Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым қызметінің қағидаларын, сондай-ақ ол сатып алатын (сатып алған) активтерге қойылатын талаптарды бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2026 жылғы 20 наурыздағы № 14 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 27 наурызда № 38211 болып тіркелді

"Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 30-бабының 5-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес қоса беріліп отырған Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым қызметінің қағидалары, сондай-ақ ол сатып алатын (сатып алған) активтерге қойылатын талаптар бекітілсін.

2. Мына:

1) "Бас банктің күмәндi және үмiтсiз активтерін сатып алатын еншiлес ұйым қызметі қағидаларын, ол сатып алатын (сатып алған) күмәнді және үмітсіз активтерге қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 27 наурыздағы № 61 қаулысының (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2018 жылғы 23 сәуірде № 16795 болып тіркелген);

2) "Бас банктің күмәндi және үмiтсiз активтерін сатып алатын еншiлес ұйым қызметі қағидаларын, ол сатып алатын (сатып алған) күмәнді және үмітсіз активтерге қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 27 наурыздағы № 61 қаулысына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2021 жылғы 15 наурыздағы № 51 қаулысының (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2021 жылғы 18 наурызда № 22353 болып тіркелген) күші жойылды деп танылсын.

3. Қаржы ұйымдарының әдіснамасы және пруденциялық реттеу департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

5. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Төрағасы

М. Абылкасымова

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігінің Басқармасының 2026 жылғы 20 наурыздағы № 14 қаулысымен бекітілген

Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым қызметінің қағидалары, сондай-ақ ол сатып алатын (сатып алған) активтерге қойылатын талаптар

1. Осы Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым қызметінің қағидалары, сондай-ақ ол сатып алатын (сатып алған) активтерге қойылатын талаптар (бұдан әрі – Қағидалар) "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – Банктер туралы заң) 30-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым қызметінің тәртібін, сондай-ақ ол сатып алатын (сатып алған) активтерге қойылатын талаптарды белгілейді.

2. Қағидалардың мақсаттары үшін стрестік активтер деп мыналар түсініледі:

1) Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес провизиялар (резервтер) құру қағидаларының 10-тармағында белгіленген өлшемдерге сәйкес құнсыздану белгілері анықталған барлық жеке және заңды тұлғаларға, оның ішінде банктерге қойылатын талаптар, сондай-ақ шартты міндеттемелер Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2025 жылғы 29 қыркүйектегі № 61 қаулысымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36994 болып тіркелген);

2) жылжымалы және жылжымайтын мүлік және (немесе) банктік қарыз шарты бойынша кепіл нысанасын өндіріп алуды қолдану (өзге де қамтамасыз ету) және (немесе) банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына бас тарту төлемін алу нәтижесінде банк бұрын сатып алған аяқталмаған құрылыс объектілері;

3) жылжымалы және жылжымайтын мүлік, оның ішінде банктік қарыз шарты бойынша борышкерге қатысты жүргізілетін оңалту рәсімі немесе банкроттық рәсімі шеңберінде банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың кері қайтарып алу нәтижесінде банк бұрын сатып алған аяқталмаған құрылыс объектілері.

3. Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым Банктер туралы Заңның 30-бабы 3-тармағының 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделген қызмет түрлерінен басқа, стрестік активтерінің сапасын жақсарту мақсатында мынадай қызмет түрлерін:

1) меншікті мүлікті жалға (мүліктік жалдауға), қаржылық лизингке, сенімгерлік басқаруға беруге және (немесе) уақытша өтеулі пайдалануға берудің өзге де нысандарын пайдалануға, оның ішінде;

Заңның 30-бабы 3-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мүлік;

банктік қарыз шарты бойынша кепіл нысанасына өндіріп алу (өзге де қамтамасыз ету) және (немесе) банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына кері қайтарып алу нәтижесінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым сатып алған мүлік;

