіне жататын жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды салу, құрылыс объектілерін, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды реконструкциялау, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру және күрделі жөндеу;

      қаржыландыру көздеріне қарамастан, жауапкершіліктің екінші деңгейіне жататын жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды салу, құрылыс объектілерін реконструкциялау, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру;

      мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын, жауапкершіліктің үшінші деңгейіне жататын жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды салу;

      құпиялылық белгісі бар немесе "қызмет бабында пайдалану үшін" деген белгі бар құрылыс жобалары;

      үлгілік жобалар үшін жүргізіледі.

105-бап. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама

      1. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптаманы құрылыс жобасының тиісті бөлімдері (бөліктері) бойынша сертификатталған сарапшылар жүзеге асырады.

      2. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптаманың нәтижелері бойынша тапсырыс берушілермен жасалған шарт негізінде оң немесе теріс сараптама қорытындысы беріледі. Сараптама қорытындыларының өзге түрлерін беруге тыйым салынады.

      Оң сараптама қорытындылары қаралған құрылыс жобаларын бекітуге негіз болып табылады.

      3. Мыналар құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға жатады:

      1) мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялардың қатысуынсыз тұрғызылатын, бірақ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, шығарылатын өнімнің немесе көрсетілетін қызметтердің көлемдерінде мемлекеттік меншік үлесін көздейтін ғимараттар мен құрылысжайларды, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салуға арналған жобалау-сметалық құжаттама;

      2) осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген, жауапкершіліктің үшінші деңгейіндегі объектілерді салуды қоспағанда, мемлекеттік инвестициялардың қатысуынсыз қаржыландырылатын объектілерді салуға арналған жобалау-сметалық құжаттама.

      4. Осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген құрылыс объектілері, сондай-ақ ғимараттар мен құрылысжайларды, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салуға арналған техникалық-экономикалық негіздемелер құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға жатпайды.

      5. Бекітілген құрылыс жобаларын қайта қолданған кезде, сондай-ақ жаппай құрылысқа арналған қолданыстағы үлгілік жобаларды байланыстыру кезінде осы жобаларды нақты жер мен жағдайларға байланыстыру бөлігінде құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізіледі.

      6. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға жататын құрылыс жобасын оң сараптама қорытындысынсыз бекітуге және одан әрі іске асыруға жол берілмейді.

      7. Құрылыс жобасының тапсырыс берушісі өкілеттіктерін үшінші тұлғаларға беру құқығынсыз, осы құрылыс жобасы бойынша құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға тапсырыс беруші де болып табылады.

      8. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға жататын, бірақ мемлекеттік монополияға жатпайтын құрылыс жобаларының тапсырыс берушісі өз қалауы бойынша құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу үшін кез келген сараптама ұйымын таңдауға құқылы.

      9. Тапсырыс берушілер құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу үшін мемлекеттік нормативтік құжаттарда көзделген құжаттардың толық жинақталымын ұсынуға міндетті. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу үшін ұсынылған құжаттардың анықтығына тапсырыс беруші жауапты болады.

      10. Мемлекеттік инвестицияларсыз қаржыландырылатын, тапсырыс беруші құрылыс жобасының сметалық бөлігіне сараптама жүргізбеуге құқылы болатын құрылыс жобаларын қоспағанда, құрылыс жобасының жобалау бөлігі де, сметалық бөлігі де құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға жатады.

      11. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес мемлекеттік сараптама ұйымы мен сараптама ұйымдары сараптама комиссияларын (сараптама топтарын) құрады, сондай-ақ мамандарды немесе мамандандырылған ұйымдарды, оның ішінде шетелдік ұйымдарды тартуға құқылы.

      Қаралатын құрылыс жобаларын дайындауға және (немесе) әзірлеуге тікелей немесе жанама түрде қатысқан не оларды әзірлеген жобалау ұйымдарының өкілдері болып табылатын мамандарды немесе мамандандырылған ұйымдарды сараптама комиссияларының (сараптама топтарының) құрамына енгізуге, сондай-ақ құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптамаға өзге де нысанда қатысу үшін тартуға жол берілмейді.

      12. Құрылыс жобаларына жүргізілген ведомстводан тыс кешенді сараптама нәтижелерімен келіспеген кезде тапсырыс беруші сараптама қорытындысына сотқа шағымдануға құқылы.

      13. Азаматтық істер, қылмыстық істер, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша іс жүргізу кезінде құрылыс жобаларына кешенді сараптаманың қорытындыларына қатысты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сот сараптамасы жүргізілуі мүмкін.

      14. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама сапасыз әзірленген және бұрын сараптамамен мақұлданған жобаға және (немесе) құрылыс барысында анықталған, бекітілген құрылыс жобасынан негізсіз ауытқуларға байланысты жобалау-сметалық құжаттамаға өзгерістер енгізу қажет болған жағдайда да жүргізіледі.

      15. Ерекше реттеуді және қала құрылысын регламенттеуді талап ететін жекелеген құрылыс объектілері бойынша құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама ерекше реттеуді және қала құрылысын регламенттеуді талап ететін жекелеген құрылыс объектілерін салуға арналған жобалау-сметалық құжаттаманы кезең-кезеңімен әзірлеу мен келісудің жеке жоспарларына сәйкес жүзеге асырылады.

      Ерекше реттеуді және қала құрылысын регламенттеуді талап ететін жекелеген құрылыс объектілерін салуға арналған жобалау-сметалық құжаттаманы кезең-кезеңімен әзірлеу мен келісудің жеке жоспарларын әзірлеу және келісу тәртібі жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салуға, сондай-ақ бұрыннан барларын өзгертуге (реконструкциялауға, кеңейтуге, техникалық қайта жарақтандыруға, жаңғыртуға және күрделі жөндеуге) арналған құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу қағидаларында реттеледі.

      16. Мемлекеттік сараптама ұйымы мен сараптама ұйымдары сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарға сараптама қорытындыларын ұсынады.

      17. Құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізу процесін ұйымдастыру "бір терезе" қағидаты бойынша жобалардың әзірленуі мен сараптамасын ұйымдастыруға арналған портал алаңында жүзеге асырылады.

106-бап. Құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасының

құны және оны жүргізу мерзімдері

      1. Құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасы шығындарды қаралып отырған құрылыс жобасын әзірлеу құнына жатқыза отырып, жобаларға сараптама жүргізуге тапсырыс берушілер мемлекеттік сараптама ұйымымен немесе сараптама ұйымдарымен жасасатын шарттар негізінде жүзеге асырылады.

      2. Қаржыландыру көзіне қарамастан, мемлекеттік сараптама ұйымы орындайтын сараптама жұмыстарының құны сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес белгіленеді.

      3. Сараптама ұйымдары орындайтын сараптама жұмыстарының құны сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес және (немесе) тапсырыс беруші мен сараптама ұйымы арасындағы шартта белгіленеді.

      4. Құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізу тәртібі мен мерзімдері жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды салуға, сондай-ақ бұрыннан барларын өзгертуге (реконструкциялауға, кеңейтуге, техникалық қайта жарақтандыруға, жаңғыртуға және күрделі жөндеуге) арналған құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізу қағидаларында айқындалады.

107-бап. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы

      1. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын құрамында тиісті бөлімдер (бөліктер) бойынша сертификатталған сарапшылары бар мемлекеттік сараптама ұйымы жүзеге асырады.

      2. Қала құрылысы жобалары сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасынан өтеді.

      3. Қала құрылысы жобаларын осы жобалардың тапсырыс берушілері қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу қағидаларына сәйкес құжаттардың толық жинақталымымен бірге қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасына жібереді. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу үшін ұсынылған құжаттардың анықтығы үшін тапсырыс беруші жауапты болады.

      4. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы жобалау шешімдерінің Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жобалауға арналған бастапқы материалдардың шарттарына сәйкестігін (сәйкессіздігін) анықтау, оның ішінде бастапқы материалдар құрамында қала құрылысы жобасына жүргізілген қоғамдық және жария тыңдаулар мен жұртшылықпен талқылаулар хаттамасының бар-жоғын тексеру, сондай-ақ жобалау шешімдері мен есеп-қисаптарда қала құрылысы және техникалық регламенттердің, мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтік құжаттардың нормалары мен ережелерінің талаптарын сақтау арқылы қала құрылысы жобаларының сапасына талдау мен бағалау жүргізуден тұрады.

      5. Бекітілген қала құрылысы жобаларына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу (түзету) кезінде осы бапқа сәйкес қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы жүргізіледі.

      6. Мыналар қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасының тапсырыс берушілері болып табылады:

      жалпымемлекеттік маңызы бар жобалар бойынша – сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган;

      өңірлік маңызы бар жобалар және елді мекендерді дамыту мен оларда құрылыс салу жобалары бойынша – жергілікті атқарушы органдар.

      Қала құрылысы жобаларының тапсырыс берушісі өкілеттіктерін үшінші тұлғаларға беру құқығынсыз, осы қала құрылысы жобасы бойынша қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасының тапсырыс берушісі де болып табылады.

      7. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасының нәтижелері бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен тапсырыс берушілермен жасалған шарт негізінде оң немесе теріс сараптама қорытындысы беріледі. Сараптама қорытындыларының өзге түрлерін беруге тыйым салынады.

      8. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасының оң сараптама қорытындылары қала құрылысы жобаларын бекітуге негіз болып табылады.

      9. Қала құрылысы жобасы бойынша сараптама қорытындысының қолданылу мерзімі осы жобаның қолданылу мерзімімен шектеледі.

      10. Тапсырыс беруші қала құрылысы жобаларының жүргізілген кешенді қала құрылысы сараптамасының нәтижелерімен келіспеген кезде сарапшылардың қорытындысына сотқа шағымдануға құқылы.

      11. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу процесін ұйымдастыру "бір терезе" қағидаты бойынша жобалардың әзірленуі мен сараптамасын ұйымдастыруға арналған портал алаңында жүзеге асырылады.

      12. Мемлекеттік сараптама ұйымы қала құрылысы жобалары бойынша берілген теріс қорытындылар туралы ақпаратты сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органға жібереді.

108-бап. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы

сараптамасының құны мен мерзімдері

      1. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасы шығындарды қаралып отырған жобаны әзірлеу құнына жатқыза отырып, тапсырыс берушілер мемлекеттік сараптама ұйымымен жасасатын шарт негізінде жүзеге асырылады.

      2. Мемлекеттік сараптама ұйымы орындайтын жұмыстардың құны сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес белгіленеді.

      3. Қала құрылысы жобаларының кешенді қала құрылысы сараптамасын жүргізу тәртібі мен мерзімдері сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен тәртіппен айқындалады және оны жүргізуге арналған шартта көрсетіледі.

109-бап. Сараптама ұйымдары

      1. Сараптама ұйымдары құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын:

      қаржыландыру көздеріне қарамастан, жауапкершіліктің екінші деңгейіне жататын бұрыннан бар құрылыс объектілерін, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды күрделі жөндеу;

      мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын, жауапкершіліктің үшінші деңгейіне жататын бұрыннан бар құрылыс объектілерін, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды күрделі жөндеу, құрылыс объектілерін реконструкциялау, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру;

      жеке инвестициялар есебінен қаржыландырылатын, жауапкершіліктің үшінші деңгейіне жататын жаңа ғимараттар мен құрылысжайларды салу, бұрыннан бар құрылыс объектілерін, олардың кешендерін, инженерлік және көліктік коммуникацияларды реконструкциялау, кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру және күрделі жөндеу үшін жүргізеді.

      Сараптама ұйымдары құрылыс жобасының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізу жөніндегі рәсімдер мен операцияларды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен "бір терезе" қағидаты бойынша жобалардың әзірленуі мен сараптамасын ұйымдастыруға арналған портал алаңында жүзеге асырады.

      2. Сараптама ұйымдары сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен, тұтас құрылыс жобасына құжаттардың толық жинақталымына немесе оқшау сараптама қорытындыларын бере отырып, құрылыс жобасының жекелеген бөлімдері (бөліктері) бойынша сараптама жүргізуге құқылы.

      Құрылыс жобасының жекелеген бөлімдері (бөліктері) бойынша оқшау сараптама қорытындылары тұтас құрылыс жобасын бекітуге негіз болып табылмайды, бірақ жиынтық сараптама қорытындысының құрамында пайдаланылады.

      3. Мемлекеттік монополияға жатқызылмаған, құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын сараптама ұйымдары жүргізеді.

      4. Сараптама ұйымдары осы Кодексте көзделген сараптама қызметінен басқа, өзге қызметпен айналысуға құқылы емес.

      5. Сараптама ұйымдары осы баптың 1-тармағында көзделген құрылыс жобалары бойынша жобалау саласында консультациялық қызметтер көрсетеді.

110-бап. Жобалау саласындағы сарапшылар

      Жобалау саласындағы сарапшылар оларды басқа сараптама ұйымымен немесе мемлекеттік сараптама ұйымымен жасалған шарт бойынша штаттан тыс сарапшылар ретінде тарту, сондай-ақ мемлекеттік сараптама ұйымы немесе сараптама ұйымы басшылығының тапсырмасымен жекелеген бөлімдер (бөліктер) бойынша жобаның сараптамасын орындау жағдайларын қоспағанда, сараптама жұмыстарын жеке-дара жүзеге асыруға құқылы емес.

111-бап. Жобалау саласындағы сараптама қызметі субъектілерінің құқықтары,

міндеттері және жауаптылығы

      1. Мемлекеттік сараптама ұйымының және сараптама ұйымдарының құқықтары мен міндеттері осы Кодексте және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді.

      2. Жобалау саласындағы сарапшы:

      1) сараптама комиссияларының (сараптама топтарының) құрамында жобалардың сараптамасына қатысуға;

      2) жобаның сараптамасына тапсырыс берушілерден қажетті материалдар мен ақпаратты сұратуға және алуға;

      3) жобалау саласындағы сараптама қызметімен айналысу құқығына арналған сарапшы сертификатында көрсетілген мамандануына сәйкес жекелеген бөлімдер (бөліктер) бойынша жобалардың сараптамасын жүзеге асыруға, олар бойынша сараптама қорытындысының тиісті бөліктерін жасауға;

      4) осы Кодексте көзделген жағдайларда, мемлекеттік сараптама ұйымының немесе сараптама ұйымының бұрын берілген сараптама қорытындыларын кері қайтарып алуына бастама жасауға;

      5) педагогикалық, ғылыми және (немесе) өзге де шығармашылық қызметпен айналысуға құқылы.

      3. Жобалау саласындағы сарапшыға:

      1) осы сарапшы дайындауға тікелей немесе жанама түрде қатысқан не жұбайының (зайыбының) және (немесе) жақын туыстарының қатысуымен орындалған жобалардың сараптамасын жүргізуге, сондай-ақ осы Кодексте белгіленбеген сараптама қорытындыларын беруге;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметімен байланысты кәсіпкерлік қызметтің өзге де түрлерімен айналысуға;

      3) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің өзге де субъектілерімен еңбек, қаржылық және (немесе) өзге де тәуелді қатынастарда болуға тыйым салынады.

      Жобалау саласындағы сарапшының осы тармақтың талаптарын бұзуы, егер онда қылмыстық құқық бұзушылық не әкімшілік құқық бұзушылық белгілері болмаса, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту түрінде тәртіптік жаза қолдануға не жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзуға алып келеді.

      4. Жобалау саласындағы сарапшы:

      1) кәсіптік қызметті жүзеге асыру үшін мемлекеттік сараптама ұйымының немесе сараптама ұйымдарының бірінің штатында болуға;

      2) егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, жобалардың сараптамасы кезінде құпиялылықты сақтауға және қызметтік және коммерциялық құпияны қамтамасыз етуге;

      3) өзінің кәсіптік біліктілігін жүйелі түрде арттыруға;

      4) кәсіби әдепті сақтауға;

      5) жобаның сараптамасын жүргізу жөніндегі рәсімдер мен операцияларды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен "бір терезе" қағидаты бойынша жобалардың әзірленуі мен олардың сараптамасын ұйымдастыруға арналған портал алаңында жүзеге асыруға міндетті.

