О регистрации залога движимого имущества

Закон Республики Казахстан от 30 июня 1998 года № 254.

Вниманию пользователей!
Для удобства пользования РЦПИ создано оглавление.
Сноска. По всему тексту слова "центром по недвижимости", "центров по недвижимости", "центрами по недвижимости", "центр по недвижимости", "центры по недвижимости", "центра по недвижимости", "центру по недвижимости" заменены соответственно словами "центром по недвижимости и его филиалами", "центров по недвижимости и их филиалов", "центрами по недвижимости и их филиалами", "центр по недвижимости и его филиалы", "центры по недвижимости и их филиалы", "центра по недвижимости и его филиалов", "центру по недвижимости и его филиалам" Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Примечание ИЗПИ!
по всему тексту слова "информационная система", "информационных систем", "информационным системам", "информационных системах", "информационную систему" предусматриваются заменить соответственно словами "цифровая система", "цифровых систем", "цифровым системам", "цифровых системах", "цифровую систему" в соответствии с Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
Настоящий Закон устанавливает правила регистрации залога движимого имущества в целях реализации и защиты прав физических и юридических лиц, имеющих законные права на данное имущество.

Глава 1. Общие положения

Статья 1. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

В настоящем Законе используются следующие основные понятия:
1) Государственная корпорация "Правительство для граждан" (далее – Государственная корпорация) – юридическое лицо, созданное по решению Правительства Республики Казахстан для оказания государственных услуг в соответствии с законодательством Республики Казахстан, организации работы по приему заявлений на оказание государственных услуг и выдаче их результатов услугополучателю по принципу "одного окна", обеспечения оказания государственных услуг в электронной форме;
1-1) движимое имущество – имущество, не относящееся к недвижимости, включая транспортные средства, товары в обороте, ценные бумаги, деньги, имущественные права, в том числе право на будущую продукцию и иное имущество;
2) регистрация залога движимого имущества – процедура учета регистрирующим органом и (или) Государственной корпорацией "Правительство для граждан" залога движимого имущества, представляющая собой совокупность действий участников отношений, возникающих при регистрации залога движимого имущества, по включению в реестр залога движимого имущества сведений, содержащихся в договоре о залоге или ином договоре, содержащем условия залога, выдачу свидетельства о регистрации залога движимого имущества, внесению изменений, дополнений в договор залога, а также прекращению зарегистрированного залога и иные действия регистрирующих органов и (или) Государственной корпорации "Правительство для граждан", совершаемые в порядке, установленном настоящим Законом и иными законодательными актами Республики Казахстан;
3) органы регистрации залога движимого имущества (регистрирующие органы) - государственные органы и юридические лица, уполномоченные законодательными актами Республики Казахстан регистрировать отдельные виды движимого имущества, подлежащего государственной регистрации, и залоги этого имущества;
4) свидетельство о регистрации залога движимого имущества – документ, выдаваемый регистрирующим органом и (или) Государственной корпорацией "Правительство для граждан" заявителю и подтверждающий факт регистрации залога движимого имущества;
4-1) единый реестр залога движимого имущества – информационная система, представляющая собой единое окно доступа информации по залогу движимого имущества, направления заявления в электронной форме на регистрацию залога движимого имущества и иные действия регистрирующих органов и (или) Государственной корпорации "Правительство для граждан", совершаемые в порядке, установленном настоящим Законом и иными законодательными актами Республики Казахстан;
5) реестр залога движимого имущества (реестр залога) – система учета и хранения информации, осуществляемая регистрирующими органами и (или) Государственной корпорацией "Правительство для граждан" в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;
5-1) электронная регистрация залога – регистрация залога движимого имущества, осуществляемая на основании заявления в электронной форме посредством единого реестра залога движимого имущества;
6) заявитель – лицо, подающее заявление о регистрации залога в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию "Правительство для граждан"; заявителем по соглашению сторон залогового обязательства может быть как залогодатель, так и залогодержатель;
7) зарегистрированный залог – залог движимого имущества, зарегистрированный в порядке, установленном настоящим Законом;
8) уполномоченный орган – государственный орган, осуществляющий реализацию государственной политики в сфере регистрации залога движимого имущества.
9) исключен Законом РК от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
Сноска. Статья 1 в редакции Закона РК от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными законами РК от 29.10.2015 № 376-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 23.12.2023 № 50-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 2. Законодательство Республики Казахстан о регистрации залога движимого имущества

Законодательство Республики Казахстан о регистрации залога движимого имущества основывается на Конституции Республики Казахстан, нормах международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан, и состоит из настоящего Закона и других нормативных правовых актов Республики Казахстан.

Статья 2-1. Основные цели, задачи, принципы регулирования сферы регистрации залога движимого имущества

1. Основной целью настоящего Закона является обеспечение прав, свобод и законных интересов физических и юридических лиц в сфере регистрации залога движимого имущества.
2. Основными задачами настоящего Закона являются сопровождение информационных систем в сфере регистрации залога движимого имущества, а также обеспечение доступа к ним.
3. Основными принципами настоящего Закона являются:
1) законность;
2) прозрачность деятельности государственных органов.
Сноска. Глава 1 дополнена статьей 2-1 в соответствии с Законом РК от 05.07.2024 № 115-VIII (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 3. Участники отношений, возникающих при регистрации залога движимого имущества

1. Участниками отношений при регистрации залога движимого имущества являются:
1) залогодатель, залогодержатель;
2) регистрирующие органы;
2-1) Государственная корпорация;
3) третьи лица.
2. Общее руководство и контроль за деятельностью регистрирующих органов осуществляют соответствующие государственные органы, а за деятельностью юридических лиц, осуществляющих регистрацию залогов с отдельными видами движимого имущества, – уполномоченный законодательством Республики Казахстан государственный орган.
Сноска. Статья 3 с изменениями, внесенными законами РК от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 3-1. Компетенция уполномоченного органа

Уполномоченный орган:
1) осуществляет проверку деятельности Государственной корпорации в пределах компетенции;
2) разрабатывает и утверждает требования к сопровождению информационных систем в сфере регистрации залога движимого имущества;
3) разрабатывает и утверждает правила доступа к информационным системам и базам данных в сфере залога движимого имущества;
4) разрабатывает и утверждает правила предоставления Государственной корпорацией статистической и иной отчетной информации залога движимого имущества;
5) осуществляет иные полномочия, предусмотренные законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.
Сноска. Глава 1 дополнена статьей 3-1 в соответствии с Законом РК от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016).

Статья 4. Регистрация залога движимого имущества, подлежащего обязательной государственной регистрации

1. Регистрация залога движимого имущества, подлежащего обязательной государственной регистрации, осуществляется в соответствии с законодательством органом, уполномоченным осуществлять регистрацию данного имущества.
2. Порядок регистрации залога движимого имущества, подлежащего государственной регистрации, устанавливается уполномоченным органом.
3. Виды имущества, право собственности и другие права, залоги которых подлежат обязательной регистрации, а также органы, осуществляющие его регистрацию, определяются законодательными актами Республики Казахстан.
Сноска. Статья 4 с изменением, внесенным Законом РК от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 5. Регистрация залога движимого имущества, не подлежащего обязательной государственной регистрации

Сноска. Заголовок статьи 5 в редакции Закона РК от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016).
1. Деятельность по регистрации залога движимого имущества, не подлежащего обязательной государственной регистрации, оказанию информационной услуги в виде выдачи выписки из реестра залога движимого имущества, исправлению ошибок в регистрационных документах, допущенных по вине заявителя, относится к государственной монополии и осуществляется Государственной корпорацией.
1-1. Залог движимого имущества, не подлежащий обязательной государственной регистрации, должен быть зарегистрирован:
1) по требованию одной из сторон договора о залоге или иного договора, содержащего условия о залоге;
2) если договором о залоге или иным договором, содержащим условие о залоге, запрещен последующий залог (перезалог) имущества, находящегося в залоге.
2. Регистрация залога движимого имущества, не подлежащего обязательной регистрации, осуществляется по месту обращения физических и юридических лиц.
3. Государственная корпорация обязана вести реестр зарегистрированного залога движимого имущества, не подлежащего обязательной государственной регистрации.
4. Министерство юстиции Республики Казахстан, а также государственные органы, уполномоченные регистрировать отдельные виды залога движимого имущества, в пределах предоставленных Законом полномочий, имеют право издавать ведомственные акты, устанавливающие правила и процедуры проведения регистрации залога движимого имущества.
5. Цены на товары (работы, услуги), производимые и (или) реализуемые Государственной корпорацией, устанавливаются уполномоченным органом, определяемым решением Правительства Республики Казахстан из числа центральных государственных органов, по согласованию с антимонопольным органом и уполномоченным органом.
Сноска. Статья 5 с изменениями, внесенными законами РК от 27.04.2012 № 15-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 29.09.2014 № 239-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 6. Особенности регистрации залога отдельных видов движимого имущества

