ИПС "Әділет"

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 31-б. қараңыз.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар

Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

1) дерекнама – жасанды интеллект модельдерін оқып-үйренуге жарамды құрылымдалған және (немесе) топтастырылған деректер жиынтығы;

2) дерекнаманы әзірлеуші – жасанды интеллект модельдерін оқып-үйренуге жарамды деректерді жинауды, өңдеуді және құрылымдауды ұйымдастырған адам;

3) жасанды интеллект – адамның интеллектуалды қызметінің нәтижелерімен салыстырылатын немесе олардан асып түсетін нәтижелерді қамтамасыз ететін, адамға тән когнитивті функцияларды имитациялай алатын функционалдық қабілет;

4) жасанды интеллект жүйелері қызметінің синтетикалық нәтижелері – жасанды интеллект жүйесі жасаған немесе өзгерткен, жеке тұлғаның сыртқы келбетін, дауысын, мінез-құлқын немесе іс жүзінде болмаған оқиғаларды имитациялайтын кескін, бейне, аудио, мәтіндер немесе олардың комбинациялары;

5) жасанды интеллект жүйесі – жасанды интеллектінің бір немесе бірнеше моделі негізінде жұмыс істейтін ақпараттандыру объектісі;

6) жасанды интеллект жүйесі қызметінің нәтижесі – ұсынылу нысандарына қарамастан, ақпарат немесе шешім немесе жасанды интеллект жүйесі өндіретін жұмыстарды және (немесе) көрсететін қызметтерді қоса алғандағы әрекеттер;

7) жасанды интеллект жүйесін пайдаланушы (бұдан әрі – пайдаланушы) – нақты функцияны және (немесе) міндетті орындау үшін жасанды интеллект жүйесін пайдаланатын адам;

8) жасанды интеллект моделі – арнаулы міндеттерді орындау үшін әзірленген және өзгеріп отыратын жағдайларға бейімделе алатын, жинақталған тәжірибе негізінде оқып-үйренуге болатын және өз қызметінің процестері мен нәтижелерін оңтайландыра білетін бағдарламалық өнім;

9) жасанды интеллект моделін оқып-үйрену – ұсынылған немесе жинақталған деректерді модельдің интеллектуалды міндеттерді орындау қабілетін қалыптастыру немесе жетілдіру мақсатында өңдеу процесі;

10) жасанды интеллект саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) – жасанды интеллект саласында басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;

11) жасанды интеллектінің ұлттық платформасы – дерекнамаларды жинауға, өңдеуге, сақтау мен таратуға және жасанды интеллект саласында көрсетілетін қызметтерді ұсынуға арналған технологиялық платформа;

12) жасанды интеллектінің ұлттық платформасының бағдарламалық өнімі (бұдан әрі – платформалық бағдарламалық өнім) – жасанды интеллектінің ұлттық платформасында әзірленген, орналастырылған бағдарламалық өнім;

13) жасанды интеллектінің ұлттық платформасының операторы – жасанды интеллектінің ұлттық платформасын дамыту мен оның жұмыс істеуін қамтамасыз ету жүктелген заңды тұлға;

14) машина оқитын нысан – жасанды интеллект жүйелерінің не өзге де бағдарламалық қамтылымның ақпаратты автоматтандырылған түрде оқуына және өңдеуіне мүмкіндік беретін оның ұсынылу нысаны;

15) мәтіндік сұрау салу – жасанды интеллект жүйесі қызметінің нәтижесін алу үшін оған жіберілетін, пайдаланушының жазбаша түрдегі немесе электрондық нысандағы сұрау салуы, тапсырмасы немесе өзге де хабарламасы.

2-бап. Қазақстан Республикасының жасанды интеллект саласындағы заңнамасы

1. Қазақстан Республикасының жасанды интеллект саласындағы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

2. Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар осы Заңнан басым болады. Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттардың Қазақстан Республикасының аумағында қолданылу тәртібі мен талаптары Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалады.

3-бап. Жасанды интеллект саласындағы қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеудің негізгі мақсаттары мен міндеттері

1. Жасанды интеллектінің дамуын қамтамасыз ету және оны адам өмірінің сапасын жақсарту және экономиканың тиімділігін арттыру үшін әртүрлі салаларға ендіруді ынталандыру жасанды интеллект саласындағы қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеудің мақсаттары болып табылады.

2. Жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі міндеттері мыналар болып табылады:

1) жасанды интеллект саласындағы қоғамдық қатынастарды реттеудің құқықтық және ұйымдастырушылық негізін айқындау;

2) жасанды интеллект жүйелерін, сондай-ақ жасанды интеллект жүйелері қызметінің нәтижелерін пайдалануда ашықтық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету;

3) жасанды интеллект саласын дамытуға инвестициялар тарту үшін қолайлы жағдайлар жасау;

4) жасанды интеллект саласындағы зерттеулер мен инновацияларды мемлекеттік қолдау.

4-бап. Жасанды интеллект саласындағы қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеудің негізгі қағидаттары

Жасанды интеллект саласындағы қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеу мынадай қағидаттарға негізделеді:

1) заңдылық;

2) әділдік және теңдік;

3) ашықтық және түсініктілік;

4) жауаптылық және бақылауда ұстау;

5) адамның шешімдер қабылдауында оның саламаттылығына, ерік-жігер бостандығына басымдық беру;

6) деректерді және құпиялылықты қорғау;

7) қауіпсіздік және қорғалу.

5-бап. Заңдылық

Жасанды интеллект саласындағы қатынастардың субъектілері, мемлекеттік органдар, мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыру кезінде Қазақстан Республикасы Конституциясының, осы Заңның және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын сақтауға міндетті.

6-бап. Әділдік және теңдік

Жасанды интеллект жүйелері әрбір адамның тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымдарына, тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез келген өзге де мән-жайлар бойынша кез келген кемсітушілікті болғызбай, оның қадір-қасиетін, тең құндылығын, құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін мойындай отырып, әділдік пен теңдікті қамтамасыз ететіндей етіп құрылуға және пайдаланылуға тиіс.

7-бап. Ашықтық және түсініктілік

1. Жасанды интеллект жүйесін нысаналы түрде пайдалануды қамтамасыз ету үшін пайдаланушыларға жасанды интеллект жүйесінің пайдаланылу және өзге де сипаттамалары мен шектеулері туралы толық ақпарат берілуге тиіс.

2. Өзіне қатысты жасанды интеллект жүйелері пайдаланыла отырып шешімдер қабылданатын пайдаланушының автоматтандырылған өңдеу тәртібі мен оның салдарлары туралы, автоматтандырылған өңдеуге қарсылық білдіру мүмкіндігі туралы, сондай-ақ өз құқықтарының, бостандықтары мен заңды мүдделерінің қорғалу тәртібі туралы хабардар болуға құқығы бар.

