О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам экологии и совершенствования отдельных отраслей экономики

Закон Республики Казахстан от 8 июля 2026 года № 340-VIII ЗРК

Статья 1. Внести изменения и дополнения в следующие законодательные акты Республики Казахстан:

      1. В Земельный кодекс Республики Казахстан от 20 июня 2003 года:

      1) пункт 3 статьи 37 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Недропользователи, которым право временного возмездного землепользования (аренды) предоставлено в рамках контрактов на разведку и (или) добычу углеводородов в соответствии с подпунктом 3) пункта 5 настоящей статьи, вправе сдавать принадлежащие им земельные участки (или их части) во вторичное землепользование (субаренду), за исключением земель сельскохозяйственного назначения, другому недропользователю для целей проведения операций по недропользованию по контрактам на разведку и (или) добычу углеводородов при наличии заключенного между ними соглашения о порядке проведения операций на совмещенной территории в соответствии со статьей 24 Кодекса Республики Казахстан "О недрах и недропользовании".";

      2) в пункте 2 статьи 94:

      часть четвертую изложить в следующей редакции:

      "Срок для принятия мер по рациональному использованию земельного участка сельскохозяйственного назначения для ведения крестьянского или фермерского хозяйства, сельскохозяйственного производства устанавливается один год или в соответствии с частью пятой настоящего пункта при выявлении истощений и деградированных почв.";

      дополнить частью пятой следующего содержания:

      "При выявлении истощений и деградированных почв по следующим показателям баллов бонитета устанавливаются следующие сроки принятия мер по рациональному использованию земельного участка сельскохозяйственного назначения для ведения крестьянского или фермерского хозяйства, сельскохозяйственного производства:

      1) при балле бонитета до двадцати – пять лет;

      2) при балле бонитета от двадцати до сорока – четыре года;

      3) при балле бонитета от сорока до шестидесяти – три года;

      4) при балле бонитета от шестидесяти до восьмидесяти – два года;

      5) при балле бонитета от восьмидесяти и выше – один год.";

      в части шестой слово "пятой" заменить словом "шестой".

      2. В Лесной кодекс Республики Казахстан от 8 июля 2003 года:

      1) пункт 2 статьи 1 после слова "офсетов" дополнить словами "и рыночных механизмов Парижского соглашения";

      2) пункт 3 статьи 2 после слова "офсетам" дополнить словами "и рыночным механизмам Парижского соглашения";

      3) в статье 9-1:

      пункт 1 после слова "единиц" дополнить словами "или правилам реализации рыночных механизмов статьи 6 Парижского соглашения";

      дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

      "1-1. При реализации проектов, направленных на поглощение парниковых газов на территории государственного лесного фонда через рыночный механизм Парижского соглашения, часть от общего объема поглощения парниковых газов, установленная экологическим законодательством Республики Казахстан, зачисляется для целей исполнения определяемого на национальном уровне вклада Республики Казахстан в глобальное реагирование на изменение климата.".

      3. В Предпринимательский кодекс Республики Казахстан от 29 октября 2015 года:

      1) в статье 129:

      пункт 2 после цифр "8-2," дополнить цифрами "8-3,";

      дополнить пунктом 8-3 следующего содержания:

      "8-3. Действие настоящей главы, за исключением пунктов 1, 2, 3 и 4 статьи 131 и статьи 131-1 настоящего Кодекса, не распространяется на государственный контроль в области охраны окружающей среды, воспроизводства и использования природных ресурсов в отношении операторов объектов I и II категорий, предусмотренных Экологическим кодексом Республики Казахстан.";

      часть первую пункта 17 после цифр "8-2," дополнить цифрами "8-3,";

      часть первую пункта 19 после цифр "8-2," дополнить цифрами "8-3,";

      2) пункт 6 статьи 193 дополнить частью третьей следующего содержания:

      "Ограничения, предусмотренные подпунктом 1) части первой настоящего пункта, не распространяются на единого оператора по поставке нефтепродуктов.".

      4. В Экологический кодекс Республики Казахстан от 2 января 2021 года:

      1) статью 2 дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

      "1-1. Внесение изменений и (или) дополнений в настоящий Кодекс осуществляется законом, не предусматривающим внесение изменений и (или) дополнений в другие законы Республики Казахстан, за исключением проектов законов, разрабатываемых в порядке законодательной инициативы Президента Республики Казахстан.";

      2) в пункте 10 статьи 22 слова "регистра выбросов и переноса загрязнителей" заменить словами "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      3) статью 26 дополнить подпунктом 1-1) следующего содержания:

      "1-1) определяет организацию, осуществляющую функции Национального центра управления отходами;";

      4) в части первой пункта 2 статьи 27:

      подпункт 1) изложить в следующей редакции:

      "1) разработки и утверждения нормативных правовых актов и инструктивно-методических документов в области охраны окружающей среды;";

      дополнить подпунктом 12-2) следующего содержания:

      "12-2) разработки и утверждения функций Национального центра управления отходами;";

      5) в статье 36:

      пункт 1 дополнить словами ", в целях сохранения естественных экологических систем, генетического фонда растений, животных и других организмов";

      в пункте 8 слова "с точки зрения влияния на природную среду устанавливаются с учетом природных условий" заменить словами "устанавливаются для естественных экологических систем и объектов";

      6) в статье 37:

      пункт 3 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Участие заинтересованной общественности при разработке целевых показателей качества обеспечивается в соответствии с правилами проведения общественных слушаний, утвержденными уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      подпункт 8) пункта 7:

      после слова "утилизации" дополнить словами ", в том числе энергетической утилизации отходов,";

      дополнить словами ", а также отходов, переведенных в статус вторичных ресурсов после проведения вспомогательных операций при управлении отходами";

      7) в абзаце первом пункта 1 статьи 41 слова "подготовки к повторному использованию, переработки и утилизации" заменить словами "к восстановлению";

      8) пункт 3 статьи 65 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Для деятельности, осуществляемой на основании технических проектных документов в период разведки углеводородов, разработанных согласно требованиям Кодекса Республики Казахстан "О недрах и недропользовании" (далее – технические проектные документы), проведение оценки воздействия на окружающую среду не является обязательной, за исключением намечаемой деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море.";

      9) в статье 68:

      в части первой пункта 7 слова "приема замечаний и предложений, указанного в части второй пункта 9 настоящей статьи" заменить словами ", указанного в пункте 7 статьи 73 настоящего Кодекса";

      в пункте 8 слова "трех рабочих дней с даты размещения заявления о намечаемой деятельности на официальных интернет-ресурсах" заменить словами "срока, указанного в пункте 6 настоящей статьи,";

      в пункте 9:

      дополнить частью третьей следующего содержания:

      "В случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, и по заявлениям о намечаемой деятельности в период разведки углеводородов, за исключением намечаемой деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море, заинтересованные государственные органы и общественность вправе представлять свои замечания и предложения в отношении заявления о намечаемой деятельности в течение шести рабочих дней с даты размещения заявления о намечаемой деятельности на официальном интернет-ресурсе уполномоченного органа в области охраны окружающей среды.";

      в части третьей слова "указанного в части второй настоящего пункта, не принимаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды к рассмотрению" заменить словами "указанных в частях второй и третьей настоящего пункта, должны учитываться уполномоченным органом в области охраны окружающей среды при рассмотрении проекта отчета о возможных воздействиях и выдаче заключения по результатам оценки воздействия на окружающую среду";

      в пункте 10:

      дополнить частью второй следующего содержания:

      "В случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, и по заявлениям о намечаемой деятельности в период разведки углеводородов, за исключением намечаемой деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море, указанный в части первой настоящего пункта срок составляет два рабочих дня с даты истечения срока приема замечаний и предложений.";

      в части второй слова "части первой" заменить словами "частях первой и второй";

      10) в статье 69:

      подпункт 1) части первой пункта 2 дополнить словами ", за исключением деятельности, осуществляемой на основании технических проектных документов в период разведки углеводородов, кроме деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море";

      пункт 4 дополнить частью второй следующего содержания:

      "В случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, и по заявлениям о намечаемой деятельности в период разведки углеводородов, за исключением намечаемой деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море, указанный в части первой настоящего пункта срок составляет десять рабочих дней с даты регистрации заявления о намечаемой деятельности в уполномоченном органе в области охраны окружающей среды.";

      11) в пункте 10 статьи 72:

      дополнить частью третьей следующего содержания:

      "В случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, указанный в части второй настоящего пункта срок составляет шесть рабочих дней с даты направления уполномоченным органом в области охраны окружающей среды проекта отчета о возможных воздействиях.";

      в части третьей слова "установленного частью второй" заменить словами "установленного частями второй и третьей";

      12) в статье 73:

      пункт 1 дополнить частью третьей следующего содержания:

      "При наступлении чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера, а также при введении чрезвычайного и военного положения срок действия протокола приостанавливается на период действия указанных событий.";

      абзац первый подпункта 2) пункта 2 после слова "среды" дополнить словами "для размещения в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      часть вторую пункта 3 после слова "дней" дополнить словами ", а по видам деятельности в период разведки углеводородов, за исключением намечаемой деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море, – не менее пятнадцати рабочих дней";

      пункт 4 дополнить частью третьей следующего содержания:

      "В случае изменения инициатором после согласования с местными исполнительными органами или представителем местного исполнительного органа соответствующей административно-территориальной единицы места и (или) времени проведения общественных слушаний уведомление о таких изменениях размещается инициатором не позднее чем за пять рабочих дней до даты начала проведения общественных слушаний в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан" и на официальных интернет-ресурсах местных исполнительных органов соответствующих административно-территориальных единиц.";

      пункт 8 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Замечания и предложения социального, бытового, культурного, личного и иного характера подлежат учету при условии обоснованности их связи с воздействием намечаемой или осуществляемой деятельности на окружающую среду.";

      подпункт 3) части первой пункта 17 дополнить словами ", за исключением нарушения срока подписания протокола общественных слушаний, установленного пунктом 14 настоящей статьи, при условии, что такое нарушение не повлияло на полноту и достоверность сведений, отраженных в протоколе";

      часть третью пункта 18 после слов "проведения общественных слушаний," дополнить словами "за исключением нарушения срока, предусмотренного пунктом 14 настоящей статьи,";

      13) в пункте 1 статьи 76:

      предложение второе части первой исключить;

      дополнить частями второй, третьей и седьмой следующего содержания:

      "В случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, указанный в части первой настоящего пункта срок составляет восемь рабочих дней с даты регистрации заявления на проведение оценки воздействия на окружающую среду.

      Замечания к проекту отчета о возможных воздействиях должны быть устранены инициатором в течение пяти рабочих дней со дня направления замечаний.";

      "В случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, указанный в части четвертой настоящего пункта срок составляет пятнадцать рабочих дней с даты регистрации заявления на проведение оценки воздействия на окружающую среду.";

      14) подпункт 1) части первой статьи 87 дополнить частью второй следующего содержания:

      "В случае изменения сроков выполнения работ, указанных в ранее согласованных проектных документах в период разведки углеводородов, за исключением проектных документов в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море, при условии неизменности проектных решений и соблюдения требований пункта 7 статьи 76 настоящего Кодекса прохождение повторной государственной экологической экспертизы не требуется;";

      15) в статье 96:

      в пункте 1:

      часть первую дополнить словами ", за исключением технических проектных документов при осуществлении деятельности в период разведки углеводородов, кроме деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море";

      часть вторую после слова "среды" дополнить словами "или местные исполнительные органы столицы, областей, городов республиканского значения";

      дополнить частью третьей следующего содержания:

      "При наступлении чрезвычайных ситуаций социального, природного и техногенного характера, а также при введении чрезвычайного и военного положения срок действия протокола приостанавливается на период действия указанных событий.";

      пункт 2 дополнить словами ", а также с учетом положений пункта 8 статьи 73 настоящего Кодекса";

      в пункте 3:

      абзац первый после слова "среды" дополнить словами "или местные исполнительные органы столицы, областей, городов республиканского значения";

      подпункт 3) дополнить словами ", за исключением нарушения срока подписания протокола общественных слушаний, установленного пунктом 14 статьи 73 настоящего Кодекса, при условии, что такое нарушение не повлияло на полноту и достоверность сведений, отраженных в протоколе";

      16) в статье 106:

      пункт 3 изложить в следующей редакции:

      "3. Экологическое разрешение выдается на:

      1) эксплуатацию каждого отдельного объекта I и II категорий;

      2) строительство (проведение строительно-монтажных работ) объектов I и II категорий;

      3) работы по рекультивации и (или) ликвидации объектов I и II категорий.";

      дополнить пунктом 5-1 следующего содержания:

      "5-1. Экологическое разрешение на строительство новых промышленных объектов, отнесенных к I категории, выдается с учетом применения наилучших доступных техник при эксплуатации такого объекта.";

      17) в пункте 7 статьи 110:

      слова "и (или) предоставление" заменить словами "или несвоевременное представление, предоставление";

      после слов "в этой декларации," дополнить словами "а равно несоблюдение декларируемого количества выбросов, сбросов загрязняющих веществ, отходов";

      18) в пункте 1 статьи 111 слова "для объектов" заменить словами "при эксплуатации объектов";

      19) абзац первый подпункта 2) пункта 1 статьи 112 после слова "деятельности" дополнить словами "при эксплуатации";

      20) в статье 113:

      в части первой пункта 6 слова "Правительство Республики Казахстан" заменить словами "Уполномоченный орган в области охраны окружающей среды";

      в пункте 11:

      слова "не ниже" заменить словами "не выше";

      слова "описанных в опубликованных справочниках" заменить словами "приведенных в заключениях";

      21) в статье 114:

      в пункте 1:

      в подпункте 4) слова "строительство, реконструкция и (или)" исключить;

      в подпункте 7) слова "в отношении этапов строительства, эксплуатации и постутилизации" заменить словами "при эксплуатации";

      в подпункте 9) слова "по строительству и" заменить словом "при";

      в пункте 3:

      в подпункте 1) слова "по строительству и (или) эксплуатации объектов" заменить словами "по эксплуатации объектов после строительства или реконструкции";

      дополнить подпунктом 7) следующего содержания:

      "7) проект инвентаризации стационарных источников выбросов.";

      в пункте 4 слова "строительством и (или)" исключить;

      22) в абзаце первом части второй пункта 2 статьи 115 слова "по строительству и (или)" заменить словами "в части";

      23) в статье 120:

      пункт 1 изложить в следующей редакции:

      "1. Наличие экологического разрешения на воздействие обязательно для:

      1) строительства объектов I и II категорий;

      2) эксплуатации объектов II категорий;

      3) эксплуатации объектов І категории в случае, предусмотренном частью второй пункта 4 статьи 418 настоящего Кодекса.";

      в части первой пункта 3 слова "воздействие для" заменить словами "воздействие при эксплуатации";

      пункт 5 после слова "воздействие" дополнить словами "при эксплуатации";

      24) в пункте 2 статьи 122:

      в подпункте 1) слова "и (или)" заменить словом "или";

      в подпункте 6) слово "эксплуатации" заменить словами "строительства и (или) эксплуатации";

      дополнить подпунктом 9) следующего содержания:

      "9) проект инвентаризации стационарных источников выбросов.";

      25) в статье 123:

      пункт 2 дополнить частями второй и третьей следующего содержания:

      "Указанный в части первой настоящего пункта срок для уполномоченного органа в области охраны окружающей среды составляет двадцать рабочих дней в случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов.

      Указанный в части первой настоящего пункта срок для местного исполнительного органа составляет десять рабочих дней в случае технических проектных документов в период разведки углеводородов, за исключением деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море.";

      в пункте 3:

      часть первую дополнить абзацем четвертым следующего содержания:

      "тринадцати рабочих дней с даты принятия заявления к рассмотрению – в случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, пяти рабочих дней с даты принятия заявления к рассмотрению – в случае технических проектных документов в период разведки углеводородов, за исключением деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море.";

      часть вторую дополнить абзацем четвертым следующего содержания:

      "трех рабочих дней со дня направления замечаний – в случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, а также технических проектных документов в период разведки углеводородов, за исключением деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море.";

      дополнить пунктом 5 следующего содержания:

      "5. Заявление на выдачу экологического разрешения на воздействие в случае изменения оператором сроков осуществления деятельности в период разведки углеводородов без изменения других показателей проектной документации рассматривается в срок не более трех рабочих дней со дня регистрации заявления, по результатам которого выдается экологическое разрешение на воздействие.";

      26) в статье 130:

      в части первой пункта 2:

      в подпункте 1) слово "утилизация" заменить словами "сбор отходов – транспортировка – сортировка – переработка и (или) утилизация";

      в подпункте 7) слова "отходов производства и потребления" заменить словами "вторичных ресурсов";

      в части третьей пункта 3 слова "разрабатывается уполномоченным органом в области охраны окружающей среды и утверждается Правительством Республики Казахстан" заменить словами "разрабатывается и утверждается уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      27) статью 145 дополнить пунктом 3 следующего содержания:

      "3. Ликвидация последствий эксплуатации объектов, оказывающих негативное воздействие на окружающую среду, может проводиться до завершения эксплуатации таких объектов с целью уменьшения объема работ по ликвидации (прогрессивная ликвидация).";

      28) в статье 147:

      пункт 4 дополнить подпунктом 5) следующего содержания:

      "5) депозитного счета.";

      пункт 6 изложить в следующей редакции:

      "6. Финансовое обеспечение предоставляется в одном из нескольких видов финансового обеспечения, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, или в их сочетании по выбору оператора объекта І категории.";

      в пункте 7 слова "При условии соблюдения требований пункта 6 настоящей статьи оператор" заменить словом "Оператор";

      пункт 8 после слова "непрерывно" дополнить словами ", за исключением случаев, указанных в пункте 8 статьи 150 настоящего Кодекса,";

      в пункте 10:

      подпункт 1) изложить в следующей редакции:

      "1) обезвреживание, демонтаж оборудования и снос объектов сооружений, потенциально оказывающих негативное влияние на компоненты окружающей среды, после завершения эксплуатации;";

      подпункт 2) исключить;

      подпункт 3) изложить в следующей редакции:

      "3) управление отходами;";

      пункты 10-1 и 13 изложить в следующей редакции:

      "10-1. Операторы объектов I категории составляют планы по перепрофилированию и (или) иной эксплуатации капитальных строений (зданий, сооружений, комплексов) в соответствии с методикой, утвержденной уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      "13. С переходом права собственности или иного вещного права на объект І категории к новому оператору переходит обязательство по предоставлению финансового обеспечения и предыдущий оператор освобождается от данного обязательства и обязательства по ликвидации последствий эксплуатации объекта І категории с даты передачи соответствующего права на данный объект, кроме случая, когда договором ими установлена солидарная ответственность до предоставления таким новым оператором финансового обеспечения в соответствии с настоящей статьей.";

      29) статью 149 дополнить пунктом 10 следующего содержания:

      "10. Доля финансового обеспечения в виде залога банковского вклада должна составлять:

      1) по истечении десяти лет с даты ввода в эксплуатацию объекта не менее пятидесяти процентов от общей суммы финансового обеспечения;

      2) по истечении двадцати лет с даты ввода в эксплуатацию объекта сто процентов от общей суммы финансового обеспечения.";

      30) пункт 8 статьи 150 изложить в следующей редакции:

      "8. При залоге имущества предмет залога остается у залогодателя.

      В случаях гибели, повреждения или утраты предмета залога (или его части) либо если право собственности на него перешло к другому лицу, в том числе в случае распоряжения залогодателем предметом залога (или его частью), залогодатель обязан в течение ста восьмидесяти календарных дней восстановить или заменить предмет залога (или его соответствующую часть) другим равноценным имуществом.";

      31) раздел 7 дополнить статьей 151-1 следующего содержания:

      "Статья 151-1. Применение депозитного счета в качестве финансового обеспечения

      1. В целях обеспечения финансирования ликвидации последствий эксплуатации объектов, оказывающих негативное воздействие на окружающую среду, операторы объектов І категории вправе формировать депозитный счет.

      2. Депозитный счет формируется за счет ежегодных отчислений, осуществляемых оператором объекта І категории.

      Отчисления производятся на депозитный счет в любом банке на территории Республики Казахстан.

      3. Размер ежегодных отчислений в депозитный счет прямо пропорционален общей сметной стоимости затрат на ликвидацию последствий эксплуатации объекта І категории в расчете на период (количество лет), по истечении которого объект ликвидируется, и определяется оператором объекта I категории в соответствии с методикой, утвержденной уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      4. Если фактические затраты на ликвидацию последствий эксплуатации объекта І категории превысят размер депозитного счета, то оператор объекта І категории обязан осуществлять дополнительное финансирование на ликвидацию последствий эксплуатации такого объекта. Если фактические затраты на ликвидацию меньше размера депозитного счета, то оставшиеся деньги возвращаются на текущий счет оператора объекта І категории.

      5. Оператор объекта І категории вправе производить частичную ликвидацию объекта І категории до прекращения всей деятельности с целью уменьшения объема работ по ликвидации (прогрессивная ликвидация).

      При проведении прогрессивной ликвидации финансирование производится за счет средств, находящихся на депозитном счете.

