ИПС "Әділет"

В целях реализации подпункта 3) пункта 7 Аудиторского заключения, подготовлнного по итогам государственного аудита эффективности обеспечения ветеринарно-санитарной, фитосанитарной и продовольственной безопасности, утвержденного постановлением председателя Высшей аудиторской палаты Республики Казахстан от 1 августа 2025 года № 17-қ-қбп, а также в соответствии с пунктом 7 и подпунктом 5) пункта 19 Положения о Министерстве сельского хозяйства Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 6 апреля 2005 года № 310 "Некоторые вопросы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан", ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемое Положение по разработке и реализации Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности.

2. Комитету ветеринарного контроля и надзора Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) направление электронной копии настоящего приказа в республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра сельского хозяйства Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие после дня его первого официального опубликования.

Министр

А. Сапаров

Утверждено
приказом Министра
сельского хозяйства
Республики Казахстан
от 30 марта 2026 года № 102

Положение по разработке и реализации Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности

Глава 1. Основные положения

1. Настоящее Положение по разработке и реализации Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности (далее – Положение) разработано в целях реализации подпункта 3) пункта 7 Аудиторского заключения, подготовлнного по итогам государственного аудита эффективности обеспечения ветеринарно-санитарной, фитосанитарной и продовольственной безопасности, утвержденного постановлением председателя Высшей аудиторской палаты Республики Казахстан от 1 августа 2025 года № 17-қ-қбп, а также в соответствии с пунктом 7 и подпунктом 5) пункта 19 Положения о Министерстве сельского хозяйства Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 6 апреля 2005 года № 310 "Некоторые вопросы Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан" и применяется при разработке и реализации Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности.

Глава 2. Порядок разработки Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности

2. Планирование государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности, осуществляется на основании:

1) данных мониторинга по обеспечению пищевой безопасности на соответствующей административно-территориальной единицы за последние три года;

2) данных о несоответствиях продукции животного происхождения, выявленных на объектах производства, осуществляющих производство, заготовку (убой), хранение, переработку и реализацию животных, продукции и сырья животного происхождения (далее – объекты производства);

3) данных по результатам проведенного профилактического контроля с посещением и без посещения субъекта (объекта) контроля и надзора;

4) данных о несоответствиях пищевой продукции, выявленных на объектах производства, осуществляющих производство, заготовку (убой), хранение, переработку и реализацию животных, продукции и сырья животного происхождения в соседних административно-территориальных единицах, а также в сопредельных государствах;

5) данных о количестве действующих промышленных предприятий, их территориального распределения, а также объемов и структуры эмиссий загрязняющих веществ в окружающую среду;

6) официальной статистической информации за предыдущий год (забитый в хозяйствах и/или реализованный на убой животных; вылов рыбы и других видов водных животных; средний живой вес одной головы животных; производство молока; яиц; меда);

7) официальной статистической информации за предыдущий год по ввозимой продукции животного происхождения (импорт);

8) данных по ввезенным из государств-членов Евразийского экономического союза и третьих стран (не являются государствами-членами Евразийского экономического союза) продукции животного происхождения на соответствующей административно-территориальной единицы за предыдущий год;

9) процентов отбора проб, установленных в приложении 1 к настоящему Положению;

10) видов показателей по группам согласно приложению 2 к настоящему Положению.

3. На уровне районов, городов областного значения предложение в проект Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности (далее – проект Плана) на предстоящие планируемые 3 (три) года составляется территориальными подразделениями районов, городов областного значения ведомства уполномоченного органа в области ветеринарии (далее - ведомство) c указанием вида продукции животного происхождения и количества отбора проб продукции животного происхождения с разделением их по происхождению на отечественное и импортное (ввезенное на территорию Республики Казахстан) и до 15 января текущего года направляет для свода в территориальное подразделение области, города республиканского значения, столицы.

Территориальное подразделение области, города республиканского значения, столицы направляет для свода в ведомство до 1 февраля текущего года проекты Планов областей, городов республиканского значения, столицы на предстоящие планируемые 3 (три) года с указанием вида продукции животного происхождения и количества отбора проб продукции животного происхождения с разделением их по происхождению на отечественное и импортное (ввезенное на территорию Республики Казахстан).

4. Территориальные подразделения районов, городов областного значения по основаниям, предусмотренным пунктом 2 настоящего Положения и проекта Плана соответствующих административно-территориальных единиц на предстоящие планируемые 3 (три) года, представленного в соответствии с пунктом 3 настоящего Положения формирует уточненный проект Плана на предстоящий планируемый год с указанием вида продукции животного происхождения и количества отбора проб продукции животного происхождения с разделением их по происхождению на отечественное и импортное (ввезенное на территорию Республики Казахстан) и в срок с 1 по 10 ноября текущего года направляет для свода в территориальное подразделение области, города республиканского значения, столицы.

5. Территориальное подразделение области, города республиканского значения, столицы в срок с 10 по 20 ноября текущего года составляют сводный проекты Планов на предстоящий планируемый год с указанием вида продукции животного происхождения и количества отбора проб продукции животного происхождения с разделением их по происхождению на отечественное и импортное (ввезенное на территорию Республики Казахстан) и направляют их в ведомство.

6. Ведомство не позднее 10 декабря текущего года на основании сводных проектов Планов, представленных территориальными подразделениями, утверждает и в течение 2 (двух) календарных дней со дня подписания направляет в территориальные подразделения областей, городов республиканского значения, столицы План государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности (далее – План) для организации и обеспечения его выполнения на предстоящий планируемый год.

