Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің м.а. 2026 жылғы 9 қазандағы № 262 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 12 қазанда № 40144 болып тіркелді

Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 2 қаңтардағы Экология кодексінің 290-бабының 11-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Климаттық саясат департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын;

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтердің ұсынылуын қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің м.а.

Ж. Алиев

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Қаржы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Сыртқы істер министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Жасанды интеллект
және цифрлық даму министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Сауда және интеграция министрлігі

Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің м.а. 2026 жылғы 9 қазандағы № 262 бұйрығына қосымша

Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару қағидалары

1-тарау. Жалпы қағидалар

1. Осы Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасы Экология кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 291-бабының 7-тармағына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасында көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару тәртібін айқындайды.

2. Осы Қағидаларда келесі ұғымдар пайдаланылады:

1) базалық жиырма төрт айлық кезең – тиісті үш айлық есептік кезеңнің бірінші айының алдындағы жиырма төрт күнтізбелік ай;

2) есептік анықтама – оператор қалыптастыратын, көміртегі квотасы бірліктерін сатудың негізінің бар екендігі туралы қорытындыны, көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің көлемі туралы мәліметтерді және сату параметрлері бойынша ұсынысты қамтитын құжат;

3) есептік кезең – көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы айқындалатын күнтізбелік кезең;

4) көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы – тиісті есептік кезең үшін көміртегі квотасы бірліктерімен жасалған мәмілелердің жиынтық құнын осындай мәмілелер бойынша көміртегі квотасы бірліктерінің жиынтық көлеміне бөлу арқылы айқындалатын баға;

5) көміртегі нарығын тұрақтандыру резерві – көміртегі нарығында көміртегі бірліктерінің ұсынысын реттеуге арналған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі;

6) оператор – көміртегі бірліктерінің сауда жүйесінің операторы;

7) сату қорытындылары туралы есеп – оператор аукцион және жасалған мәмілелер бойынша есеп айырысулардың аяқталу нәтижелері бойынша қалыптастыратын құжат;

8) уәкілетті орган – қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган;

9) үш айлық есептік кезең – оның қорытындылары бойынша көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сатудың бағалық негізінің бар немесе жоқ екені айқындалатын қатарынан үш күнтізбелік ай.

3. Осы Қағидалар көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару кезінде туындайтын қатынастарға, оның ішінде:

1) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктерін есепке алуға;

2) қайталама көміртегі нарығындағы бағаларға мониторинг жүргізуге;

3) көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасын айқындауға;

4) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сатудың негіздерін айқындауға;

5) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен сатылатын көміртегі квотасы бірліктерінің көлемін айқындауға;

6) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін бастапқы көміртегі нарығында сатуға;

7) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару жөніндегі шешімдерді дайындау, қабылдау және орындау кезінде уәкілетті орган мен оператордың өзара іс-қимылына қолданылады.

4. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқарудың мақсаты көміртегі квотасы бірліктерінің ұсынысын реттеу арқылы көміртегі нарығының тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету.

5. Уәкілетті орган мен оператор көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін Кодексте және осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен басқарады.

6. Уәкілетті орган көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару кезінде:

1) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқаруды ұйымдастырады және осы Қағидаларда көзделген шешімдердің қабылдануын қамтамасыз етеді;

2) есептік анықтамаларды, оператордың талдамалық материалдары мен ұсыныстарын қарайды;

3) оператордың осы Қағидаларда белгіленген есептеу тәртібін сақтауын, есептік анықтаманың мазмұнының толықтығын және қорытындылардың ұсынылған бастапқы деректерге сәйкестігін тексереді;

4) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату туралы немесе сатуға негіздердің жоқтығы туралы шешім қабылдайды;

5) есептік анықтаманы қарау үшін қажетті қосымша ақпаратты оператордан сұратады.