      5. Жобалар сараптамасының сапасыз жүргізілу фактілері анықталған жағдайда, жобалау саласындағы сараптама қызметінің субъектілері Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      Оң сараптама қорытындысы бар сапасыз құрылыс жобалары немесе қала құрылысы жобалары үшін жобалау саласындағы сараптама қызметінің субъектілері құрылыс жобаларының немесе қала құрылысы жобаларының тиісті әзірлеушілерімен қатар жауаптылықта болады.

112-бап. Жобалау саласындағы сараптама қызметі субъектілерінің тәуелсіздігі

      1. Жобалау саласындағы сараптама қызметінің субъектілері жобалардың сараптамасын жүргізу кезінде тәуелсіз болады.

      2. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, жобалау құжаттамасын жобалар сараптамасына қабылдап алу, оларды қарау, олар бойынша сараптама қорытындыларын дайындау және ресімдеу барысында жобалау саласындағы сараптама қызметі субъектілерінің жұмысына араласуға ешкім де құқылы емес.

      3. Жобалау саласындағы сараптама қызметі субъектілерінің қызметіне араласу Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

113-бап. Сараптама ұйымдарына қойылатын талаптар

      1. Сараптама ұйымдарының құрамында құрылыс жобасының сәулет, конструкциялық бөлік, инженерлік желілер мен жүйелер (инженерлік желілер мен жүйелердің түрлері бойынша), технологиялық бөлік (құрылыс объектісінің мақсатына қарай), сметалық бөлік сияқты негізгі бөлімдеріне (бөліктеріне) сәйкес келетін мамандандырулар бойынша жобалау саласындағы кемінде бес сарапшы болуға тиіс.

      2. Сараптама ұйымдары мемлекеттік тіркелгеннен кейін:

      1) сараптама ұйымдарын аккредиттеу қағидаларына сәйкес аккредиттеуден өтуге;

      2) іс қағаздарын жүргізу шеңберінде құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасына құрылыс жобасының келіп түскен күні мен сараптама қорытындылары берілген күннің есебін жүргізуге міндетті.

114-бап. Мемлекеттік сараптама ұйымы

      1. Мемлекеттік сараптама ұйымына басшылықты сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган жүзеге асырады.

      2. Мемлекеттік сараптама ұйымы осы Кодекстің 104-бабында көзделген мемлекеттік монополияға жататын жобалардың сараптамасын жүзеге асырады.

      3. Мемлекеттік сараптама ұйымы оператор ретінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған қағидаларға сәйкес "бір терезе" қағидаты бойынша жобалардың әзірленуі мен сараптамасын ұйымдастыруға арналған порталды жүргізуді жүзеге асырады.

      4. Мемлекеттік сараптама ұйымы осы Кодекстің 104-бабында көзделген мемлекеттік монополияға жататын құрылыс жобалары бойынша жобалау саласында консультациялық қызметтер көрсетеді.

115-бап. Сараптама қорытындыларын кері қайтарып алу және сараптама

жұмыстарын тоқтату

      1. Мемлекеттік сараптама ұйымы немесе сараптама ұйымдары бұрын берілген сараптама қорытындысын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мынадай жағдайларда:

      1) тапсырыс беруші кері қайтарып алынған сараптама қорытындысының тұжырымдарында көрсетілген шарттарды (талаптарды) орындамаған;

      2) сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың және өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың актілерін, сондай-ақ мыналарды:

      құрылыс жобасын, қала құрылысы жобасын әзірлеу немесе жобаның сараптамасын жүргізу кезеңінде жобалау құжаттамасын немесе мемлекеттік органның бастапқы материалдарды беруге негіз болған актісін әзірлеу үшін негіз болып табылған бастапқы материалдардың өзгергенін немесе күші жойылғанын;

      құрылыс жобасын немесе қала құрылысы жобасын әзірлеу үшін негіз болып табылған бастапқы материалдардың анық еместігін (бұрмаланғанын, жалған екенін, қолдан жасалғанын және басқаларды) растайтын заңды күшіне енген сот актілерін алған;

      3) жоба сараптамасының сапасыз жүргізілу фактілері анықталған жағдайларда кері қайтарып алады.

      2. Жобалардың сараптамасы барысында сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың және өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың актілері, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген заңды күшіне енген сот актілері алынған жағдайда сараптама жұмыстары тоқтатылады және құрылыс жобасы мен қала құрылысы жобасы одан әрі қаралмай тапсырыс берушіге қайтарылуға жатады.

      3. Сараптама қорытындысындағы техникалық қателер (арифметикалық, грамматикалық қателер, жаңсақ жазылулар, қате жазулар) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен оған толықтыру түрінде түзетіліп жазылуы мүмкін.

5-БӨЛІМ. ҚҰРЫЛЫС ОБЪЕКТІЛЕРІН САЛУ (РЕКОНСТРУКЦИЯЛАУ), ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ КЕЙІННЕН КӘДЕГЕ ЖАРАТУ (СҮРУ)

15-тарау. ҚҰРЫЛЫС (РЕКОНСТРУКЦИЯЛАУ) ПРОЦЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ

116-бап. Тапсырыс берушілер және мердігерлер (бас мердігерлер)

      1. Құрылыстағы мердігерлік жұмыстарға байланысты, мемлекеттік сатып алуға жатпайтын (құрылысқа арналған жобалауды, іздестіру, сараптама, зерттеу жұмыстарын, тапсырыс бойынша құрылыс материалдарын, бұйымдары мен конструкцияларын дайындауды (жасап шығаруды) қоса алғанда) қатынастардың негізгі қатысушылары тапсырыс беруші не оның уәкілетті адамы және мердігер (бас мердігер) болып табылады.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар жеке және (немесе) заңды тұлғалар (бірлескен кәсіпорындарды қоса алғанда) мердігерлер (бас мердігерлер) болып табылады.

      3. Құрылыс объектілерін, оның ішінде бірегей құрылыс объектілерін және ірі инвестициялық жобаларды салу үшін және мемлекеттік сатып алуды қазынашылық сүйемелдеуді ендіру шеңберінде іске асырылатын "пилоттық" жобалар үшін құрылыс жобасының (бағдарламасының) тапсырыс берушісі жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаларды тарта алады.

      4. Мердігерлік жұмыстары мемлекеттік сатып алуға жатпайтын құрылыс жобаларын іске асыру үшін тапсырыс беруші инженер-консультанттардың халықаралық қоғамдастықтары әзірлеген құрылыс келісімшарттарының үлгілік нысандарын қолдана отырып, құрылыс мердігерлігіне арналған шарт жасасуға құқылы.

      5. Орындалған мердігерлік жұмыстар үшін есеп айырысу тәртібі мемлекеттік нормативтік құжаттарда және (немесе) құрылыс мердігерлігі шартында айқындалады.

117-бап. Тапсырыс берушінің құқықтары мен міндеттері

      1. Тапсырыс беруші:

      1) мердігер (бас мердігер) орындап жатқан мердігерлік жұмыстардың барысы мен сапасына және олардың орындалу мерзімдерінің сақталуына бақылауды жүзеге асыруға;

      2) мердігерден құрылыс мердігерлігі шартында, құрылыс жобасында, мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтік құжаттарда көзделген талаптарды және Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде көзделген өзге де талаптарды бұза отырып орындалған мердігерлік жұмыстарды қабылдамауға;

      3) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалардың немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаның қызметін бақылауға;

      4) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалардан немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғадан алынатын тиісті құжаттарда сәйкессіздіктер анықталған жағдайда оларды алудан бас тартуға;

      5) құрылыс-монтаждау жұмыстарының басталғаны туралы хабарламаны берген кезде құрылысты "бір терезе" қағидаты бойынша жүргізуді ұйымдастыруға арналған портал мен цифрлық жүйелер арқылы құрылыс кезеңінде құрылыс объектісіне барудың жоспар-графигін ұсынуға құқылы.

      Құрылыс кезеңінде құрылыс объектісіне барудың жоспар-графигі облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органымен келісуге жатады.

      Құрылыс кезеңінде құрылыс объектісіне барудың жоспар-графигін келісу тәртібін, оның нысанын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді;

      6) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

      2. Тапсырыс беруші:

      1) мердігерлік жұмыстарды жүргізу басталғанға дейін мердігерге (бас мердігерге) бекітілген жобалау-сметалық құжаттаманы беруге;

      2) құрылыс объектісін Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық қажетті рұқсат беру құжаттарымен қамтамасыз етуге;

      3) техникалық қадағалаудың және авторлық сүйемелдеудің немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаның қатысуымен құрылыс объектісін салуды қамтамасыз етуге;

      4) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалардың немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаның нұсқауларын орындамағаны не уақтылы орындамағаны және сапасыз орындағаны үшін мердігерге (бас мердігерге) шаралар қолдануға;

      5) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді немесе жобаны басқаруды жүзеге асыратын тұлғалар үшін жұмыс істеу жағдайларын қамтамасыз етуге;

      6) мемлекеттік бақылау және қадағалау органдары нұсқамаларының орындалуын қамтамасыз етуге;

      7) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалардың немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаның қызметін бақылау бойынша мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауын және қадағалауын жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құрылыс объектісіне кіруін қамтамасыз етуге;

      8) құрылыс объектісі бойынша жобалау және атқарушылық техникалық құжаттаманы не өзге де құжаттарды мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органға танысу үшін ұсынуға;

      9) құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісі бекітілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде құрылыс объектісі орналасқан жердегі "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган әзірлеген және бекіткен нысандарға сәйкес құрылыс объектісінің техникалық сипаттамаларын, инженерлік желілердің және (немесе) құрылыс объектілерінің нақты жағдайының атқарушылық геодезиялық түсірілімін, сәйкестік туралы декларацияны және құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы мен орындалған жұмыстардың бекітілген құрылыс жобасына сәйкестігі туралы қорытындыларды қоса бере отырып, құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың бекітілген актісін және объектінің өрт қауіпсіздігінің талаптарына сәйкестігі туралы қорытындыны жіберуге;

      10) "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес көппәтерлі тұрғын үй кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінің түгендеу тізбесін міндетті түрде жасай отырып, пайдалануға қабылдап алынған көппәтерлі тұрғын үйдің кондоминиум объектісін тіркеуді жүзеге асыруға;

      11) көппәтерлі тұрғын үйдің пәтерлерін, тұрғын емес үй-жайларын, орынтұрақ орындарын, қоймаларын жеке (бөлек) меншікке сату басталғанға дейін көппәтерлі тұрғын үйдің мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етуге;

      12) пайдалануға қабылдап алынған құрылыс объектісі тіркелген кезден бастап алты ай ішінде жобалау-сметалық құжаттамаға сәйкес құрылыс объектісінің сыртқы инженерлік желілері мен құрылысжайларын коммуналдық меншікке өтеусіз беруді қамтамасыз етуге;

      13) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жер учаскесін көппәтерлі тұрғын үй кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінің құрамына немесе құрылыс объектісінің ортақ мүлкінің құрамына енгізуді өз қаражаты есебінен қамтамасыз етуге;

      14) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде жобалау алдындағы және жобалау құжаттамасын, сондай-ақ инженерлік ізденістер материалдарын (қала құрылысы жобаларының топографиялық түсірілімін, жобалау сатысындағы топографиялық түсірілімді және құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу сатысындағы атқарушы геодезиялық түсірілімді) тіркеуді қамтамасыз етуге;

      15) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де міндеттерді жүзеге асыруға міндетті.

118-бап. Мердігердің (бас мердігердің) құқықтары мен міндеттері

      1. Мердігер (бас мердігер):

      1) жасалған құрылыс мердігерлігі шарты шеңберінде тапсырыс берушіден жұмыстарды орындау үшін қажетті шарттардың ұсынылуын талап етуге;

      2) тапсырыс берушіден құрылыс объектісін Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық қажетті рұқсат беру құжаттарымен қамтамасыз етуді талап етуге;

      3) тапсырыс беруші осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында белгіленген талаптарды екі айдың ішінде орындамаған жағдайда құрылыс мердігерлігі шартын бұзуды талап етуге;

      4) құрылыс мерзімі бір жылдан асатын құрылыс жобасының (жобалау-сметалық құжаттаманың) құрамында алты ай ішінде қаржыландыру болмаған не қаржыландыру құрылыс-монтаждау жұмыстарын қаржыландырудың графигіне сәйкес келмеген жағдайда құрылыс мердігерлігі шартын бұзуды талап етуге;

      5) сараптама қорытындылары, бастапқы материалдар негізсіз кері қайтарып алынған және олардың күші жойылған кезде залалды (келтірілген тікелей шығындарды) өтеуді талап етуге;

      6) мердігерлік жұмыстың тоқтап қалуынан не оның орындалу мерзімін ауыстырудан не мердігерлік жұмыс құнының ұлғаюынан туындаған қосымша шығасыларды қоса алғанда, келтірілген залалдарды өтеуді тапсырыс берушіден талап етуге;

      7) тапсырыс беруші ұсынған материалдар, жабдық, техникалық құжаттама жарамсыз немесе сапасыз болған, тапсырыс беруші үшін мердігерлік жұмысты орындау тәсілі туралы оның нұсқауларын орындаудың ықтимал қолайсыз салдары, сондай-ақ орындалып жатқан мердігерлік жұмыс нәтижелерінің жарамдылығына немесе беріктігіне қауіп төндіретін не оны мерзімінде аяқтауға мүмкіндік бермейтін, мердігерге (бас мердігерге) байланысты емес өзге де мән-жайлар орын алған жағдайларда құрылыс мердігерлігі шартынан бас тартуға және оның тоқтатылуынан келтірілген залалды өтеуді талап етуге;

      8) тапсырыс берушіден Қазақстан Республикасының заңдарында немесе құрылыс мердігерлігі шартында көрсетілген жағдайларда және мөлшерде өзіне аванс не кепілақы төлеуді талап етуге;

      9) қосымша мердігерлік жұмыстар мердігердің (бас мердігердің) кәсіптік қызмет саласына кірмейтін не мердігер (бас мердігер) өзіне байланысты емес себептер бойынша оларды орындай алмайтын жағдайларда мұндай жұмыстарды орындаудан бас тартуға;

      10) тапсырыс берушіден, егер өзіне байланысты емес себептер бойынша мердігерлік жұмыстардың құны сметадан кемінде он пайызға асып кетсе, сметаны қайта қарауды талап етуге;

      11) жобалау-сметалық құжаттама мердігердің (бас мердігердің) тапсырысы бойынша жасалған жағдайлардан басқа, тапсырыс берушіден мұндай құжаттамада ақаулардың анықталуына және оларды жоюға байланысты шеккен ақылға қонымды шығыстарын өтеуді талап етуге;

      12) тапсырыс беруші ұсынған материалдарды (бөлшектерді, конструкцияларды) немесе жабдықты орындалып жатқан мердігерлік жұмыстардың сапасын нашарлатпай пайдаланудың мүмкін еместігі анықталған және тапсырыс беруші мердігердің (бас мердігердің) оларды ауыстыру туралы талабын ақылға қонымды мерзімде орындамаған жағдайларда құрылыс мердігерлігі шартынан бас тартуға және тапсырыс берушіден мердігерлік жұмыстардың орындалған бөлігіне пропорционалды түрде шарттың бағасын төлеуді, сондай-ақ бұл сомамен жабылмаған залалды өтеуді талап етуге;

      13) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

      2. Мердігер (бас мердігер):

      1) мердігерлік жұмыстарды тапсырыс беруші ұсынған бекітілген жобалау-сметалық құжаттамаға, Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асыруға;

      2) құрылыс сапасын өзіндік өндірістік бақылаудың барлық түрлері мен нысандарын (кіру, операциялық, аралық, қабылдау, зертханалық, геодезиялық және басқа да) жүзеге асыруға;

      3) құжаттаманы тиісінше және уақтылы жүргізуді қамтамасыз етуге;

      4) құрылыс процесінде анықталған кемшіліктерді (ақаулар мен шалағайлықтарды) уақтылы жоюға;

      5) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы органдарының сұрау салуы бойынша орындалып жатқан (орындалған) мердігерлік жұмыстардың және қолданылатын құрылыс материалдарының, бұйымдары мен конструкцияларының сапасына зертханалық бақылау жүргізуге;

      6) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын адамдардың құрылыс объектісіне кіруін қамтамасыз етуге;

      7) техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын адамдардың немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаның қызметін бақылау бойынша мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құрылыс объектісіне кіруін қамтамасыз етуге;

      8) құрылыс объектісі бойынша жобалау және атқарушылық техникалық құжаттаманы не өзге де құжаттарды мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органға танысу үшін ұсынуға;

      9) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органның нұсқамаларын, техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалардың немесе жобаны басқару бойынша инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыратын аккредиттелген заңды тұлғаның нұсқауларын орындауға;

      10) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органның жұмысына кедергі келтіруге және араласуға жол бермеуге;

      11) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де міндеттерді жүзеге асыруға міндетті.