стрестік активтердің сапасын жақсарту шеңберінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым жаңадан құрған және (немесе) сатып алған мүлік;

2) Қазақстан Республикасында еншілес ұйымдар құру;

3) банктік қарыз шарты бойынша кепіл нысанасына өндіріп алу (өзге де қамтамасыз ету) және (немесе) банк активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымға берген банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына бас тарту төлемін қайтарып алу нәтижесінде банк бұрын иеленген акцияларды, қатысу үлестерін, пайларды не ұйымдардағы үлестік қатысудың өзге де нысандарын (оның ішінде дауыс беру құқығын іске асыру және дивидендтер немесе өзге табыс алу арқылы) сатып алуға және өткізуге;

4) меншікті мүлкін сату, оның ішінде:

Банктер туралы заңның 30-бабы 3-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мүлік;

банктік қарыз шарты бойынша кепіл нысанасына өндіріп алуды қолдану (өзге де қамтамасыз ету) және (немесе) банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына кері қайтарып алу нәтижесінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым иеленген мүлік;

стрестік активтердің сапасын жақсарту шеңберінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым жаңадан құрған және (немесе) иеленген мүлік;

5) Стрестік активтерді басқару жөніндегі іс-шаралар жоспарында (бұдан әрі - Іс-шаралар жоспары) көрсетілген Іс-шараларды іске асыру шеңберінде Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес қарыздар беруді;

6) "Жобалық қаржыландыру және секьюритилендіру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында сәйкес стрестік атиквтерге қатысты активтерді секьюритилендіру және жобалық қаржыландырудың мәмілелер жүргізу;

7) жер учаскелерін және (немесе) аяқталмаған құрылыс объектілерін, сондай-ақ аяқталмаған құрылыс объектілерін салуға (салуды аяқтауға) және (немесе) оларды пайдалануға беруге байланысты көрсетілетін қызметтерді, оның ішінде жобалау және мердігерлік ұйымдардың көрсетілетін қызметтерін сатып алу;

8) банктік қарыз шарты бойынша кепіл нысанасына өндіріп алуды қолдану (өзге қамтамасыз ету) және (немесе) банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына бас тарту төлемін қайтарып алу нәтижесінде бас банктің меншігіне өткен мүлікпен және (немесе) мүліктік кешенмен тығыз байланысты жылжымалы мүлікті сатып алуға қатысу;

9) стрестік активтерді сату және (немесе) басқару нәтижесінде алынған ақшаны мына мақсаттарға пайдалану:

өз шығындарын жабу;

бас банкке дивидендтер төлеу;

осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген еншілес ұйымдардың жарғылық капиталына салым енгізу;

Қазақстан Республикасының резиденттері шығарған бағалы қағаздарды сатып алу;

Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде депозиттер ашу

10) Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген тәртіппен кепіл ұстаушының стрестік активтерді басқару барысында стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның өз бетінше жасаған кепіл шарттары бойынша құқықтарын іске асыру;

11) қаржы ұйымдарының, бағалаушылардың, аудиторлардың және басқа да кәсіби консультанттардың стрестік активтердің құнын бағалау, сенімгерлік басқару, қайта құрылымдау және (немесе) қалпына келтіру (арттыру) бойынша көрсетілетін қызметтерді сатып алу;

12) Іс-шаралар жоспарына сәйкес стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым сатып алған мүлікке және (немесе) мүліктік кешенге байланысты тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді (лицензияланатын қызмет түрлерін қоса алғанда) өндіру және өткізу;

13) агенттік, риэлторлық, консультациялық, заңгерлік қызметтерді қоса алғанда, стрестік активтерді сатып алуға және басқаруға байланысты заңды тұлғаларға ақылы негізде қызметтер көрсету, сондай-ақ кредитордың мүдделерін үшінші тұлғалар алдында және сотта ұсыну;

14) өз қажеттіліктері үшін тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатып алу;