8-бап. Жауаптылық және бақылауда ұстау

1. Меншік иесі, иегері және (немесе) пайдаланушы жасанды интеллект жүйесінің өмірлік циклінің барлық кезеңіндегі өз рөлдеріне байланысты көлемде және тәртіппен жасанды интеллект жүйесінің ұдайы бақылануын қамтамасыз етуге міндетті.

2. Жасанды интеллект жүйелерін құрумен, пайдаланумен айналысатын барлық субъектілер жасанды интеллект жүйелерінің қызметі үшін, сондай-ақ жасанды интеллект жүйесінің өмірлік циклінің барлық кезеңіндегі өз рөлдерінің негізінде жасанды интеллект жүйелері қызметінің нәтижелері үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

3. Жасанды интеллект жүйесін құру және пайдалану энергия тиімділігі мен қоршаған ортаға теріс әсерді азайтуға ұмтылу ескеріле отырып жүзеге асырылады.

9-бап. Адамның шешімдер қабылдауында оның саламаттылығына, ерік-жігер бостандығына басымдық беру

Адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары жасанды интеллект жүйелерін құру және пайдалану процестеріндегі жоғары құндылық ретінде қарастырылады. Жасанды интеллект жүйелерін пайдалану кезінде адамның шешімдер қабылдауында оның дербестігі мен ерік-жігер бостандығының сақталуы қамтамасыз етілуге тиіс.

10-бап. Деректерді және құпиялылықты қорғау

1. Дербес деректерді заңсыз жинауды, сақтауды және таратуды қоспағанда, деректер мен құпиялылықты қорғау талаптары сақталған кезде жасанды интеллект жүйелерін пайдалануға болады.

2. Жасанды интеллект жүйелерін пайдаланған кезде олардың қауіпсіз жұмыс істеуі мақсатында өңделуі жасанды интеллект жүйелері арқылы жүзеге асырылатын дербес деректерді күзету және қорғау жүзеге асырылады, сондай-ақ дербес деректерге үшінші тұлғалардың санкцияланбаған қол жеткізуін болғызбау және Қазақстан Республикасының заңнамасы сақтала отырып алынған сапалы және репрезентивтік деректердің жинақтарын пайдалану жөніндегі шаралар қабылданады.

11-бап. Қауіпсіздік және қорғалу

1. Жасанды интеллект жүйелері күтпеген салдарлардың немесе теріс пайдаланулардың мүмкіндігін болғызбайтын қауіпсіздік пен сенімділік талаптары сақтала отырып құрылуға және пайдаланылуға тиіс.

2. Жасанды интеллект жүйелері қызметінің нәтижелері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келуге тиіс.

3. Жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелері мен иегерлері ықтимал қатерлердің алдын алу мақсатында осындай қатерлерді болғызбау үшін шаралар қабылдай отырып, жасанды интеллект жүйелерінің қауіп-қатерлерін басқаруды жүзеге асыруға міндетті.

2-тарау. ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ САЛАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ

12-бап. Қазақстан Республикасы Үкіметінің жасанды интеллект саласындағы құзыреті

Қазақстан Республикасының Үкіметі:

1) жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарын әзірлейді және олардың жүзеге асырылуын ұйымдастырады;

2) жасанды интеллектінің ұлттық платформасының операторын айқындайды;

3) жасанды интеллектіні ендіру үшін экономиканың басымдық берілетін секторларының тізбесін бекітеді;

4) Қазақстан Республикасының Конституциясымен, осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен өзіне жүктелген өзге де функцияларды орындайды.

13-бап. Мемлекеттік органдардың жасанды интеллект саласындағы құзыреті

1. Уәкілетті орган өз құзыреті шегінде:

1) стратегиялық, реттеушілік, іске асыру және бақылау-қадағалау функцияларын жүзеге асырады;

2) мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының Қазақстан Республикасының Президенті айқындаған негізгі бағыттары мен мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының, оның қорғаныс қабілетінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етудің Қазақстан Республикасының Үкіметі әзірлеген негізгі бағыттары негізінде және оларды орындау үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастырады;

3) жасанды интеллект саласындағы нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді және бекітеді;

4) Қазақстан Республикасының жасанды интеллект саласындағы заңнамасын жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды әзірлейді;

5) жасанды интеллект жүйелеріне арналған құжаттаманың тізбесін бекітеді;

6) ақпараттандыру объектілерін жасанды интеллект жүйелеріне жатқызу өлшемшарттарын бекітеді;

7) орталық мемлекеттік органдармен бірлесіп жасанды интеллектіні ендіру үшін экономиканың басымдық берілетін секторларының тізбесін әзірлейді;

8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

2. Мемлекеттік органдар өз құзыреті шегінде:

1) жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруға қатысады;

2) Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен деректерді басқару жөніндегі талаптарға сәйкес жасанды интеллектінің ұлттық платформасының операторына деректерге қолжетімділік береді;

3) деректерді басқару жөніндегі талаптарға сәйкес дерекнамаларды қалыптастырады;

4) жасанды интеллект моделін, платформалық бағдарламалық өнімді әзірлейді және (немесе) орналастырады;

5) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2) және 3) тармақшаларының ережелері Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдарына қолданылмайды.

14-бап. Жасанды интеллектінің ұлттық платформасының операторы

Жасанды интеллектінің ұлттық платформасы операторының өкілеттіктеріне мыналар жатады:

1) жасанды интеллектінің ұлттық платформасын құруды, дамытуды және оның жұмыс істеуін қамтамасыз ету;

2) жасанды интеллектінің ұлттық платформасын сүйемелдеу және оған жүйелік-техникалық қызмет көрсету;

3) жасанды интеллектінің ұлттық платформасы базасында жасанды интеллект саласында көрсетілетін қызметтерді ұсыну;

4) деректерді басқару жөніндегі талаптарға сәйкес жасанды интеллектінің ұлттық платформасының жұмыс істеуі үшін қажетті дерекнамаларды жинау, өңдеу, сақтау;

5) жасанды интеллектінің ұлттық платформасында жасанды интеллектінің платформалық бағдарламалық өнімдері мен модельдерін әзірлеу, оларды орналастыру және сүйемелдеу;

6) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асыру.

3-тарау. ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ САЛАСЫНДАҒЫ ҚОҒАМДЫҚ ҚАТЫНАСТАР СУБЪЕКТІЛЕРІНІҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

15-бап. Жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелері мен иегерлерінің құқықтары мен міндеттері

1. Жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелері мен иегерлері:

1) жасанды интеллект жүйелерін пайдаланудың шарттары мен шектеулерін айқындауға;

2) жасанды интеллект жүйелеріне өз құқықтарын қорғау жөніндегі шараларды жүзеге асыруға құқылы.

2. Жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелері мен иегерлері:

1) жасанды интеллект жүйелерінің қауіп-қатерлерін басқаруды жүзеге асыруға;

2) жасанды интеллект жүйелеріне санкцияланбаған қол жеткізуден, олардың жұмыстарында болатын іркілістерден қорғауды қоса алғанда, осы жүйелердің қауіпсіздігі мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдауға;

3) жасанды интеллект жүйелеріне арналған құжаттама тізбесіне сәйкес жасанды интеллект жүйесінің жеке тұлғалардың қауіпсіздігіне, құқықтарына, бостандықтары мен заңды мүдделеріне, қоғамдық тәртіпке әсер ету дәрежесіне қарай оған арналған құжаттаманы жүргізуге;

4) жасанды интеллект жүйелерінің жұмыс істеуі мәселелері бойынша пайдаланушыларды қолдауды жүзеге асыруға;

5) пайдаланушыларға жасанды интеллект жүйесінің пайдаланушы келісімімен оны пайдалану басталғанға дейін танысуға мүмкіндік беруге міндетті.

3. Меншік иелері мен иегерлері Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де құқықтарға ие болады және өзге де міндеттерді орындайды.

16-бап. Пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері

1. Пайдаланушылар:

1) жасанды интеллект жүйесінің пайдаланушы келісімімен танысуға;

2) өзінің дербес деректерінің және жасанды интеллект жүйесі өңдейтін құпия ақпараттың қорғалуына;

3) жасанды интеллект жүйелері пайдаланыла отырып құрылған зияткерлік меншік құқықтары объектілеріне өз құқықтарын қорғау жөніндегі шараларды жүзеге асыруға;

4) жасанды интеллект жүйесінің меншік иесінен немесе иегерінен өз құқықтарын, бостандықтарын немесе заңды мүдделерін қозғайтын осы жүйе қызметінің нәтижелері туралы түсіндірмелерді пайдаланушы келісімінде және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен алуға;

5) Қазақстан Республикасының дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасының талаптарын, ақпараттың құпиялылығы мен коммерциялық құпияны қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды ескере отырып, жасанды интеллект жүйесінің шешім қабылдауына негіз болған деректер туралы ақпаратты пайдаланушы келісімінде көзделген көлемде сұратуға;

6) жасанды интеллект жүйесімен өзара іс-қимыл жасау міндеттілігі Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленбеген жағдайларда мұндай өзара іс-қимыл жасаудан бас тартуға құқылы.

2. Пайдаланушылар:

1) жасанды интеллект жүйелерін тек қана ұсынылған қол жеткізу құқықтары шеңберінде пайдалануға;

2) жасанды интеллект жүйелерін пайдалану кезінде белгіленген қауіпсіздік қағидалары мен шараларын сақтауға міндетті.

3. Пайдаланушылар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де құқықтарға ие болады және өзге де міндеттерді орындайды.

4-тарау. ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЖҮЙЕЛЕРІ

17-бап. Жасанды интеллект жүйелерінің құқықтық режимі

1. Жасанды интеллект жүйелері пайдаланушылардың, қоғам мен мемлекеттің қауіпсіздігіне әсер ету дәрежесіне қарай мынадай жүйелерге бөлінеді:

1) жұмыс істеуінің бұзылуы немесе тоқтатылуы жүйелерді пайдаланушыларға барынша аз әсер ететін қауіп-қатер дәрежесі ең төмен жүйелер;

2) жұмыс істеуінің бұзылуы немесе тоқтатылуы пайдаланушылар қызметінің тиімділігі мен нәтижелігінің төмендеуіне алып келуі және моральдық зиян немесе материалдық залал келтіруі мүмкін қауіп-қатер дәрежесі орташа жүйелер;

3) жұмыс істеуінің бұзылуы немесе тоқтатылуы әлеуметтік және (немесе) техногендік сипаттағы төтенше жағдайға және (немесе) Қазақстан Республикасының қорғанысы, қауіпсіздігі, халықаралық қатынастары, экономикасы, шаруашылығының жекелеген салалары, пайдаланушылары, инфрақұрылымы, жеке тұлғалардың тыныс-тіршілігі үшін елеулі жағымсыз салдарларға алып келуі мүмкін қауіп-қатер дәрежесі жоғары жүйелер.

Жасанды интеллект жүйелерін ең төмен, орташа не жоғары қауіп-қатер дәрежесіне жатқызуды оның меншік иесі және (немесе) иегері ақпараттандыру объектілерін сыныптау қағидаларына сәйкес жүзеге асырады.

Ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымның аса маңызды объектілеріне жатқызылған, сондай-ақ мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды қалыптастыруға арналған қауіп-қатері жоғары жасанды интеллект жүйелері ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды сақтау бөлігінде мемлекеттік ресурстарға теңестіріледі.

2. Жасанды интеллект жүйелері шешімдер қабылдауда тәуелсіз болу мен пайдаланушыға әсер ету дәрежесіне қарай мынадай жүйелерге бөлінеді:

1) деректерді автоматтандырылған өңдеуге және ұсынымдарды, болжамдарды немесе шешімдер нұсқаларын қалыптастыруға арналған дербестігі төмен жүйелер, алайда оларды түпкілікті таңдау мен олардың әрекет етуін әрдайым адам жүзеге асырады;

2) шешімдерді дербес өңдеу мен қабылдауға арналған дербестігі орташа жүйелер, бұл ретте адамның мұндай шешімдерді түзету немесе күшін жою мүмкіндігі сақталады;

3) шешімдерді дербес өңдеу мен қабылдауға арналған дербестігі жоғары жүйелер, бұл ретте адамның мұндай шешімдерді түзетуі немесе күшін жоюы мүлдем мүмкін емес не техникалық тұрғыдан мүмкін болмайды.

Дербестігі жоғары жасанды интеллект жүйелерін құру және пайдалану ерекшеліктері Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленеді.

3. Мынадай:

1) жеке тұлғаның мінез-құлқын бұрмалайтын және саналы түрде шешімдер қабылдау қабілетін шектейтін немесе зиян келтіруі немесе зиян келтіру қатерін төндіруі мүмкін шешімдер қабылдауға мәжбүрлейтін түпсаналық, манипуляциялық немесе өзге де әдістерді пайдалану;

2) адамға зиян келтіру немесе зиян келтіру қатерін төндіру мақсатында жасына, мүгедектігіне, әлеуметтік жағдайына және кез келген өзге де мән-жайларға байланысты жеке тұлғаның моральдық және (немесе) физикалық осалдылығын пайдалану;

3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, белгілі бір уақыт кезеңінде жеке тұлғалардың немесе адамдар тобының әлеуметтік мінез-құлқының немесе мәлім болған, көзделетін немесе болжанатын жеке қасиеттерінің негізінде оларды бағалау және сыныптау;

4) Қазақстан Республикасының дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасын бұза отырып дербес деректерді жинау және өңдеу;

5) жеке тұлғаларды олардың нәсілі, саяси көзқарастары, діни тиесілілігі жөнінде және жеке тұлғаны қандай да бір кемсіту үшін пайдалану мақсатында кез келген өзге де мән-жайлар (өлшемшарттар) бойынша тұжырымдар қалыптастыру үшін олардың биометриялық деректері негізінде сыныптау;

6) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, жеке тұлғаның келісімінсіз оның эмоцияларын айқындау;

7) Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынған жасанды интеллект жүйелерін құру және олардың қызметі нәтижелерін тарату сияқты функционалдық мүмкіндіктердің біріне ие жасанды интеллект жүйелерін Қазақстан Республикасының аумағында құруға және пайдалануға тыйым салынады.