      Сумма отчислений на депозитный счет уменьшается на сумму, использованную оператором на ликвидацию последствий эксплуатации объекта І категории.

      6. Передача права собственности на объект I категории является безусловным основанием переоформления (передачи) сформированного депозитного счета новому собственнику.";

      32) в статье 155:

      дополнить пунктом 2-1 следующего содержания:

      "2-1. Ведение цифровой системы "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан" осуществляется подведомственной организацией уполномоченного органа в области охраны окружающей среды.";

      в пункте 3:

      в абзаце первом слова "должна обеспечивать" заменить словами "содержит и должна обеспечивать";

      дополнить подпунктом 4-1) следующего содержания:

      "4-1) государственного реестра углеродных единиц;";

      дополнить подпунктами 11), 12) и 13) следующего содержания:

      "11) учета и отчетности по производственному экологическому контролю;

      12) автоматизированной системы мониторинга эмиссий в окружающую среду;

      13) общественных слушаний.";

      33) в подпункте 1) пункта 3 статьи 159 слова "пункта 6 статьи 166" заменить словами "пункта 4 статьи 166-1";

      34) статью 166 изложить в следующей редакции:

      "Статья 166. Деятельность национальной гидрометеорологической службы в области метеорологического, гидрологического мониторинга и мониторинга состояния окружающей среды

      1. Национальная гидрометеорологическая служба обеспечивает ведение мониторинга состояния окружающей среды, метеорологического и гидрологического мониторинга с использованием государственной наблюдательной сети, оказывает услуги общегосударственного и международного значения, специального назначения, предоставляет специализированную информацию, осуществление научных и (или) научно-технических работ в области метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды.

      Услуги общегосударственного и международного значения – услуги в области метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды, имеющие важное значение для безопасности населения и государства, устойчивого функционирования экономики и социальной сферы, оказываемые с использованием государственной наблюдательной сети.

      Услуги специального назначения – услуги в области метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды, не относящиеся к услугам общегосударственного и международного значения и оказываемые с использованием данных государственной наблюдательной сети или видов мониторинга, в том числе по заказам физических и юридических лиц.

      Специализированная информация – целевая информация, не относящаяся к услугам общегосударственного и международного значения, получаемая в результате оказания услуг специального назначения или результате обработки, расчетов и анализа данных государственной наблюдательной сети.

      Научные и (или) научно-технические работы в области метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды – научно-исследовательские работы, направленные на получение и применение новых знаний и решение задач в области гидрологии, метеорологии и экологии, включая разработку нормативно-технической документации, необходимой для проведения этих исследований, в том числе выполнение проектных работ по гидрологическим, метеорологическим расчетам, выполнение работ по проектированию оценки воздействия на окружающую среду, выполняемых в качестве субъекта научной и (или) научно-технической деятельности.

      Осуществление научных и (или) научно-технических работ в области метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды – услуги в области метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды, не относящиеся к услугам общегосударственного и международного значения, выполняемые в качестве субъекта научной и (или) научно-технической деятельности.

      2. Перечень видов деятельности, технологически связанных с ведением метеорологического и гидрологического мониторинга и мониторинга состояния окружающей среды, утверждается уполномоченным органом в области охраны окружающей среды по согласованию с антимонопольным органом.

      3. Национальная гидрометеорологическая служба осуществляет свою деятельность в соответствии с требованиями инструктивно-методических документов для ведения метеорологического, гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды с использованием государственной наблюдательной сети, утверждаемых Национальной гидрометеорологической службой по согласованию с уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      4. Уполномоченный орган в области охраны окружающей среды организует деятельность по ведению метеорологического и гидрологического мониторинга, мониторинга состояния окружающей среды в части оказания услуг общегосударственного и международного значения и утверждает требования к организации деятельности государственной наблюдательной сети.

      Цены на товары (работы, услуги), производимые и (или) реализуемые субъектом государственной монополии в области ведения метеорологического и гидрологического мониторинга и мониторинга состояния окружающей среды, устанавливаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды по согласованию с антимонопольным органом.

      5. Национальная гидрометеорологическая служба представляет Республику Казахстан по вопросам гидрологической, метеорологической деятельности и деятельности в области мониторинга состояния окружающей среды при взаимодействии с международными организациями, иностранными организациями и гидрометеорологическими службами других государств, если иное не установлено законами Республики Казахстан.

      6. Национальная гидрометеорологическая служба входит в состав государственной системы гражданской защиты и осуществляет свою деятельность при возникновении чрезвычайных ситуаций в соответствии с законодательством Республики Казахстан о гражданской защите.";

      35) дополнить статьей 166-1 следующего содержания:

      "Статья 166-1. Государственная монополия в области метеорологического, гидрологического мониторинга и мониторинга состояния окружающей среды

      1. К государственной монополии относится деятельность по ведению метеорологического и гидрологического мониторинга и мониторинга состояния окружающей среды в части оказания услуг общегосударственного и международного значения с использованием государственной наблюдательной сети, которая осуществляется Национальной гидрометеорологической службой – юридическим лицом, созданным по решению Правительства Республики Казахстан в организационно-правовой форме республиканского государственного предприятия на праве хозяйственного ведения.

      2. Услугами общегосударственного и международного значения в области метеорологического мониторинга являются:

      1) приземные метеорологические, актинометрические, агрометеорологические, аэрологические, радиолокационные, озонометрические наблюдения, сбор, обработка, хранение, анализ полученных метеорологических данных и подготовка штормовой метеорологической информации, метеорологических и агрометеорологических прогнозов, метеорологической информации общего назначения, включающей в себя справочники, бюллетени, справки-консультации, режимной информации и другой метеорологической информации, а также обеспечение в установленном порядке такой информацией государственных органов, иных организаций и физических лиц;

      2) ведение государственного климатического кадастра и государственного гидрометеорологического фонда;

      3) предоставление метеорологической информации для международного обмена;

      4) мониторинг климата, включая его изменение.

      Государственный климатический кадастр – систематизированный свод данных, основанный на метеорологической информации о совокупности атмосферных условий, включающих в себя температуру воздуха, облачность, атмосферные явления, направление и скорость ветра, количество осадков и другие характеристики атмосферы и подстилающей поверхности, характерные для определенных территорий, и сформированный на основе климатической базы метеорологических данных за многолетний период.

      Правила ведения государственного климатического кадастра, а также состав данных государственного климатического кадастра и порядок предоставления государственным органам, иным организациям и физическим лицам его данных утверждаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      Государственный гидрометеорологический фонд – совокупность документированной гидрологической и метеорологической информации, подлежащей хранению в соответствии с законодательством Республики Казахстан в целях ее использования.

      Правила ведения государственного гидрометеорологического фонда утверждаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      3. Услугами общегосударственного и международного значения в области гидрологического мониторинга являются:

      1) наблюдения на реках, озерах (морях), водохранилищах, каналах и иных поверхностных водных объектах, сбор, обработка, анализ полученных гидрологических данных и подготовка гидрологических краткосрочных, долгосрочных прогнозов, в том числе с заблаговременностью до пяти – семи суток и возможностью уточнений каждые три дня в весенний период, и выдача штормовых предупреждений о возможности и факте возникновения опасных и стихийных гидрологических явлений;

      2) подготовка гидрологической информации общего назначения, включающей в себя справочники, бюллетени, справки-консультации, а также обеспечение в установленном порядке такой информацией государственных органов, иных организаций и физических лиц;

      3) подготовка данных для ведения государственного водного кадастра по разделу "Поверхностные воды" на основании результатов гидрологического мониторинга;

      4) предоставление гидрологической информации для международного обмена в установленном порядке.

      4. Услугами общегосударственного и международного значения в области мониторинга состояния окружающей среды являются:

      1) наблюдение, сбор, обработка, анализ данных о состоянии загрязнения объектов охраны окружающей среды, предусмотренных подпунктами 2) – 8) настоящего пункта, подготовка информации общего назначения о состоянии загрязнения окружающей среды, включающей в себя бюллетени и справочную информацию, а также обеспечение в установленном порядке такой информацией государственных органов, иных организаций и физических лиц;

      2) мониторинг загрязнения атмосферного воздуха – система наблюдений за состоянием атмосферного воздуха на селитебных территориях;

      3) мониторинг загрязнения атмосферных осадков – система наблюдений за химическим составом атмосферных осадков и снежного покрова на селитебных территориях;

      4) мониторинг загрязнения вод – система наблюдений за загрязнением поверхностных вод в прибрежных зонах;

      5) мониторинг загрязнения почв – система наблюдений за концентрациями загрязняющих веществ в почвах селитебных территорий;

      6) радиационный мониторинг – система наблюдений за техногенным и природным радиоактивным загрязнением на селитебных территориях;

      7) мониторинг трансграничных загрязнений – система наблюдений, осуществляемых в рамках международного сотрудничества с приграничными государствами, за загрязнением трансграничных поверхностных вод и прибрежных почв трансграничных рек;

      8) фоновый мониторинг – система наблюдений за состоянием атмосферы и другой среды в их взаимодействии с биосферой с использованием специализированной сети станций комплексного фонового мониторинга окружающей среды;

      9) предоставление информации о состоянии окружающей среды для международного обмена в установленном порядке.";

      36) в статье 167:

      пункт 1 дополнить частью четвертой следующего содержания:

      "Требования к организации охранных зон определяются в соответствии с правилами установления охранных зон стационарных пунктов наблюдений и пунктов наблюдений за состоянием загрязнения атмосферы государственной наблюдательной сети, утверждаемыми уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      часть первую пункта 6 дополнить словами ", землепользователями или собственниками земельных участков";

      37) в пункте 1 статьи 169:

      слово "Порядок" заменить словами "Перечень и порядок";

      слово "определяется" заменить словом "определяются";

      дополнить частью второй следующего содержания:

      "Требования к составу, содержанию и опубликованию метеорологической, гидрологической информации и информации о состоянии окружающей среды устанавливаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      38) в статье 173:

      в пункте 1 слова "физическими и юридическими лицами" заменить словами "операторами объектов I, II, III и IV категорий";

      в пункте 2:

      подпункты 2) и 3) изложить в следующей редакции:

      "2) соблюдение квалификационных требований и правил осуществления лицензируемых видов деятельности в области охраны окружающей среды, а также деятельности, в отношении которой установлен уведомительный порядок;

      3) соблюдение экологических требований, предусмотренных иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан;";

      подпункты 4), 5), 6) и 7) исключить;

      дополнить пунктом 3 следующего содержания:

      "3. В отношении операторов объектов I и II категорий государственный экологический контроль осуществляется в соответствии с настоящим Кодексом.

      В отношении операторов объектов III и IV категорий государственный экологический контроль осуществляется в форме профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) контроля и внеплановой проверки в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан.";

      39) статью 174 изложить в следующей редакции:

      "Статья 174. Формы государственного экологического контроля в отношении операторов объектов I и II категорий

      1. Государственный экологический контроль в отношении операторов объектов I и II категорий осуществляется в следующих формах:

      1) дистанционный контроль субъекта (объекта) контроля;

      2) проверки;

      3) контроль автоматизированными системами мониторинга эмиссий в окружающую среду.

      2. Порядок проведения государственного экологического контроля в отношении операторов объектов I и II категорий и (или) принятия решений по административным делам, фиксирующим ход и результаты осуществления административной процедуры в сфере государственного экологического контроля, регулируется положениями настоящего Кодекса. В случае выявления пробелов или противоречий норм законодательства Республики Казахстан в сфере государственного экологического контроля, содержащихся в нормативных правовых актах Республики Казахстан, положениям настоящего Кодекса применяются положения настоящего Кодекса.

      3. Дистанционный контроль субъекта (объекта) проводится без выезда на место путем изучения спутниковых данных, фото- и видеоматериалов, результатов мониторинга онлайн-платформ, публикаций средств массовой информации, анализа представленной субъектом контроля отчетности, сведений уполномоченных государственных органов, а также полученных из государственных цифровых систем, других документов и сведений о деятельности субъекта (объекта) контроля.

      Целями дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля являются своевременное пресечение и недопущение нарушений экологического законодательства Республики Казахстан, предоставление субъектам контроля права самостоятельного устранения нарушений, выявленных уполномоченным органом в области охраны окружающей среды по результатам дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля.

      4. Проверки подразделяются на следующие виды:

      1) комплексные проверки, проводимые органом контроля по соблюдению физическими и юридическими лицами требований экологического законодательства Республики Казахстан;

      2) внеплановые проверки, назначаемые органом контроля по конкретным фактам и обстоятельствам, послужившим основанием для назначения внеплановой проверки в отношении конкретного субъекта (объекта) контроля.

      Целями проведения проверок являются выявление и (или) устранение угрозы окружающей среде, законным интересам физических и юридических лиц, государства.

      5. Контроль автоматизированными системами мониторинга эмиссий в окружающую среду проводится на основе непрерывной фиксации и передачи в режиме реального времени данных о количестве, концентрации и времени осуществления эмиссий в окружающую среду в цифровую систему "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан", получаемых автоматизированными системами мониторинга эмиссий в соответствии с правилами ведения автоматизированной системы мониторинга эмиссий в окружающую среду, разрабатываемыми и утверждаемыми уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      40) дополнить статьями 174-1 и 174-2 следующего содержания:

      "Статья 174-1. Порядок проведения дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля в отношении операторов объектов I и II категорий

      1. Дистанционный контроль субъекта (объекта) контроля осуществляется в соответствии с настоящим Кодексом с соблюдением одновременно следующих условий:

      1) органам контроля запрещается посещать субъекты (объекты) контроля;

      2) не требуются регистрация в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, и предварительное уведомление субъекта контроля;

      3) по итогам дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля в случае выявления незначительных и значительных нарушений экологического законодательства Республики Казахстан составляется предписание об устранении выявленных нарушений с указанием сроков устранения выявленных нарушений;

      4) по итогам дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля в случае выявления грубых нарушений экологического законодательства Республики Казахстан составляется акт о результатах дистанционного контроля и в течение пяти рабочих дней после вручения его субъекту (объекту) контроля назначается внеплановая проверка субъекта (объекта) контроля, основанием для которой является акт о результатах дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля;

      5) в случае выявления по итогам дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля нарушений экологического законодательства Республики Казахстан дела об административных правонарушениях не возбуждаются.

      2. Акт о результатах дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля или предписание об устранении выявленных нарушений направляется субъекту контроля в течение десяти рабочих дней со дня выявления нарушения (нарушений) посредством цифровой системы "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан".

      3. Акт о результатах дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля или предписание об устранении выявленных нарушений, направленные одним из нижеперечисленных способов, также считается врученным субъекту контроля в следующих случаях:

      1) нарочно – с даты отметки о получении;

      2) почтой либо курьерской почтовой связью – с даты уведомления о вручении;

      3) электронным способом – с даты отправки на электронный адрес субъекта контроля, указанный в письме при запросе органа контроля, а также на интернет-ресурсах.

      4. В случае несогласия с нарушениями, указанными в акте о результатах дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля и (или) предписании об устранении выявленных нарушений, субъект контроля вправе представить в орган контроля возражение на акт о результатах дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля и (или) предписание об устранении выявленных нарушений в течение десяти рабочих дней со дня, следующего за днем получения таких акта и (или) предписания.

      В возражении субъект контроля обязан изложить замечания и (или) доводы, которые направляются в орган контроля.

      Орган контроля, проводивший дистанционный контроль, в течение десяти рабочих дней со дня получения возражения с учетом замечаний и (или) доводов принимает решение о принятии возражения или об отказе в принятии возражения с мотивированным обоснованием.

      Решение органа контроля, проводившего дистанционный контроль, об отказе в принятии возражения является основанием для обжалования результатов дистанционного контроля в вышестоящий уполномоченный орган, должностному лицу.

      5. В случае согласия с выявленными по результатам дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля нарушениями субъект контроля, получивший предписание об устранении выявленных нарушений, обязан в течение десяти рабочих дней со дня, следующего за днем его вручения, представить в уполномоченный орган в области охраны окружающей среды план мероприятий по устранению выявленных нарушений.

      6. Неустранение выявленных нарушений в срок, указанный в предписании, является основанием для назначения внеплановой проверки субъекта (объекта) контроля в соответствии с настоящим Кодексом.

      7. Результаты дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля учитываются в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан".

      Правила ведения учета дистанционного контроля субъекта (объекта) контроля в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан" разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      Статья 174-2. Порядок проведения проверок

      1. Уполномоченный орган в области охраны окружающей среды утверждает проверочные листы, которые размещаются в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан".

      Проверочный лист включает в себя перечень обязательных требований, предъявляемых к деятельности субъекта (объекта) контроля, несоблюдение которых влечет за собой угрозу жизни и здоровью человека, окружающей среде, правам, свободам и законным интересам физических и юридических лиц, государства.

      Проверке подлежат только требования, установленные в проверочных листах.

      Требования, включаемые в проверочный лист, должны соответствовать одновременно следующим критериям:

      1) быть связанными с деятельностью (процессом, действием), которая непосредственно (напрямую) влияет на жизнь, здоровье людей, защиту их имущества, безопасность окружающей среды, национальную безопасность Республики Казахстан, включая экономическую безопасность, защиту конституционных прав, свобод и законных интересов физических и юридических лиц, государства;

      2) соблюдение требований возможно проверить путем лабораторного исследования, осмотра и (или) досмотра, проверки наличия подтверждающих документов;

      3) требования не могут носить общий характер и содержать отсылку на другие нормативные правовые акты Республики Казахстан.

      2. Комплексные проверки осуществляются с применением критериев оценки степени рисков.

      Критерии оценки степени риска и управления рисками в области охраны окружающей среды для отбора субъекта (объекта) контроля разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      3. Кратность проведения комплексных проверок определяется критериями оценки степени риска, но не чаще:

      1) одного раза в год для сфер деятельности субъекта (объекта) контроля, отнесенных к высокой степени риска;

      2) одного раза в два года для сфер деятельности субъекта (объекта) контроля, отнесенных к средней степени риска;

      3) одного раза в три года для сфер деятельности субъекта (объекта) контроля, отнесенных к низкой степени риска.

      4. Основанием для назначения комплексной проверки является график, формирующийся в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан" в автоматическом режиме на ежегодной основе в отношении субъекта (объекта) контроля с обязательным указанием субъекта (объекта) контроля, в отношении которого назначена комплексная проверка.

      График проведения комплексных проверок в срок до 25 декабря года, предшествующего году проведения проверок, публикуется в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан".

      При отсутствии цифровой системы оценки и управления рисками график утверждается первым руководителем уполномоченного органа в области охраны окружающей среды.

      Запрещается формировать графики проведения комплексных проверок за один и тот же период.

      5. Орган контроля обязан уведомить в письменном виде субъект контроля (руководителя юридического лица либо его уполномоченное лицо, физическое лицо) о начале проведения комплексной проверки не менее чем за тридцать календарных дней до начала проверки.

      В случае, когда субъект контроля получил уведомление о начале проведения комплексной проверки, но на момент проверки прошел государственную перерегистрацию в соответствии с пунктом 6 статьи 42 Гражданского кодекса Республики Казахстан, повторное уведомление о начале проведения проверки не требуется.

      6. Период проведения комплексной проверки определяется с даты завершения предыдущей комплексной проверки и завершается со сроком проведения комплексной проверки.

      Период проведения комплексной проверки не должен превышать три календарных года.

      7. Основаниями для назначения внеплановой проверки субъекта (объекта) контроля являются:

      1) контроль исполнения предписаний об устранении выявленных нарушений, если субъект контроля не устранил выявленные нарушения;

      2) ситуация, сложившаяся в результате аварии, пожара, вредного воздействия опасных производственных факторов, опасного природного явления, катастрофы, стихийного или иного бедствия, неблагоприятных метеорологических условий, которая может повлечь или повлекла за собой человеческие жертвы, вред здоровью людей и (или) окружающей среде, нарушение условий жизнедеятельности людей;

      3) выявление по итогам дистанционного контроля грубых нарушений экологического законодательства Республики Казахстан;

      4) обращения физических и юридических лиц по нарушениям требований экологического законодательства Республики Казахстан при наличии подтверждающих доказательств;

      5) требование прокурора по конкретным фактам причинения либо об угрозе причинения вреда здоровью человека, окружающей среде, правам и законным интересам физических и юридических лиц, государства;

      6) обращения государственных органов по конкретным фактам причинения вреда здоровью человека, окружающей среде, правам и законным интересам физических и юридических лиц, государства;

      7) повторная проверка, связанная с обращением субъекта контроля о несогласии с первоначальной проверкой;

      8) поручение органа уголовного преследования по основаниям, предусмотренным Уголовно-процессуальным кодексом Республики Казахстан.

      8. Период проведения внеплановой проверки определяется с даты поступления оснований для назначения внеплановой проверки или даты наступления чрезвычайной ситуации и завершается со сроком проведения внеплановой проверки, за исключением случаев, когда в основаниях для назначения внеплановой проверки указан иной период.

      9. Внеплановые проверки не проводятся в случаях анонимных обращений.