В Плане указываются наименование области, городов республиканского значения, вид продукции животного происхождения и количество отбора проб продукции животного происхождения с разделением их по происхождению на отечественное и импортное (ввезенное на территорию Республики Казахстан), показатели пищевой безопасности на которые планируются проведение мониторинговых исследований по обеспечению пищевой безопасности.

В Плане в зависимости от вида продукции животного происхождения предусматриваются следующие показатели пищевой безопасности, на которые планируются проведение мониторинговых исследований по обеспечению пищевой безопасности:

1) микробиологические, паразитологические, радиологические показатели, определение остаточного количества загрязняющих веществ, определение количества предельно-допустимых концентрации токсических элементов (соли тяжелых металлов), определение количества предельно-допустимых концентрации диоксинов, определение остаточных количеств ветеринарных препаратов;

2) показатели пищевой безопасности, предусмотренные техническими регламентами Евразийского экономического союза "О безопасности пищевой продукции", утвержденными решением Комиссии таможенного союза от 9 декабря 2011 года № 880; "О безопасности молока и молочной продукции", утвержденными решением Совета Евразийской экономической комиссии от 9 октября 2013 года № 67; "О безопасности мяса и мясной продукции", утвержденными решением Совета Евразийской экономической комиссии от 9 октября 2013 года № 68; "О безопасности рыбы и рыбной продукции", утвержденными решением Совета Евразийской экономической комиссии от 18 октября 2016 года № 162; "О безопасности мяса птицы и продукции его переработки", утвержденными решением Совета Евразийской экономической комиссии от 29 октября 2021 года № 110.

7. На основании утвержденного Плана территориальные подразделения областей, городов республиканского значения, столицы не позднее 20 декабря текущего года утверждают План в разрезе соответствующих административно-территориальных единиц и в течение 2 (двух) календарных дней со дня его утверждения направляют их в территориальные подразделения районов и городов областного значения для организации и проведения государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности.

8. Внесение изменений и дополнений в План допускается в период его выполнения.

Изменения и дополнения в План допускается не реже одного раза в полугодие и не менее чем за 15 (пятнадцать) календарных дней до месяца проведения мониторинговых исследований. При внесении изменений и дополнений учитываются сведения, указанные в пункте 2 настоящего Положения на соответствующей административно-территориальной единице.

Глава 3. Порядок реализации Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности

9. Государственный мониторинг по обеспечению пищевой безопасности продукции животного происхождения осуществляется государственной ветеринарной организацией, созданной в соответствии с подпунктом 3) пункта 1 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О ветеринарии" (далее – Лаборатория) согласно Плана.

Государственные ветеринарно-санитарные инспекторы соответствующей административно-территориальной единицы осуществляют отбор проб продукции животного происхождения для последующего направления в Лабораторию с целью проведения мониторинговых исследований согласно Плана.

Отбору проб подлежит продукция животного происхождения, включенная в Единый перечень товаров, подлежащих ветеринарному контролю (надзору) на таможенной границе и таможенной территории Евразийского экономического союза, утвержденный Решением Комиссии Таможенного союза от 18 июня 2010 года № 317.

Отбор проб продукции животного происхождения проводится в местах изготовления, хранения (склады хранения), в местах реализации (объекты внутренней торговли, на которых осуществляется реализация продукции животного происхождения), на объектах, осуществляющих убой животных, на объектах, осуществляющих производство, переработку, хранение продукции животного происхождения.

10. Отбор проб продукции животного происхождения для государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности проводится государственным ветеринарно-санитарным инспектором соответствующей административно-территориальной единицы в присутствии руководителя/представителя субъекта (объекта) или владельца продукции животного происхождения в соответствии с Правилами отбора проб перемещаемых (перевозимых) объектов и биологического материала, утвержденными приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 30 апреля 2015 года № 7-1/393 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 11618) (далее – Правила отбора).

11. Контрольная проба выделяется на месте в процессе отбора проб в стерильный контейнер и в опломбированном (опечатанном) виде хранится в Лаборатории, проводившей мониторинговые исследования.

Срок хранения контрольных проб составляет не менее 14 (четырнадцати) календарных дней со дня выдачи акта экспертизы (протокола испытания) по результатам лабораторных исследований, за исключением контрольных проб образцов продукции животного происхождения, по которым по результатам мониторинговых исследований выявлены несоответствие показателям пищевой безопасности. Срок хранения контрольных проб образцов продукции животного происхождения, по которым по результатам мониторинговых исследований выявлены несоответствие показателям пищевой безопасности не более трех месяцев после извещения заинтересованных лиц о результатах лабораторных исследований.

Для скоропортящейся продукции, срок хранения контрольной пробы, для ряда показателей качества и безопасности (органолептических и микробиологических) не может быть больше ее срока годности.

12. Отобранные пробы продукции животного происхождения направляются территориальными подразделениями районов, городов областного значения в Лабораторию с сопроводительным письмом и актом(актами) отбора проб продукции животного происхождения по формам согласно Правилам отбора.