4. Жасанды интеллект жүйелері пайдалану режиміне қарай ашық, жабық және оқшау болып бөлінеді.

Жасанды интеллектінің ашық жүйелері – архитектурасы мен параметрлері пайдаланушы келісімінің шарттарына сәйкес еркін пайдалану, түрлендіру және тарату үшін қолжетімді жүйелер.

Жасанды интеллектінің жабық жүйелері – архитектурасы мен параметрлеріне қол жеткізуді осы жүйелердің меншік иесі немесе иегері шектеген жүйелер.

Жабық жүйелер пайдаланушы келісімінің шарттарына және Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларына сәйкес пайдаланылады.

Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңнамасының талаптары сақталған жағдайда ғана, Қазақстан Республикасының заңдарымен қол жеткізілуі шектелген деректерді өңдеу үшін жасанды интеллектінің ашық жүйелерін пайдалануға жол беріледі.

Жасанды интеллектінің оқшау жүйелері – ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желілеріне қосылмай, иегерінің (оператордың) ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымы шегінде оқып-үйрену мен пайдалану жүзеге асырылатын жүйелер.

Жасанды интеллектінің оқшау жүйелері Қазақстан Республикасының заңдарымен қол жеткізілуі шектелген деректерді өңдеу үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желілеріне қосыла алатын жүйелерді пайдалану мүмкіндігіне жол бермейтін өзге де жағдайларда қолданылады.

18-бап. Жасанды интеллект жүйелерінің қауіп-қатерлерін басқару

1. Жасанды интеллект жүйелерінің қауіп-қатерлерін басқару деп оның меншік иесі және (немесе) иегері жасанды интеллект жүйесінің бүкіл өмірлік циклі бойына жоспарлаған және орындайтын үздіксіз процесс түсініледі, ол:

1) жасанды интеллект жүйесі өзінің болжамды мақсатына сәйкес пайдаланылған кезде оның мәлім болған және болжанатын қауіп-қатерлерін анықтау мен талдауды;

2) жасанды интеллект жүйесінің болжамды мақсатына сәйкес және мақсатсыз пайдаланылуы болжанатын жағдайларда жүзеге асырылатын қауіп-қатерлерін бағалауды;

3) анықталған қауіп-қатерлердің алдын алу мен оларды жоюға арналған қауіп-қатерлерді басқару жөніндегі тиісті және мақсатты шаралар қабылдауды;

4) қауіп-қатерлердің тұрақты түрде, жылына бір реттен сиретпей жаңартылып отыруын қамтиды.

2. Осы Заңның 17-бабының 3-тармағында көрсетілген мән-жайлардың туындау қауіп-қатерлері анықталған жағдайда жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелері мен иегерлері залалды болғызбауға және барынша азайтуға, сондай-ақ жеке тұлғалардың, қоғамның құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған, оның ішінде осындай жасанды интеллект жүйесін пайдалануды тоқтата тұру немесе толық тоқтату арқылы дереу шаралар қабылдауға тиіс.

19-бап. Қауіп-қатер дәрежесі жоғары жасанды интеллектінің сенімді жүйелерінің тізбелері

1. Салалық мемлекеттік органдар қауіп-қатер дәрежесі жоғары жасанды интеллектінің сенімді жүйелерінің тізбелерін жасанды интеллект жүйелеріне деген сенімді қамтамасыз ету және оларды тиісті салада (аяда) қолданудың үздік практикаларын тарату мақсатында қалыптастырады және олар мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарында уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен тұрақты негізде жарияланып отырады.

2. Сенімді жүйелер тізбесіне өз жүйелерінің енгізілуіне үміткер жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелері және (немесе) иегерлері жасанды интеллект жүйелерінің аудитін жүзеге асырады.

20-бап. Жасанды интеллект жүйелерінің аудиті

1. Жасанды интеллект жүйелерінің аудиті ақпараттық жүйелер аудитін жүргізу қағидаларына сәйкес жүргізіледі.

2. Жасанды интеллект жүйелеріне аудит жүргізу кезінде мыналар қоса бағалануға тиіс:

1) жасанды интеллект модельдерін оқып-үйрену үшін қолданылатын дерекнамалардың сапасы және оларды пайдаланудың құқыққа сыйымдылығы;

2) осы Заңға сәйкес жасанды интеллект жүйелерінің тыйым салынған функционалдық мүмкіндіктерінің бар-жоғы.

21-бап. Жасанды интеллект жүйелерін пайдаланудың ашықтығын қамтамасыз ету

1. Пайдаланушылар тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің жасанды интеллект жүйелері пайдаланыла отырып өндірілгені немесе көрсетілетіні туралы хабардар етілуге тиіс.

2. Жасанды интеллект жүйелері қызметінің синтетикалық нәтижелерін олар машина оқитын нысанда таңбаланған және қабылдауды қиындататын әдістер қолданылмай, пайдаланушының осындай қабылдау мүмкіндігін қамтамасыз ететін көрнекі нысанмен не өзге де ескерту нысанымен сүйемелденген жағдайда ғана таратуға жол беріледі.

3. Жасанды интеллект жүйелері қызметінің синтетикалық нәтижелері туралы пайдаланушыларды хабардар ету жауапкершілігі осындай жүйелердің меншік иелеріне немесе иегерлеріне жүктеледі.

4. Дербес деректерді тек қана автоматтандырылған өңдеу негізінде шешімдер қабылдауға қойылатын талаптар Қазақстан Республикасының дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасында белгіленеді.

5. Жасанды интеллект жүйелерінің қызметі нәтижелерінің Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету жөніндегі міндет жасанды интеллект жүйелерінің меншік иелеріне және (немесе) иегерлеріне жүктеледі.

22-бап. Жасанды интеллект саласындағы машина оқитын нысандар

1. Жасанды интеллект саласында ашықтық пен есеп берушілікті қамтамасыз ету мақсатында ақпаратты автоматтандырылған тәсілмен тіркеп-белгілеуге және тануға мүмкіндік беретін машина оқитын нысандар қолданылады.

2. Машина оқитын нысандар жасанды интеллект жүйелерінің және деректерді өңдейтін өзге де құралдардың тиісті жағдайларды ауыстырмай және автоматты түрде тануын қамтамасыз етуге тиіс.

3. Машина оқитын нысандарды әзірлеу, қолдану және тарату тәртібін уәкілетті орган айқындайды.

23-бап. Авторлық құқық

1. Жасанды интеллект жүйелері пайдаланылып жасалған туындылар олардың жасалуына адам шығармашылық үлес қосқан жағдайда ғана авторлық құқықпен қорғалады.

