Коллекторлық қызмет туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2017 жылғы 6 мамырдағы № 62-VІ ҚРЗ.

      Қолданушылар назарына!

      Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін ЗҚАИ мазмұнды жасады.

      МАЗМҰНЫ
      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 22-баптан қараңыз.
      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Бүкіл мәтін бойынша "ақпараттандыру объектілері" деген сөздер "цифрлық объектілер" деген сөздермен ауыстыру көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      Осы Заң коллекторлық қызметті жүзеге асыруға байланысты қоғамдық қатынастарды реттейді, коллекторлық агенттіктерді құрудың, олардың қызметінің ерекшеліктерін белгілейді, сондай-ақ коллекторлық агенттіктерді мемлекеттік реттеудің, олардың қызметін бақылаудың ерекшелiктерiн айқындайды.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негiзгi ұғымдар

      Осы Заңда мынадай негiзгi ұғымдар пайдаланылады:

      1) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша берешек (бұдан әрі – берешек) – банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша борышкердің кредитор алдындағы негізгі борышты, сыйақыны, комиссияларды, тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) төлеу жөніндегі міндеттемелері;

      2) борышкер – банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін орындамауға немесе тиісінше орындамауға жол берген жеке немесе заңды тұлға;

      3) есептік тіркеу – коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаны коллекторлық агенттіктер тізіліміне енгізу;

      4) коллекторлық агенттік - коллекторлық агенттіктер тізіліміне енгізілген, коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға;

      5) коллекторлық агенттіктер тізілімі – коллекторлық қызмет сала сындағы уәкілетті органның коллекторлық агенттіктерінің бірыңғай тізбесі;

      6) коллекторлық қызмет - коллекторлық агенттіктің берешекті сотқа дейін өндіріп алуға және реттеуге, сондай-ақ берешекке байланысты ақпарат жинауға бағытталған қызметі;

      7) коллекторлық қызмет саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі - уәкілетті орган) - қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі мемлекеттік орган;

      8) кредитор – берешек бойынша борышкерге талап ету құқығы бар екінші деңгейдегі банк, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банкінің филиалы, банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйым немесе микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйым.

      9) сервистік компания – құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты шеңберінде банктік қарыз шарты, микрокредит беру туралы шарт бойынша, құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару бойынша, оның ішінде:

      банктік қарыз шартының, микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгертуге;

      өзімен құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шарты жасалған тұлғаның мүдделерін сотта білдіруге;

      борышкерден ақшаны және (немесе) өзге де мүлікті қабылдауға;

      осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және (немесе) құқықтарды (талаптарды) сенімгерлік басқару шартында көзделген өзге де өкілеттіктерге қатысты өкілеттіктерге ие стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым, коллекторлық агенттік.

      Ескерту. 1-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 399-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-бап. Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасы

      1. Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінен, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

      2. Осы Заңда реттелмеген бөлiгiнде коллекторлық агенттіктерге "Шаруашылық серіктестіктері туралы" және "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы заңдарының күші қолданылады.

      3. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда қамтылғаннан өзгеше қағидалар белгiленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.

2-1-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі мақсаты, міндеттері мен қағидаттары

      1. Коллекторлық агенттіктер қызметінің құқықтық негіздерін белгілеу коллекторлық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі мақсаты болып табылады.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі міндеттері мыналар болып табылады:

      1) коллекторлық агенттіктер қызметінің стандарттарын белгілеу;

      2) коллекторлық агенттіктердің борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі міндеттемелерге байланысты үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасау тәртібін белгілеу;

      3) борышкерлердің және (немесе) олардың өкілдерінің және (немесе) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі міндеттемелерге байланысты үшінші тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың тиісті деңгейін қамтамасыз ету.

      3. Коллекторлық қызмет саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі қағидаттары мыналар болып табылады:

      1) коллекторлық агенттіктер қызметінің ашықтығы;

      2) коллекторлық агенттіктердің қызметін реттеу және бақылау стандарттарын, әдістерін арттыру;

      3) коллекторлық агенттіктердің жауапкершілігі.

      Ескерту. 1-тарау 2-1-баппен толықтырылды – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

2-тарау. КОЛЛЕКТОРЛЫҚ АГЕНТТІКТІ ҚҰРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТІ

3-бап. Коллекторлық агенттік

      1. Коллекторлық агенттік шаруашылық серіктестіктің ұйымдық-құқықтық нысанында құрылады.

      2. Коллекторлық агенттіктің атауында мiндеттi түрде "коллекторлық агенттік" деген сөздер қамтылуға тиiс. Коллекторлық агенттіктің атауын қысқартуға жол берілмейді.

      Коллекторлық агенттіктің атауында "ұлттық" немесе "республикалық" немесе "орталық" деген сөздер кез келген тілде толық немесе қысқартылған түрде болмауға тиіс.

      Коллекторлық агенттіктер тізіліміне енгізілмеген заңды тұлға коллекторлық қызметті жүзеге асыруға, өзін коллекторлық қызметпен айналысушы ретінде сипаттауға, сондай-ақ өз атауында "коллекторлық агенттік" деген сөздерді, олардан туындайтын, өзін коллекторлық қызметті жүзеге асырады деп болжататын сөздерді пайдалануға құқылы емес.

      2-1. Коллекторлық агенттік "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабына сәйкес басқа коллекторлық агенттікке үлестес болып табылмауға тиіс.

      3. Бірде-бір тұлға, егер ол:

      1) уәкілетті органға өзі туралы және осы тармақтың бірінші абзацында көрсетілген тұлғаның жарғылық капиталындағы қатысу үлестерінің не орналастырылған (артықшылықты және қоғам сатып алған акцияларды шегере отырып) акцияларының жиырма бес пайызынан астамын тікелей немесе жанама иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін жеке тұлғалар, сол сияқты көрсетілген тұлғаны бақылауды жүзеге асыратын жеке тұлғалар туралы ақпаратты ашпаса;

      2) жойылмаған немесе алынбаған сотталғандығы бар жеке тұлға болып табылса;

      3) құрылтайшысы (акционері, қатысушысы) не басшы жұмыскері бұдан бұрын, уәкілетті орган коллекторлық агенттікті осы Заңның 9-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 4), 5), 6), 7), 9) және 10) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша коллекторлық агенттіктер тізілімнен шығару туралы шешім қабылдағанға дейін бір жылдан аспайтын кезеңде осы коллекторлық агенттіктің бірінші басшысы немесе құрылтайшысы (қатысушысы) болған заңды тұлға болып табылса;

      4) тізбесін уәкілетті орган белгілейтін оффшорлық аймақтарда тіркелсе, тұрғылықты жері немесе орналасқан жері болса, коллекторлық агенттіктің жарғылық капиталына қатысу үлестерінің он немесе одан көп пайызын дербес немесе басқа тұлғамен (тұлғалармен) бірлесіп тікелей немесе жанама түрде иелене және (немесе) пайдалана және (немесе) оларға билік ете немесе бақылау жасай алмайды.

      4. Коллекторлық агенттіктің құрылтайшылары құрылатын коллекторлық агенттіктің жарғылық капиталының ең төмен мөлшерін оны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) кезінде толық төлеуге міндетті.

      Коллекторлық агенттіктің жарғылық капиталының ең төмен мөлшері уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

      Коллекторлық агенттіктің жарғылық капиталы тек Қазақстан Республикасының ұлттық валютасындағы ақшамен ғана қалыптастырылады.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!     
      5-тармақ жаңа редакцияда көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      5. Коллекторлық агенттік банк, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым жеке тұлғамен жасасқан банктік қарыз шарты бойынша құқықтарды (талаптарды) сатып алған жағдайда банк омбудсманының офисіне міндетті жарналарды төлеуге міндетті.

      Коллекторлық агенттік микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйым жеке тұлғамен жасасқан микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) сатып алған жағдайда микроқаржы омбудсманының офисіне міндетті жарналарды төлеуге міндетті.

      Ескертпелер.

      1. Осы Заңның мақсаттарында заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы қатысу үлестерін не орналастырылған (артықшылықты және қоғам сатып алған акцияларды шегере отырып) акцияларын жанама иелену және (немесе) пайдалану және (немесе) оларға билік ету деп басқа заңды тұлғалардың акцияларын (жарғылық капиталындағы қатысу үлестерін) иелену (дауыс беру) арқылы заңды тұлғаның шешімдерін, заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы қатысу үлестерінің он немесе одан да көп пайызын иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін тұлғаның немесе бірлесіп осындай тұлғалар болып табылатын тұлғалардың шешімдерін айқындау мүмкіндігі түсініледі.

      2. Осы Заңның мақсаттарында заңды тұлғаны бақылау (бақылау) деп заңды тұлға қабылдайтын шешімдерді айқындау мүмкіндігі түсініледі.

      Ескерту. 3-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 24.05.2021 № 43-VII (01.01.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

4-бап. Коллекторлық қызметті жүзеге асыру негіздері

      1. Коллекторлық қызмет өзінің нысанасы кредиторға берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу бойынша, сондай-ақ берешекке байланысты ақпарат жинау бойынша қызметтер көрсету болып табылатын шарт (бұдан әрі - берешекті өндіріп алу туралы шарт) негізінде жүзеге асырылады.

      Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабының 2-тармағына сәйкес коллекторлық агенттіктің үлестес тұлғалары болып табылатын кредиторлармен коллекторлық агенттіктің берешекті өндіріп алу туралы шарт жасасуына тыйым салынады.

      Коллекторлық агенттіктің "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабының 2-тармағына сәйкес коллекторлық агенттіктің үлестес тұлғасы болып табылатын жеке сот орындаушысымен атқарушылық құжатты орындау шарттары туралы келісім (шарт) жасасуына тыйым салынады.

      Коллекторлық агенттіктің "Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-1-бабының 2-тармағына сәйкес коллекторлық агенттіктің үлестес тұлғасы болып табылатын нотариусқа нотариаттық іс-әрекеттер жасау үшін жүгінуіне тыйым салынады.

      2. Коллекторлық қызмет берешек туындаған жағдайда және қарыз алушы банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындау мерзімін өткізіп алуға жол берген кезде банктік қарыз шартында немесе микрокредит беру туралы шартта кредитордың коллекторлық агенттікті тартуға құқығы болған жағдайда жүзеге асырылады.

      3. Коллекторлық агенттік пен кредитор арасында берешекті өндіріп алу туралы шарт жазбаша нысанда жасалады және онда, оның ішінде мынадай талаптар:

      1) тараптардың құқықтары мен міндеттері;

      2) тараптардың жауапкершілігі;

      3) борышкердің – жеке тұлғаның жеке басын сәйкестендіруге мүмкіндік беретін деректері;

      4) заңды тұлғаға қатысты атауы, тұрған жері, бизнес-сәйкестендіру нөмірі;

      5) берешектің мөлшері;

      6) берешектің құрылымы (негізгі борыштың, сыйақының, комиссиялардың, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) сомасы);

      7) бар болған жағдайда, банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша кепілгер немесе кепілдік етуші туралы мәліметтер;

      8) бар болған жағдайда, егер банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша кепіл құқығы тіркелуге жатса, кепіл нысанасы туралы мәліметтер;

      9) шарт бойынша сыйақы мөлшері;

      10) шарттың қолданылу мерзімі;

      11) кредитордың коллекторлық агенттікті борышкердің бұдан бұрын жүргізген төлемдері және (немесе) берешек сомаларының өзгеруі туралы хабардар ету (хабарлау) тәртібі мен мерзімдері;

      12) коллекторлық агенттіктің берешекті өндіріп алу туралы шарттың орындалу барысы туралы ақпарат беру тәртібі;

      13) осы Заңның 9-бабы 5-тармағы бірінші бөлігінің төртінші абзацында көзделген жағдайда, берешекті өндіріп алу туралы шартты бұзу тәртібі мен мерзімдері, сондай-ақ құжаттарды қайтару тәртібі мен мерзімдері;

      14) борышкерге қатысты коллекторлық қызметті мерзімінен бұрын тоқтату тәртібі мен талаптары қамтылуға тиіс.

      Берешекті өндіріп алу туралы шарт осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген ақпаратты қамтуға тиіс борышкерлер тізілімін (тізілімдерін) қағаз жеткізгіште немесе электрондық нысанда бере отырып, бір немесе бірнеше борышкерге қатысты жасалуы мүмкін.

      Берешекті өндіріп алу туралы шартқа сондай-ақ берешекті өндіріп алу туралы шарттың орындалуына байланысты берілетін құжаттар мен борышкер жөніндегі мәліметтер тізбесі, мерзімі өткен берешекті реттеу бойынша борышкерге қатысты кредитор қабылдаған, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шаралар жөніндегі ақпарат қоса беріледі. Ақпарат банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде міндеттемелерді орындамаудың немесе тиісінше орындамаудың соңғы күнінен бастап берешекті коллекторлық агенттікке бергенге дейінгі кезең үшін көрсетіледі.

      Берешекті өндіріп алу туралы шарт бойынша берешекке қатысты коллекторлық қызмет жөніндегі қызметтерді көрсету мерзімі алты айдан кем болмауға және бес жылдан аспауға тиіс.

      Осы Заңда не берешекті өндіріп алу туралы шартта көзделген жағдайларда, сондай-ақ:

      1) борышкер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен банкрот деп танылған;

      2) борышкер қайтыс болған;

      3) борышкер Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерге кеткен;

      4) коллекторлық агенттік коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылған;

      5) борышкер банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша кредитор алдындағы міндеттемесін орындаған;

      6) осы Заңның 15-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында көзделген жағдайларда, борышкерге қатысты коллекторлық қызметті мерзімінен бұрын тоқтатуға жол беріледі.

      Берешекті өндіріп алу туралы шарт шеңберінде коллекторлық агенттікке берілген берешек басқа коллекторлық агенттікке беріле алмайды.

      Берешекті өндіріп алу туралы шартқа осы Заңда реттелмеген мәселелер бойынша Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің тапсыру және қызметтерді өтеулі көрсету туралы ережелері қолданылады.

      4. Алып тасталды – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      Ескерту. 4-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.

5-бап. Коллекторлық қызметті жүзеге асыру қағидалары

      1. Коллекторлық агенттік борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредиторға міндеттемелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғамен:

      1) коллекторлық агенттіктің борышкерлермен байланыс жасауға арналған телефон нөмірлерінен телефон арқылы сөйлесулер;

      2) жеке кездесулер;

      3) жеке тұлғаға - борышкерге тұрғылықты жері (заңды мекенжайы) бойынша, заңды тұлғаға - борышкерге тұрған жері (нақты мекенжайы) бойынша жіберілетін жазбаша (пошталық) хабарламалар;

      4) ұялы байланыс бойынша мәтіндік, дыбыстық және өзге де хабарлар жіберу тәсілімен;

      5) Интернет желісі арқылы өзара іс-қимыл жасасуға құқылы.

      2. Коллекторлық агенттіктің борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредиторға міндеттемелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғамен өзара іс-қимылы:

      1) әрбір байланыс кезінде:

      коллекторлық агенттіктің атауы;

      коллекторлық агенттіктің тұрған жері;

      борышкермен өзара іс-қимылды жүзеге асыратын адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), лауазымы;

      кредитордың атауы туралы хабармен жүзеге асырылуға тиіс.

      Осы тармақшада көзделмеген және коммерциялық немесе Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалатын өзге де құпия болып табылмайтын өзге де ақпарат борышкерге оның талап етуі бойынша хабарланады;

      2) егер борышкер коллекторлық агенттікке жеке жүгінген кезде осы тармақшада көрсетілген уақыт кезеңі шегінде коллекторлық агенттік ұсынғаннан өзгеше өзара іс-қимыл жасасу кезеңін айқындамаса, борышкердің тұрғылықты жерінің не тұрған жерінің не борышкердің тіркелген жерінің уақыты бойынша жұмыс күндері сағат 8:00-ден 21:00-ге дейінгі кезеңде;

      3) коллекторлық агенттіктің бастамасы бойынша борышкердің тұрғылықты жері немесе тұрған жері немесе тіркелген жері бойынша немесе коллекторлық агенттіктің (филиалдың, өкілдіктің) тұрған жеріндегі үй-жайларында жеке қарым-қатынас кезінде аптасына үш реттен асырмай және жұмыс күндері сағат 8:00-ден 21:00-ге дейінгі кезеңде бір реттен асырмай;

      4) коллекторлық агенттіктің бастамасы бойынша телефонмен сөйлесу арқылы жұмыс күндері сағат 8:00-ден 21:00-ге дейінгі уақыт кезеңінде үш реттен асырмай;

      5) борышкердің талап етуі бойынша, коммерциялық немесе Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалатын өзге де құпияға жататын ақпаратты қоспағанда, берешек мөлшерін растайтын құжатты және коллекторлық агенттіктің берешекке қатысты коллекторлық қызметті жүзеге асыру жөніндегі өкілеттігін растайтын құжаттардың көшірмесін бере отырып;

      6) өзара іс-қимыл процесін аудио- немесе аудиотіркеуі бар бейнетехника құралдарының көмегімен тіркей отырып;

      7) кредитордан, борышкерден және (немесе) оның өкілінен және (немесе) үшінші тұлғалардан алынған құжаттар мен ақпараттың, оның ішінде банк құпиясының, микрокредит беру құпиясының, коммерциялық немесе Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалатын өзге де құпияның, борышкердің және (немесе) оның өкілінің және (немесе) үшінші тұлғалардың дербес деректерінің сақталуын қамтамасыз ете отырып жүзеге асырылуға тиіс.

      Жұмыс күндері сағат 8.00-ден 21.00-ге дейінгі кезеңдегі өзара іс-қимыл жасау жөніндегі талаптарды қоспағанда, осы тармақтың бірінші бөлігінің 3) және 4) тармақшаларында көзделген талаптар коллекторлық агенттіктің осы Заңның 16-бабының 2-тармағында көзделген міндеттерді бұзатын борышкермен және (немесе) оның өкілімен өзара іс-қимыл жасауына қолданылмайды.

      Ескертпе. Осы тармақтың мақсаттары үшін жұмыс күндері деп демалыс немесе мереке күндері (ұлттық және мемлекеттік мерекелер) болып табылмайтын, дүйсенбі мен жұма аралығындағы апта күндері түсініледі.

      3. Борышкердің және (немесе) оның өкілінің талап етуі бойынша коллекторлық агенттік борышкерді және (немесе) оның өкілін осы Заңның 16-бабында көзделген құқықтарымен және міндеттерімен таныстыруға міндетті.

      4. Борышкермен жасалған банктік қарыз (микрокредит) шартында борышкердің орналасқан жерін және (немесе) байланыс деректерін анықтау шарты болған кезде осындай мақсатта коллекторлық агенттіктің осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған тұлға болып табылмайтын үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасауына жол беріледі.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасау кезінде коллекторлық агенттік мынадай ақпаратты:

      коллекторлық агенттіктің атауын;

      коллекторлық агенттік жұмыскерінің тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымын;

      борышкердің тегін, атын, әкесінің атын (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) хабарлайды.

      Коллекторлық агенттіктің осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген жеке тұлғамен өзара іс-қимылы осы баптың 2-тармағы бірінші бөлігінің 2), 3), 4), 6) және 7) тармақшаларында көзделген талаптар сақталған жағдайда, сондай-ақ, егер осы тұлға коллекторлық агенттікпен өзара іс-қимылды жүзеге асыруға келісім білдірген, оның ішінде ауызша келісім білдірген жағдайда жүзеге асырылады.

      5. Коллекторлық агенттіктің коллекторлық қызметті жүзеге асыруы кезінде мынадай жосықсыз әрекеттерді жүзеге асыруына:

      1) борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) үшінші тұлғамен өзара іс-қимылдың осы баптың 1-тармағында көзделмеген өзге де тәсілдерін пайдалануға;

      2) алып тасталды – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      3) алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      4) алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      5) алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      6) алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      6-1) алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      7) берешекті өтеу есебінен ақшаны (қолма-қол немесе қолма-қол емес нысанда), сондай-ақ өзге де мүлікті қабылдауға;

      8) берешекті ақшадан басқа, өзге мүлікпен өтеуді талап етуге;

      9) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, кредитордан және (немесе) оның өкілінен және (немесе) үшінші тұлғалардан алынған коммер циялық немесе Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалатын өзге де құпияны жария етуге тыйым салынады.

      5-1. Коллекторлық агенттік жұмыскерінің борышкермен және (немесе) оның өкілімен, және (немесе) үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасасуы кезінде мынадай жосықсыз әрекеттерді жүзеге асыруына:

      1) коллекторлық агенттік жұмыскері өзара іс-қимыл жасасатын тұлғаны берешектің мөлшеріне, сипатына және пайда болу негіздеріне қатысты жаңылыстыруына;

      2) коллекторлық агенттік жұмыскерінің анық емес тегін және (немесе) атын, және (немесе) әкесінің атын (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), сондай-ақ жұмыс орны және (немесе) лауазымы туралы шындыққа сай келмейтін мәліметтерді хабарлауына;

      3) коллекторлық агенттік жұмыскері өзара іс-қимыл жасасатын тұлғаның ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді таратуына не осы тұлғалардың мүдделеріне мүліктік зиян келтіруі мүмкін мәліметтерді жария етуіне;

      4) коллекторлық агенттік жұмыскері өзара іс-қимыл жасасатын тұлғаның құқықтары мен бостандықтарына қол сұғатын, олардың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін, сондай-ақ осы тұлғаға мүліктік және өзге де зиян келтіруге алып келетін құқыққа қайшы әрекеттер жасауына;

      5) борышкерге және (немесе) оның өкіліне, және (немесе) үшінші тұлғаларға күш қолдану не олардың мүлкін жою немесе бүлдіру қатерін төндіру, қорлау, алаяқтық, жалған құжаттар жасау, бопсалау арқылы борышкерді банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындауға мәжбүрлейтін қысым көрсетуіне тыйым салынады.

      6. Осы баптың нормалары бұзылған жағдайда, коллекторлық агенттік өзі дербес немесе уәкілетті органның талабы бойынша жұмыскердің осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында және 4-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген тұлғалармен өзара іс-қимыл жасасу жөніндегі өкілеттігін тоқтату жөнінде шаралар қабылдауға және үш жұмыс күні ішінде уәкілетті органға ақпарат беруге міндетті.

      7. Осы баптың 1, 2, 4-тармақтарының, 5-тармағы 1) және 9) тармақшаларының, 5-1 және 6-тармақтарының талаптары коллекторлық агенттік банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықты (талап етуді) басқаға беру нәтижесінде туындаған өзінің кредитор құқықтарын іске асырған кезде оған және оның жұмыскерлеріне, сондай-ақ сервистік компанияларға қолданылады.

      8. Алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      9. Осы баптың 1-тармағының, 2-тармағы бірінші бөлігінің 1) тармақшасы бірінші бөлігінің төртінші және бесінші абзацтарының, 2), 3), 4) және 6) тармақшаларының, 5-1-тармағының талаптары банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша кредитордың мүдделерін білдірген кезде коллекторлық агенттіктің жұмыскерлеріне қолданылады.

      10. Коллекторлық қызметті жүзеге асыру кезінде коллекторлық агенттіктің жеке сот орындаушыларымен ынтымақтастықты көздейтін шарттар жасасуына тыйым салынады.

      Ескерту. 5-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

6-бап. Берешекті сотқа дейін реттеу тәртібінің ерекшеліктері

      1. Бастапқы байланыс кезінде коллекторлық агенттік борышкер-жеке тұлғаға және (немесе) оның өкіліне банктік қарыз шартының немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту туралы жазбаша өтінішпен коллекторлық агенттікке олардың (оның) жүгіну құқығы туралы хабар береді.

      Борышкер-жеке тұлға және (немесе) оның өкілі өздеріне (өзіне) коллекторлық агенттік хабар берген күннен кейін күнтізбелік отыз күн ішінде коллекторлық агенттікке банктік қарыз шартының немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту туралы жазбаша өтінішпен және (немесе) коллекторлық агенттікке "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген сәйкестендіру құралдарын қолдану арқылы клиент-жеке тұлғаны сәйкестендіруді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ақпараттандыру объектілері (бұдан әрі – ақпараттандыру объектілері) арқылы жүгінеді, онда берешектің пайда болу себептері мен мән-жайлары, кірістері мен шығыстары, отбасы құрамы (мүшелері), тұрғылықты жері, мүлкінің бар-жоғы туралы мәліметтер, борышкердің өтінішін қарау және оның банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерін орындауға өз қаражатының жеткілікті екендігін айқындау үшін кредиторға қажетті өзге де мәліметтер көрсетіледі.

      2. Коллекторлық агенттік жазбаша өтінішті алған күннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оны кредиторға жіберуге міндетті.

      3. Кредитор борышкердің жазбаша өтінішін алған күннен кейін күнтізбелік он бес күн ішінде банктік қарыз шартын немесе микрокредит беру туралы шартты өзгертудің ұсынылған талаптарын қарайды және коллекторлық агенттік пен борышкерге және (немесе) оның өкіліне:

      1) банктік қарыз шартына немесе микрокредит беру туралы шартқа ұсынылған өзгерістермен келісетіні;

      2) банктік қарыз шартының немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту бойынша өзінің ұсыныстары;

      3) банктік қарыз шартының немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгертуден бас тарту себептерінің уәжді негіздемесін көрсете отырып, осындай бас тарту туралы жазбаша нысанда және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы хабарлайды.

      4. Коллекторлық агенттік кредитор қабылдаған шешімді алғаннан кейін күнтізбелік он күн ішінде ол туралы борышкерге хабарлайды.