119-бап. Мердігерді таңдау

      1. Тапсырыс берушінің не оның уәкілетті адамының мемлекеттік сатып алуға жатпайтын мердігерлік жұмыстарды орындау үшін мердігерді (бас мердігерді) таңдауы:

      1) егер осы жоба (бағдарлама) үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе, конкурс өткізілмей;

      2) жабық немесе ашық конкурстың (тендердің) нәтижелері бойынша;

      3) конкурсқа (тендерге) қатысуға үміткерлердің алдын ала біліктілігі арқылы немесе онсыз жүзеге асырылуы мүмкін.

      2. Мыналар мердігерлік жұмыстарға конкурстардың (тендерлердің) негізгі қатысушылары болып табылады:

      1) тапсырыс берушінің не тапсырыс беруші өкілеттіктерінің негізінде әрекет ететін оның уәкілетті адамының атынан конкурстарды (тендерлерді) ұйымдастырушы (өткізуші);

      2) конкурс жюриі (тендер комиссиясы) – конкурсты (тендерді) ұйымдастырушының (өткізушінің) тұрақты немесе уақытша алқалы жұмыс органы;

      3) үміткерлер – конкурстарды (тендерлерді) ұйымдастырушыға (өткізушіге) ашық конкурсқа (тендерге) қатысу ниеті туралы өтінім беріп, ресми түрде жүгінген, конкурсқа (тендерге) қатысуға жіберілген тұлғалар, сондай-ақ жабық конкурсқа (тендерге) қатысуға шақыру алған тұлғалар.

      3. Мердігерді (бас мердігерді) таңдау жөнінде конкурс (тендер) өткізу туралы шешім қабылдау кезінде, сондай-ақ құрылыс жобасын (бағдарламаны) іске асыру басталған кезде тапсырыс берушінің:

      1) құрылыс үшін қажетті қаржыландыру көздері немесе құрылыс жобасын (бағдарламаны) іске асыру үшін талап етілетін уақыт кезеңінде қажетті сомаға билік ету құқығы болуға тиіс. Бұл ереже құрылысты мердігердің (бас мердігердің) қаржыландыруы жөніндегі талап конкурс (тендер) шарттарына енгізілген жағдайда қолданылмайды;

      2) жер учаскесіне (құрылысқа арналған алаңға немесе трассаға) тиісті құқықтары немесе жергілікті атқарушы органның оны беру туралы шешімі болуға тиіс.

      4. Егер мердігерді (бас мердігерді) таңдау жөніндегі конкурстың (тендердің) шарттарында инвестициялардың негіздемелерін жасау және жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу тапсырыс берушінің міндеттеріне кіретіні айқындалса, онда мердігерлік жұмыстарға конкурс (тендер) өткізу кезінде тапсырыс берушіде құрылыс жобаларының белгіленген тәртіппен бекітілген инвестициялардың негіздемесі және ведомстводан тыс кешенді сараптамасынан өткен жобалау-сметалық құжаттамасы болуы міндетті.

      5. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының аумағы мердігерді (бас мердігерді) таңдау жөніндегі ашық конкурс (тендер) ұйымдастырылатын және өткізілетін жер болып табылады.

      6. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, конкурстың (тендердің) тәртібі мен шарттарын тапсырыс беруші немесе оның тапсырмасы бойынша конкурсты (тендерді) ұйымдастырушы (өткізуші) айқындайды.

      7. Мыналар конкурстарға (тендерлерге) қатысуға жіберілмейді:

      1) Қазақстан Республикасының аумағында шаруашылық қызметті жүргізуге Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен рұқсат етілмеген жеке және заңды тұлғалар;

      2) банкрот деп жарияланған заңды тұлғалар;

      3) конкурсты (тендерді) ұйымдастырушылар (өткізушілер) не конкурс жюриінің (тендер комиссиясының) мүшелері болып табылатын адамдар.

      8. Тапсырыс беруші не конкурсты (тендерді) ұйымдастырушы (өткізуші) және конкурс жюриі (тендер комиссиясы) үміткерден оның коммерциялық құпиясы болып табылатын ақпаратты міндетті түрде беруді талап етуге құқылы емес.

      9. Мердігерлік жұмыстарға өткізілген конкурсты (тендерді) өтті деп жариялау және тапсырыс берушінің конкурсқа (тендерге) қатысушылардың бірін жеңімпаз деп бекітуі (тануы) олардың арасында конкурс (тендер) талаптарында көзделген мердігерлік жұмыстарды орындауға құрылыс мердігерлігі шартын жасасуға негіз болып табылады.

      10. Тапсырыс беруші, мердігерлік жұмыстарға арналған конкурсты (тендерді) ұйымдастырушы (өткізуші) және конкурс жюриі (тендер комиссиясы) өз міндеттемелерін орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      11. Мемлекеттік сатып алуға жатпайтын мердігерлік жұмыстар тапсырыс беруші не оның уәкілетті адамы мен өздері таңдаған мердігер (бас мердігер) арасында жасалатын құрылыс мердігерлігі шартының негізінде орындалады.

      Осы баптың 9-тармағына сәйкес жасалған құрылыс мердігерлігі шартында мердігер (бас мердігер) қосалқы мердігерлердің орындауына беруге ниеттеніп отырған мердігерлік жұмыстардың (көрсетілетін қызметтердің) түрлері мен көлемдері міндетті түрде көрсетіледі. Бұл ретте барлық мердігерлік жұмыстардың құрылыс мердігерлігі шартында көзделген құнының (мердігерлік бағаның) жиынтығында үштен екісінен астамын қосалқы мердігерлікке беруге жол берілмейді.

      Мемлекеттік сатып алу шеңберінде орындалатын мердігерлік жұмыстарды (көрсетілетін қызметтердің) орындау не қызметтерді көрсету үшін қосалқы мердігерлерге (бірлесіп орындаушыларға) берілуі мүмкін осындай жұмыстардың шекті көлемдері Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес айқындалады.

      12. Егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе, тапсырыс берушінің мердігер (бас мердігер) алдындағы және мердігердің (бас мердігердің) тапсырыс беруші алдындағы міндеттері мен жауапкершілігі құрылыс мердігерлігі шартында белгіленеді.

      13. Құрылыс мердігерлігі шартында мердігердің (бас мердігердің) қаржылық жауаптылығын айқындайтын, құрылыс объектісі пайдалануға берілгеннен кейін оның орнықты жұмыс істеуінің кепілдік мерзімдері белгіленеді.

      Құрылыс мердігерлігі шартында кепілдік мерзімдер белгіленбеген жағдайда осы Кодекстің 122-бабы 1-тармағының екінші бөлігінде көзделген норма қолданылады.

120-бап. Құрылыс процесіне қойылатын негізгі талаптар

      1. Құрылыс процесінің тиісті кезеңдерінде осы бапта белгіленген рәсімдер орындалуға және талаптар сақталуға тиіс.

      Құрылысты қаржыландыру мерзімдері мен сомалары белгіленген тәртіппен бекітілген жобалау-сметалық құжаттамада көрсетілген мердігерлік жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) мерзімдері мен сомаларына сәйкес келуге тиіс.

      Құрылыс-монтаждау жұмыстарының құрамындағы мердігерлік жұмыстар (көрсетілетін қызметтер) түрлерінің тізбесін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.

      2. Құрылыс объектісін салуды жүзеге асыруға ниеті бар тапсырыс беруші Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органдарынан жерге тиісті құқық беру туралы шешімді алуға міндетті. Тапсырыс берушінің жер учаскесіне тиісті құқығы және бекітілген қала құрылысы жобаларына сәйкес функционалдық аймағы болған жағдайда құрылыс объектісін салу үшін облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органдарынан қосымша шешім алу талап етілмейді.

      Құрылыс объектісінде мердігерлік жұмыстарды жүргізуге Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті жер пайдалану құқығы не жеке меншік құқығы берілген жер учаскелерінде ғана жол беріледі.

      Ұялы немесе спутниктік байланыс жабдығына арналған антенна-діңгек құрылысжайларын және (немесе) тіректерді салуға, оның ішінде ұялы немесе спутниктік байланыс жабдығына арналған орынды салуға жер учаскесінің нысаналы мақсатына қарамастан, жер учаскесінің меншік иесімен жасалған жер учаскесін және (немесе) оның бір бөлігін жалдау шарты болған кезде жол беріледі.

      Жануарлардың өріс аудару жолдары ескеріле отырып, республикалық және жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы туризм объектілеріне, сондай-ақ елді мекендерден тыс жердегі туризм объектілеріне және туристерді орналастыру орындарына дейін инженерлік инфрақұрылымды (жолдарды, көпірлерді, электр беру желілерін және басқа да коммуникацияларды) жобалауға, салуға және оларға қызмет көрсетуге, табиғат қорғау ұйымымен жасалған, туризм объектілеріне инженерлік инфрақұрылымды жобалау, салу және оларға қызмет көрсету үшін ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың учаскелерін ұзақ мерзімді пайдалануға беру туралы шарттың негізінде жер пайдалану құқығы не жеке меншік құқығы берілмей рұқсат етіледі.

      Туризм объектілеріне инженерлік инфрақұрылымды (жолдарды, көпірлерді, электр беру желілерін және басқа да коммуникацияларды) жобалау, салу және оларға қызмет көрсету үшін ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың учаскелерін ұзақ мерзімді пайдалануға беру туралы шарт Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін үлгілік шарттың негізінде жасалады.

      Туризм объектілеріне инженерлік инфрақұрылымды (жолдарды, көпірлерді, электр беру желілерін және басқа да коммуникацияларды) жобалау, салу және оларға қызмет көрсету үшін ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың учаскелерін ұзақ мерзімді пайдалануға беру туралы шартта жүргізілетін жұмыстардың атауы, олардың орындалу мерзімдері мен талаптары, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі экологиялық талаптар, бүлінген жерлерді рекультивациялау жөніндегі іс-шаралар және оларды жүргізу мерзімдері көрсетіледі.

      3. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органдарының жер учаскесіне тиісті құқық беру туралы шешімнің қолданылу мерзімдері шешім қабылданған күннен бастап құрылыс басталғанға дейін құрылыс жобасын жобалаудың және белгіленген тәртіппен жобаны бекітудің нормативтік ұзақтығы ескеріле отырып, Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес белгіленеді және рұқсат беру құжатында көрсетіледі.

      4. Жер учаскесіне тиісті құқық беру туралы оң шешімді алу мүмкін болмаған жағдайларда облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органдары өтініш берілген кезден бастап он күн ішінде өтініш берушіге (тапсырыс берушіге) оның осы құрылысты жүзеге асыру ниеті қайшы келетін Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын (ережелердi, талаптарды, шектеулердi, сервитуттарды) көрсете отырып, уәжді бас тартумен жауап қайтаруға міндетті.

      5. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органдарының жер учаскесіне тиісті құқық беру туралы шешімі және сәулет-жоспарлау тапсырмасы тапсырыс берушінің белгіленген құрылыс объектісін жобалауға арналған тапсырманы жасауы үшін негіз болып табылады.

      Жобалауға арналған тапсырманы тапсырыс беруші не оның уәкілетті адамы (құрылыс салушы) жасайды және оны тапсырыс беруші бекітеді.

      Жобалауға арналған тапсырма жобалау алдындағы және (немесе) жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу жөніндегі тапсырысты орындауға арналған шарттың ажырамас бөлігі болып табылады.

      Жобалауға арналған тапсырма құрылыс объектісінің талап етілетін параметрлерін, бастапқы материалдарды, оның ішінде сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу және сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлері карталарының мәліметтерін қамтуға тиіс.

      6. Болжалды құрылыс ауданында инженерлiк және коммуналдық қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді ұсынушылар облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның, облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органының сұрау салуы бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен кейіннен пайдалануға берілген құрылыс объектісін салу және оның орнықты жұмыс істеуі үшін талап етілетін, сұратылып отырған (есептік) параметрлерде инженерлік қамтамасыз ету және коммуналдық көрсетілетін қызметтер көздеріне қосылуға арналған техникалық шарттарды ұсынады.

      Берілген техникалық шарттар тұтынушының жазбаша өтініш (өтінім, арыз) беруі арқылы олардың қолданылу кезеңі ішінде инженерлік қамтамасыз ету және коммуналдық көрсетілетін қызметтер көздеріне қосылуға арналған жаңа техникалық шарттарға өзгертілуі мүмкін.

      Инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді ұсынушылар берген, инженерлік қамтамасыз ету және коммуналдық көрсетілетін қызметтер көздеріне қосылуға арналған техникалық шарттарға сәйкес әзірленген және құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасының оң қорытындысын алған сыртқы инженерлік желілер мен құрылысжайлардың құрылыс жобалары инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді ұсынушылармен және сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдармен қосымша келісуге жатпайды.

      7. Инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді ұсынушылардың техникалық шарттар берілген кезде инженерлік (коммуналдық) инфрақұрылым объектілерін кеңейтуге (реконструкциялауға, жаңғыртуға, техникалық қайта жарақтандыруға) тапсырыс берушінің (тұтынушының) қатысуы (үлестік қатысуы) туралы негізсіз талаптар белгілеуіне жол берілмейді.

      Аталған елді мекеннің немесе құрылыс ауданының инженерлік (коммуналдық) инфрақұрылымының қазіргі қамтамасыз етілу деңгейі тапсырыс беруші (тұтынушы) сұратқан параметрлерде көрсетілетін қызметтерді ұсынуға мүмкіндік бермейтін жағдайларда, қосылатын абоненттердің қосымша жүктемелерін жабуға арналған инфрақұрылым объектілерін кеңейтуге (реконструкциялауға, жаңғыртуға, техникалық қайта жарақтандыруға) байланысты шығындар туралы мәселелер өнім берушілер (өндірушілер) мен тапсырыс беруші (тұтынушы) арасында шарттық және қайтарымды негіздерде шешілуге тиіс.

      8. Астананың, республикалық маңызы бар қалалардың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдары жер учаскесіне тиісті құқық беру туралы шешімнің не тапсырыс берушінің жер учаскесіне құқығының негізінде тапсырыс берушіге инженерлік қамтамасыз ету және коммуналдық көрсетілетін қызметтер көздеріне қосылуға арналған техникалық шарттар бар сәулет-жоспарлау тапсырмасын береді.

      Астананың жергілікті атқарушы органы эскиздік жобаны келісу кезінде құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларына сәйкес оның жол жүрісін ұйымдастырудың кешенді схемасына сәйкестігін тексереді.

      Инженерлік жағынан қамтамасыз ету және коммуналдық көрсетілетін қызметтер көздеріне қосылуға арналған техникалық шарттары бар сәулет-жоспарлау тапсырмасын беру туралы шешім қабылданғанға және эскиздік жоба келісілгенге дейін тиісті талдау, оның ішінде осы Кодекстің 146-бабында белгіленген нормалар мен талаптарды (шарттарды, қағидаларды, шектеулерді) бұзудың болмауы тұрғысынан цифрлық жүйелердің мәліметтері бойынша талдау жүргізіледі.

