Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2023 жылғы 6 ақпандағы № 193-VII ҚРЗ.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 14-б. қараңыз.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!

Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін ЗҚАИ мазмұнды жасады.
МАЗМҰНЫ

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар

Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

1) есептік тіркеу – цифрлық қаржы активтері платформасының операторын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторын цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізіліміне, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізіліміне енгізу;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2) қамтамасыз етілген цифрлық активтерді сақтау және айырбастау жөніндегі цифрлық платформа – деректердің таратылған платформасы негізінде құрылған, белгілі бір ақпараттық өзара іс-қимылдарды іске асыратын және нақты функционалдық міндеттерді шешуге арналған, ақпарат алмасу мүмкіндігін беретін ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың жиынтығы;

3) қамтамасыз етілмеген цифрлық актив – цифрлық қаржы активі болып табылмайтын цифрлық актив;

3-1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы – Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы негізінде цифрлық активтер нарығында дилерлік қызметті – өз клиенттерінің мүддесі үшін қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау, сатып алу және (немесе) сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын цифрлық активтер қызметтерінің провайдері;

3-2) мінсіз іскерлік бедел – адамның, оның ішінде:

аталған адамның қаржы ұйымын мәжбүрлеп таратуға алып келген төлем қабілетсіздігіне не банкке реттеу режимін қолдануға алып келген құқыққа қайшы әрекеттерді (әрекетсіздікті) жасау;

аталған адамның алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы, оның ішінде адамға қаржы ұйымының, банк және (немесе) сақтандыру холдингтерінің басшы қызметкері лауазымын атқару және қаржы ұйымының ірі қатысушысы (ірі акционері) болу құқығынан өмір бойына айыру түрінде қылмыстық жаза қолдану туралы заңды күшіне енген сот актісінің болуы;

қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органның мәліметтері негізінде әрекеттері қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға ықпал еткен үшінші тұлғалармен қарым-қатынасының (үшінші тұлғалардың бақылауы мен ықпалының) болуы фактілерінің жоқтығымен расталатын кәсіпқойлығы мен адалдығы;

4) цифрлық актив – цифрлық код беріліп, оның ішінде криптография және компьютерлік есептеу құралдары қолданыла отырып электрондық-цифрлық нысанда құрылған, есеп айырысу ақша бірлігі және (немесе) заңды төлем құралы болып табылмайтын, деректердің таратылған платформасы технологиясының негізінде тіркелген және ақпараттың өзгермейтіндігімен қамтамасыз етілген мүлік.

Мыналар цифрлық активтердің түрлері болып табылады:

цифрлық қаржы активі;

қамтамасыз етілмеген цифрлық актив;

4-1) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

4-2) цифрлық актив әмияны – криптографиялық кілттерді сақтау немесе оларды басқару үшін пайдаланылатын, цифрлық активтерге қол жеткізуді және олармен транзакциялар жүргізуді қамтамасыз ететін бағдарламалық немесе аппараттық құрал;

4-3) цифрлық активтер айналымы (айналысы) – цифрлық активті сатып алуды, сатуды, айырбастауды, аударуды, сақтауды қамтитын Қазақстан Республикасының аумағында немесе Қазақстан Республикасының азаматының, резидентінің немесе Қазақстан Республикасында тіркелген заңды тұлғаның қатысуымен цифрлық активтермен азаматтық-құқықтық мәмілелер жасау;

5) цифрлық активтер биржалары – цифрлық активтердің сауда-саттығын, шығарылуын, есептелуін және сақталуын ұйымдастырушылық және техникалық жағынан қамтамасыз етуді жүзеге асыратын заңды тұлғалар;

5-1) цифрлық активтердің сауда платформасының операторы – Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізіліміне енгізілген, цифрлық активтер бойынша сауда-саттықты ұйымдастырушылық және техникалық тұрғыдан қамтамасыз етуді цифрлық активтер қызметтері провайдерінің сауда жүйесін пайдалана отырып тікелей өткізу арқылы жүзеге асыратын цифрлық активтер қызметтерінің провайдері;

5-2) цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімі – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеуден өткен цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының бірыңғай тізбесі;

5-3) цифрлық активтер қызметтерінің провайдері – цифрлық активтермен байланысты қызметтер көрсететін және Интернеттің қазақстандық сегментінде тіркелген цифрлық активтер нарығының субъектісі.

Мыналар цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлері болып табылады:

цифрлық қаржы активтері платформасының операторы;

цифрлық активтердің сауда платформасының операторы;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы;

цифрлық активтермен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар цифрлық активтер биржасын қоса алғанда, "Астана" халықаралық қаржы орталығының қатысушылары;

5-4) цифрлық активтермен жасалатын операцияларды талдау және бақылау жүйесі (бұдан әрі – операцияларды талдау және бақылау жүйесі) – цифрлық активтермен жасалатын операцияларды мониторингтеуге, операцияларды қадағалауға және күдікті әрекеттерді анықтауға арналған цифрлық платформа немесе сервис;

6) алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;

6-1) цифрлық активті шығару – азаматтық құқықтар объектісі ретінде цифрлық активтің пайда болуына бағытталған әрекет;

6-2) цифрлық қаржы активтерін орналастыру – цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасы арқылы жүзеге асырылатын, инвесторларға цифрлық қаржы активтерін бастапқы ұсыну;

6-3) цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесі – цифрлық қаржы активтері платформасы операторының есепке алу жүйесі, ол:

цифрлық қаржы активтерін ұстаушылар және оларға тиесілі цифрлық қаржы активтері туралы мәліметтерді есепке алуды және сақтауды;

цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды белгілі бір уақытқа сәйкестендіруді;

цифрлық қаржы активтерімен жасалатын мәмілелерді тіркеуді;

цифрлық қаржы активтері бойынша айналысқа немесе құқықтарды іске асыруға тіркелген шектеулер (ауыртпалықтар) туралы мәліметтерді есепке алуды және сақтауды;

Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де мәліметтерді есепке алуды және сақтауды қамтамасыз етеді.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібі, цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесінде есепке алынуға және сақталуға тиіс өзге де мәліметтердің тізбесі, сондай-ақ цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесінен мәліметтерді орталық депозитарийге беру тәртібі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның бірлескен нормативтік құқықтық актісінде айқындалады;

6-4) цифрлық қаржы активтері платформасының операторы – Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізіліміне енгізілген, цифрлық платформаға қолжетімділікті және оның жұмыс істеуін қамтамасыз ететін цифрлық активтер қызметтерінің провайдері, осы платформа пайдаланыла отырып:

цифрлық қаржы активтерін шығару және (немесе) айналымға (айналысқа) жіберу;

цифрлық қаржы активтерін есепке алу және сақтау;

көрсетілген цифрлық платформада шығарылған және (немесе) айналыстағы цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесін қалыптастыру, жүргізу және сақтау жүзеге асырылады;

6-5) цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімі – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеуден өткен цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының бірыңғай тізбесі;

6-6) цифрлық қаржы активі:

цифрлық активтің базалық активіне қатысты ақшалай және (немесе) өзге де талап ету құқығын куәландыратын, цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында шығарылатын және цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасы операторының цифрлық платформасында айналыста болатын осындай цифрлық актив;

цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында шығарылатын және цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасы операторының цифрлық платформасында айналыста болатын қаржы құралы және (немесе) қаржы активі.

Цифрлық қаржы активін орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу осындай цифрлық қаржы активін шығару шарттарына сәйкес жүзеге асырылады;

6-7) цифрлық қаржы активін өтеу – цифрлық қаржы активі эмитентінің тиісті міндеттемелерін өтеуге байланысты және (немесе) цифрлық қаржы активін шығару шарттарына сәйкес өзге де негіздер бойынша осындай цифрлық қаржы активін айналымнан (айналыстан) алу;

6-8) цифрлық қаржы активінің базалық активі – құны немесе шамасы (құнының немесе шамасының құбылуын қоса алғанда) тиісті цифрлық қаржы активінің құнын айқындайтын және оған қатысты цифрлық қаржы активін ұстаушыда ақшалай және (немесе) өзге де талап ету құқығы туындайтын мүлік.

Қаржы құралы (оның ішінде ақша, туынды бағалы қағаздарды қоса алғанда, бағалы қағаздар, туынды қаржы құралдары, басқа да цифрлық қаржы активі), мүліктік құқық (талап), тауар және (немесе) өзге де мүлік цифрлық қаржы активінің базалық активі бола алады;

6-9) цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйым – цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі міндеттемелерді өзіне қабылдай отырып, оны есепке алуды және сақтауды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де қызметті жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғасы;

6-10) цифрлық қаржы активінің эмитенті – цифрлық қаржы активтерін шығаруды (эмиссиясын) жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғасы;

7) цифрлық майнер – цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының дара кәсіпкері немесе заңды тұлғасы;

8) цифрлық майнинг – блокчейн арқылы деректер блоктарының тұтастығын растауды қамтамасыз ететін, шифрлаудың берілген алгоритмдеріне сәйкес компьютерлік қуаттарды пайдалана отырып есептеу операцияларын жүргізу процесі;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
9) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9) цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығы – цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешеннен тұратын, есептеу қуаттарының жұмыс істеуін қамтамасыз ететін, тұрғын аймақтың аумағынан тыс жерде орналасқан, "Электр энергетикасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес электр энергиясын пайдаланатын ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылым объектісі;

10) цифрлық майнингтік пул – Қазақстан Республикасының цифрлық активтер туралы заңнамасына сәйкес аккредиттелген, цифрлық майнерлердің цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешенінің қуаттарын біріктіру қызметін ұсынатын, цифрлық майнерлердің бірлескен қызметінің нәтижесінде пайда болған (жасалған) цифрлық активтерді олардың арасында бөлуді жүзеге асыратын заңды тұлға.

Ескерту. 1-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 05.07.2024 № 115-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 17.11.2025 № 231-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-бап. Қазақстан Республикасының цифрлық активтер туралы заңнамасы

1. Қазақстан Республикасының цифрлық активтер туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына, "Астана" халықаралық қаржы орталығы туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына негізделеді, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда қамтылғаннан өзге қағидалар белгіленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.

3-бап. Цифрлық активтер саласындағы қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеудің мақсаты мен қағидаттары

1. Қазақстан Республикасының экономикалық дамуы мен бәсекеге қабілетті болуы үшін Қазақстан Республикасында цифрлық активтерді шығару және олардың айналымы, цифрлық майнинг жөніндегі қызметті дамыту цифрлық активтер саласындағы мемлекеттік реттеудің мақсаты болып табылады.

2. Цифрлық активтер саласындағы мемлекеттік реттеу мынадай қағидаттарға негізделеді:

1) заңдылық;

2) жеке тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін, сондай-ақ заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін сақтау;

3) жеке және заңды тұлғалардың цифрлық активтер саласындағы қызметке қатысу және оның нәтижелерiн пайдалану құқықтарының теңдігі;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
4) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қолжетімділігі шектелмеген кез келген электрондық ақпараттық ресурстарды iздеу, қалыптастыру және беру еркiндiгi;

5) цифрлық активтерді пайдалану, шығару және цифрлық майнинг кезiнде жеке бастың, қоғам мен мемлекеттің қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету;

6) цифрлық активтерді шығару, пайдалану саласын, цифрлық майнингті, сондай-ақ адал бәсекелестікті дамыту үшін жағдайлар жасау.

4-бап. Уәкілетті мемлекеттік органдардың құзыреті

1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі:

1) осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерінің эмитенттерін, сондай-ақ "Астана" халықаралық қаржы орталығы қатысушыларының цифрлық активтері қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлерін мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

2) "Астана" халықаралық қаржы орталығы қатысушыларының цифрлық активтері қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер қызметтері провайдерлерінің, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың және осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің орындауы үшін міндетті нормативтік құқықтық актілерді бекітеді;

3) цифрлық қаржы активтері платформасының операторларын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторларын есептік тіркеуді жүзеге асырады және олардың тізілімдерін жүргізеді;

4) осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері мен инвесторларына қойылатын талаптарды айқындайды;

5) "Астана" халықаралық қаржы орталығы қатысушыларының цифрлық активтері қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер қызметтері провайдерлерінің және осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының талаптарын сақтауын бақылауды жүзеге асырады;

6) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

7) цифрлық активтер нарығындағы дилерлік қызметке – қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны (бұдан әрі – қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензия) береді (беруден бас тартады), қайта ресімдейді, тоқтата тұрады, одан айырады;

8) цифрлық активтермен байланысты қызметке қатысты "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-2-тарауында көзделген тәртіппен ерекше реттеу режимін енгізеді;

9) осы Заңда, Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мыналарды бекітеді:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыру қағидалары, онда мыналар айқындалады:

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторын лицензиялау тәртібі және қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына қойылатын біліктілік талаптары;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензия алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ұсынылатын құжаттардың тізбесі;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының басшы қызметкеріне және құрылтайшыларына (қатысушыларына) (құрылтайшыларының біріне, қатысушыларына немесе акционерлеріне), бенефициарлық меншік иесіне қойылатын талаптар;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының жарғылық капиталының ең аз мөлшеріне қойылатын талаптар;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының ұйымдық-құқықтық нысанына қойылатын талаптар;

ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптар;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторын қайта ұйымдастыру тәртібі;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына қойылатын біліктілік талаптары;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыру тәртібі;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алу, сату және (немесе) айырбастау жөніндегі операцияларды жүргізу тәртібі;

операцияларды талдау және бақылау жүйесіне қойылатын талаптар;

клиенттердің операциялары бойынша шектеулер мен лимиттер;

қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының екінші деңгейдегі банктермен және Ұлттық пошта операторымен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;

клиенттердің цифрлық активінің әмияндарын ашу және оларға қызмет көрсету тәртібі;

2) цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының қызметін жүзеге асыру қағидалары, онда мыналар айқындалады:

цифрлық қаржы активтері платформасының операторларын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторларын есептік тіркеу тәртібі;

есептік тіркеуден өту үшін өтініш беруші Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ұсынатын құжаттардың тізбесі;

өтініш берушінің ұйымдық-құқықтық нысанына қойылатын талаптар;

өтініш берушінің жарғылық капиталының ең аз мөлшеріне қойылатын талаптар;

цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық қаржы активтерінің базалық активінің болуын және жай-күйін (сақталуын) куәландыру және мониторингтеу тәртібі;

цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының қызметін жүзеге асырудың ішкі қағидаларына қойылатын талаптар;

цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының цифрлық платформаларына қолданылатын ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптар;

цифрлық қаржы активтері платформасының операторын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторын қайта ұйымдастыру тәртібі;

цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және цифрлық активтердің сауда платформасы операторының біліктілік талаптары, кәсіптік қызмет түрлерін ұштастыру шарттары мен тәртібі;

цифрлық қаржы активтері платформасының операторларында, цифрлық активтер сауда платформасының операторларында есепке алынатын және сақталатын барлық деректі (мәліметті), оның ішінде цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері, цифрлық қаржы активтерін ұстаушылар және оларға тиесілі цифрлық қаржы активтері туралы деректерді (мәліметтерді) цифрлық қаржы активтері платформасының басқа операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының басқа операторына беру тәртібі;

цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесін, цифрлық қаржы активтерін ұстаушыларды есепке алу жүйесінде есепке алынуға және сақталуға тиіс өзге де мәліметтер тізбесін жүргізу тәртібі;

3) базалық активі ақша және олардың баламалары болып табылатын цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдарға қойылатын талаптар;

4) цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу қағидалары, онда мыналар айқындалады:

цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу тәртібі мен шарттары;

цифрлық қаржы активтерінің эмитенттеріне және цифрлық қаржы активтерін шығару туралы шешімге қойылатын талаптар;

цифрлық қаржы активтерінің инвесторларына қойылатын талаптар;

цифрлық қаржы активтерімен жасалатын мәмілелерді жүзеге асыру мақсатында тұлғаларды білікті инвесторлар деп тану тәртібі мен шарттары;

білікті инвесторлардың қаражаты есебінен ғана сатып алуға рұқсат етілген цифрлық қаржы активтерінің тізбесі;

5) нысандарын, кезеңділігі мен ұсыну мерзімдерін қоса алғанда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының, цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының, цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне есептілікті ұсыну қағидалары;

6) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органмен бірлесіп, нысандарын, кезеңділігі мен ұсыну мерзімдерін қоса алғанда, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне есептілік ұсыну қағидалары;

7) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына қадағалап ден қою шараларын қолдану қағидалары;

8) цифрлық қаржы активтері платформасының операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторына, цифрлық қаржы активтерінің эмитентіне шектеулі ықпал ету шараларын қолдану қағидалары;

9) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органмен бірлесіп, цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының мәліметтерді бағалы қағаздардың орталық депозитарийіне ұсыну қағидалары;

10) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық қаржы активтері платформасының операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары үшін тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру қағидалары;

11) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық қаржы активтері платформасының операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары, осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері, цифрлық активтер саласындағы қызметті жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимінің қатысушылары үшін қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар;

12) офшор аймақтардың тізбесі;

13) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органмен бірлесіп, "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында цифрлық қаржы активтерін шығаруға рұқсат беру мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының қаржы ұйымдарына қойылатын талаптар, сондай-ақ "Астана" халықаралық қаржы орталығының қатысушыларын цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында цифрлық қаржы активтерін шығаруды жүзеге асыруға рұқсат беру қағидалары;

14) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органмен және "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетімен бірлесіп, "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында цифрлық қаржы активтерін шығару үшін Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларына рұқсат беру қағидалары.

2. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган:

1) осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтерінің эмитенттерін мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асырады;

2) осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу шарттары мен тәртібін айқындайды;

3) осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері мен инвесторларына қойылатын талаптарды айқындайды;

4) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен бірлесіп, осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің есептілік тізбесін, нысандарын, ұсыну мерзімдері мен тәртібін бекітеді;

5) осы Заңның 5-бабының 2) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерінің базалық активі бола алатын мүліктің тізбесін (түрлерін), сондай-ақ осындай цифрлық қаржы активтері бойынша базалық активті есепке алу және сақтау тәртібін бекітеді;

6) осы Заңның 5-бабының 2) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйым ретінде әрекет етуге құқылы ұйымдарға қойылатын талаптарды бекітеді;

7) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен бірлесіп, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың есептілік тізбесін, нысандарын, оны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ұсыну мерзімдері мен тәртібін бекітеді;

8) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен келісу бойынша цифрлық қаржы активтері нарығындағы әрекеттерді айла-шарғы қолдану мақсатында жасалған деп танудың қағидалары мен шарттарын бекітеді;

9) осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтері эмитенттерінің Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының талаптарын сақтауын бақылауды жүзеге асырады;

10) осы Заңда, Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

3. Цифрлық майнинг саласындағы уәкілетті орган:

1) цифрлық майнинг бойынша қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны береді (беруден бас тартады), қайта ресімдейді, тоқтата тұрады, одан айырады;

2) салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсімдерін қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органмен келісу бойынша салық салу мақсатында цифрлық майнерлер мен цифрлық майнингтік пулдардың кірістері туралы мәліметтерді ұсыну қағидаларын бекітеді;

3) цифрлық майнингтік пулдарды аккредиттеу қағидаларын бекітеді;

4) рұқсаттар және хабарламалар саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша цифрлық майнинг жөніндегі қызметті лицензиялау қағидаларын бекітеді;

5) цифрлық майнингтік пулдарды аккредиттеуді жүргізеді;

6) цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешендердің тізілімін жүргізеді;

7) цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешендерді есепке алу және олардың тізілімін жүргізу қағидаларын бекітеді;

8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

4. Қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган:

1) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру мақсатында және (немесе) өзге де қылмыстық мақсаттарда пайдаланылған цифрлық активтер әмияндарының бірыңғай тізілімін жүргізеді;

2) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру мақсатында және (немесе) өзге де қылмыстық мақсаттарда пайдаланылған цифрлық активтер әмияндарының бірыңғай тізілімін жүргізу үшін ақпараттың құрамын, оны беру мерзімдері мен нысанын қамтитын тәртіпті айқындайды;

3) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

5. Электр энергетикасы саласындағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган:

1) "Электр энергетикасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес цифрлық майнерлерді электр желілеріне қосуға қойылатын талаптарды айқындайды;

2) цифрлық майнерлер үшін электр энергиясына квотаны айқындау тетігін бекітеді;

3) Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Ескерту. 4-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2-тарау. Цифрлық қаржы активтері

Ескерту. 2-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5-бап. Цифрлық қаржы активтерінің түрлері

Мыналар цифрлық қаржы активтерінің түрлері болып табылады:

1) базалық активі ақша болатын цифрлық қаржы активтері (стейблкоин);

2) ақшаны қоспағанда, базалық активі қаржы құралдары (оның ішінде туынды бағалы қағаздарды қоса алғанда, бағалы қағаздар, туынды қаржы құралдары, басқа да цифрлық қаржы активі), қаржы активі, мүліктік құқықтар (талаптар), тауарлар және (немесе) өзге де мүлік болатын цифрлық қаржы активтері;

3) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында электрондық-цифрлық нысанда шығарылатын қаржы құралдары.

Ескерту. 5-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

6-бап. Цифрлық қаржы активтерін шығару және айналымға (айналысқа) жіберу

1. Цифрлық қаржы активтерін шығаруды цифрлық қаржы активтерінің эмитенті цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында көрсетілген эмитенттің осы цифрлық қаржы активтерін шығару туралы шешімі негізінде жүзеге асырады.

Цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналымға (айналысқа) жіберу және өтеу тәртібі мен шарттарын, цифрлық қаржы активтерінің эмитенттеріне және цифрлық қаржы активтерін шығару туралы шешімге қойылатын талаптарды, цифрлық қаржы активтерінің инвесторларына қойылатын талаптарды, оның ішінде цифрлық қаржы активтерімен жасалатын мәмілелерді жүзеге асыру мақсатында жеке тұлғаларды білікті инвесторлар деп тану тәртібі мен шарттарын, сондай-ақ білікті инвесторлардың қаражаты есебінен ғана сатып алуға рұқсат етілген цифрлық қаржы активтерінің тізбесін:

осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейді;

осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісімен белгіленеді.

2. Цифрлық қаржы активтерінің шығарылуын тіркеуді цифрлық қаржы активтері платформасының операторы жүзеге асырады және онда эмитент ұсынған құжаттардың Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестігін қарау қамтылады.

3. Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы:

1) цифрлық қаржы активтерінің эмитенті цифрлық қаржы активтерін шығару кезінде Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтаған жағдайда цифрлық қаржы активтерінің эмитентіне өзінің қаржы активтерінің цифрлық платформасына қолжетімділік беруді;

2) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында жазбаны орналастыру арқылы цифрлық қаржы активтерін шығаруды жүзеге асырады.

Цифрлық қаржы активін шығару шарттарында базалық активтің болуы көзделген жағдайларда цифрлық қаржы активін шығару цифрлық қаржы активтері платформасының операторы осындай базалық активтің бар екендігіне көз жеткізгеннен кейін ғана жүзеге асырылады.

4. Цифрлық қаржы активінің базалық активін есепке алуды және сақтауды цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйым жүзеге асырады.

Осы Заңның 5-бабының 1) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйым ретінде әрекет етуге құқылы ұйымдарға қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейді.

Осы Заңның 5-бабының 2) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтерінің базалық активі бола алатын мүліктің тізбесі (түрлері), осындай цифрлық қаржы активтері бойынша базалық активті есепке алу және сақтау тәртібі, осы Заңның 5-бабының 2) тармақшасында көзделген цифрлық қаржы активтеріне қатысты цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйым ретінде әрекет етуге құқылы ұйымдарға қойылатын талаптар қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

Есептіліктің нысандарын, оны ұсыну кезеңділігі мен мерзімдерін қоса алғанда, цифрлық қаржы активінің базалық активін сақтау жөніндегі ұйымдардың Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне оны ұсыну тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган бірлесіп айқындайды.

5. Бір түрдегі цифрлық қаржы активтерін басқа түрдегі цифрлық қаржы активтеріне айырбастауды қоса алғанда, цифрлық қаржы активтерінің айналымы цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасы операторының цифрлық платформасында жүзеге асырылады.

Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде тиісті есептік тіркеуі болған кезде цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ретінде әрекет ете алады.

Цифрлық активтердің сауда платформасының операторы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік-құқықтық актісінде көзделген тәртіппен цифрлық активтермен сауда-саттықты ұйымдастырады.

6. Орталық депозитарий "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен осы Заңның 5-бабының 2) және 3) тармақшаларында көзделген цифрлық қаржы активтерін ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізуді жүзеге асырады.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының орталық депозитарийге мәліметтер ұсыну тәртібі, сондай-ақ цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының орталық депозитариймен өзара іс-қимыл жасауының өзге де мәселелері Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның бірлескен актісінде айқындалады.

7. Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы қызметін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі есептік тіркеудің негізінде жүзеге асырады.

Цифрлық қаржы активтері платформасының операторын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеу олардың қызметін реттеу, бақылау және қадағалау мақсатында жүзеге асырылады және цифрлық активтер платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының тиісті қызметтерді көрсетуі кезінде міндетті шарт болып табылады.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеуден өтпей жүзеге асырылатын қызметтер көрсету жөніндегі жұмысына жол берілмейді.

8. Есептік тіркеуден өту үшін цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген өтініш беруші Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген біліктілік талаптарына сай келуге тиіс.

9. Цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының есептік тіркеуден өту тәртібін, цифрлық қаржы активтері платформасының операторы мен цифрлық активтердің сауда платформасы операторының біліктілік талаптарын, кәсіптік қызмет түрлерін біріктіру шарттары мен тәртібін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі бекітеді.

10. Осы баптың 9-тармағында көрсетілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде:

1) өтініш беруші Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне есептік тіркеуден өту үшін ұсынатын құжаттардың тізбесі;

2) өтініш берушінің ұйымдық-құқықтық нысанына қойылатын талаптар;

3) өтініш берушінің жарғылық капиталының ең аз мөлшеріне қойылатын талаптар;

4) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық қаржы активтерінің базалық активінің болуын және жай-күйін (сақталуын) куәландыру және мониторингтеу тәртібі;

5) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін жүзеге асырудың ішкі қағидаларына қойылатын талаптар;

6) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының цифрлық платформаларына қолданылатын ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптар;

7) цифрлық қаржы активтері платформасының операторын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторын қайта ұйымдастыру тәртібі қамтылады.

11. Мыналарды:

1) осы баптың 12-тармағында аталған;

2) мінсіз іскерлік беделі жоқ адамдарды қоспағанда, Қазақстан Республикасының резидент және бейрезидент жеке тұлғалар мен заңды тұлғалар цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының құрылтайшылары және қатысушылары (акционерлері) бола алады.

12. Қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган жасайтын, Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын және (немесе) жеткілікті түрде орындамайтын мемлекеттер (аумақтар) тізбесіне енгізілген шет мемлекетте (аумақта) тіркелген, сондай-ақ тізбесін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейтін офшор аймақтарда тіркелген, заңды тұлға мәртебесі жоқ заңды тұлғалар және (немесе) шетелдік ұйымдар:

цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының дауыс беретін акцияларын немесе жарғылық капиталына қатысу үлестерін;

базалық активі цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының дауыс беретін акциялары болып табылатын, Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес шығарылған туынды бағалы қағаздарын тікелей немесе жанама иелене және (немесе) пайдалана және (немесе) оларға билік ете алмайды.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген тыйым салу Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасына сәйкес терроризм мен экстремизмді қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен адамдардың тізбесіндегі, сондай-ақ жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен адамдардың тізбесіндегі адамдарға да қолданылады.

Осы тармақтың мақсаттары үшін цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының дауыс беретін акцияларын, туынды бағалы қағаздарын және (немесе) жарғылық капиталына қатысу үлестерін жанама иелену және (немесе) пайдалану және (немесе) оларға билік ету деп заңды тұлға мәртебесі жоқ басқа заңды тұлғалардағы және (немесе) шетелдік ұйымдардағы дауыс беретін акцияларын, қатысу үлестерін, пайларды не үлестік қатысудың басқа да нысандарын иелену арқылы цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасы операторы қатысушысының (акционерінің) шешімдерін айқындау мүмкіндігі түсініледі.

13. Қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган жасайтын, Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын және (немесе) жеткілікті түрде орындамайтын мемлекеттер (аумақтар) тізбесіне енгізілген шет мемлекетте (аумақта) тіркелген, сондай-ақ тізбесін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейтін офшор аймақтарда тіркелген жеке тұлғалар цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының басшы қызметкерлері бола алмайды.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының басшы қызметкерінің лауазымына:

1) қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы қаржы ұйымын таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруды тоқтатуға алып келген банкке реттеу режимін қолдану туралы шешімді, қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын лицензиядан айыру туралы шешімді қабылдағанға не қаржы ұйымын, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында айқындалған тәртіппен оны төлемге қабілетсіз (банкрот) деп тану туралы сот шешімі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде қаржы ұйымының, оның ішінде Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымының басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, мүшесі, бас бухгалтері болған адамды сайлауға немесе тағайындауға тыйым салынады.

Осы тармақшаның бірінші бөлігінде көзделген тыйым салу қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы тиісті шешім қабылдағаннан немесе тиісті сот актісі заңды күшіне енгеннен кейін он жыл бойы қолданылады;

2) мінсіз іскерлік беделі жоқ адамды сайлауға немесе тағайындауға тыйым салынады.

Осы тармақтың мақсаттары үшін:

1) басқару органының басшысы, оның орынбасары және басқару органының мүшелері;

2) атқарушы органның басшысы, оның орынбасары және атқарушы органның мүшелері;

3) бас бухгалтер цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының басшы қызметкерлері деп танылады.

14. Цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының жарғылық капиталы тек қана Қазақстан Республикасының ұлттық валютасындағы ақшамен қалыптастырылады.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының жарғылық капиталы цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген өтініш беруші есептік тіркеуден өту үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүгінгенге дейін қалыптастырылады.

15. Есептік тіркеуден өту үшін цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген өтініш беруші Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне мынадай құжаттар мен мәліметтерді ұсынады:

1) атқарушы органның басшысы (мүшелері) туралы мәліметтерді де (дипломның (дипломдардың) және Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес қызметкердің еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмелерін қоса бере отырып) қамтитын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген нысан бойынша өтініш;

2) ең аз мөлшерін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген жарғылық капиталға ақы төленгенін растайтын құжат;

3) өтініш беруші үлгілік жарғы бойынша қызметті жүзеге асыратын жағдайларды қоспағанда, жарғы;

4) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық активтердің сауда платформасының операторымен, банкпен және (немесе) Ұлттық пошта операторымен өзара іс-қимыл жасау тәртібін айқындайтын құжат;

5) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін жүзеге асырудың өтініш берушінің басқару органы бекіткен ішкі қағидалары;

6) өтінішті және оған қоса берілетін құжаттар мен мәліметтерді беруге адамның өкілеттігін растайтын құжат.

16. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ретінде есептік тіркеуден өту үшін берілген өтінішті есептік тіркеуден өту үшін қажетті құжаттардың толық жинақталымы ұсынылған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде қарайды.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мынадай жағдайлардың кез келгенінде:

ұсынылған құжаттарда және (немесе) мәліметтерде қамтылған өтініш беруші және (немесе) оның құрылтайшылары, қатысушылары (акционерлері) туралы анық емес деректер (мәліметтер) анықталғанда;

ұсынылған құжаттардың және (немесе) мәліметтердің мазмұны Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес келмегенде;

ұсынылған құжаттар мен мәліметтердегі деректердің анықтығын тексеруді жүзеге асыру қажет болғанда цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ретінде есептік тіркеуден өту үшін берілген өтінішті қарау мерзімін тоқтата тұруға құқылы.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ұсынылған құжаттарға және (немесе) мәліметтерге берген ескертулерін өтініш берушінің жою мерзімі он жұмыс күнінен аспайды.

Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ретінде есептік тіркеуден өту үшін өтінішті қарау мерзімі өтініш беруші Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ұсынылған құжаттарға және (немесе) мәліметтерге берген ескертулерін жойғаннан кейін және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі көрсетілген құжаттардағы және (немесе) мәліметтердегі деректердің анықтығын тексеруді аяқтағаннан кейін немесе өтініш беруші осы тармақтың үшінші бөлігінде көзделген мерзім ішінде нақтыланған (түзетілген) құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсынбаған жағдайда қайта басталады.

17. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі есептік тіркеуден өткен өтініш берушіге цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының тіркеу нөмірін береді, цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімінде, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімінде жазбаны жүзеге асырады және өтініш берушіге тіркеу нөмірін көрсете отырып, осы баптың 16-тармағында белгіленген мерзімде жазбаша нысанда есептік тіркеуден өткені туралы хабарлама жібереді.

Есептік тіркеуден өткен цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімі және цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің интернет-ресурсында орналастырылады.

Есептік тіркеуден бас тартылған кезде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі өтініш берушіге бас тарту себебін көрсете отырып, осы баптың 16-тармағында белгіленген мерзімде жазбаша нысанда есептік тіркеуден бас тарту туралы хабарлама жібереді.

18. Цифрлық қаржы активтері платформасы операторын, цифрлық активтердің сауда платформасы операторын есептік тіркеуден бас тарту мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) есептік тіркеуден өту үшін ұсынылған құжаттардағы мәліметтердің және (немесе) ақпараттың анық болмауы және (немесе) толық болмауы;

2) құжаттардың толық жинақталымының ұсынылмауы немесе құжаттардың осы Заңның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінің талаптарына сәйкес келмеуі;

3) цифрлық қаржы активтері платформасы операторы, цифрлық активтердің сауда платформасы операторы құрылтайшысының, қатысушысының (акционерінің) осы баптың 11 және 12-тармақтарында белгіленген талаптарға сай келмеуі;

4) басшы қызметкерлердің осы баптың 13-тармағында белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі;

5) осы баптың 14-тармағында белгіленген талаптардың сақталмауы;

6) бенефициарлық меншік иесінде алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығының болуы.