7. Оператор көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару кезінде:

1) Қазақстан Республикасының көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімінде (бұдан әрі – мемлекеттік тізілім) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің шотын ашады және жүргізеді;

2) көміртегі квотасы бірліктерінің есебін жүргізуді қамтамасыз етеді;

3) қайталама көміртегі нарығындағы мәмілелердің есебін жүргізуді қамтамасыз етеді;

4) осы Қағидаларда көзделген есептеулерді жүзеге асырады;

5) есептік анықтаманы дайындайды және уәкілетті органға ұсынады;

6) уәкілетті органның шешімінің орындалуын қамтамасыз етеді және Көміртегі бірліктерінің сауда қағидаларына сәйкес аукцион өткізуді ұйымдастырады;

7) көміртегі квотасы бірліктерін саудаға жіберу, лоттарды шығару, клиринг және есеп айырысу мәселелері бойынша қор биржасымен, брокермен, клирингтік ұйыммен және (немесе) депозитариймен өзара іс-қимыл жасайды;

8) көміртегі квотасы бірліктерінің мемлекеттік тізілімде аударылуын қамтамасыз етеді;

9) сату қорытындылары туралы есепті қалыптастырады, оны уәкілетті органға ұсынады және осы Қағидаларда көзделген көлемде мәліметтерді жариялайды;

10) шешімнің орындалуына әсер етуі мүмкін техникалық ақаулар және өзге де мән-жайлар туралы уәкілетті органды хабардар етеді.

2-тарау. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін қалыптастыру

8. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резерві Кодексте және осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен көміртегі квотасы бірліктерінен қалыптастырылады.

9. Кодекстің 291-бабының 8-тармағында белгіленген көміртегі квотасы бірліктерінің қолданылу мерзімі аяқталатын күннің алдындағы күнгі жағдай бойынша мемлекеттік тізілімдегі оператордың шотында және Көміртегі квоталарының ұлттық жоспарының резервінде қалған көміртегі квотасы бірліктері көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіне аударылады.

Оператор көрсетілген көміртегі квотасы бірліктерін Кодекстің 291-бабының 8-тармағында белгіленген олардың қолданылу мерзімі аяқталатын күннің алдындағы 1 (бір) жұмыс күні ішінде көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіне аударады.

10. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіне есепке жатқызылған көміртегі квотасы бірліктері мемлекеттік тізілімде Көміртегі квоталарының ұлттық жоспарының резервінен бөлек есепке алынады.

11. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктері Кодекстің 291-бабының 8-тармағында белгіленген олардың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде қалады.

12. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктері осы Қағидаларға және Көміртегі бірліктерінің сауда қағидаларына сәйкес бастапқы көміртегі нарығында сатылған жағдайларды қоспағанда, квоталанатын субъектілерге тегін бөлінбейді.

3-тарау. Көміртегі квотасы бірліктерін сатудың негіздері

13. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіндегі көміртегі квотасы бірліктері қайталама көміртегі нарығындағы көміртегі квотасы бірлігінің қатарынан үш күнтізбелік айдың қорытындылары бойынша орташа өлшемді бағасы көрсетілген үш айлық кезеңнің бірінші айының алдындағы жиырма төрт күнтізбелік айда қалыптасқан көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасының үш еселенген мөлшерінен асып кеткен жағдайда сатылады:

ОӨБ3 > 3 × ОӨБ24,

мұнда:

ОӨБ3 – үш айлық есептік кезеңдегі көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы;

ОӨБ24 – базалық жиырма төрт айлық кезеңдегі көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы.

14. Үш айлық есептік кезеңдегі орташа өлшемді баға есептеу жүргізілетін айдың алдындағы қатарынан үш күнтізбелік айдағы барлық ескерілетін мәмілелер бойынша ай сайын айқындалады.

15. Базалық жиырма төрт айлық кезеңдегі орташа өлшемді баға үш айлық есептік кезеңнің бірінші айының алдындағы жиырма төрт күнтізбелік айдағы барлық ескерілетін мәмілелер бойынша айқындалады.