      9. Сәулет-жоспарлау тапсырмасын беру үшін қажетті бастапқы материалдардың құрамы мен көлемі мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленеді.

      Жаңа құрылыс объектісін салу немесе оны реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, жаңғырту, реставрациялау) үшін жер учаскесін бөліп беру (телім беру) талап етілмейтін жағдайларда, сондай-ақ егер осы мақсаттар үшін инженерлік қамтамасыз ету және коммуналдық көрсетілетін қызметтер көздеріне қосу қажет болмаса, сәулет-жоспарлау тапсырмасында тиісті жазба жасалады.

      10. Жобалауға арналған тапсырмаға, сәулет-жоспарлау тапсырмасына және өзге де бастапқы материалдарға сәйкес әзірленген жобалау-сметалық құжаттама мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген талаптарға сәйкес келісуден, құрылыс жобасының ведомстводан тыс кешенді сараптамасынан және бекітуден өтеді.

      Су объектісінде, су қорғау аймақтары мен белдеулерінің аумағында құрылыс салу үшін әзірленген жобалау-сметалық құжаттама Қазақстан Республикасының су заңнамасында белгіленген тәртіппен келісілуге жатады.

      11. Құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу басталғанға дейін тапсырыс беруші мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу жөніндегі қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабардар етуге міндетті.

      Егер құрылыс-монтаждау жұмыстарын су объектілерінде, су қорғау аймақтары мен белдеулерінің аумағында жүргізу жоспарланса, жұмыстарды жүргізу шарттары Қазақстан Республикасының су заңнамасында белгіленген тәртіппен келісілуге жатады.

      Бұл ретте энергия беруші ұйымдардың өз желілеріне кәсіпкерлік субъектілерінің белгіленген қуаты 200 кВт-қа дейінгі электр қондырғыларын технологиялық қосу бойынша құрылыс-монтаждау жұмыстарын бастағаны туралы хабардар етуі талап етілмейді.

      12. Құрылыс процесі осы Кодекстің 6-тарауының нормаларына сәйкес сәулет-құрылыс бақылауымен және қадағалаумен сүйемелденеді.

      13. Құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындау мерзімдері бекітілген жобалау-сметалық құжаттамада ескерілген мерзімнен аз болған жағдайларда мердігер (бас мердігер) құрылыс мердігерлігі шартында (сметада) көзделген тұрақты баға бойынша жұмыстарға ақы төлеу құқығын сақтайды.

      14. Құрылыс объектісі осы Кодекстің 18-тарауының нормаларына сәйкес пайдалануға қабылдап алуға жатады.

      Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың белгіленген тәртіппен бекітілген актісі ғимараттардың, құрылысжайлардың және (немесе) жаңадан салынған жылжымайтын мүлікке олардың құрамдастарының сәйкестендіру және техникалық мәліметтерін құқықтық кадастрдың цифрлық жүйесіне енгізу, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу үшін негіз болып табылады.

      15. Жаңа құрылыс объектілерін салуға және құрылыс объектілерін өзгертуге қажетті құжаттарды ресімдеу мен берудің тәртібі, мерзімдері құрылыс саласындағы құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларында белгіленеді.

      16. Әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету, әуеайлақ жабдығының және әуе кемелері ұшуының адамдардың денсаулығы мен жеке және заңды тұлғалардың қызметіне ықтимал теріс әсерлері ескеріле отырып, ұшу қауіпсіздігінің талаптарын сақтау үшін әуеайлақ маңы аумағындағы құрылыс Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шектеулер ескеріле отырып жүзеге асырылады.

121-бап. Техникалық тапсырыс берушінің "толық бітіріп берілетін" құрылыс

жобаларын іске асыру кезіндегі қызметі

      1. Жауапкершiлiктiң бiрiншi және екiншi деңгейiндегi техникалық және технологиялық жағынан күрделi объектiлерде "толық бітіріп берілетін" құрылыс жөнiндегi жобаларды iске асыру үшiн құрылыстың тапсырыс берушісі техникалық тапсырыс берушiнi тартуға құқылы.

      2. Техникалық тапсырыс беруші мердігер (бас мердігер) үшін тапсырыс беруші болады және ол мынадай функцияларды жүзеге асырады:

      құрылыс жобасын іске асыруды жоспарлауға қатысады;

      инженерлік ізденістер жөніндегі жұмыстарды орындайды;

      жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлейді;

      құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүзеге асыру үшін мердігерді (бас мердігерді) айқындайды және құрылыс мердігерлігі шартын жасасады не құрылыс-монтаждау жұмыстарын өз бетінше жүзеге асырады;

      мердігерлерді (бас мердігерлерді) қажетті бастапқы материалдармен және құжаттамамен қамтамасыз етеді;

      орындалып жатқан жұмыстардың сапасы мен көлемін, инженерлік-техникалық жұмыскерлердің болуын, жобалау-сметалық құжаттамада көзделген материалдық-техникалық жарақтандырылуын бақылауды жүзеге асырады;

      орындалған жұмыстарды қабылдайды;

      атқарушылық-техникалық құжаттаманың жүргізілуін қамтамасыз етеді;

      құрылыс объектісін пайдалануға беруді қамтамасыз етеді.

      Техникалық тапсырыс берушінің қызметін жүзеге асыру тәртібі мен оған қойылатын талаптарды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      3. Техникалық тапсырыс беруші өз функцияларын тиісінше орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

122-бап. Кепілдік мерзімі

      1. Құрылыс объектілерінің кепілдік мерзімі осы Кодекске, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне немесе шартқа сәйкес белгіленеді.

      Өзге де барлық жағдайларда кепілдік мерзімі құрылыс объектісін пайдаланудың нормативтік мерзіміне қарай тапсырыс беруші мен мердігер (бас мердігер) арасында құрылысқа шарт жасасқан кезде белгіленеді, бірақ ғимараттардың тіреу конструкцияларына, жабыны мен сыртқы қабырғаларына (қасбеттеріне) берілетін он жылдан кем емес кепілдік мерзімін қоспағанда, құрылыс объектісі пайдалануға қабылдап алынған күннен бастап бес жылдан кем болмайды. Кепілдік мерзімінің бұл шегі қосалқы-көмекші мақсаттағы, жеке тұлғалардың жеке пайдалануына арналған уақытша құрылыстар мен құрылысжайларға қолданылмайды.

      Осы тармақтың нормалары өндірушілер өзге кепілдік мерзімдерін көрсеткен құрылыс материалдары мен бұйымдарына, жабдығы мен конструкцияларына қолданылмайды.

      2. Белгіленген кепілдік мерзімі ішінде анықталған сәйкессіздіктер мен бұзушылықтар бойынша жауаптылық оларды жою жөніндегі міндеттемелермен қоса мердігерге (бас мердігерге) жүктеледі.

      3. Егер кепілдік мерзімі ішінде анықталған сәйкессіздіктер мен бұзушылықтар құрылыс объектісінің немесе оның бөліктерінің қалыпты тозуынан, құрылыс объектісін пайдалану және күтіп-ұстау қағидаларын сақтамаудан не құрылыс-монтаждау жұмыстарының мердігеріне (бас мердігерге) байланысты емес мән-жайлардан туындаған болса, онда соңғылары жауаптылықтан босатылады.

      4. Кепілдік мерзімдеріне байланысты жауаптылық шаралары мен дәрежесі жөніндегі даулар мен өзара наразылықтар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шешіледі.

123-бап. Құрылыс сапасы

      1. Құрылыстың, құрылыс объектілерінің және құрылыс өнімдерінің тиісті сапасын қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды белгілейтін нормалар мен ережелер осы Кодекспен, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерімен реттеледі және көлемдік, жазықтық және желілік құрылысжайлардың (құрылыстардың, ғимараттар мен олардың кешендерінің, коммуникациялардың) барлық түрлеріне, соның ішінде оларға жататын технологиялық және инженерлік жабдыққа, сондай-ақ оларды жобалау, салу, құрылыс материалдарын, бұйымдары мен конструкцияларын дайындау (өндіру) жөніндегі жұмыстардың (көрсетілетін қызметтердің) барлық түрлеріне қолданылады.

      2. Құрылыстың қауіпсіздігі мен сапасы:

      1) құрылыс өнімдеріне арналған техникалық регламенттерде және стандарттау жөніндегі құжаттарда белгіленген қауіпсіздік талаптарын сақтау;

      2) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектілерін лицензиялау және сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мамандарды сертификаттау;

      3) құрылысқа салынатын инвестициялар негіздемелеріне сараптама жүргізу және жобалау-сметалық құжаттама;

      4) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы, техникалық қадағалау және авторлық сүйемелдеу;

      5) жобалау мен құрылыста пайдаланылатын өнімдерді, оның ішінде құрылыс өнімдерін стандарттау құжаттары;

      6) сынақ зертханаларын (орталықтарын) аккредиттеу, құрылыста пайдаланылатын өнімдерді, оның ішінде құрылыс өнімдерін сертификаттау, сондай-ақ жаңа өнімдерді, өндіріс тәсілдерін, құрылыстағы жарақтарды техникалық бағалау;

      7) жобалау мен құрылыстағы метрологиялық қызмет;

      8) құрылыс объектілерін пайдалануға беру мен қабылдап алуды ұйымдастыру;

      9) құрылыс техникасы мен технологиясын жетілдіру;

      10) құрылыс объектілерін паспорттауды жүргізу;

      11) нормативтік сипаттамаларды қамтамасыз ету мақсатында пайдаланудағы не консервацияланған құрылыс объектілерінің және құрылысы аяқталмаған өзге де объектілердің жай-күйін зерттеп-қарау және байқау арқылы қамтамасыз етіледі.

      3. Құрылыс объектілерін салудың (консервациялаудың) бүкіл кезеңі мен оларды пайдалану мерзімі ішінде меншік иелері (тапсырыс берушілер, иеленушілер), жалдаушылар (жалға алушылар), мердігер (бас мердігер) олардың сапасының мынадай негізгі сипаттамаларын:

      1) жұмыстар жүргізу мен күтіп-ұстауды қоса алғанда, салу және пайдалану кезіндегі қауіпсіздігін;

      2) еңбекті қорғау талаптарына сәйкестігін;

      3) жұмыс істеуінің орнықтылығы мен сенімділігін;

      4) экологиялық талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етуге міндетті.

      Сапаның негізгі сипаттамаларын қамтамасыз ету инженерлік ізденістерге, жобалауға, құрылыс материалдарын, бұйымдарын, жабдықтарын және конструкцияларын дайындауға (өндіруге) және беруге, құрылысты салуға және құрылысы аяқталмаған объектілерді консервациялауға, құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алуға, күтіп-ұстауға және пайдалануға, сондай-ақ оларды кейіннен кәдеге жаратуға қатысушы барлық субъектілердің міндеті болып табылады.

      4. Сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын тұлғалар, сараптама ұйымдары, құрылыс өнiмiн стандарттау және сертификаттау органдары, тапсырыс берушілер, ізденушілер, жобалаушылар, техникалық қадағалау, құрылыста пайдаланылатын өнімдерді, оның ішінде құрылыс өнімдерін дайындаушылар (өндірушілер) және берушілер, жұмыстарды жүргізушілер, құрылыс объектісінің немесе құрылыс өнімдерінің меншік иелері (пайдаланушылары, жалдаушылары, жалға алушылары) өз функцияларына сәйкес құрылыстың және құрылыс өнімдерінің сапасын қамтамасыз ететін субъектілер болып табылады.

124-бап. Құрылыс объектілерінің қауіпсіздігін және сапалық сипаттамаларын

қамтамасыз етудегі меншік иелерінің міндеттері

      Меншік иелері құрылыс объектілерін пайдалану кезінде олардың қауіпсіздігін және тиісті сапасын қамтамасыз ететін негізгі сипаттамаларын сақтау мақсатында:

      1) құрылыс объектісін қалпына келтіру, күшейту, қайта салу, қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, реконструкциялау, кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, түрлендіру, реставрациялау және кейіннен кәдеге жарату, сондай-ақ елді мекеннің сәулеттік келбетін және (немесе) құрылыс объектісінің қала құрылысы аспектілерін өзгерту жөніндегі жұмыстарды рұқсат беру рәсімдерінен өтудің Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртібіне, Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген құрылыс, санитариялық, өртке қарсы, жарылысқа қарсы, экологиялық және басқа да міндетті нормалар мен қағидаларға сәйкес қана жүзеге асыруға;

      2) пайдаланушылардың (жалдаушылардың, жалға алушылардың) құрылыс объектісін қиратуына және (немесе) бүлдіруіне жол бермеу бойынша шаралар қабылдауға;

      3) сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес берілген шешімнің негізінде құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жөніндегі құрылыс-монтаждау жұмыстарының кешенін жүргізуді ұйымдастыруға міндетті.

125-бап. Құрылыс объектілерінің сапалық сипаттамаларын қамтамасыз етудегі

пайдаланушылардың (жалдаушылардың, жалға алушылардың) міндеттері

      Пайдаланушылар (жалдаушылар, жалға алушылар) құрылыс объектілерін пайдалану кезінде олардың тиісті сапасын қамтамасыз ететін негізгі сипаттамаларын сақтау мақсатында:

      1) құрылыс объектісін тұтас не оның жалға алынатын бөлігін Қазақстан Республикасының заңнамасында және жалдау (жалға алу) шартында белгіленген талаптарға сәйкес пайдалануға;

      2) жалдау (жалға алу) шартына сәйкес пайдаланушыға (жалдаушыға, жалға алушыға) жүктелген құрылыс объектісін күтiп-ұстау мен жөндеу жөнiндегi жұмыстарды уақтылы және тиiсiнше жүзеге асыруға;

      3) құрылыс объектiсiн қалпына келтiру, күшейту, қайта салу, қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, реконструкциялау, кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру, түрлендiру, реставрациялау, сондай-ақ елді мекеннің сәулеттiк келбетiн және (немесе) қала құрылысы аспектілерін өзгерту жөнiндегi жұмыстарды құрылыс объектісі меншік иесінің келісімімен және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген құрылыс, санитариялық, өртке қарсы, жарылысқа қарсы және басқа да мiндеттi нормалар мен қағидаларға сәйкес қана жүзеге асыруға;

      4) құрылыс объектiсiнің меншiк иесiн құрылыс объектiсiн пайдалану кезiнде болған оның сипаттамаларындағы өзгерiстер немесе техникалық авариялар туралы хабардар етуге міндетті.

16-тарау. СЕЙСМИКАЛЫҚ АЙМАҚТАРДАҒЫ ЖОБАЛАУ МЕН ҚҰРЫЛЫСТЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

126-бап. Сейсмикалық белсенді аумақтарды сейсмикалық аймақтарға бөлу

      1. Жер сілкінісінен болатын залалды азайту үшін сейсмикалық белсенді аумақтарды аумаққа құрылыс салуды жоспарлау үшін қажетті сейсмикалық аймақтарға бөлу жүзеге асырылады.

      2. Қазақстан Республикасының аумағындағы зерттеулердің міндеттеріне, объектісі мен ауқымына қарай Қазақстан Республикасының азаматтық қорғау саласындағы заңнамасына сәйкес жалпы сейсмикалық аймақтарға бөлу, егжей-тегжейлі сейсмикалық аймақтарға бөлу және сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары әзірленеді, оларды сейсмикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету проблемалары бойынша іргелі және қолданбалы зерттеулер саласындағы ғылыми-зерттеу ұйымдары орындайды.

      3. Сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары жобалау алдындағы және жобалау құжаттамасын әзірлеу үшін жергілікті атқарушы орган беретін бастапқы материалдардың ажырамас бөлігі болып табылады.