19. Есептік тіркеуден бас тартылған жағдайда цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген өтініш беруші есептік тіркеуден бас тартуға алып келген себептер жойылған кезде есептік тіркеуге өтінішті қайта ұсынуға немесе өз атауын өзгерту не қайта ұйымдастыру немесе тарату туралы шешім қабылдауға құқылы.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторын, цифрлық активтердің сауда платформасы операторын есептік тіркеуден бас тартуға алып келген себептердің жойылмауы көрсетілген өтінішті қайта қараудан бас тартуға негіз болып табылады.

Қайта ұсынылған өтінішті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі он жұмыс күні ішінде қарайды.

20. Есептіліктің нысандарын, оны ұсыну кезеңділігі мен мерзімдерін қоса алғанда, цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне оны ұсыну тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

21. Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ақшаны жылыстатуға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық стандарттардың және Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының сақталуын қамтамасыз етеді.

Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастырады.

Цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

22. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бірлескен актісінде белгіленген талаптарға сәйкес келген кезде қаржы ұйымдары мен Қазақстан Республикасы резиденттерінің "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында цифрлық қаржы активтерін шығаруды жүзеге асыруына жол беріледі.

23. Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бірлескен актісінде белгіленген талаптарға сәйкес келген кезде "Астана" халықаралық қаржы орталығы қатысушыларының цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында цифрлық қаржы активтерін шығаруды жүзеге асыруына жол беріледі.

24. Осы баптың 7-тармағын қоспағанда, осы баптың талаптары қор биржасы мен орталық депозитарий цифрлық қаржы активтері платформасының операторы және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ретінде қызметін жүзеге асырған кезде "Бағалы қағаздар рыногы туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен реттелмеген бөлігінде қор биржасына және орталық депозитарийге қолданылады.

Қор биржасы және орталық депозитарий цифрлық қаржы активтері платформасының операторы және (немесе) цифрлық активтердің сауда платформасының операторы ретіндегі қызмет үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген біліктілік талаптарына сәйкес келген кезде осындай қызметті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеуден өтпей жүзеге асыруға құқылы.

25. Қазақстан Республикасының заңды тұлғалары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның және "Астана" халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің бірлескен актісінде айқындалған тәртіппен және шарттарда "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында цифрлық қаржы активтерін шығаруға құқылы.

"Астана" халықаралық қаржы орталығының қатысушылары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның бірлескен актісінде айқындалған тәртіппен және шарттарда цифрлық қаржы активтері платформасы операторының цифрлық платформасында цифрлық қаржы активтерін шығаруға құқылы.

26. Цифрлық қаржы активтерін аударуды жүзеге асыру кезінде цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы цифрлық қаржы активтерін жөнелтуші мен алушы туралы ақпаратты, оның ішінде аталған тұлғаларды және (немесе) бенефициарлық меншік иелерін сәйкестендіруге мүмкіндік беретін мәліметтерді Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде көзделген тәртіппен жинауды және сақтауды жүзеге асырады.

27. Осы баптың 26-тармағында көрсетілген ақпарат болмаған не толық берілмеген жағдайда, цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы клиент талап етілетін ақпаратты бергенге дейін кемінде қырық сегіз сағат мерзімге операция жүргізуді тоқтата тұруға тиіс.

Клиент жөнелтушіні және (немесе) алушыны сәйкестендіру үшін қажетті ақпаратты бермеген жағдайда, цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы белгіленген мерзім өткеннен кейін операцияны жүргізуден бас тартады.

Ескерту. 6-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

7-бап. Цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының қызметін бақылау және қадағалау

1. Цифрлық қаржы активтері нарығын бақылау және қадағалау мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының қызметіне қатысты тексеруді және бақылаудың (қадағалаудың) өзге де нысандарын жүзеге асырады.

2. Цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының қызметіне қатысты тексерулер және бақылаудың (қадағалаудың) өзге де нысандары Қазақстан Республикасының заңдарында және Қазақстан Республикасының қаржы заңнамасында белгіленген қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын бақылауды және қадағалауды ұйымдастыру мен жүзеге асыру тәртібіне сәйкес жүзеге асырылады.

3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықтар анықталған кезде өз құзыретіне кіретін мәселелер бойынша цифрлық қаржы активтері платформасының операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторына қатысты осы Заңның және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарының талаптарына сәйкес шектеулі ықпал ету шаралары мен санкцияларды қолданады.

4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі цифрлық қаржы активтері платформасының операторларына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторларына қатысты Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы, бағалы қағаздар рыногы туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзғаны үшін шектеулі ықпал ету шараларының мынадай түрлерін қолданады:

1) орындалуы міндетті жазбаша нұсқама жіберу;

2) жазбаша ескерту шығару;

3) жазбаша келісім жасау.

Цифрлық қаржы активтері платформасының операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторына шектеулі ықпал ету шараларын қолдану тәртібі, сондай-ақ қолданылатын шектеулі ықпал ету шарасының түрін таңдау үшін негіздер Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде айқындалады.

5. Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімінен, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімінен мынадай негіздердің кез келгені бойынша шығарылады:

1) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қайта ұйымдастыру немесе тарату арқылы өз қызметін ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдауы;

2) соттың цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының қызметін тоқтату туралы шешім қабылдауы;

3) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының басшы қызметкерлеріне және (немесе) қатысушыларына (акционерлеріне) қойылатын талаптардың сақталмауы;

4) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) бұзуы;

5) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қолданған шектеулі ықпал ету шараларын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) орындамауы;

6) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының есептік тіркеу күнінен бастап қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде қызметін есептік тіркеуге сәйкес жүзеге асырмауы немесе қатарынан күнтізбелік алты айдан астам кезеңге қызметін тоқтатуы;

7) цифрлық қаржы активтері платформасының операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келмеу;

8) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының жүзеге асырылатын қызмет бойынша деректерді (мәліметтерді) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) ұсынбауы;

9) цифрлық қаржы активтері платформасы операторының, цифрлық активтердің сауда платформасы операторының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) жүзеге асырылатын қызметі бойынша анық емес деректерді (мәліметтерді) ұсынуы;

10) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі тарапынан операторға қатысты бақылау мен қадағалау жүргізілуіне кедергі жасалуы;

11) есептік тіркеуден өту үшін ұсынылған құжаттарда және (немесе) мәліметтерде анық емес деректердің (мәліметтердің) анықталуы.

6. Цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімінен, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімінен шығарылған жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарылған күннен бастап бұл туралы цифрлық қаржы активтері платформасының операторын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторын бес жұмыс күні ішінде жазбаша хабардар етеді және өзінің интернет-ресурсында тиісті ақпаратты орналастырады.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің цифрлық қаржы активтері платформасының операторын, цифрлық активтердің сауда платформасының операторын цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімінен, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімінен шығару туралы шешіміне Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің осы тармақтың екінші бөлігінде көрсетілген шешіміне шағым жасау оның орындалуын тоқтата тұрмайды.

7. Цифрлық қаржы активтері платформасының операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторына Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің оны цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімінен, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімінен алып тастау туралы жазбаша хабарламасын алғаннан кейін қызметтер көрсетуге тыйым салынады.

8. Цифрлық қаржы активтері платформасының операторы, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің цифрлық қаржы активтері платформасы операторларының тізілімінен, цифрлық активтердің сауда платформасы операторларының тізілімінен шығару туралы жазбаша хабарламасын алған кезден бастап күнтізбелік отыз күн ішінде:

1) өз атауынан "цифрлық қаржы активтері платформасының операторы" немесе "цифрлық активтердің сауда платформасының операторы" деген сөздерді алып тастау мақсатында атауының өзгеруіне байланысты заңды тұлғаны мемлекеттік қайта тіркеуді жүргізуге не төлем ұйымын тарату туралы шешім қабылдауға;

2) өздерінің цифрлық платформаларында есепке алынатын және сақталатын барлық деректердің (мәліметтердің), оның ішінде цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері, цифрлық қаржы активтерін ұстаушылар және өздеріне тиесілі цифрлық қаржы активтері туралы деректердің (мәліметтердің) басқа цифрлық қаржы активтері платформасының операторына, цифрлық активтердің сауда платформасының операторына Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындаған тәртіппен берілуін қамтамасыз етуге міндетті.

Ескерту. 7-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-тарау. ЦИФРЛЫҚ МАЙНИНГ

8-бап. Цифрлық майнинг жөніндегі қызмет

1. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті цифрлық майнер цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығын пайдалана отырып, цифрлық майнингтік пул арқылы жүзеге асырады.

2. Цифрлық майнерлер өз қызметін цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияларға сәйкес жүзеге асырады.

3. Цифрлық майнер цифрлық майнингтің нәтижесінде туындаған қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің меншік иесі болып табылады.

4. Алып тасталды – ҚР 17.11.2025 № 231-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

5. Қазақстан Республикасының дара кәсіпкерлеріне, заңды тұлғаларына Қазақстан Республикасының аумағында цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға рұқсат етіледі және ол цифрлық активтер айналымын ұйымдастыруға жатпайды.

6. Алып тасталды – ҚР 17.11.2025 № 231-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
Ескерту. 8-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 17.11.2025 № 231-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

9-бап. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті лицензиялау

1. Цифрлық майнинг жөніндегі қызмет өтініш берушіге үш жыл мерзімге берілетін цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия негізінде жүзеге асырылады.

Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензия мынадай кіші түрлер бойынша:

І кіші түр бойынша – меншік құқығында немесе басқа да заңды негіздерде цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығы бар цифрлық майнерге;

ІІ кіші түр бойынша – меншік құқығында немесе басқа да заңды негіздерде цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығы жоқ және цифрлық майнинг деректерін өңдеу орталығында орналастырылған, өзіне меншік құқығында тиесілі цифрлық майнингке арналған аппараттық-бағдарламалық кешенді пайдалана отырып, цифрлық майнингті жүзеге асыратын цифрлық майнерге беріледі.

2. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиялар Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына және цифрлық майнинг жөніндегі қызметті лицензиялау қағидаларына сәйкес беріледі.

3. Лицензиялық алымның мөлшері, оны есептеу және төлеу тәртібі "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) айқындалады.

4. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру цифрлық майнинг саласындағы уәкілетті органның шешімімен мынадай:

1) цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияны алу кезінде анық емес мәліметтер анықталған;

2) цифрлық майнер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды сақтамаған;

3) цифрлық майнинг саласындағы уәкілетті органның жоспардан тыс тексеруінің нәтижелері бойынша бұзушылықтар белгіленген мерзімде жойылмаған;

4) цифрлық майнер цифрлық майнинг саласындағы уәкілетті органға мәліметтердің өзгергені туралы ақпаратты Қазақстан Республикасының цифрлық активтер туралы заңнамасында белгіленген мерзімдерде ұсынбаған;

5) цифрлық майнер цифрлық майнинг саласындағы уәкілетті органға өз еркімен жүгінген жағдайларда;

6) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өзге де жағдайларда, бір айдан алты айға дейінгі мерзімге жүзеге асырылады.

5. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру туралы шешімде цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұрудың себептері мен мерзімі көрсетілуге тиіс.

Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын тоқтата тұру цифрлық майнинг жөніндегі қызметтің тоқтата тұру кезеңінде жасалуына тыйым салуға алып келеді.

6. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысын қайта бастау "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 45-бабының 3 және 7-тармақтарында белгіленген тәртіппен цифрлық майнердің жүгінуі бойынша жүзеге асырылады.

7. Цифрлық майнинг жөніндегі қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиядан айыруды сот жүзеге асырады.

Ескерту. 9-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 11.12.2023 № 44-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

10-бап. Цифрлық майнингтік пулдардың қызметі

1. Цифрлық майнингтік пулды аккредиттеу өзінің нәтижесінде цифрлық майнингтік пул өз қызметінің Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарға сәйкес келетінін ресми тануға ие болатын рәсім болып табылады.

Цифрлық майнингтік пулдарды аккредиттеу олардың меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

2. Цифрлық майнингтік пулды аккредиттеу үшін:

1) цифрлық майнингтік пулдың аппараттық-бағдарламалық кешенінің Қазақстан Республикасының аумағында нақты орналасуы;

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2) ақпараттық қауіпсіздік талаптарына сәйкестікке сынақтардың оң нәтижелері бар сынақтар хаттамаларының болуы;

3) цифрлық майнингтік пулдарды аккредиттеу қағидаларында айқындалған өзге де талаптарға сәйкес келуі міндетті шарттар болып табылады.

3. Цифрлық майнингтік пул цифрлық майнинг саласындағы уәкілетті органға және салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органға салық салу мақсаттары үшін цифрлық майнерлер мен цифрлық майнингтік пулдардың кірістері туралы мәліметтерді ұсыну қағидаларына сәйкес ақпарат береді.

4. Цифрлық майнингтік пулдардың цифрлық майнерлер қызметінің нәтижесінде пайда болған (жасалған) цифрлық активтерді олардың арасында бөлуі цифрлық активтердің айналымын ұйымдастыруға жатпайды.

Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 11.12.2023 № 44-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 17.11.2025 № 231-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

11-бап. Цифрлық активтердің биржалары

Ескерту. 11-бап алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

11-1-бап. Ұлттық стратегиялық крипторезерв туралы жалпы ережелер

1. Ұлттық стратегиялық крипторезерв – цифрлық активтерге, базалық активі цифрлық активтер болып табылатын туынды қаржы құралдарына, сондай-ақ цифрлық активтерді дамытатын және (немесе) соларға инвестициялайтын компаниялардың акциялары мен үлестеріне инвестицияларды жүзеге асыру үшін құрылған қор.

2. Ұлттық стратегиялық крипторезервті басқаруды брокерлік, дилерлік көрсетілетін қызметтерді және инвестициялық портфельді басқару жөніндегі көрсетілетін қызметтерді ұсынатын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің акционерлік қоғамы жүзеге асырады.

3. Ұлттық стратегиялық крипторезервті басқару нәтижелері туралы жыл сайынғы есеп Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңеске қарауға ұсынылады.

4. Ұлттық стратегиялық крипторезерв активтерін инвестициялау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.

Ескерту. 11-1-баппен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

12-бап. Цифрлық қаржы активтерін қоспағанда, цифрлық активтер саласындағы мемлекеттік бақылау

Цифрлық майнинг саласындағы мемлекеттік бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес тексеру нысанында жүзеге асырылады.

Ескерту. 12-бап жаңа редакцияда – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-1-тарау. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер

Ескерту. 3-1-тараумен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.05.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

12-1-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің айналымы

1. Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығаруға және айналымға (айналысқа) жіберуді ұйымдастыру жөніндегі қызметке тек қана мынадай:

1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы немесе Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде есептік тіркеуі бар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары немесе цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары жүзеге асыратын қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығару және қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алуды, сатуды және (немесе) айырбастауды қоса алғанда, оларды айналымға жіберуді ұйымдастыру жағдайларында жол беріледі.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алу, сату және (немесе) айырбастау жөніндегі операцияларды жүргізу тәртібін қоса алғанда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін жүзеге асыру тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары талаптарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайтын операцияларды талдау және бақылау жүйесін ендіруге міндетті;

2) "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында цифрлық активтермен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары арқылы және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары арқылы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығару және айналымға жіберуді ұйымдастыру жағдайларында жол беріледі.

"Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар цифрлық активтер биржасына және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушыларына қойылатын талаптар "Астана" халықаралық қаржы орталығының қолданыстағы құқығына сәйкес айқындалады;

3) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимі шеңберінде цифрлық активтерді шығару және айналымға жіберуді ұйымдастыру;

4) құқық қорғау органдарының және арнаулы мемлекеттік органдардың цифрлық активтерге тыйым салуға, оларды алып қоюға және тәркілеуге байланысты цифрлық активтерді айналымға (айналысқа) жіберуі;

5) цифрлық майнерлер цифрлық майнинг нәтижесінде алған цифрлық активтердің айналымы;

6) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген функциялар шеңберінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің және (немесе) оның еншілес ұйымдарының цифрлық активтерді айналымға жіберуі және айналымға (айналысқа) жіберуді ұйымдастыруы жағдайларында жол беріледі.

2. Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер төлем құралы, қаржы құралдары немесе қаржы активтері деп танылмайды.

Цифрлық қаржы активтеріне қатысты осы Заңда белгіленген талаптарға сәйкес келмейтін цифрлық активтер осы Заңның мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер деп танылады.

3. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары және "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде және (немесе) Ұлттық пошта операторында ашылған банктік шоттарды пайдалана отырып, клиенттердің операцияларына қызмет көрсетеді.

Екінші деңгейдегі банк және Ұлттық пошта операторы цифрлық активтермен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы (рұқсаты) болған кезде цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлеріне банктік шоттарды ашады.

"Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар цифрлық активтер биржаларының және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушыларының екінші деңгейдегі банктермен және Ұлттық пошта операторымен өзара іс-қимыл жасау тәртібі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша "Астана" халықаралық қаржы орталығының актісінде айқындалады.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының екінші деңгейдегі банктермен және Ұлттық пошта операторымен өзара іс-қимыл жасау тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

"Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтері биржасының және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары есептілігінің тізбесі, оны ұсыну мерзімдері мен тәртібі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен келісу бойынша "Астана" халықаралық қаржы орталығының актісінде айқындалады.

4. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары және цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары арқылы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын өз бетінше жүзеге асыратын тұлғалар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтің құнын өзгерту үшін жауаптылықта болады.

"Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторы, "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүзеге асыратын тұлғаға қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алуға, иеленуге және олармен операциялар жасауға байланысты тәуекелдер туралы хабар беруге міндетті.

5. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген шектеулер мен лимиттерге сәйкес клиенттердің операцияларына қызмет көрсетеді.

6. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен клиентті сәйкестендіру жүргізілгеннен кейін клиенттердің операцияларына қызмет көрсетеді.

7. Клиенттердің цифрлық активінің әмияндарын ашуға және оларға қызмет көрсетуге қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

8. "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары, "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары, цифрлық активтер саласында қызметін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимінің қатысушылары қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді аударуды жүзеге асыру кезінде цифрлық активтерді жөнелтуші мен алушы туралы ақпаратты, оның ішінде аталған тұлғаларды және (немесе) бенефициарлық меншік иелерін сәйкестендіруге мүмкіндік беретін мәліметтерді жинауды және сақтауды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.

9. Осы баптың 8-тармағында көрсетілген ақпарат болмаған не толық берілмеген жағдайларда "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары, "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары, цифрлық активтер саласында қызметін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимінің қатысушылары операция жүргізуді клиент талап етілетін ақпаратты бергенге дейін кемінде қырық сегіз сағат мерзімге тоқтата тұруға тиіс.

Клиент жөнелтушіні және (немесе) алушыны сәйкестендіру үшін қажетті ақпаратты бермеген жағдайда, белгіленген мерзім өткеннен кейін "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары, "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары, цифрлық активтер саласында қызметін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ерекше реттеу режимінің қатысушылары операция жүргізуден бас тартады.

10.  "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтерімен байланысты қызметті жүзеге асыруға арналған тиісті лицензиясы бар қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары, цифрлық активтердің сауда платформасының операторлары, "Астана" халықаралық қаржы орталығының цифрлық активтер биржалары және "Астана" халықаралық қаржы орталығының басқа да қатысушылары "Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 211-бабында айқындалған, мемлекет меншігіне айналдырылған (түскен) мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау және одан әрі пайдалану бойынша жұмыстарды ұйымдастыру жөніндегі уәкілетті органдарды қоса алғанда, мемлекеттік органдардан, құқық қорғау органдарынан және арнаулы мемлекеттік органдардан цифрлық активтің әмиянын ашқаны және жүргізгені үшін, сондай-ақ цифрлық активтермен жасалатын операцияларды жүзеге асырғаны үшін комиссия алмайды.

12-2-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін реттеу

1. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы қызметін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі берген, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияның негізінде жүзеге асырады.

2. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі беретін, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензиясы жоқ тұлғалар жүзеге асыратын, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметтерін көрсету жөніндегі қызметке жол берілмейді.

3. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны алу үшін қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген өтініш беруші Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген біліктілік талаптарына сай келуге тиіс.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторын лицензиялау тәртібін және қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына қойылатын біліктілік талаптарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

4. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің осы баптың 3-тармағының екінші бөлігінде көзделген нормативтік құқықтық актісі мыналарды қамтиды:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ұсынылатын құжаттардың тізбесі;

2) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының жарғылық капиталының ең аз мөлшеріне қойылатын талаптар;

3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының ұйымдық-құқықтық нысанына қойылатын талаптар;

4) ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптар;

5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторын қайта ұйымдастыру тәртібі.

5. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны алу үшін өтінішті өтініш беруші Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде көрсетілген құжаттардың толық жинақталымын ұсынған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде қарайды.

6. Өтініш беруші лицензия алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне мынадай құжаттар мен мәліметтерді ұсынады:

1) атқарушы органның басшысы (мүшелері) туралы мәліметтерді де (дипломның (дипломдардың) және Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес қызметкердің еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмелері қоса беріле отырып) қамтитын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген нысан бойынша өтініш;

2) ең аз мөлшерін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген жарғылық капиталға ақы төленгенін растайтын құжаттар;

3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы үлгілік жарғы бойынша қызметті жүзеге асыратын жағдайларды қоспағанда, жарғы;

4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының банкпен немесе Ұлттық пошта операторымен, цифрлық активтер биржасымен немесе қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерге қолжетімділікті ұсынатын өзге де тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау тәртібін айқындайтын құжат;

5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының басқару органы бекіткен қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін жүзеге асыру қағидалары.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін жүзеге асырудың міндетті шарттары мен қағидаларының тізбесін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілейді;

6) өтінішті және оған қоса берілетін құжаттар мен мәліметтерді беруге адамның өкілеттігін растайтын құжат.

7. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны бергені үшін алым алынады, оның мөлшері мен төлеу тәртібі Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалады.

8. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензия шексіз мерзімге беріледі.

9. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны беру туралы шешім Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің интернет-ресурсында қазақ және орыс тілдерінде орналастырылады.

10. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының жарғылық капиталы тек қана Қазақстан Республикасының ұлттық валютасындағы ақшамен қалыптастырылады.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының жарғылық капиталы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін жүзеге асыруға ниет білдірген өтініш беруші қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияны алу үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүгінгенге дейін қалыптастырылады.

11. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы ақшаны жылыстатуға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық стандарттардың және Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының сақталуын қамтамасыз етеді.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастырады.

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесін қалыптастыру тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

12. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының басқа ұйымдардың (Қазақстан Республикасының резиденттері мен бейрезиденттерінің) жарғылық капиталына қатысуына жол берілмейді.

13. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүзеге асыру қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының кәсіпкерлік қызметінің айрықша түрі болып табылады.

14. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне есептілікті ұсыну нысандарын, кезеңділігі мен мерзімдерін қоса алғанда, оны ұсыну тәртібін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айқындайды.

15. Мыналарды:

1) мінсіз іскерлік беделі жоқ адамдарды;

2) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес терроризмді, экстремизмді қаржыландырумен және (немесе) жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіндегі адамдарды;

3) Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын не жеткілікті түрде орындамайтын мемлекетте (аумақта) тіркелген (тұратын) адамдарды қоспағанда, Қазақстан Республикасының резидент және бейрезидент жеке тұлғалары мен заңды тұлғалары қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының құрылтайшылары (қатысушылары) (құрылтайшыларының, қатысушыларының немесе акционерлерінің бірі), бенефициарлық меншік иелері болып табылады.

Осы тармақшаның мақсаттары үшін Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын не жеткілікті түрде орындамайтын мемлекет (аумақ) деп қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган жасаған тізбеге "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес енгізілген мемлекет (аумақ) түсініледі.

16. Мыналарды:

1) осы баптың 15-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында аталған адамдарды;

2) жоғары білімі жоқ адамды қоспағанда, Қазақстан Республикасының резидент жеке тұлғасы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының басшы қызметкері болып табылады.

12-3-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының лицензиясын беруден бас тарту негіздері

Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының лицензиясын беруден бас тарту мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензия алу үшін ұсынылған құжаттардағы мәліметтердің және (немесе) ақпараттың анық болмауы және (немесе) толық болмауы;

2) құжаттардың толық жинақталымын ұсынбау немесе құжаттардың осы Заңның және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінің талаптарына сәйкес келмеуі;

3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының атқарушы органы басшысының белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі;

4) бенефициарлық меншік иесінде алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығының болуы.

12-4-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы атқарушы органының басшысына қойылатын талаптар

Мынадай:

1) банкке реттеу режимін қолдану туралы шешім, қаржы ұйымын таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруды тоқтатуға алып келген қаржы ұйымын лицензиядан айыру туралы шешім қабылданғанға дейін не қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің заңнамасында айқындалған тәртіппен оны банкрот деп тану туралы сот актісі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде қаржы ұйымының басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, мүшесі, бас бухгалтері болған;

2) бұрын қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының тізілімінен шығарылған, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының атқарушы органының басшысы болған адамды қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы атқарушы органының басшысы етіп сайлауға немесе тағайындауға тыйым салынады. Осы тармақшада көрсетілген негіз қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының тізілімінен шығарылған күннен бастап қатарынан күнтізбелік бес жыл бойы қолданылады;

3) мінсіз іскерлік беделі жоқ адамды қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы атқарушы органының басшысы етіп сайлауға немесе тағайындауға тыйым салынады.

12-5-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметін бақылау және қадағалау

1. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларының қызметіне қатысты тексеруді және бақылаудың (қадағалаудың) өзге де нысандарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Қазақстан Республикасының қаржы заңнамасында белгіленген қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалауды ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібіне сәйкес жүзеге асырады.

2. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторлары клиенттерінің мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына Қазақстан Республикасының цифрлық активтер туралы, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының талаптарын бұзғаны үшін қадағалап ден қою шараларын қолданады.

3. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторларына қатысты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қадағалап ден қою шараларының мынадай түрлерін қолдануға құқылы:

1) қадағалап ден қоюдың ұсынымдық шаралары;

2) қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар;

3) қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шаралары.

4. Қадағалап ден қою шараларын қолданудың орындылығын айқындау және қадағалап ден қою шарасын таңдау кезінде:

1) тәуекел деңгейі, бұзушылықтардың және (немесе) кемшіліктердің, олардың салдарының сипаты;

2) жол берілген бұзушылықтардың және (немесе) кемшіліктердің, олардың салдарының ауқымы мен айтарлықтай болуы;

3) бұзушылықтардың және (немесе) кемшіліктердің жүйелілігі, ұзақтығы;

4) жол берілген бұзушылықтардың және (немесе) кемшіліктердің қаржылық жай-күйге әсері;

5) таңдалған қадағалап ден қою шарасын қолдану нәтижесінде жағдайды түзету қабілеті;

6) бұрын қолданылған қадағалап ден қою шараларының болуы және тиімділігі (нәтижелілігі);

7) қолданылатын қадағалап ден қою шарасының оны қолдану негіздеріне барабарлығы;

8) анықталған бұзушылықтардың және (немесе) кемшіліктердің және (немесе) тәуекелдердің туындауына негіз болған себептер ескеріледі.

5. Қадағалап ден қоюдың ұсынымдық шарасы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің хатымен ресімделеді, онда осы шараны қолдану негіздері және анықталған кемшіліктер, тәуекелдер немесе бұзушылықтар туралы хабарлама және (немесе) анықталған кемшіліктерді, тәуекелдерді немесе бұзушылықтарды жою жөніндегі ұсынымдар және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі кемшіліктерді, тәуекелдерді немесе бұзушылықтарды қайта анықтаған, сондай-ақ қадағалап ден қоюдың ұсынымдық шаралары орындалмаған жағдайларда қадағалап ден қоюдың өзге де шараларын қолдану мүмкіндігі туралы ескерту қамтылады.

6. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі кемшіліктерді, тәуекелдерді немесе бұзушылықтарды жою мақсатында қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шараларды қолданады. Қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар жазбаша нұсқама немесе жазбаша келісім нысанында қолданылады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жазбаша нұсқамада орындалуы міндетті шаралар қабылдауды және жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімде оларды орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын ұсыну қажеттілігін нұсқап көрсетеді.

Іс-шаралар жоспарында кемшіліктердің, тәуекелдердің немесе бұзушылықтардың, олардың туындауына алып келген себептердің сипаттамасы, жоспарланған іс-шаралардың тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімдері, сондай-ақ іс-шаралар жоспарының әрбір тармағын орындау үшін жауапты басшы қызметкерлер қамтылады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар қолданылған тұлға ұсынған іс-шаралар жоспарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ол келіп түскен күннен кейін он жұмыс күнінен аспайтын мерзімде қарайды. Ұсынылған іс-шаралар жоспары бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ескертулері болған жағдайда және (немесе) егер жоспарланатын іс-шаралар көлемі жиырма іс-шарадан асатын болса, іс-шаралар жоспарын қарау мерзімі тек бір рет он жұмыс күнінен аспайтын мерзімге ұзартылады.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар қолданылған тұлға ұсынған іс-шаралар жоспарына ескертулері болған жағдайда, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі іс-шаралар жоспарын пысықтау мақсатында ол бойынша жазбаша ескертулер жібереді және (немесе) бірлескен талқылаулар жүргізеді. Бұл ретте қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар қолданылған тұлға Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ескертулерін ескере отырып пысықталған іс-шаралар жоспарын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің хатында көрсетілген мерзімдерде ұсынады немесе мұндай ескертулермен келіспеген жағдайда өзінің негіздемелерін ұсынады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар қолданылған тұлға ұсынған іс-шаралар жоспарын жазбаша нысанда мақұлдайды немесе мақұлдамайды.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ұсынылған іс-шаралар жоспарын мақұлдаған жағдайда қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шаралар қолданылған тұлға оны іске асыруға кіріседі.

7. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметіндегі бұзушылықтарды жою мақсатында қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шараларын қолданады.

Қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жоспарланған іс-шаралардың тізбесін, оларды жүзеге асыру мерзімдерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарының әрбір тармағының орындалуына жауапты басшы қызметкерлерді көрсете отырып, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасында белгіленген мерзімде ұсынады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне ол келіп түскен күннен кейін он жұмыс күнінен аспайтын мерзімде қарайды.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға ұсынған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарына ескертулері болған жағдайда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі іс-шаралар жоспарын пысықтау мақсатында ол бойынша жазбаша ескертулер жібереді және (немесе) бірлескен талқылаулар жүргізеді. Бұл ретте қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ескертулерін ескере отырып пысықталған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің хатында көрсетілген мерзімдерде ұсынады немесе мұндай ескертулермен келіспеген жағдайда өзінің негіздемелерін ұсынады.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға ұсынған Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын жазбаша нысанда мақұлдайды немесе ол бойынша өз қорытындысын жібереді, онда қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлғаға жоспарланған іс-шараларды және (немесе) оларды орындау мерзімдерін түзету қажеттілігі туралы нұсқау қамтылады.

8. Қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шара, сондай-ақ қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлғаның Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шараларды орындауы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі мақұлданған іс-шаралар жоспарын немесе Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қадағалап ден қою шарасы қолданылған тұлғаға жоспарланған іс-шараларды және (немесе) оларды орындау мерзімдерін түзету қажеттілігіне нұсқауы бар қорытындысын алған күннен басталады.

Қаржылық жай-күйін жақсарту және (немесе) тәуекелдерді барынша азайту жөніндегі шара, сондай-ақ қадағалап ден қоюдың мәжбүрлеу шарасы қолданылған тұлға Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін іс-шаралардың орындалуы туралы, оның ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген әрбір іс-шара бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделген, оларды жүзеге асыру күнінен кейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей хабардар етеді.

12-6-бап. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы лицензиясының қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру үшін негіздер

1. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиялардың қолданысын тоқтата тұру мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензияны беруге негіз болған мәліметтердің анық еместігінің анықталуы;

2) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының басшы қызметкерлеріне және (немесе) қатысушыларына (акционерлеріне) қойылатын талаптарды қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының сақтамауы;

3) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының осы Заңда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының жарғысында немесе қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларына арналған лицензияда белгіленген оның құқық қабілетінің шегінен шығатын операцияларды жүзеге асыруы;

4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келмеу;

5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алуға, сатуға және (немесе) айырбастауға байланысты көрсетілетін қызметтер бойынша мәліметтерді Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан да көп рет) ұсынбау;

6) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді сатып алуға, сатуға және (немесе) айырбастауға байланысты көрсетілетін қызметтер бойынша анық емес мәліметтерді ұсыну;

7) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі тарапынан бақылау мен қадағалау жүргізілуіне кедергі келтіруі.

2. Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиялардан айыру мынадай негіздердің кез келгені бойынша жүргізіледі:

1) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қайта ұйымдастыру немесе тарату не соттың қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қызметін тоқтату туралы шешім қабылдауы арқылы өз қызметін ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдауы;

2) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік жиырма төрт ай ішінде үш және одан көп рет) бұзу;

3) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қолданған қадағалап ден қою шараларын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) орындамау;

4) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының кәсіпкерлік қызметтің өзге түрін жүзеге асыруы;

5) қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған өзіне берілген лицензияға сәйкес ол берілген немесе өз қызметін қатарынан алты айдан асатын кезеңге тоқтатқан күннен бастап қатарынан күнтізбелік он екі ай бойы қызметін жүзеге асырмауы.

3. Осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген негіз бойынша лицензиядан айыру туралы шешімді қоспағанда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиясының қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы шешім Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осындай шешімді қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының назарына жеткізген күннен бастап күшіне енеді.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторын қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторы лицензиясының қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы алдын ала шешім туралы лицензияның қолданысын тоқтата тұру немесе одан айыру туралы шешім қабылданатын күнге дейін кемінде үш жұмыс күні бұрын хабардар етеді.

4. Осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, қамтамасыз етілмеген цифрлық активтермен жасалатын айырбастау операцияларын жүргізуге арналған лицензиядан айыру туралы шешімге қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастау операторының атынан оның бірінші басшысы ғана шағым жасауға құқылы.