16. Оператор әрбір күнтізбелік ай аяқталғаннан кейін 5 (бес) жұмыс күнінен кешіктірмей осы Қағидалардың 13-тармағында көзделген есептеуді жүргізеді.

17. Көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы осы Қағидалардың 13-тармағында көзделген шартқа сәйкес келген жағдайда, оператор есептеулер аяқталған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде уәкілетті органға келесі мәліметтерді қамтитын есептік анықтаманы қалыптастырады және жібереді:

1) есептеулер жүргізілген кезеңдер;

2) үш айлық есептік кезеңдегі орташа өлшемді бағаны есептеу;

3) базалық жиырма төрт айлық кезеңдегі орташа өлшемді бағаны есептеу;

4) ескерілген мәмілелердің саны, жиынтық көлемі және жиынтық құны туралы мәліметтер;

5) есептеуден алып тасталған мәмілелер және оларды алып тастау негіздері туралы мәліметтер;

6) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі туралы мәліметтер;

7) сатудың бағалық негізінің бар екендігі туралы қорытынды;

8) сатылатын көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі, лоттардың параметрлері және аукцион өткізу мерзімдері бойынша ұсыныс.

18. Уәкілетті орган есептік анықтаманы оны алған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қарайды. Қосымша мәліметтер ұсыну қажет болған жағдайда, уәкілетті орган көрсетілген мерзім ішінде операторға сұрау жібереді.

Оператор уәкілетті органның тиісті сұрауын алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде қосымша мәліметтерді жібереді.

Уәкілетті орган есептік анықтаманы қарауды қосымша мәліметтерді алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күнінен аспайтын мерзімде аяқтайды.

19. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен өткізілуге жататын көміртегі квотасының бірліктерінің көлемі өткізу туралы шешім қабылданған күндегі көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктерінің жалпы көлемі негізге алына отырып, мынадай тәртіппен айқындалады:

1) резервтің көлемі 100 000 (жүз мың) көміртегі квотасының бірлігінен аз болған кезде – көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктерінің бүкіл көлемі мөлшерінде;

2) резервтің көлемі 100 000 (жүз мың) көміртегі квотасының бірлігі және одан көп болған кезде – көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде тұрған көміртегі квотасы бірліктерінің жалпы көлемінің 25 (жиырма бес) пайызы мөлшерінде.

Осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген жағдайда өткізілуге жататын көміртегі квотасы бірліктерінің есептелген көлемінің мәні көміртегі квотасының бірліктерінің бүтін санына дейін жоғары қарай дөңгелектенеді.

4-тарау. Орташа өлшемді бағаны есептеу

20. Оператор ай сайын күнтізбелік ай аяқталғаннан кейін 5 (бес) жұмыс күнінен кешіктірмей қайталама көміртегі нарығында жасалған көміртегі квотасы бірліктерімен мәмілелерге мониторинг жүргізеді.

21. Мониторинг жүргізу және есептеу үшін мемлекеттік тізілімнің мәліметтері пайдаланылады.

22. Көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасын есептеу үшін қайталама көміртегі нарығында жасалған, олар бойынша есеп айырысу аяқталған және олар бойынша аудару мемлекеттік тізілімде көрсетілген көміртегі квотасы бірліктерімен жасалған мәмілелер ескеріледі.

23. Тиісті есептік кезеңдегі көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы келесі формула бойынша айқындалады:

ОӨБ = ЖҚ / ЖК,

мұнда:

ОӨБ – көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасы;

ЖҚ – есептік кезеңдегі көміртегі квотасы бірліктерімен жасалған мәмілелердің жиынтық құны;

ЖК – есептік кезеңдегі осындай мәмілелер бойынша көміртегі квотасы бірліктерінің жиынтық көлемі.

24. Мәмілелердің жиынтық құны әрбір мәміле бойынша бір көміртегі квотасы бірлігінің бағасы мен көміртегі квотасы бірліктерінің саны көбейтінділерін қосу арқылы айқындалады.

25. Көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасын есептеу кезінде мыналар ескерілмейді:

1) заңнамада белгіленген тәртіппен жарамсыз деп танылған мәмілелер;

2) қор биржасының, клирингтік ұйымның қағидаларында және (немесе) сауда-саттықты ұйымдастырушының қолданылатын өзге де қағидаларында белгіленген тәртіппен күші жойылған мәмілелер;

3) олар бойынша есеп айырысу аяқталмаған не көміртегі квотасы бірліктерінің ауысуы мемлекеттік тізілімде көрсетілмеген мәмілелер.

26. Егер есептік кезеңде қайталама көміртегі нарығында көміртегі квотасы бірліктерімен мәмілелер болмаған жағдайда, көміртегі квотасы бірлігінің орташа өлшемді бағасын есептеу және көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату жүзеге асырылмайды.

5-тарау. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату тәртібі

27. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату оператор арқылы Көміртегі бірліктерінің сауда қағидаларында белгіленген тәртіппен аукцион шарттарында жүзеге асырылады.

28. Осы Қағидалардың 13-тармағында көзделген негіз бойынша көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату күнтізбелік ай ішінде бір реттен артық жүзеге асырылмайды.

29. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату туралы шешімді уәкілетті орган қабылдайды.

30. Уәкілетті орган есептік анықтаманы қарау аяқталған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде операторға көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасы бірліктерін сату туралы шешімді не тиісті негізді көрсете отырып, өткізу үшін негіздердің жоқ екендігі туралы шешімді жібереді.

31. Осы Қағидалардың 30-тармағында көзделген көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квотасының бірліктерін өткізу туралы шешімде:

1) сату негізін;

2) сатылатын көміртегі квотасы бірліктерінің көлемін;

3) аукцион өткізу күнін немесе кезеңін;

4) аукцион өткізу туралы ақпаратты жариялау мерзімін;

5) оператордың сату қорытындылары туралы есепті ұсыну мерзімін.

32. Оператор уәкілетті органның шешімін алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде Көміртегі бірліктерінің сауда қағидаларына сәйкес аукционды ұйымдастыру үшін қажетті құжаттар мен тапсырмаларды сауда-саттықты ұйымдастырушыға, брокерге, клирингтік ұйымға және (немесе) депозитарийге жібереді.

33. Аукцион өткізу күні және көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен сатылатын көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі туралы ақпарат оператордың және сауда ұйымдастырушының интернет-ресурстарында аукцион өткізу күніне дейін кемінде 5 (бес) жұмыс күні бұрын жарияланады.

34. Аукцион өткізудің техникалық мүмкін еместігі не уәкілетті органның шешімін орындауға кедергі келтіретін өзге де мән-жайлар анықталған жағдайда, оператор бұл туралы уәкілетті органды дереу хабардар етеді.

Уәкілетті орган сату күнін, көлемін немесе өзге де параметрлерін өзгерту туралы не шешімнің күшін жою туралы шешім қабылдайды. Оператор тиісті ақпараттың жариялануын қамтамасыз етеді.

35. Аукцион қорытындылары бойынша сатылмаған көміртегі квотасы бірліктері көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде сақталады.

36. Сатып алушыларға көміртегі квотасы бірліктерін аудару Көміртегі бірліктерінің сауда қағидаларында және Көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру және жүргізу қағидаларында белгіленген тәртіппен оператор жүзеге асырады.

37. Оператор аукцион қорытындылары бойынша есеп айырысу аяқталғаннан кейін 5 (бес) жұмыс күнінен кешіктірмей уәкілетті органға сату қорытындылары туралы есепті жібереді.

38. Сату қорытындылары туралы есеп келесіні қамтиды:

1) аукцион өткізу күні және сауда-саттықты ұйымдастырушы туралы мәліметтер;

2) сатуға шығарылған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі;

3) берілген сатып алуға арналған өтінімдердің саны және жалпы көлемі;

4) сатылған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі, жасалған мәмілелердің саны және сату бағасы;

5) аукцион қорытындылары бойынша сатылмаған көміртегі квотасы бірліктерінің көлемі;

6) барлық операциялар аяқталғаннан кейін көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде қалған көміртегі квотасы бірліктерінің қалдығы.