15) қатысу арқылы стрестік активтер бойынша кепілге салынған мүлікті сатып алу:

банк өткізетін соттан тыс сауда-саттықта (аукционда);

борышкердің кепілге қойылған мүлікті дербес өткізу рәсімдерінде;

банкроттық рәсімдері, оңалту рәсімдері немесе атқарушылық іс жүргізу шеңберінде жүргізілетін электрондық аукционда;

16) консорциум құру (бірлескен қызмет туралы шарт жасасу) және (немесе) инвестордың жарғылық капиталына қатысу арқылы инвесторлармен бірлесіп стрестік активтерді басқару;

17) егер стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым қабылдаған стресстік активтерді жақсарту жөніндегі шаралар еншілес ұйымның стресстік активтерді басқару жөніндегі іс-шаралар жоспары мен бизнес-жоспарының орындалуына әкеп соқпаған жағдайда, өз балансынан үмітсіз қарыздарды есептен шығару.

4. Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым Іс-шаралар жоспары болған кезде стрестік активтерді иеленуді және (немесе) басқаруды жүзеге асырады.

Іс-шаралар жоспарында мыналар:

1) активтердің және (немесе) қамтамасыз ету түрлері бойынша төмендегідей бөлінген стрестік активтердің түрлері:

аяқталған коммерциялық және тұрғын үй жылжымайтын мүлік;

салынып жатқан коммерциялық және тұрғын үй жылжымайтын мүлік;

жер учаскелері;

жеке және заңды тұлғалар қарыз алушыларға талап ету құқықтары (бұл ретте, корпоративтік қарыз алушылар экономиканың түрлері (салалары) бойынша бөлінеді);

банктік қарыз шарты бойынша кепіл нысанасын өндіріп алу (өзге де қамтамасыз ету) және (немесе) банктік қарыз шарты бойынша міндеттемелерді орындаудың орнына бас тарту төлемін алу нәтижесінде банк бұрын сатып алған стрестік активтер;

2) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген стрестік активтердің бағалау құны бойынша ақпарат;

3) стрестік активтерді басқарудың кезеңдік мерзімдері және еншілес ұйымның әр активті басқаруға бағытталған функциясы;

4) банк белгілеген активтердің әрбір түрін басқару мерзімдері;

5) стрестік активтің сапасын жақсартуға, бағытталған шаралардың сипаты, оның ішінде, бастапқы құнын жақсарту, қалыпқа келтіру, қалпына келтіру, қайта құрылымдау, қосымша қаржыландыру және капиталдандыру, жобалық қаржыландыру және (немесе) инвестициялау шеңберінде стрестік активтің құнын өсіру;

6) стрестік активтерді иелену мен пайдаланудан (іске асыру, секьюритилендіру, жалға беру, қаржы лизингі, сенімгерлік басқару немесе стрестік активтерді уақытша өтеулі пайдалануға берудің өзге де нысандарын пайдалану) стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның кіріс алу көздері;

7) дауларды сотқа дейін шешу, шағым-талап өндірісі және ықтимал құқықтық және өзге де тәуекелдер шеңберінде жүргізілетін стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның іс-әрекеттерін сипаттау;

8) стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның шығыстары мен кірістерін, сондай-ақ сатып алынған стрестік активтер бойынша банк алдындағы міндеттемелерді өтеуге (қызмет көрсетуге) арналған стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның қызметі кезеңіндегі ақша қаражатының қозғалысын болжау;

9) әкімшілік шығыстардың, оның ішінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымды басқаруға және оның шаруашылық қызметіне тартылған бас банктің басшы қызметкерлеріне сыйақы беру бойынша әкімшілік шығыстардың мөлшері;

10) Іс-шаралар жоспарын орындауға мониторинг жүргізу негізінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның қызметі жөніндегі есепті жасауға қойылатын талаптар;

11) бас банктің және стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның мониторингке және Іс-шаралар жоспарын орындауға жауапты басшы қызметкерлері жөніндегі ақпарат қамтылған.