4-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

13-бап. Қазақстан Республикасының цифрлық активтер саласындағы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық

Қазақстан Республикасының цифрлық активтер туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

14-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

Осы Заң 2023 жылғы 1 сәуірден бастап қолданысқа енгізіледі.

Ескерту. 14-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 17.11.2025 № 231-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Қазақстан Республикасының Президенті

Қ. ТОҚАЕВ

О цифровых активах в Республике Казахстан

Закон Республики Казахстан от 6 февраля 2023 года № 193-VII ЗРК.

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие см. ст.14
Вниманию пользователей!
Для удобства пользования ИЗПИ создано СОДЕРЖАНИЕ

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

В настоящем Законе используются следующие основные понятия:

1) учетная регистрация – включение оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов в реестр операторов платформы цифровых финансовых активов, реестр операторов торговой платформы цифровых активов;

Примечание ИЗПИ!
В подпункт 2) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

2) цифровая платформа по хранению и обмену обеспеченными цифровыми активами – совокупность информационно-коммуникационных технологий, построенных на основе распределенной платформы данных, реализующих определенные информационные взаимодействия и предназначенных для решения конкретных функциональных задач, предоставляющих возможность информационного обмена;

3) необеспеченный цифровой актив – цифровой актив, не являющийся цифровым финансовым активом;

3-1) оператор обмена необеспеченных цифровых активов – провайдер услуг цифровых активов, осуществляющий на основании лицензии Национального Банка Республики Казахстан дилерскую деятельность на рынке цифровых активов, – операции по обмену, покупке и (или) продаже необеспеченных цифровых активов в интересах своих клиентов;

3-2) безупречная деловая репутация – профессионализм и добросовестность лица, подтверждаемые в том числе отсутствием фактов:

совершения указанным лицом противоправных действий (бездействия), которые привели к неплатежеспособности, повлекшей принудительную ликвидацию финансовой организации, либо к применению к банку режима урегулирования;

неснятой или непогашенной судимости указанного лица, в том числе отсутствие вступившего в законную силу судебного акта о применении к лицу уголовного наказания в виде лишения права занимать должность руководящего работника финансовой организации, банковского и (или) страхового холдинга и являться крупным участником (крупным акционером) финансовой организации пожизненно;

наличия отношений с третьими лицами (контроля и влияния третьих лиц), действия которых способствовали легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, на основании сведений уполномоченного органа по финансовому мониторингу;

4) цифровой актив – имущество, созданное в электронно-цифровой форме с присвоением цифрового кода, в том числе с применением средств криптографии и компьютерных вычислений, не являющееся расчетной денежной единицей и (или) законным платежным средством, зарегистрированное и обеспеченное неизменностью информации на основе технологии распределенной платформы данных.

Видами цифровых активов являются:

цифровой финансовый актив;

необеспеченный цифровой актив;

4-1) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026);

4-2) кошелек цифрового актива – программное или аппаратное средство, которое используется для хранения криптографических ключей или управления ими, обеспечивающее доступ к цифровым активам и проведение транзакций с ними;

4-3) оборот (обращение) цифровых активов – совершение гражданско-правовых сделок с цифровыми активами на территории Республики Казахстан или с участием гражданина, резидента Республики Казахстан или юридического лица, зарегистрированного в Республике Казахстан, включающих покупку, продажу, обмен, перевод, хранение цифрового актива;

5) биржи цифровых активов – юридические лица, осуществляющие организационное и техническое обеспечение торгов, выпуск, расчеты и хранение цифровых активов;

5-1) оператор торговой платформы цифровых активов – провайдер услуг цифровых активов, включенный в реестр операторов торговой платформы цифровых активов Национального Банка Республики Казахстан, осуществляющий организационное и техническое обеспечение торгов по цифровым активам путем их непосредственного проведения с использованием торговой системы данного провайдера;

5-2) реестр операторов торговой платформы цифровых активов – единый перечень операторов торговой платформы цифровых активов, прошедших учетную регистрацию в Национальном Банке Республики Казахстан;

5-3) провайдер услуг цифровых активов – субъект рынка цифровых активов, оказывающий услуги, связанные с цифровыми активами, и имеющий регистрацию в казахстанском сегменте Интернета.

Провайдерами услуг цифровых активов являются:

оператор платформы цифровых финансовых активов;

оператор торговой платформы цифровых активов;

оператор обмена необеспеченных цифровых активов;

участники Международного финансового центра "Астана", включая биржу цифровых активов, имеющие соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами;

5-4) система анализа и контроля операций с цифровыми активами (далее – система анализа и контроля операций) – цифровая платформа или сервис, предназначенные для мониторинга операций с цифровыми активами, отслеживания операций и выявления подозрительных действий;

6) исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026);

6-1) выпуск цифрового актива – действие, направленное на возникновение цифрового актива в качестве объекта гражданских прав;

6-2) размещение цифровых финансовых активов – первичное предложение цифровых финансовых активов инвесторам, осуществляемое через цифровую платформу оператора платформы цифровых финансовых активов;

6-3) система учета держателей цифровых финансовых активов – система учета оператора платформы цифровых финансовых активов, обеспечивающая:

учет и хранение сведений о держателях цифровых финансовых активов и принадлежащих им цифровых финансовых активах;

идентификацию держателей цифровых финансовых активов на определенный момент времени;

регистрацию сделок с цифровыми финансовыми активами;

учет и хранение сведений о зарегистрированных ограничениях (обременениях) на обращение или реализацию прав по цифровым финансовым активам;

учет и хранение иных сведений, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.

Порядок ведения операторами платформы цифровых финансовых активов системы учета держателей цифровых финансовых активов, перечень иных сведений, подлежащих учету и хранению в системе учета держателей цифровых финансовых активов, а также порядок передачи операторами платформы цифровых финансовых активов центральному депозитарию сведений из системы учета держателей цифровых финансовых активов определяются совместным нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан и уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций;

6-4) оператор платформы цифровых финансовых активов – провайдер услуг цифровых активов, включенный в реестр операторов платформы цифровых финансовых активов Национального Банка Республики Казахстан, обеспечивающий доступ к цифровой платформе и ее функционирование, с использованием которой осуществляются:

выпуск и (или) оборот (обращение) цифровых финансовых активов;

учет и хранение цифровых финансовых активов;

формирование, ведение и хранение системы учета держателей цифровых финансовых активов, выпущенных и (или) обращающихся на указанной цифровой платформе;

6-5) реестр операторов платформы цифровых финансовых активов – единый перечень операторов платформы цифровых финансовых активов, прошедших учетную регистрацию в Национальном Банке Республики Казахстан;

6-6) цифровой финансовый актив:

цифровой актив, удостоверяющий право денежного и (или) иного требования в отношении базового актива такого цифрового актива, выпускаемый на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов и обращающийся на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов;

финансовый инструмент и (или) финансовый актив, выпускаемый на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов и обращающийся на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов.

Размещение, оборот (обращение) и погашение цифрового финансового актива осуществляются в соответствии с условиями выпуска такого цифрового финансового актива;

6-7) погашение цифрового финансового актива – изъятие цифрового финансового актива из оборота (обращения) в связи с погашением соответствующих обязательств эмитента такого цифрового финансового актива и (или) по иным основаниям в соответствии с условиями выпуска цифрового финансового актива;

6-8) базовый актив цифрового финансового актива – имущество, стоимость или величина (включая колебание стоимости или величины) которого определяет стоимость соответствующего цифрового финансового актива и в отношении которого у держателя цифрового финансового актива возникает право денежного и (или) иного требования.

Базовым активом цифрового финансового актива могут выступать финансовый инструмент (в том числе деньги, ценные бумаги, включая производные ценные бумаги, производные финансовые инструменты, другой цифровой финансовый актив), имущественное право (требование), товар и (или) иное имущество;

6-9) организация по хранению базового актива цифрового финансового актива – юридическое лицо – резидент Республики Казахстан, осуществляющее учет и хранение базового актива цифрового финансового актива с принятием на себя обязательств по его сохранности, а также иную деятельность в соответствии с законами Республики Казахстан;

6-10) эмитент цифрового финансового актива – юридическое лицо – резидент Республики Казахстан, осуществляющее выпуск (эмиссию) цифровых финансовых активов;

7) цифровой майнер – индивидуальный предприниматель или юридическое лицо Республики Казахстан, осуществляющие деятельность по цифровому майнингу;

8) цифровой майнинг – процесс проведения вычислительных операций с использованием компьютерных мощностей согласно заданным алгоритмам шифрования, обеспечивающий подтверждение целостности блоков данных посредством блокчейна;

Примечание ИЗПИ!
В подпункт 9) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

9) центр обработки данных цифрового майнинга – объект информационно-коммуникационной инфраструктуры, состоящий из аппаратно-программного комплекса для цифрового майнинга, обеспечивающий функционирование вычислительных мощностей, расположенный вне территории жилой зоны, использующий электрическую энергию в соответствии с Законом Республики Казахстан "Об электроэнергетике";

10) цифровой майнинговый пул – юридическое лицо, аккредитованное в соответствии с законодательством Республики Казахстан о цифровых активах, предоставляющее услугу объединения мощностей аппаратно-программного комплекса для цифрового майнинга цифровых майнеров, осуществляющее распределение между цифровыми майнерами цифровых активов, возникших (созданных) в результате их совместной деятельности.

Сноска. Статья 1 с изменениями, внесенными законами РК от 05.07.2024 № 115-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2025 № 231-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.05.2026).

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о цифровых активах

1. Законодательство Республики Казахстан о цифровых активах основывается на Конституции Республики Казахстан, Конституционном законе Республики Казахстан "О Международном финансовом центре "Астана", состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.

Статья 3. Цель и принципы государственного регулирования общественных отношений в сфере цифровых активов

1. Целью государственного регулирования в сфере цифровых активов является развитие деятельности по выпуску и обороту цифровых активов, цифровому майнингу в Республике Казахстан для экономического развития и конкурентоспособности Республики Казахстан.

2. Государственное регулирование в сфере цифровых активов основывается на следующих принципах:

1) законности;

2) соблюдения прав, свобод и законных интересов физических лиц, а также прав и законных интересов юридических лиц;

3) равенства прав физических и юридических лиц на участие в деятельности в сфере цифровых активов и использование ее результатов;

Примечание ИЗПИ!
В подпункт 4) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

4) свободы поиска, формирования и передачи любых электронных информационных ресурсов, доступ к которым не ограничен в соответствии с законами Республики Казахстан;

5) обеспечения безопасности личности, общества и государства при использовании, выпуске цифровых активов и цифровом майнинге;

6) создания условий для развития сферы выпуска, использования цифровых активов, цифрового майнинга, а также добросовестной конкуренции.

Статья 4. Компетенция уполномоченных государственных органов

1. Национальный Банк Республики Казахстан:

1) осуществляет государственное регулирование, контроль и надзор эмитентов цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона, а также провайдеров услуг цифровых активов, за исключением провайдеров услуг цифровых активов участников Международного финансового центра "Астана";

2) утверждает нормативные правовые акты, обязательные для исполнения провайдерами услуг цифровых активов, за исключением провайдеров услуг цифровых активов участников Международного финансового центра "Астана", организациями по хранению базового актива цифрового финансового актива и эмитентами цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона;

3) осуществляет учетную регистрацию операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов и ведет их реестры;

4) определяет требования к эмитентам и инвесторам цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона;

5) осуществляет контроль за соблюдением провайдерами услуг цифровых активов, за исключением провайдеров услуг цифровых активов участников Международного финансового центра "Астана", и эмитентами цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона, требований законодательства Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

6) осуществляет государственное регулирование, контроль и надзор за деятельностью операторов обмена необеспеченных цифровых активов;

7) выдает (отказывает в выдаче), переоформляет, приостанавливает, лишает лицензии на дилерскую деятельность на рынке цифровых активов – обменные операции с необеспеченными цифровыми активами (далее – лицензия на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами);

8) вводит особый режим регулирования в порядке, предусмотренном главой 8-2 Закона Республики Казахстан "О Национальном Банке Республики Казахстан", в отношении деятельности, связанной с цифровыми активами;

9) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

Национальный Банк Республики Казахстан утверждает:

1) правила осуществления деятельности операторов обмена необеспеченных цифровых активов, которыми определяются:

порядок лицензирования оператора обмена необеспеченных цифровых активов и квалификационные требования к оператору обмена необеспеченных цифровых активов;

перечень документов, представляемых в Национальный Банк Республики Казахстан, для получения лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами;

требования к руководящему работнику и учредителям (участникам) (одному из учредителей, участникам или акционерам), бенефициарному собственнику оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

требования к минимальному размеру уставного капитала оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

требования к организационно-правовой форме оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

требования к информационной безопасности;

порядок реорганизации оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

квалификационные требования к оператору обмена необеспеченных цифровых активов;

порядок осуществления деятельности операторов обмена необеспеченных цифровых активов;

порядок проведения операций по покупке, продаже и (или) обмену необеспеченных цифровых активов;

требования к системе анализа и контроля операций;

ограничения и лимиты по операциям клиентов;

порядок взаимодействия операторов обмена необеспеченных цифровых активов с банками второго уровня и Национальным оператором почты;

порядок открытия и обслуживания кошельков цифрового актива клиентов;

2) правила осуществления деятельности операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов, которыми определяются:

порядок учетной регистрации операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов;

перечень документов, представляемых заявителем в Национальный Банк Республики Казахстан, для прохождения учетной регистрации;

требования к организационно-правовой форме заявителя;

требования к минимальному размеру уставного капитала заявителя;

порядок удостоверения и мониторинга оператором платформы цифровых финансовых активов наличия и состояния (сохранности) базового актива цифровых финансовых активов;

требования к внутренним правилам осуществления деятельности операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов;

требования к информационной безопасности, применимые к цифровым платформам оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

порядок реорганизации оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

квалификационные требования, условия и порядок совмещения видов профессиональной деятельности оператора платформы цифровых финансовых активов и оператора торговой платформы цифровых активов;

порядок передачи всех данных (сведений), учитываемых и хранящихся у операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов, в том числе данных (сведений) об эмитентах цифровых финансовых активов, держателях цифровых финансовых активов и принадлежащих им цифровых финансовых активах, другому оператору платформы цифровых финансовых активов, другому оператору торговой платформы цифровых активов;

порядок ведения операторами платформы цифровых финансовых активов системы учета держателей цифровых финансовых активов, перечня иных сведений, подлежащих учету и хранению в системе учета держателей цифровых финансовых активов;

3) требования к организациям по хранению базового актива цифрового финансового актива в отношении цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги и их эквиваленты;

4) правила выпуска цифровых финансовых активов, их размещения, оборота (обращения) и погашения, которыми определяются:

порядок и условия выпуска цифровых финансовых активов, их размещения, оборота (обращения) и погашения;

требования к эмитентам цифровых финансовых активов и решению о выпуске цифровых финансовых активов;

требования к инвесторам цифровых финансовых активов;

порядок и условия признания лиц квалифицированными инвесторами в целях осуществления сделок с цифровыми финансовыми активами;

перечень цифровых финансовых активов, разрешенных к приобретению только за счет средств квалифицированных инвесторов;

5) правила представления отчетности операторами обмена необеспеченных цифровых активов, операторами платформы цифровых финансовых активов, операторами торговой платформы цифровых активов, эмитентами цифровых финансовых активов в Национальный Банк Республики Казахстан, включая формы, периодичность и сроки ее представления;

6) совместно с уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций правила представления отчетности организациями по хранению базового актива цифрового финансового актива в Национальный Банк Республики Казахстан, включая формы, периодичность и сроки ее представления;

7) правила применения мер надзорного реагирования к оператору обмена необеспеченных цифровых активов;

8) правила применения ограниченных мер воздействия к оператору платформы цифровых финансовых активов, оператору торговой платформы цифровых активов, эмитенту цифровых финансовых активов;

9) совместно с уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций правила представления операторами платформы цифровых финансовых активов, операторами торговой платформы цифровых активов сведений в центральный депозитарий ценных бумаг;

10) правила формирования системы управления рисками и внутреннего контроля для операторов обмена необеспеченных цифровых активов, операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов;

11) требования к правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для операторов обмена необеспеченных цифровых активов, операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов, эмитентов цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона, участников особого режима регулирования Национального Банка Республики Казахстан, осуществляющих деятельность в сфере цифровых активов;

12) перечень офшорных зон;

13) совместно с уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций требования к финансовым организациям Республики Казахстан для целей допуска к выпуску цифровых финансовых активов на территории Международного финансового центра "Астана", а также правила допуска участников Международного финансового центра "Астана" к осуществлению выпуска цифровых финансовых активов на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов;

14) совместно с уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и Комитетом Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг правила допуска юридических лиц Республики Казахстан для выпуска цифровых финансовых активов на территории Международного финансового центра "Астана".