39. Оператор аукцион өткізу күні, сатуға шығарылған және сатылған көлем, сату бағасы және көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінің қалдығы туралы мәліметтерді есеп айырысулар аяқталғаннан кейін 5 (бес) жұмыс күнінен кешіктірмей өзінің интернет-ресурсында жариялайды.

40. Көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінде көміртегі квотасы бірліктері болмаған жағдайда, көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен көміртегі квоталарын сату жүзеге асырылмайды.

Об утверждении Правил управления резервом стабилизации углеродного рынка

Приказ и.о. Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан от 9 октября 2026 года № 262. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 12 октября 2026 года № 40144

В соответствии с пунктом 11 статьи 290 Экологического кодекса Республики Казахстан от 2 января 2021 года, ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемые Правила управления резервом стабилизации углеродного рынка.

2. Департаменту климатической политики Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации в Министерстве юстиции настоящего приказа представление в Департамент юридической службы Министерства экологии, геологии и природных ресурсов Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

И.о. Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан

Ж. Алиев

"СОГЛАСОВАН"
Министерство промышленности и строительства
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство национальной экономики
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство финансов
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство энергетики
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство сельского хозяйства
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство иностранных дел
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство искусственного
интеллекта и цифрового развития
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство торговли и интеграции
Республики Казахстан

Приложение к приказу И.о. Министра экологии и природных ресурсов Республики Казахстан от 9 октября 2026 года № 262

Правила управления резервом стабилизации углеродного рынка

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила управления резервом стабилизации углеродного рынка (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 7 статьи 291 Экологического кодекса Республики Казахстан (далее – Кодекс) и определяют порядок управления резервом стабилизации углеродного рынка в Республике Казахстан.

2. В настоящих Правилах используются следующие понятия:

1) базовый двадцатичетырехмесячный период – двадцать четыре календарных месяца, предшествующих первому месяцу соответствующего трехмесячного расчетного периода;

2) расчетная справка – документ, формируемый оператором и содержащий расчеты, вывод о наличии основания для реализации единиц углеродной квоты, сведения об объеме резерва стабилизации углеродного рынка и предложение по параметрам реализации;

3) расчетный период – календарный период, за который определяется средневзвешенная цена единицы углеродной квоты;

4) средневзвешенная цена единицы углеродной квоты – цена, определяемая за соответствующий расчетный период путем деления совокупной стоимости сделок с единицами углеродной квоты на совокупный объем единиц углеродной квоты по таким сделкам;

5) резерв стабилизации углеродного рынка – объем единиц углеродной квоты, предназначенный для регулирования предложения углеродных единиц на углеродном рынке;

6) оператор – оператор системы торговли углеродными единицами;

7) отчет об итогах реализации – документ, формируемый оператором по результатам аукциона и завершения расчетов по заключенным сделкам;

8) уполномоченный орган – уполномоченный орган в области охраны окружающей среды;

9) трехмесячный расчетный период – три последовательных календарных месяца, по итогам которых определяется наличие либо отсутствие ценового основания для реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка.

3. Настоящие Правила применяются к отношениям, возникающим при управлении резервом стабилизации углеродного рынка, включая:

1) учет единиц углеродной квоты, находящихся в резерве стабилизации углеродного рынка;

2) мониторинг цен на вторичном углеродном рынке;

3) определение средневзвешенной цены единицы углеродной квоты;

4) определение оснований для реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка;

5) определение объема единиц углеродной квоты, подлежащих реализации из резерва стабилизации углеродного рынка;

6) реализацию единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка на первичном углеродном рынке;

7) взаимодействие уполномоченного органа и оператора при подготовке, принятии и исполнении решений по управлению резервом стабилизации углеродного рынка.