5. Іс-шаралар жоспарын бас банктің директорлар кеңесі мақұлдауға тиіс. Директорлар кеңесі Іс-шаралар жоспарын мақұлдамаған жағдайда, стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымға стрестік активтерді беру жүргізілмейді.

6. Бас банк стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның қызметіне бақылауды, оның ішінде стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның Іс-шаралар жоспарының және бизнес-жоспардың орындалуын жыл сайын тексеруді жүзеге асырады.

7. Бас банк қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органға (бұдан әрі – уәкілетті орган) стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның Іс-шаралар жоспарын орындағаны туралы, оның ішінде нақты кірістер мен шығыстар бойынша, сондай-ақ стрестік активтер бойынша ақша қаражатының қоғалысы бойынша мәліметтерді қоса алғанда, ақпаратты тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі айдың жиырмасына дейінгі мерзімде ұсынады.

Іс-шаралар жоспарына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген жағдайда бас банк уәкілетті органға бас банктің директорлар кеңесі оларды мақұлдаған күннен бастап күнтізбелік 10 (он) күн ішінде әрбір стрестік актив бойынша жаңартылған Іс-шаралар жоспарын немесе қолда бар Іс-шаралар жоспарын ұсынады.

8. Еншілес ұйым заңды тұлғалардың жарғылық капиталындағы акциялары және (немесе) қатысу үлестері бойынша алынған дивидендтерді, өзінің шығыстарын өтеу үшін Қағидалардың 3-тармағының 9) тармақшасында көзделген мақсаттары үшін осы активтерді сатудан түскен оң айырманың сомаларын (активтерді сату құнының оларды сатып алу құнынан және еншілес ұйымның берілген актив бойынша берешегі сомасынан асып түскен жағдайда) пайдаланады.

9. Еншілес ұйым сатып алатын (сатып алған) стрестік активтерге қойылатын талаптар:

1) Қағидалардың 2-тармағына және 4-тармағының 1) тармақшасына сәйкес анықталған, олар бойынша Іс-шаралар жоспарында еншілес ұйымның қызмет мерзімі ішінде оларды басқару және өткізу нәтижесінде кіріс алуы болжанған стрестік активтер объектілер болып табылады;

2) стрестік активті жақсартуды көздейтін, оның ішінде құрылысты аяқтау немесе стрестік актив құнын ұлғайтуға, сондай-ақ борышкерді оңалтуға бағытталған жұмыстарды және (немесе) іс-шараларды өткізу арқылы мыналарды қамтитын стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымның уәкілетті органы (бақылау кеңесі немесе атқарушы органы) мақұлдаған бизнес-жоспары бар:

берешектің бір бөлігін есептен шығару бойынша кредиторлар тарапынан қолдау жасау шаралары, төлемді өтеудің кестесін және кезеңділігін өзгерту, қаржыландыру мерзімдерін ұлғайту, негізгі борыш бойынша жеңілдік кезеңін ұлғайту, инвестициялық фазаны аяқтау мақсатында жобаны қосымша қаржыландыру, сондай-ақ қарызды қайта қаржыландырудың басқа да тәсілдері;

борышкердің жарғылық капиталын (капиталға қатысу үлестерін) ұлғайту бөлігінде борышкердің меншік иелері тарапынан болатын қолдау шаралары, борышкердің таза пайдасын кредиторлар алдындағы қарыз толық өтелгенге дейін борышкердің меншік иелері арасында бөлмеу, борышкердің бизнес-процестерін оңтайландыру;

стратегиялық инвестор тарапынан борышкер борышының бір бөлігін капиталға конвертациялау, айналым капиталын және (немесе) ең төменгі инвестициялық капиталды ұсыну бөлігінде қолдау шаралары;