      10. При проведении внеплановой проверки уведомление субъекта контроля о начале проведения внеплановой проверки субъекта (объекта) контроля не требуется.

      11. Проверки проводятся на основании акта о назначении проверки, в котором указываются:

      1) номер и дата акта;

      2) наименование государственного органа;

      3) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), уполномоченного (уполномоченных) на проведение проверки;

      4) сведения о специалистах, консультантах и экспертах, привлекаемых для проведения проверки;

      5) наименование субъекта контроля или фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) физического лица, в отношении которого назначено проведение проверки, его место нахождения, идентификационный номер, перечень объектов контроля, участок территории;

      6) предмет проверки;

      7) срок проведения проверки;

      8) основания проведения проверки, в том числе нормативные правовые акты Республики Казахстан, обязательные требования которых подлежат проверке;

      9) период проведения проверки;

      10) права и обязанности субъекта контроля, предусмотренные настоящим Кодексом;

      11) подпись руководителя органа контроля (либо лица, исполняющего его обязанности);

      12) подпись руководителя юридического лица либо его уполномоченного лица, физического лица о получении или об отказе в получении акта о назначении проверки.

      12. Акт о назначении проверки, дополнительный акт о продлении сроков проверки в обязательном порядке регистрируются в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов.

      Акт о назначении проверки, дополнительный акт о продлении сроков проверки регистрируются в отношении субъекта (объекта) контроля с обязательным указанием субъекта (объекта) контроля.

      Регистрация акта о назначении проверки, дополнительного акта о продлении сроков проверки носит учетный характер и используется для формирования и совершенствования ведомственных систем оценки и управления рисками.

      Акт о назначении проверки, дополнительный акт о продлении сроков проверки органом контроля регистрируются до начала проверки в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, путем их представления, в том числе в электронной форме, в территориальный орган уполномоченного органа в области правовой статистики и специальных учетов по месту нахождения субъекта (объекта) контроля.

      При регистрации акта о назначении проверки органом контроля предъявляются проверочные листы с указанием пунктов требований, подлежащих проверке.

      Порядок регистрации актов о назначении проверки, дополнительных актов о продлении сроков проверки, отказа в их регистрации и отмены, уведомлений о приостановлении, возобновлении проверки, продлении сроков проверки, изменении состава участников и представлении информационных учетных документов о проверке и их результатах определяется Генеральной прокуратурой Республики Казахстан.

      В случае, когда необходимость проверки вызвана ситуацией, сложившейся в результате аварии, пожара, вредного воздействия опасных производственных факторов, опасного природного явления, катастрофы, стихийного или иного бедствия, неблагоприятных метеорологических условий, которая может повлечь или повлекла за собой человеческие жертвы, вред здоровью людей или окружающей среде, нарушение условий жизнедеятельности людей, а также при проведении проверки во внеурочное время (ночное время, выходные или праздничные дни) в силу необходимости пресечения нарушений непосредственно в момент их совершения и проведения неотложных действий для закрепления доказательств регистрация актов о назначении проверки производится в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, в течение следующего рабочего дня после начала проверки.

      13. Должностные лица, осуществляющие государственный экологический контроль, прибывшие на объект для проверки, обязаны предъявить субъекту контроля:

      1) акт о назначении проверки с отметкой о регистрации в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов;

      2) служебное удостоверение либо идентификационную карту;

      3) при необходимости – разрешение компетентного органа на посещение режимных объектов.

      Началом проведения проверки считается дата вручения субъекту контроля (руководителю юридического лица либо его уполномоченному лицу, структурному подразделению юридического лица, уполномоченному на прием корреспонденции физическому лицу) акта о назначении проверки с проверочным листом с указанием пунктов требований, подлежащих проверке.

      В случае воспрепятствования доступу должностного лица, осуществляющего проверку, к материалам, необходимым для проведения проверки, составляется протокол об административном правонарушении в соответствии с Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

      Протокол подписывается должностным лицом, осуществляющим государственный экологический контроль, и руководителем юридического лица либо его уполномоченным лицом, физическим лицом.

      Руководитель юридического лица либо его уполномоченное лицо, физическое лицо вправе отказаться от подписания протокола, дав письменное объяснение причины отказа.

      Отказ от получения акта о назначении проверки не является основанием для отмены проверки.

      Проверка может проводиться только тем должностным лицом (должностными лицами), которое указано (которые указаны) в акте о назначении проверки.

      При этом состав должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, может изменяться по решению органа контроля, о чем субъект контроля и государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, уведомляются до начала участия в проверке лиц, не указанных в акте о назначении проверки, с указанием причины замены.

      При необходимости одновременного проведения проверки нескольких субъектов (объектов) контроля по одному и тому же кругу вопросов орган контроля обязан оформить акт о назначении проверки на каждого субъекта (объекта) контроля и зарегистрировать его в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов.

      14. Срок проведения проверки устанавливается с учетом объема предстоящих работ, а также поставленных задач и не должен превышать:

      1) комплексные проверки – пятнадцать рабочих дней и с продлением на срок не более пятнадцати рабочих дней;

      2) внеплановые проверки – десять рабочих дней и с продлением на срок не более десяти рабочих дней.

      15. Срок проведения проверки может быть продлен только один раз в сроки, определенные пунктом 14 настоящей статьи, руководителем органа контроля (либо лицом, исполняющим его обязанности).

      16. В случае продления срока проверки орган контроля оформляет дополнительный акт о продлении срока проверки с регистрацией в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, в котором указываются номер и дата регистрации предыдущего акта о назначении проверки и причина проверки.

      В случае продления срока проверки орган контроля в обязательном порядке уведомляет об этом субъект контроля (руководителя юридического лица либо его уполномоченное лицо, физическое лицо) до завершения проверки.

      Уведомление о продлении сроков проверки направляется органом контроля за один рабочий день до продления проверки в форме заказного почтового отправления с уведомлением о вручении либо посредством электронного документа, подписанного посредством электронной цифровой подписи, по адресу электронной почты субъекта контроля, если такой адрес ранее был представлен данным субъектом в орган контроля, или иным доступным способом.

      Дополнительный акт о продлении срока проверки должен содержать сведения о получении или отказе в его получении руководителем юридического лица либо его уполномоченным лицом, физическим лицом.

      17. Отбор образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды при проверке осуществляется с соблюдением следующих требований:

      1) количество отбираемых образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды определяется в соответствии с требованиями нормативных правовых актов и нормативных документов Республики Казахстан на продукцию и методы испытаний продукции;

      2) отбор образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды производится должностным лицом, осуществляющим государственный экологический контроль, в присутствии руководителя или представителя субъекта контроля и уполномоченного лица субъекта контроля и удостоверяется актом отбора образцов.

      Отобранные образцы продукции, пробы обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды должны быть укомплектованы, упакованы и опломбированы (опечатаны);

      3) акт отбора образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды составляется в трех экземплярах. Все экземпляры акта подписываются должностным лицом, осуществляющим государственный экологический контроль, отобравшим образцы продукции, пробы обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды, руководителем либо представителем субъекта контроля и (или) уполномоченным лицом субъекта контроля.

      Один экземпляр акта отбора образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды вместе с направлением и образцами продукции, пробами обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды, отобранными должным образом, направляется в организацию, уполномоченную законодательством Республики Казахстан для проведения экспертизы (анализа, испытания).

      Второй экземпляр акта отбора образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды остается у субъекта контроля.

      Третий экземпляр акта отбора образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды хранится в органе контроля.

      В акте отбора образцов указываются:

      место и дата составления;

      номер и дата решения руководителя органа контроля, на основании которого осуществляется отбор образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды;

      должности, фамилии, имена и отчества (если они указаны в документах, удостоверяющих личность) должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, производящих отбор образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды;

      наименование и место нахождения субъекта (объекта) контроля, у которого производится отбор образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды;

      должность, фамилия, имя и отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) руководителя либо представителя субъекта контроля и (или) уполномоченного лица субъекта контроля;

      перечень и количество отобранных образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды с указанием производителя, даты производства, серии (номера) партии, общей стоимости образцов;

      вид упаковки и номер печати (пломбы).

      18. При проведении проверки должностные лица, осуществляющие государственный экологический контроль, не вправе:

      1) проверять выполнение требований, не установленных в проверочных листах, а также если такие требования не относятся к компетенции государственного органа, от имени которого действуют данные должностные лица;

      2) требовать предоставления документов, информации, образцов продукции, проб обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды, если они не являются объектами проверки или не относятся к предмету проверки;

      3) отбирать образцы продукции, пробы обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды для проведения их исследований, испытаний, измерений без оформления акта об отборе указанных образцов, проб по установленной форме и (или) в количестве, превышающем нормы, установленные национальными стандартами, правилами отбора образцов, проб и методами их исследований, испытаний, измерений, техническими регламентами или действующими до дня их вступления в силу иными нормативными техническими документами, правилами и методами исследований, испытаний, измерений;

      4) разглашать и (или) распространять информацию, полученную в результате проведения проверки и составляющую коммерческую, налоговую или иную охраняемую законом тайну, за исключением случаев, предусмотренных законами Республики Казахстан;

      5) превышать установленные сроки проведения проверки;

      6) проводить комплексную проверку субъекта (объекта) контроля, в отношении которого ранее проводились проверки его вышестоящим (нижестоящим) органом либо иным государственным органом по одному и тому же вопросу за один и тот же период;

      7) проводить мероприятия, носящие затратный характер за счет субъектов контроля.

      19. Порядок оформления результатов проверки:

      1) по результатам проверки должностным лицом, осуществляющим государственный экологический контроль, составляется акт о результатах проверки;

      2) в акте о результатах проверки указываются:

      дата, время и место составления акта;

      наименование государственного органа;

      дата и номер акта о назначении проверки (дополнительного акта о продлении срока проверки при его наличии), на основании которого проведены проверки;

      фамилия, имя и отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;

      наименование или фамилия, имя и отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) субъекта контроля, должность представителя физического или юридического лица, присутствовавшего при проведении проверки;

      дата, место и период проведения проверки;

      сведения о результатах проверки, в том числе о выявленных нарушениях, их характере;

      наименование проверочного листа и пункты требований, по которым выявлены нарушения;

      сведения об ознакомлении или отказе в ознакомлении с актом о результатах проверки представителей субъекта контроля, а также лиц, присутствовавших при проведении проверки, их подписи или отказ от подписи;

      подпись должностного лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;

      3) к акту о результатах проверки прилагаются:

      предписание об устранении выявленных нарушений в случае выявления нарушений;

      акты отбора образцов продукции, обследования объектов окружающей среды и объектов производственной среды, протоколы (заключения) проведенных исследований (испытаний) и другие документы или их копии, связанные с результатами проверки (при их наличии);

      4) по каждому акту о результатах проверки, в ходе проведения которых были выявлены нарушения пунктов требований проверочных листов, может быть выдано только одно предписание об устранении выявленных нарушений;

      5) формы акта о назначении проверки, акта о результатах проверки, предписания об устранении выявленных нарушений утверждаются Генеральной прокуратурой Республики Казахстан;

      6) в предписании об устранении выявленных нарушений указываются:

      дата, время и место составления предписания;

      наименование органа контроля;

      фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;

      наименование или фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) субъекта контроля, должность представителя физического или юридического лица, присутствовавшего при проведении проверки;

      дата, место и период проведения проверки;

      перечень выявленных нарушений в соответствии с пунктами требований проверочного листа с обязательным указанием степени тяжести нарушения в соответствии с субъективными критериями оценки степени риска;

      указания по устранению выявленных нарушений с указанием сроков их устранения;

      сведения об ознакомлении или отказе в ознакомлении с предписанием представителя субъекта контроля (руководителя юридического лица либо его уполномоченного лица, физического лица), а также лиц, присутствовавших при проверке, их подписи или отказ от подписи;

      подпись должностного лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку.

      20. Сроки исполнения предписания об устранении выявленных нарушений составляют не менее десяти календарных дней со дня вручения предписания об устранении выявленных нарушений.

      При определении сроков исполнения предписания об устранении выявленных нарушений учитываются:

      1) наличие у субъекта контроля организационных, технических и финансовых возможностей по устранению нарушений;

      2) особенности технического состояния используемых производственных объектов;

      3) сроки получения в государственных органах, местных исполнительных органах соответствующего разрешения или подачи уведомления, предусмотренного приложениями 1, 2 и 3 к Закону Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", а также иных обязательных заключений, согласований и других документов, установленных законами Республики Казахстан.

      В случае необходимости дополнительного времени на устранение выявленных нарушений субъект контроля не позднее трех рабочих дней со дня вручения ему акта о результатах проверки и предписания об устранении выявленных нарушений вправе обратиться в орган контроля, проводивший проверку, с заявлением о продлении сроков устранения выявленных нарушений.

      В заявлении субъект контроля обязан изложить меры, которые будут приняты по устранению выявленных нарушений, и объективные причины продления сроков их устранения.

      Орган контроля, проводивший проверку, в течение трех рабочих дней со дня получения заявления с учетом изложенных в заявлении о продлении сроков устранения выявленных нарушений доводов принимает решение о продлении сроков устранения выявленных нарушений или об отказе в продлении с мотивированным обоснованием.

      21. В течение срока устранения выявленных нарушений, указанных в предписании об устранении выявленных нарушений, субъект контроля обязан предоставить в орган контроля, проводивший проверку, исчерпывающую информацию об устранении выявленных нарушений с подробным описанием порядка и способов устранения нарушений.

      К предоставленной информации об устранении выявленных нарушений субъект контроля прилагает (при необходимости) материалы, доказывающие факт устранения нарушения.

      В случае неустранения выявленных нарушений, указанных в предписании об устранении выявленных нарушений, орган контроля вправе назначить внеплановую проверку в соответствии с подпунктом 1) пункта 7 настоящей статьи.

      22. Акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений составляются в трех экземплярах.

      Органом контроля первый экземпляр акта о результатах проверки и предписания об устранении выявленных нарушений сдается в электронной форме в государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, и его территориальные органы, второй экземпляр на бумажном носителе под подпись или в электронной форме вручается субъекту контроля (руководителю юридического лица либо его уполномоченному лицу, структурному подразделению юридического лица, уполномоченному на прием корреспонденции физическому лицу) для ознакомления и принятия мер по устранению выявленных нарушений и других действий, третий остается у органа контроля.

      Акт о результатах проверки и предписание об устранении выявленных нарушений, сформированные в электронной форме, по выбору субъекта контроля передаются посредством веб-портала "цифрового правительства" или цифровых систем государственного органа, осуществляющего в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов.

      Акт о результатах проверки и предписание об устранении выявленных нарушений, сформированные в электронной форме, направляются на адрес электронной почты, указанный субъектом контроля.

      23. Изъятие и выемка подлинных бухгалтерских и иных документов запрещаются, если иное не предусмотрено частью второй настоящего пункта.

      Изъятие и выемка подлинных документов производятся в соответствии с нормами Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан, а также в случаях, предусмотренных Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

      24. В случае отсутствия нарушений требований, установленных законодательством Республики Казахстан, при проведении проверки в акте о результатах проверки производится соответствующая запись.

      25. Завершением срока проверки считается день вручения субъекту контроля акта о результатах проверки не позднее срока окончания проверки, указанного в акте о назначении проверки (дополнительном акте о продлении срока проверки при его наличии).

      26. Если в результате проведения проверки будет выявлен факт нарушений субъектом (объектом) контроля требований, установленных законодательством Республики Казахстан, должностное лицо, осуществляющее государственный экологический контроль, в пределах полномочий, предусмотренных законами Республики Казахстан, обязано принять предусмотренные законами Республики Казахстан меры по устранению выявленных нарушений, их предупреждению, предотвращению возможного причинения вреда жизни, здоровью людей и окружающей среде, правам, свободам и законным интересам физических и юридических лиц, государству, а также меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности, установленной законами Республики Казахстан.

      При принятии мер запретительно-ограничительного характера в отношении субъектов предпринимательства должностное лицо, осуществляющее государственный экологический контроль, уведомляет прокурора.

      По согласованию с прокурором органом контроля принимаются меры запретительно-ограничительного характера в отношении инвесторов, включенных в реестр инвесторов, по вопросам:

      приостановления деятельности субъекта (объекта либо его отдельного участка), действия, процесса;

      приостановления действия, лишения (отзыва) разрешения и (или) приложения к разрешению.

      Орган контроля не вправе принимать меры запретительно-ограничительного характера, указанные в части третьей настоящего пункта, без согласования с прокурором.

      О принятом по итогам согласования с прокурором решении орган контроля уведомляет инвестора, включенного в реестр инвесторов.

      Порядок согласования прокурором мер запретительно-ограничительного характера в отношении инвесторов, включенных в реестр инвесторов, определяется Генеральным Прокурором Республики Казахстан.

      Не допускается принятие мер по фактам нарушения экологического законодательства Республики Казахстан, выявленным и устраненным по итогам дистанционного контроля.

      27. Проверки признаются недействительными, если они проведены органом контроля с грубым нарушением требований к организации и проведению проверки.

      К грубым нарушениям относятся:

      1) отсутствие оснований проверки;

      2) отсутствие акта о назначении проверки;

      3) отсутствие уведомления, а равно несоблюдение сроков уведомления о начале проведения комплексной проверки;

      4) нарушение требований пункта 26 настоящей статьи;

      5) нарушение периодичности проведения проверки;

      6) непредставление субъекту контроля акта о назначении проверки;

      7) назначение органами контроля проверки по вопросам, не входящим в их компетенцию;

      8) проведение проверки без регистрации акта о назначении проверки в государственном органе, осуществляющем в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, когда такая регистрация обязательна;

      9) нарушение срока проведения проверки.

      28. Результаты проверок субъекта (объекта) контроля учитываются в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан".

      Правила ведения учета проверок субъектов (объектов) контроля в цифровой системе "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан" разрабатываются и утверждаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.

      29. В случае несогласия с результатами проверки субъект контроля вправе обжаловать их в порядке, установленном статьей 179 настоящего Кодекса.

      30. Запрещается проведение иных видов проверок, не установленных настоящим Кодексом.";

      41) статью 175 изложить в следующей редакции:

      "Статья 175. Обеспечение исполнения предписаний при проведении государственного экологического контроля

      1. Обязательство субъекта контроля по исполнению предписания об устранении выявленных нарушений обеспечивается пенями, начисляемыми в доход государства.

      Пени начисляются за каждый рабочий день в размере десятикратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете, для юридических лиц, являющихся операторами объекта I категории.

      Пени начисляются с момента истечения десяти календарных дней со дня вручения предписания об устранении выявленных нарушений.

      2. Требование об уплате пеней направляется должностными лицами уполномоченного органа только в случае просрочки исполнения предписания об устранении выявленных нарушений. В случае неуплаты субъектом контроля начисленных пеней в добровольном порядке в течение десяти рабочих дней со дня направления соответствующего требования взыскание должностными лицами начисленных пеней осуществляется в судебном порядке.";

      42) в статье 178:

      в пункте 1:

      в подпункте 1) слова "профилактического контроля с посещением субъекта (объекта) или проверки" заменить словами "проверки с посещением субъекта (объекта)";

      дополнить подпунктами 1-1), 2-1) и 2-2) следующего содержания:

      "1-1) запрашивать и получать копии документов (сведений) на бумажном носителе или в электронной форме, а также доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом проверки;";

      "2-1) осуществлять аудио-, фото- и видеосъемку;

      2-2) использовать записи технических средств контроля, приборов наблюдения и фиксации, фото- и видеоаппаратуры, относящиеся к проверке;";

      пункт 4 изложить в следующей редакции:

      "4. Должностные лица, осуществляющие государственный экологический контроль, обязаны:

      1) соблюдать законодательство Республики Казахстан;

      2) проводить проверку на основании и в строгом соответствии с порядком, установленным настоящим Кодексом;

      3) не препятствовать установленному режиму работы субъектов (объектов) контроля в период проведения проверки;

      4) своевременно и в полной мере исполнять предоставленные в соответствии с законами Республики Казахстан полномочия по предупреждению, выявлению и пресечению нарушений требований, установленных законодательством Республики Казахстан;

      5) не препятствовать субъекту контроля либо его уполномоченному представителю присутствовать при проведении проверки, давать разъяснения по вопросам, относящимся к предмету проверки;

      6) предоставлять субъекту контроля необходимую информацию, относящуюся к предмету проверки;

      7) вручить субъекту контроля акт о результатах проверки, в случае выявления нарушений – предписание об устранении выявленных нарушений по результатам проведенных проверок в день их окончания;

      8) обеспечить сохранность документов и сведений, полученных в результате проведения проверки.";

      дополнить пунктом 5 следующего содержания:

      "5. Должностным лицам, осуществляющим проверку, запрещается предъявлять требования, не относящиеся к предмету проверки.";

      43) дополнить статьей 178-1 следующего содержания:

      "Статья 178-1. Права и обязанности субъекта контроля либо его уполномоченного представителя при осуществлении государственного экологического контроля

      1. Субъекты контроля либо их уполномоченные представители при осуществлении проверки вправе:

      1) не допускать к проверке должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, прибывших для проведения проверки на объект, в случаях:

      несоблюдения кратности проведения проверки;

      превышения либо истечения указанных в акте о назначении проверки (дополнительном акте о продлении сроков проверки при его наличии) сроков, не соответствующих срокам, установленным настоящим Кодексом;

      назначения органом контроля комплексной проверки субъекта (объекта) контроля, в отношении которого ранее проводилась комплексная проверка по одному и тому же вопросу за один и тот же период;

      отсутствия проверочного листа и (или) акта о назначении проверки (дополнительного акта о продлении сроков проверки в случае продления сроков проверки);

      назначения проверки за период, выходящий за рамки промежутка времени, указанного в заявлении или сообщении о совершенных либо готовящихся уголовных правонарушениях, в иных обращениях о нарушениях прав и законных интересов физических, юридических лиц и государства;

      поручения проведения проверки лицам, не имеющим соответствующих полномочий;

      указания в одном акте о назначении проверки нескольких субъектов контроля, подвергаемых проверке;

      продления сроков проверки свыше срока, установленного настоящим Кодексом;

      грубых нарушений требований к организации и проведению проверки;

      2) не представлять документы и сведения, если они не относятся к предмету проводимой проверки, а также к периоду, указанному в акте о назначении проверки;

      3) обжаловать акт о назначении проверки, акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений по итогам проверки, а также действия (бездействие) должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, в порядке, установленном настоящим Кодексом;

      4) не исполнять не основанные на законе запреты органов контроля или должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, ограничивающие деятельность субъектов (объектов) контроля;

      5) фиксировать процесс осуществления проверки, а также отдельные действия должностного лица, проводимые им в рамках проверки, с помощью средств аудио-, фото- и видеосъемки, не создавая препятствий деятельности должностного лица;

      6) привлекать третьих лиц к участию в проверке в целях представления своих интересов и прав, а также осуществления третьими лицами действий, предусмотренных подпунктом 5) настоящего пункта.