4. Целью управления резервом стабилизации углеродного рынка является устойчивое функционирование углеродного рынка путем регулирования предложения единиц углеродной квоты.

5. Уполномоченный орган и оператор осуществляют управление резервом стабилизации углеродного рынка в порядке, установленном Кодексом и настоящими Правилами.

6. Уполномоченный орган при управлении резервом стабилизации углеродного рынка:

1) организует управление резервом стабилизации углеродного рынка и обеспечивает принятие решений, предусмотренных настоящими Правилами;

2) рассматривает расчетные справки, аналитические материалы и предложения оператора;

3) проверяет соблюдение оператором установленного настоящими Правилами порядка расчета, полноту состава расчетной справки и соответствие выводов представленным исходным данным;

4) принимает решение о реализации либо об отсутствии оснований для реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка;

5) запрашивает у оператора дополнительную информацию, необходимую для рассмотрения расчетной справки.

7. Оператор при управлении резервом стабилизации углеродного рынка:

1) создает и ведет в государственном реестре углеродных единиц Республики Казахстан (далее – государственный реестр) счет резерва стабилизации углеродного рынка;

2) обеспечивает учет единиц углеродной квоты;

3) обеспечивает учет сделок на вторичном углеродном рынке;

4) осуществляет расчеты, предусмотренные настоящими Правилами;

5) подготавливает и представляет уполномоченному органу расчетную справку;

6) обеспечивает исполнение решения уполномоченного органа и организует проведение аукциона в соответствии с Правилами торговли углеродными единицами;

7) взаимодействует с фондовой биржей, брокером, клиринговой организацией и (или) депозитарием по вопросам допуска единиц углеродной квоты к торгам, выставления лотов, клиринга и расчетов;

8) обеспечивает перевод единиц углеродной квоты в государственном реестре;

9) формирует отчет об итогах реализации, представляет его уполномоченному органу и публикует сведения в объеме, предусмотренном настоящими Правилами;

10) уведомляет уполномоченный орган о технических сбоях и иных обстоятельствах, способных повлиять на исполнение решения.

Глава 2. Формирование резерва стабилизации углеродного рынка

8. Резерв стабилизации углеродного рынка формируется из единиц углеродной квоты в порядке, установленном Кодексом и настоящими Правилами.

9. Единицы углеродной квоты, оставшиеся на счете оператора в государственном реестре и в резерве Национального плана углеродных квот на день, предшествующий дню истечения срока действия единиц углеродной квоты, установленного пунктом 8 статьи 291 Кодекса, подлежат переводу в резерв стабилизации углеродного рынка.

Оператор осуществляет перевод указанных единиц углеродной квоты в резерв стабилизации углеродного рынка в течение 1 (одного) рабочего дня, предшествующего дню истечения срока их действия, установленного пунктом 8 статьи 291 Кодекса.

10. Единицы углеродной квоты, зачисленные в резерв стабилизации углеродного рынка, учитываются в государственном реестре отдельно от резерва Национального плана углеродных квот.

11. Единицы углеродной квоты, находящиеся в резерве стабилизации углеродного рынка, по истечении срока их действия, установленного пунктом 8 статьи 291 Кодекса, переносятся в резерв стабилизации углеродного рынка.

12. Единицы углеродной квоты, находящиеся в резерве стабилизации углеродного рынка, не подлежат бесплатному распределению субъектам квотирования, за исключением случаев их реализации на первичном углеродном рынке в соответствии с настоящими Правилами и Правилами торговли углеродными единицами.

Глава 3. Основание реализации единиц углеродной квоты

13. Единицы углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка подлежат реализации, если средневзвешенная цена единицы углеродной квоты на вторичном углеродном рынке по итогам трех последовательных календарных месяцев превышает трехкратный размер средневзвешенной цены единицы углеродной квоты, сложившейся за двадцать четыре календарных месяца, предшествующих первому месяцу указанного трехмесячного периода:

СВЦ3 > 3 × СВЦ24,

где:

СВЦ3 – средневзвешенная цена единицы углеродной квоты за трехмесячный расчетный период;

СВЦ24 – средневзвешенная цена единицы углеродной квоты за базовый двадцатичетырехмесячный период.