127-бап. Сейсмикалық қауіп-қатерді бағалау

      1. Сейсмикалық қауіп-қатер – аумақтың есептік сейсмикалық қауіптілігіне және құрылыс объектілерінің осалдығына сәйкес, болуы мүмкін жер сілкінісінің әлеуметтік-экономикалық залалының ықтималдығы.

      2. Сейсмикалық қауіп-қатерді бағалау жер сілкінісі салдарынан туындауы мүмкін адам шығынының, материалдық және өзге де шығындардың ғылыми болжамын әзірлеу арқылы жүзеге асырылады.

      3. Сейсмикалық қауіп-қатер карталары:

      1) аумақтардың сейсмикалық осалдығын және ықтимал залалдың әлеуетін бағалаудың;

      2) құрылыс объектілерінің орнықтылығын кешенді талдаудың;

      3) жер сілкінісі кезіндегі адам шығыны мен экономикалық залалдарды болжаудың;

      4) азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен өзге де деректердің негізінде жасалады.

      4. Қазақстан Республикасының аумағындағы сейсмикалық қауіп-қатерді бағалауды мамандандырылған ғылыми-зерттеу ұйымдары жер сілкінісі салдарынан болуы мүмкін әлеуметтік-экономикалық залалды ықтимал бағалау туралы деректерді алу үшін орындайды.

      5. Жер сілкінісінен болатын ықтимал салдарды азайту бағдарламалары сейсмикалық қауіп-қатер картасының негізінде әзірленеді.

128-бап. Құрылыс объектілерін паспорттау

      1. Жергілікті атқарушы органдар құрылыс объектілерін паспорттаудың орындалуын қамтамасыз етеді.

      2. Құрылыс объектісін паспорттау сейсмикалық қауіп-қатерлерді, құрылыс объектісінің сейсмикалық төзімділігін және конструкцияларының нақты жай-күйін ескере отырып, оның конструкциялық осалдығын бағалауды орындау үшін қажетті толық ақпарат алу мақсатында алдын ала көзбен шолып зерттеп-қарауды жүргізу арқылы жүзеге асырылады.

      3. Құрылыс объектісін паспорттауды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен сейсмикалық төзімді құрылыс саласындағы мамандандырылған ғылыми-зерттеу ұйымдары орындайды.

129-бап. Сейсмикалық қауіптілікті бағалау

      1. Сейсмикалық қауіптілікті бағалау жер сілкінісінің туындау ықтималдығын, сондай-ақ құрылыс объектілерінің осалдығын айқындау (құрылыс объектілерін паспорттау) арқылы жүзеге асырылады.

      2. Жауапкершіліктің бірінші деңгейіне жатқызылған құрылыс объектілерінде пайдалану процесінде динамикалық параметрлерді айқындау үшін инженерлік-сейсмометриялық станциялар орнатылады.

      3. Сейсмикалық қауіптілікті бағалау жер бетіндегі тербелістердің қарқындылығын есептеу мен олардың туындау ықтималдығын бағалауды қамтиды.

17-тарау. ЖЕКЕ ТҰРҒЫН ҮЙ САЛУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

130-бап. Жеке тұрғын үй салуға қойылатын жалпы талаптар

      1. Тапсырыс беруші Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген, белгіленген құрылыс нормалары мен қағидаларын және басқа да міндетті нормалар мен қағидаларды бұзбайтын және республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органымен келісілген жоба бойынша жеке тұрғын үй салуға құқылы.

      2. Белгіленген тәртіппен бекітіліп берілген жер учаскесінде орналасқан жеке тұрғын үйдің және басқа да құрылыстардың көлемдерін тапсырыс беруші олардың сыртқы габариттері (оның ішінде биіктігі) осы құрылыстар, сондай-ақ шектес жер учаскелеріндегі құрылыстар арасындағы белгіленген міндетті нормативтік, санитариялық, өртке қарсы және техникалық арақашықтықты қамтамасыз еткен жағдайда өз бетінше айқындайды.

      3. Жеке тұрғын үй салу тапсырыс берушінің өз қаражаты және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен қаржыландырылады.

      4. Жеке тұрғын үйлер осы Кодекске сәйкес барлық құрылыс-монтаждау жұмыстары орындалғаннан және жеке тұрғын үй салуға бөлінген жер учаскесі абаттандырылғаннан кейін пайдалануға қабылдап алынады.

131-бап. Жеке тұрғын үй құрылысының аумағында әлеуметтік, көліктік және

инженерлік инфрақұрылымдар объектілерін салу мен пайдалануды

қаржыландыру

      1. Жеке тұрғын үй құрылысының аумағына қызмет көрсетуге арналған әлеуметтік, көліктік және инженерлік инфрақұрылымдар объектілерін салу мен пайдалануды қаржыландыру, сондай-ақ инженерлік жағынан қамтамасыз ету көздерін дамытуға арналған шығындар бюджет қаражаты және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен жүргізіледі.

      2. Жеке тұрғын үй құрылысының аумақтарын әлеуметтік, көліктік және инженерлік инфрақұрылымдар объектілерімен инженерлік жағынан жайластыру, сондай-ақ бұл объектілерді пайдалану, жөндеу және реконструкциялау (жаңғырту) меншік иесінің қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

18-тарау. ҚҰРЫЛЫС ОБЪЕКТІЛЕРІН ПАЙДАЛАНУҒА ҚАБЫЛДАП АЛУ

132-бап. Құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу және беру тәртібіне

қойылатын жалпы талаптар

      1. Құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу осы Кодекспен және Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен реттеледі.

      2. Тапсырыс беруші құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу мен беруді бекітілген құрылыс жобасына сәйкес ол толық әзір болған және сәйкестік туралы декларациясы, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы, орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі және құрылыс объектісінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытындылары болған кезде жүргізеді.

      Құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы қорытынды облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органымен сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен келісілуге тиіс.

      Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың белгіленген мерзімі өткеннен кейін құрылыс объектісін күтіп-ұстау шығыстарын тапсырыс беруші көтереді.

      Бұл ретте құрылыс объектісінің толық әзірлігі құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларына сәйкес айқындалады.

      Осы Кодекстің 133-бабында көзделген жекелеген жағдайларда құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алуды меншік иесі (тапсырыс беруші, инвестор) өз бетінше жүргізеді.

      3. Талшықты-оптикалық байланыс желілерінің құрылысы бойынша аяқталған жол жұмыстарын пайдалануға қабылдап алуды автомобиль жолдары бойындағы талшықты-оптикалық байланыс желілерінің құрылысына тапсырыс беруші олар толық әзір болған кезде жүргізеді және ол Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

      4. Құрылысы аяқталмаған құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу мен беруге рұқсат етілмейді.

      5. Құрылысы аяқталмаған құрылыс объектілерін аяқталған құрылыс кезектері (оның ішінде іске қосу кешендері мен кезеңдері) бөлігінде пайдалануға беруге Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес рұқсат етіледі.

      6. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісімен ресімделеді. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісі бекітілуге тиіс.

      Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісін бекітуді тапсырыс беруші жүргізеді. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісіне қол қойылған күн оның бекітілген күні және құрылыс объектісінің пайдалануға берілген күні болып есептеледі.

      7. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісіне сәйкестік туралы декларацияның және орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі және құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы қорытындылардың негізінде тапсырыс беруші, мердігер (бас мердігер), жобаны басқаруды, техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалар қол қояды.

      Құрылыс объектісі бұзушылықтармен және (немесе) кемшіліктерімен (ақауларымен және шалағайлықтарымен) пайдалануға қабылдап алынған жағдайда құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алуға қатысушылар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      8. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алуға қатысушылардың міндеттеріне мыналар кіреді:

      1) құрылыс объектісінің пайдалануға әзірлігін анықтау және құжаттамалық растау;

      2) орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарының және монтаждалған технологиялық, инженерлік немесе өзге де жабдықтың белгіленген тәртіппен бекітілген жобалау-сметалық құжаттамаға, нормативтік талаптарға (шарттарға, шектеулерге) сәйкестігін бағалау;

      3) құрылыс объектісінің қолданысқа енгізілетін қуатының (сыйымдылығының, өткізу қабілетінің) құрылыс жобасында бекітілген көрсеткіштерге сәйкестігін анықтау;

      4) монтаждалған технологиялық, инженерлік немесе өзге де жабдықтар мен инженерлік жүйелерге бақылау мақсатындағы сынамалау мен сынақтар жүргізу;

      5) құрылыс объектісі пайдалануға жарамсыз болған жағдайда, тапсырыс берушіге тиісті уәжді қорытынды ұсыну.

      9. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісіне қол қою құрылыс объектісі түпкілікті қарап-тексерілгеннен және осы тарауда белгіленген талаптар сақталғаннан кейін жүзеге асырылады.

      10. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың бекітілген актісінсіз құрылыс объектісін пайдалануға жол берілмейді. Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың аумағында өнеркәсіптік (өндірістік) объектілерді пайдалануға іске қосу-баптау жұмыстарын жүргізу кезінде жол беріледі. Стандарттау және қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетін, іске қосу-баптау жұмыстары кезінде шығарылатын өнімдер құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісі бекітілгеннен кейін өткізіледі.

      11. Құқықтық кадастрдың цифрлық жүйесіне жаңадан салынған жылжымайтын мүлікке ғимараттардың, құрылысжайлардың және (немесе) олардың құрамдас бөліктерінің сәйкестендіру және техникалық мәліметтерін енгізу, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу үшін құрылыс объектiсін пайдалануға қабылдап алудың бекiтiлген актiсi негіз болып табылады.

      12. Тапсырыс беруші құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісі бекітілгенге дейін қала құрылысы жобаларын, жобалау алдындағы және жобалау-сметалық құжаттаманы, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі объектілерін мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеу қағидаларына сәйкес мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде тіркеу үшін инженерлік желілердің және (немесе) ғимараттардың (құрылысжайлардың) нақты орналасуының атқарушылық геодезиялық түсірілімін мемлекеттік қала құрылысы кадастрына жібереді.

133-бап. Тапсырыс беруші (меншік иесі, инвестор) өз бетінше пайдалануға

қабылдап алатын құрылыс объектілері

      1. Тапсырыс беруші (меншік иесі, инвестор) осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген жауапкершіліктің үшінші деңгейіндегі құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алуды өз бетінше жүзеге асырады.

      2. Егер осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген үй-жайларды (құрылыс объектісінің жекелеген бөліктерін) өзгерту, сондай-ақ жауапкершіліктің үшінші деңгейіндегі санамаланған құрылыс объектілерін салу және пайдалану басқа азаматтардың құқықтарына нұқсан келтірсе не мемлекеттік, қоғамдық және (немесе) жеке мүдделерге қайшы келсе, осы баптың нормаларын қолдануға болмайды.

      3. Осы баптың нормалары:

      1) мемлекеттік инвестициялар есебінен не олардың қатысуымен қаржыландырылатын құрылыс объектілерін;

      2) жеке тұрғын үйлерді салуға да қолданылмайды.

      4. Тапсырыс берушінің (меншік иесінің, инвестордың) құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу тәртібін, сондай-ақ пайдалануға қабылдап алу актісінің нысанын сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган өз бетінше бекітеді.

      5. Тапсырыс берушінің (меншік иесінің, инвестордың) инженерлік желілердің және (немесе) ғимараттардың (құрылысжайлардың) нақты орналасуының атқарушылық геодезиялық түсірілімі қоса берілген құрылыс объектісін өз бетінше пайдалануға қабылдап алу актісін сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдар мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде міндетті түрде есепке алуға тиіс.

      Меншік иесі объектілерді өз бетінше тапсырған кезде осы Кодекстің 98-бабы 4-тармағы бірінші бөлігінің 4), 12), 14), 17), 18) және 20) тармақшаларында көрсетілген объектілер үшін атқарушылық геодезиялық түсірілім талап етілмейді.

134-бап. Құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алудың тәртібі

      1. Тапсырыс беруші мердігерден (бас мердігерден) құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алуды авторлық сүйемелдеумен, техникалық қадағалаумен бірлесіп жүзеге асырады.

      2. Тапсырыс беруші мердігерден (бас мердігерден) құрылыс объектісінің пайдалануға қабылдап алуға әзірлігі туралы жазбаша хабархат алғаннан кейін құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алуды жүзеге асырады.

      3. Тапсырыс беруші мердігерден (бас мердігерден) құрылыс объектісінің әзірлігі туралы хабархатты алған күннен бастап мердігерден (бас мердігерден) және техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді, өрт-техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыратын тұлғалардан сәйкестік туралы декларацияны, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы, орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі және объектінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытындыларды сұратады.

      Мердігер (бас мердігер) және техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалар тапсырыс берушіден сұрау салуды алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде сәйкестік туралы декларацияны, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы және орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі туралы қорытындыларды не теріс қорытындыларды ұсынады.

      Азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның аумақтық органы тапсырыс берушіден өтінішті алған күннен бастап Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзімдерде өрт-техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асырады және адамдар көп болатын объекті мен биіктігі жиырма сегіз метрден асатын ғимараттар өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келген кезде оларды пайдалануға қабылдап алу алдында тиісті қорытынды береді.

      Орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі туралы қорытынды, егер бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген нормалар мен талаптарға қайшы келмесе, инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді ұсынушылардың құрылыс объектісін жобалау кезінде бұрын берілген техникалық шарттарға сәйкес олар көрсететін қызметтерге қолжетімділікті қамтамасыз етуі үшін негіз болып табылады.

      4. Тапсырыс беруші сәйкестік туралы декларацияның, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы, орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі және объектінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытындылардың негізінде мердігермен (бас мердігермен), техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді жүзеге асыратын тұлғалармен бірлесіп, атқарушылық техникалық құжаттаманың бар-жоғы және жинақталымы тұрғысынан тексеруге, құрылыс объектісін қарап-тексеруге және құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісі бойынша пайдалануға қабылдап алуға (құрылыс объектісінің пайдалануға қабылдап алуға әзірлігіне түпкілікті тексеру жүргізуге) міндетті.

      5. Бекітілген жобалау шешімдерін және мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтік құжаттардың нормативтерін бұзушылықтар анықталған жағдайда, сондай-ақ теріс қорытындылар (авторлық сүйемелдеудің және (немесе) техникалық қадағалаудың қорытындылары бойынша берілген) болған кезде, мердігер (бас мердігер) бұзушылықтарды жойғаннан кейін тапсырыс беруші құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алады.

      Анықталған бұзушылықтар жойылған кезде құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу осы бапта белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

      6. Тапсырыс берушіге жобалау-сметалық құжаттаманы, сәйкестік туралы декларацияны, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы, орындалған жұмыстардың құрылыс жобасына сәйкестігі және объектінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытындыларды ұсыну жобалау және құрылыс-монтаждау жұмыстарына мердiгерлiкті орындаушыларды, техникалық қадағалауды және авторлық сүйемелдеуді, өрт-техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыратын тұлғаларды құрылыс объектісін жобалау, салу, пайдалануға қабылдап алу және беру кезiнде орындалған жұмыстар үшiн жауаптылықтан босатпайды.

135-бап. Құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актілерін жүргізу мен

есепке алу тәртібі

      1. "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы өтініш берушіден құрылыс объектісінің техникалық сипаттамалары және инженерлік желілердің және (немесе) ғимараттардың (құрылысжайлардың) нақты орналасуының атқарушылық геодезиялық түсірілімі, сәйкестік туралы декларация, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы, орындалған жұмыстардың бекітілген құрылыс жобасына сәйкестігі және объектінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытындылар қоса берілген құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың бекітілген актісін алған кезден бастап бір жұмыс күні ішінде бір мезгілде:

      1) құрылыс объектісі орналасқан жердегі сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын тиісті жергілікті атқарушы органға құрылыс объектісінің техникалық сипаттамалары және инженерлік желілердің және (немесе) ғимараттардың (құрылысжайлардың) нақты орналасуының атқарушылық геодезиялық түсірілімі қоса берілген құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың бекітілген актісін;

      2) құрылыс объектісі орналасқан жердегі сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарға құрылыс объектісінің техникалық сипаттамалары, сәйкестік туралы декларация, құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы, орындалған жұмыстардың бекітілген құрылыс жобасына сәйкестігі және объектінің өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкестігі туралы қорытындылар қоса берілген құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алудың бекітілген актісін жібереді.