      2. Субъекты контроля либо их уполномоченные представители при проведении органами контроля проверки обязаны:

      1) обеспечить беспрепятственный доступ должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, на территорию и в помещения субъекта (объекта) контроля;

      2) с соблюдением требований по охране коммерческой, налоговой либо иной охраняемой законом тайны представлять должностным лицам, осуществляющим государственный экологический контроль, копии документов (сведений) на бумажных носителях или в электронной форме для приобщения к акту о результатах проверки и предписанию об устранении выявленных нарушений, а также предоставлять доступ к цифровым системам, техническим средствам контроля, приборам наблюдения и фиксации, фото- и видеоаппаратуры в соответствии с предметом проверки;

      3) сделать отметку о получении на втором экземпляре акта о назначении проверки, дополнительного акта о продлении сроков проверки, акта о результатах проверки в день окончания проверки, а также предписания об устранении выявленных нарушений по результатам проверки;

      4) не допускать внесения изменений и дополнений в проверяемые документы в период проведения проверки;

      5) обеспечить безопасность должностных лиц, осуществляющих государственный экологический контроль, от вредных и опасных производственных факторов воздействия в соответствии с установленными для данного объекта нормативами;

      6) в случае получения уведомления о начале проведения комплексной проверки находиться на месте нахождения объекта контроля в назначенные сроки комплексной проверки.";

      44) статью 179 изложить в следующей редакции:

      "Статья 179. Досудебный порядок обжалования решений, действий (бездействия) органов контроля и их должностных лиц

      1. Субъект контроля до обращения в суд вправе обжаловать результаты государственного экологического контроля в вышестоящий орган (должностному лицу), имеющий (имеющему) право на осуществление государственного экологического контроля.

      2. Жалоба на результат государственного экологического контроля подается на бумажном носителе или в электронной форме не позднее одного месяца со дня получения результатов государственного экологического контроля.

      3. В случае пропуска по уважительной причине срока, установленного пунктом 2 настоящей статьи, этот срок по ходатайству субъекта контроля, подающего жалобу, может быть восстановлен вышестоящим органом (должностным лицом), имеющим право на осуществление государственного экологического контроля.

      4. Пропущенный срок для обжалования не является основанием для отказа в принятии жалобы органом (должностным лицом), рассматривающим жалобу. Причины пропуска срока выясняются при рассмотрении жалобы и могут являться одним из оснований для отказа в удовлетворении жалобы.

      5. В жалобе указываются:

      1) наименование органа (должностного лица), рассматривающего жалобу;

      2) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность), индивидуальный идентификационный номер, почтовый адрес физического лица либо наименование, почтовый адрес, бизнес-идентификационный номер юридического лица;

      3) адрес фактического проживания физического лица и места нахождения юридического лица;

      4) наименование органа контроля, должностного лица, чьи действия (бездействие) оспариваются;

      5) обстоятельства, на которых субъект контроля основывает свои требования и доказательства;

      6) дата подачи жалобы;

      7) подпись субъекта контроля;

      8) перечень прилагаемых к жалобе документов;

      9) иные сведения.

      6. Вышестоящий орган (должностное лицо), рассматривающий (рассматривающее) жалобу, оставляет жалобу без рассмотрения, если:

      1) имеется решение органа, рассматривающего жалобу, по результатам рассмотрения жалобы в отношении субъекта контроля о том же предмете и по тем же основаниям, указанным в жалобе;

      2) имеется вступивший в законную силу судебный акт, вынесенный в отношении того же лица о том же предмете и по тем же основаниям;

      3) результаты государственного экологического контроля одновременно обжалованы в суд и вышестоящий орган (должностному лицу);

      4) органом (должностным лицом), рассматривающим жалобу, принят отзыв жалобы от заявителя.

      Субъект контроля извещается в течение трех рабочих дней со дня принятия органом, рассматривающим жалобу, решения об оставлении жалобы без рассмотрения.

      Отзыв жалобы заявителем не препятствует повторной подаче жалобы.

      7. Подача жалобы приостанавливает исполнение предписания об устранении выявленных нарушений, составленного по результатам государственного экологического контроля.

      Подача жалобы на акт о назначении проверки и (или) на дополнительный акт о продлении срока проверки не приостанавливает проведение проверки. При этом признание акта о назначении проверки и (или) дополнительного акта о продлении сроков проверки незаконными влечет за собой отмену результатов проверки.

      8. Вышестоящий орган (должностное лицо), рассматривающий (рассматривающее) жалобу, обязан (обязано) принять меры для всестороннего, полного и объективного исследования фактических обстоятельств, имеющих значение для правильного рассмотрения жалобы.

      Предмет и пределы исследования фактических обстоятельств определяются вышестоящим органом (должностным лицом), рассматривающим жалобу.

      Вышестоящий орган (должностное лицо), рассматривающий (рассматривающее) жалобу, до принятия решения по жалобе заслушивает должностное лицо, чей административный акт, административное действие (бездействие) оспаривается, и лицо, подавшее жалобу.

      Заслушивание может осуществляться любым путем, позволяющим сторонам изложить свою позицию.

      9. Срок рассмотрения жалобы составляет двадцать рабочих дней со дня поступления жалобы.

      10. Рассмотрев жалобу, вышестоящий орган (должностное лицо) выносит одно из следующих решений:

      1) об удовлетворении жалобы;

      2) об удовлетворении жалобы в части;

      3) об оставлении жалобы без удовлетворения.

      По окончании рассмотрения жалобы по существу выносится решение в письменном виде, которое направляется субъекту контроля.

      Отказ в удовлетворении жалобы должен быть мотивирован.

      При рассмотрении жалобы на результат проверки проверяются законность и обоснованность вынесенного акта о результатах проверки, предписания об устранении выявленных нарушений по имеющимся в деле и дополнительно представленным материалам. Вышестоящее должностное лицо вправе устанавливать новые факты и исследовать новые доказательства.

      11. В случае несогласия с решением вышестоящего органа (должностного лица), рассмотревшего жалобу, субъект контроля вправе обжаловать решение в суд.";

      45) в части третьей пункта 4 статьи 186 слова "мониторинга эмиссий в окружающую среду" заменить словами "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      46) в подпункте 11) пункта 1 статьи 196 слова "переработке и утилизации" заменить словом "восстановлению";

      47) в статье 200:

      в пункте 4 цифры "293.15" заменить цифрами "273.15";

      в пункте 7 слова "территориальные экологические нормативы качества атмосферного воздуха" заменить словами "целевые показатели качества окружающей среды";

      48) в статье 202:

      заголовок изложить в следующей редакции:

      "Статья 202. Нормативы допустимых выбросов и технологические нормативы выбросов. Период осуществления сверхнормативных выбросов";

      в части второй пункта 5 цифры "293.15" заменить цифрами "273.15";

      в подпункте 2) пункта 6 слово "тридцать" заменить словом "двадцать";

      дополнить пунктом 6-1 следующего содержания:

      "6-1. Период осуществления сверхнормативных выбросов для объектов I и II категорий определяется с даты предоставления последнего отчета по производственному экологическому контролю в цифровую систему "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан", за исключением источников, на которых установлена автоматизированная система мониторинга эмиссий в окружающую среду.

      Для объектов III категории период осуществления сверхнормативных выбросов определяется за проверяемый период.";

      пункт 9 дополнить частью третьей следующего содержания:

      "При эксплуатации факелов в целях сокращения выбросов загрязняющих веществ в атмосферный воздух применяется одна или несколько наилучших доступных техник, предусмотренных соответствующим заключением по наилучшим доступным техникам.";

      49) в пункте 3 статьи 206 слова "экологические нормативы качества атмосферного воздуха" заменить словами "целевые показатели качества окружающей среды";

      50) в пункте 2 статьи 209 слова "переработки, утилизации" заменить словом "восстановления";

      51) часть первую пункта 3 статьи 213 дополнить подпунктами 5) и 6) следующего содержания:

      "5) отведение морских вод из изолированных систем морских судов;

      6) отведение судовых морских вод с повышенной минерализацией.";

      52) в пункте 9 статьи 214 слова "территориальные экологические нормативы качества вод" заменить словами "целевые показатели качества окружающей среды";

      53) в статье 216:

      заголовок дополнить словами "и период осуществления сверхнормативных сбросов";

      пункт 5 изложить в следующей редакции:

      "5. Сброс сточных вод в недра запрещается, за исключением случаев:

      1) закачки очищенных сточных вод в изолированные необводненные подземные горизонты и подземные водоносные горизонты, подземные воды которых не могут быть использованы для питьевых, бальнеологических, технических нужд, нужд ирригации и животноводства;

      2) отведения карьерных вод в выработанные пространства карьеров и (или) шахт.

      Очистка сточных вод в случаях, указанных в подпункте 1) части первой настоящего пункта, осуществляется в соответствии с утвержденными проектными решениями по нефтепродуктам, взвешенным веществам и сероводороду.

      Очистка сточных вод в случаях, указанных в подпункте 2) части первой настоящего пункта, осуществляется в соответствии с утвержденными проектными решениями по нефтепродуктам.

      Сброс иных загрязняющих веществ, не указанных в частях второй и третьей настоящего пункта, при закачке и отведении сточных вод в недра нормируется по максимальным показателям концентраций загрязняющих веществ в соответствии с методикой, утвержденной уполномоченным органом в области охраны окружающей среды. Максимальные показатели концентраций загрязняющих веществ обосновываются при проведении оценки воздействия на окружающую среду или в проекте нормативов допустимых сбросов загрязняющих веществ. Сброс таких веществ с превышением установленных максимальных показателей концентраций загрязняющих веществ не считается сверхнормативной эмиссией.

      Запрещается закачка в подземные горизонты сточных вод, не очищенных по нефтепродуктам, взвешенным веществам и сероводороду в соответствии с частью второй настоящего пункта.

      Запрещается отведение карьерных вод в выработанные пространства карьеров и (или) шахт при наличии загрязняющих веществ, по которым не установлены нормативы допустимых сбросов, и при несоблюдении требований настоящего пункта.";

      дополнить пунктом 6 следующего содержания:

      "6. Сбросы считаются сверхнормативными, если количество (масса) загрязняющего вещества либо смеси загрязняющих веществ в сточных водах превышают установленные экологические нормативы в экологическом разрешении.

      Период осуществления сверхнормативных сбросов для объектов I и II категорий определяется с даты предоставления последнего отчета по производственному экологическому контролю в цифровую систему "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан", за исключением источников, на которых установлена автоматизированная система мониторинга эмиссий в окружающую среду.

      Для объектов III категории период осуществления сверхнормативных сбросов определяется за проверяемый период.";

      54) пункт 10 статьи 222 изложить в следующей редакции:

      "10. Запрещается сброс сточных вод без предварительной очистки, за исключением сбросов:

      1) шахтных и карьерных вод горно-металлургических предприятий в пруды-накопители и (или) пруды-испарители;

      2) подземных вод, попутно забранных при проведении операций по недропользованию (кроме углеводородов и урана), не загрязненных такими операциями, добытых с применением водопонижающих и осушающих скважин, при условии отсутствия ухудшения качественного состояния водного объекта вследствие такого сброса. При этом запрещается сброс таких вод в водные объекты, используемые для питьевого водоснабжения;

      3) вод, используемых для водяного охлаждения, в накопители, расположенные в системе замкнутого (оборотного) водоснабжения.";

      55) в пункте 5 статьи 229 слова "территориальные экологические нормативы качества почв" заменить словами "целевые показатели качества окружающей среды";

      56) главу 16 дополнить статьей 259-1 следующего содержания:

      "Статья 259-1. Оператор системы торговли дериватами сайгака

      1. Оператором системы торговли дериватами сайгака является акционерное общество, сто процентов акций которого прямо или косвенно принадлежат государству, определенное решением Правительства Республики Казахстан.

      2. Методику определения цены и порядок реализации дериватов сайгака оператором системы торговли дериватами сайгака разрабатывает и утверждает уполномоченный государственный орган в области охраны, воспроизводства и использования животного мира.

      3. Деньги от реализации дериватов сайгака поступают на банковский счет оператора системы торговли дериватами сайгака.

      4. Оператор системы торговли дериватами сайгака в порядке и на условиях, которые утверждены уполномоченным государственным органом в области охраны, воспроизводства и использования животного мира, направляет деньги, поступившие на его банковский счет от реализации дериватов сайгака, на финансирование мероприятий в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области охраны, воспроизводства и использования животного мира.";

      57) в подпункте 9) части первой статьи 273:

      слова "вод систем охлаждения и пожаротушения," исключить;

      слова "балластовых вод," исключить;

      58) пункт 10 статьи 278 после слов "балластных вод," дополнить словами "не соответствующих установленным требованиям Международной конвенции по предотвращению загрязнения с судов (МАРПОЛ 73/78),";

      59) в статье 283:

      пункт 1 изложить в следующей редакции:

      "1. Республика Казахстан ставит своей целью обеспечение снижения углеродного баланса Республики Казахстан на основе национальных вкладов Республики Казахстан в глобальное реагирование на изменение климата (далее – национальный вклад), утверждаемых Правительством Республики Казахстан.

      Углеродный баланс Республики Казахстан определяется как объем фактических выбросов парниковых газов за минусом фактических поглощений парниковых газов и прибавлением доли результатов смягчения последствий изменения климата в рамках статьи 6 Парижского соглашения, учитываемых в качестве национальных вкладов других стран либо используемых для других международных целей по предотвращению изменения климата.

      Под передаваемыми результатами смягчения последствий изменения климата в рамках статьи 6 Парижского соглашения понимается объем сокращения выбросов парниковых газов или увеличения их поглощения, который передается от одной страны другой на основе требований пунктов 2 и 4 статьи 6 Парижского соглашения.

      Республика Казахстан осуществляет передачу результатов смягчения последствий изменения климата в рамках статьи 6 Парижского соглашения для учета в качестве национальных вкладов других стран в случаях и на условиях, которые предусмотрены настоящим Кодексом.";

      в пункте 2:

      в части первой слово "последующие" исключить;

      часть вторую исключить;

      в пункте 3:

      слова "и осуществляет государственное регулирование в сфере выбросов и поглощений парниковых газов в соответствии с настоящим Кодексом" исключить;

      дополнить словами ", а также реализации на территории Республики Казахстан проектов, предусматривающих передачу результатов смягчения последствий изменения климата в рамках статьи 6 Парижского соглашения другим странам";

      60) статью 285:

      дополнить подпунктом 4) следующего содержания:

      "4) администрирование проектов, реализуемых на территории Республики Казахстан и предусматривающих передачу результатов смягчения последствий изменения климата в рамках статьи 6 Парижского соглашения.";

      дополнить частью второй следующего содержания:

      "Администрирование проектов по передаче результатов смягчения последствий изменения климата – совокупность процедур, обеспечивающих координацию, контроль, мониторинг, верификацию, регистрацию и передачу на международном уровне результатов смягчения последствий изменения климата, полученных в рамках реализации проектов согласно пунктам 2 и 4 статьи 6 Парижского соглашения, с соблюдением правил, методологий и требований, установленных уполномоченными международными органами, в том числе надзорным органом, действующим в рамках пункта 4 статьи 6 Парижского соглашения, с целью обеспечения экологической целостности, прозрачности и предотвращения двойного зачета.";

      61) пункт 2 статьи 288:

      дополнить подпунктами 3-1) и 3-2) следующего содержания:

      "3-1) ведению международного реестра в рамках статьи 6 Парижского соглашения;

      3-2) по выпуску в обращение, хранению, резервированию, удержанию на буферном счете, передаче выпущенных в обращение в иностранные и международные реестры, блокированию, аннулированию и изъятию из обращения результатов смягчения последствий изменения климата в рамках статьи 6 Парижского соглашения;";

      дополнить подпунктами 6) и 7) следующего содержания:

      "6) предоставлению информационной, методологической и экспертной поддержки по вопросам рыночных механизмов Парижского соглашения уполномоченному органу в области охраны окружающей среды, технической группе по статье 6 Парижского соглашения, участникам соответствующих проектов;

      7) управлению резервом стабилизации углеродного рынка.";

      62) дополнить статьей 288-1 следующего содержания:

      "Статья 288-1. Рыночные механизмы Парижского соглашения и порядок участия в них

      1. Под рыночными механизмами Парижского соглашения понимаются подходы и механизмы, позволяющие осуществлять проекты, направленные на сокращение выбросов парниковых газов или увеличение их поглощения с передачей на международном уровне результатов смягчения последствий изменения климата в обмен на привлекаемые международные инвестиции и проекты, реализуемые на основе требований пунктов 2 и 4 статьи 6 Парижского соглашения.

      2. Участие в рыночных механизмах на основе требований пункта 2 статьи 6 Парижского соглашения осуществляется на добровольной основе и регулируется правилами реализации рыночных механизмов статьи 6 Парижского соглашения, разрабатываемыми и утверждаемыми уполномоченным органом в области охраны окружающей среды, в отношении:

      1) регистрации участников проекта и рассмотрения оператором системы торговли углеродными единицами приемлемости предлагаемых действий по смягчению последствий изменения климата;

      2) разработки проектной документации участниками проекта;

      3) утверждения проектной документации и регистрации предлагаемого проекта уполномоченным органом в области охраны окружающей среды на основе экспертного заключения оператора системы торговли углеродными единицами;

      4) проведения мониторинга, подготовки и представления отчетности участниками проекта по результатам смягчения последствий изменения климата;

      5) введения в обращение и передачи на международном уровне результатов смягчения последствий изменения климата;

      6) определения планового объема результатов смягчения последствий изменения климата, зарезервированного для внутреннего использования;

      7) корректировки углеродного баланса Республики Казахстан уполномоченным органом в области охраны окружающей среды с учетом передачи на международном уровне результатов смягчения последствий изменения климата.

      3. Участие в рыночных механизмах на основе требований пункта 4 статьи 6 Парижского соглашения осуществляется на добровольной основе и регулируется правилами реализации рыночных механизмов статьи 6 Парижского соглашения, в отношении:

      1) согласования с международным органом, подчиненным Конференции Сторон, действующей в качестве совещания Сторон Парижского соглашения, и осуществляющим надзор за реализацией рыночного механизма по статье 6.4 Парижского соглашения, возможностей реализации данного механизма на территории Республики Казахстан и регистрации участников соответствующих проектов;

      2) регистрации участников проектов и рассмотрения приемлемости предлагаемых действий по смягчению последствий изменения климата;

      3) подтверждения возможности использования результатов смягчения последствий изменения климата для реализации национальных вкладов других стран либо других целей, связанных с предотвращением изменения климата.

      4. Оценка приемлемости и одобрение деятельности для реализации в качестве рыночных механизмов на основе требований пункта 2 статьи 6 Парижского соглашения осуществляются на основе критериев и перечней видов деятельности, указанных в правилах реализации рыночных механизмов статьи 6 Парижского соглашения.

      5. Правилами реализации рыночных механизмов статьи 6 Парижского соглашения устанавливается плановый объем результатов смягчения последствий изменения климата, зарезервированный для зачета в определяемый на национальном уровне вклад по сокращению выбросов парниковых газов Республики Казахстан.