14. Средневзвешенная цена за трехмесячный расчетный период определяется ежемесячно по всем учитываемым сделкам за три последовательных календарных месяца, предшествующих месяцу осуществления расчета;

15. Средневзвешенная цена за базовый двадцатичетырехмесячный период определяется по всем учитываемым сделкам за двадцать четыре календарных месяца, предшествующих первому месяцу трехмесячного расчетного периода;

16. Оператор не позднее 5 (пяти) рабочих дней после окончания каждого календарного месяца осуществляет расчет, предусмотренный пунктом 13 настоящих Правил.

17. В случае соответствия средневзвешенной цены единицы углеродной квоты условию, предусмотренному пунктом 13 настоящих Правил, оператор в течение 3 (трех) рабочих дней со дня завершения расчетов формирует и направляет в уполномоченный орган расчетную справку, содержащую:

1) периоды, за которые произведены расчеты;

2) расчет средневзвешенной цены за трехмесячный расчетный период;

3) расчет средневзвешенной цены за базовый двадцатичетырехмесячный период;

4) сведения о количестве, совокупном объеме и совокупной стоимости учтенных сделок;

5) сведения о сделках, исключенных из расчета, и основаниях их исключения;

6) сведения об объеме единиц углеродной квоты, находящихся в резерве стабилизации углеродного рынка;

7) вывод о наличии ценового основания для реализации;

8) предложение по объему единиц углеродной квоты, подлежащих реализации, параметрам лотов и срокам проведения аукциона.

18. Уполномоченный орган рассматривает расчетную справку в течение 5 (пяти) рабочих дней со дня ее получения. При необходимости представления дополнительных сведений уполномоченный орган в пределах указанного срока направляет оператору запрос.

Оператор направляет дополнительные сведения в течение 3 (трех) рабочих дней со дня получения соответствующего запроса от уполномоченного органа.

Уполномоченный орган завершает рассмотрение расчетной справки в срок не более 3 (трех) рабочих дней со дня получения дополнительных сведений.

19. Объем единиц углеродной квоты, подлежащий реализации из резерва стабилизации углеродного рынка, определяется исходя из общего объема единиц углеродной квоты, находящихся в резерве стабилизации углеродного рынка на дату принятия решения о реализации, следующим образом:

1) при объеме резерва менее 100 000 (ста тысяч) единиц углеродной квоты – в размере всего объема единиц углеродной квоты, находящихся в резерве стабилизации углеродного рынка;

2) при объеме резерва 100 000 (сто тысяч) единиц углеродной квоты и более – в размере 25 (двадцати пяти) процентов от общего объема единиц углеродной квоты, находящихся в резерве стабилизации углеродного рынка.

В случае, предусмотренном подпунктом 2) настоящего пункта, значение рассчитанного объема единиц углеродной квоты, подлежащих реализации, округляется в большую сторону до целого количества единиц углеродной квоты.

Глава 4. Расчет средневзвешенной цены

20. Оператор ежемесячно не позднее 5 (пяти) рабочих дней после окончания календарного месяца осуществляет мониторинг сделок с единицами углеродной квоты, заключенных на вторичном углеродном рынке.

21. Для мониторинга и расчета используются сведения государственного реестра.

22. Для расчета средневзвешенной цены единицы углеродной квоты учитываются сделки с единицами углеродной квоты, заключенные на вторичном углеродном рынке, расчеты по которым завершены и перевод по которым отражен в государственном реестре.

23. Средневзвешенная цена единицы углеродной квоты за соответствующий расчетный период определяется по следующей формуле:

СВЦ = СС / СО,

где:

СВЦ – средневзвешенная цена единицы углеродной квоты;

СС – совокупная стоимость сделок с единицами углеродной квоты за расчетный период;

СО – совокупный объем единиц углеродной квоты по таким сделкам за расчетный период.