3) аяқталмаған құрылыс объектілері бойынша құрылыс бойынша шығыстар болжамы және құрылыс аяқталғаннан кейін жылжымайтын мүлік объектілерінің құнына жасалған талдау бар;

4) берілген (берілетін) талап ету құқықтары бойынша бас банк төменде аталған кредиттік тәуекелді төмендетудің кем дегенде екі шартын орындады (орындауда):

борышкерге берілген кредиттің жалпы мерзімін ұзарту, сондай-ақ берілген кредит бойынша төлемдерді кейінге қалдыру;

сыйақы мөлшерлемесін, оның ішінде бұрын есептелген немесе капиталдандырылған, бірақ төленбеген сыйақыға қатысты төмендету;

бас банктің есептелген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептен шығаруды жүзеге асыруы.

10. Стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйым Банктер туралы заңның 30-бабы 3-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген, оған бас банк берген, оның ішінде жарғылық капиталға салым арқылы берген және (немесе) бас банктен иеленген мүлікті банк және микроқаржы активтерін сататын электрондық сауда алаңында Банктер туралы заңның 28-бабының 6 тармағында белгіленген осындай мүлікті өткізудің жалпы (жиынтық) мерзімін ескере отырып, сауда-саттық жүргізу арқылы өткізуге міндетті.

11. Қағидалардың 10-тармағына сәйкес айқындалған мүлікті өткізу деп Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген тәртіппен осындай мүлікке меншік құқығының стрестік активтерді басқару жөніндегі еншілес ұйымнан жаңа меншік иесіне ауысуы түсініледі.

Об утверждении Правил деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами, а также требований к приобретаемым (приобретенным) ею активам

Постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 20 марта 2026 года № 14. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 27 марта 2026 года № 38211

В соответствии с пунктом 5 статьи 30 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" Правление Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить прилагаемые Правила деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами, а также требований к приобретаемым (приобретенным) ею активам.

2. Признать утратившими силу:

1) постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 марта 2018 года № 61 "Об утверждении Правил деятельности дочерней организации, приобретающей сомнительные и безнадежные активы родительского банка, требований к приобретаемым (приобретенным) ею сомнительным и безнадежным активам" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 16795);

2) Постановление Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 15 марта 2021 года № 51 "О внесении изменений в постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 27 марта 2018 года № 61 "Об утверждении Правил деятельности дочерней организации, приобретающей сомнительные и безнадежные активы родительского банка, требований к приобретаемым (приобретенным) ею сомнительным и безнадежным активам" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22353).

3. Департаменту методологии и пруденциального регулирования финансовых организаций в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) совместно с Юридическим департаментом государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент сведений об исполнении мероприятия, предусмотренного подпунктом 2) настоящего пункта.

4. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка.

5. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка

М. Абылкасымова

Утверждены постановлением Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 20 марта 2026 года № 14

Правила деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами, а также требования к приобретаемым (приобретенным) ею активам

1. Настоящие Правила деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами, а также требования к приобретаемым (приобретенным) ею активам (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 5 статьи 30 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан" (далее – Закон о банках) и устанавливают порядок деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами, а также требования к приобретаемым (приобретенным) ею активам.

2. Для целей Правил под стрессовыми активами понимаются:

1) требования ко всем физическим и юридическим лицам, в том числе банкам, а также условные обязательства, по которым выявлены признаки обесценения, соответствующие критериям, установленным пунктом 10 Правил создания провизий (резервов) в соответствии с международными стандартами финансовой отчетности и требованиями законодательства Республики Казахстан о бухгалтерском учете и финансовой отчетности, утвержденные постановлением Постановления Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 29 сентября 2025 года № 61 (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 36994);

2) движимое и недвижимое имущество и (или) объекты незавершенного строительства, ранее приобретенные банком в результате обращения взыскания на предмет залога (иное обеспечение) по договору банковского займа и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа;

3) движимое и недвижимое имущество, в том числе объекты незавершенного строительства, ранее приобретенные банком в результате получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа в рамках реабилитационной процедуры или процедуры банкротства, проводимых в отношении должника по договору банковского займа.