      Правилами реализации рыночных механизмов статьи 6 Парижского соглашения устанавливается размер буферного счета, формируемого из углеродных единиц, предназначенных для компенсации возможных утрат результатов смягчения последствий изменения климата, достигнутых в рамках проектов по поглощению парниковых газов, передаваемых на международном уровне.

      Под буферным счетом понимается счет, формируемый в международном реестре в рамках статьи 6 Парижского соглашения, который содержит углеродные единицы, предназначенные для компенсации возможных утрат результатов смягчения последствий изменения климата проектов по поглощению парниковых газов.

      6. Уполномоченный орган в области охраны окружающей среды для соблюдения экологической целостности и выполнения национального вклада предоставляет одобрение на реализацию проектов на основе рыночных механизмов Парижского соглашения и осуществляет зачет для целей исполнения национального вклада не менее тридцати процентов от общего объема сокращения выбросов и (или) не менее десяти процентов от общего объема поглощения парниковых газов, образованных от реализованного проекта.

      7. Учетная единица передаваемых на международном уровне результатов смягчения последствий изменения климата равна одной тонне эквивалента диоксида углерода, если иное не установлено международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан.

      8. Уполномоченный орган в области охраны окружающей среды обеспечивает передачу и получение на международном уровне результатов смягчения последствий изменения климата, достигнутых в рамках рыночных механизмов Парижского соглашения.";

      63) в статье 289:

      пункт 8 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Субъект квотирования вправе осуществлять перенос непогашенных единиц углеродной квоты из одного Национального плана углеродных квот в последующий в порядке, предусмотренном правилами государственного регулирования в сфере выбросов и поглощений парниковых газов.";

      дополнить пунктом 12 следующего содержания:

      "12. Деятельность, признаваемая в качестве рыночных механизмов Парижского соглашения, не может быть осуществлена по квотируемым выбросам парниковых газов на квотируемой установке.";

      64) пункт 11 статьи 290:

      после слова "резерва" дополнить словами "Национального плана углеродных квот и резерва стабилизации углеродного рынка";

      дополнить словами "в соответствии с правилами климатического финансирования, утвержденными уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      65) в статье 291:

      пункт 7 изложить в следующей редакции:

      "7. Неиспользованные (непогашенные) единицы углеродной квоты из резерва Национального плана углеродных квот переносятся в резерв стабилизации углеродного рынка в соответствии с порядком управления резервом стабилизации углеродного рынка, утвержденным уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      пункт 8 дополнить словами ", за исключением единиц углеродной квоты, перенесенных в последующий Национальный план углеродных квот или резерв стабилизации углеродного рынка";

      66) в части первой пункта 8 статьи 295 слово "порядке" заменить словами "размере, уменьшенном на процент снижения бесплатно распределенной углеродной квоты соответствующего Национального плана углеродных квот, в порядке";

      67) в статье 298:

      дополнить пунктами 1-1 и 1-2 следующего содержания:

      "1-1. К углеродным офсетам, направленным на сокращение выбросов парниковых газов, относится любой вид деятельности, не противоречащий требованиям экологического законодательства Республики Казахстан, в результате которой происходит сокращение выбросов парниковых газов.

      1-2. К углеродным офсетам, направленным на увеличение поглощений парниковых газов, относятся углеродные офсеты, реализуемые на землях сельскохозяйственного назначения, землях населенных пунктов, землях государственного лесного фонда и землях запаса и направленные на посадку новых лесных насаждений и восстановление деградированных земель.

      Углеродные офсеты, реализуемые на землях государственного лесного фонда, осуществляются на основании договора, заключаемого между инвестором и лесовладельцем.";

      пункт 4 изложить в следующей редакции:

      "4. Правила углеродного офсета, утвержденные уполномоченным органом в области охраны окружающей среды, предусматривают:

      порядок расчета выбросов и поглощений парниковых газов;

      порядок проверки соответствия действующих национальных методик расчета выбросов и поглощений парниковых газов принятым международным методикам;

      порядок разработки углеродного офсета;

      порядок рассмотрения, одобрения и учета углеродных офсетов;

      порядок реализации, мониторинга, отчетности по углеродным офсетам;

      порядок конвертации офсетных единиц в единицы углеродных квот;

      формы документов, представляемых заявителями проектов;

      рассмотрение и согласование проектов, планируемых к реализации на территории Республики Казахстан в рамках добровольных углеродных рынков.";

      дополнить пунктами 4-1, 4-2, 4-3 и 4-4 следующего содержания:

      "4-1. В случае реализации проектов на добровольных углеродных рынках часть единиц, полученных в результате реализации проекта, засчитывается в государственной инвентаризации выбросов и поглощений парниковых газов для целей выполнения национального вклада.

      Доля, подлежащая в зачет национального вклада, определяется в соответствии с правилами углеродного офсета.

      Под добровольным углеродным рынком понимается механизм, в рамках которого физические и юридические лица осуществляют куплю-продажу углеродных единиц с целью компенсации своих выбросов парниковых газов.

      Углеродные единицы, приобретенные в рамках добровольного углеродного рынка, не могут быть использованы в рамках системы торговли углеродными единицами.

      4-2. Дополнительность – критерий, который подтверждает, что снижение антропогенных выбросов парниковых газов, достигнутое в рамках проекта, является результатом конкретных действий, осуществленных в рамках данного проекта, и не произошло бы в отсутствие данной деятельности.

      4-3. Базовый сценарий – сценарий, отражающий уровень выбросов парниковых газов и (или) уровень поглощения парниковых газов в случае отсутствия предлагаемого углеродного офсета, в сравнении с которым оценивается достигнутый объем сокращения выбросов или поглощения парниковых газов.

      4-4. Двойной учет – ситуация, в которой однократное сокращение или устранение выбросов парниковых газов учитывается более одного раза для достижения целей смягчения последствий. Двойной учет может происходить в результате двойной выдачи, двойного использования и (или) двойного требования.";

      68) в статье 299:

      в пункте 4:

      часть вторую после слова "квот" дополнить словами "и (или) резерва стабилизации углеродного рынка";

      дополнить частью третьей следующего содержания:

      "Под резервом стабилизации углеродного рынка понимается резерв объема единиц углеродной квоты, предназначенный для регулирования избыточного или недостаточного предложения углеродных единиц на углеродном рынке, управляемый оператором системы торговли углеродными единицами в порядке, определенном правилами управления резервом стабилизации углеродного рынка, разрабатываемыми и утверждаемыми уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      часть третью дополнить словами "и (или) фондовые биржи, осуществляющие деятельность на территории Республики Казахстан";

      пункт 6 изложить в следующей редакции:

      "6. Торговля углеродными единицами на первичном и вторичном рынках осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан о товарных биржах и рынке ценных бумаг, а также правилами торговли углеродными единицами и (или) в соответствии с актами Международного финансового центра "Астана".";

      пункт 7 исключить;

      в пункте 8 слова "товарную биржу" заменить словами "фондовые биржи, осуществляющие деятельность на территории Республики Казахстан";

      в части второй пункта 9 слова "товарной бирже" заменить словами "товарной и (или) фондовых биржах, осуществляющих деятельность на территории Республики Казахстан,";

      69) в статье 304:

      пункт 2 дополнить словами ", проектов рыночных механизмов Парижского соглашения";

      пункт 3 после слова "верификации" дополнить словами "для системы торговли углеродными единицами в Республике Казахстан";

      дополнить пунктом 3-1 следующего содержания:

      "3-1. Признание органов по валидации и верификации для рыночных механизмов Парижского соглашения осуществляется согласно условиям договоров по передаче на международном уровне результатов предотвращения изменения климата и (или) посредством международной аккредитации на основе стандартов, признаваемых органами Рамочной конвенции Организации Объединенных Наций об изменении климата и (или) Парижского соглашения.";

      пункт 5 дополнить словами ", заявителя проекта по сокращению выбросов или увеличению поглощений парниковых газов, заявителя проекта рыночного механизма Парижского соглашения";

      пункт 7 после слова "газов" дополнить словами ", углеродного офсета";

      70) в статье 310:

      в части второй пункта 9 слова "государственного кадастра озоноразрушающих веществ" заменить словами "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      пункт 11 после слова "системе" дополнить словами "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      71) в статье 316:

      пункт 2:

      дополнить словами ", а также в Национальном плане по адаптации к изменению климата";

      дополнить частью второй следующего содержания:

      "Национальный план по адаптации к изменению климата разрабатывается уполномоченным органом в области охраны окружающей среды по согласованию с уполномоченными органами в приоритетных для адаптации к изменению климата сферах государственного управления и утверждается Правительством Республики Казахстан.";

      пункт 3:

      после слов "по адаптации к изменению климата" дополнить словами "в плане по адаптации к изменению климата на уровне столицы, областей, городов республиканского значения";

      дополнить частью второй следующего содержания:

      "План по адаптации к изменению климата на уровне столицы, областей, городов республиканского значения разрабатывается и утверждается местными исполнительными органами столицы, областей, городов республиканского значения.";

      72) дополнить статьей 319-1 следующего содержания:

      "Статья 319-1. Национальный центр по управлению отходами

      Национальный центр по управлению отходами является организацией, осуществляющей информационно-аналитическое, методологическое и организационное сопровождение в сфере управления отходами, за исключением радиоактивных, и обеспечивает функционирование цифровой системы учета и мониторинга отходов, включая сбор и анализ данных.";

      73) пункт 4 статьи 321 исключить;

      74) пункт 1 статьи 322 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Местные исполнительные органы организуют транспортировку раздельно собранных отходов раздельно по фракциям отходов, указанным в пункте 6 статьи 365 настоящего Кодекса.";

      75) в пункте 3 статьи 323:

      слова "полезных компонентов, сырья и (или) иных материалов, пригодных" заменить словами "вторичных ресурсов";

      после слова "изготовлении" дополнить словом ", выращивании";

      76) статью 324 дополнить пунктом 2-1 следующего содержания:

      "2-1. Субъекты предпринимательства, осуществляющие энергетическую утилизацию отходов, при обращении с отходами обеспечивают соблюдение требований настоящего Кодекса.";

      77) в статье 325:

      пункт 1:

      дополнить словами ", а также ликвидация стихийных свалок";

      дополнить частями второй и третьей следующего содержания:

      "Под ликвидацией стихийных свалок понимаются сбор, транспортировка и передача отходов, размещенных вне специально установленных мест, предназначенных для их накопления или захоронения, специализированными организациями для сортировки, обезвреживания, переработки, утилизации или захоронения.

      Ликвидацию стихийных свалок организуют местные исполнительные органы столицы, городов республиканского значения, районов, городов областного значения.";

      пункт 2 дополнить предложением следующего содержания:

      "В целях управления отходами допускается их изъятие из мест захоронения отходов в соответствии с проектными документами, прошедшими государственную экологическую экспертизу.";

      78) в статье 331 слова "на основании лицензии" заменить словами "в соответствии со статьей 336 или 337 настоящего Кодекса";

      79) в статье 333:

      в пункте 1:

      слова "готовой продукции или" исключить;

      после слова "проведены" дополнить словами "вспомогательные операции и (или)";

      дополнить словами "и порядку, определенному уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      пункт 2 изложить в следующей редакции:

      "2. Виды отходов, которые утрачивают статус отходов и переходят во вторичный ресурс (материальный или энергетический) в соответствии с пунктом 1 настоящей статьи, определяются по перечню, утвержденному уполномоченным органом в области охраны окружающей среды.";

      в пункте 3:

      абзац первый части первой изложить в следующей редакции:

      "3. Критерии, упомянутые в пункте 1 настоящей статьи, должны соответствовать следующим условиям:";

      часть вторую исключить;

      80) в статье 336:

      в пункте 1 слова "переработке, обезвреживанию, утилизации и (или) уничтожению" заменить словами "сбору, транспортировке, восстановлению, обезвреживанию и (или) удалению";

      пункт 3 изложить в следующей редакции:

      "3. Производственный объект (здания, строения, сооружения, помещения и (или) полигон опасных отходов) и производственный комплекс (установки, оборудование и транспорт) должны находиться в собственности субъекта предпринимательства, осуществляющего деятельность по операциям с опасными отходами.";

      81) в статье 337:

      в пункте 1 слова "отходов, восстановлению и (или) уничтожению" заменить словами ", а также восстановлению и (или) удалению";

      в пункте 3 слова "отходов, восстановлению и (или) уничтожению" заменить словами ", а также восстановлению и (или) удалению";

      в пункте 6 слова "; восстановлению и (или) уничтожению" заменить словами ", восстановления и (или) удаления";

      82) пункт 3 статьи 339 изложить в следующей редакции:

      "3. В соответствии с принципом "загрязнитель платит" образователь отходов, нынешний и прежний собственники отходов несут ответственность за обеспечение соблюдения экологических требований по управлению отходами до момента передачи таких отходов во владение лицу, осуществляющему операции по восстановлению и (или) удалению отходов в соответствии со статьей 336 или 337 настоящего Кодекса, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Кодексом.

      В случае передачи отходов лицам, не имеющим в совокупности прав на выполнение операций по сбору, транспортировке, восстановлению и (или) удалению отходов, ответственность возлагается на лиц, в результате деятельности которых образуются такие отходы.

      Образователи коммунальных отходов несут ответственность за соблюдение экологических требований по управлению отходами с момента образования отходов до момента их передачи лицам, осуществляющим операции по сбору, сортировке, восстановлению и (или) удалению отходов.

      Лица, осуществляющие операции по сбору и транспортировке отходов, несут ответственность за обеспечение соблюдения экологических требований по управлению отходами с момента получения ими отходов во владение до момента передачи таких отходов лицу, осуществляющему операции по восстановлению или удалению отходов в соответствии со статьей 336 или 337 настоящего Кодекса, за исключением случаев, предусмотренных настоящим Кодексом.";

      83) пункт 1 статьи 343 дополнить словами ", за исключением случаев образования опасных компонентов коммунальных отходов физическими лицами, сдающими такие отходы в централизованную систему управления твердых бытовых отходов";

      84) пункт 5 статьи 347 исключить;

      85) статью 348 после слов "их изъятия," дополнить словами "за исключением случаев, указанных в части второй пункта 2 статьи 325 настоящего Кодекса,";

      86) пункт 3 статьи 349 изложить в следующей редакции:

      "3. Запрещаются операции по восстановлению и (или) удалению опасных отходов на территории полигонов 2 (неопасные отходы) и 3 (твердые бытовые отходы) классов, за исключением операций по восстановлению опасных составляющих коммунальных отходов (электронное и электрическое оборудование, ртутьсодержащие отходы, батарейки, аккумуляторы и прочие опасные компоненты).";

      87) статью 350 дополнить пунктами 18 и 19 следующего содержания:

      "18. Требования, установленные пунктами 5, 8, 9, 10, 11, 12 и 16 настоящей статьи, не распространяются на полигоны твердых бытовых отходов в сельских населенных пунктах.

      19. Требования настоящей статьи не распространяются на действующие полигоны твердых бытовых отходов в сельских населенных пунктах.

      Полигоны твердых бытовых отходов в сельских населенных пунктах должны соответствовать следующим требованиям:

      1) расстояние от сельского населенного пункта не менее тысячи метров;

      2) соответствие установленным местным исполнительным органом водоохранным зонам, полосам и режиму их хозяйственного использования;

      3) расположение вне пределов особо охраняемых природных территорий;

      4) не более одного полигона твердых бытовых отходов на один сельский населенный пункт с предоставлением возможности приема отходов от других сельских населенных пунктов;

      5) потенциальная мощность полигона на пять – десять лет.

      Порядок оформления и минимальные требования к полигонам твердых бытовых отходов в сельских населенных пунктах утверждаются Правительством Республики Казахстан.";

      88) в части первой пункта 4 статьи 351 слова "и утилизации" заменить словом ", утилизации";

      89) часть вторую пункта 1 статьи 359 дополнить словами "с учетом изъятия отходов согласно пункту 2 статьи 325 настоящего Кодекса";

      90) в пункте 2 статьи 360 слова "соответствии с информационно-техническими" заменить словами "соответствии со";

      91) в статье 365:

      в пункте 2:

      в подпункте 2) слово "типовых" исключить;

      подпункт 3) изложить в следующей редакции:

      "3) разработки и утверждения методики по разработке программ управления коммунальными отходами;";

      дополнить подпунктом 4) следующего содержания:

      "4) утверждения правил ликвидации стихийных свалок.";

      в подпункте 3) пункта 3 слова "для населения" исключить;

      в пункте 4:

      подпункт 2) дополнить словами "не реже одного раза в три года";

      в подпункте 3) слова "вторичного сырья" заменить словами "вторичных ресурсов";

      подпункт 6) исключить;

      в подпункте 7):

      слова "для населения" исключить;

      дополнить словами "не реже одного раза в три года";

      подпункт 8) дополнить словами ", в соответствии с методикой, указанной в подпункте 7) настоящего пункта";

      пункт 5 дополнить подпунктом 5) следующего содержания:

      "5) организации мест сбора, сортировки и захоронения коммунальных отходов.";

      пункт 6 изложить в следующей редакции:

      "6. Раздельный сбор коммунальных отходов осуществляется по следующим фракциям:

      1) "сухая" (бумага, картон, металл, пластик и стекло);

      2) "мокрая" (пищевые отходы, органика и иное);

      3) "опасные составляющие коммунальных отходов".

      Опасные составляющие коммунальных отходов (электронное и электрическое оборудование, ртутьсодержащие отходы, медицинские отходы, батарейки, аккумуляторы и прочие опасные компоненты) должны собираться раздельно и передаваться на восстановление специализированным организациям.";

      92) в статье 366:

      в части первой пункта 1:

      слова "модернизация и эксплуатация" заменить словами "модернизация, эксплуатация";

      слова ", ликвидации стихийных свалок" исключить;

      в подпункте 4) пункта 3 слово "разработки" заменить словом "формирования";

      в пункте 7 слова "уполномоченным органом в области охраны окружающей среды" заменить словами "местным исполнительным органом столицы, городов республиканского значения, районов, городов областного значения";

      93) в статье 367:

      заголовок изложить в следующей редакции:

      "Статья 367. Централизованная система управления твердыми бытовыми отходами";

      в пункте 2:

      слова "Централизованная система сбора твердых бытовых отходов" заменить словами "Централизованная система управления твердыми бытовыми отходами";

      слова "сбору, транспортировке твердых бытовых отходов" заменить словами "управлению твердыми бытовыми отходами";

      дополнить частью второй следующего содержания:

      "Места сбора опасных составляющих коммунальных отходов в рамках централизованной системы определяются местными исполнительными органами в соответствии с правилами управления коммунальными отходами.";

      в пункте 3:

      в части первой слова "за транспортировку отходов" заменить словами "за сбор, транспортировку, сортировку и захоронение твердых бытовых отходов";

      в частях второй и третьей слова "на транспортировку твердых бытовых отходов" заменить словами "на управление твердыми бытовыми отходами";

      в пункте 6 слова "осуществляющими переработку и (или) захоронение твердых бытовых отходов" заменить словами "осуществляющими сортировку твердых бытовых отходов";

      в пункте 7 слово "восстановление" заменить словом "сортировку";

      дополнить пунктом 7-1 следующего содержания:

      "7-1. Субъекты предпринимательства, осуществляющие сортировку твердых бытовых отходов, направляют отходы на восстановление, а оставшиеся отходы – на объекты по энергетической утилизации отходов и (или) на полигоны захоронения твердых бытовых отходов в соответствии с требованиями настоящего Кодекса.";

      в пункте 8 слова "восстановление твердых бытовых отходов" заменить словами "сортировку твердых бытовых отходов и энергетическую утилизацию отходов";

      94) в пункте 2 статье 382:

      в части первой слова "размещения отходов" заменить словами "управления отходами";

      дополнить частью четвертой следующего содержания:

      "Операторы объектов обязаны вести регулярный учет (вид, количество, свойства) отходов в процессе их деятельности. Форма регулярного учета отходов и инструкция по его заполнению утверждаются уполномоченным органом в области охраны окружающей среды по согласованию с уполномоченным органом в области государственной статистики.";

      95) в статье 384:

      в подпункте 3) пункта 1:

      в абзаце первом слова "размещения отходов" заменить словами "накопления отходов и (или) захоронения отходов";

      в абзаце втором слова "для складирования и удаления отходов" исключить;

      абзац третий изложить в следующей редакции:

      "акт на право землепользования;";

      абзац четвертый дополнить словами "и (или) проектно-сметную документацию, согласованную с уполномоченными органами";

      абзац пятый изложить в следующей редакции:

      "положительное заключение государственных экологической и санитарно-эпидемиологической экспертиз на проект создания объектов накопления отходов и (или) захоронения отходов.";

      дополнить пунктом 1-1 следующего содержания:

      "1-1. Информация согласно сведениям государственного кадастра отходов формируется подведомственной организацией уполномоченного органа в области охраны окружающей среды на основании административных данных в сфере управления отходами, представляемых лицами, осуществляющими управление отходами, в порядке, определяемом в пункте 1 настоящей статьи, и направляется в уполномоченный орган в области государственной статистики в соответствии с законодательством Республики Казахстан в области государственной статистики.";