      2. Сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдар "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясынан құжаттарды алған кезден бастап бір жұмыс күні өткенге дейін тапсырыс берушінің құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларында айқындалған рәсімдерді сақтауы тұрғысынан салыстырып тексеру жүргізеді және мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесі арқылы құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісін есепке алуды жүргізеді.

      Салыстырып тексерудің қорытындысы бойынша құрылыс объектісінің құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларының талаптарына сәйкес келмеуі анықталған жағдайда "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясынан құжаттарды алған кезден бастап бір жұмыс күні ішінде бұл туралы мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы органдарына және "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына жазбаша хабарлайды.

      Сәйкессіздік болмаған жағдайда "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясынан құжаттарды алған кезден бастап бір жұмыс күні ішінде "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына жазбаша хабарлайды.

      3. Сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдар "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясынан құжаттарды алған кезден бастап бір жұмыс күні өткенге дейін тапсырыс берушінің Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген нормалар мен талаптарды сақтауы, оның ішінде:

      1) келісулердің болуы және алынған құжаттардың құрылыс салуды ұйымдастыру және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларының бекітілген нысандары мен белгіленген талаптарына сәйкестігі;

      2) халықты әлеуметтік қорғау саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы органның халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділіктің қамтамасыз етілгенін растауының болуы;

      3) құрылыс объектісінің қалыпты пайдаланылуын қамтамасыз ететін және пайдалану ұйымдары қабылдаған сыртқы инженерлік коммуникацияларға қосылуы;

      4) көппәтерлі тұрғын үйлерде орналасқан пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлардың шудан оқшаулау жөніндегі талаптарға сәйкестігі;

      5) жерасты инженерлік желілерінің және (немесе) ғимараттардың (құрылысжайлардың) нақты орналасуының атқарушылық геодезиялық түсірілімінің болуы;

      6) қабат бойынша жоспардың және (немесе) экспликациясы бар құрылыс объектісі жоспарының болуы;

      7) құрылыс-монтаждау жұмыстарының басталғаны туралы хабарламаның, оның ішінде құрылыс кезеңіндегі барлық өзгерістер туралы жаңартылған деректердің болуы;

      8) техникалық қадағалау белгілеген міндеттерді сақтауы;

      9) техникалық-экономикалық көрсеткіштердің құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасынан өткен бекітілген құрылыс жобасына сәйкестігі;

      10) атқарушылық геодезиялық түсірілімнің тіркелуінің және оның мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесіне енгізілуінің болуы тұрғысынан салыстырып тексеру жүргізеді.

      Бұзушылықтар анықталған кезде "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясынан құжаттарды алған кезден бастап бір жұмыс күні ішінде анықталған бұзушылықты егжей-тегжейлі сипаттай отырып, "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына бұл туралы жазбаша хабарлайды.

      Осы Кодекстің талаптарының бұзылуын және құрылыс саласындағы рұқсат беру рәсімдерінің сақталмауын көрсететін жеткілікті деректер болған кезде мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы органдары бұзушылықтарға жол берген тұлғаларды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тарту жөніндегі шараларды қолданады.

      Бұзушылықтар болмаған жағдайда, "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясынан құжаттарды алған кезден бастап бір жұмыс күні ішінде бұл туралы "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына жазбаша хабарлайды.

      4. Осы баптың 2 және 3-тармақтарында белгіленген мерзімдерде ақпаратты беру үшін жауаптылық Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен сәулет және қала құрылысы, сондай-ақ мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдардың лауазымды адамдарына жүктеледі.

19-тарау. ҚҰРЫЛЫС ОБЪЕКТІЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ

136-бап. Құрылыс объектілерін пайдалану жөніндегі негізгі талаптар

      1. Құрылыс объектілерін пайдалану олардың рұқсат етілген пайдаланылуына (мақсатына) сәйкес жүзеге асырылуға тиіс.

      2. Осы баптың 3-тармағында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, салынған, реконструкцияланған құрылыс объектісі пайдалануға берілгеннен кейін аталған объектіні пайдалануға жол беріледі.

      3. Құрылыс объектілерін салу, реконструкциялау үшін құрылысқа арналған рұқсатты беру талап етілмеген жағдайда, мұндай объектілерді пайдалануға оларды салу, реконструкциялау аяқталғаннан кейін жол беріледі.

      4. Құрылыс объектісін күрделі жөндеген жағдайда мұндай құрылыс объектілерін күрделі жөндеу аяқталғаннан кейін оларды пайдалануға жол беріледі.

      5. Құрылыс объектілерін пайдалану, оның ішінде автомобиль жолдарын күтіп-ұстау Қазақстан Республикасының техникалық регламенттерінің, нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес, сондай-ақ жобалау құжаттамасына сәйкес жүзеге асырылуға тиіс. Егер осы Кодекске сәйкес ғимараттар мен құрылысжайлар салу, оларды реконструкциялау үшін жобалау құжаттамасын дайындау және (немесе) құрылысқа арналған рұқсаттарды беру талап етілмесе, мұндай ғимараттар мен құрылысжайларды пайдалану Қазақстан Республикасының техникалық регламенттерінің, нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес жүзеге асырылуға тиіс.

      6. Құрылыс объектілерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында оларды пайдалану процесінде құрылыс объектілеріне техникалық қызмет көрсету, құрылыс объектілерінің техникалық жай-күйіне пайдалану мақсатында бақылау жасау, ғимараттар мен құрылысжайларды ағымдағы жөндеу қамтамасыз етілуге тиіс.

      7. Құрылыс объектілерінің техникалық жай-күйіне пайдалану мақсатында бақылау жасау құрылыс объектілерінің, инженерлік-техникалық қамтамасыз ету жүйелері мен желілерінің сенімділігі мен қауіпсіздігінің конструкциялық және басқа да сипаттамаларының жай-күйін және көрсетілген сипаттамалардың Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, мемлекеттік нормативтік құжаттардың, жобалау құжаттамасының талаптарына сәйкестігін бағалау мақсатында, сондай-ақ атқарушылық құжаттамаға сәйкес негіздердің, құрылыс конструкцияларының, инженерлік-техникалық қамтамасыз ету жүйелері мен желілерінің жай-күйін кезеңдік қарап-тексерулерді, бақылау мақсатында тексерулерді және (немесе) мониторингтеуді жүзеге асыру арқылы осындай объектілерді пайдалану кезеңінде жүргізіледі.

      8. Құрылыс объектілеріне техникалық қызмет көрсету, ғимараттар мен құрылысжайларды жөндеу осындай объектілердің тиісті техникалық жай-күйін қамтамасыз ету мақсатында жүргізіледі. Құрылыс объектілерінің тиісті техникалық жай-күйі деп құрылыс объектілерінің орнықтылығы, сенімділігі параметрлерін қолдап отыру, сондай-ақ Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, мемлекеттік нормативтік құжаттардың, жобалау құжаттамасының талаптарына сәйкес құрылыс конструкцияларының, инженерлік-техникалық қамтамасыз ету жүйелері мен желілерінің, олардың элементтерінің жарамдылығы түсініледі.

      9. Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған жағдайларда ғимараттар мен құрылысжайларға жөндеу жүргізу кезінде осындай құрылыс объектілерінің құрылыс конструкцияларының жекелеген элементтерін (тіреу құрылыс конструкцияларының элементтерін қоспағанда), осындай құрылыс объектілерін инженерлік-техникалық қамтамасыз ету жүйелері мен желілерінің элементтерін ауыстыру және (немесе) қалпына келтіру жүзеге асырылуы мүмкін.

      10. Құрылыс объектілерінің техникалық жай-күйіне пайдалану мақсатында бақылау жасауды құрылыс объектісін пайдалануға жауапты адам жүзеге асырады.

      11. Құрылыс объектілерінің жекелеген түрлерін пайдалану ерекшеліктері Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленуі мүмкін. Көппәтерлі тұрғын үйлерді пайдалану Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасының талаптары ескеріле отырып жүзеге асырылады.

      12. Ғимараттар мен құрылысжайлар орналасқан жердегі жергілікті атқарушы органға жеке немесе заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасы заңнамасының құрылыс объектілерін пайдалануға қойылатын талаптарының бұзылуы туралы, құрылыс объектілерінде авариялық жағдайлардың туындауы немесе құрылыс объектілерінің қирау қаупінің туындауы туралы арыздары келіп түскен жағдайда жергілікті атқарушы органдар құрылыс объектілерінің сенімділігі мен қауіпсіздігінің конструкциялық сипаттамалары мен басқа да сипаттамаларына қойылатын Қазақстан Республикасының техникалық регламенттерінің, нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына, көрсетілген объектілердің жобалау құжаттамасының талаптарына сәйкес олардың техникалық жай-күйін және оларға тиісінше техникалық қызмет көрсетілуін бағалау мақсатында құрылыс объектілерін қарап-тексеруді жүргізеді және құрылыс объектілерін пайдалануға жауапты тұлғаларға анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі шаралар туралы ұсынымдар жібереді. Осы қарап-тексеруді жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленеді.

      13. Құрылыс объектілерін пайдалану кезінде мемлекеттік бақылау және қадағалау Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда жүзеге асырылады.

137-бап. Құрылыс объектісін пайдалануға жауапты тұлғаның міндеттері

      1. Құрылыс объектісінің меншік иесі (оның ішінде кондоминиум арқылы) немесе құрылыс объектісін өзге заңды негізде иеленетін тұлғалар не меншік иелері немесе құрылыс объектісін өзге де заңды негізде иеленетін тұлғалар құрылыс объектісін пайдалану жөніндегі шарттың негізінде құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану үшін тартатын тұлға (дара кәсіпкер немесе заңды тұлға) құрылыс объектісін пайдалану үшін жауапты тұлға болып табылады.

      Бұл ретте сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен талаптарға сәйкес келетін дара кәсіпкермен немесе заңды тұлғамен құрылыс объектісін пайдалану жөніндегі шарт жасалады.

      2. Егер құрылыс объектісі меншік иелерінің саны екі және одан көп болса, құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану, оның ішінде оның ортақ мүлкінің мәселелері жөніндегі, құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында құрылыс объектісін пайдалану жөніндегі шарттың негізінде дара кәсіпкерді немесе заңды тұлғаны тарту туралы және өзге де мәселелер жөніндегі шешімдерді мұндай меншік иелері құрылыс объектісінің жалпы алаңындағы әрқайсысының үлесіне мөлшерлес түрде қабылдайды. Үлестің мөлшері жеке (бөлек) меншіктегі құрылыс объектісі үй-жайлары ауданының құрылыс объектісінің барлық үй-жайлары аудандарының сомасына арақатынасымен айқындалады.

      Екі және одан көп меншік иесі болған кезде құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану және өзге де мәселелер жөніндегі шешімдер ерікті негізде құрылған кондоминиумның жалпы жиналысында олардың әрқайсысының құрылыс объектісінің жалпы ауданындағы үлесіне мөлшерлестігі ескеріле отырып, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен кондоминиумның құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану жөніндегі қағидаларына сәйкес қабылдануы мүмкін.

      3. Құрылыс объектісін пайдалану жөніндегі шарттың негізінде құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында дара кәсіпкер немесе заңды тұлға тартылған жағдайда құрылыс объектісінің меншік иесі немесе оны өзге де заңды негізде иеленетін тұлғалар осы тұлғаға мынадай құжаттарды:

      инженерлік ізденістердің нәтижелерін;

      құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасының оң қорытындысын алған жобалау ұйымы куәландырған жобалау-сметалық құжаттаманың көшірмелерін;

      құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасының оң қорытындысы мен сараптаманың барлық түзетулерінің көшірмелерін;

      атқарушылық техникалық құжаттаманың көшірмелерін;

      міндетті қосымшаларымен бірге құрылыс объектісін пайдалануға қабылдап алу актісінің көшірмесін;

      жер учаскесіне құқықты белгілейтін құжаттың көшірмесін;

      технологиялық жабдықтың паспортын;

      құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану үшін қажет өзге де құжаттаманы беруге міндетті.

      4. Орындалуға тиіс техникалық қызмет көрсету жөніндегі, құрылыс объектісінің тиісті техникалық жай-күйін сақтап тұру жөніндегі жұмыстардың кезеңділігі, құрамы (қажетті  байқауларды, қарап-тексерулерді қоса алғанда) мемлекеттік нормативтік құжаттарға, құрылыс объектісінің техникалық жай-күйін бақылау нәтижелеріне сәйкес оларды салу, реконструкциялау, күрделі жөндеу және пайдалану жағдайлары негізге алына отырып айқындалуға тиіс.

      5. Құрылыс объектісін пайдалану үшін жауапты адам жүргізілген қарап-тексерулердің, бақылау мақсатында тексерулердің және (немесе) құрылыс объектілерінің негіздерін, құрылыс конструкцияларын, инженерлік-техникалық қамтамасыз ету жүйелері мен желілерін, олардың элементтерін мониторингтеу күндері мен нәтижелері, құрылыс объектісіне техникалық қызмет көрсету бойынша орындалған жұмыстар туралы, құрылыс объектісіне ағымдағы жөндеу жүргізу туралы, құрылыс объектісін пайдалану процесінде анықталған бұзушылықтарды жою туралы мемлекеттік органдар берген нұсқамалардың күндері мен мазмұны туралы мәліметтер, осы бұзушылықтарды жою туралы мәліметтер енгізілетін құрылыс объектісін пайдалану журналын жүргізуге, сондай-ақ ол сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекіткен құрылыс объектісін пайдалану қағидаларының, ұлттық стандарттар мен техникалық регламенттердің талаптарын сақтауға міндетті.

      6. Құрылыс объектісін пайдалану журналының нысанын және осындай журналды жүргізуге қойылатын талаптарды мүдделі мемлекеттік органдармен келісу бойынша сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілейді.

      7. Құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану үшін жауапты тұлға оны пайдалану кезінде ондағы авариялық жағдайлар туындаған әрбір жағдай туралы:

      1) егер Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес құрылыс объектісін пайдалануға мемлекеттік бақылау және қадағалау жүзеге асырылса, мемлекеттік бақылау және қадағалау органдарына;

      2) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарына;

      3) егер құрылыс объектісін пайдалану үшін жауапты тұлға құрылыс объектісін пайдалану жөніндегі шарттың негізінде тартылған дара кәсіпкер немесе заңды тұлға болып табылса, құрылыс объектісінің меншік иелеріне немесе оны өзге де заңды негізде иеленетін тұлғаларға хабарлауға міндетті.

      8. Құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану үшін жауапты адам ауысқан жағдайда, құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану үшін жауапты болған адам құрылыс объектісін пайдалану үшін жауапты жаңа адамға құрылыс объектісін пайдалану журналын, құрылыс объектісін пайдалану процесінде анықталған бұзушылықтарды жою туралы мемлекеттік органдар берген нұсқамаларды, мемлекеттік органдардың көрсетілген нұсқамаларды орындауын тексеру актілерін, жергілікті атқарушы органның ұсынымдарын, құрылыс объектісіне техникалық қызмет көрсету, пайдалану мақсатында бақылау жасау, ағымдағы жөндеу жөніндегі жұмыстардың орындалуын растайтын өзге де құжаттарды он күн ішінде беруге міндетті.

      9. Құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалану үшін жауапты тұлға іргелес құрылыс объектілерін күтіп-ұстауға, оның ішінде қаржылық тұрғыдан қатысуға міндетті.

      10. Осы баптың қолданысы "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес пайдаланылатын құрылыс объектілеріне қолданылмайды.