1. Регистрация залога эмиссионных ценных бумаг, в том числе посредством единого реестра залога движимого имущества, производится в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан о регистрации сделок с ценными бумагами. На регистрацию залога ценных бумаг, осуществленную в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан, распространяются правила статьи 8 настоящего Закона.
1-1. Регистрация залога имущества, являющегося обеспечением по ипотечным облигациям, производится в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
2. Регистрация залога имущества, имеющего значительную историческую (в том числе археологическую), художественную или культурную ценность для общества, осуществляется в соответствии с законодательством.
3. Залог имущества, являющегося обеспечением по ипотечным облигациям, подлежит обязательной государственной регистрации в соответствии с законодательными актами Республики Казахстан.
4. Регистрация залога имущества, являющегося обеспечением по ипотечным облигациям, производится регистрирующим органом только один раз при первичном обращении. При этом регистрирующий орган осуществляет ведение реестра залога.
Сноска. Статья 6 с изменениями, внесенными законами РК от 03.06.2003 N 427; от 13.12.2004 N 11 (вводится в действие с 01.01.2005); от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 06.04.2024 № 71-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 7. Права индивидуальных предпринимателей, физических и юридических лиц на регистрацию залога движимого имущества

При залоге движимого имущества индивидуальный предприниматель, физическое и юридическое лицо могут регистрировать залог как в качестве залогодателя, так и залогодержателя.

Статья 8. Правовое значение регистрации залога движимого имущества

1. Регистрация залога движимого имущества устанавливает очередность (дату) удовлетворения требования залогодержателя по отношению к требованиям других залогодержателей, претендующих на данное имущество залогодателя, в соответствии с положениями Гражданского кодекса Республики Казахстан и других законодательных актов.
Каждый предшествующий зарегистрированный залогодержатель имеет приоритет при обеспечении исполнения обязательства перед всеми последующими зарегистрированными залогодержателями, а также перед всеми незарегистрированными залогодержателями данного имущества.
2. Право залога движимого имущества, подлежащего обязательной государственной регистрации, возникает с момента регистрации залога движимого имущества в органе, осуществляющем регистрацию данного имущества, если более поздний срок не предусмотрен договором о залоге (или иным договором, содержащим условия залога) или законодательными актами.

Глава 2. Порядок регистрации залога движимого имущества

Статья 9. Заявление о регистрации залога движимого имущества

1. Для регистрации залога движимого имущества заявитель либо его представитель подает заполненный бланк заявления или направляет заявление в электронном виде посредством единого реестра залога движимого имущества в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию.
2. Заявление должно содержать:
1) наименование регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации;
2) наименование, место нахождения (для юридического лица) или фамилию, имя, отчество (при его наличии), место жительства (для физического лица) залогодателя и залогодержателя;
3) дату и место заключения договора о залоге или иного договора, содержащего условия о залоге;
4) перечень и описание имущества, являющегося предметом залога, или общее описание предмета залога без требования конкретного описания залогового обеспечения, предусмотренное соглашением сторон договора о залоге;
5) денежный эквивалент обязательства, обеспеченного залогом;
6) срок действия обеспеченного залогом обязательства;
7) подпись заявителя или его представителя и печать для юридического лица (при ее наличии);
8) указание о том, у какой стороны находится заложенное имущество, допустимость его использования и сведения о перезалоге;
9) адрес электронной почты заявителя (при наличии).
Примечание ИЗПИ!
В ч. 2 пункта 2 предусматривается изменение Законом РК от 09.01.2026 № 256-VIII (вводится в действие по истечении шести месяцев после дня его первого официального опубликования).
К заявлению должен быть приложен документ, подтверждающий уплату в бюджет сбора за государственную регистрацию залога движимого имущества, за исключением уплаты через платежный шлюз "электронного правительства" в случае направления заявления в электронном виде посредством единого реестра залога движимого имущества.
При подаче заявления в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию заявитель обязан представить документ, удостоверяющий личность, а представитель лица – документ, подтверждающий его полномочия, а также документ, удостоверяющий личность.
3. При подаче заявления в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию и при направлении заявления в электронной форме посредством единого реестра залога движимого имущества заявление, подписанное сторонами сделки, подается в форме уведомления с указанием сведений об условии залога, а также сведений согласно пункту 2 настоящей статьи без представления договора о залоге или иного документа, содержащего условия залога.
3-1. Исключен Законом РК от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
4. Требование каких-либо иных документов и сведений, кроме предусмотренных настоящим Законом, не допускается.
5. Проверка сведений, содержащихся в заявлении, и регистрация залога движимого имущества осуществляются регистрирующим органом и (или) Государственной корпорацией в течение двух рабочих дней с момента поступления заявления.
Сноска. Статья 9 в редакции Закона РК от 08.01.2013 № 64-V (вводится в действие с 01.01.2013); с изменениями, внесенными законами РК от 29.12.2014 № 269-V (вводится в действие с 01.01.2015); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 9-1. Сбор за государственную регистрацию залога движимого имущества, изменения, дополнения и прекращения зарегистрированного залога

За государственную регистрацию залога движимого имущества, изменения, дополнения и прекращения зарегистрированного залога взимается сбор в порядке, определяемом Налоговым кодексом Республики Казахстан.
Сноска. Закон дополнен статьей 9-1 в соответствии с Законом РК от 13.12.2004 N 11 (вводится в действие с 01.01.2005); с изменениями, внесенными Законом РК от 30.12.2009 № 234-IV (вводятся в действие с 01.01.2009).

Статья 9-2. Плата за информационные услуги и исправление ошибок в регистрационных документах, допущенных по вине заявителя

За предоставление информационных услуг, а также за исправление ошибок в регистрационных документах, допущенных по вине заявителя, регистрирующим органом и (или) Государственной корпорацией взимается плата в соответствии с законодательством Республики Казахстан.
Сноска. Глава 2 дополнена статьей 9-2 в соответствии с Законом РК от 13 декабря 2004 г. N 11 (вводится в действие с 1 января 2005 г.); в редакции Закона РК от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016).

Статья 9-3. Порядок регистрации залога движимого имущества на основании заявления, поступившего в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию

Сноска. Заголовок статьи 9-3 в редакции Закона РК от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
1. В случае подачи заполненного бланка заявления в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию не позднее одного рабочего дня, следующего за днем поступления заявления, регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация вносят сведения о залоге в единый реестр залога движимого имущества на основании заявления, по результатам выдается свидетельство о регистрации залога движимого имущества либо мотивированный ответ об отказе в регистрации.
2. Информация о проведенной регистрации хранится в информационных системах банка второго уровня и регистрирующего органа и не требует документального подтверждения.
Сноска. Глава 2 дополнена статьей 9-3 в соответствии с Законом РК от 08.01.2013 № 64-V (вводится в действие с 01.01.2013); с изменениями, внесенными законами РК от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 9-4. Порядок электронной регистрации залога движимого имущества на основании заявления, поступившего через единый реестр залога движимого имущества

Сноска. Заголовок статьи 9-4 в редакции Закона РК от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
1. В случае направления заявления в электронной форме посредством единого реестра залога движимого имущества на электронную регистрацию залога движимого имущества не позднее одного рабочего дня, следующего за днем поступления в единый реестр залога движимого имущества подтверждения об уплате сбора за регистрацию залога движимого имущества или освобождении от уплаты сбора, регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация вносят сведения о залоге в единый реестр залога движимого имущества на основании заявления, по результатам выдается свидетельство о регистрации залога движимого имущества либо мотивированный ответ об отказе в регистрации в электронной форме, удостоверенные электронной цифровой подписью регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации.
2. Регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация в течение одного рабочего дня после получения заявления направляют в информационную систему залогодержателя и единый реестр залога движимого имущества свидетельство о регистрации залога движимого имущества в форме электронного документа либо мотивированный ответ об отказе в регистрации в форме электронного документа, удостоверенные электронной цифровой подписью регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации.
3. Информация о проведенной электронной регистрации хранится в информационных системах залогодержателя, регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации и не требует документального подтверждения.
Сноска. Глава 2 дополнена статьей 9-4 в соответствии с Законом РК от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменениями, внесенными Законом РК от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 10. Обязанности регистрирующего органа, Государственной корпорации и залогодержателей