3. Дочерняя организация по управлению стрессовыми активами, помимо видов деятельности, предусмотренных в подпунктах 1), 2), 3) и 4) пункта 3 статьи 30 Закона о банках, вправе в целях улучшения качества стрессовых активов осуществлять следующие виды деятельности:

1) передавать в аренду (имущественный наем), финансовый лизинг, доверительное управление и (или) использовать иные формы передачи во временное возмездное пользования собственное имущество, в том числе:

имущество, указанное в подпункте 1) пункта 3 статьи 30 Закона;

имущество, приобретенное дочерней организацией по управлению стрессовыми активами в результате обращения взыскания на предмет залога (иное обеспечение) по договору банковского займа и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа;

имущество, вновь созданное и (или) приобретенное дочерней организацией по управлению стрессовыми активами в рамках улучшения качества стрессовых активов;

2) создавать дочерние организации в Республики Казахстан;

3) приобретать и реализовывать (в том числе посредством реализации права голоса и получения дивидендов или иного дохода) акции, доли участия, паи либо другие формы долевого участия в организациях, ранее приобретенные банком в результате обращения взыскания на предмет залога (иное обеспечение) по договору банковского займа и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа, переданных банком дочерней организации по управлению активами;

4) реализовывать собственное имущество, в том числе:

имущество, указанное в подпункте 1) пункта 3 статьи 30 Закона о банках;

имущество, приобретенное дочерней организацией по управлению стрессовыми активами в результате обращения взыскания на предмет залога (иное обеспечение) по договору банковского займа и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа;

имущество, вновь созданное и (или) приобретенное дочерней организацией по управлению стрессовыми активами в рамках улучшения качества стрессовых активов;

5) предоставлять займы в соответствии с гражданским законодательством Республики Казахстан в рамках реализации мероприятий, указанных в Плане мероприятий по управлению стрессовыми активами (далее – План мероприятий);

6) осуществлять в отношении стрессовых активов сделки проектного финансирования и (или) секьюритизации в соответствии с Законом Республики Казахстан "О проектном финансировании и секьюритизации";

7) приобретать земельные участки и (или) объекты незавершенного строительства, а также услуги, связанные со строительством (завершением строительства) объектов незавершенного строительства и (или) вводом их в эксплуатацию, в том числе услуги проектных и подрядных организаций;

8) участвовать в торгах (аукционах) и приобретать движимое имущество, неразрывно связанного с имуществом и (или) имущественным комплексом, перешедшим в собственность родительского банка в результате обращения взыскания на предмет залога (иное обеспечение) по договору банковского займа и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа;

9) использовать деньги, полученные в результате реализации и (или) управления стрессовыми активами, на следующие цели:

покрытие своих расходов;

выплата дивидендов родительскому банку;

внесение вклада в уставный капитал дочерних организаций, указанных в подпункте 2) настоящего пункта;

приобретение ценных бумаг, выпущенных резидентами Республики Казахстан;

открытие депозитов в банках второго уровня Республики Казахстан;

10) реализовывать в установленном гражданским законодательством Республики Казахстан порядке права залогодержателя по договорам залога заключенным самостоятельно дочерней организацией по управлению стрессовыми активами в ходе управления ею стрессовыми активами;

11) приобретать услуги финансовых организаций, оценщиков, аудиторов и других профессиональных консультантов по оценке, доверительному управлению, реструктуризации и (или) восстановлению (повышению) стоимости стрессовых активов;

12) производить и реализовывать товары, работы и услуги (включая лицензируемые виды деятельности), связанные с имуществом и (или) имущественным комплексом, приобретенным дочерней организацией по управлению стрессовыми активами, в соответствии с Планом мероприятий;