      Ескертпе. Осы бап үшін қасбеттер, вестибюльдер, холлдар, дәліздер, баспалдақ марштары (алаңдар), инженерлік жабдық пен инженерлік желілерді орналастыруға арналған үй-жайлар, лифтілер, шатырлар, шатырастылар, ортақ инженерлік жүйелер мен жабдық, құрылыс объектісі орналасқан жер учаскесі және (немесе) іргелес жер учаскесі, абаттандыру элементтері және ортақ пайдаланылатын басқа да мүлік құрылыс объектісінің ортақ мүлкі деп танылады.

138-бап. Құрылыс объектілерін пайдалануды тоқтата тұру және тоқтату

      1. Егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе, құрылыс объектілерін пайдалану кезінде Қазақстан Республикасының техникалық регламенттерінің, нормативтік құқықтық актілерінің талаптары, жобалау құжаттамасы бұзылған жағдайларда, құрылыс объектілерін пайдалану Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тоқтатыла тұруы мүмкін.

      2. Құрылыс объектілерін пайдалану, егер бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген болса, сондай-ақ құрылыс объектілері кездейсоқ жойылған және (немесе) сүрілген жағдайда, олар пайдаланудан шығарылғаннан кейін тоқтатылады.

139-бап. Құрылыс объектісін авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға

жататын объект деп тану

      1. Құрылыс объектісі авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға жататын объект деп танылуы мүмкін. Құрылыс объектісін авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану оның нақты жай-күйін және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақты зерттеп-қарау нәтижелері бойынша жүзеге асырылады.

      2. Көппәтерлі тұрғын үйді авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасында белгіленген ерекшеліктер ескеріле отырып жүзеге асырылады.

      3. Құрылыс объектісін авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану тәртібі мен негіздерін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді. Бұл ретте мынадай тәртіппен:

      1) уәкілетті мемлекеттік органның және (немесе) жергілікті атқарушы органның құрылыс объектісінің және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақтың нақты жай-күйіне бағалау жүргізу мақсатында ведомствоаралық комиссия құру туралы шешім қабылдау тәртібі, көрсетілген комиссияны қалыптастыру тәртібі, оның отырыстарын өткізу тәртібі және оның шешімдерін ресімдеу тәртібі;

      2) құрылыс объектісін және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақты зерттеп-қарауды жүргізу тәртібі, осындай құрылыс объектілерінің және (немесе) аумақтың нақты жай-күйін бағалау тәртібі;

      3) құрылыс объектісінің меншік иесін, құрылыс объектісіндегі үй-жайлардың (пәтерлердің және (немесе) тұрғын емес үй-жайлардың) меншік иелерін, құрылыс объектісін, ондағы үй-жайды (пәтерді және (немесе) тұрғын емес үй-жайды) өзге де заңды негізде иеленетін тұлғаны мұндай құрылыс объектісін авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы мәселені қарау туралы хабардар ету тәртібі;

      4) құрылыс объектісін авариялық және сүруге немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы шешім қабылдау тәртібі мен мерзімдері айқындалады.

140-бап. Реновациялау

      1. Реновациялау – аумақты әлеуметтік, инженерлік және көліктік инфрақұрылымдармен, абаттандырумен қамтамасыз ете отырып, құрылыс объектілерін елді мекендердің сапалы жайлы ортасын қалыптастыру мақсатында пайдалану жағдайларын жақсартуға, сондай-ақ құрылыс объектілерін реконструкциялау (күрделі жөндеу), реставрациялау немесе ескірген және (немесе) авариялық құрылыс объектілерін сүре отырып, жаңа құрылыс объектілерін салу арқылы елді мекеннің сәулеттік келбетіне сәйкес келтіруге бағытталған құрылыс объектілерін, оның ішінде ескірген және (немесе) авариялық объектілерді жаңарту жөніндегі шаралар кешені.

      2. Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан және қала құрылысы жобаларына сәйкес реновациялау бағдарламасына енгізілген құрылыс объектілері реновациялау объектілері болып табылады.

      3. Реновациялаудың мақсаттары мыналар болып табылады:

      1) елді мекендердің сапасын және жеке тұлғалардың тұру жағдайларын жақсарту;

      2) құрылыс салынған аумақтардың функционалдық, санитариялық, энергетикалық және сәулеттік тиімділігін арттыру;

      3) тарихи-мәдени мұра объектілерін сақтау және бейімдеу.

      4. Реновациялау бағдарламасын қаржыландыру Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

20-тарау. ҚҰРЫЛЫСЫ НЕМЕСЕ РЕКОНСТРУКЦИЯЛАНУЫ ТОЛЫҚ НЕМЕСЕ ІШІНАРА БЮДЖЕТ ҚАРАЖАТЫ ЕСЕБІНЕН ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛАТЫН ҚҰРЫЛЫСЫ АЯҚТАЛМАҒАН ОБЪЕКТІЛЕРДІ ҚҰРЫЛЫСЫ АЯҚТАЛМАҒАН ОБЪЕКТІЛЕРГЕ ЖАТҚЫЗУ

141-бап. Құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара бюджет

қаражаты есебінен жүзеге асырылатын құрылысы аяқталмаған объектілерді

құрылысы аяқталмаған объектілерге жатқызудың негіздері

      1. Құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылатын және аяқталмаған объект туралы мәліметтер құрылысы аяқталмаған объектілердің мемлекеттік тізіліміне енгізілген күннен бастап ол мынадай негіздер бойынша:

      1) құрылысқа арналған рұқсаттың қолданылу мерзімі өткенде;

      2) құрылыс объектісін пайдалануға беру актісін тіркеуден бас тартылған күннен бастап он екі айдан астам уақыт өткенде (пайдалануға беру актісін тіркеуден бас тарту үшін негіздер жойылмаған жағдайда);

      3) құрылысы, реконструкциялануы аяқталмаған құрылыс объектісі орналасқан жер учаскесін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) шартының немесе құрылыс объектісін салуды, реконструкциялауды аяқтау мақсатында осындай жер учаскесіне құқықтарды иелену үшін Қазақстан Республикасының азаматтық, жер заңнамасында көзделген негіздер болмаған кезде мердігермен (бас мердігермен) жасалған осындай жер учаскесін өтеусіз пайдалану шартының қолданылу мерзімі өткенде;

      4) құрылыс объектісін салу, реконструкциялау аяқталмағанда және осы Кодекске сәйкес құрылыс объектісін пайдалануға беру актісін тіркеуден бас тарту үшін негіз болып табылатын Қазақстан Республикасының жер және өзге де заңнамасында белгіленген шектеулер туындағанда;

      5) Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сәйкес құрылысы мен реконструкциялануы аяқталмаған құрылыс объектісінің құрылысы мен реконструкциялануы бюджеттен тыс қаржыландыру көздері есебінен жүзеге асырылмайтын жағдайда бюджет қаражаты есебінен осындай құрылыс пен реконструкциялауды қаржыландыру жүзеге асырылған соңғы жылдан бастап үш жыл ішінде осындай құрылыс пен реконструкциялауды аяқтауға бюджет қаражаты көзделмегенде;

      6) құрылысы, реконструкциялануы аяқталмаған құрылыс объектісіне және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан жер учаскесіне қатысты тыйым қойылғанда, белгілі бір әрекеттер жасауға тыйым салынғанда және (немесе) кепіл түрінде жолын кесу шарасы таңдалғанда;

      7) заңды күшіне енген, оның ішінде құрылыс объектісін рұқсат алмай салынған құрылыс деп тану туралы сот актілері болғанда, құрылысы аяқталмаған объект деп танылады.

      2. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган, жергілікті атқарушы орган осы баптың 1-тармағында көзделген негіздермен қатар құрылысы, реконструкциялануы аяқталмаған құрылыс объектілерін құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылған, құрылысы аяқталмаған объектілерге жатқызудың өзге де негіздерін көздеуі мүмкін.

      3. Құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылған және аяқталмаған объектілер осы Кодекстің 142-бабына сәйкес құрылысы аяқталмаған объектілердің мемлекеттік тізіліміне енгізілуге тиіс құрылысы аяқталмаған объектілерге жатады.

142-бап. Құрылысы аяқталмаған объектілердің тізілімі

      1. Құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылған құрылысы аяқталмаған объектілер құрылысы аяқталмаған объектілердің мемлекеттік тізіліміне енгізілуге жатады.

      Құрылыс объектілері:

      1) егер олардың құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара республикалық бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылған болса, сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның;

      2) егер олардың құрылысы, реконструкциялануы толық немесе ішінара жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылған болса, жергілікті атқарушы органның шешімі бойынша құрылысы аяқталмаған объектілердің мемлекеттік тізіліміне енгізіледі.

      2. Құрылысы аяқталмаған объектілердің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру және жүргізу тәртібін, оған енгізілетін мәліметтердің құрамын, осындай мәліметтерді ұсыну тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

21-тарау. ҚҰРЫЛЫС ОБЪЕКТІЛЕРІН КЕЙІННЕН КӘДЕГЕ ЖАРАТУ (СҮРУ)

143-бап. Құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату (сүру) туралы жалпы

ережелер

      1. Егер осы баптың 2-тармағында өзгеше көзделмесе, құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) құрылыс объектісі меншік иесінің шешімі не осы Кодексте, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген жағдайларда, заңды күшіне енген сот актісінің немесе жергілікті атқарушы органның шешімі негізінде жүзеге асырылады.

      2. Елді мекендерді дамыту және оларда құрылыс салудың қала құрылысы жобалары сүруге жататын құрылыс объектілерінің тізбесіне енгізілген құрылыс объектісін сүру үшін негіз болып табылады.

      3. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) мақсатында мердігер (бас мердігер) немесе тапсырыс беруші осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, құрылыс объектісін сүру жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасын дербес құжат ретінде дайындауды қамтамасыз етеді. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасын дайындауды жобалау ұйымы немесе мамандар тізіліміне мәліметтері енгізілген сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сертификатталған маман жүзеге асырады.

      4. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасын дайындау осы Кодекстің 98-бабының 4-тармағында көрсетілген құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату (сүру) үшін талап етілмейді. Бұл жағдайда мердігер (бас мердігер) өз бастамасы бойынша осындай құрылыс объектілерін кейін кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың дайындалуын қамтамасыз етуге құқылы.

      5. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасын дайындау техникалық регламенттердің талаптарына, санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға, қоршаған ортаны қорғау саласындағы талаптарға, атом энергиясын пайдалану саласындағы қызметтің қауіпсіздігі талаптарына, өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы қызметті жүзеге асыруға қойылатын талаптарға сәйкес құрылыс объектісін зерттеп-қарау нәтижелері мен материалдарының негізінде жүзеге асырылады.

      6. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасының құрамы мен мазмұнына қойылатын талаптарды сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган белгілейді.

      7. Егер құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жаратуды (сүруді) мемлекеттік инвестицияларды тарта отырып жүзеге асыру жоспарланса, мердігер (бас мердігер) немесе тапсырыс беруші құрылыстың сметалық құнын дайындауды қамтамасыз етеді.

      8. Егер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекет меншігіндегі және жер пайдалану құқығы берілмеген жер учаскесінде орналасқан құрылыс объектісін сүруді мемлекеттік орган немесе жергілікті атқарушы орган қамтамасыз ететін болса, мердігердің (бас мердігердің) функцияларын көрсетілген органдар немесе аталған органдар осындай құрылыс объектісін сүру туралы шарт жасасқан тұлғалар орындайды.

144-бап. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жаратуды (сүруді) жүзеге асыру

      1. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерін пайдалануды жүзеге асыратын ұйымдар берген құрылыс объектісін инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерінен ажырату шарттарына сәйкес құрылыс объектісі инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерінен ажыратылғаннан кейін, сондай-ақ, егер бұл Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген болса, құрылыс объектісі пайдаланудан шығарылғаннан кейін құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасына сәйкес жүзеге асырылады.

      2. Құрылыс объектісін инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерінен ажырату шарттарын инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерін пайдалануды жүзеге асыратын ұйымдар мердігерден (бас мердігерден), уәкілетті мемлекеттік органнан немесе жергілікті атқарушы органнан осындай шарттарды беру туралы өтініш келіп түскен күннен бастап он жұмыс күнінен аспайтын мерзім ішінде береді. Құрылыс объектісін инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерінен ажырату инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерін пайдалануды жүзеге асыратын ұйым қол қойған актімен расталады. Құрылыс объектісін инженерлік-техникалық қамтамасыз ету желілерінен ажырату тәртібін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.

      3. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) процесінде адамдардың өміріне немесе денсаулығына зиян, жеке немесе заңды тұлғалардың мүлкіне, қоршаған ортаға залал келтірудің алдын алуға бағытталған шаралар қабылданады, уақытша қоршаулар, кірме жолдар салу көзделеді, құрылыс қоқыстарын кәдеге жарату жөніндегі іс-шаралар жүзеге асырылады.

      4. Егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жаратуды (сүруді) жүзеге асыруға арналған мердігерлік шарттар бойынша жұмыстарды мердігерлер (бас мердігерлер) орындайды. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жаратуды (сүруді) жүзеге асыруға арналған мердігерлік шарттар бойынша құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды орындау кезінде құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың құрылыс жобасы талаптарының, жұмыстарды орындау процесінде техникалық регламенттердің, қауіпсіздік техникасының сақталуы қамтамасыз етіледі.

      5. Құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) мақсатында меншік иесі, мердігер (бас мердігер) немесе тапсырыс беруші құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) жөніндегі жұмыстарды орындау басталғанға дейін сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен жеті жұмыс күнінен кешіктірмей, құрылыс объектісі орналасқан жердегі жергілікті атқарушы органға құрылыс объектісін жоспарланып отырған кейіннен кәдеге жарату (сүру) туралы хабарлама береді.

      6. Меншік иесі, мердігер (бас мердігер) немесе тапсырыс беруші құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату (сүру) аяқталғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде құрылыс объектісі тұрған жер учаскесі орналасқан жердегі жергілікті атқарушы органға құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жаратудың (сүрудің) аяқталғаны туралы хабарлама береді.

      7. Құрылыс объектісін сүру актісі мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдардың міндетті түрде есепке алуына және тіркеуіне жатады.

145-бап. Рұқсат алмай салынған құрылыстар объектісін сүру немесе оларды

белгіленген талаптарға сәйкес келтіру ерекшеліктері

      1. Рұқсат алмай салынған құрылыстар болып табылатын құрылыс объектілерін сүру немесе оларды мәжбүрлі тәртіппен белгіленген талаптарға сәйкес келтіру заңды күшіне енген сот актісінің немесе жергілікті атқарушы орган шешімінің негізінде жүзеге асырылады.

      2. Рұқсат алмай салынған құрылыстың анықталғаны туралы хабарламаны (арызды) және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген, рұқсат алмай салынған құрылыс белгілерінің бар екенін растайтын құжаттарды рұқсат алмай салынған құрылыс орналасқан жердегі жергілікті атқарушы орган мемлекеттік органдардан және (немесе) ұйымдардан және өзге де тұлғалардан алған күннен бастап жиырма жұмыс күнінен аспайтын мерзімде көрсетілген хабарламаны (арызды) және құжаттарды қарауға және осындай қарау нәтижелері бойынша мынадай әрекеттердің бірін жасауға:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда, рұқсат алмай салынған құрылысты сүру туралы шешім не оны белгіленген талаптарға сәйкес келтіру туралы шешім қабылдауға;

      2) рұқсат алмай салынған құрылысты сүру немесе оны белгіленген талаптарға сәйкес келтіру туралы талап қоюмен сотқа жүгінуге;

      3) рұқсат алмай салынған құрылыстың анықталғаны туралы хабарламаны (арызды) жіберген тұлғаға рұқсат алмай салынған құрылыс белгілерінің жоқ екені туралы хабарлама жіберуге міндетті.