Акт отбора проб продукции животного происхождения подписываются государственным ветеринарно-санитарным инспектором, проводившим отбор проб продукции животного происхождения, и владельцем продукции животного происхождения или его представителем

Акт составляется в трех экземплярах: первый экземпляр предназначен для отправки вместе с пробами в Лабораторию, второй остается у государственного ветеринарно-санитарного инспектора, проводившего отбор проб, третий экземпляр акта отбора проб передается владельцу продукции животного происхождения или его представителю.

13. Государственный ветеринарно-санитарный инспектор, проводивший отбор проб продукции животного происхождения, обеспечивает их сохранность и своевременную доставку в Лабораторию согласно Правилам отбора.

14. Лаборатория осуществляет:

1) прием и сверку сопроводительных документов, акта отбора проб продукции животного происхождения, проб продукции животного происхождения;

2) проведение исследований проб продукции животного происхождения на показатели пищевой безопасности. Исследования проводятся в сроки, установленные в международных и национальных стандартах в зависимости от вида продукции, метода ее исследования и исследуемого показателя безопасности;

3) выдача по результатам мониторинговых исследований акта экспертизы (протокол испытаний) согласно Правилам выдачи акта экспертизы (протокола испытаний), утвержденным приказом Министра сельского хозяйства Республики Казахстан от 16 января 2015 года № 7-1/19 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 10410).

15. Лаборатория направляет в территориальное подразделение соответствующей административно-территориальной единицы акт экспертизы (протокол испытания) в течение не более 1 (одного) рабочего дня со дня его оформления.

16. В случае выявления по результатам мониторинговых исследований несоответствия показателям пищевой безопасности Лаборатория незамедлительно направляет в ведомство и территориальное подразделение уведомление с сопроводительным письмом и актом экспертизы (протоколом испытания).

17. В случае обнаружения несоответствия продукции животного происхождения по исследуемым показателям безопасности в результате мониторинговых исследований, проведенного в рамках Плана, территориальное подразделение информирует об этом владельца данной продукции животного происхождения или его представителя, производителя, инспекторов административной территории в течение не более чем в течение 3 (трех) рабочих дней. В информации указываются данные о методе отбора проб, его месте и цели, об использованном аналитическом методе (если используются аналитические методы), о лаборатории, где осуществлялись лабораторные исследования и о результатах исследования.

18. В случае обнаружения несоответствия импортной (ввезенной) продукции животного происхождения по исследуемым показателям безопасности в результате мониторинговых исследований, проведенного в рамках Плана, ведомство информирует об этом уполномоченный (компетентный) орган в соответствии с Положением о едином порядке проведения совместных проверок объектов и отбора проб товаров (продукции), подлежащих ветеринарному контролю (надзору), утвержденным Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 9 октября 2014 года № 94 (далее – Положение ЕАЭС).

19. В случае, указанном в пункте 18 настоящего Положения, в соответствии с Положением ЕАЭС осуществляется усиленный лабораторный контроль безопасности, по которому продукция животного происхождения допускается к перемещению с проведением отбора проб от 10 партий, производимых продукции животного происхождения и в течение не более чем 3 (трех) месяцев. Отбор проб осуществляется только от продукции животного происхождения того же типа, в котором было выявлено нарушение. Лабораторные исследования проводятся только по тому показателю (показателям), по которому ранее было выявлено несоответствие. Лабораторные исследования проводятся в соответствии со статьей 35 Закона Республики Казахстан "О ветеринарии".

Приложение 1 к Положению
по разработке и реализации
Плана государственного
мониторинга по обеспечению
пищевой безопасности

Расчет количества отбираемых проб

Продукция животного происхождения внутреннего производства:

1. Минимальное количество проб говядины, баранины, козлятины, конины и свинины рассчитывается исходя из числа забитых животных (голов). Каждая проба соответствует отдельному животному, отобранному индивидуально. Не допускается расчет количества проб непосредственно от массы продукции без предварительного определения числа животных.

Единицей расчета и отбора проб является отдельное животное (голова).

Для расчета количества отбираемых проб говядины, баранины, козлятины, конины и свинины используются следующие формулы:

1) расчет числа забитых животных:

Nголов = W × 1 000 / m, где:

Nголов – количество забитых животных (голов);

W – объем производства мяса в живом весе, тонн (по официальной статистической информации);

1000 – коэффициент перевода тонн в килограммы;

m – средний живой вес одного животного, кг (по официальной статистической информации);

2) расчет количества проб:

Nпроб = Nголов × P, где:

Nпроб – количество проб для мониторинга;

P – общий процент отбора проб (доля животных, подлежащих контролю) согласно таблице:

№ п/п	Вид продукции животного происхождения	Распределение по группам показателей, %		Общий процент отбора проб (сумма по группам А и В)
№ п/п	Вид продукции животного происхождения	А	В	Общий процент отбора проб (сумма по группам А и В)
1.	Говядина	0,25	0,15	0,4
2.	Баранина	0,01	0,04	0,05
3.	Козлятина	0,01	0,04	0,05
4.	Свинина	0,02	0,03	0,05
5.	Конина	0,25	0,15	0,4

2. Минимальное количество проб мяса птицы, рыбы (рыболовство и аквакультура), молока коровьего, яиц куриных и меда рассчитывается исходя из объема произведенной продукции. Для яиц куриных расчет выполняется от количества произведенных яиц (штук) в соответствии с официальной статистической информацией.