2. Адамның интеллектуалды шығармашылық қызметінің нәтижесі болып табылатын, жасанды интеллект жүйелеріне жіберілетін мәтіндік сұрау салулар Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасына сәйкес авторлық құқық объектілері деп танылады.

3. Туындыларды жасанды интеллект модельдерін оқып-үйрену үшін пайдалану Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасында көзделген білім беру мақсатында немесе ғылыми мақсаттарда туындыларды еркін пайдалану жағдайларына жатпайды.

4. Туындыларды жасанды интеллект модельдерін оқып-үйрену үшін пайдалану қайта шығаруды, таратуды, қайта өңдеуді, көпшілікке көрсетуді, орындауды, эфирде беруді немесе кәбіл бойынша хабарлауды, жалпы жұрттың назарына жеткізуді және Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасында көзделген өзге де әрекеттерді қоса алғанда, олардың автордың жеке мүліктік емес және мүліктік (айрықша) құқықтарына жататын нысандарда пайдаланылуын көздемейді.

5. Туындыларды жасанды интеллект модельдерін оқып-үйрену үшін пайдалануға автордың немесе құқық иеленушінің тарапынан машина оқитын нысандағы тыйым салу болмаған кезде ғана жол беріледі.

24-бап. Жасанды интеллект жүйелері келтірген зиянды өтеу

1. Жасанды интеллект жүйелері келтірген зиянды өтеу Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде айқындалған тәртіппен жүзеге асырылады.

2. Жасанды интеллект жүйелері келтірген зиян үшін жауапкершілікті және жасанды интеллект жүйелерін пайдалануға байланысты қауіп-қатерлерді сақтандыру Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырылады.

5-тарау. ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІНІҢ ҰЛТТЫҚ ПЛАТФОРМАСЫ ЖӘНЕ ДЕРЕКНАМАЛАР

25-бап. Жасанды интеллектінің ұлттық платформасы

1. Жасанды интеллектінің ұлттық платформасы жасанды интеллектінің платформалық бағдарламалық өнімдерін, модельдерін шектеулі уақыт кезеңінде әзірлеу, оқып-үйрену, тәжірибелік пайдалану үшін бақыланатын ортаны қамтамасыз етеді.

2. Жасанды интеллектінің платформалық бағдарламалық өнімдерін, модельдерін әзірлеу, жасанды интеллектінің ұлттық платформасында орналастыру үшін жасанды интеллектінің ұлттық платформасында қызметтер көрсету шеңберінде жасанды интеллектінің ұлттық платформасы операторының жеке және заңды тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау тәртібін уәкілетті орган айқындайды.

26-бап. Жасанды интеллектінің ұлттық платформасы операторының есептеу ресурстары

1. Есептеу ресурстарына қолжетімділік беруді уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес жасанды интеллектінің ұлттық платформасының операторы жүзеге асырады.

2. Уәкілетті орган есептеу ресурстарына басым тәртіппен қолжетімділік алу үшін тұлғалардың санаттарын айқындайды.

3. Есептеу ресурстарына қолжетімділік беру жасанды интеллектіні ендіру үшін экономиканың басымдық берілетін секторларының тізбесі ескеріле отырып жүзеге асырылады.

27-бап. Дерекнамалар

1. Дерекнамалардың меншік иелері мен иегерлері:

Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тыйым салулар мен шектеулерді сақтай отырып, дерекнамаларды еркін құруға, пайдалануға және таратуға;

жасанды интеллект модельдерін пайдаланудың шарттары мен шектеулерінің сақталуын қоса алғанда, мәлімделген мақсаттар шегінде оларды оқып-үйрену үшін өз дерекнамаларының пайдаланылуын бақылауға;

пайдалану шарттарының сақталуын растау үшін қажетті бөлігінде өздері ұсынған дерекнамаларда оқып-үйренетін жасанды интеллект модельдерінің жұмыс істеу қағидаттары туралы ақпарат алуға құқылы.

2. Дерекнамалардың меншік иелері мен иегерлері:

ұсынылатын дерекнамалардың сапасы мен өзектілігін қамтамасыз етуге;

дерекнамаларға қол жеткізу шарттары мен тәртібін айқындауға және оларды пайдаланушыға жеткізуге;

Қазақстан Республикасы заңнамасының, оның ішінде дербес деректер және оларды қорғау туралы, авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасының талаптарын сақтауға міндетті.

3. Жасанды интеллект модельдерін оқып-үйрену алдын ала айқындалған және заңды мақсаттар шеңберінде деректердің меншік иелері немесе иегерлері ұсынған дерекнамалар негізінде жүзеге асырылады.

4. Деректердің меншік иелері мен иегерлерінің дерекнамаларды құруы және ұсынуы деректерді басқару жөніндегі талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.

5. Дерекнамаларды әзірлеуші туралы мәліметтер меншік немесе иелену құқықтарының кейіннен ауысуына қарамастан, дерекнаманы құру кезінде және оны беру кезінде міндетті түрде машина оқитын нысанда көрсетілуге тиіс.

6-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

28-бап. Мемлекеттік қолдау шаралары

1. Жасанды интеллектіні дамытуды мемлекеттік қолдау шаралары Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне, Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңнамасына және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

2. Уәкілетті орган, мемлекеттік органдар, ұлттық даму институттары және өзге де ұйымдар мемлекеттік қолдауды жасанды интеллектіні ендіру үшін экономиканың басымдық берілетін секторларының тізбесін ескере отырып, өз құзыреттері шегінде жүзеге асырады.

29-бап. Жасанды интеллект саласындағы халықаралық ынтымақтастық

1. Қазақстан Республикасының жасанды интеллект саласындағы халықаралық ынтымақтастығы халықаралық шарттарға және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

2. Мемлекеттік органдар уәкілетті органмен келісу бойынша жасанды интеллект саласында шет мемлекеттердің мемлекеттік органдарымен, халықаралық ұйымдармен және шетелдік заңды тұлғалармен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асырады.