      в пункте 3:

      слова "ежегодно по состоянию на 1 января до 1 марта года, следующего за отчетным, на бумажном носителе и (или) в электронной форме посредством ее заполнения" заменить словами "каждое полугодие по состоянию на 1 число, следующее за отчетным периодом, в срок до 1 числа третьего месяца, следующего за отчетным периодом, в электронной форме посредством ее заполнения";

      слова "государственного кадастра отходов" заменить словами "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      в пункте 4:

      слова "на бумажном носителе и (или)" исключить;

      слова "государственного кадастра отходов" заменить словами "Национальный банк данных о состоянии окружающей среды и природных ресурсов Республики Казахстан";

      96) в статье 386:

      часть третью пункта 2 дополнить словами ", форма которого определяется уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      пункт 4 дополнить частью второй следующего содержания:

      "Требования, указанные в части первой настоящего пункта, предусматривают процентные значения переработки по каждому виду отходов на основании маркетинговых услуг, осуществляемых оператором расширенных обязательств производителей (импортеров) в соответствии с подпунктом 9) части первой статьи 388 настоящего Кодекса.";

      в части первой пункта 6:

      подпункт 1) дополнить частью второй следующего содержания:

      "Производители, указанные в настоящем подпункте, представляют подтверждающие документы в порядке, определяемом уполномоченным органом в области охраны окружающей среды;";

      в подпункте 2) слово "пределами" заменить словом "пределы";

      в подпункте 3) слово "пределами" заменить словом "пределы";

      97) в статье 388:

      в части первой пункта 1:

      в абзаце первом:

      слова "направляет деньги, поступившие" заменить словами "исполняет свои обязательства путем направления денег, поступивших";

      слова "в виде утилизационного платежа, на" заменить словами "только на";

      в подпункте 1) слова ", ликвидацию стихийных свалок" исключить;

      части вторую и третью подпункта 5) исключить;

      часть вторую подпункта 6) исключить;

      подпункт 7) дополнить словами "в порядке, определяемом уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      подпункт 8) исключить;

      подпункты 9) и 10) изложить в следующей редакции:

      "9) финансирование научно-исследовательских работ, опытно-конструкторских и маркетинговых услуг в сфере сбора, транспортировки, подготовки к повторному использованию, сортировки, обработки, переработки, обезвреживания и (или) утилизации отходов в порядке, определяемом уполномоченным органом в области охраны окружающей среды;

      10) субсидирование части ставки вознаграждения по кредитам банков второго уровня, выданным для реализации проектов по созданию новых и (или) изменению (расширение, модернизация, техническое перевооружение, реконструкция) существующих объектов сбора, транспортировки, подготовки к повторному использованию, сортировки, обработки, переработки и (или) утилизации твердых бытовых отходов и отходов, образующихся после утраты потребительских свойств продукции (товаров), на которую (которые) распространяются расширенные обязательства производителей (импортеров), и (или) приобретение связанного с ними технологического и (или) инженерного оборудования, и (или) специализированного транспорта в порядке, определяемом Правительством Республики Казахстан;";

      подпункт 11) исключить;

      подпункты 12) и 14) изложить в следующей редакции:

      "12) финансирование деятельности организации, осуществляющей функции оператора расширенных обязательств производителей (импортеров);";

      "14) организацию сбора, транспортировки, хранения, изучения опасных свойств, определения воздействия на окружающую среду, обезвреживания, утилизации, удаления бесхозяйных опасных отходов, признанных решением суда поступившими в республиканскую собственность в соответствии со статьей 340 настоящего Кодекса, в том числе организацию сбора, транспортировки, хранения и уничтожения содержащих стойкие органические загрязнители в порядке и на условиях, которые определены уполномоченным органом в области охраны окружающей среды в соответствии с пунктом 5 статьи 340 настоящего Кодекса;";

      дополнить подпунктами 16), 17) и 18) следующего содержания:

      "16) приобретение пожарной и специализированной техники и оборудования для материально-технического обеспечения деятельности ведомства уполномоченного органа в области лесного хозяйства, его территориальных подразделений, государственных учреждений лесного хозяйства, природоохранных организаций и республиканских государственных предприятий в области обеспечения охраны, защиты, пользования лесным фондом, воспроизводства лесов и лесоразведения в порядке, определяемом уполномоченным органом в области охраны окружающей среды;

      17) финансирование проектов в сфере управления отходами в порядке и на условиях, которые определены Правительством Республики Казахстан;

      18) финансирование деятельности испытательных лабораторий (центров) ведомства уполномоченного органа в области охраны окружающей среды для материально-технического обеспечения в порядке и на условиях, которые определены Правительством Республики Казахстан.";

      в пункте 5:

      после слов "расширенные обязательства производителей (импортеров)" дополнить словами "в рамках подпунктов 5) и 6) части первой пункта 1 настоящей статьи";

      слова "рассчитывается оператором расширенных обязательств производителей (импортеров)" заменить словами "утверждается на основании результатов маркетинговых услуг в сфере сбора, транспортировки, подготовки к повторному использованию, сортировки, обработки, переработки, обезвреживания и (или) утилизации отходов";

      98) в пункте 1 статьи 389:

      подпункт 10) исключить;

      в подпункте 13):

      слово "скидки" заменить словами "скидочных сертификатов";

      дополнить словами ", в порядке и на условиях, которые определены уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      подпункты 14) и 16) исключить;

      дополнить подпунктами 17) и 18) следующего содержания:

      "17) рассмотрение документов, представляемых производителями (импортерами), имеющими собственную систему сбора, транспортировки, подготовки к повторному использованию, сортировки, обработки, переработки, обезвреживания и (или) утилизации отходов;

      18) принятие решения по подтверждению либо мотивированному отказу исполнения обязательств по расширенным обязательствам производителей (импортеров), имеющих собственную систему сбора, транспортировки, подготовки к повторному использованию, сортировки, обработки, переработки, обезвреживания и (или) утилизации отходов.";

      99) в пункте 2 статьи 392 слова "в уполномоченный орган в области охраны окружающей среды" заменить словами "оператору расширенных обязательств производителей (импортеров)";

      100) в статье 418:

      в части первой пункта 1 цифры "2024" заменить цифрами "2030";

      часть первую пункта 4 после слова "разрешения" дополнить словами "для эксплуатации объектов I категории";

      в части первой пункта 6 слова "по всем областям применения наилучших доступных техник до 1 июля 2023 года" заменить словами "в соответствии с перечнем и графиком разработки проектов справочников по наилучшим доступным техникам, утвержденным уполномоченным органом в области охраны окружающей среды";

      дополнить пунктами 21, 22, 23 и 24 следующего содержания:

      "21. Установленные настоящим Кодексом сроки выдачи заключений и разрешений в случае реализации намечаемой деятельности по проектам, реализуемым в рамках инвестиционных контрактов, соглашений об инвестициях, а также стратегически важным проектам (стоимостью свыше стапятидесятитысячекратного месячного расчетного показателя, установленного на соответствующий финансовый год законом о республиканском бюджете), определяемым решением региональных координационных советов, вводятся в действие с 19 марта 2025 года.

      22. Неиспользованные (непогашенные) единицы углеродной квоты из резерва Национального плана углеродных квот на 2022 – 2025 годы переносятся в резерв стабилизации углеродного рынка.

      23. Субъекты предпринимательства, осуществляющие деятельность по восстановлению, обезвреживанию и (или) удалению опасных отходов, деятельность по сбору, транспортировке опасных отходов, обязаны привести свою деятельность в соответствие с квалификационными требованиями, утверждаемыми уполномоченным органом в области охраны окружающей среды, с подвидом лицензии, указанной в пункте 1 статьи 336 настоящего Кодекса, до 31 декабря 2027 года.

      В случае несоответствия квалификационным требованиям к подвиду лицензии, указанной в пункте 1 статьи 336 настоящего Кодекса, или отсутствия добровольного обращения до 1 января 2028 года субъекта предпринимательства о прекращении своей деятельности уполномоченный орган в области охраны окружающей среды отказывает в переоформлении лицензии или уведомляет о прекращении действия лицензии (уведомления).

      24. До 1 января 2028 года исполнение расширенных обязательств производителем (импортером) путем применения собственной системы сбора, транспортировки, подготовки к повторному использованию, сортировки, обработки, переработки, обезвреживания и (или) утилизации отходов подтверждается при условии осуществления производителем (импортером) переработки отходов на территории Республики Казахстан в объеме не менее тридцати процентов от массы продукции (товаров), реализованной (реализованных) или при импорте в отчетном полугодии.";

      101) в приложении 1:

      в разделе 1:

      в пункте 1.5 слово "тепловой" заменить словом "установленной";

      пункт 4 дополнить пунктом 4.2 следующего содержания:

      "4.2. стационарные заводы производства асфальтобетонных смесей и битумной продукции с производительной мощностью 40 тонн в час и более.";

      в разделе 2:

      в пункте 1:

      в пункте 1.3 слово "тепловой" заменить словом "установленной";

      дополнить пунктом 1.9 следующего содержания:

      "1.9. производство древесного угля.";

      в пункте 3.2.2 слово "тепловая" заменить словом "электрическая";

      пункт 4 дополнить пунктами 4.7, 4.7.1 и 4.7.2 следующего содержания:

      "4.7. производство асфальтобетонных смесей и битумной продукции:

      4.7.1. стационарные заводы с производительной мощностью до 40 тонн в час;

      4.7.2. мобильные установки.";

      102) в приложении 2:

      в разделе 1:

      в пункте 1:

      в пункте 1.1 слова "номинальной тепловой" заменить словом "установленной";

      пункт 1.3 изложить в следующей редакции:

      "1.3. разведка углеводородов на участках недр, осуществляемая на море, добыча углеводородов и переработка углеводородов;";

      в пункте 1.5.2 слова "номинальной тепловой" заменить словом "установленной";

      в пункте 2.3.2 слово "тепловая" заменить словом "электрическая";

      пункт 3.3 изложить в следующей редакции:

      "3.3. производство асбеста, а также хрупких продуктов на основе асбеста";

      раздел 1 дополнить примечанием следующего содержания:

      "Примечание. Под хрупким продуктом на основе асбеста понимается материал, содержащий асбест, который при механическом воздействии без использования инструментов и оборудования дробится, измельчается либо приводится в порошкообразное состояние.";

      в разделе 2:

      в пункте 1:

      пункт 1.1 изложить в следующей редакции:

      "1.1. сжигание топлива, за исключением газа, на станциях с общей установленной электрической мощностью 5 мегаватт (МВт) и более, и (или) в целях обеспечения электрической, тепловой энергией, газом, горячей водой и (или) паром с использованием оборудования с общей проектной тепловой мощностью 4 Гкал/час и более;";

      в пункте 1.2 слова "номинальной тепловой" заменить словом "установленной";

      дополнить пунктом 1.4 следующего содержания:

      "1.4. разведка углеводородов, за исключением деятельности в период разведки углеводородов на участках недр, осуществляемой на море.";

      дополнить пунктами 3.1.8 и 3.1.9 следующего содержания:

      "3.1.8. продукции на основе асбеста, отнесенной к нехрупким продуктам на основе асбеста;

      3.1.9. асфальтобетонных смесей и битумной продукции для дорожного строительства.";

      в пункте 7.11:

      слова "добыча и" заменить словами "добыча и (или)";

      дополнить словами "(включая дробильно-сортировочные установки)";

      дополнить пунктом 7.20 следующего содержания:

      "7.20. производство древесного угля.";

      подпункты 37) и 73) пункта 1 раздела 3 исключить;

      103) в пункте 1 приложения 3:

      подпункт 7) изложить в следующей редакции:

      "7) уничтожение и утилизация отходов термическим способом;";

      дополнить подпунктом 7-1) следующего содержания:

      "7-1) восстановление отходов;";

      в подпункте 10) слово "основных" исключить;

      подпункт 11) исключить;

      подпункт 20) изложить в следующей редакции:

      "20) производство стекла, включая стекловолокно, керамических изделий и плавление минеральных веществ;";

      дополнить подпунктами 29), 30), 31), 32), 33) и 34) следующего содержания:

      "29) производство асбеста и изделий из него;

      30) разведение крупного рогатого скота;

      31) добыча, переработка общераспространенных полезных ископаемых;

      32) мониторинг эмиссий загрязняющих веществ в атмосферный воздух и водные объекты;

      33) энергетическая эффективность при осуществлении хозяйственной и (или) иной деятельности;

      34) добыча и переработка урановых руд.";

      104) в приложении 4:

      пункт 9 дополнить подпунктом 6) следующего содержания:

      "6) приобретение и использование современного оборудования для обеспечения качественного экологического мониторинга за состоянием окружающей среды и эффективного экологического контроля.";

      дополнить пунктом 11 следующего содержания:

      "11. Экологическая культура, экологическое образование и просвещение:

      1) проведение мероприятий, направленных на формирование в обществе основ экологической культуры, развитие экологического образования и просвещения, основанных на принципах устойчивого развития;

      2) вовлечение населения в сохранение окружающей среды;

      3) проведение работ по информированию о состоянии окружающей среды и экологической безопасности, экологической информации.".

      5. В Водный кодекс Республики Казахстан от 9 апреля 2025 года:

      1) пункт 2 статьи 25 дополнить подпунктами 12-1) и 12-2) следующего содержания:

      "12-1) утверждает правила платежей (выплат) бюджетных субсидий государственному предприятию на праве хозяйственного ведения в сфере водоснабжения, осуществляющему организацию строительства и эксплуатацию водохозяйственных сооружений столицы, на погашение и обслуживание негосударственного займа, привлеченного под государственную гарантию;

      12-2) осуществляет платежи (выплаты) в соответствии с правилами платежей (выплат) бюджетных субсидий государственному предприятию на праве хозяйственного ведения в сфере водоснабжения, осуществляющему организацию строительства и эксплуатацию водохозяйственных сооружений столицы, на погашение и обслуживание негосударственного займа, привлеченного под государственную гарантию;";

      2) статью 27 дополнить пунктом 3 следующего содержания:

      "3. Местный исполнительный орган столицы осуществляет софинансирование согласно правилам платежей (выплат) бюджетных субсидий государственному предприятию на праве хозяйственного ведения в сфере водоснабжения, осуществляющему организацию строительства и эксплуатацию водохозяйственных сооружений столицы, на погашение и обслуживание негосударственного займа, привлеченного под государственную гарантию, утверждаемым уполномоченным органом в сфере жилищных отношений и жилищно-коммунального хозяйства.";

      3) подпункт 3) пункта 1 статьи 86 дополнить словами ", за исключением сброса подземных вод, попутно забранных при проведении операций по недропользованию (кроме углеводородов и урана), не загрязненных такими операциями, добытых с применением водопонижающих и осушающих скважин, при условии отсутствия ухудшения качественного состояния водного объекта вследствие такого сброса. При этом запрещается сброс таких вод в водные объекты, используемые для питьевого водоснабжения;".

      6. В Закон Республики Казахстан от 9 июля 2004 года "Об охране, воспроизводстве и использовании животного мира":

      1) статью 1 дополнить подпунктом 33-1) следующего содержания:

      "33-1) оборот дериватов сайгака – изъятие из среды обитания, сбор (включая сбор дериватов с туш павших сайгаков), хранение, учет дериватов сайгаков, за исключением их реализации, которая осуществляется оператором системы торговли дериватами сайгака;";

      2) часть первую пункта 1 статьи 9 дополнить подпунктом 77-19) следующего содержания:

      "77-19) разрабатывает и утверждает правила маркировки и прослеживаемости средствами идентификации дериватов сайгака;";

      3) главу 2 дополнить статьей 11-2 следующего содержания:

      "Статья 11-2. Оборот дериватов сайгака и их реализация

      1. Дериваты сайгака маркируются средствами идентификации в порядке, определенном уполномоченным органом.

      Физическим и юридическим лицам запрещаются перемещение, хранение и реализация дериватов сайгака без наличия на них средств идентификации.

      Для целей маркировки и контроля оборота дериватов сайгака под дериватами сайгака понимаются рога сайгака и продукция, произведенная из них и (или) их производных.

      2. Деятельность по реализации дериватов сайгака, изъятых из естественной среды обитания, за исключением изъятия для проведения научных исследований в области охраны, воспроизводства и использования животного мира в соответствии со статьей 22 настоящего Закона, осуществляется исключительно оператором системы торговли дериватами сайгака.";

      4) в пункте 3 статьи 23 слова "и продуктами их жизнедеятельности" заменить словами ", продуктами их жизнедеятельности и дериватами животных";

      5) в подпункте 5) статьи 24 слова "и продуктов жизнедеятельности животных" заменить словами ", продуктов жизнедеятельности и дериватов животных, включая оборот дериватов сайгака";

      6) статью 47 дополнить пунктом 4 следующего содержания:

      "4. Оператор системы торговли дериватами сайгака направляет деньги, поступившие на его банковский счет от реализации дериватов сайгака, на:

      1) финансирование деятельности республиканских государственных предприятий по обеспечению охраны, воспроизводства и устойчивого использования животного мира, а также сохранению и воспроизводству казахских пород собак;

      2) финансирование государственных программ и проектов, направленных на сохранение редких и находящихся под угрозой исчезновения видов животных;

      3) финансирование подготовки и повышения квалификации специалистов уполномоченного органа, его ведомства с территориальными подразделениями.

      На правоотношения, предусмотренные настоящим пунктом, не распространяется действие законодательства Республики Казахстан о государственных закупках.".

      7. В Закон Республики Казахстан от 13 декабря 2005 года "Об обязательном экологическом страховании":

      статью 4 изложить в следующей редакции:

      "Статья 4. Основные цель, задачи и принципы обязательного экологического страхования

      1. Основной целью обязательного экологического страхования является обеспечение устранения экологического ущерба, причиненного компонентам природной среды в результате аварии при осуществлении экологически опасных видов хозяйственной и иной деятельности.

      2. Основными задачами обязательного экологического страхования являются:

      1) защита законных интересов физических и (или) юридических лиц (застрахованных), пострадавших от экологических загрязнений;

      2) укрепление законности в области обязательного экологического страхования.

      3. Основными принципами обязательного экологического страхования являются:

      1) возмещение экологического ущерба в объеме и порядке, которые установлены настоящим Законом;

      2) обеспечение исполнения сторонами своих обязательств по договору обязательного экологического страхования;

      3) экономическое стимулирование предотвращения причинения экологического ущерба.".

      8. В Закон Республики Казахстан от 16 мая 2014 года "О разрешениях и уведомлениях":

      пункт 2 графы 3 строки 84 приложения 1 изложить в следующей редакции:

      "2. Сбор, транспортировка, восстановление, обезвреживание и (или) удаление опасных отходов".

      9. В Закон Республики Казахстан от 12 января 2016 года "Об использовании атомной энергии":

      1) статью 2 дополнить пунктом 3 следующего содержания:

      "3. На правоотношения, урегулированные законодательством Республики Казахстан в области использования атомной энергии, не распространяется действие законодательства Республики Казахстан о государственных закупках в части приобретения товаров, работ и услуг для реализации проектов в области мирного использования атомной энергии Национальным оператором АЭС, а также юридическими лицами, более пятидесяти процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которых прямо или косвенно принадлежат Национальному оператору АЭС.

      Закупки товаров, работ и услуг административного, хозяйственного, офисного, транспортного и иного общего назначения осуществляются в соответствии с законодательством Республики Казахстан о государственных закупках.";

      2) дополнить статьями 6-1, 6-2 и 12-3 следующего содержания:

      "Статья 6-1. Реестр поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС

      1. Реестр поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС представляет собой перечень квалифицированных потенциальных поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС, формируемый в соответствии с правилами формирования и ведения реестра поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС, утверждаемыми уполномоченным органом.

      2. Формирование и ведение реестра поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС осуществляются уполномоченным органом.

      Статья 6-2. Реестр недобросовестных участников закупок товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС

      1. Реестр недобросовестных участников закупок товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС (далее – реестр недобросовестных участников) формируется уполномоченным органом.

      2. Реестр недобросовестных участников представляет собой перечень потенциальных поставщиков или поставщиков товаров, работ и услуг, включенных в него на основании:

      1) предоставления недостоверной информации в процессе закупок;

      2) уклонения или отказа потенциального поставщика, признанного победителем закупок, от заключения договора о закупках;

      3) невнесения обеспечения исполнения договора о закупках в установленные договором сроки по закупкам, проведенным способом тендера, за исключением случаев полного и надлежащего исполнения поставщиком своих обязательств по договору о закупках в части поставки товаров, оказания услуг, выполнения работ, до истечения окончательного срока внесения обеспечения исполнения договора;

      4) наличия вступившего в законную силу решения (постановления) суда, установившего факт неисполнения или ненадлежащего исполнения договора о закупках.

      3. Реестр недобросовестных участников формируется на основании:

      1) решения уполномоченного органа в случаях, предусмотренных подпунктами 1), 2) и 3) пункта 2 настоящей статьи;

      2) решения (постановления) суда, вступившего в законную силу, в случае, предусмотренном подпунктом 4) пункта 2 настоящей статьи.