      5. Борышкерге қатысты коллекторлық қызметті жүзеге асыру кезінде кредитор:

      сотқа оның берешегін өндіріп алу туралы талап қойып жүгінуге;

      берешек коллекторлық агенттікте жұмыста болған кезеңдегі сыйақыны, қарыз немесе микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты комиссияларды және өзге төлемдерді төлеуді талап етуге, сондай-ақ негізгі борышты және сыйақыны уақтылы өтемегені үшін көрсетілген кезеңге тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есепке жазуға құқылы емес.

      6. Алып тасталды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

6-1-бап. Коллекторлық агенттік берешек құқығын (талапты) басқаға беру нәтижесінде туындаған өзінің кредитор құқықтарын іске асырған кезде оның берешекті реттеу ерекшеліктері

      1. Коллекторлық агенттік өзіне кредитор берешек бойынша, оның ішінде сот шешімі бойынша немесе нотариустың атқарушылық жазбасы негізінде өндіріп алынған берешек бойынша құқықты (талап етуді) берген кезде борышкер-жеке тұлғаға және (немесе) оның өкіліне банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгерту туралы жазбаша өтінішпен және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы коллекторлық агенттікке олардың (оның) жүгіну құқығы туралы хабар береді.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      1-тармақтың екінші бөлігі 01.05.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII Заңымен (мәтін алып тасталды).

      Борышкер-жеке тұлға және (немесе) оның өкілі берешек бойынша құқықты (талап етуді) басқаға беру туралы өздеріне (өзіне) хабар берілген күннен кейін кез келген мерзімде коллекторлық агенттікке банктік қарыз шарты бойынша немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгерту туралы жазбаша өтінішпен және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы жүгінуге құқылы, онда берешектің пайда болу себептері, кірістері мен шығыстары, отбасы құрамы (мүшелері), тұрғылықты жері, мүлкінің бар-жоғы туралы мәліметтер, оның коллекторлық агенттікке банктік қарыз шарты бойынша немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгерту туралы жүгінуінің мән-жайларын (фактілерін) растайтын, оның ішінде:

      1) негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша төлемдерді кейінге қалдыруға немесе бөліп төлеуге;

      2) берешекті өтеу кезектілігін өзгертуге, оның ішінде негізгі борышты басым тәртіппен өтеуге;

      3) банктік қарыз немесе микрокредит мерзімін өзгертуге;

      4) тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) азайту жағына қарай өзгертуге немесе толық алып тастауға;

      5) комиссияларды және банктік қарызға қызмет көрсетуге байланысты өзге де төлемдерді өзгертуге немесе толық алып тастауға;

      6) негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша берешекті толық не ішінара кешіруге;

      7) ипотека нысанасы болып табылатын жылжымайтын мүлікті тараптардың келісімінде белгіленген мерзімдерде кепіл берушінің өзінің дербес өткізуіне;

      8) міндеттемені орындаудың орнына коллекторлық агенттікке кепілге қойылған мүлікті беру арқылы бас тарту төлемін ұсынуға;

      9) сатып алушыға міндеттемені бере отырып, ипотека нысанасы болып табылатын жылжымайтын мүлікті өткізуге байланысты өзге де мәліметтер көрсетіледі.

      2. Коллекторлық агенттік борышкердің өтінішін алған күннен кейін күнтізбелік он бес күн ішінде банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарына ұсынылған өзгерістерді қарайды және борышкерге және (немесе) оның өкіліне жазбаша нысанда және (немесе) ақпараттандыру объектілері арқылы:

      1) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарына ұсынылған өзгерістермен келісетіні;

      2) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгерту бойынша қарсы ұсыныстар;

      3) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгертуден бас тарту себептерінің уәжді негіздемесін көрсете отырып, осындай бас тарту туралы хабарлайды.

      Коллекторлық агенттік мерзімді әскери қызметтегі әскери қызметшілерге банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша уәкілетті орган айқындаған тәртіппен қарыз және (немесе) микрокредит бойынша сыйақыны есепке жазбай, мерзімді әскери қызмет өткеру мерзімін және ол аяқталғаннан кейінге күнтізбелік алпыс күнді қамтитын кезеңге негізгі борыш пен сыйақы бойынша төлемді кейінге қалдыруды ұсынуға міндетті.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      2-тармақтың үшінші бөлігіне өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      Мерзімді әскери қызметке шақырылған әскери қызметшілер, сондай-ақ олардың қызметтен шығарылуы туралы мәліметтермен алмасу Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігімен келісу бойынша уәкілетті орган айқындаған тәртіппен мемлекеттік органдар мен кредиттік бюролардың ақпараттық жүйелерінің өзара іс-қимылын қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады.

      Коллекторлық агенттіктің осы тармақтың бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көзделген шешімі алынған күннен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде коллекторлық агенттік пен қарыз алушы-жеке тұлға арасында өзара қолайлы шешімге қол жеткізілмеуі банктік қарыз шарты бойынша немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгертуден бас тарту болып есептеледі.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!     
      3-тармақтың бірінші бөлігіне өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      3. Борышкер-жеке тұлға коллекторлық агенттіктің осы баптың 2-тармағы бірінші бөлігінің 3) тармақшасында көзделген шешімін алған күннен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде немесе банктік қарыз шарты бойынша немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемені орындау талаптарын өзгерту туралы өзара қолайлы шешімге осы баптың 2-тармағының бесінші бөлігінде көзделген мерзімде қол жеткізілмеген кезде бір мезгілде коллекторлық агенттікті хабардар ете отырып, банк және (немесе) микроқаржы омбудсманына жүгінуге құқылы.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!     
      3-тармақтың екінші бөлігіне өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      Банк және (немесе) микроқаржы омбудсмандары борышкер-жеке тұлғаның коллекторлық агенттікке жүгінуінің және коллекторлық агенттікпен банктік қарыз шартының немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгерту туралы өзара қолайлы шешімге қол жеткізбеудің дәлелдерін ұсынған кезде оның жолданымын қарайды.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!     
      3-тармақтың үшінші бөлігіне өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      Банк және (немесе) микроқаржы омбудсмандары "Тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес халықтың әлеуметтік жағынан осал топтарына жататын борышкер-жеке тұлғаның тұрғынжай болып табылатын жылжымайтын мүлік ипотекасымен қамтамасыз етілген, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес ипотекалық тұрғын үй қарызы (ипотекалық қарыз) шарты бойынша немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша жолданымын қараған кезеңде кепілге қойылған мүлікке сотқа талап қоюды беру арқылы немесе соттан тыс тәртіппен өндіріп алуды қолдануға жол берілмейді.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!     
      4-тармақпен толықтыру көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      Ескерту. 2-тарау 6-1-баппен толықтырылды - ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); өзгеріс енгізілді – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

7-бап. Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаны есептік тіркеу

      1. Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлға "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында мемлекеттік тіркелген (қайта тіркелген) күнінен бастап үш ай ішінде есептік тіркелуге жатады.

      2. Алып тасталды – ҚР 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      3. Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлға есептік тіркеуден өту үшін уәкілетті орган бекіткен нормативтік құқықтық актіде көзделген құжаттарды уәкілетті органға ұсынады.

      4. Уәкілетті орган есептік тіркеуден өтуге арналған құжаттарды алған кезден бастап екі жұмыс күні ішінде ұсынылған құжаттардың толықтығын тексереді.

      Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлға құжаттар топтамасын толық ұсынбаған жағдайда, уәкілетті орган осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзімдерде өтінішті одан әрі қараудан уәжді түрде жазбаша нысанда бас тартады.

      5. Уәкілетті орган есептік тіркеуден өту туралы өтінішті құжаттар топтамасы толық ұсынылған күннен бастап он жұмыс күні ішінде қарайды.

      6. Уәкілетті орган коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаны осы баптың 5-тармағында белгіленген мерзімде коллекторлық агенттіктер тізіліміне енгізуге және оны осы шешім мен тіркеу нөмірі туралы хабардар етуге не есептік тіркеуден бас тарту себептері туралы уәжді түрде жазбаша нысанда жауап беруге міндетті.

      7. Есептік тіркеуден өткен коллекторлық агенттіктердің тізілімі уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады.

      Ескерту. 7-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.04.2019 № 241-VI (01.07.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 25.11.2019 № 272-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 14.07.2022 № 141-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

8-бап. Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаны есептік тіркеуден бас тарту негіздерi

      1. Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаны есептік тіркеуден бас тарту мынадай:

      1) уәкілетті орган бекіткен нормативтік құқықтық актіде көзделген құжаттарда көрсетілуге жататын анық емес мәліметтер мен ақпарат берілген;

      2) коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаның жұмыскерлері осы Заңның 12-бабының 2 және 3-тармақтарында көзделген талаптарға сәйкес келмеген;

      3) коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы қатысу үлестерінің он немесе одан да көп пайызын өзі дербес немесе басқа тұлғамен (тұлғалармен) бірлесіп тікелей немесе жанама иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін немесе бақылау жасайтын тұлға осы Заңның 3-бабының 3-тармағында көзделген талаптарға сәйкес келмеген;

      4) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясында мемлекеттік тіркелген (қайта тіркелген) күнінен бастап үш ай өткеннен кейін уәкілетті органға есептік тіркеуден өту туралы өтінішпен жүгінген;

      5) осы Заңның 21-бабының 1-тармағында белгіленген талаптарды сақтамаған жағдайларда жүргізіледі.

      2. Осы баптың 1-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша есептік тіркеуден бас тартылған жағдайда коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлға есептік тіркеуден бас тартуды алған күннен кейін отыз жұмыс күні ішінде осы Заңның 7-бабының 3-тармағына сәйкес құжаттарды қайтадан ұсынуға құқылы не өзінің атауынан "коллекторлық агенттік" деген сөздерді, олардан туындайтын, оның коллекторлық қызметті жүзеге асыратынын болжайтын сөздерді алып тастау арқылы қайта тіркеу рәсімін жүргізуге міндетті.

      Коллекторлық қызметті жүзеге асыруға ниеті бар заңды тұлға осы баптың 1-тармағының 4) және 5) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша есептік тіркеуден бас тартуды алған жағдайда, мұндай заңды тұлға өзінің атауынан "коллекторлық агенттік" деген сөздерді, олардан туындайтын, өзін коллекторлық қызметті жүзеге асырады деп болжататын сөздерді алып тастау арқылы қайта тіркеу рәсімін жүргізуге міндетті.

      Заңды тұлға осы тармақтың бірінші және екінші бөліктерінде көрсетілген әрекеттерді жүзеге асырмаған жағдайда, ол Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен мәжбүрлі түрде таратылуға жатады.

      Ескерту. 8-бапқа өзгерістер енгізлді - ҚР 02.04.2019 № 241-VI (01.07.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-бап. Коллекторлық агенттікті коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығару негіздері

      1. Коллекторлық агенттік коллекторлық агенттіктер тізілімінен мынадай негіздердің бірі бойынша шығарылады:

      1) коллекторлық агенттіктің және (немесе) оның борышкерлермен өзара іс-қимыл жасайтын қызметкерлерінің осы Заңның 5-бабы 5-тармағының 7) және 8) тармақшаларында, 5-1-тармағында көзделген жосықсыз әрекеттердің бірін қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет жасауы;

      2) есептік тіркеуден өту үшін ұсынылған құжаттарда анық емес мәліметтер мен ақпараттың анықталуы;

      3) уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген жарғылық капиталдың ең төмен мөлшері жөніндегі талаптардың сақталмауы;

      4) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес ұсынылуы талап етілетін есептілік белгіленген мерзімде бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) ұсынылмауы немесе уақтылы ұсынылмауы;

      5) коллекторлық агенттіктің уәкілетті органға Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасына сәйкес талап етілетін ақпаратты немесе өзге де сұратылатын ақпаратты бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш реттен көп) бермеуі, уақтылы бермеуі не коллекторлық агенттіктің уәкілетті органға Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасына сәйкес ұсынылуы талап етілетін мәліметтер қамтылмаған ақпаратты беруі не анық емес ақпарат беруі;

      6) коллекторлық агенттіктің шектеулі ықпал ету шараларын қолдану арқылы өзі қабылдаған және (немесе) оған уәкілетті орган жүктеген міндеттерді бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш реттен көп) орындамауы, уақтылы орындамауы;

      7) коллекторлық қызметтің қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде жүзеге асырылмауы;

      8) коллекторлық агенттіктің осы Заңда белгіленген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға міндетті мүше болу туралы талапты бұзуы;

      9) коллекторлық агенттіктің қызметін тоқтату туралы сот актісінің заңды күшіне енуі;

      10) коллекторлық агенттіктің тексеру жүргізуге соңғы күнтізбелік он екі айда үш және одан көп рет кедергі жасауы;

      11) коллекторлық агенттіктің коллекторлық қызметті жүзеге асыруды ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдауы.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінің 11) тармақшасында көзделген жағдайда коллекторлық агенттіктің коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығару туралы өтінішіне барлық міндеттемелердің орындалғанын растау, сондай-ақ баланста бұрын иеленген құқықтардың (талаптардың) болмауы туралы хат қоса беріледі.

      1-1. Коллекторлық агенттікті коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарудың орындылығын айқындау кезінде мыналар ескеріледі:

      1) бұзушылықтардың сипаты және салдары;

      2) жол берілген бұзушылықтардың ауқымы мен айтарлықтай болуы және олардың салдары;

      3) бұзушылықтардың жүйелілігі мен ұзақтығы;

      4) жол берілген бұзушылықтардың туындауына негіз болған себептер;

      5) бұрын қолданылған шектеулі ықпал ету шараларының болуы және тиімділігі (нәтижелілігі);

      6) анықталған бұзушылықтарды жоюға және олардың тиімділігіне бағытталған дербес шаралар қабылдауы.

      2. Коллекторлық агенттік коллекторлық агенттіктердің тізілімінен шығарылған жағдайда, уәкілетті орган оны шығарылған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде бұл туралы жазбаша түрде хабардар етеді.

      Хабарлама есептік тіркеуден өтуге арналған өтініште не коллекторлық агенттіктің тұрған жерінің өзгергені туралы жазбаша хабарламада көрсетілген мекенжай бойынша жіберіледі.

      3. Уәкілетті органның коллекторлық агенттікті коллекторлық агенттіктер тізілімінен алып тастау туралы шешіміне Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.

      Уәкілетті органның коллекторлық агенттікті коллекторлық агенттіктер тізілімінен алып тастау туралы шешіміне шағым жасау осы шешімнің орындалуын тоқтата тұрмайды.

      4. Коллекторлық агенттікке өзінің коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылғаны туралы уәкілетті органның хабарламасын алған кезден бастап берешекті өндіріп алу туралы жаңа шарттар және (немесе) банктік қарыз шарттары және (немесе) микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтардың (талаптардың) коллекторлық агенттікке өту жағдайларын қамтитын шарттар (бұдан әрі – талап ету құқығын басқаға беру шарты) жасауға тыйым салынады.

      "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 63-бабының 1-тармағында, "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-1-бабы 5-тармағының бірінші бөлігінде аталған тұлғаларға құқықтарды (талаптарды) беруді қоспағанда, коллекторлық агенттікке оның коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылғаны туралы уәкілетті органның хабарламасын алған кезден бастап, сондай-ақ қайта ұйымдастыру нәтижесінде осы коллекторлық агенттіктің құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлғаға банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) үшінші тұлғаға беруді жүргізуге тыйым салынады.

      Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты емес банктік қарыз шарттары және (немесе) микрокредит беру туралы шарттар бойынша жеке тұлғалармен шарттық қатынастар тоқтатылғанға дейін коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылған коллекторлық агенттік, сондай-ақ қайта ұйымдастыру нәтижесінде осы коллекторлық агенттіктің құқықтары мен міндеттемелерінің құқықтық мирасқоры болған заңды тұлға банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредитордың қарыз алушымен өзара қатынастарына, сондай-ақ кредиттік бюролардың дерекқорындағы барлық борышкер бойынша ақпаратты жаңартуға Қазақстан Республикасының заңнамасында қойылатын талаптар мен шектеулерді сақтауға міндетті.

      5. Коллекторлық агенттік өзінің коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылғаны туралы уәкілетті органның хабарламасын алған күннен не коллекторлық агенттік коллекторлық қызметті жүзеге асыруды ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдаған күннен кейін күнтізбелік отыз күн ішінде:

      өз атауынан "коллекторлық агенттік" деген сөздерді, олардан туындайтын, өзін коллекторлық қызметті жүзеге асырады деп болжататын сөздерді алып тастау арқылы қайта тіркеу рәсімін жүргізуге;

      өзінің коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылғаны туралы уәкілетті органның хабарламасын алған не коллекторлық агенттік коллекторлық қызметті жүзеге асыруды ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдаған күнге, берешекті өндіріп алу туралы шарт негізінде коллекторлық агенттікке берілген берешек жөніндегі барлық мәліметтер мен құжаттарды кредиторға беруге;

      өзіне банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлғаға не оның нұсқауы бойынша мұндай тұлға сенімгерлік басқарудың жаңа шартын жасасқан сервистік компанияға уәкілетті органның оны коллекторлық агенттіктердің тізілімінен шығарылғаны туралы хабарламасын алған не коллекторлық агенттік коллекторлық қызметті жүзеге асыруды ерікті түрде тоқтату туралы шешім қабылдаған күнге, сенімгерлік басқару шарты негізінде коллекторлық агенттікке берілген, банктік қарыз шарттары және (немесе) микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтар (талаптар) бойынша барлық мәліметтер мен құжаттарды беруге;

      берешекті өндіріп алу туралы жасалған барлық шарттарды және (немесе) сенімгерлік басқару шарттарын бұзуға міндетті.

      Кредитор берешекті өндіріп алу туралы шарт негізінде коллекторлық агенттікке берілген берешек жөніндегі мәліметтер мен құжаттардың қабылдануын қамтамасыз етуге, сондай-ақ бұрын осы коллекторлық агенттікпен жасалған берешекті өндіріп алу туралы шарттарды бұзу жөнінде шаралар қабылдауға міндетті.

      Өзіне банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтар (талаптар) берілген тұлға не мұндай тұлға сенімгерлік басқарудың жаңа шартын жасасқан сервистік компания осы тармақтың бірінші бөлігінің төртінші абзацында көзделген жағдайда, мәліметтер мен құжаттардың қабылдануын қамтамасыз етуге міндетті.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген әрекеттерді жүзеге асырмаған жағдайда, коллекторлық агенттік Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен мәжбүрлеп таратылуға жатады.

      6. Коллекторлық агенттік өзінің коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығарылғаны туралы уәкілетті органның хабарламасын алған күннен бастап күнтізбелік бес күн ішінде бұл туралы:

      берешекті өндіріп алу туралы шарттар жасасқан кредиторларды;

      сенімгерлік басқару шартында көзделген тәсілдермен өздерімен сенімгерлік басқару шарттары жасалған тұлғаларды;

      берешегі коллекторлық агенттікке берешекті өндіріп алу туралы шарт негізінде берілген борышкерлерді осы Заңның 5-бабының 1-тармағында көзделген тәсілдермен;

      өздеріне банктік қарыз шарттары немесе микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтар (талаптар) сенімгерлік басқару шарттары негізінде берілген борышкерлерді осы Заңның 5-бабының 1-тармағында көзделген тәсілдермен хабардар етуге міндетті.

      Ескерту. 9-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.06.2020 № 351-VI (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

10-бап. Коллекторлық агенттіктің құжаттама жүргізу тәртібі

      1. Коллекторлық агенттік шарттарды тіркеу журналында берешекті өндіріп алу туралы барлық шарттарды, құқықты (талапты) басқаға беру шарттарын, сенімгерлік басқару шарттарын тіркейді және кредиторлардан қабылданатын құжаттарды:

      1) берешекті өндіріп алу туралы шарттарды;

      2) талап ету құқығын басқаға беру шарттарын, сондай-ақ оларға қоса берілетін құжаттарды (бар болған жағдайда);

      2-1) сенімгерлік басқару шарттарын;

      3) кепіл нысанасына арналған құжаттарды (егер негізгі міндеттеме кепілмен қамтамасыз етілген жағдайда);

      4) кепілгерлік және кепілдік шарттарын (егер негізгі міндеттеме кепілгерлікпен немесе кепілдікпен қамтамасыз етілген жағдайда);

      5) борышкердің құқық (талап ету) басқаға берілген күнгі берешегінің есептеулерін;

      6) мерзімі өткен берешекті реттеу бойынша борышкерге қатысты кредитор қабылдаған, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шаралар жөніндегі ақпаратты қамтитын құжаттарды есепке алуды жүргізеді. Ақпарат банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде міндеттемелерді орындамаудың немесе тиісінше орындамаудың соңғы күнінен бастап берешекті коллекторлық агенттікке бергенге дейінгі кезең үшін көрсетіледі;

      7) борышкердің құрылтай құжаттарының көшірмелерін (заңды тұлғалар үшін);

      8) борышкердің жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесін (жеке тұлғалар үшін);

      9) борышкердің берешекті өтегенін растайтын құжаттарды (немесе олардың көшірмелерін);

      10) кепілге салынған мүлікті өткізу жөніндегі құжаттарды;

      11) берешекті өндіріп алу туралы шартта, құқықты (талапты) басқаға беру шартында, сенімгерлік басқару шартында берілуі көзделген өзге де құжаттарды есепке алуды жүргізеді.

      2. Шарттарды тіркеу журналын жүргізу қағаз жеткізгіште немесе электрондық нысанда жүзеге асырылады.

      Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

11-бап. Коллекторлық қызмет құпиясы

      1. Коллекторлық қызмет құпиясы коллекторлық қызметті жүзеге асыру кезінде коллекторлық агенттік алған және (немесе) жасаған борышкер, кредитор, берешек туралы, банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде креди торға міндеттемелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғалар, берешекті өндіріп алу туралы жасалған шарттардың талап тары туралы кез келген мәліметтер мен өзге де мәліметтерді қамтиды.

      2. Борышкерге қатысты коллекторлық қызмет құпиясы борышкердің өзіне, борышкердің жазбаша келiсiмi, оның ішінде банктік қарыз шартын жасасу кезінде - банк құпиясын ашуға немесе микрокредит беру туралы шартты жасасу кезінде микрокредит беру құпиясын ашуға берген жазбаша келісімі негiзiнде үшiншi тұлғаға, сондай-ақ осы баптың 3, 4 және 5-тармақтарында көрсетiлген тұлғаларға ғана ашылуы мүмкiн.

      3. Коллекторлық қызметті жүзеге асыру кезінде коллекторлық агенттік алған және (немесе) жасаған борышкер, кредитор, берешек туралы, банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредиторға міндеттемелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғалар, берешекті өндіріп алу туралы жасалған шарттардың талаптары туралы мәліметтер мен өзге де мәліметтер:

      1) қылмыстық қудалау функциясын жүзеге асыратын мемлекеттік органдарға және лауазымды адамдарға: олардың іс жүргізуінде жатқан қылмыстық iстер бойынша, прокурор санкциялаған жазбаша сұрау салу негiзiнде;

      2) соттарға: олардың іс жүргізуінде жатқан iстер бойынша, сот ұйғарымы, қаулысы, шешімі және үкімі негізінде;

      3) мемлекеттік және жеке сот орындаушыларына: олардың іс жүргізуінде жатқан атқарушылық іс жүргізу істері бойынша, сот орындаушысының прокурор санкциялаған, әділет органының мөрімен немесе жеке сот орындаушысының мөрімен расталған қаулысы негізінде;

      4) прокурорға: оның қарауында жатқан материал бойынша, өз құзыреті шегінде тексеру жүргізу туралы қаулы негізінде;

      5) мемлекеттік кіріс органдарына:

      тексерілетін тұлғаға салық салуға байланысты мәселелер бойынша, нұсқама негізінде;

      кредиттік бюро активтер мен міндеттемелер туралы, кірістер мен мүлік туралы декларацияларды ұсыну жөніндегі міндет туындаған (берешегі бойынша (құқықтары (талаптары) коллекторлық агенттікке берілген) борышкер-жеке тұлға бойынша береді;

      6) борышкердің өкілдеріне: нотариат куәландырған сенімхат негізінде;

      7) оңалту және банкроттық саласындағы уәкілетті органға: өзі жөнінде соттың банкрот деп тану туралы заңды күшіне енген шешімі бар тұлғаға қатысты, банкроттық және (немесе) оңалту туралы іс қозғалғанға дейін бес жыл ішіндегі кезең үшін, прокурордың санкциясымен;

      8) уәкілетті органға: коллекторлық агенттіктердің қызметіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асыруға байланысты мәселелер бойынша;

      8-1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға: өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметін бақылауды жүзеге асырумен байланысты мәселелер бойынша;

      8-1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға: өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметін бақылауды жүзеге асырумен байланысты мәселелер бойынша;

      9) Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы бойынша мемлекеттік басқару саласындағы уәкілетті органға: "Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген рәсімдерді қолдану туралы арыз берген азаматқа қатысты сұрау салу негізінде осындай сұрау салу берілгенге дейінгі үш жыл ішіндегі кезең үшін;

      10) қаржы басқарушысына: төлем қабілеттілігін қалпына келтіру немесе сот арқылы банкроттық рәсімін қолдану туралы іс қозғалған азаматқа қатысты сұрау салу негізінде прокурордың санкциясымен беріледі. Өкілеттіктерді растау мақсатында сұрау салуға соттың рәсімді қолдану туралы іс қозғау жөніндегі ұйғарымы қоса беріледі.