13) оказывать на платной основе услуги юридическим лицам, связанные с приобретением и управлением стрессовыми активами, включая агентские, риэлторские, консультационные, юридические услуги, а также представление интересов кредитора перед третьими лицами и в суде;

14) приобретать товары (работы, услуги) для собственных нужд;

15) приобретать заложенное имущество по стрессовым активам путем участия:

во внесудебных торгах (аукционе), проводимых банком;

в процедурах самостоятельной реализации должником заложенного имущества;

в электронном аукционе, проводимом в рамках процедур банкротства, реабилитационных процедур или исполнительного производства;

16) управлять стрессовыми активами совместно с инвесторами путем создания консорциума (заключения договора о совместной деятельности) и (или) участия в уставном капитале инвестора;

17) списывать безнадежные займы со своего баланса, в случае если меры по улучшению стрессовых активов, принятые дочерней организацией по управлению стрессовыми активами, не привели к исполнению Плана мероприятий и бизнес-плана дочерней организации по управлению стрессовыми активами.

4. Дочерняя организация по управлению стрессовыми активами вправе осуществлять приобретение и (или) управление стрессовыми активами при наличии Плана мероприятий.

План мероприятий содержит:

1) виды стрессовых активов со следующим разделением по видам активов и (или) обеспечения:

завершенная коммерческая и жилая недвижимость;

строящаяся коммерческая и жилая недвижимость;

земельные участки;

права (требования) к заемщикам физическим и юридическим лицам (при этом заемщики – юридические лица разделяются по видам (отраслям) экономики);

стрессовые активы, ранее приобретенные банком в результате обращения взыскания на предмет залога (иное обеспечение) по договору банковского займа и (или) получения отступного взамен исполнения обязательств по договору банковского займа;

2) информацию по оценочной стоимости стрессовых активов, указанных в подпункте 1) настоящего пункта;

3) этапы управления стрессовыми активами и функции дочерней организации по управлению стрессовыми активами, осуществляемые на каждом этапе, с указанием сроков реализации каждого этапа применительно к соответствующему виду стрессового актива с учетом его характеристик;

4) сроки управления каждым видом активов, установленные банком;

5) описание мер, направленных на улучшение качества стрессовых активов, в том числе улучшение, оздоровление, восстановление первоначальной стоимости, повышение качества стрессовых активов, реструктуризация, дополнительное финансирование и капитализация, повышение стоимости стрессового актива в рамках проектного финансирования и (или) инвестирования;

6) источники получения доходов дочерней организации по управлению стрессовыми активами от владения и использования стрессовых активов (реализация, секьюритизация, передача в аренду, финансовый лизинг доверительное управление или использование иных форм передачи во временное возмездное пользования стрессовых активов);

7) описание действий дочерней организации по управлению стрессовыми активам, проводимых в рамках досудебного разрешения споров, искового производства и возможных правовых и иных рисков;

8) прогноз расходов и доходов дочерней организации по управлению стрессовыми активам, а также движения денежных средств в период деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активам, предназначенных для погашения (обслуживания) обязательств перед банком по стрессовым активам;

9) размер административных расходов, в том числе по вознаграждению руководящих работников родительского банка, вовлеченных в управление и хозяйственную деятельность дочерней организации по управлению стрессовыми активами;

10) требования к составлению отчета по деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами на основе проведения мониторинга исполнения Плана мероприятий;

11) информацию об ответственных за мониторинг и исполнение Плана мероприятий руководящих работниках родительского банка и дочерней организации по управлению стрессовыми активами.

5. План мероприятий подлежит одобрению советом директоров родительского банка. В случае неодобрения советом директоров Плана мероприятий передача стрессовых активов в дочернюю организацию по управлению стрессовыми активами не производится.

6. Родительский банк осуществляет контроль за деятельностью дочерней организации по управлению стрессовыми активами, в том числе ежегодную проверку исполнения Плана мероприятий и бизнес-плана дочерней организации по управлению стрессовыми активами.