Для расчета количества отбираемых проб от мяса птицы, рыбы (рыболовство и аквакультура), молока коровьего, яиц куриных и меда используется следующая формула:

Расчет количества проб:

Nпроб = W / P, где:

Nпроб – количество проб для мониторинга;

W – объем производства продукции в тоннах (по официальной статистической информации)

P – общий процент отбора проб (доля производства, подлежащего контролю) согласно таблице:

№ п/п	Вид продукции животного происхождения	Распределение по группам показателей, %		Общий процент отбора проб (сумма по группам А и В)
№ п/п	Вид продукции животного происхождения	А	В	Общий процент отбора проб (сумма по группам А и В)
1.	Мясо птицы	0,25	0,25	0,5
2.	Рыба (аквакультура)	0,3	0,7	1,0
3.	Рыба (рыболовство)	0,0	1,0	1,0
4.	Молоко коровье	0,0033	0,0033	0,0066
5.	Яйца куриные	0,000003	0,000003	0,000006
6.	Мед	1,665	1,665	3,33

Продукция животного происхождения импортного производства:

Минимальное количество проб импортируемой продукции рассчитывается пропорционально в доле импорта соответствующего вида продукции в структуре внутреннего потребления за предыдущий календарный год. При этом количество проб, рассчитанное для продукции внутреннего производства, используется как расчетная база для определения объема контроля импортируемой продукции.

Полученное количество проб импортируемой продукции формирует дополнительный объем и не уменьшает количество проб, предусмотренных для государственного мониторинга продукции внутреннего производства.

Для расчета количества отбираемых проб используется следующая формула:

Nимп = Nпроб × Dимп , где:

Nимп – количество проб импортируемой продукции для мониторинга;

Nпроб – общее количество проб внутреннего производства по соответствующему виду продукции для государственного мониторинга, рассчитанное в соответствии с настоящим приложением к Положению по разработке и реализации Плана государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности;

Dимп – доля импорта в зависимости от вида продукции, % (по официальной статистической информации).

Приложение 2 к Положению
по разработке и реализации
Плана государственного
мониторинга по обеспечению
пищевой безопасности

Виды показателей по группам

Группа А – Запрещенные или несанкционированные фармакологически активные вещества для животных, производящих пищу согласно действующих нормативных правовых актов:

1) стилбены;

2) антитиреоидные средства;

3) стероиды;

4) лактоны резорциловой кислоты, включая зеранол;

5) бета-агонисты;

6) хлорамфеникол;

7) нитрофураны;

8) диметридазол, метронидазол, ронидазол и другие нитроимидазолы;

9) другие вещества;

10) красители;

11) противомикробные вещества;

12) кокцидиостаты, гистомоностаты и другие противопаразитарные средства;

13) белковые и пептидные гормоны;

14) противовоспалительные вещества, седативные средства и любые другие фармакологически активные вещества;

15) противовирусные вещества.

Группа В – Фармакологически активные вещества, разрешенные к применению у животных-производителей пищевых продуктов:

1) противомикробные вещества;

2) инсектициды, фунгициды, антигельминтные средства и другие противопаразитарные средства;

3) седативные средства;

4) нестероидные противовоспалительные препараты (НПВП), кортикостероиды и глюкокортикоиды;

5) другие фармакологически активные вещества;

6) кокцидиостаты и гистомоностаты, разрешенные;

7) загрязняющие вещества: галогенированные стойкие органические загрязнители включая диоксины и полихлорированные бифенилы, токсичные элементы, микотоксины, другие загрязнители;

8) микробиологические показатели;

9) паразитологические показатели.

Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасы төрағасының 2025 жылғы 1 тамыздағы № 17-қ-қбп қаулысымен бекітілген Ветеринариялық-санитариялық, фитосанитариялық және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету тиімділігіне жүргізілген мемлекеттік аудиттің қорытындылары бойынша дайындалған аудиторлық қорытындының 7-тармағының 3) тармақшасын іске асыру мақсатында, сондай-ақ "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің кейбір мәселелері" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 6 сәуірдегі № 310 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі туралы ереженің 7-тармағына және 19-тармағының 5) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру жөніндегі ереже бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың электрондық көшірмесінің Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін;

2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі.

Министр

А. Сапаров

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы
министрінің 2026 жылғы
№ бұйрығымен бекітілген

Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру жөніндегі ереже

1-тарау. Негізгі ережелер

1. Осы Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру жөніндегі ереже (бұдан әрі – Ереже) Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасы төрағасының 2025 жылғы 1 тамыздағы № 17-қ-қбп қаулысымен бекітілген Ветеринариялық-санитариялық, фитосанитариялық және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету тиімділігіне жүргізілген мемлекеттік аудиттің қорытындылары бойынша дайындалған аудиторлық қорытындының 7-тармағының 3) тармақшасын іске асыру мақсатында, сондай-ақ "Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің кейбір мәселелері" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 6 сәуірдегі № 310 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі туралы ереженің 7-тармағына және 19-тармағының 5) тармақшасына сәйкес әзірленді және Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру кезінде қолданылады.