      4. Борышкерге қатысты коллекторлық қызметті жүзеге асыру кезінде коллекторлық агенттік алған және (немесе) жасаған борышкер, кредитор туралы, банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредиторға міндет темелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғалар, берешек, берешекті өндіріп алу туралы жасалған шарттардың талаптары туралы мәліметтер мен өзге де мәліметтер осы баптың 3-тармағында көзделген тұлғалардан басқа, сондай-ақ жазбаша сұрау салу негізінде:

      1) борышкер өсиетте көрсеткен тұлғаларға;

      2) нотариустарға: өздерінің іс жүргiзуіндегі мұрагерлiк iстер бойынша нотариустың сұрау салуы негiзiнде;

      3) шетелдік консулдық мекемелерге: олардың іс жүргізуінде жатқан мұрагерлік істер бойынша беріледі.

      5. Мыналар:

      1) коллекторлық агенттіктердің "Қазақстан Республикасындағы кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес кредиттік бюроларға ақпарат беруі және кредиттік бюролардың берешек бөлігінде борышкер туралы ақпарат беруі;

      2) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен уәкілетті орган арасында ақпарат, оның ішінде коллекторлық қызмет құпиясын құрайтын мәліметтер алмасу;

      3) мемлекеттік органның лауазымды адамының немесе ұйымда басқарушылық функцияларды орындайтын адамның қылмыстық қудалау органына қылмыстық құқық бұзушылық туралы хабар жіберілген кезде растау құжаттары мен материалдар ретінде коллекторлық қызмет құпиясын қамтитын құжаттар мен мәліметтерді ұсынуы коллекторлық қызмет құпиясын ашу болып табылмайды.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      5-тармақтың екінші бөлігі жаңа редакцияда көзделген – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      Коллекторлық қызметтің құпиясы банк және (немесе) микроқаржы омбудсмандарына оның қарауында жатқан, жеке тұлғалардың ол бойынша міндеттемелер "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 36-1-бабының 3 және 4-тармақтарында немесе "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетілген тұлғаға берілген банктік қарыз шартынан немесе микрокредит беру туралы шарттан туындайтын келіспеушіліктерді реттеу жөніндегі жүгінулері бойынша ашылуы мүмкін.

      6. Осы Заңның және Қазақстан Республикасының басқа да заңдарының негізінде Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалатын құпияны құрайтын мәлiметтерге қол жеткізген коллекторлық агенттіктер, сондай-ақ өзге де тұлғалар көрсетілген мәлiметтердi жария еткенi немесе заңсыз пайдаланғаны үшiн Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

      Ескерту. 11-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 21.01.2019 № 217-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап үш ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 14.07.2022 № 141-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.07.2025 № 207-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.07.2025 № 210-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-бап. Коллекторлық агенттіктің жұмыскерлеріне қойылатын талаптар

      1. Атқарушы органның (алқалы және (немесе) жеке-дара) бірінші басшысы және мүшелері, байқаушы кеңестің (бар болған жағдайда) бірінші басшысы және мүшелері, бас бухгалтер коллекторлық агенттіктің басшы жұмыскерлері болып танылады.

      2. Мынадай:

      1) Қазақстан Республикасының азаматтығына ие емес;

      2) жоғары білімі жоқ;

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      3) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

      3) жеке адамға, отбасыға және кәмелетке толмағандарға, адамның және азаматтың конституциялық және өзге де құқықтары мен бостандықтарына, мемлекеттің конституциялық құрылысының негіздеріне және қауіпсіздігіне, меншікке, қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке, халық денсаулығына және имандылыққа, бейбітшілік пен адамзаттың қауіпсіздігіне, коммерциялық және өзге де ұйымдардағы қызмет мүдделеріне, мемлекеттік қызмет пен мемлекеттік басқару мүдделеріне, сот төрелігіне және жазалардың орындалу тәртібіне, басқару тәртібіне қарсы, экономикалық қызмет, ақпараттандыру және байланыс салаларындағы қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін, сондай-ақ әскери қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығы бар немесе қылмыстық қудалауға ұшырайтын немесе ұшыраған (өздеріне қатысты қылмыстық қудалау Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабы бірінші бөлігінің 1) және 2) тармақшалары негізінде тоқтатылған адамдарды қоспағанда);

      4) қаржы, сақтандыру қызметі, білім беру, мемлекеттік басқару және қорғаныс, міндетті әлеуметтік қамсыздандыру салаларында, құқық және бухгалтерлік есепке алу саласында, сондай-ақ техникалық реттеу саласындағы уәкілетті орган бекіткен экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышына сәйкес айқындалған төлемдерді жинау жөніндегі агенттіктер мен кредиттік бюролар қызметінде жұмыс тәжірибесі жоқ (тиісті жұмыс өтілі жұмысқа қабылданған күні кемінде бір жыл болуға тиіс);

      5) бұдан бұрын, уәкілетті орган коллекторлық агенттікті осы Заңның 9-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 4), 5), 6), 7), 9) және 10) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығару туралы шешім қабылдағанға дейін үш жылдан аспайтын кезеңде коллекторлық агенттіктің басшы жұмыскері не оның жарғылық капиталындағы қатысу үлестерінің он немесе одан да көп пайызын иеленген тұлға болып табылған;

      6) өзіне қатысты қаржы ұйымының, банк және (немесе) сақтандыру холдингінің басшы жұмыскерінің лауазымын атқару және қаржы ұйымының ірі қатысушысы (ірі акционері) болу құқығынан өмір бойына айыру түрінде қылмыстық жаза қолдану туралы сот шешімі заңды күшіне енген;

      7)  уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы банкке реттеу режимін қолдану туралы шешімді, қаржы ұйымын таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруын тоқтатуға алып келген қаржы ұйымын лицензиядан айыру туралы шешімді қабылдағанға дейін не Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы сот шешімі заңды күшіне енгенге дейін бір жылдан аспайтын кезеңде бұрын, қаржы ұйымының басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, мүшесі, бас бухгалтері, ірі қатысушы жеке тұлға, қаржы ұйымының ірі қатысушысының, банк және (немесе) сақтандыру холдингі заңды тұлғасының басшысы болған жеке тұлға коллекторлық агенттіктің басшы қызметкері бола алмайды.

      Көрсетілген талап уәкілетті орган немесе Қазақстан Республикасының бейрезидент қаржы ұйымы резиденті болып табылатын мемлекеттің қаржылық қадағалау органы қаржы ұйымына реттеу режимін қолдану туралы шешімді, қаржы ұйымын таратуға және (немесе) қаржы нарығында қызметін жүзеге асыруын тоқтатуға алып келген, қаржы ұйымын лицензиядан айыру туралы шешімді қабылдағаннан кейін не Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қаржы ұйымын мәжбүрлеп тарату немесе оны банкрот деп тану туралы сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін он жыл ішінде қолданылады;

      8) бұдан бұрын, қатарынан төрт және одан да көп кезең ішінде шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша купондық сыйақы төлеу бойынша дефолтқа жол берген не өзі бойынша дефолтқа жол берілген шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша купондық сыйақы төлеу жөніндегі берешек сомасы купондық сыйақының төрт еселенген және (немесе) одан да көп мөлшерін құрайтын не шығарылған эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша негізгі борышты төлеу бойынша дефолт мөлшері төлеу күніне республикалық бюджет туралы заңда белгіленген айлық есептік көрсеткіштен он мың есе асатын соманы құрайтын қаржы ұйымының басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, мүшесі, бас бухгалтері, ірі қатысушысының (ірі акционерінің) – заңды тұлғасының – эмитенттің ірі қатысушы (ірі акционері) – жеке тұлғасы, басқару органының басшысы, мүшесі, атқарушы органының басшысы, мүшесі, бас бухгалтері болған жеке тұлға коллекторлық агенттіктің басшы жұмыскері бола алмайды. Көрсетілген талап осы тармақшада көзделген мән-жайлар туындаған кезден бастап бес жыл ішінде қолданылады;

      9) психологиялық-неврологиялық, туберкулездік, наркологиялық диспансерлерде есепте тұрған;

      10) егер босатылған күнінен бері үш жыл өтпесе, мемлекеттік қызметтен немесе арнаулы және құқық қорғау органдарынан теріс себептер бойынша босатылған;

      11) бұрын өзінің лауазымдық өкілеттіктеріне орай осы коллекторлық агенттіктің қызметін тексерулер нысанында бақылау жөніндегі мемлекеттік функцияларды орындаған не өзінің құзыретіне сәйкес осы коллекторлық агенттіктің қызметіне байланысты болған жеке тұлға коллекторлық агенттіктің басшы жұмыскері бола алмайды. Көрсетілген талап адам мемлекеттік қызметті тоқтатқаннан кейін бір жыл ішінде қолданылады;

      12) осы Заңның 5-бабында көзделген талаптарды бұзғаны үшін коллекторлық агенттіктен босатылған;

      13) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жауаптылыққа тартылған жеке тұлға коллекторлық агенттіктің басшы қызметкері бола алмайды.

      2-1. Борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасайтын коллекторлық агенттіктің басшы қызметкерінің, жұмыскерінің бір мезгілде басқа коллекторлық агенттікпен еңбек және өзге де қатынастарда болуына тыйым салынады.

      3. Осы баптың 2-тармағының 1), 3), 5), 9), 10), 11), 12) және 13) тармақшаларында көзделген талаптарға сәйкес келмейтін, сондай-ақ техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі немесе жоғары білімі жоқ коллекторлық агенттік жұмыскерлері борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредиторға міндеттемелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасасуға жіберілмейді.

      Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі немесе жоғары білімінің бар-жоғына қойылатын талаптар коллекторлық агенттіктің борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) үшінші тұлғалармен телефонмен сөйлесулер арқылы өзара іс-қимыл жасайтын жұмыскерлеріне қатысты қолданылмайды.

      4. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың басшы қызметкерлері осы баптың 1 және 2-тармағында белгіленген талаптарға сай келуге тиіс.

      Ескерту. 12-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 24.05.2021 № 43-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

13-бап. Құжаттарды сақтау

      Коллекторлық агенттіктің сақталуға жататын негізгі құжаттарының тізбесін және оларды сақтау мерзімдерін уәкілетті орган айқындайды.

3-тарау. КОЛЛЕКТОРЛЫҚ АГЕНТТІКТІҢ, БОРЫШКЕРДІҢ ЖӘНЕ (НЕМЕСЕ) ОНЫҢ ӨКІЛІНІҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

14-бап. Коллекторлық агенттіктің құқықтары

      Коллекторлық агенттік:

      1) коллекторлық қызметті кредитормен жасалған берешекті өндіріп алу туралы шарт негізінде және осы Заңның, "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" және "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сәйкес жүзеге асыруға;

      2) берешекке байланысты ақпаратты жинауды жүзеге асыруға, оның ішінде берешекті өндіріп алу туралы жасалған шарттар бойынша кредитордан құжаттар (түпнұсқалары мен көшірмелерін), түсіндірмелер мен ақпарат алуға;

      3) егер Қазақстан Республикасының заңдарында немесе шартта өзгеше көзделмесе, банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша қамтамасыз ету болып табылатын, өзі бойынша құқықты (талап етуді) коллекторлық агенттік кредитордан алған кепiлге салынған мүлiкке сот тәртібімен өндіріп алуды қолдануға;

      4) егер кредитор берешекті өндіріп алу туралы шарттың талаптарын бұзған, борышкер мен оның берешегі туралы құжаттардың (түпнұсқалары мен көшірмелерін), ақпараттың берілуін қамтамасыз етпеген, анық емес деректер ұсынған жағдайларда, берешекті өндіріп алу туралы шартты орындаудан бас тартуға;

      5) кредитор "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 61-бабы 11-тармағы 4) тармақшасының екінші бөлігінде және "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-2-бабы 5-тармағының 2-1) тармақшасында көзделген талаптарды сақтаған жағдайда жеке тұлғаның банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарты бойынша кредитормен талап ету құқығын басқаға беру шартын жасасуға;

      6) тиісті өкілеттіктері болған кезде сотта және атқарушылық іс жүргізуде кредитордың өкілі ретінде әрекет етуге;

      7) борышкермен жасалған банктік қарыз шартында (микрокредит беру туралы шартта) осындай талап болған кезде борышкердің тұрған жері және (немесе) байланыс деректері туралы ақпаратты үшінші тұлғалардан сұратуға;

      7-1) сенімгерлік басқару шарты шеңберінде сервистік компания ретінде әрекет етуге құқылы.

      Коллекторлық агенттік сенімгерлік басқару шарты шеңберінде:

      тараптардың келісімі бойынша өзімен сенімгерлік басқару шарты жасалған тұлға берген өкілеттіктер шеңберінде банктік қарыз шартының немесе микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгертуге құқылы. Банктік қарыз шартының және (немесе) микрокредит беру туралы шарттың талаптары "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 57-бабы 4-тармағының екінші бөлігіне және "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 4-бабының 4-тармағы екінші бөлігіне сәйкес қарыз алушы үшін жақсартылған жағдайларда, оларды біржақты тәртіппен өзгертуге жол беріледі;

      өзімен сенімгерлік басқару шарты жасалған тұлғаның мүдделерін сотта, оның ішінде берешекті өндіріп алу және (немесе) кепіл затына өндіріп алуды қолдану процесінде, білдіруге;

      борышкерден өзімен сенімгерлік басқару шарты жасалған тұлғаның мүддесі үшін берешекті өтеу есебіне қолма-қол емес нысандағы ақшаны және (немесе) өзге де мүлікті, кейіннен осындай ақшаны және (немесе) осындай мүлікті оның пайдасына бере отырып, қабылдауға;

      бағалаушылардың, аудиторлардың, заңгерлердің және өзге де консультанттардың көрсетілетін қызметтерін пайдалануға құқылы.

      Сервистік компания ретінде әрекет ететін коллекторлық агенттікке сыйақыны, сондай-ақ сенімгерлік басқарумен байланысты шығыстарды банктік қарыз шарттары және (немесе) микрокредит беру туралы шарттар бойынша құқықтарға (талаптарға) ие болған тұлға сенімгерлік басқару шартының талаптарына сәйкес төлейді (өтейді);

      8) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, берешекті өндіріп алу туралы шартта және (немесе) құқықты (талапты) басқаға беру шартында және (немесе) сенімгерлік басқару шартында белгіленген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.

      Ескерту. 14-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-бап. Коллекторлық агенттіктің мiндеттерi

      1. Коллекторлық агенттік:

      1) екі жұмыс күні ішінде өзінің борышкермен үлестес екендігі, осындай үлестестіктің негіздері туралы, сондай-ақ коллекторлық агенттіктің шарттық міндеттемелерді орындауына ықпал ететін немесе ықпал ете алатын және (немесе) коллекторлық агенттіктің жеке мүддесі мен кредитордың заңды мүдделері арасында қайшылықтың туындауына не кредитордың заңды мүдделеріне, оның ішінде борышкердің кредитор алдындағы өз міндеттемелерін орындамауына коллекторлық агенттіктің тікелей немесе жанама түрде мүдделі болуы салдарынан қысым жасалуына алып келуі мүмкін өзге де мән-жайлар туралы ақпаратты кредитордың назарына жеткізуге;

      2) тұрған жерi не атауы өзгерген жағдайларда, осындай өзгерiстер болған күннен бастап күнтiзбелiк үш күннен кешіктірілмейтін мерзімде уәкілетті органды жазбаша немесе электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы хабардар етуге және өзінің интернет-ресурсында қазақ және орыс тілдерінде тиiстi ақпарат орналастыруға;

      2-1) коллекторлық агенттіктің борышкерлермен байланыс жасауға арналған телефон нөмірлері өзгерген жағдайларда, осындай өзгерiстер болған күннен бастап күнтiзбелiк үш күннен кешіктірілмейтін мерзімде уәкілетті органды жазбаша немесе электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы хабардар етуге;

      3) коллекторлық қызмет құпиясын сақтауға;

      3-1) кредитор банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға берген кезде коллекторлық агенттіктердің жеке тұлғалардың берешегін реттеуі мәселелері жөніндегі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісіне сәйкес борышкер-жеке тұлғаның берешегін реттеу жөніндегі шараларды қабылдауға;

      4) айына бір реттен асырмай, борышкердің және (немесе) оның өкілінің жүгінуі бойынша, жүгіну алынған күннен бастап он жұмыс күні ішінде, алынған құқықтар (талап етулер) бойынша негізгі борыштың, сыйақының, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) мерзімі өткен және ағымдағы сомаларының қалдығы туралы мәліметтерді жазбаша нысанда өтеусіз беруге;

      4-1) құқықты (талап етуді) коллекторлық агенттік сатып алған банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша берешек толық өтелгеннен кейін ұсынылған борышкердің немесе оның өкілінің жазбаша өтініші бойынша өтінішті алған күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде өтеусіз негізде берешектің жоқ екендігі туралы анықтаманы жазбаша нысанда бір рет беруге;

      5) кредитордан, борышкерден және үшінші тұлғалардан алынатын құжаттар мен ақпараттың сақталуын, Қазақстан Республикасының дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасына сәйкес борышкердің және (немесе) оның өкілінің және (немесе) банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберінде кредиторға міндеттемелері арқылы байланысты болатын үшінші тұлғалардың дербес деректерінің қорғалуын қамтамасыз етуге;

      6) өзінің интернет-ресурсына ие болуға;

      7) кредитор банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талап етулерді) басқаға берген кезде борышкерден мұндай шартта көзделмеген өзге комиссиялар мен төлемдердің алынуына жол бермеуге;

      8) кредитор банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт бойынша құқықтарды (талап етулерді) басқаға берген кезде, Қазақстан Республикасының заңнамасында кредитор мен борышкердің банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына, сондай-ақ бастапқы кредитор мен борышкер арасында жасасылған осындай шартқа қойылатын талаптар мен шектеулерді сақтауға;

      9) қызметті автоматтандыру және берешекті есепке алу, сондай-ақ борышкермен өзара іс-қимыл жасасу процесін коллекторлық агенттіктің (филиалдың, өкілдіктің) тұрған жеріндегі үй-жайларында аудио- немесе бейнетехника құралдарының көмегімен тіркеу үшін пайдаланылатын мамандандырылған бағдарламалық қамтылымға ие болуға;

      10) мемлекеттік кредиттік бюромен ақпарат беру туралы шарт жасасуға;

      11) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісіне сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне есептілік ұсынуға;

      11-1) талап ету құқығын басқаға беру шарттары бойынша мәліметтерді өзінің тұрған жеріндегі мемлекеттік кіріс органдарына салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік орган уәкілетті органмен келісу бойынша белгілеген нысан бойынша тоқсаннан кейiнгi айдың 25-күнінен кешiктiрмей ұсынуға;

      12) уәкілетті орган анықтаған Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықтарды жоюға;

      13) коллекторлық агенттіктің құрылтайшылары (қатысушылары), басшы қызметкерлері, борышкерлермен және (немесе) олардың өкілдерімен және (немесе) кредитормен банктік қарыз шарты немесе микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі міндеттемелерге байланысты үшінші тұлғалармен өзара іс-қимыл жасайтын жұмыскерлері туралы, сондай-ақ филиалдары және (немесе) өкілдіктері туралы мәліметтер өзгерген жағдайларда уәкілетті органды осындай өзгерістер болған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде жазбаша немесе электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы хабардар етуге;

      14) борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасасу процесін аудио- немесе аудиотіркеуі бар бейнетехника құралдарының көмегімен тіркеуге және аудио- және (немесе) бейнежазба материалдарын борышкермен және (немесе) оның өкілімен және (немесе) үшінші тұлғамен өзара іс-қимыл жасасқан күннен бастап алты ай бойы сақтауға;

      15) уәкілетті органға оның сұрау салуы негізінде, оның ішінде борышкерлер мен кредиторлардың келіп түскен шағымдары бойынша мәліметтер, құжаттар мен аудио- және (немесе) бейнежазба (бар болған жағдайда) материалдарын беруге;

      16) борышкермен жеке кездесулер арқылы өзара іс-қимыл жасасу кезінде борышкердің тұрғылықты жері бойынша не тұрған жері, не тіркелген жері бойынша, не борышкердің тұрғылықты жері не тұрған жері немесе тіркелген жері болып табылатын елді мекені жайласқан облыстардың әкімшілік орталықтарында филиалдың немесе өкілдіктің болуын қамтамасыз етуге;

      16-1) борышкер-жеке тұлғаның және (немесе) оның өкілінің талап етуі бойынша оларды (оны) осы Заңның 16-бабында көзделген құқықтарымен және міндеттерімен таныстыруға;

      17) осы Заңның 5-бабы 1-тармағының бірінші абзацында және 4-тармағы бірінші бөлігінің бірінші абзацында көрсетілген тұлғалармен өзара іс-қимыл жасасу кезінде көрсетілген баптың талаптарын бұзған жұмыскердің өкілеттіктерін тоқтату бойынша, оның ішінде уәкілетті орган көрсетілген жұмыскерді шеттету туралы талап қойған жағдайда да шаралар қабылдауға, сондай-ақ босатылған жұмыскер туралы ақпаратты босату күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде уәкілетті органға беруге;

      18) ай сайын, есепті айдан кейінгі айдың оныншы күнінен кешіктірмей, уәкілетті орган айқындаған тәртіппен, коллекторлық агенттіктің жарғылық капиталындағы қатысу үлестерінің он немесе одан да көп пайызын өзі дербес немесе басқа тұлғамен (тұлғалармен) бірлесіп тікелей немесе жанама иеленетін және (немесе) пайдаланатын және (немесе) оларға билік ететін немесе бақылау жасайтын тұлғалар туралы мәліметтер ұсынуға;

      18-1) сенімгерлік басқару шарты шеңберінде Қазақстан Республикасының заңнамасымен кредитор мен борышкердің банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт шеңберіндегі өзара қатынастарына қойылатын талаптар мен шектеулерді сақтауға;

      18-2) мынадай оқиғалардың бірі басталған:

      коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым уәкілетті органның тізіліміне енгізілген;

      коллекторлық агенттіктер тізіліміне енгізілген және уәкілетті органның тізіліміне енгізілген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым бар болған;

      коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдағы өзінің мүшелігін (қатысуын) тоқтатқан күннен кейінгі күнтізбелік тоқсан күн ішінде коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға кіруге;

      18-3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын сақтауға;

      18-4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым белгілеген жарналарды төлеуге;

      18-5) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның сұрау салуы бойынша коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым айқындайтын тәртіппен тексеру жүргізу үшін қажетті барлық ақпаратты беруге;

      19) осы Заңның 5-бабында көзделген коллекторлық қызметті жүзеге асыру қағидаларын және осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген өзге де талаптарды сақтауға мiндеттi.

      2. Коллекторлық агенттіктер коллекторлық қызметке мемлекеттік бақылауды қамтамасыз ету мақсатында өзінің қызметі туралы уәкілетті орган сұратқан ақпарат пен мәліметтерді береді.

      Коллекторлық агенттіктің ақпаратты бермеуі, уақтылы бермеуі немесе Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасына сәйкес ұсынылуы талап етілетін мәліметтерді қамтымайтын ақпаратты беруі, анық емес ақпаратты беруі, есептілікті ұсыну мерзімін бұзуы, анық емес, сол сияқты толық емес есептілікті не көрінеу анық емес мәліметтерді ұсынуы Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа алып келеді.

      Ескерту. 15-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 25.12.2017 № 122-VI (01.01.2018 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 25.11.2019 № 272-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2021 № 43-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

16-бап. Борышкердің және (немесе) оның өкілінің құқықтары мен міндеттері

      1. Борышкер және (немесе) оның өкілі:

      1) кредитордан, коллекторлық агенттікпен сенімгерлік басқару шартын жасасқан тұлғадан, берешек бойынша борышкерге талап қою құқығы бар коллекторлық агенттіктен коллекторлық агенттік, оның орналасқан жері, коллекторлық агенттікте борышкердің дербес деректерінің болуы, берешектің мөлшері мен құрылымы туралы мәліметтер алуға;

      2) коллекторлық агенттіктің талаптарына толығымен, сондай-ақ оның бір бөлігіне, оның ішінде сотта дау айтуға;

      3) берешекті осы Заңның 6 және 6-1-баптарында көзделген тәртіппен реттеуге;

      4) өзінің берешегі туралы ақпарат алу үшін коллекторлық агенттікпен осы Заңның 5-бабында көзделген кез келген тәсілмен өзара іс-қимыл жасасуға;

      5) коллекторлық агенттіктің әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағым жасап, уәкілетті органға жүгінуге;

      6) берешектің бар немесе жоқ екендігі туралы анықтама алу үшін кредит бюросына, коллекторлық агенттікке және (немесе) кредиторға жүгінуге;

      7) коллекторлық агенттіктің жұмыскерлерімен өзара іс-қимыл жасасу процесін аудио- және (немесе) бейнетехника құралдарының көмегімен өзі дербес тіркеуге;

      8) жүгіну себептерін негіздей отырып, кредиторға не сенімгерлік басқару шартына сәйкес сенімгерлік басқаруды жүзеге асыратын коллекторлық агенттікке банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша міндеттемелерді орындаумен байланысты көрсетілген шарттардың талаптарын өзгерту туралы өтінішпен жүгінуге;

      9) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген өзге де құқықтарға ие болуға құқылы.