Сноска. Заголовок статьи 10 в редакции Закона РК от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).
1. С момента получения необходимых документов регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация обязаны:
1) выдать заявителю расписку, подтверждающую получение представленных документов, с указанием даты, времени (часы, минуты);
2) внести в реестр залога движимого имущества (в том числе в компьютерную базу данных) данные из заявления о регистрации залога;
3) выдать свидетельство о регистрации залога движимого имущества лицу, представившему заявление;
4) сообщать уполномоченному органу по финансовому мониторингу сведения в соответствии с Законом Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения.
2. Регистрация залога движимого имущества должна быть произведена в течение двух рабочих дней с момента принятия заявления, за исключением случаев, указанных в статьях 6, 9-3 и 9-4 настоящего Закона.
2-1. Электронная регистрация залога движимого имущества на основании заявления, поступившего через единый реестр залога движимого имущества, должна быть произведена не позднее одного рабочего дня, следующего за днем поступления в единый реестр залога движимого имущества подтверждения об уплате сбора за регистрацию залога движимого имущества или освобождении от уплаты сбора.
3. Регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация проверяют в заявлении полноту заполнения сведений о залоге в едином реестре залога движимого имущества.
4. Регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация обязаны обеспечивать предоставление информации по залогам движимого имущества в письменной форме или посредством единого реестра залога движимого имущества в электронной форме при наличии соответствующего доступа всем участникам отношений, возникающих при регистрации залога движимого имущества, указанным в статье 3 настоящего Закона, за исключением третьих лиц. Третьи лица могут получить информацию из единого реестра залога движимого имущества при условии удостоверения такого запроса залогодателем и (или) залогодержателем.
При этом информация по залогам движимого имущества должна содержать следующие данные о залоге движимого имущества и сторонах договора о залоге или иного документа, содержащего условия залога:
1) данные о залогодателе и залогодержателе, их реквизиты, в том числе адреса, банковские реквизиты, номера телефонов, а также электронные адреса (при наличии);
2) сведения о документе, на основании которого возникли залоговые правоотношения;
3) дату и место заключения договора о залоге или иного документа, содержащего условия залога;
4) перечень и (или) общее описание имущества, являющегося предметом залога;
5) срок исполнения обеспеченного залогом обязательства.
5. Если по соглашению сторон залогового обязательства заявителем по снятию с регистрации залога движимого имущества является залогодержатель, последний после исполнения залогодателем обязательства, обеспеченного залогом, не позднее двух рабочих дней после исполнения обязательства направляет заявление на снятие с регистрации залога движимого имущества в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию.
Заявление может быть направлено посредством единого реестра залога движимого имущества.
6. Регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация в течение одного рабочего дня, следующего за днем подачи заявления залогодержателя, производят снятие залога с регистрации и направляют посредством единого реестра залога движимого имущества залогодержателю и залогодателю уведомление о снятии с регистрации залога движимого имущества в виде электронного документа либо мотивированный ответ об отказе в снятии с регистрации в виде электронного документа, удостоверенные электронной цифровой подписью регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации.
Сноска. Статья 10 с изменениями, внесенными законами РК от 28.08.2009 N 192-IV (вводится в действие с 08.03.2010); от 10.02.2011 № 406-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 08.01.2013 № 64-V (вводится в действие с 01.01.2013); от 10.06.2014 № 206-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.09.2025 № 219-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 11. Отказ в регистрации залога движимого имущества

1. Регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация отказывают в регистрации залога в случаях, если:
1) отсутствует полнота заполнения заявления о регистрации залога;
2) заявление о регистрации залога не соответствует требованиям статьи 9 настоящего Закона;
3) с заявлением о регистрации залога обратилось ненадлежащее лицо;
4) отсутствует документ, подтверждающий уплату в бюджет сбора за государственную регистрацию залога движимого имущества и ипотеки судна или строящегося судна.
2. В случае отказа в регистрации регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация направляют заявителю письменный мотивированный отказ со ссылкой на нарушение требований законодательства Республики Казахстан в течение двух рабочих дней с момента принятия заявления, за исключением случаев, указанных в статьях 9-3 и 9-4 настоящего Закона.
3. Отказ в регистрации залога движимого имущества либо уклонение от регистрации может быть обжаловано заинтересованным лицом в порядке, установленном законами Республики Казахстан.
4. (исключен).
Сноска. Статья 11 с изменениями, внесенными законами РК от 13.12.2004 N 11 (вводится в действие с 01.01.2005); от 11.12.2006 N 201 (вводится в действие с 01.01.2007); от 10.02.2011 № 406-IV (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 27.04.2012 № 15-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 29.06.2020 № 351-VI (вводится в действие с 01.07.2021).

Статья 12. Реестр зарегистрированного залога движимого имущества

1. Реестр зарегистрированного залога движимого имущества должен включать следующие данные о залоге движимого имущества и сторонах договора о залоге:
1) дату, время (час и минуту) регистрации залога движимого имущества;
2) данные о залогодателе и залогодержателе, их адреса, (реквизиты);
3) регистрационные номера документов;
4) сведения о документе, на основании которого возникли залоговые правоотношения;
5) дату и месту заключения договора о залоге или иного договора, содержащего условия залога;
6) перечень и описание имущества, являющегося предметом залога, или общее описание предмета залога без требования конкретного описания залогового обеспечения, предусмотренное соглашением сторон договора о залоге;
7) денежный эквивалент обязательства, обеспеченного залогом;
8) срок исполнения обеспеченного залогом обязательства.
2. В реестр залога движимого имущества могут быть включены и иные сведения о данном залоге.
3. При регистрации залога, являющегося обеспечением по ипотечным облигациям, в реестр залога вносятся данные о залогодателе и представителе держателей указанных облигаций. Данные о залогодержателях отражаются в реестре держателей ценных бумаг.
Сноска. Статья 12 с изменениями, внесенными законами РК от 3 июня 2003 г. N 427; от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования).

Статья 13. Свидетельство о регистрации залога движимого имущества

1. Регистрация залога движимого имущества удостоверяется свидетельством о регистрации, которые должно содержать:
1) наименование регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации;
2) наименование, место нахождения (для юридического лица) или фамилию, имя, отчество, место жительства (для физического лица) залогодателя и залогодержателя;
3) дату и место заключения договора о залоге или иного договора, содержащего условия залога, и его номер;
4) денежный эквивалент обязательства, обеспеченного залогом;
5) сведения о предмете залога или общее описание предмета залога без требования конкретного описания залогового обеспечения, предусмотренное соглашением сторон договора о залоге;
6) регистрационный номер залога движимого имущества, присвоенный регистрирующим органом и (или) Государственной корпорацией;
7) дату регистрации залога движимого имущества.
2. Свидетельство о регистрации залога подписывается уполномоченным должностным лицом и удостоверяется электронной цифровой подписью регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации.
3. По заявлению залогодателя или залогодержателя регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация в отношении выданных ими свидетельств не позднее одного рабочего дня, следующего за днем поступления заявления, производят выдачу дубликата свидетельства о регистрации залога движимого имущества взамен утраченного.
4. Свидетельство о регистрации может быть признано недействительным в порядке, установленном законами Республики Казахстан, в случае нарушения требований законодательства Республики Казахстан.
Сноска. Статья 13 с изменениями, внесенными законами РК от 27.04.2012 № 15-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после его первого официального опубликования); от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 29.03.2016 № 479-V (вводится в действие по истечении двадцати одного календарного дня после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);от 29.06.2020 № 351-VI (вводится в действие с 01.07.2021).

Статья 14. Срок действия регистрации залога движимого имущества

1. Регистрация залога движимого имущества действует до прекращения залога.
2. Залогодатель, исполнивший обязательство, обеспеченное залогом, вправе требовать аннулирования в реестре залога движимого имущества записи о залоге. По требованию залогодателя залогодержатель обязан представить регистрирующему органу или Государственной корпорации письменное заявление и необходимые документы, подтверждающие исполнение залогодателем обязательств, обеспеченных залогом. При неисполнении или несвоевременном исполнении залогодержателем этих обязанностей залогодатель вправе требовать возмещения причиненных ему убытков.
Сноска. Статья 14 с изменениями, внесенными законами РК от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016).

Статья 15. Исправление ошибок, допущенных при регистрации

1. Исправление технических ошибок, допущенных при регистрации, производится по заявлению заинтересованного лица посредством внесения дополнительной записи в реестр залога движимого имущества, а также в свидетельство о регистрации залога.
2. (исключен)
Сноска. В статью 15 внесены изменения - Законом РК от 13 декабря 2004 г. N 11 (вводится в действие с 1 января 2005 г.).