      4. Потенциальные поставщики, включенные в реестр недобросовестных участников по основанию, предусмотренному подпунктами 1), 2) и 3) пункта 2 настоящей статьи, не допускаются к участию в закупках в течение двадцати четырех месяцев со дня принятия решения о признании их недобросовестными участниками закупок.

      Потенциальные поставщики или поставщики, включенные в реестр недобросовестных участников по основаниям, предусмотренным подпунктом 4) пункта 2 настоящей статьи, не допускаются к участию в закупках в течение двадцати четырех месяцев со дня вступления в законную силу решения (постановления) суда о признании таких потенциальных поставщиков или поставщиков недобросовестными участниками закупок.

      5. Потенциальные поставщики и (или) поставщики, включенные в реестр недобросовестных участников государственных закупок, реестр недобросовестных участников закупок отдельных субъектов квазигосударственного сектора или перечень ненадежных поставщиков (поставщиков) Фонда национального благосостояния, не допускаются к участию в закупках Национального оператора АЭС.

      6. Основаниями для исключения из реестра недобросовестных участников являются:

      1) истечение сроков, установленных пунктом 4 настоящей статьи;

      2) наличие вступившего в законную силу судебного акта об отмене решения о признании потенциального поставщика или поставщика недобросовестным участником закупок;

      3) решение уполномоченного органа, принятое по итогам рассмотрения согласительной комиссией обращения потенциального поставщика об исключении его из реестра недобросовестных участников.

      Положение и порядок работы согласительной комиссии утверждаются уполномоченным органом.

      7. Решение о внесении потенциального поставщика или поставщика в реестр недобросовестных участников может быть обжаловано в соответствии с законодательством Республики Казахстан.";

      "Статья 12-3. Приобретение товаров, работ и услуг Национальным оператором АЭС, а также юридическими лицами, более пятидесяти процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которых прямо или косвенно принадлежат Национальному оператору АЭС

      1. Приобретение товаров, работ и услуг Национальным оператором АЭС, а также юридическими лицами, более пятидесяти процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которых прямо или косвенно принадлежат Национальному оператору АЭС, осуществляется в соответствии с правилами приобретения товаров, работ и услуг Национальным оператором АЭС, а также юридическими лицами, более пятидесяти процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которых прямо или косвенно принадлежат Национальному оператору АЭС, утверждаемыми уполномоченным органом.

      2. Приобретение товаров, работ и услуг в рамках исполнения договоров о закупках комплексных работ по строительству "под ключ" среди потенциальных поставщиков, включенных в реестр поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС, осуществляется в соответствии с принципами:

      1) приоритета ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности;

      2) оптимального и эффективного расходования денег, используемых для закупок;

      3) открытости и прозрачности процесса закупок с соблюдением прав и (или) законных интересов поставщиков на коммерческую тайну;

      4) оказания поддержки казахстанским товаропроизводителям, а также казахстанским поставщикам работ и услуг в той мере, в какой это не противоречит международным договорам, ратифицированным Республикой Казахстан;

      5) добросовестной конкуренции среди потенциальных поставщиков, недопущения сговора между участниками закупок;

      6) предоставления потенциальным поставщикам равных возможностей для участия в процедуре проведения закупок, кроме случаев, предусмотренных законами Республики Казахстан;

      7) соблюдения прав на объекты интеллектуальной собственности, содержащиеся в закупаемых товарах.".

      10. В Закон Республики Казахстан от 30 июня 2016 года "О приостановлении действия отдельных норм Земельного кодекса Республики Казахстан и введения в действие Закона Республики Казахстан от 2 ноября 2015 года "О внесении изменений и дополнений в Земельный кодекс Республики Казахстан":

      1) в абзаце первом статьи 1 цифры "2026" заменить цифрами "2031";

      2) в статье 2 цифры "2026" заменить цифрами "2031".

      11. В Закон Республики Казахстан от 12 июля 2023 года "О возврате государству незаконно приобретенных активов":

      подпункт 9) статьи 1 после слова "образования," дополнить словами "гражданской защиты,".

      12. В Закон Республики Казахстан от 4 декабря 2025 года "О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам культуры, образования, семьи и государственного контроля":

      1) абзацы одиннадцатый, двенадцатый и тринадцатый подпункта 4) пункта 9 статьи 1 исключить;

      2) в подпункте 3) статьи 2 слова "абзацев одиннадцатого, двенадцатого и тринадцатого подпункта 4)," исключить.

Статья 2. Настоящий Закон вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования, за исключением:

      1) подпункта 2) пункта 3, подпункта 56) пункта 4, подпунктов 1) и 2), абзацев первого, второго, третьего, пятого и шестого подпункта 3), подпунктов 4), 5) и 6) пункта 6, пунктов 11 и 12 статьи 1, которые вводятся в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования;

      2) абзацев девятого и десятого подпункта 48), абзацев третьего и четвертого подпункта 96) пункта 4 статьи 1, которые вводятся в действие с 1 января 2028 года;

      3) абзацев шестого, седьмого, восьмого, девятого, десятого, одиннадцатого, двенадцатого, тринадцатого, четырнадцатого, пятнадцатого, семнадцатого и восемнадцатого подпункта 67) пункта 4 статьи 1, которые вводятся в действие с 1 января 2030 года;

      4) пункта 9 статьи 1, который вводится в действие со дня введения в действие норм, касающихся деятельности Национального оператора атомных электростанций.

      Президент
Республики Казахстан
К. ТОКАЕВ

Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне экология және экономиканың жекелеген салаларын жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2026 жылғы 8 шiлдедегi № 340-VIII ҚРЗ

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Осы заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз.

      1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

      1. 2003 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне:

      1) 37-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Осы баптың 5-тармағының 3) тармақшасына сәйкес көмірсутектерді барлауға және (немесе) өндіруге арналған келісімшарттар шеңберінде уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығы берілген жер қойнауын пайдаланушылар ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді қоспағанда, өздеріне тиесілі жер учаскелерін (немесе олардың бөліктерін) басқа жер қойнауын пайдаланушыға "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 24-бабына сәйкес бірлескен аумақта операцияларды жүргізу тәртібі туралы өздерінің арасында жасалған келісім болған кезде көмірсутектерді барлауға және (немесе) өндіруге арналған келісімшарттар бойынша жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды жүргізу мақсаттары үшін кейінгі жер пайдалануға (қосалқы жалға) беруге құқылы.";

      2) 94-баптың 2-тармағында:

      төртінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

      "Шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін ұтымды пайдалану жөніндегі шараларды қабылдау үшін мерзім бір жыл болып немесе топырақтың құнарсыздануы және тозуы анықталған кезде осы тармақтың бесінші бөлігіне сәйкес белгіленеді.";

      мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Бонитет балдарының мынадай көрсеткіштері бойынша топырақтың құнарсыздануы және тозуы анықталған кезде шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесін ұтымды пайдалану жөніндегі шараларды қабылдаудың мынадай мерзімдері белгіленеді:

      1) бонитет балы жиырмаға дейін болған кезде – бес жыл;

      2) бонитет балы жиырмадан қырыққа дейін болған кезде – төрт жыл;

      3) бонитет балы қырықтан алпысқа дейін болған кезде – үш жыл;

      4) бонитет балы алпыстан сексенге дейін болған кезде – екі жыл;

      5) бонитет балы сексен және одан жоғары болған кезде – бір жыл.";

      алтыншы бөліктегі "бесінші" деген сөз "алтыншы" деген сөзбен ауыстырылсын.

      2. 2003 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасының Орман кодексіне:

      1) 1-баптың 2-тармағындағы "мемлекеттік орман қоры жерлерінде іске асырылатын көміртегі офсеттерін қоспағанда, өсімдіктер (ормандардан басқа) мен жануарлар дүниесiн, су қорын, жер қойнауын, жердi, атмосфералық ауаны, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдалану мен қорғау саласындағы құқықтық қатынастар Қазақстан Республикасының арнайы заңдарымен" деген сөздер ", мемлекеттік орман қоры жерлерінде іске асырылатын көміртегі офсеттерін және Париж келісімінің нарықтық тетіктерін қоспағанда, өсімдіктер (ормандардан басқа) мен жануарлар дүниесiн, су қорын, жер қойнауын, жердi, атмосфералық ауаны, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдалану мен қорғау саласындағы қоғамдық қатынастар Қазақстан Республикасының арнаулы заңнамасында" деген сөздермен ауыстырылсын;

      2) 2-баптың 3-тармағы "офсеттері" деген сөзден кейін "және Париж келісімінің нарықтық тетіктері" деген сөздермен толықтырылсын;

      3) 9-1-бапта:

      1-тармақ "қағидаларына" деген сөзден кейін "немесе Париж келісімінің 6-бабының нарықтық тетіктерін іске асыру қағидаларына" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

      "1-1. Париж келісімінің нарықтық тетігі арқылы мемлекеттік орман қоры аумағында парниктік газдарды сіңіруге бағытталған жобаларды іске асыру кезінде Қазақстан Республикасының экология заңнамасында белгіленген парниктік газдарды сіңірудің жалпы көлемінің бір бөлігі климаттың өзгеруіне жаһандық ден қоюға Қазақстан Республикасының ұлттық деңгейде айқындалатын үлесін орындау мақсаттары үшін есепке жатқызылады.".

      3. 2015 жылғы 29 қазандағы Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне:

      1) 129-бапта:

      2-тармақ "8-2," деген цифрлардан кейін "8-3," деген цифрлармен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы 8-3-тармақпен толықтырылсын:

      "8-3. Осы Кодекстің 131-бабының 1, 2, 3 және 4-тармақтарын және 131-1-бабын қоспағанда, осы тараудың күші Қазақстан Республикасының Экология кодексінде көзделген I және II санаттағы объектілердің операторларына қатысты қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды молықтыру және пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылауға қолданылмайды.";

      17-тармақтың бірінші бөлігі "8-2," деген цифрлардан кейін "8-3," деген цифрлармен толықтырылсын;

      19-тармақтың бірінші бөлігі "8-2," деген цифрлардан кейін "8-3," деген цифрлармен толықтырылсын;

      2) 193-баптың 6-тармағы мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) тармақшасында көзделген шектеулер мұнай өнімдерін беру жөніндегі бірыңғай операторға қолданылмайды.".

      4. 2021 жылғы 2 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Экология кодексіне:

      1) 2-бап мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

      "1-1. Осы Кодекске өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу Қазақстан Республикасы Президентінің заң шығару бастамасы тәртібімен әзірленетін заң жобаларын қоспағанда, Қазақстан Республикасының басқа заңдарына өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізуді көздемейтін заңмен жүзеге асырылады.";

      2) 22-баптың 10-тармағындағы "ластағыштардың шығарылуы мен көшірілу тіркелімінің" деген сөздер "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3) 26-бап мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын:

      "1-1) Қалдықтарды игеру ұлттық орталығының функцияларын жүзеге асыратын ұйымды айқындайды;";

      4) 27-баптың 2-тармағының бірінші бөлігінде:

      1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "1) қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілер мен нұсқаулық-әдістемелік құжаттарды әзірлеп, бекіту;";

      мынадай мазмұндағы 12-2) тармақшамен толықтырылсын:

      "12-2) Қалдықтарды игеру ұлттық орталығының функцияларын әзірлеп, бекіту;";

      5) 36-бапта:

      1-тармақ "нормативтері деп" деген сөздерден кейін "табиғи экологиялық жүйелерді, өсімдіктердің, жануарлардың және басқа да организмдердің генетикалық қорын сақтау мақсатында" деген сөздермен толықтырылсын;

      8-тармақтағы "табиғи ортаға әсер ету тұрғысынан нақты аумаққа немесе акваторияға тән табиғи факторлардың әсерінен қалыптасқан табиғи жағдайларды, сондай-ақ осындай аумақтарды немесе акваторияларды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген пайдалану мақсаты ескеріле отырып" деген сөздер "нақты аумаққа немесе акваторияға тән табиғи факторлардың әсерінен қалыптасқан табиғи экологиялық жүйелер мен объектілер, сондай-ақ осындай аумақтарды немесе акваторияларды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген пайдалану мақсаты үшін" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6) 37-бапта:

      3-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Сапаның нысаналы көрсеткіштерін әзірлеу кезінде мүдделі жұртшылықтың қатысуы қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен қоғамдық тыңдаулар өткізу қағидаларына сәйкес қамтамасыз етіледі.";

      7-тармақтың 8) тармақшасы:

      орыс тіліндегі мәтінге түзету енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді;

      "жинау, қайта пайдалануға дайындау, қайта өңдеу, кәдеге жарату және жою (құрту және (немесе) көму)" деген сөздер "жинаудың, қайта пайдалануға дайындаудың, қайта өңдеудің, кәдеге жаратудың, оның ішінде қалдықтарды энергетикалық кәдеге жаратудың және жоюдың (құртудың және (немесе) көмудің), сондай-ақ қалдықтарды игеру кезінде қосалқы операциялар жүргізілгеннен кейін қайталама ресурстар мәртебесіне ауыстырылған қалдықтардың" деген сөздермен ауыстырылсын;

      7) 41-баптың 1-тармағының бірінші абзацындағы "қайта пайдалануға, қайта өңдеуге және кәдеге жаратуға дайындауға" деген сөздер "қалпына келтіруге" деген сөздермен ауыстырылсын;

      8) 65-баптың 3-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызметті қоспағанда, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің талаптарына сәйкес әзірленген көмірсутектерді барлау кезеңінде техникалық жобалау құжаттарының (бұдан әрі – техникалық жобалау құжаттары) негізінде жүзеге асырылатын қызмет үшін қоршаған ортаға әсерді бағалауды жүргізу міндетті болмайды.";

      9) 68-бапта:

      7-тармақтың бірінші бөлігіндегі "осы баптың 9-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген ескертпелер мен ұсыныстарды қабылдау мерзімі" деген сөздер "осы Кодекстің 73-бабының 7-тармағында көрсетілген мерзім" деген сөздермен ауыстырылсын;

      8-тармақтағы "белгіленіп отырған қызмет туралы өтініш ресми интернет-ресурстарда орналастырылған күннен бастап үш жұмыс күнінен" деген сөздер "осы баптың 6-тармағында көрсетілген мерзімнен" деген сөздермен ауыстырылсын;

      9-тармақта:

      мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша және теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызмет туралы өтініштер бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, мүдделі мемлекеттік органдар мен жұртшылық қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның ресми интернет-ресурсында белгіленіп отырған қызмет туралы өтініш орналастырылған күннен бастап алты жұмыс күні ішінде белгіленіп отырған қызмет туралы өтінішке қатысты өз ескертулері мен ұсыныстарын ұсынуға құқылы.";

      үшінші бөліктегі "екінші бөлігінде көрсетілген ескертпелер мен ұсыныстарды қабылдау мерзімі аяқталғаннан кейін алынған ескертпелері мен ұсыныстарын қарауға қабылдамайды" деген сөздер "екінші және үшінші бөліктерінде көрсетілген ескертулер мен ұсыныстарды қабылдау мерзімі аяқталғаннан кейін алынған ескертулері мен ұсыныстарын ықтимал әсер ету туралы есептің жобасын қарау және қоршаған ортаға әсерді бағалау нәтижелері бойынша қорытынды беру кезінде ескеруге тиіс" деген сөздермен ауыстырылсын;

      10-тармақта:

      мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша және теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызмет туралы өтініштер бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім ескертулер мен ұсыныстарды қабылдау мерзімі өткен күннен бастап екі жұмыс күнін құрайды.";

      екінші бөліктегі "бірінші бөлігінде" деген сөздер "бірінші және екінші бөліктерінде" деген сөздермен ауыстырылсын;

      10) 69-бапта:

      2-тармақтың бірінші бөлігінің 1) тармақшасындағы "осы Кодекске 1-қосымшаның 2-бөлімінде санамаланған белгіленіп отырған қызмет" деген сөздер "теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызметтен басқа, көмірсутектерді барлау кезеңінде техникалық жобалау құжаттары негізінде жүзеге асырылатын қызметті қоспағанда, осы Кодекске 1-қосымшаның 2-бөлімінде санамаланған белгіленіп отырған қызмет түрлері" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша және теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызмет туралы өтініштер бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органда белгіленіп отырған қызмет туралы өтініш тіркелген күннен бастап он жұмыс күнін құрайды.";

      11) 72-баптың 10-тармағында:

      мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, осы тармақтың екінші бөлігінде көрсетілген мерзім қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган ықтимал әсер ету туралы есептің жобасын жіберген күннен бастап алты жұмыс күнін құрайды.";

      үшінші бөліктегі "екінші бөлігінде" деген сөздер "екінші және үшінші бөліктерінде" деген сөздермен ауыстырылсын;

      12) 73-бапта:

      1-тармақ мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар басталған кезде, сондай-ақ төтенше жағдай мен соғыс жағдайы енгізілген кезде хаттаманың қолданылу мерзімі көрсетілген оқиғалар болатын кезеңге тоқтатыла тұрады.";

      2-тармақтың 2) тармақшасының бірінші абзацындағы "қоршаған" деген сөз "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесіне орналастыру үшін қоршаған" деген сөздермен, "тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдарына ресми интернет-ресурстарда орналастыру үшін" деген сөздер "ресми интернет-ресурстарда орналастыру үшін тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдарына" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3-тармақтың екінші бөлігіндегі "кемінде күнтізбелік отыз күн" деген сөздер "– кемінде күнтізбелік отыз күн, теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңінде белгіленіп отырған қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызмет түрлері бойынша кемінде он бес жұмыс күні" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4-тармақ мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Бастамашы жергілікті атқарушы органдармен немесе тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органының өкілімен келіскеннен кейін қоғамдық тыңдауларды өткізу орнын және (немесе) уақытын өзгерткен жағдайда, мұндай өзгерістер туралы хабарламаны бастамашы қоғамдық тыңдауларды өткізу басталған күнге дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей, "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде және тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдарының ресми интернет-ресурстарында орналастырады.";

      8-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Әлеуметтік, тұрмыстық, мәдени, жеке және өзге де сипаттағы ескертулер мен ұсыныстар, олардың белгіленіп отырған немесе жүзеге асырылып жатқан қызметтің қоршаған ортаға әсерімен байланысы негізделген жағдайда, есепке алынуға жатады.";

      17-тармақтың бірінші бөлігінің 3) тармақшасындағы "егер қоғамдық" деген сөздер "қоғамдық тыңдаулар хаттамасына қол қоюдың осы баптың 14-тармағында белгіленген мерзімінің бұзылуын қоспағанда, бұл ретте мұндай бұзушылық хаттамада көрсетілген мәліметтердің толықтығы мен анықтығына әсер етпесе, қоғамдық" деген сөздермен ауыстырылсын;

      18-тармақтың үшінші бөлігі "өткізу кезінде" деген сөздерден кейін "осы баптың 14-тармағында көзделген мерзімнің бұзылуын қоспағанда," деген сөздермен толықтырылсын;

      13) 76-баптың 1-тармағында:

      бірінші бөліктің екінші сөйлемі алып тасталсын;

      мынадай мазмұндағы екінші, үшінші және жетінші бөліктермен толықтырылсын:

      "Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім қоршаған ортаға әсерді бағалауды жүргізуге арналған өтініш тіркелген күннен бастап сегіз жұмыс күнін құрайды.