      2. Борышкер және (немесе) оның өкілі:

      1) коллекторлық агенттікке өзінің тұрғылықты жерінің (заңды мекенжайының) өзгергені, атының, әкесінің атының (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), тегінің ауысуы, жеке басты куәландыратын құжаттарының алмастырылғаны (мерзімі өткен, жоғалған жағдайда) туралы, өздерімен (өзімен) байланысу үшін пайдаланылатын байланыс ақпаратының өзгергені және коллекторлық агенттіктің өздерімен (өзімен) байланысу және өзара іс-қимыл жасасу тәсілінің өзгергені туралы хабарлауға;

      2) коллекторлық агенттіктің сұрау салуы бойынша кірістері мен шығыстарының деңгейі, тұрғылықты жері (заңды мекенжайы), Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес берешекті өтеу үшін өндіріп алу қолданылуы мүмкін мүлкінің бар-жоғы туралы анық ақпаратты ашуға;

      3) осы Заңның 5-бабының 1-тармағына сәйкес коллекторлық агенттікпен берешекті реттеу бойынша өзара іс-қимылды жүзеге асыруға;

      4) он бес жұмыс күні ішінде кредитор ұсынған берешекті өтеу талаптарын қарауға және коллекторлық агенттікке не кредиторға борышкер үшін қолайлы талаптарды хабарлауға міндетті.

      Ескерту. 16-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 04.07.2022 № 133-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

4-тарау. КОЛЛЕКТОРЛЫҚ АГЕНТТІКТЕРДІ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ, ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТІН БАҚЫЛАУ

17-бап. Уәкілетті органның құзыреті

      Ескерту. 17-баптың тақырыбына өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

      1. Коллекторлық агенттіктердің қызметін мемлекеттік реттеуді және бақылауды уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырады.

      2. Уәкілетті орган:

      1) коллекторлық агенттіктерді есептік тіркеуге алады және олардың тізілімін жүргізеді;

      2) алып тасталды - ҚР 03.07.2019 № 262-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі);

      3) коллекторлық агенттіктің қызметіне мемлекеттік бақылауды жүзеге асырады;

      4) коллекторлық агенттіктің әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) борышкердің шағымын қарайды;

      5) осы Заңда көзделген жағдайларда, сотқа заңды тұлғаларды қайта ұйымдастыру не тарату туралы талап қою береді;

      5-1) осы Заңның 2-1-бабының 1 және 2-тармақтарында көзделген мақсаттар мен міндеттерге және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес коллекторлық агенттіктердің орындауы үшін міндетті коллекторлық қызметті реттеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерді қабылдайды. Заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің тізбесі уәкілетті орган туралы ережеде айқындалады;

      6) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      3. Алып тасталдын – ҚР 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      Ескерту. 17-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.06.2025 № 205-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

18-бап. Ықпал ету шаралары және оларды қолдану негіздері

      1. Коллекторлық агенттік Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасын, Қазақстан Республикасының банктік заңнамасын не Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасын бұзған, коллекторлық агенттіктің борышкермен өзара іс-қимыл жасасатын басшы және өзге де жұмыскерлерінің құқыққа сыйымсыз әрекеттері немесе әрекетсіздігі анықталған кезде уәкілетті орган осы бапта белгіленген ықпал ету шараларын қолданады. Ықпал ету шаралары деп шектеулі ықпал ету шаралары мен санкциялар түсініледі.

      Қазақстан Республикасының кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы заңнамасын бұзған кезде коллекторлық агенттікке "Қазақстан Республикасындағы кредиттік бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген ықпал ету шаралары қолданылады.

      2. Уәкілетті орган коллекторлық агенттікке мынадай шектеулі ықпал ету шараларын қолдануға:

      1) коллекторлық агенттікке анықталған бұзушылықтарды және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды белгiленген мерзiмде жоюға бағытталған орындалуы мiндеттi түзеу шараларын қабылдау және (немесе) анықталған бұзушылықтарды және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – іс-шаралар жоспары) белгiленген мерзiмде ұсыну қажеттігі жөнінде орындалуы мiндеттi жазбаша нұсқама жіберуге құқылы.

      Жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімде ұсынылған іс-шаралар жоспарында бұзушылықтардың сипаттамасы және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептер, сондай-ақ жағдайлар, жоспарланған іс-шаралар тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімдері, сондай-ақ жауапты лауазымды адамдар көрсетіледі.

      Уәкілетті органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Уәкілетті органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау оның орындалуын тоқтата тұрмайды;

      2) уәкілетті орган осы ескерту шығарылғаннан кейін бір жыл ішінде Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасы, Қазақстан Республикасының банктік заңнамасы не Қазақстан Республикасының микроқаржылық қызмет туралы заңнамасы нормаларының жазбаша ескерту шығарылған бұзушылыққа ұқсас түрде қайталап бұзылғанын анықтаған жағдайда, коллекторлық агенттікке осы баптың 4-тармағында көзделген санкциялардың қолданылуы мүмкін екендігі туралы жазбаша ескерту шығаруға;

      3) уәкілетті орган мен коллекторлық агенттік арасында анықталған бұзушылықтарды дереу жою қажеттігі және осы бұзушылықтарды жою мерзімдерін көрсете отырып, оларды жою жөніндегі шаралар тізбесін және (немесе) коллекторлық агенттік анықталған бұзушылықтар жойылғанға дейін өзіне қабылдайтын шектеулер тізбесін бекіту қажеттігі туралы жазбаша келісім жасасуға құқылы.

      Жазбаша келісімге коллекторлық агенттік тарапынан міндетті түрде қол қойылуға тиіс;

      4) коллекторлық агенттіктің борышкермен өзара іс-қимыл жасасатын басшы жұмыскерін не өзге де жұмыскерін шеттету туралы талап қоюға құқылы.

      3. Коллекторлық агенттік уәкілетті органды жазбаша нұсқамада және жазбаша келісімде көзделген мерзімдерде осы құжаттарда көрсе тілген шаралардың орындалуы туралы хабардар етуге міндетті.

      Егер бұзушылықты жою үшін белгіленген мерзім бір айдан асатын болса, коллекторлық агенттік ай сайын айдың жиырмасыншы күнінен дейін уәкілетті органды анықталған бұзушылықтарды және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жою жөніндегі іс-шаралардың орындалуы туралы хабардар етеді.

      Бір шектеулі ықпал ету шарасын қолдану Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда басқа шектеулі ықпал ету шараларының қолданылуын жоққа шығармайды, бұрын қабылданған шаралардың қолданылуын тоқтата тұрмайды және тоқтатпайды.

      4. Уәкілетті орган санкциялар ретінде:

      1) осы Заңның 9-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9) және 10) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша және тәртіппен коллекторлық агенттікті коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығаруды;

      2) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген негіздер бойынша коллекторлық агенттікке айыппұл салуды және одан айыппұлды өндіріп алуды қолдануға құқылы.

      5. Уәкілетті органның коллекторлық агенттікке осы бапта көзделген ықпал ету шараларын қолдану туралы шешіміне Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.

      Ескерту. 18-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.06.2020 № 351-VI (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.12.2022 № 179-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

19-бап. Коллекторлық агенттіктің қызметін мемлекеттік бақылау

      Коллекторлық агенттіктердің қызметiн мемлекеттік бақылауды уәкілетті орган "Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырады.

      Ескерту. 19-бап жаңа редакцияда – ҚР 02.07.2018 № 168-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен; өзгеріс енгізілді - ҚР 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

4-1-тарау. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым

      Ескерту. 4-1-тараумен толықтырылды – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

19-1-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды құру

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым деп коллекторлық агенттіктердің міндетті мүшелігіне (қатысуына) негізделген, өз мүшелерінің (қатысушыларының) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауы бөлігінде олардың қызметін бақылау үшін құрылған, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның тізіліміне енгізілген өзін-өзі реттейтін ұйым танылады.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым коммерциялық емес ұйым болып табылады және қауымдастық (одақ) нысанында құрылады.

      3. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметі осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысымен, стандарттарымен және қағидаларымен, сондай-ақ уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін жүзеге асыру тәртібімен реттеледі.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін жүзеге асыру тәртібі мыналарды:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бюджетті жасауына қойылатын талаптарды;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері туралы мәліметтерді;

      3) өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінен шығарылған коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз қызметі барысында пайда болған, сондай-ақ мүшелердің (қатысушылардың) қызметіне қатысты құжаттар мен мәліметтерді коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін басқа ұйымға немесе уәкілетті органға беру тәртібін белгілейді.

      4. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым құрамында мүшелері (қатысушылары) ретінде коллекторлық агенттіктердің жалпы санының кемінде жиырма бір пайызын біріктіруге тиіс. Коллекторлық агенттіктердің жалпы саны уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылатын ақпараттың негізінде айқындалады.

      Коллекторлық агенттік коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін бір ұйымның ғана мүшесі (қатысушысы) бола алады.

      5. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атауында "коллекторлық агенттіктердің өзін-өзі реттейтін ұйымы" деген сөздер міндетті түрде болуға тиіс.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атауында "ұлттық", "мемлекеттік", "республикалық" немесе "орталық" деген сөздерді кез келген тілде толық немесе қысқартылған түрде пайдалануға тыйым салынады.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атауы ретінде коллекторлық агенттіктердің атауымен бірдей немесе оларға айырғысыз дәрежеге дейін ұқсас белгілерді пайдалануға жол берілмейді.

      6. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым "Өзін-өзі реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Өзін-өзі реттеу туралы заң) 9-бабы 4-тармағының үшінші бөлігінде белгіленген мерзімдерде уәкілетті органға мынадай мәліметтер мен құжаттарды ұсынады:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жалпы жиналысы бекіткен жарғының көшірмесі;

      2) Өзін-өзі реттеу туралы заңда, осы Заңда белгіленген талаптарға сәйкес әзірленген және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы бекіткен коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттары;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымда мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз етудің бір немесе бірнеше тәсілдерінің бар екенін растайтын мәліметтер мен құжаттар;

      4) атқарушы басқару органының басшысы қол қойған, коллекторлық агенттіктердің жалпы санының кемінде жиырма бір пайызын қамтитын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) тізілімінен үзінді көшірме;

      5) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның осы Заңға сәйкес өз өкілеттіктерін орындау мүмкіндігін растайтын бюджеті.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін өзі реттейтін ұйымның бюджетті жасауына қойылатын талаптар уәкілетті органның осы баптың 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді;

      6) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлерінің осы Заңның 12-бабының 1 және 2-тармақтарында белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын мәліметтер мен құжаттар. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері туралы мәліметтер уәкілетті органның осы баптың 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісіне сәйкес ұсынылады.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері болып алқалы басқару органының басшысы, оның орынбасары және мүшелері, атқарушы басқару органының басшысы, оның орынбасары және атқарушы басқару органының мүшелері танылады.

19-2-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттары

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары Өзін-өзі реттеу туралы заңның 20-1-бабында көзделген талаптардан басқа, мыналарды қамтуға тиіс:

      1) кіру жарналары мен мүшелік жарналардың мөлшері және (немесе) оларды есептеу тәртібі, төлеу тәртібі;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қызметкерлерінің кәсіби әдебінің қағидалары;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз интернет-ресурсында ақпаратты орналастыру тәртібі, оның тізбесі, нысандары мен мерзімдері;

      4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өз бетінше айқындайтын өзге де ережелер.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның стандарттары Өзін-өзі реттеу туралы заңның 20-2-бабында көзделген талаптардан басқа, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) борышкерлердің құқықтары мен заңды мүдделерін сақтауы жөніндегі ережелерді және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өз бетінше айқындайтын өзге де ережелерді қамтуға тиіс.

19-3-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құзыреті

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құзыретіне мыналар жатады:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелеріне (қатысушыларына) тексерулер ұйымдастыру мен жүргізудің коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым белгілейтін тәртібіне сәйкес, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауы тұрғысынан оларға тексерулер жүргізу;

      2) берешегі оның мүшесіне (қатысушысына) берілген борышкерлердің және берешегін сотқа дейінгі өндіріп алу және реттеу жөніндегі қызметтерді оның мүшесі (қатысушысы) көрсететін кредиторлардың жолданымдарын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген тәртіппен қарау.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым берешегі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесіне (қатысушысына) берілген борышкердің және берешегін сотқа дейінгі өндіріп алу және реттеу жөніндегі қызметтерді коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесі (қатысушысы) көрсететін кредиторлардың жолданымын қарау коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құзыретіне жатқызылған осындай жолданымды бір жұмыс күні ішінде және жолданым тіркелген күннен кейінгі келесі жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде тіркеуді қамтамасыз етеді, көрсетілген жолданымның көшірмесін өзіне қатысты жолданым берілген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесіне (қатысушысына) жібереді.

      Жолданымдарды қарау мерзімі олар тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күнінен аспауға тиіс.

      Жолданымды дұрыс қарау үшін маңызы бар нақты мән-жайларды анықтау қажет болған жағдайда, қарау мерзімі он бес жұмыс күніне ұзартылуы мүмкін, бұл туралы өтініш берушіні мерзімді ұзарту туралы шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде хабардар етеді.

      Жолданымды қарау нәтижелері бойынша коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өтініш берушіге жазбаша нысанда немесе ақпараттандыру объектілері арқылы не коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында көзделген өзге де тәсілмен жауап жіберуге міндетті.

      Өзіне қатысты жолданым берілген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесі (қатысушысы) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға көрсетілетін қаржы қызметтерін тұтынушының жолданымын қарау нәтижелері туралы коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде хабар береді.

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      2) тармақшаның жетінші абзацы 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен (мәтін алып тасталды).

      3) өз мүшелерінің (қатысушыларының) жолданымдарын қарау;

      4) өз мүшелерінің (қатысушыларының) есептілігін талдауды жүзеге асыру;

      5) өз мүшелері (қатысушылары) борышкерлерінің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына жол бермеу жөніндегі шараларды іске асыруда өз мүшелеріне (қатысушыларына) жәрдемдесу;

      6) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның осы Заңның 19-6-бабының 4-тармағында көзделген қағидалары мен стандарттарын бұзғаны үшін өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты ықпал ету шараларын қолдану;

      7) коллекторлық агенттіктердің қызметін одан әрі жетілдіру мен дамыту бойынша құқық қолдану практикасын қорыту және ұсынымдар мен ұсыныстар әзірлеу;

      8) өз мүшелерінің (қатысушыларының) тізілімін жүргізу;

      9) мүшелік жарналарды жинау және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүлкін Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған басқа да көздерден қалыптастыру.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым:

      коллекторлық агенттік берешекті өндіріп алу туралы шарт негізінде жүзеге асыратын банктік қарыз шарты бойынша және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша берешекті өндіріп алумен байланысты мәселелер бойынша жолданымдарды;

      қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушы заңды тұлғалардың аталған тұлғалар мен банктік қарыз шарты бойынша және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша құқық (талап) берілген коллекторлық агенттік арасындағы құқықтық қатынастардан туындайтын мәселелер бойынша;

      коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жолданымдарын;

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      9) тармақшаның алтыншы абзацы 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 16.01.2026 № 259-VIII Заңымен (мәтін алып тасталды).

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым уәкілетті органның коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын келісуі кезеңінде осы баптың 1-тармағының 1), 2), 4) және 6) тармақшаларында көрсетілген функцияларды жүзеге асыруға құқылы емес.

      3. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлері осы Заңның 12-бабының 2-тармағында белгіленген талаптарға сай келмеген жағдайда, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым осы баптың 1-тармағының 1), 2), 4) және 6) тармақшаларында көрсетілген функцияларды жүзеге асыруға құқылы емес.

19-4-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құқықтары мен міндеттері

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның құқықтары мен міндеттері осы Заңда, сондай-ақ Өзін-өзі реттеу туралы заңда айқындалады.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым:

      1) қаржы ұйымдарының акцияларын және (немесе) жарғылық капиталдарына қатысу үлестерін сатып алуға;

      2) өзге де тұлғалардың міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету үшін өзіне тиесілі мүлікті кепілге беруге;

      3) өз міндеттемелерінің орындалуын өз мүшелерінің (қатысушыларының) мүлік кепілімен, сондай-ақ олар берген кепілдіктермен және кепілгерліктермен қамтамасыз етуге;

      4) кепілгер немесе кепілдік беруші ретінде әрекет етуге құқылы емес.

      3. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органының басшысы, оның орынбасары және мүшелері:

      1) қаржы ұйымдарымен және коллекторлық қызмет саласындағы басқа да өзін-өзі реттейтін ұйымдармен бір мезгілде еңбек қатынастарында және өзге де қатынастарда болуға;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) эмитенттері болып табылатын бағалы қағаздарды сатып алуға;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерімен (қатысушыларымен) кепілгерлік немесе кепілдік шарттарын жасасуға құқылы емес.

      4. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз мүшелерінің (қатысушыларының) орындауы үшін міндетті қағидалары мен стандарттарын бекітуге және оларды уәкілетті органмен келісуге;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелерді (қатысушыларды) қосу туралы және одан шығару туралы растайтын құжаттарды қоса бере отырып, шешім қабылданған күннен кейінгі үш жұмыс күні ішінде уәкілетті органды хабардар етуге;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерінің осы Заңның 12-бабының 2-тармағында белгіленген талаптарға сай келмейтіні туралы, сондай-ақ оны ауыстыру туралы уәкілетті органды хабардар етуге;

      4) уәкілетті органның осы Заңның 19-1-бабының 3-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісіне сәйкес оның басшы қызметкерлерінің тағайындалуын (сайлануын), басқа лауазымға ауыстырылуын немесе еңбек шартын бұзуын (өкілеттіктерін тоқтатуын) қоса алғанда, олардың құрамында болған өзгерістер туралы бес жұмыс күні ішінде уәкілетті органды хабардар етуге;

      5) уәкілетті органның сұрау салуы бойынша оған жүктелген мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау функцияларын орындау үшін қажетті ақпаратты, мәліметтерді және құжаттарды уәкілетті органға беруге;

      6) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мекенжайының (тұрған жерінің), оның ішінде коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның пошта мекенжайының, электрондық пошта мекенжайының, байланыс телефондары нөмірлерінің, интернет-ресурсының мекенжайының өзгергені туралы уәкілетті органды хабардар етуге;

      7) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысына енгізілген өзгерістер және (немесе) толықтырулар туралы хабардар етуге;

      8) өз мүшесінің (қатысушысының) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын бұзғаны, сондай-ақ осы Заңның 19-6-бабының 3-тармағына сәйкес өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты қолданылған ықпал ету шаралары туралы уәкілетті органға хабар беруге;

      9) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) мен өз мүшелерінің (қатысушыларының) борышкерлері және қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы өзге де тұлғалар арасындағы дауларды қарау жөніндегі орган құру туралы уәкілетті органға хабар беруге;

      10) тізбесі, нысандары, ұсыну мерзімдері мен тәртібі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актісінде белгіленетін есептілікті уәкілетті органға ұсынуға;

      11) Қазақстан Республикасы заңнамалық актілерінің ақпаратты қорғауға қойылатын талаптарын сақтай отырып, орналастыру тәртібі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленетін ақпаратты өзінің интернет-ресурсында орналастыруға міндетті.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2), 3), 4), 6), 7), 8) және 10) тармақшаларында көзделген жағдайларда коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның уәкілетті органды хабардар етуі (оған хабар беруі) жазбаша не электрондық құжат айналымы жүйесі арқылы жүзеге асырылады.

      5. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлері қызметтік, коммерциялық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын, өздеріне белгілі болған мәліметтердің құпиялылығын қамтамасыз етуге міндетті.

      6. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлері өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметіне бақылауды жүзеге асыру барысында алынған ақпаратқа қатысты құпиялылықты сақтауға міндетті.

      7. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өзінің мүліктік жауапкершілігін және өз мүшелерінің (қатысушыларының) борышкерлер алдындағы мүліктік жауапкершілігін қамтамасыз ету үшін мынадай тәсілдердің бірін қолданады:

      1) мүшенің (қатысушының) және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерін (қатысушыларын) мүліктік жауапкершілікке тарту;

      3) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз етудің өзге де тәсілдерін пайдалану.

      Мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз ету тәсілдерін пайдалану тәртібі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленеді.

19-5-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдары

      1. Мыналар коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдары болып табылады:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысы;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органы;

      4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бақылау органы (ревизиялық комиссия).

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдарын қалыптастыру тәртібі, олардың құрылымы, құзыреті және өкілеттіктерінің мерзімі, осы органдардың шешімдер қабылдау тәртібі осы Заңға және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленеді.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысы жоғары басқару органы болып табылады, ол осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен және оның жарғысымен өз құзыретіне жатқызылған, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қызметінің мәселелерін қарауға өкілетті.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысы коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленген тәртіппен және кезеңділікпен, бірақ жылына бір реттен сиретпей шақырылады.

      3. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналасының айрықша құзыретіне мыналар жатады:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысын бекіту, оған өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым қызметінің басым бағыттарын айқындау;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды ерікті түрде тарату және тарату комиссиясын тағайындау туралы шешім қабылдау;

      4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органының басшысын, орынбасарын және мүшелерін сайлау, көрсетілген органның өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату немесе басшылардың не оның жекелеген мүшелерінің өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату;

      5) өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органының функцияларын жүзеге асыратын адамдарды лауазымға тағайындау, оларды лауазымнан мерзімінен бұрын босату, сол сияқты атқарушы басқару органын құру және оның өкілеттіктерін тоқтату;

      6) алқалы және атқарушы басқару органдарының, бақылау органының (ревизиялық комиссияның) және мамандандырылған органдардың есептерін коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленген тәртіппен және кезеңділікпен бекіту;

      7) кіру жарнасы мен мүшелік жарналардың мөлшерін белгілеу;

      8) мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз ету тәсілдерін айқындау;

      9) Қазақстан Республикасының заңдарына және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысына сәйкес өзге де шешімдер қабылдау.

      4. Егер коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысына коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жартысынан көбі қатысса, жиналыс өз құзыретіне жатқызылған шешімдерді қабылдауға құқықты.

      5. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының шешімдері – жалпы жиналысқа қатысатын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) дауыстары санының көпшілік дауысымен немесе ол сырттай дауыс беру арқылы өткізілген жағдайда коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелері (қатысушылары) дауыстарының жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады.

      6. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысын өткізу тәртібі, отырыстардың күн тәртібін қалыптастыру тәртібі, дауыс беруді өткізу шарттары мен тәртібі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында айқындалады.

      7. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға басшылық етуді коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысында сайланған коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы жүзеге асырады.

      Алқалы басқару органының сандық құрамы, оны қалыптастырудың, оның қызметінің, шешімдер қабылдауының, өкілеттіктері тоқтатылуының тәртібі мен шарттары коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында белгіленеді.

      8. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органының құзыретіне мыналар жатады:

      1) мәселелерді коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының қарауына шығару;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелері (қатысушылары) болып кіру және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелікті тоқтату туралы шешім қабылдау;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мамандандырылған органдарын құру, олар туралы ережелерді және олардың қызметті жүзеге асыру қағидаларын бекіту;

      4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бюджетін бекіту, оған өзгерістер енгізу;

      5) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын бекіту және оларға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу;

      6) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында көзделген өзге де мәселелер.

      Алқалы басқару органы коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелері (қатысушылары) өкілдерінің, сондай-ақ тәуелсіз мүшелерінің қатарынан қалыптастырылады.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы мүшелерінің саны кемінде жеті адамды құрауға тиіс.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйыммен немесе оның мүшелерімен еңбек қатынастары жоқ адамдар тәуелсіз мүшелер болып саналады. Тәуелсіз мүшелер коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы мүшелерінің кемінде бестен бірін құрауға тиіс.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органының әрбір мүшесі дауыс беру кезінде бір дауысқа ие болады.

      Алқалы басқару органының мүшесі өзі акционері (қатысушысы), қызметкері болып табылатын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесіне (қатысушысына) қатысты мәселелер бойынша дауыс бере алмайды.

      9. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның атқарушы басқару органы:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жұмысын ұйымдастырады, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға жүктелген міндеттердің орындалуын бақылауды жүзеге асырады;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметкерлерін жұмысқа қабылдауды және жұмыстан шығаруды жүзеге асырады;

      3) мемлекеттік органдарда, қоғамдық бірлестіктерде, басқа да ұйымдарда коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүдделерін білдіреді;

      4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының және оның алқалы басқару органының құзыретіне жатпайтын өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

      10. Бақылау органы (ревизиялық комиссия) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басқару органдары мен олардың лауазымды адамдарының қаржы-шаруашылық қызметін бақылауды жүзеге асыратын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның органы болып табылады.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның бақылау органы (ревизиялық комиссия) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысына есеп береді және оның бақылауында болады.

      Бақылау органының (ревизиялық комиссияның) есептерін ұсыну тәртібі мен мерзімдері коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жарғысында айқындалады.

19-6-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның өз мүшелерінің (қатысушыларының) қызметін бақылауы

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым өз мүшелерінің (қатысушыларының) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын сақтауын бақылауды тексерулер жүргізу арқылы жүзеге асырады.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерін (қатысушыларын) тексеру:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше болу (қатысу) шарттарын, сондай-ақ коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын сақтауын бақылау мақсатында;

      2) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесінің (қатысушысының) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын не Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзғаны туралы шағым түскен кезде;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесіне (қатысушысына) тексеру жүргізу туралы уәкілетті органның тапсырмасы бойынша жүзеге асырылады.