7. Родительский банк представляет в уполномоченный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций (далее – уполномоченный орган) информацию об исполнении дочерней организацией по управлению стрессовыми активами Плана мероприятий, включающую в том числе сведения по фактическим доходам и расходам, а также по движению денежных средств по стрессовым активам, ежеквартально в срок до двадцатого числа месяца, следующего за отчетным кварталом.

В случае внесения изменений и дополнений в План мероприятий родительский банк представляет в уполномоченный орган обновленный План мероприятий или приложения к существующему Плану мероприятий по каждому стрессовому активу в течение 10 (десяти) календарных дней со дня их одобрения советом директоров родительского банка.

8. Дочерняя организация по управлению стрессовыми активами использует дивиденды и (или) иные доходы по акциям, долям участия, паям либо другим формам долевого участия в принадлежащих ей организациях, а также суммы положительной разницы (при превышении стоимости реализации активов над стоимостью их приобретения и суммой задолженности дочерней организации по управлению стрессовыми активами по данному активу) от реализации стрессовых активов для целей, предусмотренных подпунктом 9) пункта 3 Правил.

9. Требования к стрессовым активам, приобретаемым (приобретенным) дочерней организацией по управлению стрессовыми активами:

1) объектами являются стрессовые активы, определенные в соответствии с пунктом 2 и подпунктом 1) пункта 4 Правил, по которым в Плане мероприятий предполагается получение дохода в результате управления ими и их реализации в течение срока деятельности дочерней организации по управлению стрессовыми активами;

2) имеется бизнес-план, одобренный уполномоченным органом дочерней организации по управлению стрессовыми активами (наблюдательным советом или исполнительным органом), предусматривающий улучшение стрессового актива, в том числе путем завершения строительства или проведения работ и (или) мероприятий, направленных на повышение стоимости стрессового актива, а также оздоровление должника, включающее следующее:

меры поддержки со стороны кредиторов по списанию части задолженности, изменение графика и периодичности погашения платежа, увеличение сроков финансирования, увеличение льготного периода по основному долгу, дополнительное финансирование проекта в целях завершения инвестиционной фазы, а также другие способы рефинансирования займа;

меры поддержки со стороны собственников должника в части увеличения капитала (долей участия в капитале) должника, нераспределение чистой прибыли должника между собственниками должника до полного погашения займа перед кредиторами, оптимизация бизнес-процессов должника;

меры поддержки со стороны стратегического инвестора в части конвертации части долга должника в капитал, предоставления оборотного капитала и (или) минимального инвестиционного капитала;

3) по объектам незавершенного строительства имеется прогноз расходов по строительству и анализ стоимости объектов недвижимости по окончании строительства;

4) по переданным правам (требованиям) родительским банком выполнены (выполняются) минимум два условия снижения кредитного риска из нижеперечисленных:

пролонгация общего срока кредита, выданного должнику, а также отсрочка платежей по выданному кредиту;

понижение ставки вознаграждения, в том числе в отношении ранее начисленного или капитализированного, но не выплаченного вознаграждения;

осуществление списания родительским банком начисленной неустойки (штрафа, пени).

10. Дочерняя организация по управлению стрессовыми активами обязана реализовать имущество, указанное в подпункте 1) пункта 3 статьи 30 Закона о банках, переданное ей родительским банком, в том числе посредством вклада в уставный капитал, и (или) приобретенное у родительского банка, путем проведения торгов на электронной торговой площадке по продаже банковских и микрофинансовых активов, с учетом общего (совокупного) срока реализации такого имущества, установленного пунктом 6 статьи 28 Закона о банках.

11. Под реализацией имущества, определенного в соответствии с пунктом 10 Правил, понимается переход права собственности на такое имущество от дочерней организации по управлению стрессовыми активами к новому собственнику в порядке, установленном гражданским законодательством Республики Казахстан.