      3. Рұқсат алмай салынған құрылысты сүруді немесе оны белгіленген талаптарға сәйкес келтіруді рұқсат алмай құрылыс салуға тапсырыс берген немесе оны тұрғызған немесе рұқсат алмай құрылыс салуды жүзеге асырған тұлға жүзеге асырады, ал мұндай тұлға туралы мәліметтер болмаған кезде заңды күшіне енген сот актісімен немесе жергілікті атқарушы органның шешімімен белгіленген мерзімде рұқсат алмай құрылыс салынған немесе тұрғызылған жер учаскесінің құқық иеленушісі жүзеге асырады.

      4. Рұқсат алмай салынған құрылысты сүру осы Кодекстің 143 және 144-баптарына сәйкес жүзеге асырылады. Рұқсат алмай салынған құрылысты белгіленген талаптарға сәйкес келтіру осы Кодекстің 15-тарауында белгіленген тәртіппен оны реконструкциялау арқылы жүзеге асырылады.

6-БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІ ТУРАЛЫ ЗАҢНАМАСЫН БҰЗҒАНЫ ҮШІН ЖАУАПТЫЛЫҚ. ӨТПЕЛІ ЖӘНЕ ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

22-тарау. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СӘУЛЕТ, ҚАЛА ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫС ҚЫЗМЕТІ ТУРАЛЫ ЗАҢНАМАСЫН БҰЗҒАНЫ ҮШІН ЖАУАПТЫЛЫҚ

146-бап. Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс

қызметі туралы заңнамасын бұзғаны үшін сәулет, қала құрылысы және

құрылыс қызметі субъектілерінің жауаптылығы

      1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметінің субъектілері жол берген Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген нормалар мен талаптарды (шарттарды, қағидаларды, шектеулерді) бұзушылықтар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

      Көрсетілген бұзушылықтарға мыналар жатады:

      1) аумақтардың бекітілген функционалдық мақсатынан, қала құрылысы регламенттерінен, айрықша реттеудің және қала құрылысын регламенттеудің белгіленген режимінен ауытқу;

      2) егжей-тегжейлі жоспарлау жобасының елді мекеннің бекітілген бас жоспарынан немесе даму және құрылыс салу схемасынан (оңайлатылған бас жоспардан) ауытқуы және оларға сәйкес келмеуі;

      3) мемлекет мұқтажын қамтамасыз етуге байланысты қала құрылысы мақсаттарына арналған жер учаскелерiн таңдау мен берудiң (пайдалануға рұқсатты), сондай-ақ алып қоюдың Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiбiнен ауытқу;

      4)  іздестіру, жобалау, құрылыс-монтаждау жұмыстарын Қазақстан Республикасы заңнамасының және мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарын бұза отырып орындау;

      5) қала құрылысы құжаттамасын әзірлеудің, келісудің, сараптаудың және бекітудің белгіленген тәртібінен ауытқу, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген құжаттамадан ауытқу не Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген талаптарды сақтамай, оған өзгерістер енгізу;

      6) жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеудің, сараптаудың және бекітудің белгіленген тәртібінен ауытқу, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген құжаттамадан ауытқу не Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген талаптарды сақтамай, оған өзгерістер енгізу;

      7) Қазақстан Республикасының рұқсаттар және хабарламалар туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарды хабардар етпей құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу;

      8) осы Кодексте міндеттілігі көзделген жағдайларда құрылысты авторлық сүйемелдеусіз және техникалық қадағалаусыз жүзеге асыру;

      9) ғимараттар, құрылысжайлар, олардың бөліктері немесе жекелеген конструкциялық элементтер беріктігінің, орнықтылығының, сенімділігінің төмендеуіне және жоғалуына, тұрғызылған құрылыс объектілерінің пайдаланылу сапасының нашарлауына, қоршаған ортаға теріс әсер етуге алып келуі мүмкін бекітілген мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарын бұза отырып, құрылыс объектілері мен олардың кешендерін салуды (реконструкциялауды, реставрациялауды, кеңейтуді, техникалық қайта жарақтандыруды, жаңғыртуды, күрделі жөндеуді) жүзеге асыру;

      10) рұқсат алмай құрылыс салу, сол сияқты елді мекеннің сәулеттік келбетін өзгерту, дизайн-кодты сақтамау, құрылыс объектілерін, құрылыс объектілерінің жекелеген үй-жайларын және (немесе) бөліктерін реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау, қайта бейіндеу);

      11) елді мекендерді жоспарлау және оларда құрылыс салу кезінде белгіленген қызыл сызықтар мен құрылыс салу сызықтарынан, сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы (аймақтардағы) сары сызықтардан ауытқу;

      12) құрылыс объектісін жобалау, сараптау, салу және кейіннен пайдалану процесінде нормативтік құжаттардың нормалары мен талаптарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде, оның ішінде еңбекті қорғау, өрт және жарылыс қауіпсіздігі, азаматтық қорғаныс, санитариялық және экологиялық қауіпсіздік, халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін әлеуметтік, көліктік және рекреациялық инфрақұрылымдардың құрылыс объектілеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету жөніндегі нормативтік құқықтық актілерде белгіленген талаптарды сақтамау, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын құрылыс объектілерінде тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің және оларды ұсынушылардың дерекқорына енгізілген отандық өндірістің материалдарын, жабдықтарын, бұйымдары мен конструкцияларын қолданбау;

      13) құрылыс объектілерін пайдалануға қабылдап алу, сондай-ақ пайдалану процесінде оларды күтіп-ұстау тәртібін бұзу;

      14) елді мекендерді (елді мекендердің бөліктерін), жобаланатын құрылыс объектілерін жоспарлауға және оларда құрылыс салуға (реконструкциялауға) байланысты шешімдерді дайындау және қабылдау туралы, сондай-ақ өмір сүру және тіршілік ету ортасының жай-күйі мен жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің мүдделерін тікелей қозғайтын, болжанатын өзгерістер туралы ақпарат беруден уәжсіз бас тарту не анық емес ақпарат беру;

      15) құрылыс-монтаждау жұмыстары барысында әзірленген және белгіленген тәртіппен бекітілген жобалау-сметалық құжаттамадан ауытқу;

      16) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы қызмет түрлерін рұқсатсыз жүзеге асыру;

      17) пайдалануға қабылдап алынған көппәтерлі тұрғын үйдің кондоминиум объектісін тіркеуді жүзеге асырмау;

      18) жобалау-сметалық құжаттамаға сәйкес көппәтерлі тұрғын үйдің сыртқы инженерлік желілері мен құрылысжайларын коммуналдық меншікке беруді қамтамасыз етпеу;

      19) жер учаскесін көппәтерлі тұрғын үйдің кондоминиум объектісі ортақ мүлкінің құрамына енгізуді қамтамасыз етпеу;

      20) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесін толықтыру үшін ақпарат және (немесе) мәліметтер беру жөніндегі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды бұзу;

      21) мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінде кезекші топографиялық жоспарды жүргізу мен жаңартып отырудың Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртібін бұзу;

      22) өмір сүру және тіршілік ету ортасы жай-күйінің нашарлауына, азаматтардың, оның ішінде халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарының және тұтас қоғамның құқықтары мен заңды мүдделеріне нұқсан келтіруге, мемлекеттік мүдделерге залал келтіруге себеп болатын, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келетін өзге де әрекеттер.

      2. Жол берілген бұзушылықты (шарттарды, қағидаларды, шектеулерді) және оның салдарын жою, сондай-ақ келтірілген залалды (зиянды) өтеу жөніндегі міндеттер көрсетілген бұзушылықтарға (шарттарға, қағидаларға, шектеулерге) жол берген сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі субъектісіне жүктеледі.

      3. Сәулет, қала құрылысы және (немесе) құрылыс қызметі субъектілерінің кепілдік мерзімін сақтамау фактілері Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің нормаларына, сондай-ақ осы Кодекстің 122-бабына сәйкес белгіленеді.

      4. Жобалау-сметалық құжаттамада Қазақстан Республикасы заңнамасының, сондай-ақ қала құрылысы регламенттері мен техникалық регламенттердің талаптарын, құрылыс объектісінің беріктігіне, орнықтылығына және сенімділігіне тікелей әсер ететін мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтік құжаттардың нормалары мен ережелерін бұзушылықтар, сондай-ақ қала құрылысы жобасындағы бұзушылықтар, жобаларға сараптама жүргізу процесінде нормалар мен талаптарды бұзушылық анықталған және анықталған бұзушылықтар сараптама жүргізудің белгіленген мерзімдерінде жойылмаған жағдайларда, жобалау-сметалық құжаттаманы, қала құрылысы жобаларын әзірлеген жобалау ұйымы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      Теріс сараптама қорытындысы жобалау-сметалық құжаттаманы және қала құрылысы жобаларын әзірлеу кезінде анықталған бұзушылықтарды растау болып табылады.

      Құрылыс процесінде жобалау-сметалық құжаттамада Қазақстан Республикасы заңнамасының, сондай-ақ қала құрылысы регламенттері мен техникалық регламенттердің талаптарын, салынып жатқан құрылыс объектісінің беріктігіне, орнықтылығына және сенімділігіне тікелей әсер ететін мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтік құжаттардың нормалары мен ережелерін бұзушылықтар анықталған кезде жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеген жобалау ұйымы, сондай-ақ жобалау-сметалық құжаттама бойынша оң сараптама қорытындысын берген сарапшы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      Қала құрылысы жобасындағы нормалар мен талаптарды бұзушылықтар анықталған кезде қала құрылысы жобасын әзірлеген жобалау ұйымы, сондай-ақ қала құрылысы жобасы бойынша оң сараптама қорытындысын берген сарапшы мен мемлекеттік сараптама ұйымы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      Анықталған бұзушылықтар мен сарапшылардың ескертулері уәжді болуға және Қазақстан Республикасының тиісті нормативтік құқықтық актілеріне, қала құрылысы регламенттері мен техникалық регламенттердің талаптарына, мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтік құжаттардың нормалары мен ережелеріне сілтемелермен негізделуге тиіс. Ұсынымдық сипаттағы ескертулер беруге жол берілмейді.

      Құрылыстың есептік немесе сметалық құнының негізділігін және (немесе) анықтығын бұзу Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүргізілген сот сараптамасымен расталады.

      Сот сараптамасы құрылыстың есептік немесе сметалық құнының негізсіз көтерілгенін және (немесе) төмендетілгенін растаған жағдайда, жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеген және ол бойынша құрылыс жобаларының ведомстводан тыс кешенді сараптамасын жүргізген тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      5. Қазақстан Республикасы заңнамасының, сондай-ақ қала құрылысы регламенттері мен техникалық регламенттердің талаптарын, мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтік құжаттардың нормалары мен ережелерін бұза отырып келісілген және берілген сәулет-жоспарлау тапсырмасы, келісілген эскиздік жоба, сондай-ақ оң сараптама қорытындысы, ғимараттың және құрылысжайдың жай-күйі туралы техникалық зерттеп-қарау қорытындысы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен кері қайтарып алынуға не олардың күші жойылуға тиіс.

      Сәулет-жоспарлау тапсырмасын, келісілген эскиздік жобаны кері қайтарып алу және олардың күшін жою сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органы берген нұсқаманың және заңды күшіне енген сот актісінің негізінде жүргізіледі.

      Ғимараттың және құрылысжайдың жай-күйі туралы техникалық зерттеп-қарау қорытындысын кері қайтарып алу және оның күшін жою облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органы берген нұсқаманың және заңды күшіне енген сот актісінің негізінде жүргізіледі.

      Сараптама қорытындысын кері қайтарып алуды осы Кодекстің 115-бабына сәйкес мемлекеттік сараптама ұйымы немесе сараптама ұйымдары жүргізеді.

23-тарау. ӨТПЕЛІ ЖӘНЕ ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

147-бап. Өтпелі ережелер

      1. Осы Кодекстің 76-бабы 4-тармағының, 78-бабының 5-тармағы бірінші бөлігінің, 98-бабының 4-тармағы бірінші бөлігі 1) тармақшасының және 120-бабының 5-тармағы төртінші бөлігінің қолданысы 2030 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрсын, тоқтатыла тұру кезеңінде осы тармақ, бөліктер және тармақша мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін:

      "4. Елді мекеннің бас жоспарын әзірлеу және бекіту кезінде сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталары болған кезде осы карталар ескеріледі.";

      "5. Егжей-тегжейлі жоспарлау жобасын әзірлеу және бекіту кезінде сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталары, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталары болған кезде осы карталар ескеріледі.";

      "1) сейсмикалық шағын аймақтарға бөлу карталарына, сондай-ақ сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталарына сәйкес осы карталар болған кезде сейсмикалық қауіптілігі жоғары аудандардағы (аймақтардағы) құрылыстан басқа екі қабаттан аспайтын жеке тұрғын үйлер салуды;";

      "Жобалауға арналған тапсырма құрылыс объектісінің талап етілетін параметрлерін, өзге де бастапқы деректерді, оның ішінде сейсмикалық шағын аймақтарға бөлудің және сел, көшкін және қар көшкіні қауіптілігі мен қауіп-қатерлерінің карталары болған кезде осы карталардың мәліметтерін қамтуға тиіс.".

      2. Санитариялық-қорғаныш аймағы белгіленбеген, осы Кодекс қолданысқа енгізілгенге дейін пайдалануға берілген құрылыс объектілерінің санитариялық-қорғаныш аймағын белгілеуді халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік орган, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы нормативтік құқықтық актілерге сәйкес халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қызметті жүзеге асыратын өзге де мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері жүзеге асырады.

      3. Осы Кодекс қолданысқа енгізілгенге дейін тұрғызылған және жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптік кәсіпорындар жұмыскерлерінің тұруына арналған ғимараттарды елді мекеннің өнеркәсіптік (өндірістік) аймақтарының аумағында орналастыруға жол беріледі.

      4. Сарапшылардың осы Кодекс қолданысқа енгізілгенге дейін алған сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы сараптама жұмыстары мен инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыру құқығына арналған аттестаттары осы Кодекс қолданысқа енгізілген күннен бастап екі жыл бойы күшін сақтайды.

      5. Сертификаттау орталықтары осы Кодекс қолданысқа енгізілген күннен бастап бір жыл ішінде құрылуы мүмкін.

      6. Инжинирингтік қызметтер және сараптама жұмыстарын көрсетуге арналған сарапшылардың аттестаттары бар адамдар сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органмен сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы мамандарды (сарапшыларды) сертификаттауды жүргізу құқығына шарт жасасқаннан кейін сертификаттау орталығында сертификаттаудан өтуге құқылы.

      7. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында мүшелігі (қатысуы) міндетті өзін-өзі реттейтін ұйым құрылған кезде мүшелігі (қатысуы) міндетті өзін-өзі реттейтін ұйым өзін-өзі реттейтін ұйымдар тізіліміне енгізілген күнінен бастап он екі ай ішінде сертификаттау орталығын құруға тиіс.

      8. Осы Кодексте пайдаланылатын "сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы маман (сарапшы) сертификаты" деген сөздердің 2028 жылғы 1 шілдеге дейін "сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы аттестаттары" деген сөздермен мәні бірдей болады.

148-бап. Осы Кодексті қолданысқа енгізу тәртібі

      1. Осы Кодекс:

      1) 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін осы Кодекстің 61-бабы 3-тармағының екінші бөлігін;

      2) 2028 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілетін осы Кодекстің 57 және 58-баптарын қоспағанда, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.

      2. Мыналардың:

      1) "Жеке тұрғын үй құрылысы туралы" 1994 жылғы 3 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының;

      2) 2028 жылғы 1 шілдеге дейін қолданылатын 20-бабының 11-1), 23-19), 23-20), 23-22), 23-25) және 23-26) тармақшаларын, 24-бабы 1-тармағының 17-6) тармақшасын, 25-бабы 1-тармағының 18-6) тармақшасын және 32-1-бабы 1-тармағының екінші абзацын қоспағанда, "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" 2001 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының күші жойылды деп танылсын.

      Қазақстан Республикасының Президенті Қ. ТОҚАЕВ