Статья 16. Порядок регистрации изменений, дополнений и прекращения зарегистрированного залога

Заявитель регистрирует изменения и дополнения (в том числе переход права собственности другому лицу, уступку права требования) и прекращение действия зарегистрированного залога путем подачи заявления или направления заявления в электронной форме посредством единого реестра залога движимого имущества в регистрирующий орган и (или) Государственную корпорацию.
Действие части первой настоящей статьи не распространяется на случаи, предусмотренные пунктом 2 статьи 59 Закона Республики Казахстан "О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан", пунктом 2 статьи 3-3 Закона Республики Казахстан "О микрофинансовой деятельности", частью второй пункта 2 статьи 6-1 Закона Республики Казахстан "О коллекторской деятельности".
Порядок регистрации изменений и дополнений устанавливается законодательством.
Сноска. Статья 16 с изменениями, внесенными законами РК от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2024 № 97-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 16.01.2026 № 259-VIII (вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 17. Заявление о регистрации изменений, дополнений и о прекращении зарегистрированного залога

1. В заявлении о регистрации изменений, дополнений и о прекращении зарегистрированного залога движимого имущества должно содержаться указание на первоначально зарегистрированный залог, описание изменений и дополнений к договору о залоге (переход права собственности другому лицу, уступка права требования и т.д.), основания прекращения зарегистрированного залога.
1-1. При подаче заявления о прекращении зарегистрированного залога залогодателем посредством единого реестра залога движимого имущества регистрация прекращения залога осуществляется на основании заявления залогодержателя, подтверждающего исполнение залогодателем обязательств, обеспеченных залогом. При этом залогодержатель обязан направить данное заявление посредством единого реестра залога движимого имущества не позднее двух рабочих дней с момента подачи залогодателем заявления о прекращении зарегистрированного залога.
2. Заявление о регистрации внесения изменений и дополнений, помимо сведений, указанных в пункте 1 настоящей статьи, должно содержать:
1) дату подписания договора о внесении изменений и дополнений в условия залога либо договора об уступке прав (требований) по залогу (в том числе договора об одновременной передаче активов и обязательств);
2) регистрационный номер залога движимого имущества, присвоенный регистрирующим органом или Государственной корпорацией, за исключением случаев регистрации изменений и дополнений на основании договора об одновременной передаче активов и обязательств;
3) описание вносимых изменений и дополнений;
4) подписи залогодателя и залогодержателя (их представителей), а при уступке прав (требований) по договорам залога – только подпись нового залогодержателя, а также согласие, подписанное залогодержателем, уступившим права (требования).
3. В заявлении должны содержаться сведения о внесении изменений и дополнений в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи.
Сноска. Статья 17 с изменениями, внесенными законами РК от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 27.04.2015 № 311-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 27.02.2017 № 49-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 18. Доступность сведений о регистрации залога движимого имущества

1. Сведения о регистрации залога движимого имущества являются доступными для всех юридических и физических лиц, если иное не предусмотрено законодательными актами Республики Казахстан.
Предоставление информации осуществляется с соблюдением норм, установленных Законом Республики Казахстан "О персональных данных и их защите".
2. По заявлению любого участника отношений, возникающих при регистрации залога движимого имущества, указанного в статье 3 настоящего Закона, регистрирующий орган и (или) Государственная корпорация обязаны предоставить информацию в форме выписки из реестра залога движимого имущества с учетом пункта 4 статьи 10 настоящего Закона, которая должна:
1) содержать указание на то, что сведения о залоге представлены на конец рабочего дня, предшествующего дню выдачи выписки;
2) быть подписана уполномоченным должностным лицом регистрирующего органа и заверена печатью регистрирующего органа и (или) Государственной корпорации.
3. В случае отсутствия каких-либо записей о залоге в отношении того или иного движимого имущества выписка должна содержать соответствующее указание на это.
4. (исключен)
5. (исключен)
Сноска. Статья 18 с изменениями, внесенными законами РК от 13.12.2004 N 11 (вводится в действие с 01.01.2005); от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016); от 24.05.2018 № 156-VI (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 02.04.2019 № 241-VІ (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 19. Прекращение регистрации залога на основании решения суда

Заинтересованное лицо на основании решения суда о признании недействительным залога или его регистрации имеет право подать заявление в регистрирующий орган или Государственную корпорацию об аннулировании регистрации залога.
Сноска. Статья 19 в редакции Закона РК от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016).

Глава 3. Разрешение споров и ответственность за
нарушение порядка регистрации

Статья 20. Порядок разрешения споров

Споры, связанные с регистрацией и предоставлением информации о регистрации залога движимого имущества, разрешаются в порядке, установленном законами Республики Казахстан.
Сноска. Статья 20 - в редакции в соответствии с Законом РК от 29.06.2020 № 351-VI (вводится в действие с 01.07.2021).

Статья 21. Ответственность за нарушение порядка регистрации и выдачи информации о регистрации

1. Регистрирующий орган или Государственная корпорация несут ответственность, установленную законами Республики Казахстан, за:
1) несоблюдение правил регистрации залога движимого имущества;
2) неточность, неполноту внесения сведений и искажение информации о залоге движимого имущества, предоставленной ему для регистрации и внесения в реестр залога движимого имущества;
3) неправомерный отказ в предоставлении выписки из реестра залога движимого имущества по запросу заинтересованных лиц;
4) нарушение порядка хранения представленных для регистрации документов и информации, а также информации, внесенной в реестр залога движимого имущества;
5) разглашение информации, составляющей коммерческую тайну;
6) полноту взимания сбора за государственную регистрацию залога движимого имущества и ипотеки судна или строящегося судна.
2. Убытки, причиненные нарушением порядка регистрации, выдачи информации, искажением содержания информации, подлежат возмещению регистрирующим органом и (или) Государственной корпорацией. Умышленное искажение сведений и иные действия, способствующие сокрытию информации, которая по закону может и должна быть предоставлена, преследуются в установленном законом порядке.
Сноска. Статья 21 с изменениями, внесенными законами РК от 13.12.2004 N 11 (вводится в действие с 01.01.2005); от 11.12.2006 N 201 (вводится в действие с 01.01.2007); от 10.07.2012 № 34-V (вводится в действие со дня его первого официального опубликования); от 17.11.2015 № 408-V (вводится в действие с 01.03.2016).

Глава 4. Заключительные и переходные положения

Статья 22. Введение Закона в действие

Настоящий Закон вводится в действие со дня официального опубликования и применяется к правоотношениям, возникшим после введения его в действие с учетом положений статьи 23 настоящего Закона.

Статья 23. Переходные положения

1. В течение 60 дней после введения настоящего Закона в действие приоритетность в отношении одного и того же предмета залога движимого имущества, не подлежащего обязательной государственной регистрации, при его регистрации имеют только те залогодержатели, которые заключили договор о залоге до введения настоящего Закона в действие. Регистрация таких залогов осуществляется в соответствии с положениями настоящего Закона.
2. Приоритетность залогов, зарегистрированных в соответствии с настоящей статьей, определяется датой договора о залоге.

Президент Республики Казахстан

Жылжымалы мүлiк кепiлiн тiркеу туралы

Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 30 маусымдағы № 254 Заңы.

МАЗМҰНЫ

Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "жылжымайтын мүлік орталықтарының", "жылжымайтын мүлік орталығының", "жылжымайтын мүлік орталықтары", "жылжымайтын мүлік орталығына", "жылжымайтын мүлік орталығын", "Жылжымайтын мүлік орталықтары" деген сөздер тиісінше "жылжымайтын мүлік орталықтарының және олардың филиалдарының", "жылжымайтын мүлік орталығының және оның филиалының", "жылжымайтын мүлік орталықтары және олардың филиалдары", "жылжымайтын мүлік орталығына және олардың филиалына", "жылжымайтын мүлік орталығын және оның филиалын", "Жылжымайтын мүлік орталықтары және олардың филиалдары" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР 29.09.2014 № 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).
Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "ақпараттық жүйе", "ақпараттық жүйелерді", "ақпараттық жүйелер", "ақпараттық жүйелерінде", "ақпараттық жүйесіне" деген сөздер тиісінше "цифрлық жүйе", "цифрлық жүйелерді", "цифрлық жүйелер", "цифрлық жүйелерінде", "цифрлық жүйесіне" деген сөздермен ауыстырылды – ҚР 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Осы Заң жылжымалы мүлікке заңды құқықтары бар жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын жүзеге асыру және қорғау мақсатында осындай мүлік кепілін тіркеу ережелерін белгілейді.