2. Уполномоченный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций:

1) осуществляет государственное регулирование, контроль и надзор эмитентов цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона;

2) определяет условия и порядок выпуска, размещения, оборота (обращения) и погашения цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона;

3) определяет требования к эмитентам и инвесторам цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона;

4) утверждает совместно с Национальным Банком Республики Казахстан перечень, формы, сроки и порядок представления отчетности эмитентами цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона;

5) утверждает перечень (виды) имущества, которое может выступать базовым активом цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 2) статьи 5 настоящего Закона, а также порядок учета и хранения базового актива по таким цифровым финансовым активам;

6) утверждает требования к организациям, которые вправе выступать в качестве организации по хранению базового актива цифрового финансового актива в отношении цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 2) статьи 5 настоящего Закона;

7) утверждает совместно с Национальным Банком Республики Казахстан перечень, формы, сроки и порядок представления отчетности организациями по хранению базового актива цифрового финансового актива в Национальный Банк Республики Казахстан;

8) утверждает по согласованию с Национальным Банком Республики Казахстан правила и условия признания действий на рынке цифровых финансовых активов как совершенных в целях манипулирования;

9) осуществляет контроль за соблюдением эмитентами цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона, требований законодательства Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения;

10) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

3. Уполномоченный орган в сфере цифрового майнинга:

1) выдает (отказывает в выдаче), переоформляет, приостанавливает, лишает лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу;

2) по согласованию с уполномоченным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет, утверждает правила представления сведений о доходах цифровых майнеров и цифровых майнинговых пулов в целях налогообложения;

3) утверждает правила аккредитации цифровых майнинговых пулов;

4) по согласованию с уполномоченным органом в сфере разрешений и уведомлений утверждает правила лицензирования деятельности по цифровому майнингу;

5) проводит аккредитацию цифровых майнинговых пулов;

6) ведет реестр аппаратно-программных комплексов для цифрового майнинга;

7) утверждает правила учета и ведения реестра аппаратно-программных комплексов для цифрового майнинга;

8) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.

4. Уполномоченный орган по финансовому мониторингу:

1) ведет единый реестр кошельков цифровых активов, использованных в целях легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения и (или) иных преступных целях;

2) определяет порядок, включающий состав, сроки и форму предоставления информации для ведения единого реестра кошельков цифровых активов, использованных в целях легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения и (или) иных преступных целях;

3) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

5. Государственный орган, осуществляющий руководство в области электроэнергетики:

1) определяет требования к подключению цифровых майнеров к электрическим сетям согласно Закону Республики Казахстан "Об электроэнергетике";

2) утверждает механизм определения квоты на электрическую энергию для цифровых майнеров;

3) осуществляет иные полномочия, предусмотренные иными законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.

Сноска. Статья 4 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Глава 2. ЦИФРОВЫЕ ФИНАНСОВЫЕ АКТИВЫ

Сноска. Заголовок главы 2 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 5. Виды цифровых финансовых активов

Видами цифровых финансовых активов являются:

1) цифровые финансовые активы, базовым активом которых выступают деньги (стейблкоин);

2) цифровые финансовые активы, базовым активом которых выступают финансовые инструменты (в том числе ценные бумаги, включая производные ценные бумаги, производные финансовые инструменты, другой цифровой финансовый актив), финансовый актив, имущественные права (требования), товары и (или) иное имущество, за исключением денег;

3) финансовые инструменты, выпускаемые в электронно-цифровой форме на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов.

Сноска. Статья 5 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 6. Выпуск и оборот (обращение) цифровых финансовых активов

1. Выпуск цифровых финансовых активов осуществляется эмитентом цифровых финансовых активов на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов на основании решения указанного эмитента о выпуске данных цифровых финансовых активов.

Порядок и условия выпуска цифровых финансовых активов, их размещения, оборота (обращения) и погашения, требования к эмитентам цифровых финансовых активов и к решению о выпуске цифровых финансовых активов, требования к инвесторам цифровых финансовых активов, в том числе порядок и условия признания физических лиц квалифицированными инвесторами в целях осуществления сделок с цифровыми финансовыми активами, а также перечень цифровых финансовых активов, разрешенных к приобретению только за счет средств квалифицированных инвесторов, устанавливаются:

Национальным Банком Республики Казахстан в отношении цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона;

нормативным правовым актом уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций в отношении цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона.

2. Регистрация выпуска цифровых финансовых активов осуществляется оператором платформы цифровых финансовых активов и включает рассмотрение представленных эмитентом документов на соответствие законодательству Республики Казахстан.

3. Оператор платформы цифровых финансовых активов осуществляет:

1) предоставление эмитенту цифровых финансовых активов доступа к своей цифровой платформе финансовых активов при условии соблюдения эмитентом цифровых финансовых активов требований законодательства Республики Казахстан при выпуске цифровых финансовых активов;

2) выпуск цифровых финансовых активов путем размещения записи на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов.

В случаях, когда условиями выпуска цифрового финансового актива предусмотрено наличие базового актива, выпуск цифрового финансового актива осуществляется только после того, как оператор платформы цифровых финансовых активов удостоверится в наличии такого базового актива.

4. Учет и хранение базового актива цифрового финансового актива осуществляются организацией по хранению базового актива цифрового финансового актива.

Требования к организациям, которые вправе выступать в качестве организации по хранению базового актива цифрового финансового актива в отношении цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 1) статьи 5 настоящего Закона, устанавливаются Национальным Банком Республики Казахстан.

Перечень (виды) имущества, которое может выступать базовым активом цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 2) статьи 5 настоящего Закона, порядок учета и хранения базового актива по таким цифровым финансовым активам, требования к организациям, которые вправе выступать в качестве организации по хранению базового актива цифрового финансового актива в отношении цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктом 2) статьи 5 настоящего Закона, устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций.

Порядок представления отчетности организациями по хранению базового актива цифрового финансового актива в Национальный Банк Республики Казахстан, включая формы, периодичность и сроки ее представления, определяется совместно Национальным Банком Республики Казахстан и уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций.

5. Оборот цифровых финансовых активов, включая обмен цифровых финансовых активов одного вида на цифровые финансовые активы другого вида, осуществляется на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов.

Оператор платформы цифровых финансовых активов может выступать в качестве оператора торговой платформы цифровых активов при наличии соответствующей учетной регистрации в Национальном Банке Республики Казахстан.

Оператор торговой платформы цифровых активов организует торги с цифровыми активами в порядке, предусмотренном нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан.

6. Центральный депозитарий осуществляет ведение системы реестров держателей цифровых финансовых активов, предусмотренных подпунктами 2) и 3) статьи 5 настоящего Закона, в порядке, установленном Законом Республики Казахстан "О рынке ценных бумаг".

Порядок представления операторами платформы цифровых финансовых активов, операторами торговой платформы цифровых активов сведений в центральный депозитарий, а также иные вопросы взаимодействия операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов с центральным депозитарием определяются совместным актом Национального Банка Республики Казахстан и уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций.

7. Оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов осуществляют деятельность на основании учетной регистрации в Национальном Банке Республики Казахстан.

Учетная регистрация оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов в Национальном Банке Республики Казахстан осуществляется в целях регулирования, контроля и надзора за их деятельностью и является обязательным условием при оказании оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов соответствующих услуг.

Деятельность по оказанию услуг оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов, осуществляемая без прохождения учетной регистрации в Национальном Банке Республики Казахстан, не допускается.

8. Для прохождения учетной регистрации заявитель, намеривающийся осуществлять деятельность оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов, должен соответствовать квалификационным требованиям, установленным Национальным Банком Республики Казахстан.

9. Порядок прохождения учетной регистрации оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов, квалификационные требования, условия и порядок совмещения видов профессиональной деятельности оператора платформы цифровых финансовых активов и оператора торговой платформы цифровых активов утверждаются Национальным Банком Республики Казахстан.

10. Нормативный правовой акт Национального Банка Республики Казахстан, указанный в пункте 9 настоящей статьи, включает в себя:

1) перечень документов, представляемых заявителем в Национальный Банк Республики Казахстан для прохождения учетной регистрации;

2) требования к организационно-правовой форме заявителя;

3) требования к минимальному размеру уставного капитала заявителя;

4) порядок удостоверения и мониторинга оператором платформы цифровых финансовых активов наличия и состояния (сохранности) базового актива цифровых финансовых активов;

5) требования к внутренним правилам осуществления деятельности оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

6) требования к информационной безопасности, применимые к цифровым платформам оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

7) порядок реорганизации оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов.

11. Учредителями и участниками (акционерами) оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов могут быть физические и юридические лица – резиденты и нерезиденты Республики Казахстан, за исключением лиц:

1) указанных в пункте 12 настоящей статьи;

2) не имеющих безупречной деловой репутации.

12. Юридические лица и (или) иностранные организации, не имеющие статус юридического лица, зарегистрированные в иностранном государстве (на территории), включенном (включенной) в составляемый уполномоченным органом по финансовому мониторингу перечень государств (территорий), которые не выполняют и (или) недостаточно выполняют рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ), а также зарегистрированные в офшорных зонах, перечень которых устанавливается Национальным Банком Республики Казахстан, не могут прямо или косвенно владеть и (или) пользоваться, и (или) распоряжаться:

голосующими акциями или долями участия в уставном капитале оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

производными ценными бумагами, выпущенными в соответствии с законодательством Республики Казахстан или иностранного государства, базовым активом которых являются голосующие акции оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов.

Запрет, установленный частью первой настоящего пункта, распространяется также на лиц, находящихся в перечне организаций и лиц, связанных с финансированием терроризма и экстремизма, а также перечне организаций и лиц, связанных с финансированием распространения оружия массового уничтожения, в соответствии с законодательством Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

Для целей настоящего пункта под косвенным владением и (или) пользованием, и (или) распоряжением голосующими акциями, производными ценными бумагами и (или) долями участия в уставном капитале оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов понимается возможность определять решения участника (акционера) оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов через владение голосующими акциями, долями участия, паями либо другими формами долевого участия в других юридических лицах и (или) иностранных организациях, не имеющих статус юридического лица.

13. Физические лица, зарегистрированные в иностранном государстве (на территории), включенном (включенной) в составляемый уполномоченным органом по финансовому мониторингу перечень государств (территорий), которые не выполняют и (или) недостаточно выполняют рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ), а также зарегистрированные в офшорных зонах, перечень которых устанавливается Национальным Банком Республики Казахстан, не могут быть руководящими работниками оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов.

Запрещается избирать или назначать на должность руководящего работника оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов лицо:

1) являвшееся руководителем, членом органа управления, руководителем, членом исполнительного органа, главным бухгалтером финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций или органом финансового надзора государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан, решения о применении к банку режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, повлекших ее ликвидацию и (или) прекращение осуществления деятельности на финансовом рынке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации, в том числе финансовой организации – нерезидента Республики Казахстан, или признании ее неплатежеспособной (банкротом) в порядке, определенном законодательством Республики Казахстан или законодательством государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан.

Запрет, предусмотренный частью первой настоящего подпункта, применяется в течение десяти лет после принятия соответствующего решения уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций или органом финансового надзора государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан, или вступления в законную силу соответствующего судебного акта;

2) не имеющее безупречной деловой репутации.

Для целей настоящего пункта руководящими работниками оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов признаются:

1) руководитель органа управления, его заместитель и члены органа управления;

2) руководитель исполнительного органа, его заместитель и члены исполнительного органа;

3) главный бухгалтер.

14. Уставный капитал оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов формируется исключительно деньгами в национальной валюте Республики Казахстан.

Уставный капитал оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов формируется до обращения заявителя, намеревающегося осуществлять деятельность оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов, в Национальный Банк Республики Казахстан для прохождения учетной регистрации.

15. Для прохождения учетной регистрации заявитель, намеревающийся осуществлять деятельность оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов, представляет в Национальный Банк Республики Казахстан следующие документы и сведения:

1) заявление по форме, установленной Национальным Банком Республики Казахстан, содержащее в том числе сведения о руководителе (членах) исполнительного органа (с приложением копий диплома (дипломов) и документа, подтверждающего трудовую деятельность работника в соответствии с Трудовым кодексом Республики Казахстан);

2) документ, подтверждающий оплату уставного капитала, минимальный размер которого установлен Национальным Банком Республики Казахстан;

3) устав, за исключением случаев, когда заявитель осуществляет деятельность по типовому уставу;

4) документ, определяющий порядок взаимодействия оператора платформы цифровых финансовых активов с оператором торговой платформы цифровых активов, банком и (или) Национальным оператором почты;

5) внутренние правила осуществления деятельности оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов, утвержденные органом управления заявителя;

6) документ, подтверждающий полномочия лица на подачу заявления и прилагаемых к нему документов и сведений.

16. Заявление для прохождения учетной регистрации в качестве оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов рассматривается Национальным Банком Республики Казахстан в течение двадцати рабочих дней со дня представления полного пакета документов, необходимых для прохождения учетной регистрации.

Национальный Банк Республики Казахстан вправе приостановить срок рассмотрения заявления для прохождения учетной регистрации в качестве оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов в любом из следующих случаев:

выявление недостоверных данных (сведений) о заявителе и (или) его учредителях, участниках (акционерах), содержащихся в представленных документах и (или) сведениях;

несоответствие содержания представленных документов и (или) сведений требованиям законодательства Республики Казахстан;

необходимость осуществления проверки достоверности данных в представленных документах и сведениях;

Срок устранения заявителем замечаний Национального Банка Республики Казахстан к представленным документам и (или) сведениям составляет не более десяти рабочих дней.

Срок рассмотрения заявления для прохождения учетной регистрации в качестве оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов возобновляется после устранения заявителем замечаний Национального Банка Республики Казахстан к представленным документам и (или) сведениям и завершения Национальным Банком Республики Казахстан проверки достоверности данных в указанных документах и (или) сведениях или в случае непредставления заявителем уточненных (исправленных) документов и (или) сведений в течение срока, предусмотренного частью третьей настоящего пункта.

17. Национальный Банк Республики Казахстан присваивает заявителю, прошедшему учетную регистрацию, регистрационный номер оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов, осуществляет запись в реестре операторов платформы цифровых финансовых активов, реестре операторов торговой платформы цифровых активов, и направляет заявителю в письменной форме уведомление с указанием регистрационного номера о прохождении учетной регистрации в срок, установленный пунктом 16 настоящей статьи.

Реестр операторов платформы цифровых финансовых активов и реестр операторов торговой платформы цифровых активов, прошедших учетную регистрацию, размещаются на интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан.

При отказе в учетной регистрации Национальный Банк Республики Казахстан направляет заявителю в письменной форме уведомление об отказе в учетной регистрации с указанием причины отказа в срок, установленный пунктом 16 настоящей статьи.

18. Отказ в учетной регистрации оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов производится по любому из следующих оснований:

1) недостоверность и (или) неполнота сведений и (или) информации в документах, представленных для прохождения учетной регистрации;

2) представление неполного пакета документов или несоответствие документов требованиям настоящего Закона и нормативного правового акта Национального Банка Республики Казахстан;

3) несоответствие учредителя, участника (акционера) оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов требованиям, установленным пунктами 11 и 12 настоящей статьи;

4) несоответствие руководящих работников требованиям, установленным пунктом 13 настоящей статьи;

5) несоблюдение требований, установленных пунктом 14 настоящей статьи;

6) наличие неснятой или непогашенной судимости у бенефициарного собственника.

19. В случае отказа в учетной регистрации заявитель, намеревающийся осуществлять деятельность оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов, вправе повторно представить заявление на учетную регистрацию при устранении причин, повлекших отказ в учетной регистрации, или принять решение об изменении своего наименования либо реорганизации или ликвидации.

Неустранение причин, повлекших отказ в учетной регистрации оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов, является основанием для отказа в повторном рассмотрении указанного заявления.

Повторно представленное заявление рассматривается Национальным Банком Республики Казахстан в течение десяти рабочих дней.

20. Порядок представления отчетности, включая формы, периодичность и сроки ее представления, операторами платформы цифровых финансовых активов, операторами торговой платформы цифровых активов в Национальный Банк Республики Казахстан определяется Национальным Банком Республики Казахстан.

21. Оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов обеспечивают соблюдение международных стандартов по противодействию отмыванию денег, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения и законодательства Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

Оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов формируют систему управления рисками и внутреннего контроля.

Порядок формирования системы управления рисками и внутреннего контроля оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов определяется Национальным Банком Республики Казахстан.

22. Допускается осуществление финансовыми организациями и резидентами Республики Казахстан выпуска цифровых финансовых активов на территории Международного финансового центра "Астана" при соответствии требованиям, установленным совместным актом уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и Национального Банка Республики Казахстан.

23. Допускается осуществление выпуска цифровых финансовых активов участниками Международного финансового центра "Астана" на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов при соответствии требованиям, установленным совместным актом уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и Национального Банка Республики Казахстан.

24. Требования настоящей статьи, за исключением пункта 7 настоящей статьи, распространяются на фондовую биржу и центральный депозитарий при осуществлении ими деятельности в качестве оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов в части, не урегулированной Законом Республики Казахстан "О рынке ценных бумаг".

Фондовая биржа и центральный депозитарий вправе осуществлять деятельность в качестве оператора платформы цифровых финансовых активов и (или) оператора торговой платформы цифровых активов без прохождения учетной регистрации в Национальном Банке Республики Казахстан при соответствии квалификационным требованиям, установленным Национальным Банком Республики Казахстан для данной деятельности.

25. Юридические лица Республики Казахстан вправе выпускать цифровые финансовые активы на территории Международного финансового центра "Астана" в порядке и на условиях, которые определены совместным актом Национального Банка Республики Казахстан, уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций и Комитета Международного финансового центра "Астана" по регулированию финансовых услуг.