30-бап. Қазақстан Республикасының жасанды интеллект саласындағы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық

Қазақстан Республикасының жасанды интеллект саласындағы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

31-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының
Президенті

Қ. ТОҚАЕВ

Unofficial translation

Chapter 1. GENERAL PROVISIONS

Article 1. Basic concepts used in this Law

The following basic concepts shall be used in this Law:

1) data library – a collection of structured and/or grouped data suitable for training artificial intelligence models;

2) data library producer – the person who organized the collection, processing and structuring of data suitable for training artificial intelligence models;

3) artificial intelligence – the functional ability to imitate cognitive functions characteristic of humans, providing results comparable to or superior to the results of human intellectual activity;

4) synthetic results of the activity of artificial intelligence systems - images, video, audio, texts or their combinations, created or modified by an artificial intelligence system, simulating the appearance, voice, behaviour of an individual or events that did not actually occur;

5) artificial intelligence system – an object of information technology that functions based on one or several artificial intelligence models;

6) the result of the activity of an artificial intelligence system – information or a decision, regardless of the form in which they are provided, or actions, including work and/or services produced and/or provided by an artificial intelligence system;

7) user of the artificial intelligence system (hereinafter referred to as the User) – a person using the artificial intelligence system to perform a specific function and/or task;

8) an artificial intelligence model – a software product developed to perform specialized tasks and capable of adapting to changing conditions, learning based on accumulated experience, and optimizing the processes and results of its activities;

9) training an artificial intelligence model – the process of processing submitted or accumulated data to form or improve the model’s ability to perform intellectual tasks;

10) the authorized body in the field of artificial intelligence (hereinafter referred to as the Authorized body) – the central executive body that carries out management and intersectoral coordination in the field of artificial intelligence;

11) national artificial intelligence platform – a technological platform designed for collecting, processing, storing and distributing libraries of data and providing services in the field of artificial intelligence;

12) software product of the national artificial intelligence platform (hereinafter referred to as the Platform software product) – a software product developed and placed on the national artificial intelligence platform;

13) operator of the national artificial intelligence platform – a legal entity entrusted with ensuring the development and operation of the national artificial intelligence platform;

14) machine-readable form – a form of providing information that allows its automated reading and processing by artificial intelligence systems or other software;

15) text request – a request expressed in written or electronic form, a task or other message from a user sent to an artificial intelligence system to obtain the result of its activity.

Article 2. Legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence

1. The legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence shall be based on the Constitution of the Republic of Kazakhstan and consist of this Law and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan.

2. International treaties ratified by the Republic of Kazakhstan take precedence over this Law. The procedure and conditions for the operation of international treaties to which the Republic of Kazakhstan is a party within the territory of the Republic of Kazakhstan shall be determined by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Article 3. Main goals and objectives of state regulation of public relations in the field of artificial intelligence

1. The goals of state regulation of public relations in the field of artificial intelligence shall be to ensure the development of artificial intelligence and stimulate its implementation in various fields to improve the quality of human life and increase economic efficiency.

2. The main objectives of state regulation in the field of artificial intelligence shall be the following:

1) definition of the legal and organizational basis for regulating public relations in the field of artificial intelligence;

2) ensuring transparency and security in the use of artificial intelligence systems, as well as the results of the activities of artificial intelligence systems;

3) creation of favorable conditions for attracting investments in the development of the field of artificial intelligence;

4) state support for research and innovation in the field of artificial intelligence.

Article 4. Basic principles of state regulation of public relations in the field of artificial intelligence

State regulation of public relations in the field of artificial intelligence shall be based on the following principles:

1) legitimacy;

2) justice and equality;

3) transparency and explainability;

4) responsibility and accountability;

5) the priority of human well-being, freedom of will in making decisions;

6) data protection and privacy;

7) safety and security.

Article 5. Legitimacy

Subjects of relations in the field of artificial intelligence, government bodies, and officials of government bodies, when implementing state regulation in the field of artificial intelligence, shall be obliged to comply with the requirements of the Constitution of the Republic of Kazakhstan, this Law, and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan.

Article 6. Justice and equality

Artificial intelligence systems must be created and operated in a manner that ensures fairness and equality, recognizing the dignity of each person, their equal value, rights, freedoms, and legitimate interests, excluding any discrimination based on origin, social, official, or property status, gender, race, nationality, language, religious affiliation, beliefs, place of residence, or any other circumstances.

Article 7. Transparency and explainability

1. Users must be provided with complete information about the operational and other characteristics and limitations of the artificial intelligence system to ensure the intended use of the artificial intelligence system.

2. The user, in relation to whom decisions are made using artificial intelligence systems, has the right to be informed about the procedure for automated processing and its consequences, about the possibility of objecting to automated processing, as well as about the procedure for protecting their rights, freedoms and legitimate interests.

Article 8. Responsibility and accountability

1. The owner, possessor and/or user shall be obliged to ensure continuous control over the artificial intelligence system to the extent and in the manner depending on their role, at all stages of the life cycle of the artificial intelligence system.

2. All entities involved in the creation and operation of artificial intelligence systems shall bear responsibility, as established by the laws of the Republic of Kazakhstan, for the activities of artificial intelligence systems, as well as for the results of the activities of artificial intelligence systems, based on their role, at all stages of the life cycle of an artificial intelligence system.

3. The creation and operation of the artificial intelligence system shall be carried out taking into account energy efficiency and the desire to reduce the negative impact on the environment.

Article 9. Priority of human welfare and freedom of will in decision-making

Human beings, their lives, rights, and freedoms shall be considered the highest value in the creation and operation of artificial intelligence systems. When operating artificial intelligence systems, the preservation of human autonomy and free will in decision-making must be ensured.

Article 10. Data protection and privacy

1. The use of artificial intelligence systems shall be possible subject to compliance with data protection and privacy requirements, excluding the unauthorized collection, storage, and dissemination of personal data.

2. When using artificial intelligence systems, for their safe functioning, the personal data processed by artificial intelligence systems shall be protected and safeguarded, and measures shall be taken to prevent unauthorized access by third parties to personal data and the use of high-quality and representative data sets obtained in compliance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Article 11. Safety and security

1. Artificial intelligence systems must be created and operated in compliance with safety and reliability requirements that exclude the possibility of unforeseen consequences or abuse.

2. The results of the activities of artificial intelligence systems must comply with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

3. To prevent potential threats, owners and holders of artificial intelligence systems shall be obliged to implement risk management of artificial intelligence systems by taking measures to eliminate such threats.

Chapter 2. STATE REGULATION IN THE SPHERE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Article 12. Competence of the Government of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence

The Government of the Republic of Kazakhstan shall:

1) develop the main directions of state policy in the field of artificial intelligence and organize their implementation;

2) determine the operator of the national artificial intelligence platform;

3) approve the list of priority economic sectors for the implementation of artificial intelligence;

4) perform other functions assigned to it by the Constitution of the Republic of Kazakhstan, this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan and acts of the President of the Republic of Kazakhstan.

Article 13. Competence of state bodies in the field of artificial intelligence

1. The authorized body, within the limits of its competence, shall:

1) carry out strategic, regulatory, implementation, control and supervisory functions;

2) based on and in pursuance of the main directions of the domestic and foreign policy of the state, determined by the President of the Republic of Kazakhstan, and the main directions of the socio-economic policy of the state, its defense capability, security, and ensuring public order, developed by the Government of the Republic of Kazakhstan, form the state policy in the field of artificial intelligence in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan;

3) develop and approve regulatory legal acts in the field of artificial intelligence;

4) develop proposals for improving the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence;

5) approve the list of documentation for artificial intelligence systems;

6) approve the criteria for classifying information technology objects as artificial intelligence systems;

7) develop a list of priority economic sectors for the implementation of artificial intelligence in cooperation with central government agencies;

8) exercise other powers provided for by this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan, acts of the President of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan.