1-тарау. Жалпы ережелер

1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар

Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

1) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтерді көрсету үшін, "бір терезе" қағидаты бойынша мемлекеттік қызметтер көрсетуге өтініштерді қабылдау және көрсетілетін қызметті алушыға олардың нәтижелерін беру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру, мемлекеттік қызметтерді электрондық нысанда көрсетуді қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған заңды тұлға;

1-1) жылжымалы мүлік – көлік құралдарын, айналымдағы тауарларды, бағалы қағаздарды, ақшаны, мүліктік құқықтарды, оның ішінде болашақтағы өнімге және өзге де мүлікке құқықты қоса алғанда, жылжымайтын мүлікке жатпайтын мүлік;

2) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу – жылжымалы мүлік кепілін тіркеу кезінде туындайтын қатынастарға қатысушылардың кепіл туралы шарттағы немесе кепіл талаптары бар өзге де шарттағы мәліметтерді жылжымалы мүлік кепілінің тізіліміне енгізу, жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы куәлік беру, кепіл шартына өзгерістер, толықтырулар енгізу, сондай-ақ тіркелген кепілді тоқтату жөніндегі іс-қимылдарының жиынтығын және тіркеуші органдардың және (немесе) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық актілерінде белгіленген тәртіппен жасалатын өзге де іс-қимылдарын білдіретін, тіркеуші органның және (немесе) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының жылжымалы мүлік кепілін есепке алу рәсімі;

3) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу органдары (тіркеуші органдар) – мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымалы мүліктің жекелеген түрлерін және осы мүліктің кепілдерін тіркеуге Қазақстан Республикасының заңнамалық актілермен уәкілеттік берілген мемлекеттік органдар мен заңды тұлғалар;

4) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы куәлік – тіркеуші орган және (немесе) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының өтініш иесіне беретін және жылжымалы мүлік кепілін тіркеу фактісін растайтын құжат;

4-1) жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі – жылжымалы мүлік кепілі бойынша ақпаратқа қол жеткізудің, жылжымалы мүлік кепілін тіркеуге электрондық нысанда өтініш жіберудің және тіркеуші органдардың және (немесе) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық актілерінде белгіленген тәртіппен жасалатын өзге де әрекеттерінің бірыңғай терезесін білдіретін цифрлық жүйе;

5) жылжымалы мүлік кепілінің тізілімі (кепіл тізілімі) – тіркеуші органдар және (немесе) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асыратын ақпаратты есепке алу және сақтау жүйесі;

5-1) кепілді электрондық тіркеу – жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық нысандағы өтініш негізінде жүзеге асырылатын жылжымалы мүлік кепілін тіркеу;

6) өтініш беруші – тіркеуші органға және (немесе) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына кепілді тіркеу туралы өтініш беретін адам; кепіл міндеттемесі тараптарының келісуі бойынша кепіл беруші де, кепіл ұстаушы да өтініш беруші бола алады;

7) тіркелген кепіл - осы Заңда белгіленген тәртіппен тіркелген жылжымалы мүлік кепілі;

8) уәкілетті орган – жылжымалы мүлік кепілін тіркеу саласында мемлекеттік саясатты іске асыратын уәкілетті орган;

9) алып тасталды - ҚР 24.05.2018 № 156-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
Ескерту. 1-бап жаңа редакцияда - ҚР 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен; өзгерістер енгізілді - ҚР 29.10.2015 № 376-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.04.2019 № 241-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 23.12.2023 № 50-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

2-бап. Қазақстан Республикасының жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы заңдары

Қазақстан Республикасының жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттардың нормаларына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.

2-1-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу саласын реттеудің негізгі мақсаттары, міндеттері, қағидаттары

1. Жеке және заңды тұлғалардың жылжымалы мүлік кепілін тіркеу саласындағы құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету осы Заңның негізгі мақсаты болып табылады.

2. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу саласындағы цифрлық жүйелерді қолдап отыру, сондай-ақ оларға қол жеткізуді қамтамасыз ету осы Заңның негізгі міндеттері болып табылады.

3. Осы Заңның негізгі қағидаттары:

1) заңдылық;

2) мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығы.

Ескерту. 2-1-баппен толықтырылды – ҚР 05.07.2024 № 115-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

3-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу кезінде пайда болатын қатынастарға қатысушылар

1. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу кезінде пайда болатын қатынастарға қатысушылар:

1) кепіл беруші, кепіл ұстаушы;

2) тіркеуші органдар;

2-1) Мемлекеттік корпорация;

3) үшінші тұлғалар.

2. Тіркеуші органдардың қызметіне жалпы басшылықты және бақылауды – тиісті мемлекеттік органдар, ал жылжымалы мүліктің жекелеген түрлерімен кепілді тіркеуді жүзеге асыратын заңды тұлғалардың қызметіне жалпы басшылықты және бақылауды Қазақстан Республикасының заңнамасымен уәкілеттік берілген мемлекеттік орган жүзеге асырады.

Ескерту. 3-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

3-1-бап. Уәкілетті органның құзыреті

Уәкілетті орган:

1) құзыреті шегінде Мемлекеттік корпорацияның қызметін тексеруді жүзеге асырады;

2) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу саласында цифрлық жүйелерді қолдауға қойылатын талаптарды әзірлейді және бекітеді;

3) жылжымалы мүлік кепілі саласында цифрлық жүйелер мен дерекқорларға қол жеткізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

4) Мемлекеттік корпорацияның жылжымалы мүлік кепілінің статистикалық және өзге де есептік ақпаратын ұсыну қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

5) Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

Ескерту. 1-тарау 3-1-баппен толықтырылды - ҚР 17.11.2015 № 408-V Заңымен (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі).

4-бап. Міндетті мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымалы мүлік кепілін тіркеу

1. Міндетті мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымалы мүлік кепілін тіркеуді заңдарға сәйкес осы мүлікті тіркеуді жүзеге асыруға уәкілеттік берілген орган жүзеге асырады.

2. Мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымалы мүлік кепілін тіркеу тәртібін уәкілетті орган белгілейді.

3. Кепілдері міндетті түрде тіркелуге жататын мүлік түрлері, меншік құқығы мен басқа да құқықтар, сондай-ақ оны тіркеуді жүзеге асыратын органдар Қазақстан Республикасының заң актілерімен белгіленеді.

Ескерту. 4-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 29.09.2014 № 239-V Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

5-бап. Міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын жылжымалы мүлік кепілін тіркеу

Ескерту. Тақырып жаңа редакцияда - ҚР 17.11.2015 № 408-V Заңымен (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі).

1. Міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын жылжымалы мүлік кепілін тіркеу, жылжымалы мүлік кепілінің тізілімінен үзінді көшірме беру түрінде ақпараттық қызмет көрсету, өтініш берушінің кінәсінан жіберілген тіркеу құжаттарындағы қателерді түзету жөніндегі қызмет мемлекеттік монополияға жатады және оны Мемлекеттік корпорация жүзеге асырады.

1-1. Міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын жылжымалы мүлік кепілі:

1) кепіл туралы шарт немесе кепіл туралы шарт қамтылған өзге де шарт тараптарының бірінің талап етуі бойынша;

2) егер кепіл туралы шартта немесе кепіл туралы шарт қамтылған өзге де шартта кепілдегі мүлікті кейіннен кепілге салуға (қайталама кепілге) тыйым салынған болса, тіркелуге тиіс.

2. Міндетті тіркеуге жатпайтын жылжымалы мүлік кепілін тіркеу жеке және заңды тұлғалардың өтініш жасау жері бойынша жүзеге асырылады.

3. Мемлекеттік корпорация міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын тіркелген жылжымалы мүлік кепілінің тізілімін жүргізуге міндетті.

4. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі, сондай-ақ Заңда берілген өкілеттік шегінде жылжымалы мүлік кепілінің жекелеген түрлерін тіркеуге уәкілетті мемлекеттік органдар жылжымалы мүлік кепілін тіркеуді жүргізу ережелері мен рәсімдерін белгілейтін ведомстволық актілер шығаруға құқылы.

5. Мемлекеттік корпорация өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын монополияға қарсы органмен және уәкілетті органмен келісу бойынша орталық мемлекеттік органдар арасынан Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен айқындалатын уәкілетті орган белгілейді.

Ескерту. 5-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 № 239-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

6-бап. Жылжымалы мүліктің жекелеген түрлерінің кепілін тіркеудің ерекшеліктері

1. Эмиссиялық бағалы қағаздар кепілін тіркеу, оның ішінде жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы тіркеу бағалы қағаздармен жасалатын мәмілелерді тіркеу туралы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүргізіледі. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырылған бағалы қағаздар кепілін тіркеуге осы Заңның 8-бабының ережелері қолданылады.

1-1. Ипотекалық облигациялар бойынша қамтамасыз ету болып табылатын мүлік кепілін тіркеу Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүргізіледі.

2. Қоғам үшін елеулі тарихи (оның ішінде археологиялық), көркемдік немесе мәдени құндылығы бар мүлік кепілін тіркеу заңдарға сәйкес жүзеге асырылады.

3. Ипотекалық облигациялар бойынша қамтамасыз ету болып табылатын мүлік кепілі Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес міндетті мемлекеттік тіркеуге жатады.

4. Ипотекалық облигацияларды қамтамасыз ету болып табылатын мүлік кепілін тіркеуді тіркеуші орган алғашқы өтініш жасаған кезде бір рет қана жүргізеді. Бұл ретте, тіркеуші орган кепіл тізілімін жүргізуді жүзеге асырады.

Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2003.06.03 № 427, 2004.12.13 № 11 (күшіне ену тәртібін 2-баптан қараңыз); 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.04.2024 № 71-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

7-бап. Жеке кәсіпкерлердің, жеке және заңды тұлғалардың жылжымалы мүлік кепілін тіркеу құқықтары

Жылжымалы мүліктің кепілі кезінде жеке кәсіпкер, жеке немесе заңды тұлға кепілді кепіл беруші ретінде де, кепіл ұстаушысы ретінде де тіркей алады.

8-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеудің құқықтық маңызы

1. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу кепіл берушінің аталған мүлкіне үміткер кепіл ұстаушылардың талаптарына қатысты кепіл ұстаушының талаптарын қанағаттандырудың кезектілігін (күнін) Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің және басқа да заң актілерінің ережелеріне сәйкес белгілейді.

Әрбір алдыңғы тіркелген кепіл ұстаушы барлық өзінен кейін тіркелген кепіл ұстаушылардың алдында, сондай-ақ осы мүліктің тіркелмеген барлық кепіл ұстаушыларының алдында міндеттеменің орындалуын қамтамасыз ету кезінде басымдыққа ие болады.

2. Міндетті мемлекеттік тіркеуге жататын жылжымалы мүлік кепілі құқығы, егер кепіл туралы шартта (кепіл талаптары бар өзге шартта) немесе заң актілерінде неғұрлым кеш мерзім көзделмесе, аталған мүлікті тіркеуді жүзеге асыратын органда жылжымалы мүлік кепілі тіркелген сәттен бастап пайда болады.

2-тарау. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу тәртібі

9-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы өтініш

1. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу үшін өтініш беруші не оның өкілі тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға өтініштің толтырылған бланкісін береді немесе өтінішті жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық түрде жібереді.

2. Өтініште:

1) тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның атауы;

2) кепіл беруші мен кепіл ұстаушының атауы, орналасқан жері (заңды тұлға үшін) немесе тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда), тұрғылықты жері (жеке тұлға үшін);

3) кепіл туралы шарттың немесе кепіл туралы талаптар қамтылған өзге шарттың жасалған күні мен орны;

4) кепіл нысанасы болып табылатын мүліктің тізбесі және сипаттамасы немесе кепіл туралы шартта тараптардың келісімімен көзделген кепілмен қамтамасыз етудің нақты сипаттамасы талап етілместен, кепіл нысанасының жалпы сипаттамасы;

5) кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеменің ақшалай баламасы;

6) кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеменің қолданылу мерзімі;

7) өтініш берушінің немесе оның өкілінің қолтаңбасы және заңды тұлға үшін мөрі (ол болған кезде);

8) кепілге салынған мүлік қай тарапта екені туралы нұсқау, оны пайдалануға болатыны және қайталама кепіл туралы мәліметтер;

9) өтініш берушінің электрондық почта мекенжайы (бар болған жағдайда) қамтылуы тиіс.

Өтінішті жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық түрде жіберген жағдайда "цифрлық үкіметтің" төлем шлюзі арқылы төлеуді қоспағанда, өтінішке жылжымалы мүлік кепілін мемлекеттік тіркеу үшін алымның бюджетке төленгенін растайтын құжат қоса берілуге тиіс.

Өтінішті тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға берген кезде өтініш беруші – жеке басын куәландыратын құжатты, ал тұлғаның өкілі өзінің өкілеттіліктерін растайтын құжатты, сондай-ақ жеке басын куәландыратын құжатты ұсынуға міндетті.

3. Өтінішті тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға берген кезде және өтінішті жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық нысанда жіберген кезде, мәміле тараптары қол қойған өтініш кепіл шарты туралы мәліметтер, сондай-ақ осы баптың 2-тармағына сәйкес мәліметтер көрсетіле отырып, кепіл туралы шарт немесе кепіл шарты қамтылатын өзге де құжат ұсынылмастан, хабарлама нысанында беріледі.

3-1. Алып тасталды - ҚР 24.05.2018 № 156-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

4. Осы Заңда көзделгеннен басқа қандай да бір өзге құжаттар мен мәліметтерді талап етуге жол берілмейді.

5. Өтініште қамтылған мәліметтерді тексеруді және жылжымалы мүлік кепілін тіркеуді тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өтініш келіп түскен кезден бастап екі жұмыс күні ішінде жүзеге асырады.

Ескерту. 9-бап жаңа редакцияда - ҚР 2013.01.08 № 64-V (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі); өзгерістер енгізілді - ҚР 29.12.2014 № 269-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 09.01.2026 № 256-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-1-бап. Жылжымалы мүлік кепілін, тіркелген кепілдің өзгерістерін, толықтыруларын және тоқтатылуын мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым

Ескерту. Тақырыпқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2009.12.30 № 234-IV (2009 жылғы 1 қаңтардаң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

Жылжымалы мүлік кепілін, тіркелген кепілдің өзгерістерін, толықтыруларын және тоқтатылуын мемлекеттік тіркегені үшін Қазақстан Республикасының Салық кодексінде айқындалған тәртіппен алым алынады.

Ескерту. 2-тарау 9-1-баппен толықтырылды - ҚР 2004.12.13 № 11 (күшіне ену тәртібін 2-баптан қараңыз), өзгеріс енгізілді - ҚР 2009.12.30 № 234-IV (2009 жылғы 1 қаңтардаң бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-2-бап. Ақпараттық көрсетілетін қызметтер және өтініш берушінің кінәсінан жіберілген тіркеу құжаттарындағы қателерді түзету үшін төлемақы

Ақпараттық көрсетілетін қызметтерді ұсынғаны үшін, сондай-ақ өтініш берушінің кінәсінан жіберілген тіркеу құжаттарындағы қателерді түзеткені үшін тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес төлемақы алады.

Ескерту. 2-тарау 9-2-баппен толықтырылды - ҚР 2004.12.13 № 11 (күшіне ену тәртібін 2-баптан қараңыз), жаңа редакцияда көзделген - ҚР 17.11.2015 № 408-V Заңымен (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі).

9-3-бап. Тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға келіп түскен өтініш негізінде жылжымалы мүлік кепілін тіркеу тәртібі

Ескерту. 9-3-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 24.05.2018 № 156-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

1. Толтырылған өтініш бланкісі тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға берілген жағдайда, өтініш келіп түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірмей тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өтініштің негізінде жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізіліміне кепіл туралы мәліметтерді енгізеді, оның нәтижелері бойынша жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы куәлік не тіркеуден бас тарту туралы уәжді жауап беріледі.

2. Жүргізілген тіркеу туралы ақпарат екінші деңгейдегі банктің және тіркеуші органның цифрлық жүйелерінде сақталады және құжаттамалық растауды талап етпейді.

Ескерту. 2-тарау 9-3-баппен толықтырылды - ҚР 2013.01.08 № 64-V (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен; өзгерістер енгізілді - ҚР 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

9-4-бап. Жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы келіп түскен өтініш негізінде жылжымалы мүлік кепілін электрондық тіркеу тәртібі

Ескерту. 9-4-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 24.05.2018 № 156-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

1. Өтініш жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық нысанда жылжымалы мүлік кепілін электрондық тіркеуге жіберілген жағдайда, жылжымалы мүлік кепілін тіркегені үшін алымның төленгенін немесе алым төлеуден босатылғаны туралы растама жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізіліміне келіп түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірмей тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өтініштің негізінде жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізіліміне кепіл туралы мәліметтерді енгізеді, оның нәтижелері бойынша тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған, жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы куәлік не туралы тіркеуден бас тарту уәжді жауап электрондық нысанда беріледі.

2. Тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өтінішті алғаннан кейін бір жұмыс күні ішінде кепіл ұстаушының цифрлық жүйесіне және жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізіліміне тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған жылжымалы мүлік кепілін электрондық құжат нысанында тіркеу туралы куәлікті не электрондық құжат нысанында тіркеуден бас тарту туралы уәжді жауапты жібереді.

3. Жүргізілген электрондық тіркеу туралы ақпарат кепіл ұстаушының, тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның цифрлық жүйелерінде сақталады және құжаттамалық растауды талап етпейді.

Ескерту. 2-тарау 9-4-баппен толықтырылды - ҚР 27.02.2017 № 49-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.

10-бап. Тіркеуші органның, Мемлекеттік корпорацияның және кепіл ұстаушылардың міндеттері

Ескерту. 10-баптың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 27.02.2017 № 49-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі).

1. Қажетті құжаттарды алған кезден бастап тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация:

1) өтініш берушіге табыс етілген құжаттарды алғандығын растайтын, күні, уақыты (сағаты, минуты) көрсетілген қолхат беруге;

2) жылжымалы мүлік кепілінің тізіліміне (оның ішінде деректердің компьютерлік базасына) кепілді тіркеу туралы өтініштегі деректерді енгізуге;

3) өтініш берген адамға жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы куәлік беруге;

4) қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мәліметтерді хабарлауға міндетті.