      3. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарын сақтамағаны үшін өз мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты мынадай ықпал ету шараларын қолдануға құқылы:

      1) анықталған бұзушылықтарды белгіленген мерзімдерде міндетті түрде жою туралы талап қою;

      2) жазбаша нысанда ескерту шығару;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген мөлшерде айыппұл салу;

      4) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелерін (қатысушыларын) тізілімнен шығару;

      5) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген, Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де шаралар.

      4. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелеріне (қатысушыларына) қатысты осы баптың 3-тармағында көзделген ықпал ету шараларын қолдану тәртібі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында айқындалады.

19-7-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімі және оларды тізілімнен шығару

      1. Уәкілетті орган коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімін жүргізеді.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінде қамтылған мәліметтер ашық мәліметтер болып табылады, олар уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады және жаңартылып отырады.

      Осы Заңның 19-1-бабы 4-тармағының талаптарына сәйкес келетін коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым туралы мәліметтер "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес хабарлама негізінде коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізіліміне енгізіледі.

      3. Мыналар коллекторлық қызмет саласындағы өзін өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінен шығаруға негіз болып табылады:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшелерінің (қатысушыларының) жалпы жиналысының коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды тізілімнен ерікті түрде шығару, тарату немесе біріктіру, қосу, бөлу немесе бөліп шығару нысанында жүргізілген қайта ұйымдастыру туралы шешімі;

      2) Өзін-өзі реттеу туралы заңның 9-бабы 4-тармағының үшінші бөлігінде және осы Заңның 19-1-бабының 5-тармағында көзделген құжаттарды екі ай ішінде ұсынбау;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін тоқтату туралы заңды күшіне енген сот шешімі;

      4) уәкілетті органның жазбаша нұсқамасын жүйелі түрде (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде үш және одан көп рет) орындамау;

      5) уәкілетті органға есептілікті бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) ұсынбау және (немесе) анық емес есептілікті ұсыну;

      6) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде осы Заңның 19-1-бабының 4-тармағында белгіленген талапқа сәйкес келмеуі.

      4. Уәкілетті орган коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымды осы баптың 3-тармағында көзделген негіздер бойынша тізілімнен шығару туралы шешім қабылдағаннан кейін бір жыл ішінде мұндай коммерциялық емес ұйым коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым ретінде қызметті жүзеге асыру мүмкіндігіне ие бола алмайды.

      5. Тізілімнен шығарылған коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) болып табылған коллекторлық агенттіктерге қатысты осы Заңның 19-3-бабы 1-тармағының 1), 2), 3), 4) және 6) тармақшаларында және 19-6-бабында белгіленген оның функциялары коллекторлық агенттік коллекторлық қызмет саласындағы осындай өзін-өзі реттейтін ұйымға кірген күннен бастап тиісті түрдегі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін өзге ұйымға ауысады, ал жұмыс істеп тұрған тиісті түрдегі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым болмаған жағдайда коллекторлық агенттік тиісті түрдегі коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның тізіліміне енгізілген және коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін осындай ұйымға кірген күнге дейін уәкілетті органның бақылауы мен қадағалауында қалады.

      6. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдар тізілімінен шығарылған жағдайда, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым, оның мүшелері (қатысушылары) және борышкерлер арасындағы құқықтық қатынастардан қалыптасқан және туындайтын барлық құжат пен мәліметті мүшелерінің (қатысушыларының) құрамына өзін-өзі реттейтін ұйымдар тізілімінен шығарылған коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) кірген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін басқа ұйымға, ал жұмыс істеп тұрған коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым болмаған жағдайда уәкілетті органға беруге міндетті.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген құжаттар мен мәліметтер уәкілетті органға берілген кезде уәкілетті орган берешек бойынша құқықты (талапты) басқаға беру нәтижесінде туындаған кредитор құқығы бар, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшесі (қатысушысы) және борышкер арасындағы құқықтық қатынастардан туындайтын міндеттемелерді, сондай-ақ коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның үшінші тұлғалармен құқықтық қатынастарынан туындайтын мүліктік сипаттағы өзге де міндеттемелерді атқармайды.

      Осы тармақта көрсетілген құжаттар мен мәліметтерді беру тәртібі уәкілетті органның осы Заңның 19-1-бабының 3-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген нормативтік құқықтық актісінде белгіленеді.

      7. Осы баптың 7-тармағында көрсетілген материалдарды беру жөніндегі міндетті орындамағаны үшін тізілімнен шығарылатын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкері Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

19-8-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға қолданылатын ықпал ету шаралары және оларды қолдану негіздері

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым осы Заңның және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарының, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметіне қойылатын талаптарын, қағидалар мен стандарттарды сақтамаған кезде, сондай-ақ коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерлерінің құқыққа сыйымыз әрекеттері немесе әрекетсіздігі анықталған кезде уәкілетті орган осы бапта белгіленген ықпал ету шараларын қолданады.

      Ықпал ету шаралары деп орындалуы міндетті жазбаша нұсқама және санкциялар түсініледі.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға анықталған бұзушылықтарды және (немесе) олардың жасалуына ықпал еткен себептерді, сондай-ақ жағдайларды жоюға бағытталған орындалуы міндетті шараларды қабылдауға берілетін нұсқау жазбаша нұсқама болып табылады.

      Жазбаша нұсқамада уәкілетті органның осы тармақтың бірінші бөлігінде белгіленген талаптарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – іс-шаралар жоспары) уәкілетті орган белгілеген мерзімде ұсыну туралы талап қамтылуы мүмкін.

      Жазбаша нұсқамада белгіленген мерзімде ұсынылған іс-шаралар жоспарында бұзушылықтардың, олардың туындауына алып келген себептердің сипаттамалары, жоспарланған іс-шаралардың тізбесі, оларды жүзеге асыру мерзімі, сондай-ақ коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның жауапты басшы қызметкерлері көрсетіледі.

      Уәкiлеттi органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Уәкiлеттi органның жазбаша нұсқамасына шағым жасау оның орындалуын тоқтата тұрмайды.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым уәкілетті органды жазбаша нұсқамада көрсетілген шаралардың және (немесе) іс-шаралар жоспарында көрсетілген іс-шаралардың осы құжаттарда көзделген мерзімдерде орындалғаны туралы хабардар етуге міндетті.

      3. Жазбаша нұсқама уәкілетті орган белгілеген мерзімде орындалмаған жағдайда уәкілетті орган коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкерін шеттету және (немесе) осы Заңның 19-3-бабында көзделген коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның барлық функциясының немесе олардың бір бөлігінің атқарылуын тоқтата тұру туралы талап жіберуге құқылы.

      Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның басшы қызметкері шеттетілген жағдайда оны алмастыру тәртібі мен міндеттерді орындау мерзімдері коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында айқындалады.

      4. Уәкілетті орган коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға осы Заңның 19-7-бабы 3-тармағының 2), 4), 5) және 6) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдардың тізілімінен шығару түріндегі санкцияны қолдануға құқылы.

19-9-бап. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелікті (қатысуды) тоқтату

      1. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға коллекторлық агенттіктің мүшелігін (қатысуын) тоқтатуға мыналар негіз болып табылады:

      1) коллекторлық агенттіктің коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүшелігін (қатысуын) ерікті түрде тоқтату коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидаларында белгіленген мерзімдерде жүзеге асырылады;

      2) коллекторлық агенттікті коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның шешімі бойынша коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) қатарынан шығару коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның алқалы басқару органы осындай шешім қабылдаған күннен кейінгі күннен бастап жүзеге асырылады;

      3) коллекторлық агенттікті коллекторлық агенттіктер тізілімінен шығару уәкілетті орган осындай шешім қабылдаған күннен кейінгі күннен бастап жүзеге асырылады;

      4) коллекторлық агенттікті тарату осы Заңға сәйкес коллекторлық агенттік таратылған күннен бастап жүзеге асырылады;

      5) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметін тоқтату коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қызметі тоқтатылған күннен бастап жүзеге асырылады.

      2. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мынадай:

      1) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесі (қатысушы) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның қағидалары мен стандарттарының талаптарын бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) сақтамаған;

      2) мүше (қатысушы) мүшелік жарналарды бірнеше рет (қатарынан күнтізбелік он екі ай ішінде екі және одан көп рет) төлемеген;

      3) коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуға қабылдау үшін мүше ұсынған құжаттарда анық емес мәліметтер анықталған жағдайда коллекторлық агенттікті коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның мүшелері (қатысушылары) қатарынан шығару туралы шешім қабылдауға құқылы.

      3. Коллекторлық агенттік өзінің коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуына байланысты төлеген кіру жарнасы және мүшелік жарналар коллекторлық агенттіктің коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуы тоқтатылған кезде қайтарылуға жатпайды.

      4. Коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымға мүше (қатысушы) болуға қабылдаудан бас тарту немесе оның мүшелері (қатысушылары) қатарынан шығару туралы коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның шешіміне, сондай-ақ коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйым мүшесінің (қатысушысының), оның мүшелеріне (қатысушыларына) кандидаттың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзатын коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымның әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) сотқа шағым жасауға болады.

5-тарау. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

20-бап. Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасын бұзғаны үшiн жауаптылық

      Қазақстан Республикасының коллекторлық қызмет туралы заңнамасын бұзу Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді.

21-бап. Өтпелі ережелер

      1. Осы Заң қолданысқа енгізілгенге дейін коллекторлық қызмет белгілеріне ие қызметті жүзеге асырған ұйымдар осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап алты ай ішінде әділет органдарында коллекторлық агенттік ретінде қайта тіркелуге жатады.

      2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген талап сақталмаған кезде ұйымдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес қайта ұйымдастырылуға не мәжбүрлеп таратылуға жатады.

22-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

      Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Президентi 		Н. НАЗАРБАЕВ

О коллекторской деятельности

Закон Республики Казахстан от 6 мая 2017 года № 62-VI.

      Вниманию пользователей!
      Для удобства пользования РЦПИ создано ОГЛАВЛЕНИЕ.
      Примечание ИЗПИ!
      Порядок введения в действие настоящего Закона см. ст.22
      Примечание ИЗПИ!
      По всему тексту слова "объекты информатизации" предусматриваются заменить словами "цифровые объекты" в соответствии с Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

      Настоящий Закон регулирует общественные отношения, связанные с осуществлением коллекторской деятельности, устанавливает особенности создания, деятельности коллекторских агентств, а также определяет особенности государственного регулирования коллекторских агентств, контроля за их деятельностью.

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

      В настоящем Законе используются следующие основные понятия:

      1) задолженность по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита (далее – задолженность) – обязательства должника перед кредитором по уплате основного долга, вознаграждения, комиссий, неустойки (штрафа, пени) по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита;

      2) должник – физическое или юридическое лицо, допустившее неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита;

      3) учетная регистрация – включение юридического лица, имеющего намерение осуществлять коллекторскую деятельность, в реестр коллекторских агентств;

      4) коллекторское агентство – юридическое лицо, являющееся коммерческой организацией, включенное в реестр коллекторских агентств;

      5) реестр коллекторских агентств – единый перечень коллекторских агентств уполномоченного органа в сфере коллекторской деятельности;

      6) коллекторская деятельность – деятельность коллекторского агентства, направленная на досудебные взыскание и урегулирование задолженности, а также на сбор информации, связанной с задолженностью;

      7) уполномоченный орган в сфере коллекторской деятельности (далее – уполномоченный орган) – государственный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций;

      8) кредитор – банк второго уровня, филиал банка-нерезидента Республики Казахстан, организация, осуществляющая отдельные виды банковских операций, или организация, осуществляющая микрофинансовую деятельность, имеющие право требования к должнику по задолженности;

      9) сервисная компания – дочерняя организация по управлению стрессовыми активами, коллекторское агентство, обладающие в рамках договора доверительного управления правами (требованиями), полномочиями по доверительному управлению правами (требованиями) по договору банковского займа, договору о предоставлении микрокредита, в том числе в отношении:

      изменения условий договора банковского займа, договора о предоставлении микрокредита;

      представления в суде интересов лица, с которым заключен договор доверительного управления правами (требованиями);

      приема от должника денег и (или) иного имущества;

      иных полномочий, предусмотренных настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и (или) договором доверительного управления правами (требованиями);

      Сноска. Статья 1 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 02.01.2021 № 399-VI (вводится в действие с 16.12.2020); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о коллекторской деятельности

      1. Законодательство Республики Казахстан о коллекторской деятельности основывается на Конституции Республики Казахстан, состоит из Гражданского кодекса Республики Казахстан, настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

      2. Действие законов Республики Казахстан "О хозяйственных товариществах" и "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью" распространяется на коллекторские агентства в части, не урегулированной настоящим Законом.

      3. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.

Статья 2-1. Основные цель, задачи и принципы государственного регулирования в сфере коллекторской деятельности

      1. Основной целью государственного регулирования в сфере коллекторской деятельности является установление правовых основ деятельности коллекторских агентств.

      2. Основными задачами государственного регулирования в сфере коллекторской деятельности являются:

      1) установление стандартов деятельности коллекторских агентств;

      2) установление порядка взаимодействия коллекторских агентств с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом, связанным обязательствами в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита;

      3) обеспечение надлежащего уровня защиты прав и законных интересов должников и (или) их представителей, и (или) третьих лиц, связанных обязательствами в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита.

      3. Основными принципами государственного регулирования в сфере коллекторской деятельности являются:

      1) прозрачность деятельности коллекторских агентств;

      2) повышение стандартов, методов регулирования и контроля за деятельностью коллекторских агентств;

      3) ответственность коллекторских агентств.

      Сноска. Глава 1 дополнена статьей 2-1 в соответствии с Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 2. СОЗДАНИЕ И ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ КОЛЛЕКТОРСКОГО АГЕНТСТВА

Статья 3. Коллекторское агентство

      1. Коллекторское агентство создается в организационно-правовой форме хозяйственного товарищества.

      2. Наименование коллекторского агентства должно в обязательном порядке содержать слова "коллекторское агентство". Сокращение наименования коллекторского агентства не допускается.

      Наименование коллекторского агентства не должно содержать слово "национальный" или "республиканский", или "центральный" в полном или сокращенном виде на любом языке.

      Юридическое лицо, не включенное в реестр коллекторских агентств, не вправе осуществлять коллекторскую деятельность, характеризовать себя как занимающееся коллекторской деятельностью, а также использовать в своем наименовании слова "коллекторское агентство", производные от них слова, предполагающие, что оно осуществляет коллекторскую деятельность.

      2-1. Коллекторское агентство не должно являться аффилированным к другому коллекторскому агентству в соответствии со статьей 12-1 Закона Республики Казахстан "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью".

      3. Ни одно лицо самостоятельно или совместно с другим (другими) лицом (лицами) не может (не могут) прямо или косвенно владеть и (или) пользоваться, и (или) распоряжаться десятью или более процентами долей участия в уставном капитале коллекторского агентства или иметь контроль, если оно:

      1) не раскрыло информацию о себе и физических лицах, которые прямо или косвенно владеют и (или) пользуются, и (или) распоряжаются более двадцатью пятью процентами долей участия в уставном капитале либо размещенных (за вычетом привилегированных и выкупленных обществом) акций лица, указанного в абзаце первом настоящего пункта, а равно о физических лицах, осуществляющих контроль над указанным лицом, уполномоченному органу;

      2) является физическим лицом, имеющим непогашенную или неснятую судимость;

      3) является юридическим лицом, учредитель (акционер, участник) либо руководящий работник которого ранее являлся первым руководителем или учредителем (участником) коллекторского агентства в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом решения об исключении из реестра коллекторских агентств данного коллекторского агентства по основаниям, предусмотренным в подпунктах 1), 4), 5), 6), 7), 9) и 10) части первой пункта 1 статьи 9 настоящего Закона.

      4) имеет регистрацию, место жительства или место нахождения в офшорных зонах, перечень которых устанавливается уполномоченным органом.

      4. Учредители коллекторского агентства обязаны полностью оплатить минимальный размер уставного капитала создаваемого коллекторского агентства к моменту его государственной регистрации (перерегистрации).

      Минимальный размер уставного капитала коллекторского агентства устанавливается нормативным правовым актом уполномоченного органа.

      Уставный капитал коллекторского агентства формируется исключительно деньгами в национальной валюте Республики Казахстан.

      Примечание ИЗПИ!
      Пункт 5 предусматривается в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.01.2027).

      5. Коллекторское агентство обязано уплачивать обязательные взносы в офис банковского омбудсмана в случае приобретения прав (требования) по договору банковского займа, заключенному банком, организацией, осуществляющей отдельные виды банковских операций, с физическим лицом.

      Коллекторское агентство обязано уплачивать обязательные взносы в офис микрофинансового омбудсмана в случае приобретения прав (требования) по договору о предоставлении микрокредита, заключенному организацией, осуществляющей микрофинансовую деятельность, с физическим лицом.

      Примечания.

      1. Под косвенным владением и (или) пользованием, и (или) распоряжением долями участия в уставном капитале либо размещенными (за вычетом привилегированных и выкупленных обществом) акциями юридического лица в целях настоящего Закона понимается возможность определять решения юридического лица, лица или лиц, совместно являющихся лицами, владеющими и (или) пользующимися, и (или) распоряжающимися десятью или более процентами долей участия в уставном капитале юридического лица, через владение (голосование) акциями (долями участия в уставном капитале) других юридических лиц.

      2. Под контролем над юридическим лицом (контроль) в целях настоящего Закона понимается возможность определять решения, принимаемые юридическим лицом.

      Сноска. Статья 3 с изменениями, внесенными законами РК от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие с 01.01.2022); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 4. Основания осуществления коллекторской деятельности

      1. Коллекторская деятельность осуществляется на основании договора, предметом которого является оказание услуг кредитору по досудебным взысканию и урегулированию задолженности, а также по сбору информации, связанной с задолженностью (далее – договор о взыскании задолженности).

      Коллекторскому агентству запрещается заключение договора о взыскании задолженности с кредиторами, являющимися аффилированными лицами коллекторского агентства в соответствии с пунктом 2 статьи 12-1 Закона Республики Казахстан "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью".

      Коллекторскому агентству запрещается заключать соглашение (договор) об условиях исполнения исполнительного документа с частным судебным исполнителем, являющимся аффилированным лицом коллекторского агентства в соответствии с пунктом 2 статьи 12-1 Закона Республики Казахстан "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью".

      Коллекторскому агентству запрещается обращаться за совершением нотариальных действий к нотариусу, являющемуся аффилированным лицом коллекторского агентства в соответствии с пунктом 2 статьи 12-1 Закона Республики Казахстан "О товариществах с ограниченной и дополнительной ответственностью".

      2. Коллекторская деятельность осуществляется в случае возникновения задолженности и наличия в договоре банковского займа или договоре о предоставлении микрокредита права кредитора на привлечение коллекторского агентства при допущении заемщиком просрочки исполнения обязательств по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита.

      3. Договор о взыскании задолженности между коллекторским агентством и кредитором заключается в письменной форме и должен содержать, в том числе следующие условия:

      1) права и обязанности сторон;

      2) ответственность сторон;

      3) данные должника – физического лица, позволяющие идентифицировать его личность;

      4) наименование, место нахождения, бизнес-идентификационный номер в отношении юридического лица;

      5) размер задолженности;

      6) структуру задолженности (сумму основного долга, вознаграждения, комиссий, неустойки (штрафа, пени);

      7) при наличии сведения о поручителе или гаранте по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита;

      8) при наличии сведения о предмете залога, если право залога по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита подлежит регистрации;

      9) размер вознаграждения по договору;

      10) срок действия договора;

      11) порядок и сроки уведомления (информирования) кредитором коллекторского агентства о произведенных ранее должником платежах и (или) об изменении сумм задолженности;

      12) порядок предоставления информации коллекторским агентством о ходе исполнения договора о взыскании задолженности;

      13) порядок и сроки расторжения договора о взыскании задолженности в случае, предусмотренном абзацем четвертым части первой пункта 5 статьи 9 настоящего Закона, а также порядок и сроки возврата документов;

      14) порядок и условия досрочного прекращения коллекторской деятельности в отношении должника.

      Договор о взыскании задолженности может быть заключен в отношении одного или нескольких должников с передачей реестра (реестров) должников на бумажном носителе или в электронной форме, который (которые) должен (должны) содержать информацию, указанную в части первой настоящего пункта.

      К договору о взыскании задолженности также прилагаются перечень передаваемых документов и сведений по должнику, связанных с исполнением договора о взыскании задолженности, информация по принятым кредитором в отношении должника мерам по урегулированию просроченной задолженности, предусмотренным законами Республики Казахстан. Информация указывается за период с последней даты неисполнения или ненадлежащего исполнения обязательств в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита до передачи задолженности коллекторскому агентству.

      Срок оказания услуг по коллекторской деятельности в отношении задолженности по договору о взыскании задолженности должен быть не менее шести месяцев и не более пяти лет.

      Досрочное прекращение коллекторской деятельности в отношении должника допускается в случаях, предусмотренных настоящим Законом либо договором о взыскании задолженности, а также в случаях:

      1) признания должника банкротом в установленном законодательством Республики Казахстан порядке;

      2) смерти должника;

      3) выезда должника за пределы Республики Казахстан;

      4) исключения коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств;

      5) исполнения должником обязательства перед кредитором по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита;

      6) предусмотренных подпунктом 1) пункта 1 статьи 15 настоящего Закона.

      Задолженность, переданная коллекторскому агентству в рамках договора о взыскании задолженности, не может быть передана другому коллекторскому агентству.

      По вопросам, не урегулированным настоящим Законом, к договору о взыскании задолженности применяются положения Гражданского кодекса Республики Казахстан о поручении и возмездном оказании услуг.

      4. Исключен Законом РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования).
      Сноска. Статья 4 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.06.2025 № 205-VIII (порядок введения в действие см. ст.2).

Статья 5. Правила осуществления коллекторской деятельности

      1. Коллекторское агентство вправе взаимодействовать с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом, связанным обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, способом:

      1) телефонных переговоров с телефонных номеров коллекторского агентства для контактов с должниками;

      2) личных встреч;

      3) письменных (почтовых) уведомлений, направляемых должнику – физическому лицу по месту жительства (юридическому адресу), должнику – юридическому лицу по месту нахождения (фактическому адресу);

      4) текстовых, голосовых и иных сообщений по сотовой связи;

      5) посредством сети Интернет.

      2. Взаимодействие коллекторского агентства с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом, связанным обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, должно осуществляться:

      1) при каждом контакте сообщением о (об):

      наименовании коллекторского агентства;

      месте нахождения коллекторского агентства;

      фамилии, имени, отчестве (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), должности лица, которое осуществляет взаимодействие с должником;

      наименовании кредитора.

      Иная информация, не предусмотренная настоящим подпунктом и не являющаяся коммерческой или иной охраняемой законами Республики Казахстан тайной, сообщается должнику по его требованию;

      2) в период с 8.00 до 21.00 часов в будние дни по времени места жительства либо места нахождения должника, либо места регистрации должника, если иной период взаимодействия из предложенного коллекторским агентством в пределах указанного в настоящем подпункте периода времени не определен должником при личном обращении в коллекторское агентство;

      3) не более трех раз в неделю и не более одного раза в период с 8.00 до 21.00 часов в будние дни при личном контакте по инициативе коллекторского агентства по месту жительства или месту нахождения, или месту регистрации должника, или в помещении коллекторского агентства (филиала, представительства) по месту его нахождения;

      4) не более трех раз в период с 8.00 до 21.00 часов в будние дни посредством телефонных переговоров по инициативе коллекторского агентства;

      5) предоставлением по требованию должника документа, подтверждающего размер задолженности, и копий документов, подтверждающих полномочия коллекторского агентства по осуществлению коллекторской деятельности в отношении задолженности, за исключением информации, относящейся к коммерческой или иной охраняемой законами Республики Казахстан тайне;

      6) фиксацией процесса взаимодействия с помощью средств аудио- или видеотехники с аудиофиксацией;

      7) обеспечением сохранности документов и информации, полученных от кредитора, должника и (или) его представителя, и (или) третьих лиц, в том числе банковской тайны, тайны предоставления микрокредита, коммерческой или иной охраняемой законами Республики Казахстан тайны, персональных данных должника и (или) его представителя, и (или) третьих лиц.

      Требования, предусмотренные подпунктами 3) и 4) части первой настоящего пункта, за исключением требования по взаимодействию в период с 8.00 до 21.00 часов в будние дни, не распространяются на взаимодействие коллекторского агентства с должником и (или) его представителем, нарушающими (нарушающим) обязанности, предусмотренные пунктом 2 статьи 16 настоящего Закона.

      Примечание. Для целей настоящего пункта под будними днями понимаются дни недели с понедельника по пятницу, которые не являются выходными или праздничными (национальный и государственные праздники).

      3. По требованию должника и (или) его представителя коллекторское агентство обязано ознакомить должника и (или) его представителя с их правами и обязанностями, предусмотренными статьей 16 настоящего Закона.

      4. Взаимодействие коллекторского агентства с третьим лицом, не являющимся лицом, указанным в абзаце первом пункта 1 настоящей статьи, допускается в целях установления места нахождения и (или) контактных данных должника при наличии такого условия в договоре банковского займа (микрокредита), заключенном с должником.

      При взаимодействии с третьим лицом, указанным в части первой настоящего пункта, коллекторское агентство сообщает следующую информацию:

      наименование коллекторского агентства;

      фамилию, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность работника коллекторского агентства;

      фамилию, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) должника.

      Взаимодействие коллекторского агентства с физическим лицом, указанным в части первой настоящего пункта, осуществляется при условии соблюдения требований, предусмотренных подпунктами 2), 3), 4), 6) и 7) части первой пункта 2 настоящей статьи, а также, если данным лицом не выражено несогласие на осуществление взаимодействия с коллекторским агентством, в том числе в устной форме.