24. Совокупная стоимость сделок определяется путем суммирования произведений цены одной единицы углеродной квоты и количества единиц углеродной квоты по каждой сделке.

25. При расчете средневзвешенной цены единицы углеродной квоты не учитываются:

1) сделки, признанные недействительными в установленном законодательством порядке;

2) сделки, отмененные в порядке, установленном правилами фондовой биржи, клиринговой организации и (или) иными применимыми правилами организатора торгов;

3) сделки, расчеты по которым не завершены либо по которым переход единиц углеродной квоты не отражен в государственном реестре.

26. В случае, если за расчетный период на вторичном углеродном рынке отсутствовали сделки с единицами углеродной квоты, расчет средневзвешенной цены единицы углеродной квоты и реализация единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка не осуществляется.

Глава 5. Порядок реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка

27. Реализация единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка осуществляется оператором на условиях аукциона в порядке, установленном Правилами торговли углеродными единицами.

28. Реализация единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка по основанию, предусмотренному пунктом 13 настоящих Правил, осуществляется не более одного раза в течение календарного месяца.

29. Решение о реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка принимается уполномоченным органом.

30. Уполномоченный орган в течение 3 (трех) рабочих дней со дня завершения рассмотрения расчетной справки направляет оператору решение о реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка либо об отсутствии оснований для реализации с указанием соответствующего основания.

31. Решение о реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка, предусмотренное пунктом 30 настоящих Правил, содержит:

1) основание реализации;

2) объем единиц углеродной квоты, подлежащих реализации;

3) дату или период проведения аукциона;

4) срок публикации информации о проведении аукциона;

5) срок представления оператором отчета об итогах реализации.

32. Оператор в течение 3 (трех) рабочих дней со дня получения решения уполномоченного органа направляет организатору торгов, брокеру, клиринговой организации и (или) депозитарию документы и поручения, необходимые для организации аукциона, в соответствии с Правилами торговли углеродными единицами.

33. Информация о дате проведения аукциона и объеме реализации единиц углеродной квоты из резерва стабилизации углеродного рынка публикуется на интернет-ресурсах оператора и организатора торгов не позднее чем за 5 (пять) рабочих дней до даты проведения аукциона.

34. При выявлении технической невозможности проведения аукциона либо иных обстоятельств, препятствующих исполнению решения уполномоченного органа, оператор незамедлительно уведомляет уполномоченный орган.

Уполномоченный орган принимает решение об изменении даты, объема или иных параметров реализации либо об отмене решения. Оператор обеспечивает публикацию соответствующей информации.

35. Единицы углеродной квоты, не реализованные по итогам аукциона, сохраняются в резерве стабилизации углеродного рынка.

36. Перевод единиц углеродной квоты покупателям осуществляется оператором в порядке, установленном Правилами торговли углеродными единицами и Правилами формирования и ведения государственного реестра углеродных единиц.

37. Оператор не позднее 5 (пяти) рабочих дней после завершения расчетов по итогам аукциона направляет в уполномоченный орган отчет об итогах реализации.

38. Отчет об итогах реализации содержит:

1) дату проведения аукциона и сведения об организаторе торгов;

2) объем единиц углеродной квоты, выставленный на реализацию;

3) количество и общий объем поданных заявок на покупку;

4) объем реализованных единиц углеродной квоты, количество заключенных сделок и цену реализации;

5) объем единиц углеродной квоты, не реализованных по итогам аукциона;

6) остаток единиц углеродной квоты в резерве стабилизации углеродного рынка после завершения всех операций.

39. Оператор публикует на своем интернет-ресурсе сведения о дате аукциона, выставленном и реализованном объеме, цене реализации и остатке резерва стабилизации углеродного рынка не позднее 5 (пяти) рабочих дней после завершения расчетов.

40. При отсутствии единиц углеродной квоты в резерве стабилизации углеродного рынка реализация углеродных квот из резерва стабилизации углеродного рынка не осуществляется.