2. Осы Заңның 6, 9-3 және 9-4-баптарында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, жылжымалы мүлік кепілін тіркеу өтініш қабылданған кезден бастап екі жұмыс күні ішінде жүргізілуге тиіс.

2-1. Жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы келіп түскен өтініш негізінде жылжымалы мүлік кепілін электрондық тіркеу жылжымалы мүлік кепілін тіркегені үшін алымның төленгені немесе алым төлеуден босатылғаны туралы растама жылжымайтын мүлік кепілінің бірыңғай тізіліміне келіп түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізілуге тиіс.

3. Тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізіліміндегі кепіл туралы мәліметтердің өтініштегі толтырылу толықтығын тексереді.

4. Тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация, үшінші тұлғаларды қоспағанда, осы Заңның 3-бабында көрсетілген, жылжымалы мүлік кепілін тіркеу кезінде туындайтын қатынастардың барлық қатысушыларына тиісті қолжетімділік болған кезде жазбаша нысанда немесе жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық нысанда жылжымалы мүлік кепілі бойынша ақпарат беруді қамтамасыз етуге міндетті. Үшінші тұлғалар жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімінен ақпаратты кепіл беруші және (немесе) кепіл ұстаушы осындай сұрау салуды растаған жағдайда алуы мүмкін.

Бұл ретте жылжымалы мүлік кепілі бойынша ақпаратта жылжымалы мүлік кепілі туралы және кепіл туралы шарттың тараптары немесе кепіл шарттарын қамтитын өзге де құжаттар туралы мынадай деректер:

1) кепіл беруші мен кепіл ұстаушы туралы деректер, олардың деректемелері, оның ішінде мекенжайлары, банктік деректемелері, телефон нөмірлері, сондай-ақ электрондық мекенжайы (бар болған кезде);

2) негізінде кепілдік құқық қатынастары туындағын құжат туралы мәліметтер;

3) кепіл туралы шарттың немесе кепіл талаптары қамтылған өзге де құжаттың жасалған күні мен орны;

4) кепіл нысанасы болып табылатын мүліктің тізбесі және (немесе) жалпы сипаттамасы;

5) кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеменің орындалу мерзімі қамтылуға тиіс.

5. Егер кепіл міндеттемесі тараптарының келісімі бойынша жылжымалы мүлік кепілін тіркеуден шығару бойынша өтініш иесі кепіл ұстаушы болып табылса, онда соңғысы кепілмен қамтамасыз етілген міндеттемені кепіл беруші орындағаннан кейін жылжымалы мүлік кепілін тіркеуден шығаруға арналған өтінішті тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға міндеттеме орындалғаннан кейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей жібереді.

Өтініш жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы жіберілуі мүмкін.

6. Тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация кепіл ұстаушы өтініш берген күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде кепілді тіркеуден шығаруды жүргізеді және жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы кепіл ұстаушыға және кепіл берушіге тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған электрондық құжат түрінде жылжымалы мүлік кепілін тіркеуден шығарғаны туралы хабарлама не электрондық құжат түрінде тіркеуден бас тарту туралы уәжді жауап жібереді.

Ескерту. 10-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.08.28 № 192-IV (2010.03.08 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.02.10 № 406-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі), 2013.01.08 № 64-V (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі); 2014.06.10 № 206-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.04.2019 № 241-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025 № 219-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

11-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеуден бас тарту

1. Тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация:

1) кепілді тіркеу туралы өтінішті толтыру толық болмаған;

2) егер кепілді тіркеу туралы өтініш осы Заңның 9-бабының талаптарына сәйкес келмеген;

3) егер кепілді тіркеу туралы өтінішті тиісті тұлға жасамаған;

4) егер жылжымалы мүлік кепілін және кеменің немесе жасалып жатқан кеменің ипотекасын мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алымның бюджетке төленгенін растайтын құжат болмаған жағдайларда, кепілді тіркеуден бас тартады.

2. Осы Заңның 9-3 және 9-4-баптарында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, тіркеуден бас тартылған жағдайда тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өтініш қабылданған кезден бастап екі жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасы талаптарының бұзылғанына сілтеме жасай отырып, өтініш берушіге жазбаша уәжді бас тартуды жібереді.

3. Мүдделі тұлға жылжымалы мүлік кепілін тіркеуден бас тартуға не тіркеуден жалтаруға Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасауы мүмкін.

4. Алып тасталды.

Ескерту. 11-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.12.13 № 11, 2006.12.11 № 201 (2007.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.02.10 № 406-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.06.2020 № 351-VI (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

12-бап. Тіркелген жылжымалы мүлік кепілінің тізілімі

1. Тіркелген жылжымалы мүлік кепілінің тізіліміне жылжымалы мүлік кепілі және кепіл туралы шарттың тараптары туралы мынадай деректер кіреді:

1) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу күні, уақыты (сағаты мен минуты);

2) кепіл беруші мен кепіл ұстаушы туралы деректер, олардың мекен-жайлары (деректемелері);

3) құжаттардың тіркеу нөмірлері;

4) негізінде кепілдік құқық қатынастары пайда болған құжат туралы мәліметтер;

5) кепіл туралы шарт немесе кепіл талаптары бар өзге де шарттың жасалған күні мен орны;

6) кепіл нысанасы болып табылатын мүліктің тізбесі және сипаттамасы немесе кепіл туралы шартта тараптардың келісімімен көзделген кепілмен қамтамасыз етудің нақты сипаттамасы талап етілместен, кепіл нысанасының жалпы сипаттамасы;

7) кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеменің ақшалай баламасы;

8) кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеменің орындалу мерзімі.

2. Жылжымалы мүлік кепілі тізбесіне осы кепіл туралы өзге де мәліметтер енгізілуі мүмкін.

3. Ипотекалық облигациялар бойынша қамтамасыз ету болып табылатын кепілді тіркеу кезінде кепіл тізіліміне кепіл беруші мен аталған облигацияларды ұстаушылардың өкілі туралы деректер енгізіледі. Кепіл ұстаушылар туралы деректер бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінде көрсетіледі.

Ескерту. 12-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2003.06.03 № 427; 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

13-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы куәлік

1. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу оны тіркеу жөніндегі куәлікпен куәландырылады, онда мыналар болады:

1) тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның атауы;

2) кепіл беруші мен кепіл ұстаушының атауы, орналасқан жері (заңды тұлға үшін) немесе тегі, аты, әкесінің аты, тұрғылықты жері (жеке адам үшін);

3) кепіл туралы шартты немесе кепіл талаптары бар өзге де шарттың жасалған күні мен орны және оның нөмірі;

4) кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеменің ақшалай баламасы;

5) кепіл нысанасы болып табылатын мүліктің тізбесі және сипаттамасы немесе кепіл туралы шартта тараптардың келісімімен көзделген кепілмен қамтамасыз етудің нақты сипаттамасы талап етілместен, кепіл нысанасының жалпы сипаттамасы;

6) тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация берген жылжымалы мүлік кепілінің тіркеу нөмірі;

7) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу күні.

2. Кепілді тіркеу туралы куәлікке уәкілетті лауазымды адам қол қояды және ол тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылады.

3. Кепіл берушінің немесе кепіл ұстаушының өтініші бойынша тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өздері берген куәліктерге қатысты өтініш келіп түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірмей жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы жоғалған куәліктің орнына оның телнұсқасын беруді жүргізеді.

4. Тіркеу туралы куәлік Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары бұзылған жағдайда, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жарамсыз деп танылуы мүмкін.

Ескерту. 13-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.06.2020 № 351-VI (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

14-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеудің күшінде болу мерзімі

1. Жылжымалы мүлік кепілінің тіркелуі кепіл тоқтатылғанға дейін қолданылады.

2. Кепілмен қамтамасыз етілген міндеттемені орындаған кепіл беруші жылжымалы мүлік кепілінің тізіліміндегі кепіл туралы жазбаны жоюды талап етуге құқылы. Кепіл берушінің талабы бойынша кепіл ұстаушы тіркеуші органға немесе Мемлекеттік корпорацияға жазбаша өтініш пен кепіл берушінің кепілмен қамтамасыз етілген міндеттемелерді орындағанын растайтын қажетті құжаттарды ұсынуға міндетті. Кепіл ұстаушы осы міндеттерді орындамаған немесе уақтылы орындамаған жағдайда, кепіл беруші өзіне келтірілген залалдың өтелуін талап етуге құқылы.

Ескерту. 14-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

15-бап. Тіркеу кезінде жіберілген қателерді түзеу

1. Тіркеу кезінде жіберілген техникалық қателерді түзеу жылжымалы мүлік кепілі тізіліміне, сондай-ақ кепілді тіркеу туралы куәлікке қосымша жазба енгізу арқылы мүдделі тараптың өтініші бойынша жасалады.