Участники Международного финансового центра "Астана" вправе выпускать цифровые финансовые активы на цифровой платформе оператора платформы цифровых финансовых активов в порядке и на условиях, которые определены совместным актом Национального Банка Республики Казахстан, уполномоченного органа по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций.

26. При осуществлении переводов цифровых финансовых активов оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов осуществляют сбор и хранение информации об отправителе и получателе цифровых финансовых активов, включая сведения, позволяющие идентифицировать указанных лиц и (или) бенефициарных собственников, в порядке, предусмотренном нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан.

27. В случае отсутствия либо неполного предоставления информации, указанной в пункте 26 настоящей статьи, оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов должны приостановить проведение операции на срок не менее сорока восьми часов до предоставления требуемой информации клиентом.

В случае непредоставления клиентом информации, необходимой для идентификации отправителя и (или) получателя, по истечении установленного срока оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов отказывают в проведении операции.

Сноска. Статья 6 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 7. Контроль и надзор за деятельностью операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов

1. В целях контроля и надзора за рынком цифровых финансовых активов Национальный Банк Республики Казахстан осуществляет проверку и иные формы контроля (надзора) в отношении деятельности операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов.

2. Проверки и иные формы контроля (надзора) в отношении деятельности операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов осуществляются в соответствии с порядком организации и осуществления контроля и надзора за финансовым рынком и финансовыми организациями, установленным законами Республики Казахстан и финансовым законодательством Республики Казахстан.

3. Национальный Банк Республики Казахстан при выявлении нарушений законодательства Республики Казахстан по вопросам, входящим в его компетенцию, применяет в отношении оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов ограниченные меры воздействия и санкции в соответствии с требованиями настоящего Закона и иных законов Республики Казахстан.

4. В отношении операторов платформы цифровых финансовых активов, операторов торговой платформы цифровых активов Национальный Банк Республики Казахстан применяет следующие виды ограниченных мер воздействия за нарушение требований законодательства Республики Казахстан о цифровых активах в Республике Казахстан, о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, о рынке ценных бумаг:

1) направление обязательного для исполнения письменного предписания;

2) вынесение письменного предупреждения;

3) составление письменного соглашения.

Порядок применения ограниченных мер воздействия к оператору платформы цифровых финансовых активов, оператору торговой платформы цифровых активов, а также основания для выбора вида применяемой ограниченной меры воздействия определяются нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан.

5. Оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов исключаются из реестра операторов платформы цифровых финансовых активов, реестра операторов торговой платформы цифровых активов по любому из следующих оснований:

1) принятие оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов решения о добровольном прекращении своей деятельности путем реорганизации или ликвидации;

2) принятие судом решения о прекращении деятельности оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

3) несоблюдение требований к руководящим работникам и (или) участникам (акционерам) оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов;

4) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) нарушение оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов законодательства Республики Казахстан по вопросам, входящим в компетенцию Национального Банка Республики Казахстан;

5) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнение оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов ограниченных мер воздействия, примененных Национальным Банком Республики Казахстан;

6) неосуществление оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов в соответствии с учетной регистрацией деятельности в течение двенадцати последовательных календарных месяцев с даты учетной регистрации или прекращение деятельности на период более шести последовательных календарных месяцев;

7) несоответствие квалификационным требованиям, предъявляемым к оператору платформы цифровых финансовых активов, оператору торговой платформы цифровых активов;

8) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставление в Национальный Банк Республики Казахстан оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов данных (сведений) по осуществляемой деятельности;

9) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) представление в Национальный Банк Республики Казахстан оператором платформы цифровых финансовых активов, оператором торговой платформы цифровых активов недостоверных данных (сведений) по осуществляемой деятельности;

10) воспрепятствование проведению контроля и надзора со стороны Национального Банка Республики Казахстан в отношении оператора;

11) выявление недостоверных данных (сведений) в документах и (или) сведениях, представленных для прохождения учетной регистрации.

6. В случае исключения из реестра операторов платформы цифровых финансовых активов, реестра операторов торговой платформы цифровых активов Национальный Банк Республики Казахстан в течение пяти рабочих дней со дня исключения письменно уведомляет об этом оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов и размещает соответствующую информацию на своем интернет-ресурсе.

Решение Национального Банка Республики Казахстан об исключении оператора платформы цифровых финансовых активов, оператора торговой платформы цифровых активов из реестра операторов платформы цифровых финансовых активов, реестра операторов торговой платформы цифровых активов может быть обжаловано в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

Обжалование решения Национального Банка Республики Казахстан, указанного в части второй настоящего пункта, не приостанавливает его исполнения.

7. Оператору платформы цифровых финансовых активов, оператору торговой платформы цифровых активов запрещается оказание услуг после получения письменного уведомления Национального Банка Республики Казахстан об исключении его из реестра операторов платформы цифровых финансовых активов, реестра операторов торговой платформы цифровых активов.

8. Оператор платформы цифровых финансовых активов, оператор торговой платформы цифровых активов в течение тридцати календарных дней с момента получения письменного уведомления Национального Банка Республики Казахстан об исключении из реестра операторов платформы цифровых финансовых активов, реестра операторов торговой платформы цифровых активов обязаны:

1) произвести государственную перерегистрацию юридического лица в связи с изменением наименования в целях исключения из своего наименования слов "оператор платформы цифровых финансовых активов" или "оператор торговой платформы цифровых активов" либо принять решение о ликвидации платежной организации;

2) обеспечить передачу всех данных (сведений), учитываемых и хранящихся на их цифровых платформах, в том числе данных (сведений) об эмитентах цифровых финансовых активов, держателях цифровых финансовых активов и принадлежащих им цифровых финансовых активах, другому оператору платформы цифровых финансовых активов, оператору торговой платформы цифровых активов в порядке, определенном Национальным Банком Республики Казахстан.

Сноска. Статья 6 - в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Глава 3. ЦИФРОВОЙ МАЙНИНГ

Статья 8. Деятельность по цифровому майнингу

1. Деятельность по цифровому майнингу осуществляется цифровым майнером через цифровой майнинговый пул с использованием центра обработки данных цифрового майнинга.

2. Цифровые майнеры осуществляют свою деятельность в соответствии с лицензиями на осуществление деятельности по цифровому майнингу.

3. Собственником необеспеченных цифровых активов, возникших в результате цифрового майнинга, является цифровой майнер.

4. Исключен Законом РК от 17.11.2025 № 231-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

5. Осуществление деятельности по цифровому майнингу на территории Республики Казахстан разрешается индивидуальным предпринимателям, юридическим лицам Республики Казахстан и не относится к организации оборота цифровых активов.

6. Исключен Законом РК от 17.11.2025 № 231-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Сноска. Статья 8 с изменениями, внесенными Законом РК от 17.11.2025 № 231-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 9. Лицензирование деятельности по цифровому майнингу

1. Деятельность по цифровому майнингу осуществляется на основании лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу, выдаваемой заявителю сроком на три года.

Лицензия на осуществление деятельности по цифровому майнингу выдается по следующим подвидам:

I подвид – цифровому майнеру, имеющему на праве собственности или других законных основаниях центр обработки данных цифрового майнинга;

II подвид – цифровому майнеру, не имеющему на праве собственности или других законных основаниях центр обработки данных цифрового майнинга и осуществляющему цифровой майнинг с использованием принадлежащего ему на праве собственности аппаратно-программного комплекса для цифрового майнинга, размещенного в центре обработки данных цифрового майнинга.

2. Лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу выдаются в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан и правилами лицензирования деятельности по цифровому майнингу.

3. Размер, порядок исчисления и уплаты лицензионного сбора определяются Кодексом Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" (Налоговый кодекс).

4. Приостановление действия лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу осуществляется решением уполномоченного органа в сфере цифрового майнинга сроком от одного до шести месяцев в следующих случаях:

1) выявления недостоверных сведений при получении лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу;

2) несоблюдения цифровым майнером требований, установленных законодательством Республики Казахстан;

3) неустранения нарушений в установленный срок по результатам внеплановой проверки уполномоченным органом в сфере цифрового майнинга;

4) непредоставления цифровым майнером в уполномоченный орган в сфере цифрового майнинга информации об изменении сведений в сроки, установленные законодательством Республики Казахстан о цифровых активах;

5) добровольного обращения цифрового майнера в уполномоченный орган в сфере цифрового майнинга;

6) в иных случаях, предусмотренных законами Республики Казахстан.

5. В решении о приостановлении действия лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу должны быть указаны причины и срок приостановления действия лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу.

Приостановление действия лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу влечет запрет на совершение деятельности по цифровому майнингу на период приостановления.

6. Возобновление действия лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу осуществляется по обращению цифрового майнера в порядке, установленном пунктами 3 и 7 статьи 45 Закона Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".

7. Лишение лицензии на осуществление деятельности по цифровому майнингу осуществляется судом.

Сноска. Статья 9 с изменениями, внесенными Законом РК от 11.12.2023 № 44-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 10. Деятельность цифровых майнинговых пулов

1. Аккредитация цифрового майнингового пула является процедурой, в результате которой цифровым майнинговым пулом приобретается официальное признание соответствия его деятельности требованиям, установленным законодательством Республики Казахстан.

Аккредитация цифровых майнинговых пулов осуществляется за счет их собственных средств.

2. Обязательными условиями для аккредитации цифрового майнингового пула являются:

1) физическое местонахождение аппаратно-программного комплекса цифрового майнингового пула на территории Республики Казахстан;

Примечание ИЗПИ!
В подпункт 2) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

2) наличие протоколов испытаний с положительными результатами испытаний на соответствие требованиям информационной безопасности;

3) соответствие иным требованиям, определенным правилами аккредитации цифровых майнинговых пулов.

3. Цифровой майнинговый пул предоставляет в уполномоченный орган в сфере цифрового майнинга и уполномоченный орган, осуществляющий руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет, информацию в соответствии с правилами представления сведений о доходах цифровых майнеров и цифровых майнинговых пулов в целях налогообложения.

4. Распределение цифровыми майнинговыми пулами между цифровыми майнерами цифровых активов, возникших (созданных) в результате их деятельности, не относится к организации оборота цифровых активов.

Сноска. Статья 10 с изменениями, внесенными законами РК от 11.12.2023 № 44-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2025 № 231-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 11. Биржи цифровых активов

Сноска. Статья 11 исключена Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 11-1. Общие положения о Национальном стратегическом крипторезерве

1. Национальный стратегический крипторезерв – фонд, созданный для осуществления инвестиций в цифровые активы, производные финансовые инструменты, базовым активом которых являются цифровые активы, а также акции и доли компаний, развивающих и (или) инвестирующих в цифровые активы.

2. Управление Национальным стратегическим крипторезервом осуществляет акционерное общество Национального Банка Республики Казахстан, предоставляющее брокерские, дилерские услуги и услуги по управлению инвестиционным портфелем.

3. Ежегодный отчет о результатах управления Национальным стратегическим крипторезервом представляется на рассмотрение в Совет по управлению Национальным фондом Республики Казахстан.

4. Инвестирование активов Национального стратегического крипторезерва осуществляется в соответствии с правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан.

Сноска. Закон дополнен статьей 11-1 в соответстаии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 12. Государственный контроль в сфере цифровых активов, за исключением цифровых финансовых активов

Государственный контроль в сфере цифрового майнинга осуществляется в форме проверок в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан.

Сноска. Статья 12 в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Глава 3-1. Необеспеченные цифровые активы

Сноска. Закон дополнен главой 3-1 в соответствии с Законом от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.05.2026).

Статья 12-1. Оборот необеспеченных цифровых активов

1. На территории Республики Казахстан выпуск и деятельность по организации оборота (обращения) необеспеченных цифровых активов допускаются исключительно в следующих случаях:

1) выпуска и организации оборота необеспеченных цифровых активов, включая покупку, продажу и (или) обмен необеспеченных цифровых активов, осуществляемых операторами обмена необеспеченных цифровых активов или операторами торговой платформы цифровых активов, имеющими лицензию Национального Банка Республики Казахстан или учетную регистрацию в Национальном Банке Республики Казахстан.

Порядок осуществления деятельности операторов обмена необеспеченных цифровых активов, включая порядок проведения операций по покупке, продаже и (или) обмену необеспеченных цифровых активов, определяется Национальным Банком Республики Казахстан.

Операторы обмена необеспеченных цифровых активов обязаны внедрить систему анализа и контроля операций, требования к которой определяются Национальным Банком Республики Казахстан;

2) выпуска и организации оборота необеспеченных цифровых активов на территории Международного финансового центра "Астана" через биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и через других участников Международного финансового центра "Астана", имеющих соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами.

Требования к бирже цифровых активов и другим участникам Международного финансового центра "Астана", имеющим соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", определяются в соответствии с действующим правом Международного финансового центра "Астана";

3) выпуска и организации оборота цифровых активов в рамках особого режима регулирования Национального Банка Республики Казахстан;

4) оборота (обращения) цифровых активов правоохранительными и специальными государственными органами, связанного с арестом, изъятием и конфискацией цифровых активов;

5) оборота цифровых активов, полученных в результате цифрового майнинга цифровыми майнерами;

6) оборота и организации оборота (обращения) цифровых активов Национальным Банком Республики Казахстан и (или) его дочерними организациями в рамках предусмотренных законодательством Республики Казахстан функций.

2. На территории Республики Казахстан необеспеченные цифровые активы не признаются средством платежа, финансовыми инструментами или финансовыми активами.

Цифровые активы, не соответствующие требованиям, установленным настоящим Законом в отношении цифровых финансовых активов, для целей настоящего Закона признаются необеспеченными цифровыми активами на территории Республики Казахстан.

3. Операторы обмена необеспеченных цифровых активов и биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" обслуживают операции клиентов с использованием банковских счетов, открытых в банках второго уровня Республики Казахстан и (или) у Национального оператора почты.

Банк второго уровня и Национальный оператор почты открывают банковские счета провайдерам услуг цифровых активов при наличии соответствующей лицензии (разрешения) на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами.

Порядок взаимодействия бирж цифровых активов и других участников Международного финансового центра "Астана", имеющих соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", с банками второго уровня и Национальным оператором почты определяется актом Международного финансового центра "Астана" по согласованию с Национальным Банком Республики Казахстан и уполномоченным органом по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций.

Порядок взаимодействия операторов обмена необеспеченных цифровых активов с банками второго уровня и Национальным оператором почты определяется Национальным Банком Республики Казахстан.

Перечень, сроки и порядок представления отчетности биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и других участников Международного финансового центра "Астана", имеющих соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", определяются актом Международного финансового центра "Астана" по согласованию с Национальным Банком Республики Казахстан.

4. Лица, осуществляющие обменные операции с необеспеченными цифровыми активами через операторов обмена необеспеченных цифровых активов, биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и операторов торговой платформы цифровых активов самостоятельно, несут ответственность за изменение стоимости необеспеченного цифрового актива.

Операторы обмена необеспеченных цифровых активов, оператор торговой платформы цифровых активов, биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и другие участники Международного финансового центра "Астана", имеющие соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", обязаны информировать лицо, осуществляющее обменные операции с необеспеченными цифровыми активами, о рисках, связанных с приобретением, владением необеспеченными цифровыми активами и совершением операций с ними.

5. Оператор обмена необеспеченных цифровых активов обслуживает операции клиентов в соответствии с ограничениями и лимитами, установленными Национальным Банком Республики Казахстан.

6. Оператор обмена необеспеченных цифровых активов обслуживает операции клиентов после проведения идентификации клиента в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан.

7. Требования к открытию и обслуживанию кошельков цифрового актива клиентов определяются Национальным Банком Республики Казахстан.

8. Операторы обмена необеспеченных цифровых активов, операторы торговой платформы цифровых активов, биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и другие участники Международного финансового центра "Астана", имеющие соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", участники особого режима регулирования Национального Банка Республики Казахстан, осуществляющие деятельность в сфере цифровых активов, при осуществлении переводов необеспеченных цифровых активов осуществляют сбор и хранение информации об отправителе и получателе цифровых активов, включая сведения, позволяющие идентифицировать указанных лиц и (или) бенефициарных собственников, в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

9. В случаях отсутствия либо неполного предоставления информации, указанной в пункте 8 настоящей статьи, операторы обмена необеспеченных цифровых активов, операторы торговой платформы цифровых активов, биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и другие участники Международного финансового центра "Астана", имеющие соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", участники особого режима регулирования Национального Банка Республики Казахстан, осуществляющие деятельность в сфере цифровых активов, должны приостановить проведение операции на срок не менее сорока восьми часов до предоставления требуемой информации клиентом.

В случае непредоставления клиентом информации, необходимой для идентификации отправителя и (или) получателя, по истечении установленного срока операторы обмена необеспеченных цифровых активов, операторы торговой платформы цифровых активов, биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и другие участники Международного финансового центра "Астана", имеющие соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", участники особого режима регулирования Национального Банка Республики Казахстан, осуществляющие деятельность в сфере цифровых активов, отказывают в проведении операции.

10. Операторы обмена необеспеченных цифровых активов, операторы торговой платформы цифровых активов, биржи цифровых активов Международного финансового центра "Астана" и другие участники Международного финансового центра "Астана", имеющие соответствующую лицензию на осуществление деятельности, связанной с цифровыми активами Международного финансового центра "Астана", не взимают комиссию с государственных, правоохранительных и специальных государственных органов, включая уполномоченные органы по организации работ по учету, хранению, оценке и дальнейшему использованию имущества, обращенного (поступившего) в собственность государства, определенных статьей 211 Закона Республики Казахстан "О государственном имуществе", за открытие и ведение кошелька цифрового актива, а также за осуществление операций с цифровыми активами.