2-тарау. Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу тәртібі

2. Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша мемлекеттік мониторингті жоспарлау:

1) соңғы үш жылдағы тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мониторинг деректері;

2) жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты (бұдан әрі – өндіріс объектілері) өндіруді, дайындауды (союды), сақтауды, қайта өңдеуді және өткізуді жүзеге асыратын өндіріс объектілерінде анықталған жануарлардан алынатын өнімдердің (сәйкессіздіктері туралы деректерді;

3) бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) барып және бармай жүргізілген профилактикалық бақылау нәтижелері бойынша деректер;

4) көршілес әкімшілік-аумақтық бірліктерде, сондай-ақ іргелес мемлекеттерде жануарларды, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізатты өндіруді, дайындауды (союды), сақтауды, қайта өңдеуді және өткізуді жүзеге асыратын өндіріс объектілерінде анықталған тамақ өнімдерінің сәйкессіздігі туралы деректер;

5) жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптік кәсіпорындардың саны, олардың аумақтық бөлінуі, сондай-ақ қоршаған ортаға ластаушы заттар эмиссияларының көлемі мен құрылымы туралы деректер;

6) өткен жылғы ресми статистикалық ақпарат (шаруашылықтарда сойылған және/немесе жануарларды союға өткізілген; балық және су жануарларының басқа да түрлерін аулау; жануарлардың бір басының орташа тірі салмағы; сүт; жұмыртқа; бал өндіру);

7) әкелінетін жануарлардан алынатын өнім (импорт) бойынша өткен жылғы ресми статистикалық ақпарат;

8) Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерден және үшінші елдерден (Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер болып табылмайтын) әкелінген өткен жылғы тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жануарлардан алынатын өнім бойынша деректер;

9) осы Ережеге 1-қосымшада белгіленген сынамаларды іріктеу пайызы;

10) осы Ережеге 2-қосымшаға сәйкес топтар бойынша көрсеткіштердің түрлері.

3. Аудандар, облыстық маңызы бар қалалар деңгейінде алдағы жоспарланатын 3 (үш) жылға арналған тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарының жобасына (бұдан әрі – Жоспар жобасы) ұсынысты ветеринария саласындағы уәкілетті орган ведомствосының аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың аумақтық бөлімшелері (бұдан әрі - ведомство) жануарлардан алынатын өнімнің түрін және жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын алу санын көрсете отырып, оларды шығу тегі бойынша отандыққа және импорттыққа (Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген) бөле отырып жасайды және ағымдағы жылдың 15 қаңтарына дейін жинақтау үшін облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың аумақтық бөлімшесіне жібереді.

Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың аумақтық бөлімшесі ведомствоға жинақтау үшін ағымдағы жылдың 1 ақпанына дейін облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың алдағы жоспарланатын 3 (үш) жылға арналған Жоспарларының жобаларын жануарлардан алынатын өнімнің түрін және жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын алу санын көрсете отырып, оларды шығу тегі бойынша отандыққа және импорттыққа (Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген) бөле отырып жібереді.

4. Аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың аумақтық бөлімшелері осы Ереженің 2-тармағында және осы Ереженің 3-тармағына сәйкес ұсынылған алдағы жоспарланатын 3 (үш) жылға арналған тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер Жоспарының жобасында көзделген негіздер бойынша жануарлардан алынатын өнімнің түрін және жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын алу санын көрсете отырып, оларды шығу тегі бойынша отандыққа және импорттыққа (Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген) бөле отырып, алдағы жоспарланатын жылға арналған нақтыланған Жоспар жобасын қалыптастырады және ағымдағы жылғы 1-10 қараша аралығында облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың аумақтық бөлімшесіне жинақтау үшін жібереді.

5. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың аумақтық бөлімшесі ағымдағы жылғы 10-20 қараша аралығындағы мерзімде жануарлардан алынатын өнімнің түрін және жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын алу санын көрсете отырып, оларды шығу тегі бойынша отандық және импорттық (Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген) өнімге бөле отырып, алдағы жоспарланатын жылға арналған Жоспарлардың жиынтық жобаларын жасайды және оларды ведомствоға жібереді.

6. Ведомство ағымдағы жылдың 10 желтоқсанынан кешіктірмей аумақтық бөлімшелер ұсынған Жоспарлардың жиынтық жобаларының негізінде Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын (бұдан әрі – Жоспар) бекітеді және қол қойылған күнінен бастап күнтізбелік 2 (екі) күн ішінде алдағы жоспарланған жылы оның орындалуын ұйымдастыру және қамтамасыз ету үшін облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың аумақтық бөлімшелеріне жібереді.

Жоспарда облыстың, республикалық маңызы бар қалалардың атауы, жануарлардан алынатын өнімнің түрі және оларды шығу тегі бойынша отандық және импорттық өнімге (Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген) бөле отырып, жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын іріктеу саны, тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша мониторингтік зерттеулер жүргізу жоспарланатын тамақ қауіпсіздігінің көрсеткіштері көрсетіледі.

Жоспарда жануарлардан алынатын өнімнің түріне қарай тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша мониторингтік зерттеулер жүргізу жоспарланатын тамақ қауіпсіздігінің мынадай көрсеткіштері көзделеді:

1) микробиологиялық, паразитологиялық, радиологиялық көрсеткіштер, ластаушы заттардың қалдық мөлшерін айқындау, уытты элементтердің (ауыр металдар тұзының) шекті жол берілетін концентрациясының мөлшерін айқындау, диоксиндердің шекті жол берілетін концентрациясының мөлшерін айқындау, ветеринариялық препараттардың қалдық мөлшерін айқындау;

2) Кеден одағы Комиссиясының 2011 жылғы 9 желтоқсандағы № 880 шешімімен бекітілген "Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы"; Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің 2013 жылғы 9 қазандағы № 67 шешімімен бекітілген "Сүт және сүт өнімдерінің қауіпсіздігі туралы"; Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің 2013 жылғы 9 қазандағы № 68 шешімімен бекітілген "Ет және ет өнімдерінің қауіпсіздігі туралы"; Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің 2016 жылғы 18 қазандағы № 162 шешімімен бекітілген "Балық және балық өнімдерінің қауіпсіздігі туралы"; Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2021 жылғы 29 қазандағы № 110 шешімімен бекітілген "Құс еті мен оны қайта өңдеу өнімдерінің қауіпсіздігі туралы" Еуразиялық экономикалық одақтың техникалық регламенттерінде көзделген тамақ қауіпсіздігінің көрсеткіштері.