2. Алынып тасталды.

Ескерту. 15-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2004.12.13 № 11 Заңымен.

16-бап. Өзгерістерді, толықтыруларды тіркеу және тіркелген кепілдің тоқтатылу тәртібі

Өтініш беруші тіркеуші органға және (немесе) Мемлекеттік корпорацияға өтініш беру немесе жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы электрондық нысандағы өтініш жіберу арқылы тіркелген кепілдің өзгерістер мен толықтыруларын (оның ішінде, меншік құқығының басқа адамға ауысуын, талап ету құқығын басқаға беруді) және қолданысын тоқтатуды тіркейді.

Осы баптың бірінші бөлігінің күші "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 59-бабының 2-тармағында, "Микроқаржылық қызмет туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 3-3-бабының 2-тармағында, "Коллекторлық қызмет туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-1-бабы 2-тармағының екінші бөлігінде көзделген жағдайларға қолданылмайды.

Өзгерістер мен толықтыруларды тіркеу тәртібі заңдармен белгіленеді.

Ескерту. 16-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2024 № 97-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 16.01.2026 № 259-VIII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

17-бап. Тіркелген кепілге өзгерістерді, толықтыруларды тіркеу туралы және оны тоқтату туралы өтініш

1. Жылжымалы мүліктің тіркелген кепіліне өзгерістерді, толықтыруларды тіркеу туралы және оны тоқтату туралы өтініште бастапқы тіркелген кепілге сілтеме, кепіл туралы шартқа жасалған өзгерістер мен толықтырулардың сипаттамасы (меншік құқығының басқа адамға ауысуы, талап ету құқығын басқаға беру және т.б.), тіркелген кепілді тоқтатудың негіздері болуға тиіс.

1-1. Кепіл беруші тіркелген кепілді тоқтату туралы өтінішті жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы берген кезде кепілдің тоқтатылуын тіркеу кепіл берушінің кепілмен қамтамасыз етілген міндеттемелерді орындағанын растайтын кепіл ұстаушының өтініші негізінде жүзеге асырылады. Бұл ретте кепіл ұстаушы тіркелген кепілді тоқтату туралы өтінішті кепіл беруші берген кезден бастап екі жұмыс күнінен кешіктірмей, осы өтінішті жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімі арқылы жіберуге міндетті.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәліметтерге қоса, өзгерістер мен толықтыруларды енгізуді тіркеу туралы өтініште:

1) кепіл талаптарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы шартқа не кепіл бойынша құқықтарды (талаптарды) басқаға беру туралы шартқа (оның ішінде активтер мен міндеттемелерді бір мезгілде беру туралы шартқа) қол қойылған күн;

2) активтер мен міндеттемелерді бір мезгілде беру туралы шарттың негізінде өзгерістер мен толықтыруларды тіркеу жағдайларын қоспағанда, тіркеуші орган немесе Мемлекеттік корпорация берген жылжымалы мүлік кепілінің тіркеу нөмірі;

3) енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың сипаттамасы;

4) кепіл беруші мен кепіл ұстаушының (олардың өкілдерінің) қолтаңбасы, ал кепіл шарттары бойынша құқықтар (талаптар) басқаға берілген кезде – жаңа кепіл ұстаушының ғана қолтаңбасы, сондай-ақ құқықтарын (талаптарын) басқаға берген кепіл ұстаушы қол қойған келісім қамтылуға тиіс.

3. Өтініште осы баптың 2-тармағына сәйкес өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы мәліметтер қамтылуға тиіс.

Ескерту. 17-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 27.04.2015 № 311-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 27.02.2017 № 49-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.04.2019 № 241-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

18-бап. Жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы деректердің ашықтығы

1. Егер Қазақстан Республикасының заң актілерінде өзгеше көзделмесе, жылжымалы мүлік кепілін тіркеу туралы мәліметтер барлық заңды және жеке тұлғалар үшін ашық болып табылады.

Ақпарат беру "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген нормалар сақтала отырып жүзеге асырылады.

2. Осы Заңның 3-бабында көрсетілген жылжымалы мүлік кепілін тіркеу кезінде туындайтын қатынастарға кез келген қатысушының өтініші бойынша тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация осы Заңның 10-бабының 4-тармағын ескере отырып, жылжымалы мүлік кепілінің бірыңғай тізілімінен үзінді көшірме нысанында ақпарат беруге міндетті, ол:

1) кепіл туралы мәліметтер үзінді көшірме берілген күннің алдындағы жұмыс күнінің соңында берілгеніне нұсқауды қамтуға;

2) тіркеуші органның уәкілетті лауазымды адамының қолы қойылуға және тіркеуші органның және (немесе) Мемлекеттік корпорацияның мөрімен куәландырылуға тиіс.

3. Белгілі бір жылжымалы мүлікке қатысты кепіл туралы қандай да бір жазбалар болмаған жағдайда көшірмеде осыған тиісті сілтеме болуға тиіс.

4. Алып тасталды.

5. Алып тасталды.

Ескерту. 18-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.12.13 № 11, 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 24.05.2018 № 156-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.04.2019 № 241-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

19-бап. Сот шешімі негізінде кепілдің тіркелуін тоқтату

Мүдделі тұлғаның кепілді немесе оның тіркелуін жарамсыз деп тану туралы сот шешімінің негізінде кепілдің тіркелуінің күшін жою туралы тіркеуші органға немесе Мемлекеттік корпорацияға өтініш беруге құқығы бар.

Ескерту. 19-бап жаңа редакцияда - ҚР 17.11.2015 № 408-V Заңымен (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі).

3-тарау. Дауларды шешу және тіркеу тәртібінің бұзылуы үшін жауапкершілік

20-бап. Дауларды шешу тәртібі

Жылжымалы мүлік кепілін тіркеуге және оны тіркеу туралы ақпаратты беруге байланысты даулар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шешіледі.

Ескерту. 20-бап жаңа редакцияда - ҚР 29.06.2020 № 351-VI Заңымен (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі).

21-бап. Тіркеу тәртібін бұзғаны және тіркеу туралы ақпарат бергені үшін жауапкершілік

1. Тіркеуші орган немесе Мемлекеттік корпорация:

1) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу ережелерін сақтамағаны;

2) жылжымалы мүлік кепілін тіркеу және тізілімге енгізу үшін өзіне берілген жылжымалы мүлік кепілін ақпараттың дәл болмауы, олардың толық енгізілмегені және ақпараттың бұрмаланғаны;

3) мүдделі тұлғалардың сұратуы бойынша жылжымалы мүлік кепілі тізілімінен көшірме беруден бас тартқаны;

4) тіркеу үшін берілген құжаттар мен ақпаратты, сондай-ақ жылжымалы мүлік кепілінің тізіліміне енгізілген ақпаратты сақтау тәртібін бұзғаны;

5) коммерциялық құпия болып табылатын ақпаратты жария еткені;

6) жылжымалы мүлік кепілін және кеменің немесе жасалып жатқан кеменің ипотекасын мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алымның толықтығы үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.

2. Тіркеу, ақпарат беру тәртібін бұзу, ақпараттың мазмұнын бұрмалау арқылы келтірілген залалдарды тіркеуші орган және (немесе) Мемлекеттік корпорация өтеуге тиіс. Мәліметтерді қасақана бұрмалау және заң бойынша беруге болатын және берілуге тиіс ақпаратты жасыруға ықпал жасайтын өзге де әрекеттер заңда белгіленген тәртіппен қудаланады.

Ескерту. 21-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.12.13 № 11, 2006.12.11 № 201 (01.01.2007 бастап қолданысқа енгізіледі), 2012.07.10 № 34-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 17.11.2015 № 408-V (01.03.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.

4-тарау. Қорытынды және өтпелі ережелер

22-бап. Заңның күшіне енгізілуі

Осы Заң ресми жарияланған күнінен бастап күшіне енгізіледі және ол күшіне енгізілгеннен кейін туындаған құқық қатынастарына осы Заңның 23-бабының ережелері ескеріле отырып қолданылады.

23-бап. Өтпелі ережелер

1. Осы Заң күшіне енгізілгеннен кейін 60 күн ішінде міндетті мемлекеттік тіркеуге жатпайтын жылжымалы мүлік кепілінің белгілі бір мәні жөніндегі басымдыққа оны тіркеу кезінде осы Заң күшіне енгізілгенге дейін кепіл туралы шарт жасасқан кепіл ұстаушылар ғана ие болады.

Мұндай кепілдерді тіркеу осы Заңның ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады.

2. Осы бапқа сәйкес тіркелген кепілдердің басымдығы кепіл туралы шарт жасалған күнмен айқындалады.

Қазақстан Республикасының

Президенті