Статья 12-2. Регулирование деятельности оператора обмена необеспеченных цифровых активов

1. Оператор обмена необеспеченных цифровых активов осуществляет деятельность на основании выданной Национальным Банком Республики Казахстан лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами.

2. Деятельность по оказанию услуг оператора обмена необеспеченных цифровых активов, осуществляемая лицами без лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами, выдаваемой Национальным Банком Республики Казахстан, не допускается.

3. Для получения лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами заявитель, намеревающийся осуществлять деятельность оператора обмена необеспеченных цифровых активов, должен соответствовать квалификационным требованиям, установленным Национальным Банком Республики Казахстан.

Порядок лицензирования оператора обмена необеспеченных цифровых активов и квалификационные требования к оператору обмена необеспеченных цифровых активов определяются Национальным Банком Республики Казахстан.

4. Нормативный правовой акт Национального Банка Республики Казахстан, предусмотренный частью второй пункта 3 настоящей статьи, включает в себя:

1) перечень документов, представляемых в Национальный Банк Республики Казахстан для получения лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами;

2) требования к минимальному размеру уставного капитала оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

3) требования к организационно-правовой форме оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

4) требования к информационной безопасности;

5) порядок реорганизации оператора обмена необеспеченных цифровых активов.

5. Заявление для получения лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами рассматривается Национальным Банком Республики Казахстан в течение двадцати рабочих дней со дня представления заявителем полного пакета документов, указанных в нормативном правовом акте Национального Банка Республики Казахстан.

6. Для получения лицензии заявитель представляет в Национальный Банк Республики Казахстан следующие документы и сведения:

1) заявление по форме, установленной Национальным Банком Республики Казахстан, содержащее в том числе сведения о руководителе (членах) исполнительного органа (с приложением копий диплома (дипломов) и документа, подтверждающего трудовую деятельность работника в соответствии с Трудовым кодексом Республики Казахстан);

2) документы, подтверждающие оплату уставного капитала, минимальный размер которого установлен Национальным Банком Республики Казахстан;

3) устав, за исключением случаев, когда оператор обмена необеспеченных цифровых активов осуществляет деятельность по типовому уставу;

4) документ, определяющий порядок взаимодействия оператора обмена необеспеченных цифровых активов с банком или Национальным оператором почты, с биржей цифровых активов или иными лицами, предоставляющими доступ к необеспеченным цифровым активам;

5) правила осуществления деятельности оператора обмена необеспеченных цифровых активов, утвержденные органом управления оператора обмена необеспеченных цифровых активов.

Перечень обязательных условий и правил осуществления деятельности оператора обмена необеспеченных цифровых активов устанавливается Национальным Банком Республики Казахстан;

6) документ, подтверждающий полномочия лица на подачу заявления и прилагаемых к нему документов и сведений.

7. За выдачу лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами взимается сбор, размеры и порядок уплаты которого определяются налоговым законодательством Республики Казахстан.

8. Лицензия на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами выдается на неограниченный срок.

9. Решение о выдаче лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами размещается на интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан на казахском и русском языках.

10. Уставный капитал оператора обмена необеспеченных цифровых активов формируется исключительно деньгами в национальной валюте Республики Казахстан.

Уставный капитал оператора обмена необеспеченных цифровых активов формируется до обращения заявителя, намеревающегося осуществлять деятельность оператора обмена необеспеченных цифровых активов, в Национальный Банк Республики Казахстан для получения лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами.

11. Оператор обмена необеспеченных цифровых активов обеспечивает соблюдение международных стандартов по противодействию отмыванию денег, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения и законодательства Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

Оператор обмена необеспеченных цифровых активов формирует систему управления рисками и внутреннего контроля.

Порядок формирования системы управления рисками и внутреннего контроля оператора обмена необеспеченных цифровых активов определяется Национальным Банком Республики Казахстан.

12. Не допускается участие оператора обмена необеспеченных цифровых активов в уставном капитале других организаций (резидентов и нерезидентов Республики Казахстан).

13. Исключительным видом предпринимательской деятельности оператора обмена необеспеченных цифровых активов является осуществление обменных операций с необеспеченными цифровыми активами.

14. Порядок представления отчетности, включая формы, периодичность и сроки ее представления, операторами обмена необеспеченных цифровых активов в Национальный Банк Республики Казахстан определяется Национальным Банком Республики Казахстан.

15. Учредителями (участниками) (одним из учредителей, участников или акционеров), бенефициарными собственниками оператора обмена необеспеченных цифровых активов являются физические и юридические лица – резиденты и нерезиденты Республики Казахстан, за исключением:

1) лиц, не имеющих безупречную деловую репутацию;

2) лиц, находящихся в перечне организаций и лиц, связанных с финансированием терроризма, экстремизма и (или) финансированием распространения оружия массового уничтожения, в соответствии с Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения";

3) лиц, зарегистрированных (проживающих) в государстве (на территории), которое не выполняет либо недостаточно выполняет рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ).

Для целей настоящего подпункта под государством (территорией), которое (которая) не выполняет либо недостаточно выполняет рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ), понимается государство (территория), включенное (включенная) в перечень, составленный уполномоченным органом по финансовому мониторингу в соответствии с Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения".

16. Руководящим работником оператора обмена необеспеченных цифровых активов является физическое лицо – резидент Республики Казахстан, за исключением:

1) лиц, указанных в подпунктах 1), 2) и 3) пункта 15 настоящей статьи;

2) лица, не имеющего высшего образования.

Статья 12-3. Основания отказа в выдаче лицензии оператора обмена необеспеченных цифровых активов

Отказ в выдаче лицензии оператора обмена необеспеченных цифровых активов производится по любому из следующих оснований:

1) недостоверность и (или) неполнота сведений и (или) информации в документах, представленных для получения лицензии на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами;

2) представление неполного пакета документов или несоответствие документов требованиям настоящего Закона и нормативного правового акта Национального Банка Республики Казахстан;

3) несоответствие руководителя исполнительного органа оператора обмена необеспеченных цифровых активов установленным требованиям;

4) наличие неснятой или непогашенной судимости у бенефициарного собственника.

Статья 12-4. Требования к руководителю исполнительного органа оператора обмена необеспеченных цифровых активов

Запрещается избирать или назначать руководителем исполнительного органа оператора обмена необеспеченных цифровых активов лицо:

1) являвшееся руководителем, членом органа управления, руководителем, членом исполнительного органа, главным бухгалтером финансовой организации в период не более чем за один год до принятия решения о применении к банку режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, повлекшего ее ликвидацию и (или) прекращение осуществления деятельности на финансовом рынке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации или признании ее банкротом в порядке, определенном законодательством Республики Казахстан или законодательством государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан;

2) ранее являвшееся руководителем исполнительного органа оператора обмена необеспеченных цифровых активов, исключенного из реестра оператора обмена необеспеченных цифровых активов. Указанное в настоящем подпункте основание применяется в течение пяти последовательных календарных лет с даты исключения оператора обмена необеспеченных цифровых активов из реестра оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

3) не имеющее безупречной деловой репутации.

Статья 12-5. Контроль и надзор за деятельностью операторов обмена необеспеченных цифровых активов

1. Проверки и иные формы контроля (надзора) в отношении деятельности операторов обмена необеспеченных цифровых активов осуществляются Национальным Банком Республики Казахстан в соответствии с порядком организации и осуществления контроля и надзора за финансовым рынком и финансовыми организациями, установленным Законом Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций" и финансовым законодательством Республики Казахстан.

2. В целях обеспечения защиты интересов клиентов операторов обмена необеспеченных цифровых активов Национальный Банк Республики Казахстан применяет к оператору обмена необеспеченных цифровых активов меры надзорного реагирования за нарушения требований законодательства Республики Казахстан о цифровых активах, о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.

3. В отношении операторов обмена необеспеченных цифровых активов Национальный Банк Республики Казахстан вправе применять следующие виды мер надзорного реагирования:

1) рекомендательные меры надзорного реагирования;

2) меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков;

3) принудительные меры надзорного реагирования.

4. При определении целесообразности применения мер надзорного реагирования и выборе меры надзорного реагирования учитываются:

1) уровень риска, характер нарушений и (или) недостатков, их последствий;

2) масштаб и значительность допущенных нарушений и (или) недостатков и их последствий;

3) систематичность, продолжительность нарушений и (или) недостатков;

4) влияние допущенных нарушений и (или) недостатков на финансовое состояние;

5) способность скорректировать ситуацию в результате применения выбранной меры надзорного реагирования;

6) наличие и эффективность (результативность) ранее примененных мер надзорного реагирования;

7) адекватность применяемой меры надзорного реагирования основаниям ее применения;

8) причины, обусловившие возникновение выявленных нарушений и (или) недостатков, и (или) рисков.

5. Рекомендательная мера надзорного реагирования оформляется письмом Национального Банка Республики Казахстан, содержит основания применения данной меры и уведомление о выявленных недостатках, рисках или нарушениях и (или) рекомендации по устранению выявленных недостатков, рисков или нарушений, и (или) предупреждение о возможности применения иных мер надзорного реагирования в случаях повторного выявления Национальным банком Республики Казахстан недостатков, рисков или нарушений, а также невыполнения рекомендательных мер надзорного реагирования.

6. Национальный Банк Республики Казахстан в целях устранения недостатков, рисков или нарушений применяет меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков. Меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков применяются в форме письменного предписания или письменного соглашения.

Национальный Банк Республики Казахстан указывает в письменном предписании на принятие обязательных к исполнению мер и на необходимость представления в срок, установленный в письменном предписании, плана мероприятий по их исполнению.

План мероприятий содержит описание недостатков, рисков или нарушений, причин, приведших к их возникновению, перечень запланированных мероприятий, сроки их осуществления, а также ответственных руководящих работников за исполнение каждого пункта плана мероприятий.

Национальный Банк Республики Казахстан рассматривает план мероприятий, представленный лицом, к которому применены меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков, в срок, не превышающий десяти рабочих дней после даты его поступления в Национальный Банк Республики Казахстан. В случае наличия по представленному плану мероприятий замечаний Национального Банка Республики Казахстан и (или) если объем планируемых мероприятий превышает двадцать мероприятий, срок рассмотрения плана мероприятий продлевается только один раз не более чем на десять рабочих дней.

В случае наличия замечаний Национального Банка Республики Казахстан к плану мероприятий, представленному лицом, к которому применены меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков, Национальный Банк Республики Казахстан направляет по нему письменные замечания и (или) проводит совместные обсуждения с целью доработки плана мероприятий. При этом лицо, к которому применены меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков, представляет доработанный план мероприятий с учетом замечаний Национального Банка Республики Казахстан в сроки, указанные в письме Национального Банка Республики Казахстан, или в случае несогласия с такими замечаниями представляет свои обоснования.

Национальный Банк Республики Казахстан в письменной форме одобряет или не одобряет план мероприятий, представленный лицом, к которому применены меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков.

В случае одобрения Национальным Банком Республики Казахстан представленного плана мероприятий лицо, к которому применены меры по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков, приступает к его реализации.

7. Национальный Банк Республики Казахстан применяет принудительные меры надзорного реагирования в целях устранения нарушений в деятельности оператора обмена необеспеченных цифровых активов.

Лицо, к которому применена принудительная мера надзорного реагирования, в срок, установленный принудительной мерой надзорного реагирования, представляет в Национальный Банк Республики Казахстан план мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан с указанием перечня запланированных мероприятий, сроков их осуществления, а также ответственных руководящих работников за исполнение каждого пункта плана мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан.

Национальный Банк Республики Казахстан рассматривает план мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан в срок, не превышающий десяти рабочих дней после даты его поступления в Национальный Банк Республики Казахстан.

В случае наличия замечаний Национального Банка Республики Казахстан к плану мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан, представленному лицом, к которому применена принудительная мера надзорного реагирования, Национальный Банк Республики Казахстан направляет по нему письменные замечания и (или) проводит совместные обсуждения с целью доработки плана мероприятий. При этом лицо, к которому применена принудительная мера надзорного реагирования, представляет план мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан, доработанный с учетом замечаний Национального Банка Республики Казахстан, в сроки, указанные в письме Национального Банка Республики Казахстан, или в случае несогласия с такими замечаниями представляет свои обоснования.

Национальный Банк Республики Казахстан в письменной форме одобряет план мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан, представленный лицом, к которому применена принудительная мера надзорного реагирования, или направляет по нему свое заключение, которое содержит указание лицу, к которому применена принудительная мера надзорного реагирования, о необходимости корректировки запланированных мероприятий и (или) сроков их исполнения.

8. Выполнение лицом, к которому применена мера по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков, а также принудительная мера надзорного реагирования, мероприятий, предусмотренных планом мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан, начинается с даты получения одобренного плана мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан или заключения Национального Банка Республики Казахстан, которое содержит указание лицу, к которому применена мера надзорного реагирования, на необходимость корректировки запланированных мероприятий и (или) сроков их исполнения.

Лицо, к которому применена мера по улучшению финансового состояния и (или) минимизации рисков, а также принудительная мера надзорного реагирования, уведомляет Национальный Банк Республики Казахстан об исполнении мероприятий, в том числе по каждому мероприятию, предусмотренному планом мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан, не позднее пяти рабочих дней после даты их осуществления, предусмотренной планом мероприятий по выполнению требований Национального Банка Республики Казахстан.

Статья 12-6. Основания для приостановления действия или лишения лицензии оператора обмена необеспеченных цифровых активов

1. Приостановление действия лицензий на проведение обменных операций с необеспеченными цифровыми активами производится по любому из следующих оснований:

1) установление недостоверности сведений, на основании которых выдана лицензия на проведение обменных операций с необеспеченными цифровыми активами;

2) несоблюдение оператором обмена необеспеченных цифровых активов требований к руководящим работникам и (или) участникам (акционерам) оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

3) осуществление оператором обмена необеспеченных цифровых активов операций, выходящих за пределы его правоспособности, установленной настоящим Законом, уставом оператора обмена необеспеченных цифровых активов или лицензией на обменные операции с необеспеченными цифровыми активами;

4) несоответствие квалификационным требованиям, предъявляемым к оператору обмена необеспеченных цифровых активов;

5) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставление в Национальный Банк Республики Казахстан сведений по услугам, связанным с покупкой, продажей и (или) обменом необеспеченных цифровых активов;

6) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) представление в Национальный Банк Республики Казахстан недостоверных сведений по услугам, связанным с покупкой, продажей и (или) обменом необеспеченных цифровых активов;

7) воспрепятствование оператором обмена необеспеченных цифровых активов проведению контроля и надзора со стороны Национального Банка Республики Казахстан.

2. Лишение лицензий на проведение обменных операций с необеспеченными цифровыми активами производится по любому из следующих оснований:

1) принятие оператором обмена необеспеченных цифровых активов решения о добровольном прекращении своей деятельности путем реорганизации или ликвидации либо принятия судом решения о прекращении деятельности оператора обмена необеспеченных цифровых активов;

2) систематическое (три и более раза в течение двадцати четырех последовательных календарных месяцев) нарушение законодательства Республики Казахстан по вопросам, входящим в компетенцию Национального Банка Республики Казахстан;

3) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнение мер надзорного реагирования, примененных Национальным Банком Республики Казахстан;

4) осуществление оператором обмена необеспеченных цифровых активов иного вида предпринимательской деятельности;

5) неосуществление оператором обмена необеспеченных цифровых активов в соответствии с выданной ему лицензией на проведение обменных операций с необеспеченными цифровыми активами деятельности в течение двенадцати последовательных календарных месяцев с даты ее выдачи или прекращения своей деятельности на период более шести месяцев подряд.

3. Решение о приостановлении действия или лишении лицензии оператора обмена необеспеченных цифровых активов на проведение обменных операций с необеспеченными цифровыми активами, за исключением решения о лишении лицензии по основанию, предусмотренному подпунктом 1) пункта 2 настоящей статьи, вступает в силу со дня доведения такого решения до сведения оператора обмена необеспеченных цифровых активов Национальным Банком Республики Казахстан.

Национальный Банк Республики Казахстан уведомляет оператора обмена необеспеченных цифровых активов о предварительном решении о приостановлении действия или лишении лицензии оператора обмена необеспеченных цифровых активов не менее чем за три рабочих дня до дня принятия решения о приостановлении действия или лишении лицензии.

4. Решение о лишении лицензии на проведение обменных операций с необеспеченными цифровыми активами, за исключением случаев, предусмотренных подпунктом 1) пункта 2 настоящей статьи, вправе обжаловать от имени оператора обмена необеспеченных цифровых активов только его первый руководитель.

Глава 4. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 13. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан в сфере цифровых активов

Нарушение законодательства Республики Казахстан о цифровых активах влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Статья 14. Порядок введения в действие настоящего Закона

Настоящий Закон вводится в действие с 1 апреля 2023 года.

Сноска. Статья 14 с изменением, внесенным Законом РК от 17.11.2025 № 231-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Президент Республики Казахстан

К. ТОКАЕВ