7. Бекітілген Жоспар негізінде облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың аумақтық бөлімшелері ағымдағы жылдың 20 желтоқсанынан кешіктірмей тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер бөлінісінде Жоспарды бекітеді және ол бекітілген күннен бастап күнтізбелік 2 (екі) күн ішінде оларды тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторингті ұйымдастыру және жүргізу үшін аудандар мен облыстық маңызы бар қалалардың аумақтық бөлімшелеріне жібереді.

8. Жоспарға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге оны орындау кезеңінде жол беріледі.

Жоспарға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жарты жылда кемінде бір рет және мониторингтік зерттеулер жүргізілетін айға дейін кемінде күнтізбелік 15 (он бес) күн бұрын жол беріледі. Өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезінде тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте осы Ереженің 2-тармағында көрсетілген мәліметтер ескеріледі.

3-тарау. Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарды іске асыру тәртібі

9. Жануарлардан алынатын өнімнің тағамдық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторингті Жоспарға сәйкес "Ветеринария туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес құрылған мемлекеттік ветеринариялық ұйым (бұдан әрі – Зертхана) жүзеге асырады.

Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторлары Жоспарға сәйкес мониторингтік зерттеулер жүргізу мақсатында кейіннен Зертханаға жіберу үшін жануарлардан алынатын өнімдердің сынамаларын алуды жүзеге асырады.

Кеден одағы Комиссиясының 2010 жылғы 18 маусымдағы № 317 шешімімен бекітілген Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы мен кедендік аумағында ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын тауарлардың бірыңғай тізбесіне енгізілген жануарлардан алынатын өнімнен сынама алынады.

Жануарлардан алынатын өнімдердің сынамаларын алу дайындау, сақтау орындарында (сақтау қоймаларында), өткізу орындарында (жануарлардан алынатын өнімдерді өткізу жүзеге асырылатын ішкі сауда объектілерінде), жануарларды союды жүзеге асыратын объектілерде, жануарлардан алынатын өнімдерді өндіруді, өңдеуді, сақтауды жүзеге асыратын объектілерде жүргізіледі.

10. Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг үшін жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын алуды Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 7-1/393 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11618 болып тіркелген) Орны ауыстырылатын (тасымалданатын) объектілердің және биологиялық материалдың сынамаларын алу қағидаларына (бұдан әрі – Іріктеу қағидалары) сәйкес тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторы субъектінің (объектінің) басшысының/өкілінің немесе жануарлардан алынатын өнім иесінің қатысуымен жүргізеді.

11. Бақылау сынамасы сынамаларды іріктеу процесінде сол жерде стерильді контейнерге бөлінеді және пломбаланған (мөрленген) түрде мониторингтік зерттеулер жүргізген Зертханада сақталады.

Мониторингтік зерттеулердің нәтижелері бойынша азық-түлік қауіпсіздігі көрсеткіштеріне сәйкессіздік анықталған жануарлардан алынатын өнім үлгілерінің бақылау сынамаларын қоспағанда, бақылау сынамаларын сақтау мерзімі зертханалық зерттеулердің нәтижелері бойынша сараптама актісі (сынақ хаттамасы) берілген күннен бастап кемінде күнтізбелік 14 (он төрт) күнді құрайды. Мониторингтік зерттеулердің нәтижелері бойынша тамақ қауіпсіздігі көрсеткіштеріне сәйкессіздік анықталған жануарлардан алынатын өнім үлгілерінің бақылау сынамаларын сақтау мерзімі мүдделі тұлғаларды зертханалық зерттеулердің нәтижелері туралы хабардар еткеннен кейін үш айдан аспайды.

Тез бүлінетін өнім үшін бақылау сынамасын сақтау мерзімі, сапа мен қауіпсіздіктің бірқатар көрсеткіштері үшін (органолептикалық және микробиологиялық) оның жарамдылық мерзімінен аспауы тиіс.

12. Жануарлардан алынатын өнімнің іріктелген сынамаларын аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың аумақтық бөлімшелері Іріктеу қағидаларына сәйкес нысандар бойынша ілеспе хатпен және жануарлардан алынатын өнімнің сынамаларын іріктеу актісімен (актілерімен) Зертханаға жібереді.

Жануарлардан алынатын өнім сынамаларын іріктеу актісіне жануарлардан алынатын өнім сынамаларын іріктеуді жүргізген мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспектор және жануарлардан алынатын өнім иесі немесе оның өкілі қол қояды.

Акт үш данада жасалады: бірінші данасы сынамалармен бірге Зертханаға жіберуге арналады, екіншісі сынама алуды жүргізген мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторда қалады, сынама алу актісінің үшінші данасы жануарлардан алынатын өнімнің иесіне немесе оның өкіліне беріледі.