      5. При осуществлении коллекторской деятельности коллекторскому агентству запрещается осуществлять следующие недобросовестные действия:

      1) использовать иные способы взаимодействия с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом, не предусмотренные пунктом 1 настоящей статьи;

      2) исключен Законом РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования);
      3) Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      4) Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      5) Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      6) Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      6-1) Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      7) принимать деньги (в наличной или безналичной форме), а также иное имущество в счет погашения задолженности;

      8) требовать погашения задолженности иным имуществом, кроме денег;

      9) разглашать коммерческую или иную охраняемую законами Республики Казахстан тайну, полученную от кредитора и (или) его представителя, и (или) третьих лиц, за исключением случаев, предусмотренных законами Республики Казахстан.

      5-1. Работнику коллекторского агентства при взаимодействии с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом запрещается осуществлять следующие недобросовестные действия:

      1) вводить лицо, с которым взаимодействует работник коллекторского агентства, в заблуждение относительно размера, характера и оснований возникновения задолженности;

      2) сообщать недостоверные фамилию и (или) имя, и (или) отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), а также сведения о месте работы и (или) должности работника коллекторского агентства, не соответствующие действительности;

      3) распространять сведения, порочащие честь, достоинство и деловую репутацию лица, с которым взаимодействует работник коллекторского агентства, либо разглашать сведения, которые могут причинить имущественный вред интересам данных лиц;

      4) совершать противоправные действия, посягающие на права и свободы лица, с которым взаимодействует работник коллекторского агентства, ставящие под угрозу их жизнь и здоровье, а также повлекшие причинение данному лицу имущественного и иного вреда;

      5) оказывать давление путем угрозы применения насилия либо уничтожения или повреждения имущества должника и (или) его представителя, и (или) третьих лиц, оскорбления, мошенничества, подлога документов, шантажа, принуждающее должника к выполнению обязательств по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита.

      6. Коллекторское агентство самостоятельно или по требованию уполномоченного органа обязано принять меры по прекращению полномочий работника по взаимодействию с лицами, указанными в абзаце первом пункта 1 и части первой пункта 4 настоящей статьи, в случае нарушения норм настоящей статьи и предоставить информацию в уполномоченный орган в течение трех рабочих дней.

      7. Требования пунктов 1, 2, 4, подпунктов 1) и 9) пункта 5, пунктов 5-1 и 6 настоящей статьи распространяются на коллекторское агентство и его работников при реализации им своих прав кредитора, возникших в результате уступки права (требования) по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита, а также на сервисные компании.

      8. Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      9. Требования пункта 1, абзацев четвертого и пятого части первой подпункта 1), подпунктов 2), 3), 4) и 6) части первой пункта 2, пункта 5-1 настоящей статьи распространяются на работников коллекторского агентства при представлении интересов кредитора по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита.

      10. Коллекторскому агентству при осуществлении коллекторской деятельности запрещается заключение договоров, предусматривающих сотрудничество с частными судебными исполнителями.

      Сноска. Статья 5 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 24.05.2021 № 43-VII (порядок введения в действие см. ст. 2); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 6. Особенности досудебного порядка урегулирования задолженности

      1. При первичном контакте коллекторское агентство информирует должника – физическое лицо и (или) его представителя об их (его) праве обратиться в коллекторское агентство с письменным заявлением об изменении условий договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита.

      Должник – физическое лицо и (или) его представитель в течение тридцати календарных дней после даты их (его) информирования коллекторским агентством обращаются (обращается) в коллекторское агентство с письменным заявлением и (или) через объекты информатизации, предоставляющие коллекторскому агентству возможность осуществить идентификацию клиента – физического лица посредством применения идентификационных средств, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О платежах и платежных системах" (далее – объекты информатизации), об изменении условий договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, в котором указываются причины и обстоятельства возникновения задолженности, сведения о доходах и расходах, составе (членах) семьи, месте жительства, наличии имущества, иные сведения, необходимые кредитору для рассмотрения заявления и определения достаточности собственных средств должника для исполнения обязательств по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита.

      2. Коллекторское агентство в течение десяти календарных дней после дня получения письменного заявления обязано направить его кредитору.

      3. Кредитор в течение пятнадцати календарных дней после дня получения письменного заявления должника рассматривает предложенные условия изменения договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита и в письменной форме и (или) через объекты информатизации сообщает коллекторскому агентству и должнику и (или) его представителю о (об):

      1) согласии с предложенными изменениями в договор банковского займа или договор о предоставлении микрокредита;

      2) своих предложениях по изменению условий договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита;

      3) отказе в изменении условий договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита с указанием мотивированного обоснования причин такого отказа.

      4. Коллекторское агентство в течение десяти календарных дней после получения решения, принятого кредитором, информирует о нем должника.

      5. В период осуществления коллекторской деятельности в отношении должника кредитор не вправе:

      обращаться с иском в суд о взыскании его задолженности;

      требовать выплаты вознаграждения, комиссий и иных платежей, связанных с выдачей и обслуживанием займа или микрокредита, за период нахождения задолженности в работе у коллекторского агентства, а также начислять в указанный период неустойку (штраф, пеню) за несвоевременное погашение основного долга и вознаграждения.

      6. Исключен Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      Сноска. Статья 6 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 19.06.2024 № 97-VIII (порядок введения в действие см. ст. 2); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 6-1. Особенности урегулирования задолженности коллекторским агентством при реализации им своих прав кредитора, возникших в результате уступки права (требования) задолженности

      1. Коллекторское агентство при уступке ему кредитором права (требования) по задолженности, в том числе взысканной по решению суда или на основании исполнительной надписи нотариуса, информирует должника – физическое лицо и (или) его представителя об их (его) праве обратиться в коллекторское агентство с письменным заявлением и (или) через объекты информатизации об изменении условий исполнения обязательства по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита.

      Примечание ИЗПИ!
      Часть вторая пункта 1 вводится в действие с 01.05.2027 в соответствии с Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (текст исключен).

      Должник – физическое лицо и (или) его представитель в любой срок после даты их (его) информирования об уступке права (требования) по задолженности вправе обратиться с письменным заявлением и (или) через объекты информатизации в коллекторское агентство об изменении условий исполнения обязательства по договору банковского займа или по договору о предоставлении микрокредита, в котором указываются причины возникновения задолженности, сведения о доходах и расходах, составе (членах) семьи, месте жительства, наличии имущества, иные сведения, подтверждающие обстоятельства (факты) его обращения в коллекторское агентство об изменении условий исполнения обязательства по договору банковского займа или по договору о предоставлении микрокредита, в том числе связанные с:

      1) отсрочкой или рассрочкой платежей по основному долгу и (или) вознаграждению;

      2) изменением очередности погашения задолженности, в том числе с погашением основного долга в приоритетном порядке;

      3) изменением срока банковского займа или микрокредита;

      4) изменением в сторону уменьшения или полной отменой неустойки (штрафа, пени);

      5) изменением или полной отменой комиссий и иных платежей, связанных с обслуживанием банковского займа;

      6) полным либо частичным прощением задолженности по основному долгу и (или) вознаграждению;

      7) самостоятельной реализацией залогодателем недвижимого имущества, являющегося предметом ипотеки, в сроки, установленные соглашением сторон;

      8) представлением отступного взамен исполнения обязательства путем передачи коллекторскому агентству заложенного имущества;

      9) реализацией недвижимого имущества, являющегося предметом ипотеки, с передачей обязательства покупателю.

      2. Коллекторское агентство в течение пятнадцати календарных дней после дня получения заявления должника рассматривает предложенные изменения условий исполнения обязательства по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита и в письменной форме и (или) через объекты информатизации сообщает должнику и (или) его представителю о (об):

      1) согласии с предложенными изменениями условий исполнения обязательства по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита;

      2) встречных предложениях по изменению условий исполнения обязательства по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита;

      3) отказе в изменении условий исполнения обязательства по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита с указанием мотивированного обоснования причин такого отказа.

      Коллекторское агентство обязано предоставить по договору банковского займа и (или) договору о предоставлении микрокредита военнослужащим срочной воинской службы отсрочку платежа по основному долгу и вознаграждению на период, включающий срок прохождения срочной воинской службы и шестьдесят календарных дней после его окончания, без начисления вознаграждения по займу и (или) микрокредиту в порядке, определенном уполномоченным органом.

      Примечание ИЗПИ!
      В ч.3 пункта 2 предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

      Обмен сведениями о призванных на срочную воинскую службу военнослужащих, а также их увольнении осуществляется посредством обеспечения взаимодействия информационных систем государственных органов и кредитных бюро в порядке, определенном уполномоченным органом по согласованию с Министерством обороны Республики Казахстан.

      Недостижение взаимоприемлемого решения между коллекторским агентством и заемщиком – физическим лицом в течение пятнадцати календарных дней с даты получения решения коллекторского агентства, предусмотренного подпунктом 2) части первой настоящего пункта, считается отказом в изменении условий исполнения обязательства по договору банковского займа или по договору о предоставлении микрокредита.

      Примечание ИЗПИ!
      В ч.1 пункта 3 предусматривается изменение Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.01.2027).

      3. Должник – физическое лицо в течение пятнадцати календарных дней с даты получения решения коллекторского агентства, предусмотренного подпунктом 3) части первой пункта 2 настоящей статьи, или при недостижении взаимоприемлемого решения об изменении условий исполнения обязательства по договору банковского займа или по договору о предоставлении микрокредита в срок, предусмотренный частью пятой пункта 2 настоящей статьи, вправе обратиться к банковскому и (или) микрофинансовому омбудсману с одновременным уведомлением коллекторского агентства.

      Примечание ИЗПИ!
      В ч.2 пункта 3 предусматривается изменение Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.01.2027).

      Банковский и (или) микрофинансовый омбудсманы рассматривают обращение должника – физического лица при представлении доказательств его обращения в коллекторское агентство и недостижения с коллекторским агентством взаимоприемлемого решения об изменении условий договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита.

      Примечание ИЗПИ!
      В ч.3 пункта 3 предусматривается изменение Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.01.2027).

      В период рассмотрения банковским и (или) микрофинансовым омбудсманами обращения должника – физического лица, относящегося к социально уязвимым слоям населения в соответствии с Законом Республики Казахстан "О жилищных отношениях", по договору ипотечного жилищного займа (ипотечного займа) или по договору о предоставлении микрокредита, обеспеченного ипотекой недвижимого имущества, являющегося жилищем, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, не допускается обращение взыскания на заложенное имущество путем подачи иска в суд или во внесудебном порядке.

      Примечание ИЗПИ!
      Статью 6-1 предусматривается дополнить пунктом 4 в соотвтествии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие с 01.07.2026).
      Сноска. Глава 2 дополнена статьей 6-1 в соответствии с Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (порядок введения в действие см. ст.2); с изменениями, внесенными Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 7. Учетная регистрация юридического лица, имеющего намерение осуществлять коллекторскую деятельность

      1. Юридическое лицо, имеющее намерение осуществлять коллекторскую деятельность, подлежит учетной регистрации в течение трех месяцев со дня его государственной регистрации (перерегистрации) в Государственной корпорации "Правительство для граждан".

      2. Исключен Законом РК от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      3. Для прохождения учетной регистрации юридическое лицо, имеющее намерение осуществлять коллекторскую деятельность, представляет в уполномоченный орган документы, предусмотренные нормативным правовым актом, утвержденным уполномоченным органом.

      4. Уполномоченный орган в течение двух рабочих дней с момента получения документов для прохождения учетной регистрации проверяет полноту представленных документов.

      В случае представления юридическим лицом, имеющим намерение осуществлять коллекторскую деятельность, неполного пакета документов уполномоченный орган в указанные в части первой настоящего пункта сроки дает в письменной форме мотивированный отказ в дальнейшем рассмотрении заявления.

      5. Уполномоченный орган рассматривает заявление о прохождении учетной регистрации в течение десяти рабочих дней со дня представления полного пакета документов.

      6. В срок, установленный пунктом 5 настоящей статьи, уполномоченный орган обязан внести юридическое лицо, имеющее намерение осуществлять коллекторскую деятельность, в реестр коллекторских агентств и уведомить его о данном решении и номере регистрации либо дать мотивированный ответ в письменной форме о причинах отказа в учетной регистрации.

      7. Реестр коллекторских агентств, прошедших учетную регистрацию, размещается на интернет-ресурсе уполномоченного органа.

      Сноска. Статья 7 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие с 01.07.2019); от 25.11.2019 № 272-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 14.07.2022 № 141-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 8. Основания отказа в учетной регистрации юридического лица, имеющего намерение осуществлять коллекторскую деятельность

      1. Отказ в учетной регистрации юридического лица, имеющего намерение осуществлять коллекторскую деятельность, производится в случаях:

      1) предоставления недостоверных сведений и информации, подлежащих отражению в документах, предусмотренных нормативным правовым актом, утвержденным уполномоченным органом;

      2) несоответствия работников юридического лица, имеющего намерение осуществлять коллекторскую деятельность, требованиям, предусмотренным пунктами 2 и 3 статьи 12 настоящего Закона;

      3) несоответствия лица, самостоятельно или совместно с другим (другими) лицом (лицами) прямо или косвенно владеющего и (или) пользующегося, и (или) распоряжающегося десятью или более процентами долей участия в уставном капитале юридического лица, намеревающегося осуществлять коллекторскую деятельность, или имеющего контроль, требованиям, предусмотренным пунктом 3 статьи 3 настоящего Закона;

      4) обращения по истечении трех месяцев со дня государственной регистрации (перерегистрации) в Государственной корпорации "Правительство для граждан" в уполномоченный орган с заявлением о прохождении учетной регистрации;

      5) несоблюдения требования, установленного пунктом 1 статьи 21 настоящего Закона.

      2. В случае отказа в учетной регистрации по основаниям, предусмотренным подпунктами 1), 2) и 3) пункта 1 настоящей статьи, юридическое лицо, имеющее намерение осуществлять коллекторскую деятельность, в течение тридцати рабочих дней после дня получения отказа в учетной регистрации вправе повторно представить документы в соответствии с пунктом 3 статьи 7 настоящего Закона либо обязано провести процедуру перерегистрации путем исключения из своего наименования слов "коллекторское агентство", производных от них слов, предполагающих, что оно осуществляет коллекторскую деятельность.

      В случае получения юридическим лицом, имеющим намерение осуществлять коллекторскую деятельность, отказа в учетной регистрации по основаниям, предусмотренным подпунктами 4) и 5) пункта 1 настоящей статьи, такое юридическое лицо обязано провести процедуру перерегистрации путем исключения из своего наименования слов "коллекторское агентство", производных от них слов, предполагающих, что оно осуществляет коллекторскую деятельность.

      В случае неосуществления юридическим лицом действий, указанных в частях первой и второй настоящего пункта, оно подлежит принудительной ликвидации в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      Сноска. Статья 8 с изменениями, внесенными законами РК от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие с 01.07.2019); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 9. Основания для исключения коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств

      1. Коллекторское агентство исключается из реестра коллекторских агентств по одному из следующих оснований:

      1) совершение коллекторским агентством и (или) его работниками, взаимодействующими с должниками, одного из недобросовестных действий, предусмотренных подпунктами 7) и 8) пункта 5, пунктом 5-1 статьи 5 настоящего Закона, три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев;

      2) выявление недостоверных сведений и информации в документах, представленных для прохождения учетной регистрации;

      3) несоблюдение требований по минимальному размеру уставного капитала, установленному нормативным правовым актом уполномоченного органа;

      4) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставление или несвоевременное представление в установленный срок отчетности, требуемой в соответствии с нормативными правовыми актами Национального Банка Республики Казахстан;

      5) неоднократное (более трех раз в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредоставление, несвоевременное предоставление коллекторским агентством в уполномоченный орган информации, требуемой в соответствии с законодательством Республики Казахстан о коллекторской деятельности, или иной запрашиваемой информации либо предоставление в уполномоченный орган коллекторским агентством информации, не содержащей сведений, представление которых требуется в соответствии с законодательством Республики Казахстан о коллекторской деятельности, либо предоставление недостоверной информации;

      6) неоднократное (более трех раз в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнение, несвоевременное выполнение коллекторским агентством обязанностей, принятых им и (или) возложенных на него уполномоченным органом посредством применения ограниченных мер воздействия;

      7) неосуществление коллекторской деятельности в течение двенадцати последовательных календарных месяцев;

      8) нарушение коллекторским агентством требования об обязательном членстве в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, установленного настоящим Законом;

      9) вступление в законную силу судебного акта о прекращении деятельности коллекторского агентства;

      10) воспрепятствование коллекторским агентством три и более раза за последние двенадцать календарных месяцев проведению проверки;

      11) принятие коллекторским агентством решения о добровольном прекращении осуществления коллекторской деятельности.

      В случае, предусмотренном подпунктом 11) части первой настоящего пункта, к заявлению коллекторского агентства об исключении из реестра коллекторских агентств прилагается письмо о подтверждении исполнения всех обязательств, а также отсутствии на балансе ранее приобретенных прав (требований).

      1-1. При определении целесообразности исключения коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств учитываются:

      1) характер нарушений и их последствия;

      2) масштаб и значительность допущенных нарушений и их последствия;

      3) систематичность и длительность нарушений;

      4) причины, обусловившие возникновение допущенных нарушений;

      5) наличие и эффективность (результативность) ранее примененных ограниченных мер воздействия;

      6) принятие самостоятельных мер, направленных на устранение выявленных нарушений и их эффективность.

      2. В случае исключения из реестра коллекторских агентств уполномоченный орган в течение семи календарных дней со дня исключения письменно уведомляет об этом коллекторское агентство.

      Уведомление направляется по адресу, указанному в заявлении для прохождения учетной регистрации либо в письменном уведомлении об изменении места нахождения коллекторского агентства.

      3. Решение уполномоченного органа об исключении коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств может быть обжаловано в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      Обжалование решения уполномоченного органа об исключении коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств не приостанавливает исполнения данного решения.

      4. Коллекторскому агентству запрещается заключение новых договоров о взыскании задолженности и (или) договоров, содержащих условия перехода права (требования) по договорам банковского займа и (или) договорам о предоставлении микрокредита к коллекторскому агентству (далее – договор уступки права требования), с момента получения уведомления уполномоченного органа об исключении его из реестра коллекторских агентств.

      Коллекторскому агентству с момента получения уведомления уполномоченного органа об исключении его из реестра коллекторских агентств, а также юридическому лицу, ставшему правопреемником прав и обязательств данного коллекторского агентства в результате реорганизации, запрещается производить уступку прав (требований) по договору банковского займа и (или) договору о предоставлении микрокредита третьему лицу, за исключением уступки прав (требований) лицам, указанным в пункте 1 статьи 63 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан", части первой пункта 5 статьи 9-1 Закона Республики Казахстан "О микрофинансовой деятельности".

      До прекращения договорных отношений с физическими лицами по договорам банковского займа и (или) договорам о предоставлении микрокредита, не связанного с осуществлением предпринимательской деятельности, коллекторское агентство, исключенное из реестра коллекторских агентств, а также юридическое лицо, ставшее правопреемником прав и обязательств данного коллекторского агентства в результате реорганизации, обязаны соблюдать требования и ограничения, предъявляемые законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора с заемщиком в рамках договора банковского займа и (или) договора о предоставлении микрокредита, а также к обновлению информации по всем должникам в базах данных кредитных бюро.

      5. Коллекторское агентство в течение тридцати календарных дней после дня получения уведомления уполномоченного органа об исключении его из реестра коллекторских агентств либо принятия коллекторским агентством решения о добровольном прекращении осуществления коллекторской деятельности обязано:

      провести процедуру перерегистрации путем исключения из своего наименования слов "коллекторское агентство", производных от них слов, предполагающих, что оно осуществляет коллекторскую деятельность;

      передать кредитору все сведения и документы по задолженности, которая была передана коллекторскому агентству на основании договора о взыскании задолженности, на дату получения уведомления уполномоченного органа об исключении его из реестра коллекторских агентств либо принятия коллекторским агентством решения о добровольном прекращении осуществления коллекторской деятельности;

      передать лицу, которому уступлены права (требования) по договору банковского займа и (или) договору о предоставлении микрокредита, либо по его указанию сервисной компании, с которой такое лицо заключило новый договор доверительного управления, все сведения и документы по правам (требованиям) по договорам банковского займа и (или) договорам о предоставлении микрокредита, переданным коллекторскому агентству на основании договора доверительного управления, на дату получения уведомления уполномоченного органа об исключении его из реестра коллекторских агентств либо принятия коллекторским агентством решения о добровольном прекращении осуществления коллекторской деятельности;

      расторгнуть все заключенные договоры о взыскании задолженности и (или) договоры доверительного управления.

      Кредитор обязан обеспечить прием сведений и документов по задолженности, которая была передана коллекторскому агентству на основании договора о взыскании задолженности, а также принять меры по расторжению ранее заключенных с данным коллекторским агентством договоров о взыскании задолженности.

      Лицо, которому уступлены права (требования) по договору банковского займа и (или) договору о предоставлении микрокредита, либо сервисная компания, с которой таким лицом заключен новый договор доверительного управления, обязаны обеспечить прием сведений и документов в случае, предусмотренном абзацем четвертым части первой настоящего пункта.

      В случае неосуществления действий, указанных в части первой настоящего пункта, коллекторское агентство подлежит принудительной ликвидации в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      6. Коллекторское агентство обязано в течение пяти календарных дней со дня получения уведомления уполномоченного органа об исключении его из реестра коллекторских агентств уведомить об этом:

      кредиторов, с которыми заключены договоры о взыскании задолженности;

      лиц, с которыми заключены договоры доверительного управления, способами, предусмотренными договором доверительного управления;

      должников, чья задолженность была передана коллекторскому агентству на основании договора о взыскании задолженности, способами, предусмотренными пунктом 1 статьи 5 настоящего Закона.

      должников, права (требования) по договорам банковского займа или договорам о предоставлении микрокредита к которым были переданы на основании договоров доверительного управления, способами, предусмотренными пунктом 1 статьи 5 настоящего Закона.

      Сноска. Статья 9 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 29.06.2020 № 351-VI (вводится в действие с 01.07.2021); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 10. Порядок ведения документации коллекторским агентством

      1. Коллекторское агентство регистрирует в регистрационном журнале договоров все договоры о взыскании задолженности, договоры уступки права (требования), договоры доверительного управления и ведет учет принимаемых от кредиторов документов:

      1) договоров о взыскании задолженности;

      2) договоров уступки права требования, а также прилагаемых к ним документов (при наличии);

      2-1) договоров доверительного управления;

      3) документов на предмет залога (в случае, если основное обязательство обеспечено залогом);

      4) договоров поручительства и гарантии (в случае, если основное обязательство обеспечено поручительством или гарантией);

      5) расчетов задолженности должника на дату уступки права (требования);

      6) документов, содержащих информацию по принятым кредитором в отношении должника мерам по урегулированию просроченной задолженности, предусмотренным законами Республики Казахстан. Информация указывается за период с последней даты неисполнения или ненадлежащего исполнения обязательств в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита до передачи задолженности коллекторскому агентству;

      7) копий учредительных документов должника (для юридических лиц);

      8) копии документа, удостоверяющего личность должника (для физических лиц);

      9) документов (или их копий), подтверждающих погашение должником задолженности;

      10) документов по реализации заложенного имущества;

      11) иных документов, передача которых предусмотрена договором о взыскании задолженности, договором уступки права (требования), договором доверительного управления.

      2. Ведение регистрационного журнала договоров осуществляется на бумажном носителе или в электронной форме.

      Сноска. Статья 10 с изменениями, внесенными Законом РК от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 11. Тайна коллекторской деятельности

      1. Тайна коллекторской деятельности включает в себя любые сведения о должнике, кредиторе, задолженности, третьих лицах, связанных обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, об условиях заключенных договоров о взыскании задолженности и иные сведения, полученные и (или) составленные коллекторским агентством при осуществлении коллекторской деятельности.

      2. Тайна коллекторской деятельности в отношении должника может быть раскрыта только должнику, третьему лицу на основании письменного согласия должника, в том числе данного при заключении договора банковского займа на раскрытие банковской тайны или договора о предоставлении микрокредита на раскрытие тайны предоставления микрокредита, а также лицам, указанным в пунктах 3, 4 и 5 настоящей статьи.

      3. Сведения о должнике, кредиторе, задолженности, третьих лицах, связанных обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, об условиях заключенных договоров о взыскании задолженности и иные сведения, полученные и (или) составленные коллекторским агентством при осуществлении коллекторской деятельности, выдаются:

      1) государственным органам и должностным лицам, осуществляющим функции уголовного преследования: по находящимся в их производстве уголовным делам на основании письменного запроса, санкционированного прокурором;

      2) судам: по находящимся в их производстве делам на основании определения, постановления, решения и приговора суда;

      3) государственным и частным судебным исполнителям: по находящимся в их производстве делам исполнительного производства на основании санкционированного прокурором постановления судебного исполнителя, заверенного печатью органа юстиции или печатью частного судебного исполнителя;

      4) прокурору: на основании постановления о производстве проверки в пределах его компетенции по находящемуся у него на рассмотрении материалу;

      5) органам государственных доходов:

      по вопросам, связанным с налогообложением проверяемого лица, на основании предписания;

      кредитным бюро по должнику – физическому лицу, у которого возникла обязанность по представлению деклараций об активах и обязательствах, о доходах и имуществе (права (требования) по задолженности которого были уступлены коллекторскому агентству);

      6) представителям должника: на основании нотариально удостоверенной доверенности;

      7) уполномоченному органу в области реабилитации и банкротства: в отношении лица, по которому имеется вступившее в законную силу решение суда о признании банкротом, за период в течение пяти лет до возбуждения дела о банкротстве и (или) реабилитации с санкции прокурора;

      8) уполномоченному органу: по вопросам, связанным с осуществлением государственного контроля за деятельностью коллекторских агентств;

      8-1) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности: по вопросам, связанным с осуществлением контроля за деятельностью своих членов (участников);

      9) уполномоченному органу в сфере государственного управления по восстановлению платежеспособности и банкротства граждан Республики Казахстан: на основании запроса в отношении гражданина, подавшего заявление о применении процедур, предусмотренных Законом Республики Казахстан "О восстановлении платежеспособности и банкротстве граждан Республики Казахстан", за период в течение трех лет до подачи такого запроса;

      10) финансовому управляющему: на основании запроса в отношении гражданина, по которому возбуждено дело о применении процедуры восстановления платежеспособности или судебного банкротства с санкции прокурора. В целях подтверждения полномочий к запросу прикладывается определение суда о возбуждении дела о применении процедуры.