2. State bodies, within the limits of their competence, shall:

1) participate in the implementation of state policy in the field of artificial intelligence;

2) provide the operator of the national artificial intelligence platform with access to data in accordance with the data management requirements approved by the Government of the Republic of Kazakhstan;

3) form data libraries in accordance with data management requirements;

4) develop and/or deploy an artificial intelligence model, a platform software product;

5) exercise other powers provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan.

The provisions of subparagraphs 2) and 3) of part one of this paragraph shall not apply to special state bodies of the Republic of Kazakhstan.

Article 14. Operator of the National Artificial Intelligence Platform

The powers of the operator of the national artificial intelligence platform shall include:

1) ensuring the creation, development and operation of a national artificial intelligence platform;

2) support and system-technical maintenance of the national artificial intelligence platform;

3) provision of services in the field of artificial intelligence based on the national artificial intelligence platform;

4) collection, processing, and storage of data libraries necessary for the functioning of the national artificial intelligence platform, in accordance with data management requirements;

5) development, placement and maintenance of platform software products and artificial intelligence models on the national artificial intelligence platform;

6) implementation of other functions in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

Chapter 3. RIGHTS AND OBLIGATIONS OF ENTITIES OF PUBLIC RELATIONS IN THE SPHERE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Article 15. Rights and obligations of owners and holders of artificial intelligence systems

1. Owners and holders of artificial intelligence systems shall have the right to:

1) determine the conditions and restrictions for the use of artificial intelligence systems;

2) implement measures to protect their rights to artificial intelligence systems.

2. Owners and holders of artificial intelligence systems shall be obliged to:

1) implement risk management of artificial intelligence systems;

2) take measures to ensure the security and reliability of artificial intelligence systems, including protection from unauthorized access and failures in their operation;

3) maintain documentation on the artificial intelligence system depending on the degree of its impact on the security, rights, freedoms and legitimate interests of individuals, public order in accordance with the list of documentation on artificial intelligence systems;

4) provide support to users on issues related to the operation of artificial intelligence systems;

5) provide users with the opportunity to review the user agreement of the artificial intelligence system before using it.

3. Owners and holders have other rights and perform other obligations established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 16. Rights and obligations of users

1. Users shall have the right to:

1) read the user agreement of the artificial intelligence system;

2) to protect their personal data and confidential information processed by the artificial intelligence system;

3) implement measures to protect their rights to intellectual property rights created using artificial intelligence systems;

4) receive from the owner or possessor of the artificial intelligence system explanations about the results of its activities affecting his/her rights, freedoms and legitimate interests, in the manner prescribed by the user agreement and the legislation of the Republic of Kazakhstan;

5) request information about the data based on which the decision was made by the artificial intelligence system, to the extent stipulated by the user agreement, taking into account the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on personal data and their protection, requirements for ensuring the confidentiality of information and commercial secrets;

6) refuse to interact with the artificial intelligence system in cases where the obligation of such interaction is not established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

2. Users shall be obliged to:

1) use artificial intelligence systems only within the framework of the granted access rights;

2) comply with established rules and safety measures when using artificial intelligence systems.

3. Users shall have other rights and fulfill other obligations established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Chapter 4. ARTIFICIAL INTELLIGENCE SYSTEMS

Article 17. Legal regime of artificial intelligence systems

1. Artificial intelligence systems, depending on the degree of impact on the security of users, society and the state, shall be divided into the following systems:

1) minimal risk, the disruption or termination of which will have minimal impact on their users;

2) of medium risk, the disruption or termination of which may lead to a decrease in the efficiency and effectiveness of users’ activities and cause moral harm or material damage;

3) high risk, the disruption or termination of which may lead to an emergency of a social and/or man-made nature and/or significant negative consequences for defense, security, international relations, the economy, individual sectors of the economy, users, the infrastructure of the Republic of Kazakhstan, and the life of individuals.

The classification of artificial intelligence systems as having a minimal, medium or high risk level shall be carried out by their owner and/or possessor in accordance with the rules for classifying information technology objects.

High-risk artificial intelligence systems classified as critical information and communications infrastructure facilities, as well as those intended for the formation of state electronic information resources, shall be treated as state systems in terms of compliance with information security requirements.

2. Artificial intelligence systems, depending on the degree of independence in decision-making and impact on the user, shall be divided into the following systems:

1) low autonomy, designed for automated data processing and the formation of recommendations, forecasts or decision options, but the final choice and actions of which are always carried out by a person;

2) of medium autonomy, intended for autonomous processing and decision-making, while maintaining the ability to correct or cancel such decisions by a person;

3) high autonomy, designed for autonomous processing and decision-making, in which the correction or cancellation of such decisions by a person is completely excluded or technically impossible.

The specifics of the creation and operation of highly autonomous artificial intelligence systems shall be established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

3. The creation and operation of artificial intelligence systems possessing one of the following functional capabilities shall be prohibited on the territory of the Republic of Kazakhstan:

1) the use of subconscious, manipulative or other methods that distort the behaviour of an individual and limit the ability to make informed decisions or force them to make decisions that may cause harm or create a threat of harm;

2) exploitation of the moral and/or physical vulnerability of an individual due to age, disability, social status and any other circumstances to cause or create a threat of causing harm to the individual;

3) assessment and classification of individuals or groups of individuals over a certain period of time based on their social behaviour or known, assumed or predicted personal characteristics, except in cases provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan;

4) collection and processing of personal data in violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan on personal data and its protection;

5) classification of individuals based on their biometric data to conclude their race, political views, religious affiliation, and any other circumstances (criteria) for the purpose of using them for any discrimination against an individual;

6) determination of emotions of an individual without his/her consent, except in cases provided for by the laws of the Republic of Kazakhstan;

7) creation and distribution of results of artificial intelligence systems prohibited by the laws of the Republic of Kazakhstan.

4. Artificial intelligence systems, depending on the mode of use, shall be divided into open, closed and local.

Open source artificial intelligence systems are systems whose architecture and parameters are available for free use, modification, and distribution in accordance with the terms of the user agreement.

Closed artificial intelligence systems are systems whose architecture and parameters are restricted to their owner.

Closed systems are used in accordance with the terms of the user agreement and the legislation of the Republic of Kazakhstan.

The use of open artificial intelligence systems for processing data, access to which is restricted by the laws of the Republic of Kazakhstan, shall be permitted only subject to compliance with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan on informatization.

Local artificial intelligence systems are systems whose training and operation are carried out within the information and communication infrastructure of the owner (operator) without connection to public telecommunications networks.

Local artificial intelligence systems shall be used to process data, access to which is restricted by the laws of the Republic of Kazakhstan, as well as in other cases when, in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan, the possibility of using systems connected to public telecommunications networks is not permitted.

Article 18. Risk management of artificial intelligence systems

1. Risk management of artificial intelligence systems refers to a continuous process planned and executed by the owner and/or the holder throughout the entire life cycle of the artificial intelligence system, including:

1) identification and analysis of known and predicted risks of the artificial intelligence system when used in accordance with its intended purpose;

2) an assessment of the risks of the artificial intelligence system, carried out in accordance with its intended purpose and under conditions of foreseeable misuse;

3) the adoption of appropriate and targeted risk management measures designed to prevent and eliminate identified risks;

4) regular updating of risks, at least once a year.