13. Жануарлардан алынатын өнім сынамаларын іріктеужі жүргізген мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспектор Іріктеу қағидаларына сәйкес олардың сақталуын және Зертханаға уақтылы жеткізілуін қамтамасыз етеді.

14. Зертхана мыналарды жүзеге асырады:

1) ілеспе құжаттарды, жануарлардан алынатын өнім сынамаларын іріктеу актісін, жануарлардан алынатын өнім сынамаларын қабылдау және салыстырып-тексеру;

2) жануарлардан алынатын өнім сынамаларына тамақ қауіпсіздігі көрсеткіштеріне зерттеулер жүргізу. Зерттеулер халықаралық және ұлттық стандарттарда белгіленген мерзімдерде өнімнің түріне, оны зерттеу әдісіне және зерттелетін қауіпсіздік көрсеткішіне байланысты жүргізіледі;

3) мониторингтік зерттеулердің нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 16 қаңтардағы № 7-1/19 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10410 болып тіркелген) бекітілген Сараптама актісін (сынақтар хаттамасын) беру қағидаларына сәйкес сараптама актісін (сынақтар хаттамасын) беру.

15. Зертхана тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумақтық бөлімшесіне ресімделген күнінен бастап 1 (бір) жұмыс күнінен аспайтын мерзімде сараптама актісін (сынақ хаттамасын) жібереді.

16. Мониторингтік зерттеулердің нәтижелері бойынша тамақ қауіпсіздігі көрсеткіштеріне сәйкессіздік анықталған жағдайда, Зертхана дереу ведомство мен аумақтық бөлімшеге ілеспе хатпен және сараптама актісімен (сынақ хаттамасымен) хабарлама жібереді.

17. Жоспар шеңберінде жүргізілген мониторингтік зерттеулердің нәтижесінде зерттелетін қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша жануарлардан алынатын өнімнің сәйкессіздігі анықталған жағдайда, аумақтық бөлімше бұл туралы осы жануарлардан алынатын өнімнің иесіне немесе оның өкіліне, өндірушісіне, әкімшілік аумақтың инспекторларына 3 (үш) жұмыс күнінен аспайтын мерзім ішінде хабарлайды. Ақпаратта сынамаларды іріктеу әдісі, оның орны мен мақсаты, пайдаланылған талдамалық әдіс (егер талдамалық әдістер пайдаланылса), зертханалық зерттеулер жүргізілген зертхана және зерттеу нәтижелері туралы деректер көрсетіледі.

18. Жоспар шеңберінде жүргізілген мониторингтік зерттеулердің нәтижесінде зерттелетін қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша жануарлардан алынатын импорттық (әкелінген) өнімнің сәйкессіздігі анықталған жағдайда, ведомство бұл туралы Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің 2014 жылғы 9 қазандағы № 94 шешімімен бекітілген Объектілерге бірлескен тексерулер жүргізу және ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын тауарлардың (өнімдердің) сынамаларын іріктеудің бірыңғай тәртібі туралы ережеге (бұдан әрі – ЕАЭК ережесі) сәйкес уәкілетті (құзыретті) органға хабарлайды.

19. Осы Ереженің 18-тармағында көрсетілген жағдайда, ЕАЭК ережесіне сәйкес күшейтілген қауіпсіздікті зертханалық бақылау жүзеге асырылады, ол бойынша өндірілетін жануарлардан алынатын өнімдерден 10 партиядан бастап сынама ала отырып жануарлардан алынатын өнімдердің 3 (үш) айдан аспайтын мерзімде орнын ауыстыруға жол беріледі. Сынамалар бұзушылық анықталған сол типтегі жануарлардан алынатын өнімдерден ғана іріктеліп алынады. Зертханалық зерттеулер бұрын сәйкессіздік анықталған көрсеткіш (көрсеткіштер) бойынша ғана жүргізіледі. Зертханалық зерттеулер "Ветеринария туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 35-бабына сәйкес жүргізіледі.

	Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру жөніндегі
	ережеге 1-қосымша

Іріктелетін сынамалар санын есептеу

Ішкі өндірістегі жануарлардан алынатын өнімдер:

1. Сиыр, қой, ешкі, жылқы және шошқа етінің сынамаларының ең аз саны сойылған жануарлардың (бастардың) санына қарай есептеледі. Әрбір үлгі жеке таңдалған жеке жануарға сәйкес келеді. Жануарлардың санын алдын ала айқындамай, өнім массасынан тікелей сынамалар санын есептеуге жол берілмейді.

Есептеу және сынама алу бірлігі жеке жануар (бас) болып табылады.