      4. Сведения о должнике, кредиторе, третьих лицах, связанных обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, задолженности, об условиях заключенных договоров о взыскании задолженности и иные сведения, полученные и (или) составленные коллекторским агентством при осуществлении коллекторской деятельности в отношении должника, помимо лиц, предусмотренных в пункте 3 настоящей статьи, также выдаются на основании письменного запроса:

      1) лицам, указанным должником в завещании;

      2) нотариусам: по находящимся в их производстве наследственным делам на основании запроса нотариуса;

      3) иностранным консульским учреждениям: по находящимся в их производстве наследственным делам.

      5. Не являются раскрытием тайны коллекторской деятельности:

      1) предоставление коллекторскими агентствами информации в кредитные бюро в соответствии с Законом Республики Казахстан "О кредитных бюро и формировании кредитных историй в Республике Казахстан" и предоставление кредитными бюро информации о должнике в части задолженности;

      2) обмен информацией, в том числе сведениями, составляющими тайну коллекторской деятельности, между Национальным Банком Республики Казахстан и уполномоченным органом;

      3) представление должностным лицом государственного органа или лицом, выполняющим управленческие функции в организации, документов и сведений, содержащих тайну коллекторской деятельности, в качестве подтверждающих документов и материалов при направлении органу уголовного преследования сообщения об уголовном правонарушении.

      Примечание ИЗПИ!
      Часть вторая пункта 5 предусматривается в редакции Закона РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие c 01.01.2027).

      Тайна коллекторской деятельности может быть раскрыта банковскому и (или) микрофинансовому омбудсманам по находящимся у него на рассмотрении обращениям физических лиц по урегулированию разногласий, возникающих из договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, обязательства по которому были уступлены лицу, указанному в пунктах 3 и 4 статьи 36-1 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" или в пунктах 4 и 5 статьи 9-1 Закона Республики Казахстан "О микрофинансовой деятельности".

      6. За разглашение или незаконное использование сведений, составляющих охраняемую законами Республики Казахстан тайну, коллекторские агентства, а также иные лица, получившие на основании настоящего Закона и других законов Республики Казахстан доступ к указанным сведениям, несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

      Сноска. Статья 11 с изменениями, внесенными законами РК от 21.01.2019 № 217-VI (вводится в действие по истечении трех месяцев со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 14.07.2022 № 141-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования); от 15.07.2025 № 207-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.07.2025 № 210-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 12. Требования, предъявляемые к работникам коллекторского агентства

      1. Руководящими работниками коллекторского агентства признаются первый руководитель и члены исполнительного органа (коллегиального и (или) единоличного), первый руководитель и члены наблюдательного совета (при наличии), главный бухгалтер.

      2. Руководящим работником коллекторского агентства не может являться физическое лицо:

      1) не имеющее гражданства Республики Казахстан;

      2) не имеющее высшего образования;

      Примечание ИЗПИ!
      В подпункт 3) предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).

      3) имеющее неснятую или непогашенную судимость или подвергающееся или подвергавшееся уголовному преследованию (за исключением лиц, уголовное преследование в отношении которых прекращено на основании подпунктов 1) и 2) части первой статьи 35 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан) за уголовные правонарушения против личности, семьи и несовершеннолетних, конституционных и иных прав и свобод человека и гражданина, основ конституционного строя и безопасности государства, собственности, общественной безопасности и общественного порядка, здоровья населения и нравственности, мира и безопасности человечества, интересов службы в коммерческих и иных организациях, интересов государственной службы и государственного управления, правосудия и порядка исполнения наказаний, порядка управления, в сферах экономической деятельности, информатизации и связи, а также воинские уголовные правонарушения;

      4) не имеющее опыта работы в сферах финансовой, страховой деятельности, образования, государственного управления и обороны, обязательного социального обеспечения, в области права и бухгалтерского учета, а также деятельности агентств по сбору платежей и кредитных бюро, определенных в соответствии с общим классификатором видов экономической деятельности, утвержденным уполномоченным органом в области технического регулирования (соответствующий стаж работы должен быть не менее одного года к дате приема на работу);

      5) ранее являвшееся руководящим работником либо лицом, владеющим десятью или более процентами долей участия в уставном капитале коллекторского агентства, в период не более чем за три года до принятия уполномоченным органом решения об исключении коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств по основаниям, предусмотренным подпунктами 1), 4), 5), 6), 7), 9) и 10) части первой пункта 1 статьи 9 настоящего Закона;

      6) в отношении которого вступило в законную силу решение суда о применении уголовного наказания в виде лишения права занимать должность руководящего работника финансовой организации, банковского и (или) страхового холдинга и являться крупным участником (крупным акционером) финансовой организации пожизненно;

      7) ранее являвшееся руководителем, членом органа управления, руководителем, членом исполнительного органа, главным бухгалтером финансовой организации, крупным участником – физическим лицом, руководителем крупного участника, банковского и (или) страхового холдинга – юридического лица финансовой организации в период не более чем за один год до принятия уполномоченным органом или органом финансового надзора государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан, решения о применении к банку режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, повлекшего ее ликвидацию и (или) прекращение осуществления деятельности на финансовом рынке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации или признании ее банкротом в установленном законодательством Республики Казахстан порядке.

      Указанное требование применяется в течение десяти лет после принятия уполномоченным органом или органом финансового надзора государства, резидентом которого является финансовая организация – нерезидент Республики Казахстан, решения о применении к финансовой организации режима урегулирования, решения о лишении лицензии финансовой организации, повлекшего ее ликвидацию и (или) прекращение осуществления деятельности на финансовом рынке, либо вступления в законную силу судебного акта о принудительной ликвидации финансовой организации или признании ее банкротом в установленном законодательством Республики Казахстан порядке;

      8) ранее являвшееся руководителем, членом органа управления, руководителем, членом исполнительного органа, главным бухгалтером финансовой организации, крупным участником (крупным акционером) – физическим лицом, руководителем, членом органа управления, руководителем, членом исполнительного органа, главным бухгалтером крупного участника (крупного акционера) – юридического лица-эмитента, допустившего дефолт по выплате купонного вознаграждения по выпущенным эмиссионным ценным бумагам в течение четырех и более последовательных периодов либо сумма задолженности которого по выплате купонного вознаграждения по выпущенным эмиссионным ценным бумагам, по которым был допущен дефолт, составляет четырехкратный и (или) более размер купонного вознаграждения, либо размер дефолта по выплате основного долга по выпущенным эмиссионным ценным бумагам составляет сумму, в десять тысяч раз превышающую месячный расчетный показатель, установленный законом о республиканском бюджете на дату выплаты. Указанное требование применяется в течение пяти лет с момента возникновения обстоятельств, предусмотренных настоящим подпунктом;

      9) состоящее на учете в психоневрологическом, туберкулезном, наркологическом диспансерах;

      10) уволенное с государственной службы или из специальных и правоохранительных органов по отрицательным мотивам, если со дня увольнения не прошло трех лет;

      11) ранее в силу своих должностных полномочий выполнявшее государственные функции по контролю в форме проверок деятельности данного коллекторского агентства либо связанное с деятельностью данного коллекторского агентства в соответствии с его компетенцией. Указанное требование применяется в течение одного года после прекращения лицом государственной службы;

      12) уволенное из коллекторского агентства за нарушение требований, предусмотренных статьей 5 настоящего Закона.

      13) привлекавшееся к административной ответственности за коррупционные правонарушения.

      2-1. Руководящему работнику, работнику коллекторского агентства, взаимодействующему с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом, запрещается одновременно состоять в трудовых и иных отношениях с другим коллекторским агентством.

      3. К взаимодействию с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом, связанным обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, не допускаются работники коллекторского агентства, не соответствующие требованиям, предусмотренным подпунктами 1), 3), 5), 9), 10), 11), 12) и 13) пункта 2 настоящей статьи, а также не имеющие технического и профессионального, послесреднего или высшего образования.

      Требования к наличию технического и профессионального, послесреднего или высшего образования не распространяются в отношении работников коллекторского агентства, взаимодействующих с должником и (или) его представителем, и (или) третьими лицами путем телефонных переговоров.

      4. Руководящие работники саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности должны соответствовать требованиям, установленным пунктами 1 и 2 настоящей статьи.

      Сноска. Статья 12 с изменениями, внесенными законами РК от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 13. Хранение документов

      Перечень основных документов коллекторского агентства, подлежащих хранению, и сроки их хранения определяются уполномоченным органом.

Глава 3. ПРАВА И ОБЯЗАННОСТИ КОЛЛЕКТОРСКОГО АГЕНТСТВА, ДОЛЖНИКА И (ИЛИ) ЕГО ПРЕДСТАВИТЕЛЯ

Статья 14. Права коллекторского агентства

      Коллекторское агентство вправе:

      1) осуществлять коллекторскую деятельность на основании заключенного с кредитором договора о взыскании задолженности и в соответствии с требованиями настоящего Закона, законов Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" и "О микрофинансовой деятельности";

      2) осуществлять сбор информации, связанной с задолженностью, в том числе получать у кредитора по заключенным договорам о взыскании задолженности документы (оригиналы и копии), разъяснения и информацию;

      3) обратить взыскание в судебном порядке, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан или договором, на заложенное имущество, являющееся обеспечением по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита, право (требование) по которому коллекторским агентством приобретено у кредитора;

      4) отказаться от исполнения договора о взыскании задолженности в случаях, если кредитор нарушил условия договора о взыскании задолженности, не обеспечил предоставления документов (оригиналы и копии), информации о должнике и его задолженности, представил недостоверные данные;

      5) заключать договор уступки права требования с кредитором по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита физического лица при условии соблюдения кредитором требований, предусмотренных частью второй подпункта 4) пункта 11 статьи 61 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" и подпунктом 2-1) пункта 5 статьи 9-2 Закона Республики Казахстан "О микрофинансовой деятельности";

      6) выступать представителем кредитора в суде и исполнительном производстве при наличии соответствующих полномочий;

      7) запрашивать у третьих лиц информацию о месте нахождения и (или) контактных данных должника при наличии такого условия в договоре банковского займа (договоре о предоставлении микрокредита), заключенном с должником;

      7-1) выступать в качестве сервисной компании в рамках договора доверительного управления.

      Коллекторское агентство в рамках договора доверительного управления вправе:

      по соглашению сторон изменять условия договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита в рамках предоставленных лицом, с которым заключен договор доверительного управления, полномочий. Изменение условий договора банковского займа и (или) договора о предоставлении микрокредита в одностороннем порядке допускается в случаях их улучшения для заемщика в соответствии с частью второй пункта 4 статьи 57 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" и частью второй пункта 4 статьи 4 Закона Республики Казахстан "О микрофинансовой деятельности";

      представлять интересы лица, с которым заключен договор доверительного управления, в суде, в том числе в процессе взыскания задолженности и (или) обращения взыскания на предмет залога;

      принимать от должника в интересах лица, с которым заключен договор доверительного управления, деньги в безналичной форме и (или) иное имущество в счет погашения задолженности с последующей передачей таких денег и (или) такого имущества в его пользу;

      пользоваться услугами оценщиков, аудиторов, юристов и иных консультантов.

      Вознаграждение коллекторскому агентству, выступающему в качестве сервисной компании, а также расходы, связанные с доверительным управлением, оплачиваются (возмещаются) в соответствии с условиями договора доверительного управления лицом, которое приобрело права (требования) по договорам банковского займа и (или) договорам о предоставлении микрокредита;

      8) осуществлять иные права, установленные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, договором о взыскании задолженности и (или) договором уступки права (требования), и (или) договором доверительного управления.

      Сноска. Статья 14 с изменениями, внесенными законами РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 15. Обязанности коллекторского агентства

      1. Коллекторское агентство обязано:

      1) в течение двух рабочих дней довести до сведения кредитора информацию о своей аффилированности с должником, об основаниях такой аффилированности, а также иных обстоятельствах, которые влияют или могут повлиять на исполнение коллекторским агентством договорных обязанностей и (или) могут привести к возникновению противоречия между личной заинтересованностью коллекторского агентства и законными интересами кредитора либо к ущемлению законных интересов кредитора, в том числе в результате прямой или косвенной заинтересованности коллекторского агентства в неисполнении должником своих обязательств перед кредитором;

      2) в случаях изменения места нахождения либо наименования письменно или посредством системы электронного документооборота уведомить уполномоченный орган и разместить соответствующую информацию на своем интернет-ресурсе на казахском и русском языках в срок не позднее трех календарных дней с даты таких изменений;

      2-1) в случаях изменения телефонных номеров коллекторского агентства для контактов с должниками письменно или посредством системы электронного документооборота уведомить уполномоченный орган в срок не позднее трех календарных дней с даты таких изменений;

      3) соблюдать тайну коллекторской деятельности;

      3-1) при уступке кредитором прав (требований) по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита принимать меры по урегулированию задолженности должника – физического лица в соответствии с нормативным правовым актом уполномоченного органа по вопросам урегулирования коллекторскими агентствами задолженности физических лиц;

      4) не более одного раза в месяц по обращению должника и (или) его представителя в течение десяти рабочих дней со дня получения обращения безвозмездно представлять в письменной форме сведения об остатке просроченных и текущих сумм основного долга, вознаграждения, неустойки (штрафа, пени) по приобретенным правам (требованиям);

      4-1) по письменному заявлению должника или его представителя, представленному после полного погашения задолженности по договору банковского займа и (или) договору о предоставлении микрокредита, право (требование) по которым приобретено коллекторским агентством, выдать один раз на безвозмездной основе в течение десяти календарных дней со дня получения заявления справку об отсутствии задолженности в письменной форме;

      5) обеспечивать сохранность документов и информации, получаемых от кредитора, должника и третьих лиц, защиту персональных данных должника и (или) его представителя, и (или) третьего лица, связанного обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, в соответствии с законодательством Республики Казахстан о персональных данных и их защите;

      6) иметь собственный интернет-ресурс;

      7) при уступке кредитором прав (требований) по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита не допускать взимания с должника иных комиссий и платежей, не предусмотренных в таком договоре;

      8) при уступке кредитором прав (требований) по договору банковского займа или договору о предоставлении микрокредита соблюдать требования и ограничения, предъявляемые законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора и должника в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, а также к такому договору, заключенному между первоначальным кредитором и должником;

      9) иметь специализированное программное обеспечение, используемое для автоматизации деятельности и учета задолженности, а также фиксации процесса взаимодействия с должником с помощью средств аудио- или видеотехники в помещениях коллекторского агентства (филиала, представительства) по месту его нахождения;

      10) заключить договор о предоставлении информации с государственным кредитным бюро;

      11) представлять отчетность в Национальный Банк Республики Казахстан в соответствии с нормативным правовым актом Национального Банка Республики Казахстан;

      11-1) представлять сведения по договорам уступки права требования органам государственных доходов по месту своего нахождения не позднее 25 пятого числа месяца, следующего за кварталом, по форме, установленной уполномоченным государственным органом, осуществляющим руководство в сфере обеспечения поступления налогов и других обязательных платежей в бюджет, по согласованию с уполномоченным органом;

      12) устранять нарушения законодательства Республики Казахстан, выявленные уполномоченным органом;

      13) в случаях изменения сведений об учредителях (участниках), руководящих работниках, работниках, которые будут взаимодействовать с должниками и (или) их представителями, и (или) третьими лицами, связанными обязательствами с кредитором в рамках договора банковского займа или договора о предоставлении микрокредита, а также о филиалах и (или) представительствах коллекторского агентства письменно или посредством системы электронного документооборота уведомить уполномоченный орган в течение пятнадцати рабочих дней с даты таких изменений;

      14) фиксировать процесс взаимодействия с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом с помощью средств аудио- или видеотехники с аудиофиксацией и хранить материалы аудио- и (или) видеозаписи в течение шести месяцев с даты взаимодействия с должником и (или) его представителем, и (или) третьим лицом;

      15) предоставлять в уполномоченный орган на основании его запроса сведения, документы и материалы аудио- и (или) видеозаписи (при наличии), в том числе по поступившим жалобам должников и кредиторов;

      16) при взаимодействии с должником путем личных встреч обеспечить наличие филиала или представительства по месту жительства либо по месту нахождения, либо по месту регистрации должника, либо в административных центрах областей, в которых находится населенный пункт места жительства либо места нахождения или места регистрации должника;

      16-1) по требованию должника – физического лица и (или) его представителя ознакомить их (его) с правами и обязанностями, предусмотренными статьей 16 настоящего Закона;

      17) принять меры по прекращению полномочий работника, который при взаимодействии с лицами, указанными в абзаце первом пункта 1 и абзаце первом части первой пункта 4 статьи 5 настоящего Закона, нарушил требования указанной статьи, в том числе и в случае предъявления уполномоченным органом требования об отстранении указанного работника, а также предоставить информацию об уволенном работнике в уполномоченный орган в течение трех рабочих дней с даты увольнения;

      18) ежемесячно, не позднее десятого числа месяца, следующего за отчетным, представлять в порядке, определенном уполномоченным органом, сведения о лицах, самостоятельно или совместно с другим (другими) лицом (лицами) прямо или косвенно владеющих и (или) пользующихся, и (или) распоряжающихся десятью или более процентами долей участия в уставном капитале коллекторского агентства, или имеющих контроль;

      18-1) соблюдать в рамках договора доверительного управления требования и ограничения, предъявляемые законодательством Республики Казахстан к взаимоотношениям кредитора и должника в рамках договора банковского займа и (или) договора о предоставлении микрокредита;

      18-2) вступить в саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности в течение девяноста календарных дней, следующих за днем наступления одного из следующих событий:

      включения саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности в реестр уполномоченного органа;

      включения в реестр коллекторских агентств и наличия саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, включенной в реестр уполномоченного органа;

      прекращения своего членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      18-3) соблюдать правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      18-4) уплачивать взносы, установленные саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности;

      18-5) предоставлять по запросу саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности всю информацию, необходимую для проведения проверки, в порядке, определяемом саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности;

      19) соблюдать правила осуществления коллекторской деятельности, предусмотренные статьей 5 настоящего Закона, и иные требования, установленные настоящим Законом и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.

      2. Коллекторские агентства предоставляют информацию и сведения о своей деятельности, запрашиваемые уполномоченным органом, в целях обеспечения государственного контроля за коллекторской деятельностью.

      Непредоставление, несвоевременное предоставление информации или предоставление информации, не содержащей сведений, представление которых требуется в соответствии с законодательством Республики Казахстан о коллекторской деятельности, предоставление недостоверной информации, нарушение срока представления отчетности, представление недостоверной, а равно неполной отчетности либо заведомо недостоверных сведений коллекторским агентством влекут ответственность, предусмотренную законами Республики Казахстан.

      Сноска. Статья 15 с изменениями, внесенными законами РК от 25.12.2017 № 122-VI (вводится в действие с 01.01.2018); от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 25.11.2019 № 272-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2021 № 43-VII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.06.2025 № 205-VIII (порядок введения в действие см. ст.2); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 16. Права и обязанности должника и (или) его представителя

      1. Должник и (или) его представитель вправе:

      1) получать у кредитора, лица, заключившего договор доверительного управления с коллекторским агентством, коллекторского агентства, имеющего право требования к должнику по задолженности, сведения о коллекторском агентстве, месте его нахождения, наличии у коллекторского агентства персональных данных должника, размере и структуре задолженности;

      2) оспаривать требования коллекторского агентства как полностью, так и в части, в том числе в суде;

      3) урегулировать задолженность в порядке, предусмотренном статьями 6 и 6-1 настоящего Закона;

      4) взаимодействовать с коллекторским агентством любым способом, предусмотренным статьей 5 настоящего Закона, для получения информации о своей задолженности;

      5) обращаться в уполномоченный орган с жалобой на действия (бездействие) коллекторского агентства;

      6) обращаться в кредитное бюро, коллекторское агентство и (или) к кредитору для получения справки о наличии или отсутствии задолженности;

      7) самостоятельно фиксировать процесс взаимодействия с работниками коллекторского агентства с помощью средств аудио- и (или) видеотехники;

      8) обратиться к кредитору либо коллекторскому агентству, осуществляющему доверительное управление в соответствии с договором доверительного управления, с заявлением об изменении условий договора банковского займа и (или) договора о предоставлении микрокредита, связанных с исполнением обязательств по указанным договорам, с обоснованием причин такого обращения;

      9) иметь иные права, предусмотренные настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.

      2. Должник и (или) его представитель обязаны:

      1) извещать коллекторское агентство об изменении своего места жительства (юридический адрес), о перемене имени, отчества (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), фамилии, замене документов, удостоверяющих личность (в случае истечения срока, утраты), об изменении контактной информации, используемой для связи с ними (ним), и способа связи и взаимодействия коллекторского агентства с ними (ним);

      2) по запросу коллекторского агентства раскрывать достоверную информацию об уровне доходов и расходов, месте жительства (юридический адрес), наличии имущества, на которое в соответствии с законодательством Республики Казахстан может быть обращено взыскание для погашения задолженности;

      3) осуществлять взаимодействие по урегулированию задолженности с коллекторским агентством в соответствии с пунктом 1 статьи 5 настоящего Закона;

      4) в течение пятнадцати рабочих дней рассмотреть предложенные кредитором условия погашения задолженности и сообщить коллекторскому агентству либо кредитору условия, подходящие для должника.

      Сноска. Статья 16 с изменениями, внесенными законами РК от 04.07.2022 № 133-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 4. ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ КОЛЛЕКТОРСКИХ АГЕНТСТВ, КОНТРОЛЬ ЗА ИХ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬЮ

Статья 17. Компетенция уполномоченного органа

      Сноска. Заголовок статьи 17 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

      1. Государственное регулирование и контроль за деятельностью коллекторских агентств осуществляются уполномоченным органом в соответствии с законами Республики Казахстан.

      2. Уполномоченный орган:

      1) проводит учетную регистрацию и ведет реестр коллекторских агентств;

      2) исключен Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020);

      3) осуществляет государственный контроль за деятельностью коллекторского агентства;

      4) рассматривает жалобу должника на действия (бездействие) коллекторского агентства;

      5) подает иск в суд о реорганизации либо ликвидации юридических лиц в случаях, предусмотренных настоящим Законом;

      5-1) принимает обязательные для исполнения коллекторскими агентствами нормативные правовые акты в сфере регулирования коллекторской деятельности в соответствии с целью и задачами, которые предусмотрены пунктами 1 и 2 статьи 2-1 настоящего Закона и законодательством Республики Казахстан. Перечень подзаконных нормативных правовых актов определяется в положении об уполномоченном органе;

      6) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и актами Президента Республики Казахстан.

      3. Исключен Законом РК от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
      Сноска. Статья 17 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 30.06.2025 № 205-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 18. Меры воздействия и основания их применения

      1. При нарушении коллекторским агентством законодательства Республики Казахстан о коллекторской деятельности, банковского законодательства Республики Казахстан либо законодательства Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности, выявлении неправомерных действий или бездействия руководящих и иных работников коллекторского агентства, взаимодействующих с должником, уполномоченным органом применяются меры воздействия, установленные настоящей статьей. Под мерами воздействия понимаются ограниченные меры воздействия и санкции.

      При нарушении законодательства Республики Казахстан о кредитных бюро и формировании кредитных историй к коллекторскому агентству применяются меры воздействия, предусмотренные Законом Республики Казахстан "О кредитных бюро и формировании кредитных историй в Республике Казахстан".

      2. Уполномоченный орган вправе применить к коллекторскому агентству следующие ограниченные меры воздействия:

      1) направить обязательное для исполнения письменное предписание коллекторскому агентству на принятие обязательных к исполнению коррективных мер, направленных на устранение выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению, в установленный срок и (или) на необходимость представления в установленный срок плана мероприятий по устранению выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению (далее – план мероприятий).

      В плане мероприятий, представленном в срок, установленный письменным предписанием, указываются описания нарушений и (или) причины, а также условия, способствовавшие их совершению, перечень запланированных мероприятий, сроки их осуществления, а также ответственные должностные лица.

      Обжалование письменного предписания уполномоченного органа осуществляется в порядке, установленном законами Республики Казахстан. Обжалование письменного предписания уполномоченного органа не приостанавливает его исполнения;

      2) вынести письменное предупреждение о возможности применения к коллекторскому агентству санкций, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, в случае выявления уполномоченным органом в течение одного года после вынесения данного предупреждения повторного нарушения норм законодательства Республики Казахстан о коллекторской деятельности, банковского законодательства Республики Казахстан либо законодательства Республики Казахстан о микрофинансовой деятельности, аналогичного нарушению, за которое вынесено письменное предупреждение;

      3) составить письменное соглашение между уполномоченным органом и коллекторским агентством о необходимости незамедлительного устранения выявленных нарушений и утверждении перечня мер по устранению этих нарушений c указанием сроков их устранения и (или) перечня ограничений, которые на себя принимает коллекторское агентство, до устранения выявленных нарушений.