2. In the event of identification of risks of the occurrence of circumstances specified in paragraph 3 of Article 17 of this Law, the owners and holders of artificial intelligence systems must take immediate measures aimed at preventing and minimizing damage, as well as protecting the rights, freedoms and legitimate interests of individuals and society, including by suspending or completely terminating the operation of such artificial intelligence system.

Article 19. Lists of trusted high-risk artificial intelligence systems

1. Lists of trusted high-risk artificial intelligence systems shall be compiled by industry-specific government agencies to ensure trust and disseminate best practices in the use of artificial intelligence systems in the relevant industry (sphere) and shall be published on an ongoing basis on the internet resources of government agencies in the manner determined by the authorized body.

2. Owners and/or holders of artificial intelligence systems applying for inclusion of their systems in the list of trusted systems shall carry out an audit of the artificial intelligence systems.

Article 20. Audit of artificial intelligence systems

1. The audit of artificial intelligence systems shall be carried out in accordance with the rules for conducting audits of information systems.

2. When conducting an audit of artificial intelligence systems, the following shall be additionally subject to assessment:

1) the quality and legitimacy of the use of data libraries used to train artificial intelligence models;

2) the presence of prohibited functional capabilities of artificial intelligence systems in accordance with this Law.

Article 21. Ensuring transparency in the use of artificial intelligence systems

1. Users must be informed that goods, works, and services are produced or provided using artificial intelligence systems.

2. The distribution of synthetic results of the activity of artificial intelligence systems shall be permitted only if they are marked in machine-readable form and accompanied by a visual or other form of warning that ensures the possibility of perception by the user without the use of methods that hinder such perception.

3. Responsibility for informing users about the synthetic results of the activities of artificial intelligence systems shall rest with the owners or holders of such systems.

4. Requirements for decision-making based solely on automated processing of personal data shall be established by the legislation of the Republic of Kazakhstan on personal data and its protection.

5. The responsibility for ensuring that the results of the activities of artificial intelligence systems comply with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan shall rest with the owners and/or holders of artificial intelligence systems.

Article 22. Machine-readable forms in the field of artificial intelligence

1. To ensure transparency and accountability in the field of artificial intelligence, machine-readable forms shall be used to enable automated recording and recognition of information.

2. Machine-readable forms must ensure unambiguous and automatic recognition of the relevant conditions by artificial intelligence systems and other data processing means.

3. The procedure for the development, use and distribution of machine-readable forms shall be determined by the authorized body.

Article 23. Copyright

1. Works created using artificial intelligence systems shall be protected by copyright only if there is a creative human contribution to their creation.

2. Text queries sent to artificial intelligence systems that are the result of human intellectual creative activity shall be recognized as objects of copyright in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan on copyright and related rights.

3. The use of works for training artificial intelligence models shall not apply to cases of free use of works for educational or scientific purposes, as provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan on copyright and related rights.

4. The use of works for training artificial intelligence models shall not imply their use in forms related to the personal non-property and property (exclusive) rights of the author, including reproduction, distribution, processing, public display, performance, broadcast or cable transmission, communication to the public and other actions provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan on copyright and related rights.

5. The use of works for training artificial intelligence models shall be permitted only in the absence of a prohibition from the author or copyright holder, expressed in machine-readable form.

Article 24. Compensation for damage caused by artificial intelligence systems

1. Compensation for damage caused by artificial intelligence systems shall be carried out in accordance with the procedure established by the Civil Code of the Republic of Kazakhstan.

2. Insurance of liability for damage caused by artificial intelligence systems and risks associated with the use of artificial intelligence systems is carried out in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

Chapter 5. NATIONAL PLATFORM OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND DATA LIBRARIES

Article 25. National Artificial Intelligence Platform

1. The National Artificial Intelligence Platform shall provide a controlled environment for the development, training, and trial operation of platform software products and artificial intelligence models for a limited period of time.

2. The procedure for interaction between the operator of the national artificial intelligence platform and individuals and legal entities in the context of providing services on the national artificial intelligence platform for the development and placement of platform software products and artificial intelligence models on the national artificial intelligence platform shall be determined by the authorized body.

Article 26. Computing resources of the operator of the national artificial intelligence platform

1. Access to computing resources shall be provided by the operator of the national artificial intelligence platform in accordance with the rules approved by the authorized body.

2. The authorized body shall determine the categories of persons to be granted priority access to computing resources.

3. Access to computing resources shall be provided, taking into account the list of priority economic sectors for the implementation of artificial intelligence.

Article 27. Data libraries

1. Owners and holders of data libraries shall have the right to:

freely create, use and distribute data libraries in compliance with the prohibitions and restrictions established by the laws of the Republic of Kazakhstan;

control the use of their data libraries for training artificial intelligence models within the stated purposes, including compliance with the terms and conditions of their use;

receive information about the operating principles of artificial intelligence models trained on the data libraries they provide, to the extent necessary to confirm compliance with the terms of use.

2. Owners and holders of data libraries shall be obliged to:

ensure the quality and relevance of the presented data libraries;

determine and communicate to the user the conditions and procedures for accessing data libraries;

comply with the requirements of the legislation of the Republic of Kazakhstan, including on personal data and its protection, copyright and related rights.

3. The training of artificial intelligence models shall be carried out based on data libraries provided by the owners or holders of the data within the framework of pre-defined and legitimate purposes.

4. The creation and presentation of data libraries by data owners and holders shall be carried out in accordance with data management requirements.

5. Information about the manufacturer of the data library must be provided in machine-readable form when creating the data library and when transferring it, regardless of the subsequent transfer of ownership or possession.

Chapter 6. FINAL PROVISIONS

Article 28. Measures of state support

1. Measures of state support for the development of artificial intelligence shall be carried out in accordance with the Entrepreneurial Code of the Republic of Kazakhstan, the legislation of the Republic of Kazakhstan on informatization and other legislation of the Republic of Kazakhstan.

2. State support shall be provided by the authorized body, government agencies, national development institutions and other organizations within their competence, taking into account the list of priority economic sectors for the implementation of artificial intelligence.

Article 29. International cooperation in the field of artificial intelligence

1. International cooperation of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence shall be carried out in accordance with international treaties and the legislation of the Republic of Kazakhstan.

2. State bodies, in agreement with the authorized body, shall carry out interaction in the field of artificial intelligence with state bodies of foreign states, international organizations and foreign legal entities.

Article 30. Liability for violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence

Violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of artificial intelligence shall entail liability established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 31. Procedure for the entry into force of this Law

This Law shall enter into force upon expiration of sixty calendar days after the date of its first official publication.

President of the Republic of Kazakhstan

K. TOKAYEV

Жасанды интеллект туралы