Сиыр, қой, ешкі, жылқы және шошқа етінен алынған сынамалардың санын есептеу үшін келесі формулалар қолданылады:

1) сойылған жануарлар санын есептеу:

Nбас = W × 1 000 / m, мұндағы:

Nбас – сойылған жануарлардың саны (бас);

W – тірі салмақтағы ет өндіру көлемі, тонна (ресми статистикалық ақпарат бойынша);

1000 – тоннаны килограммға аудару коэффициенті;

m – бір жануардың орташа тірі салмағы, кг (ресми статистикалық ақпарат бойынша);

2) сынамалар санын есептеу:

Nсын = Nбас × P, мұндағы:

Nсын – мониторингке арналған сынамалар саны;

P – кестеге сәйкес сынамаларды алудың жалпы пайызы (бақылауға жататын жануарлардың үлесі):

Р/с №	Жануарлардан алынатын өнім түрі	Көрсеткіштер топтары бойынша бөлу, %		Сынамаларды іріктеудің жалпы пайызы (А және В топтары бойынша сома)
Р/с №	Жануарлардан алынатын өнім түрі	А	В
1.	Сиыр еті	0,25	0,15	0,4
2.	Қой еті	0,01	0,04	0,05
3.	Ешкі еті	0,01	0,04	0,05
4.	Шошқа еті	0,02	0,03	0,05
5.	Жылқы еті	0,25	0,15	0,4

2. Құс еті, балық (балық аулау және аквашаруашылық), сиыр сүті, тауық жұмыртқасы мен бал сынамаларының ең аз саны өндірілген өнім көлеміне қарай есептеледі. Тауық жұмыртқалары үшін есептеу ресми статистикалық ақпаратқа сәйкес өндірілген жұмыртқалардың (дана) санынан орындалады.

Құс етінен, балықтан (балық аулау және аквашаруашылық), сиыр сүтінен, тауық жұмыртқасынан және балдан алынатын сынамалардың санын есептеу үшін келесі формула қолданылады:

Үлгілер санын есептеу:

Nсын = W / P, мұндағы:

Nсын – мониторингке арналған сынамалар саны;

W – тонна өнім өндіру көлемі (ресми статистикалық ақпарат бойынша);

P – кестеге сәйкес сынама алудың жалпы пайызы (бақылауға жататын өндіріс үлесі):

Р/с №	Жануарлардан алынатын өнім түрі	Көрсеткіштер топтары бойынша бөлу, %		Сынамаларды іріктеудің жалпы пайызы (А және В топтары бойынша сома)
Р/с №	Жануарлардан алынатын өнім түрі	А	В
1.	Құс еті	0,25	0,25	0,5
2.	Балық (аквашаруашылық)	0,3	0,7	1,0
3.	Балық (балық аулау)	0,0	1,0	1,0
4.	Сиыр сүті	0,0033	0,0033	0,0066
5.	Тауық жұмыртқалары	0,000003	0,000003	0,000006
6.	Бал	1,665	1,665	3,33

Импорттық өндірістің жануарлардан алынатын өнімдері:

Импортталатын өнім сынамаларының ең аз саны өткен күнтізбелік жылдағы ішкі тұтыну құрылымындағы өнімнің тиісті түрінің импорт үлесіне барабар есептеледі. Бұл ретте ішкі өндіріс өнімі үшін есептелген сынамалар саны импортталатын өнімді бақылау көлемін анықтау үшін есептік база ретінде пайдаланылады.

Импортталатын өнім сынамаларының алынған саны қосымша көлем қалыптастырады және ішкі өндіріс өнімінің мемлекеттік мониторингі үшін көзделген сынамалар санын азайтпайды.

Алынған сынамалар санын есептеу үшін келесі формула қолданылады:

Nимп = Nсын × Dимп , мұндағы:

Nимп – мониторинг үшін импортталатын өнім сынамаларының саны;

Nсын – тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру жөніндегі ережеге осы қосымшаға сәйкес есептелген, мемлекеттік мониторингке арналған өнімнің тиісті түрі бойынша ішкі өндіріс сынамаларының жалпы саны;

Dимп – өнім түріне байланысты импорттың үлесі, % (ресми статистикалық ақпарат бойынша).

	Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік мониторинг жоспарын әзірлеу және іске асыру жөніндегі
	ережеге 2-қосымша

Топтар бойынша көрсеткіштердің түрлері

А тобы – қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге сәйкес тамақ өндіретін жануарлар үшін тыйым салынған немесе рұқсат етілмеген фармакологиялық белсенді заттар:

1) стилбендер;

2) қалқанша безге қарсы агенттер;

3) стероидтер;

4) резорцил қышқылының лактондары, оның ішінде зеранол;

5) бета-агонистер;

6) левомицетин;

7) нитрофурандар;

8) диметридазол, метронидазол, ронидазол және басқа нитроимидазолдар;

9) басқа заттар;

10) бояғыштар;

11) микробқа қарсы заттар;

12) кокцидиостаттар, гистомоностаттар және басқа паразиттерге қарсы агенттер;

13) ақуыз және пептидтік гормондар;

14) қабынуға қарсы заттар, седативтер және кез келген басқа фармакологиялық белсенді заттар;

15) вирусқа қарсы заттар.

В тобы – тамақ өнімдерін өндіруші жануарларда қолдануға рұқсат етілген фармакологиялық белсенді заттар:

1) микробқа қарсы заттар;

2) инсектицидтер, фунгицидтер, антигельминттер және басқа паразиттерге қарсы заттар;

3) седативтер;

4) стероидты емес қабынуға қарсы препараттар (NSAIDS), кортикостероидтар және глюкокортикоидтар;

5) басқа фармакологиялық белсенді заттар;

6) рұқсат етілген кокцидиостаттар мен гистомоностаттар;

7) ластаушы заттар: галогенделген тұрақты органикалық ластаушы заттар оның ішінде диоксиндер мен полихлорланған бифенилдер, улы элементтер, микотоксиндер, басқа ластаушы заттар;

8) микробиологиялық көрсеткіштер;

9) паразитологиялық көрсеткіштер.

О некоторых вопросах государственного мониторинга по обеспечению пищевой безопасности