      Письменное соглашение подлежит обязательному подписанию со стороны коллекторского агентства;

      4) предъявить требование об отстранении руководящего работника либо иного работника коллекторского агентства, взаимодействующего с должником.

      3. Коллекторское агентство обязано уведомить уполномоченный орган об исполнении мер, указанных в письменном предписании и письменном соглашении, в сроки, предусмотренные данными документами.

      В случае, если срок, установленный для устранения нарушения, будет превышать один месяц, коллекторское агентство ежемесячно до двадцатого числа месяца уведомляет уполномоченный орган об исполнении мероприятий по устранению выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению.

      Применение одной ограниченной меры воздействия не исключает применения других ограниченных мер воздействия в случаях, предусмотренных законами Республики Казахстан, не приостанавливает и не прекращает действие ранее принятых мер.

      4. В качестве санкций уполномоченный орган вправе применить:

      1) исключение коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств по основаниям и в порядке, предусмотренным в подпунктах 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9) и 10) части первой пункта 1 статьи 9 настоящего Закона;

      2) наложение на коллекторское агентство и взыскание с него штрафа по основаниям, установленным законами Республики Казахстан.

      5. Решение уполномоченного органа о применении к коллекторскому агентству мер воздействия, предусмотренных настоящей статьей, может быть обжаловано в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

      Сноска. Статья 18 с изменениями, внесенными законами РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020); от 29.06.2020 № 351-VI (вводится в действие с 01.07.2021); от 30.12.2022 № 179-VII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 19. Государственный контроль за деятельностью коллекторских агентств

      Государственный контроль за деятельностью коллекторских агентств осуществляется уполномоченным органом в соответствии с Законом Республики Казахстан "О государственном регулировании, контроле и надзоре финансового рынка и финансовых организаций".

      Сноска. Статья 19 в редакции Закона РК от 02.07.2018 № 168-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней со дня его первого официального опубликования); с изменением, внесенным Законом РК от 03.07.2019 № 262-VI (вводится в действие с 01.01.2020).

Глава 4-1. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности

      Сноска. Закон дополнен главой 4-1 в соответствии с Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 19-1. Создание саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности

      1. Саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности признается саморегулируемая организация, основанная на обязательном членстве (участии) коллекторских агентств, созданная для контроля за деятельностью своих членов (участников) в части соблюдения ими требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, включенная в реестр саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      2. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности является некоммерческой организацией и создается в форме ассоциации (союза).

      3. Деятельность саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности регулируется настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан, уставом, стандартами и правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, а также порядком осуществления деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, установленным нормативным правовым актом уполномоченного органа.

      Порядок осуществления деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности устанавливает:

      1) требования к составлению бюджета саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности;

      2) сведения о руководящих работниках саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) порядок передачи саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности, исключенной из реестра саморегулируемых организаций, документов и сведений, образовавшихся в ходе ее деятельности, а также касающихся деятельности членов (участников), другой саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности или уполномоченному органу.

      4. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности должна объединять в составе в качестве членов (участников) не менее двадцати одного процента от общего числа коллекторских агентств. Общее количество коллекторских агентств определяется на основании информации, размещаемой на интернет-ресурсе уполномоченного органа.

      Коллекторское агентство может являться членом (участником) только одной саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      5. Наименование саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности должно в обязательном порядке содержать слова "саморегулируемая организация коллекторских агентств".

      В наименовании саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности запрещается использовать слова "национальный", "государственный", "республиканский" или "центральный" в полном или сокращенном виде на любом языке.

      Не допускается использование в качестве наименования саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности обозначений, тождественных или сходных до степени их смешения с наименованием коллекторских агентств.

      6. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности в сроки, установленные частью третьей пункта 4 статьи 9 Закона Республики Казахстан "О саморегулировании" (далее – Закон о саморегулировании), представляет в уполномоченный орган следующие сведения и документы:

      1) копию устава, утвержденного общим собранием саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, разработанные в соответствии с требованиями, установленными Законом о саморегулировании, настоящим Законом, и утвержденные коллегиальным органом управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) подтверждающие наличие у саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности одного или нескольких способов обеспечения имущественной ответственности;

      4) выписку из реестра членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, включающего не менее двадцати одного процента от общего числа коллекторских агентств, подписанную руководителем исполнительного органа управления;

      5) бюджет саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, подтверждающий возможность выполнения ею своих полномочий в соответствии с настоящим Законом.

      Требования к составлению бюджета саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 настоящей статьи;

      6) подтверждающие соответствие руководящих работников саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности требованиям, установленным пунктами 1 и 2 статьи 12 настоящего Закона. Сведения о руководящих работниках саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности представляются в соответствии с нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 настоящей статьи.

      Руководящими работниками саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности признаются руководитель, его заместитель и члены коллегиального органа управления, руководитель исполнительного органа управления, его заместитель и члены исполнительного органа управления.

Статья 19-2. Правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности

      1. Правила саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, помимо требований, предусмотренных статьей 20-1 Закона о саморегулировании, должны содержать:

      1) размер и (или) порядок расчета, порядок уплаты вступительного и членских взносов;

      2) правила профессиональной этики работников саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) порядок, перечень, формы и сроки размещаемой саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности информации на своем интернет-ресурсе;

      4) иные положения, определяемые саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности самостоятельно.

      2. Стандарты саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, помимо требований, предусмотренных статьей 20-2 Закона о саморегулировании, должны содержать положения по соблюдению членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности прав и законных интересов должников и иные положения, определяемые саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности самостоятельно.

Статья 19-3. Компетенция саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности

      1. К компетенции саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности относятся:

      1) проведение проверок членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности на предмет соблюдения ими требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности в соответствии с порядком организации и проведения проверок членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, устанавливаемым саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности;

      2) рассмотрение обращений должников, чья задолженность была передана ее члену (участнику), и кредиторов, услуги по досудебному взысканию и урегулированию задолженности которых оказываются ее членом (участником), в порядке, установленном правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности обеспечивает регистрацию обращения должника, чья задолженность была передана члену (участнику) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, и кредиторов, услуги по досудебному взысканию и урегулированию задолженности которых оказываются членом (участником) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, рассмотрение которого отнесено к компетенции саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, в течение одного рабочего дня и в срок не позднее следующего рабочего дня после дня регистрации обращения направляет копию указанного обращения члену (участнику) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, в отношении которого подано обращение.

      Срок рассмотрения обращений не должен превышать пятнадцать рабочих дней со дня их регистрации.

      В случае необходимости установления фактических обстоятельств, имеющих значение для правильного рассмотрения обращения, срок рассмотрения может быть продлен на пятнадцать рабочих дней, о чем заявитель извещается в течение трех рабочих дней со дня принятия решения о продлении срока.

      По результатам рассмотрения обращения саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности обязана направить заявителю ответ в письменной форме или посредством объектов информатизации либо иным способом, предусмотренным правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Член (участник) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, в отношении которого подано обращение, информирует саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности о результатах рассмотрения обращения потребителя финансовых услуг в порядке и сроки, которые установлены правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Примечание ИЗПИ!
      Абзац седьмой подпункта 2) вводится в действие с 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

      3) рассмотрение обращений своих членов (участников);

      4) осуществление анализа отчетности своих членов (участников);

      5) содействие своим членам (участникам) в реализации мер по недопущению нарушений прав и законных интересов должников своих членов (участников);

      6) применение в отношении своих членов (участников) мер воздействия за нарушение правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, предусмотренных пунктом 4 статьи 19-6 настоящего Закона;

      7) обобщение правоприменительной практики и выработка рекомендаций и предложений по дальнейшему совершенствованию и развитию деятельности коллекторских агентств;

      8) ведение реестра своих членов (участников);

      9) сбор членских взносов и формирование имущества саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности из других не запрещенных законами Республики Казахстан источников.

      Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности рассматривает обращения:

      по вопросам, связанным с взысканием задолженности по договору банковского займа и (или) по договору о предоставлении микрокредита, осуществляемым коллекторским агентством на основании договора о взыскании задолженности;

      потребителей финансовых услуг – юридических лиц по вопросам, вытекающим из правоотношений между указанными лицами и коллекторским агентством, которому было уступлено право (требование) по договору банковского займа и (или) договору о предоставлении микрокредита;

      членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      Примечание ИЗПИ!
      Абзац шестой подпункта 9) вводится в действие с 01.01.2027 Законом РК от 16.01.2026 № 259-VIII (текст исключен).

      2. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности в период согласования уполномоченным органом правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности не вправе осуществлять функции, указанные в подпунктах 1), 2), 4) и 6) пункта 1 настоящей статьи.

      3. В случае несоответствия руководящих работников саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности требованиям, установленным пунктом 2 статьи 12 настоящего Закона, саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности не вправе осуществлять функции, указанные в подпунктах 1), 2), 4) и 6) пункта 1 настоящей статьи.

Статья 19-4. Права и обязанности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности

      1. Права и обязанности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности определяются настоящим Законом, а также Законом о саморегулировании.

      2. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности не вправе:

      1) приобретать акции и (или) доли участия в уставных капиталах финансовых организаций;

      2) предоставлять принадлежащее ей имущество в залог в обеспечение исполнения обязательств иных лиц;

      3) обеспечивать исполнение своих обязательств залогом имущества своих членов (участников), а также выданными ими гарантиями и поручительствами;

      4) выступать поручителем или гарантом.

      3. Руководитель, его заместитель и члены исполнительного органа управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности не вправе:

      1) одновременно состоять в трудовых и иных отношениях с финансовыми организациями и другими саморегулируемыми организациями в сфере коллекторской деятельности;

      2) приобретать ценные бумаги, эмитентами которых являются члены (участники) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) заключать с членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности договоры поручительства или гарантии.

      4. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности обязана:

      1) утверждать обязательные для исполнения своими членами (участниками) правила и стандарты саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и согласовывать их с уполномоченным органом;

      2) уведомлять уполномоченный орган с приложением подтверждающих документов о включении членов (участников) в саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности и об исключении из нее в течение трех рабочих дней, следующих за днем принятия решения;

      3) уведомлять уполномоченный орган о несоответствии руководящего работника саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности требованиям, установленным пунктом 2 статьи 12 настоящего Закона, а также о его замене;

      4) уведомлять уполномоченный орган об изменениях, произошедших в составе ее руководящих работников, в течение пяти рабочих дней, включая их назначение (избрание), перевод на другую должность или расторжение трудового договора (прекращение полномочий) в соответствии с нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части первой пункта 3 статьи 19-1 настоящего Закона;

      5) предоставлять в уполномоченный орган по его запросу информацию, сведения и документы, необходимые для выполнения возложенных на уполномоченный орган функций государственного регулирования, контроля и надзора;

      6) уведомлять уполномоченный орган об изменении адреса (места нахождения) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, в том числе почтового адреса, адреса электронной почты, номеров контактных телефонов, адреса интернет-ресурса саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      7) уведомлять об изменениях и (или) дополнениях, внесенных в устав саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      8) информировать уполномоченный орган о нарушениях ее членом (участником) требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, а также мерах воздействия, примененных в отношении своих членов (участников) в соответствии с пунктом 3 статьи 19-6 настоящего Закона;

      9) информировать уполномоченный орган о создании органа по рассмотрению споров между членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и должниками своих членов (участников), и иными лицами в сфере защиты прав потребителей финансовых услуг;

      10) представлять в уполномоченный орган отчетность, перечень, формы, сроки и порядок представления которой устанавливаются нормативным правовым актом уполномоченного органа;

      11) размещать с соблюдением требований законодательных актов Республики Казахстан, предъявляемых к защите информации, на своем интернет-ресурсе информацию, порядок размещения которой устанавливается правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      В случаях, предусмотренных подпунктами 2), 3), 4), 6), 7), 8) и 10) части первой настоящего пункта, уведомление (информирование) саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности уполномоченного органа осуществляется письменно либо посредством системы электронного документооборота.

      5. Работники саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности обязаны обеспечивать конфиденциальность ставших им известными сведений, составляющих служебную, коммерческую или иную охраняемую законом тайну.

      6. Работники саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности обязаны соблюдать конфиденциальность в отношении информации, полученной в ходе осуществления ими контроля за деятельностью своих членов (участников).

      7. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности для обеспечения своей имущественной ответственности и имущественной ответственности своих членов (участников) перед должниками применяет один из следующих способов:

      1) страхование гражданско-правовой ответственности члена (участника) и саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) привлечение к имущественной ответственности членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) использование иных способов обеспечения имущественной ответственности, предусмотренных законами Республики Казахстан.

      Порядок использования способов обеспечения имущественной ответственности устанавливается в правилах саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

Статья 19-5. Органы управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности

      1. Органами управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности являются:

      1) общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) коллегиальный орган управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) исполнительный орган управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      4) контрольный орган (ревизионная комиссия) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Порядок формирования, структура, компетенция и срок полномочий органов управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, порядок принятия этими органами решений устанавливаются уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности в соответствии с настоящим Законом и иными законами Республики Казахстан.

      2. Общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности является высшим органом управления, полномочным рассматривать отнесенные к его компетенции настоящим Законом, иными законами Республики Казахстан и ее уставом вопросы деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности созывается в порядке и с периодичностью, которые установлены уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, но не реже чем один раз в год.

      3. К исключительной компетенции общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности относятся:

      1) утверждение устава саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, внесение в него изменений и (или) дополнений;

      2) определение приоритетных направлений деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) принятие решения о добровольной ликвидации саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и назначении ликвидационной комиссии;

      4) избрание руководителя, заместителя и членов коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, досрочное прекращение полномочий указанного органа или досрочное прекращение полномочий руководителей либо отдельных его членов;

      5) назначение на должность лиц, осуществляющих функции исполнительного органа управления саморегулируемой организации, досрочное освобождение их от должности, а равно образование исполнительного органа управления и прекращение его полномочий;

      6) утверждение отчетов коллегиального и исполнительного органов управления, контрольного органа (ревизионной комиссии) и специализированных органов в порядке и с периодичностью, которые установлены уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      7) установление размера вступительного и членских взносов;

      8) определение способов обеспечения имущественной ответственности;

      9) принятие иных решений в соответствии с законами Республики Казахстан и уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      4. Общее собрание членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности правомочно принимать решения, отнесенные к его компетенции, если в нем принимают участие более половины членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      5. Решения общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности принимаются большинством голосов от числа голосов членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, присутствующих на общем собрании, или в случае проведения его путем заочного голосования – большинством голосов от общего числа голосов членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      6. Порядок проведения общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, порядок формирования повестки дня заседаний, условия и порядок проведения голосования определяются уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      7. Руководство саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности осуществляет коллегиальный орган управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, избранный общим собранием членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Количественный состав коллегиального органа управления, порядок и условия его формирования, деятельности, принятия решений, прекращения полномочий устанавливаются уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      8. К компетенции коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности относятся:

      1) вынесение вопросов на рассмотрение общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) принятие решения о вступлении в члены (участники) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и прекращении членства в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) создание специализированных органов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, утверждение положений о них и правил осуществления ими деятельности;

      4) утверждение бюджета саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, внесение в него изменений;

      5) утверждение правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и внесение в них изменений и (или) дополнений;

      6) иные вопросы, предусмотренные уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Коллегиальный орган управления формируется из числа представителей членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, а также независимых членов.

      Число членов коллегиального органа саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности должно составлять не менее семи человек.

      Независимыми членами считаются лица, которые не связаны трудовыми отношениями с саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности или ее членами. Независимые члены должны составлять не менее одной пятой членов коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Каждый член коллегиального органа управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности при голосовании имеет один голос.

      Член коллегиального органа управления не может голосовать по вопросам, которые касаются члена (участника) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, акционером (участником), работником которого он является.

      9. Исполнительный орган управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности:

      1) организует работу саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, осуществляет контроль за выполнением возложенных на саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности задач;

      2) осуществляет прием и увольнение работников саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) представляет интересы саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности в государственных органах, общественных объединениях, других организациях;

      4) осуществляет иные полномочия, не относящиеся к компетенции общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и ее коллегиального органа управления.

      10. Контрольный орган (ревизионная комиссия) является органом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, осуществляющим контроль финансово-хозяйственной деятельности органов управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и их должностных лиц.

      Контрольный орган (ревизионная комиссия) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности подотчетен и подконтролен общему собранию членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Порядок и сроки представления отчетов контрольного органа (ревизионной комиссии) определяются уставом саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

Статья 19-6. Контроль саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности за деятельностью своих членов (участников)

      1. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности осуществляет контроль за соблюдением своими членами (участниками) требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности путем проведения проверок.

      2. Проверка членов (участников) саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности осуществляется:

      1) в целях контроля за соблюдением членами (участниками) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности условий членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, а также правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) при поступлении жалобы о нарушении членом (участником) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности либо требований законодательства Республики Казахстан;

      3) по поручению уполномоченного органа о проведении проверки члена (участника) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      3. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности вправе применять в отношении своих членов (участников) за несоблюдение правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности следующие меры воздействия:

      1) предъявление требования об обязательном устранении выявленных нарушений в установленные сроки;

      2) вынесение предупреждения в письменной форме;

      3) наложение штрафа в размере, установленном правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      4) исключение из реестра членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      5) иные меры, установленные правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, не противоречащие законодательству Республики Казахстан.

      4. Порядок применения в отношении членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности мер воздействия, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи, определяется правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

Статья 19-7. Реестр саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности и их исключение из реестра

      1. Уполномоченный орган ведет реестр саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности.

      2. Сведения, содержащиеся в реестре саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности, являются открытыми, размещаются на интернет-ресурсе уполномоченного органа и поддерживаются в актуальном состоянии.

      Сведения о саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, соответствующей требованиям пункта 4 статьи 19-1 настоящего Закона, вносятся в реестр саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности на основании уведомления в соответствии с Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях".

      3. Основаниями исключения из реестра саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности являются:

      1) решение общего собрания членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности о добровольном исключении из реестра, ликвидации или реорганизации саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, произведенной в форме слияния, присоединения, разделения или выделения;

      2) непредставление в течение двух месяцев документов, предусмотренных частью третьей пункта 4 статьи 9 Закона о саморегулировании и пунктом 5 статьи 19-1 настоящего Закона;

      3) вступившее в законную силу решение суда о прекращении деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      4) систематическое (три и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) невыполнение письменного предписания уполномоченного органа;

      5) неоднократное (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) непредставление отчетности и (или) представление недостоверной отчетности в уполномоченный орган;

      6) несоответствие саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности в течение двенадцати последовательных календарных месяцев требованию, установленному пунктом 4 статьи 19-1 настоящего Закона.

      4. В течение одного года после принятия уполномоченным органом решения об исключении саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности из реестра по основаниям, предусмотренным пунктом 3 настоящей статьи, такая некоммерческая организация не может претендовать на возможность осуществления деятельности в качестве саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      5. Установленные подпунктами 1), 2), 3), 4) и 6) пункта 1 статьи 19-3 и статьей 19-6 настоящего Закона функции саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, которая была исключена из реестра, в отношении коллекторских агентств, являвшихся ее членами (участниками), переходят к иной саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности соответствующего вида со дня вступления коллекторского агентства в такую саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности, а в случае отсутствия действующей саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности соответствующего вида – остаются под контролем и надзором уполномоченного органа до дня включения в реестр саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности соответствующего вида и вступления в такую саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности коллекторского агентства.

      6. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности в случае исключения из реестра саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности обязана передать все документы и сведения, образовавшиеся и вытекающие из правоотношений между саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности, ее членами (участниками) и должниками, другой саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, в состав членов (участников) которой вошли члены (участники) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, исключенной из реестра саморегулируемых организаций, а при отсутствии действующей саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности – уполномоченному органу.

      При передаче уполномоченному органу документов и сведений, указанных в части первой настоящего пункта, уполномоченный орган не несет обязательств, вытекающих из правоотношений между членом (участником) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, имеющим право кредитора, возникшее в результате уступки права (требования) по задолженности, и должником, а также иных обязательств имущественного характера, вытекающих из правоотношений саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности с третьими лицами.

      Порядок передачи указанных в настоящем пункте документов и сведений устанавливается нормативным правовым актом уполномоченного органа, указанным в части второй пункта 3 статьи 19-1 настоящего Закона.

      7. За неисполнение обязанности по передаче указанных в пункте 7 настоящей статьи материалов руководящий работник саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, исключаемой из реестра, несет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Статья 19-8. Меры воздействия, применяемые к саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, и основания их применения

      1. Уполномоченным органом применяются меры воздействия, установленные настоящей статьей, при несоблюдении требований настоящего Закона и иных законов Республики Казахстан, нормативных правовых актов уполномоченного органа саморегулируемой организацией в сфере коллекторской деятельности, предъявляемых к деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, правил и стандартов, а также при выявлении неправомерных действий или бездействия руководящих работников саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Под мерами воздействия понимаются обязательное для исполнения письменное предписание и санкции.

      2. Письменным предписанием является указание саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности на принятие обязательных к исполнению мер, направленных на устранение выявленных нарушений и (или) причин, а также условий, способствовавших их совершению.

      Письменное предписание может содержать требование о представлении в установленный уполномоченным органом срок плана мероприятий по исполнению требований уполномоченного органа, установленных частью первой настоящего пункта (далее – план мероприятий).

      В плане мероприятий, представленном в срок, установленный письменным предписанием, указываются описания нарушений, причин, приведших к их возникновению, перечень запланированных мероприятий, срок их осуществления, а также ответственные руководящие работники саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      Обжалование письменного предписания уполномоченного органа осуществляется в порядке, установленном законами Республики Казахстан. Обжалование письменного предписания уполномоченного органа не приостанавливает его исполнения.

      Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности обязана уведомить уполномоченный орган об исполнении мер, указанных в письменном предписании, и (или) мероприятий, указанных в плане мероприятий, в сроки, предусмотренные данными документами.

      3. В случае неисполнения в установленный уполномоченным органом срок письменного предписания уполномоченный орган вправе направить в саморегулируемую организацию в сфере коллекторской деятельности требование об отстранении руководящего работника саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности и (или) приостановлении исполнения всех или части функций саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, предусмотренных статьей 19-3 настоящего Закона.

      Порядок замещения и сроки исполнения обязанностей в случае отстранения руководящего работника саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности определяются в правилах саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      4. Уполномоченный орган вправе применить к саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности санкцию в виде исключения из реестра саморегулируемых организаций в сфере коллекторской деятельности по основаниям, предусмотренным подпунктами 2), 4), 5) и 6) пункта 3 статьи 19-7 настоящего Закона.

Статья 19-9. Прекращение членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности

      1. Основаниями прекращения членства (участия) коллекторского агентства в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности являются:

      1) добровольное прекращение членства (участия) коллекторского агентства в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности осуществляется в сроки, установленные правилами саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) исключение коллекторского агентства из членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности по решению саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности осуществляется со дня, следующего за днем принятия такого решения коллегиальным органом управления саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      3) исключение коллекторского агентства из реестра коллекторских агентств осуществляется со дня, следующего за днем принятия такого решения уполномоченным органом;

      4) ликвидация коллекторского агентства осуществляется со дня ликвидации коллекторского агентства в соответствии с настоящим Законом;

      5) прекращение деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности осуществляется со дня прекращения деятельности саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      2. Саморегулируемая организация в сфере коллекторской деятельности вправе принять решение об исключении коллекторского агентства из членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности в случае:

      1) неоднократного (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) несоблюдения членом (участником) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности требований правил и стандартов саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности;

      2) неоднократной (два и более раза в течение двенадцати последовательных календарных месяцев) неуплаты членом (участником) членских взносов;

      3) выявления недостоверных сведений в документах, представленных членом для приема в члены (участники) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      3. Вступительный и членские взносы, уплаченные коллекторским агентством в связи с его членством (участием) в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, не подлежат возврату коллекторскому агентству при прекращении его членства (участия) в саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности.

      4. Решение саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности об отказе в приеме в члены (участники) или исключении из членов (участников) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, а также действия (бездействие) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, нарушающие права и законные интересы члена (участника), кандидата в члены (участники) саморегулируемой организации в сфере коллекторской деятельности, могут быть обжалованы в суд.

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ И ПЕРЕХОДНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 20. Ответственность за нарушение законодательства Республики Казахстан о коллекторской деятельности

      Нарушение законодательства Республики Казахстан о коллекторской деятельности влечет ответственность, установленную законами Республики Казахстан.

Статья 21. Переходные положения

      1. Организации, которые до введения в действие настоящего Закона осуществляли деятельность, обладающую признаками коллекторской деятельности, подлежат перерегистрации в органах юстиции в качестве коллекторского агентства в течение шести месяцев со дня введения в действие настоящего Закона.

      2. При несоблюдении требования, указанного в пункте 1 настоящей статьи, организации подлежат реорганизации либо принудительной ликвидации в соответствии с законами Республики Казахстан.

Статья 22. Порядок введения в действие настоящего Закона

      Настоящий Закон вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования.

      Президент
Республики Казахстан 		Н. НАЗАРБАЕВ