      Ықтимал әсер ету туралы есептің жобасына ескертулерді бастамашы ескертулер жіберілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жоюға тиіс.";

      "Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, осы тармақтың төртінші бөлігінде көрсетілген мерзім қоршаған ортаға әсерді бағалауды жүргізуге арналған өтініш тіркелген күннен бастап он бес жұмыс күнін құрайды.";

      14) 87-баптың бірінші бөлігінің 1) тармақшасы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі жобалау құжаттарын қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңінде бұрын келісілген жобалау құжаттарында көрсетілген жұмыстарды орындау мерзімдері өзгерген жағдайда, жобалық шешімдер өзгермеген және осы Кодекстің 76-бабы 7-тармағының талаптары сақталған жағдайда, қайтадан мемлекеттік экологиялық сараптамадан өту талап етілмейді;";

      15) 96-бапта:

      1-тармақта:

      бірінші бөліктегі "Мемлекеттік" деген сөз "Теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызметтен басқа, көмірсутектерді барлау кезеңінде қызметті жүзеге асыру кезіндегі техникалық жобалау құжаттарын қоспағанда, мемлекеттік" деген сөздермен ауыстырылсын;

      екінші бөлік "органға" деген сөзден кейін "немесе астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарына" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар басталған кезде, сондай-ақ төтенше жағдай мен соғыс жағдайы енгізілген кезде хаттаманың қолданылу мерзімі көрсетілген оқиғалар болатын кезеңге тоқтатыла тұрады.";

      2-тармақ "сәйкес" деген сөзден кейін ", сондай-ақ осы Кодекстің 73-бабы 8-тармағының ережелері ескеріле отырып" деген сөздермен толықтырылсын;

      3-тармақта:

      бірінші абзац "органға" деген сөзден кейін "немесе астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарына" деген сөздермен толықтырылсын;

      3) тармақшадағы "егер қоғамдық" деген сөздер "қоғамдық тыңдаулар хаттамасына қол қоюдың осы Кодекстің 73-бабының 14-тармағында белгіленген мерзімінің бұзылуын қоспағанда, бұл ретте мұндай бұзушылық хаттамада көрсетілген мәліметтердің толықтығы мен анықтығына әсер етпесе, қоғамдық" деген сөздермен ауыстырылсын;

      16) 106-бапта:

      3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Экологиялық рұқсат:

      1) І және ІІ санаттағы әрбір жекелеген объектіні пайдалануға;

      2) І және ІІ санаттағы объектілерді салуға (құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізуге);

      3) І және ІІ санаттағы объектілерді рекультивациялау және (немесе) жою жөніндегі жұмыстарға беріледі.";

      мынадай мазмұндағы 5-1-тармақпен толықтырылсын:

      "5-1. І санатқа жатқызылған жаңа өнеркәсіптік объектілерді салуға арналған экологиялық рұқсат осындай объектіні пайдалану кезінде ең үздік қолжетімді техникаларды қолдану ескеріле отырып беріледі.";

      17) 110-баптың 7-тармағында:

      "және (немесе)" деген сөздер "немесе уақтылы ұсынбағаны," деген сөздермен ауыстырылсын;

      "ақпаратты бергені" деген сөздерден кейін ", сол сияқты ластағыш заттар шығарындыларының, төгінділерінің, қалдықтардың декларацияланатын көлемін сақтамағаны" деген сөздермен толықтырылсын;

      18) 111-баптың 1-тармағындағы "объектілер үшін" деген сөздер "объектілерді пайдалану кезінде" деген сөздермен ауыстырылсын;

      19) 112-баптың 1-тармағы 2) тармақшасының бірінші абзацындағы "қызметті" деген сөз "пайдалану кезінде қызметті" деген сөздермен ауыстырылсын;

      20) 113-бапта:

      6-тармақтың бірінші бөлігіндегі "Қазақстан Республикасының Үкіметі" деген сөздер "Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган" деген сөздермен ауыстырылсын;

      11-тармақта:

      "жарияланған ең үздік қолжетімді техникалар бойынша анықтамалықтарда сипатталған" деген сөздер "ең үздік қолжетімді техникалар бойынша қорытындыларда келтірілген" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "төмен болмайтындай" деген сөздер "жоғары болмайтындай" деген сөздермен ауыстырылсын;

      21) 114-бапта:

      1-тармақта:

      4) тармақшадағы "салу, реконструкциялау және (немесе)" деген сөздер алып тасталсын;

      7) тармақшадағы "салу, пайдалану және кейіннен кәдеге жарату кезеңдеріне қатысты" деген сөздер "пайдалану кезіндегі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      9) тармақшадағы "салу және пайдалану жөніндегі" деген сөздер "пайдалану кезінде" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3-тармақта:

      1) тармақшадағы "объектілерді салу және (немесе) пайдалану" деген сөздер "объектілерді салудан немесе реконструкциялаудан кейін пайдалану" деген сөздермен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 7) тармақшамен толықтырылсын:

      "7) шығарындылардың стационарлық көздерін түгендеу жобасы.";

      4-тармақтағы "құрылысы және (немесе)" деген сөздер алып тасталсын;

      22) 115-баптың 2-тармағы екінші бөлігінің бірінші абзацындағы "салу және (немесе) пайдалану жөніндегі" деген сөздер "пайдалану бөлігінде" деген сөздермен ауыстырылсын;

      23) 120-бапта:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Әсер етуге арналған экологиялық рұқсаттың болуы мыналар:

      1) І және ІІ санаттағы объектілерді салу;

      2) ІІ санаттағы объектілерді пайдалану;

      3) осы Кодекстің 418-бабы 4-тармағының екінші бөлігінде көзделген жағдайда І санаттағы объектілерді пайдалану үшін міндетті.";

      3-тармақтың бірінші бөлігіндегі "объектілер үшін" деген сөздер "объектілерді пайдалану кезінде" деген сөздермен ауыстырылсын;

      5-тармақтағы "Әсер етуге" деген сөздер "Пайдалану кезінде әсер етуге" деген сөздермен ауыстырылсын;

      24) 122-баптың 2-тармағында:

      1) тармақшадағы "және (немесе)" деген сөздер "немесе" деген сөзбен ауыстырылсын;

      6) тармақша "объектіні" деген сөзден кейін "салу және (немесе)" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы 9) тармақшамен толықтырылсын:

      "9) шығарындылардың стационарлық көздерін түгендеу жобасы.";

      25) 123-бапта:

      2-тармақ мынадай мазмұндағы екінші және үшінші бөліктермен толықтырылсын:

      "Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган үшін осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, жиырма жұмыс күнін құрайды.

      Жергілікті атқарушы орган үшін осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген мерзім теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңіндегі техникалық жобалау құжаттары жағдайында, он жұмыс күнін құрайды.";

      3-тармақта:

      бірінші бөліктің үшінші абзацындағы "ішінде жібереді." деген сөздер "ішінде;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы төртінші абзацпен толықтырылсын:

      "инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда – өтініш қарауға қабылданған күннен бастап он үш жұмыс күні ішінде, теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңіндегі техникалық жобалау құжаттары жағдайында, өтініш қарауға қабылданған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жібереді.";

      екінші бөлік үшінші абзацындағы "ішінде жоюға тиіс." деген сөздер "ішінде;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы төртінші абзацпен толықтырылсын:

      "инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген бір жүз елу мың еселенген айлық есептік көрсеткіштен астам) бойынша белгіленіп отырған қызмет іске асырылған, сондай-ақ теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау кезеңіндегі техникалық жобалау құжаттары жағдайында, ескертулер жіберілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде жоюға тиіс.";

      мынадай мазмұндағы 5-тармақпен толықтырылсын:

      "5. Оператор жобалау құжаттамасының басқа көрсеткіштерін өзгертпей, көмірсутектерді барлау кезеңінде қызметті жүзеге асыру мерзімдерін өзгерткен жағдайда, әсер етуге арналған экологиялық рұқсат беруге өтініш тіркелген күнінен бастап үш жұмыс күнінен аспайтын мерзімде қаралып, соның нәтижелері бойынша әсер етуге арналған экологиялық рұқсат беріледі.";

      26) 130-бапта:

      2-тармақтың бірінші бөлігінде:

      1) тармақшадағы "кәдеге жарату" деген сөздер "қалдықтарды жинау – тасу – сұрыптау – қайта өңдеу және (немесе) кәдеге жарату" деген сөздермен ауыстырылсын;

      7) тармақшадағы "өндірістік және тұтыну қалдықтарын" деген сөздер "қайталама ресурстарды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3-тармақтың үшінші бөлігіндегі "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлейді және Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді" деген сөздер "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітеді" деген сөздермен ауыстырылсын;

      27) 145-бап мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

      "3. Қоршаған ортаға жағымсыз әсер ететін объектілерді пайдалану салдарын жою оларды жою (прогрессивті жою) жөніндегі жұмыстар көлемін азайту мақсатында осындай объектілерді пайдалану аяқталғанға дейін жүргізілуі мүмкін.";

      28) 147-бапта:

      4-тармақтың 4) тармақшасындағы "сақтандыру түрінде беріледі." деген сөздер "сақтандыру;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5) тармақшамен толықтырылсын:

      "5) депозиттік шот түрінде беріледі.";

      6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "6. Қаржылық қамтамасыз ету I санаттағы объект операторының таңдауы бойынша, осы баптың 4-тармағында көзделген қаржылық қамтамасыз етудің бірнеше түрінің бірімен немесе олар үйлестіріле отырып беріледі.";

      7-тармақтағы "осы баптың 6-тармағының талаптары сақталған жағдайда," деген сөздер алып тасталсын;

      8-тармақтағы "І санаттағы" деген сөздер "Осы Кодекстің 150-бабының 8-тармағында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, І санаттағы" деген сөздермен ауыстырылсын;

      10-тармақта:

      1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "1) пайдалану аяқталғаннан кейін қоршаған орта құрамдастарына ықтимал жағымсыз әсер ететін жабдықты залалсыздандыруға, бөлшектеуге және құрылысжайлар объектілерін бұзуға;";

      2) тармақша алып тасталсын;

      3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "3) қалдықтарды игеруге;";

      10-1 және 13-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "10-1. I санаттағы объектілердің операторлары қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен әдістемеге сәйкес күрделі құрылыстарды (ғимараттарды, құрылысжайларды, кешендерді) қайта бейіндеу және (немесе) өзге де пайдалану жөніндегі жоспарларды жасайды.";

      "13. I санаттағы объектіге меншік құқығының немесе өзге де заттай құқықтың өтуімен жаңа операторға қаржылық қамтамасыз етуді беру жөніндегі міндеттеме өтеді және алдыңғы оператор осы бапқа сәйкес осындай жаңа оператор қаржылық қамтамасыз етуді бергенге дейін олар шартта ортақ жауапкершілікті белгілеген жағдайды қоспағанда, осы объектіге тиісті құқық берілген күннен бастап осы міндеттемеден және I санаттағы объектіні пайдалану салдарын жою жөніндегі міндеттемеден босатылады.";

      29) 149-бап мынадай мазмұндағы 10-тармақпен толықтырылсын:

      "10. Банктік салым кепілі түріндегі қаржылық қамтамасыз ету үлесі:

      1) объект пайдалануға берілген күннен бастап он жыл өткен соң – қаржылық қамтамасыз етудің жалпы сомасының кемінде елу пайызын;

      2) объект пайдалануға берілген күннен бастап жиырма жыл өткен соң қаржылық қамтамасыз етудің жалпы сомасының жүз пайызын құрауға тиіс.";

      30) 150-баптың 8-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "8. Мүлік кепілі кезінде кепіл нысанасы кепіл берушіде қалады.

      Кепіл нысанасы (немесе оның бір бөлігі) жойылған, бүлінген немесе жоғалған не оған меншік құқығы басқа тұлғаға өткен жағдайларда, оның ішінде кепіл беруші кепіл нысанасына (немесе оның бір бөлігіне) билік еткен жағдайда, кепіл беруші күнтізбелік бір жүз сексен күн ішінде кепіл нысанасын (немесе оның тиісті бөлігін) қалпына келтіруге немесе оны басқа тең бағалы мүлікпен ауыстыруға міндетті.";

      31) 7-бөлім мынадай мазмұндағы 151-1-баппен толықтырылсын:

      "151-1-бап. Депозиттік шотты қаржылық қамтамасыз ету ретінде қолдану

      1. І санаттағы объектілердің операторлары қоршаған ортаға жағымсыз әсер ететін объектілерді пайдалану салдарын жоюды қаржыландыруды қамтамасыз ету мақсатында депозиттік шот қалыптастыруға құқылы.

      2. Депозиттік шот І санаттағы объектінің операторы жүзеге асыратын жыл сайынғы аударымдар есебінен қалыптастырылады.

      Аударымдар Қазақстан Республикасының аумағындағы кез келген банктегi депозиттiк шотқа жүргiзiледi.

      3. Депозиттік шотқа жыл сайынғы аударымдардың мөлшері I санаттағы объектіні пайдалану салдарын жоюға арналған шығындардың осы кезең аяқталғаннан кейін объект жойылатын кезеңге (жылдар санына) есептегендегі жалпы сметалық құнына тікелей пропорционалды болады және оны I санаттағы объектінің операторы қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен әдістемеге сәйкес айқындайды.

      4. Егер І санаттағы объектіні пайдалану салдарын жоюға арналған нақты шығындар депозиттік шоттың мөлшерінен асып кетсе, онда І санаттағы объектінің операторы осындай объектіні пайдалану салдарын жоюға қосымша қаржыландыруды жүзеге асыруға міндетті. Егер таратуға арналған нақты шығындар депозиттік шот мөлшерінен аз болса, онда қалған ақша І санаттағы объект операторының ағымдағы шотына қайтарылады.

      5. І санаттағы объектінің операторы жою (прогрессивті жою) жөніндегі жұмыстардың көлемін азайту мақсатында барлық қызмет тоқтатылғанға дейін І санаттағы объектіні ішінара жоюды жүргізуге құқылы.

      Прогрессивті жою жүргізілген кезде қаржыландыру депозиттік шоттағы қаражат есебінен жүргізіледі.

      Депозиттік шотқа аударымдар сомасы I санаттағы объектіні пайдалану салдарын жоюға оператор пайдаланған сомаға азайтылады.

      6. I санаттағы объектiге меншiк құқығын беру қалыптастырылған депозиттiк шотты жаңа меншiк иесiне қайта ресiмдеуге (беруге) сөзсiз негiз болады.";

      32) 155-бапта:

      мынадай мазмұндағы 2-1-тармақпен толықтырылсын:

      "2-1. "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесін жүргізуді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның ведомстволық бағынысты ұйымы жүзеге асырады.";

      3-тармақта:

      бірінші абзацта орыс тіліндегі мәтінге түзету енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді;

      мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын:

      "4-1) көміртегі бірліктерінің мемлекеттік тізілімі;";

      10) тармақшадағы "тізілімі деректерін интеграциялау мен автоматтандырылған алмасуды қамтамасыз етуге тиіс." деген сөздер "тізілімі;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 11), 12) және 13) тармақшалармен толықтырылсын:

      "11) өндірістік экологиялық бақылау бойынша есепке алу мен есептілік;

      12) қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйесі;

      13) қоғамдық тыңдаулар деректерін қамтиды және оларды интеграциялау мен автоматтандырылған алмасуды қамтамасыз етуге тиіс.";

      33) 159-баптың 3-тармағының 1) тармақшасындағы "166-бабы 6-тармағының" деген сөздер "166-1-бабы 4-тармағының" деген сөздермен ауыстырылсын;

      34) 166-бап мынадай редакцияда жазылсын:

      "166-бап. Ұлттық гидрометеорологиялық қызметтің метеорологиялық, гидрологиялық мониторинг және қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы қызметі

      1. Ұлттық гидрометеорологиялық қызмет мемлекеттік байқау желісін пайдалана отырып, қоршаған ортаның жай-күйіне мониторинг, метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг жүргізуді қамтамасыз етеді, жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар, арнаулы мақсаттағы қызметтер көрсетеді, метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы арнаулы ақпаратты береді, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жұмыстарды жүзеге асырады.

      Жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар көрсетілетін қызметтер – халық пен мемлекеттің қауіпсіздігі, экономика мен әлеуметтік саланың орнықты жұмыс істеуі үшін маңызды мәні бар, мемлекеттік байқау желісін пайдалана отырып көрсетілетін метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы қызметтер.

      Арнаулы мақсаттағы көрсетілетін қызметтер – жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар көрсетілетін қызметтерге жатпайтын және мемлекеттік байқау желісінің деректерін немесе мониторинг түрлерін пайдалана отырып, оның ішінде жеке және заңды тұлғалардың тапсырыстары бойынша көрсетілетін метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы қызметтер.

      Арнаулы ақпарат – жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар қызметтерге жатпайтын, арнаулы мақсаттағы қызметтер көрсету нәтижесінде немесе мемлекеттік байқау желісінің деректерін өңдеу, есептеу және талдау нәтижесінде алынатын нысаналы ақпарат.

      Метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жұмыстар – зерттеулерді жүргізу үшін қажетті нормативтік-техникалық құжаттаманы әзірлеуді қоса алғанда, гидрология, метеорология және экология саласында жаңа білім алуға әрі оны қолдануға және міндеттерді шешуге, оның ішінде ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісі ретінде орындалатын гидрологиялық, метеорологиялық есептеулер бойынша жобалау жұмыстарын орындауға, қоршаған ортаға әсерді бағалауды жобалау жөніндегі жұмыстарды орындауға бағытталған ғылыми-зерттеу жұмыстары.

      Метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жұмыстарды жүзеге асыру – жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар көрсетілетін қызметтерге жатпайтын, ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет субъектісі ретінде орындалатын метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы көрсетілетін қызметтер.

      2. Метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг пен қоршаған ортаның жай-күйіне мониторинг жүргізуге технологиялық тұрғыдан байланысты қызмет түрлерінің тізбесін монополияға қарсы органмен келісу бойынша қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      3. Ұлттық гидрометеорологиялық қызмет қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша Ұлттық гидрометеорологиялық қызмет бекітетін мемлекеттік байқау желісін пайдалана отырып, өз қызметін метеорологиялық, гидрологиялық мониторинг, қоршаған ортаның жай-күйіне мониторинг жүргізу үшін нұсқаулық-әдістемелік құжаттардың талаптарына сәйкес жүзеге асырады.

      4. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар қызметтер көрсету бөлігінде метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг, қоршаған ортаның жай-күйіне мониторинг жүргізу жөніндегі қызметті ұйымдастырады және мемлекеттік байқау желісінің қызметін ұйымдастыруға қойылатын талаптарды бекітеді.

      Метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг пен қоршаған ортаның жай-күйіне мониторинг жүргізу саласындағы мемлекеттік монополия субъектісі өндіретін және (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын монополияға қарсы органмен келісу бойынша қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган белгілейді.

      5. Ұлттық гидрометеорологиялық қызмет, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, халықаралық ұйымдармен, шетелдік ұйымдармен және басқа мемлекеттердің гидрометеорологиялық қызметтерімен өзара іс-қимыл кезінде гидрологиялық, метеорологиялық қызмет және қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы қызмет мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының атынан өкілдік етеді.

      6. Ұлттық гидрометеорологиялық қызмет мемлекеттік азаматтық қорғау жүйесінің құрамына кіреді және өз қызметін Қазақстан Республикасының азаматтық қорғау туралы заңнамасына сәйкес төтенше жағдайлар туындаған кезде жүзеге асырады.";

      35) мынадай мазмұндағы 166-1-баппен толықтырылсын:

      "166-1-бап. Метеорологиялық, гидрологиялық мониторинг пен қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы мемлекеттік монополия

      1.  Мемлекеттік монополияға Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған заңды тұлға – Ұлттық гидрометеорологиялық қызмет жүзеге асыратын, мемлекеттік байқау желісін пайдалана отырып, жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар қызметтер көрсету бөлігінде метеорологиялық және гидрологиялық мониторинг пен қоршаған ортаның жай-күйіне мониторинг жүргізу жөніндегі қызмет жатады.

      2. Метеорологиялық мониторинг саласындағы жалпы мемлекеттік және халықаралық маңызы бар көрсетілетін қызметтер:

      1) жерге жақын метеорологиялық, актинометриялық, агрометеорологиялық, аэрологиялық, радиолокациялық, озонометриялық байқаулар, алынған метеорологиялық деректерді жинау, өңдеу, сақтау, талдау және дауылдық метеорологиялық ақпаратты, метеорологиялық және агрометеорологиялық болжамдарды дайындау, анықтамалықтарды, бюллетеньдерді, анықтама-консультацияларды қамтитын жалпы мақсаттағы метеорологиялық ақпаратты, режимдік ақпаратты және басқа метеорологиялық ақпаратты дайындау, сондай-ақ мемлекеттік органдарды, өзге де ұйымдар мен жеке тұлғаларды осындай ақпаратпен белгіленген тәртіппен қамтамасыз ету;

      2) мемлекеттік климаттық кадастрды және мемлекеттік гидрометеорологиялық қорды жүргізу;

      3) халықаралық алмасу үшін метеорологиялық ақпарат беру;

      4) климаттың өзгеруін қоса алғанда, оның мониторингі.

      Мемлекеттік климаттық кадастр – ауа температурасын, бұлттылықты, атмосфералық құбылыстарды, желдің бағыты мен жылдамдығын, жауын-шашын мөлшерін және белгілі бір аумақтарға тән атмосфераның және төсеніш қабатының басқа да сипаттамаларын қамтитын атмосфералық жағдайлардың жиынтығы туралы метеорологиялық ақпаратқа негізделген және көп жылдық кезеңдегі метеорологиялық деректердің климаттық базасы негізінде қалыптастырылған деректердің жүйеленген жиынтығы.

      Мемлекеттік климаттық кадастрды жүргізу қағидаларын, сондай-ақ мемлекеттік климаттық кадастр деректерінің құрамын және мемлекеттік органдарға, өзге де ұйымдар мен жеке тұлғаларға оның деректерін беру тәртібін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      Мемлекеттік гидрометеорологиялық қор – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес пайдалану мақсатында сақталуға жататын, құжатталған гидрологиялық және метеорологиялық ақпараттың жиынтығы.

      Мемлекеттік гидрометеорологиялық қорды жүргізу қағидаларын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

      3. Гидрологиялық мониторинг саласындағы жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар көрсетілетін қызметтер:

      1) өзендердегі, көлдердегі (теңіздердегі), су қоймаларындағы, каналдардағы және өзге де жерүсті су объектілеріндегі байқаулар, алынған гидрологиялық деректерді жинау, өңдеу, талдау және гидрологиялық қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді болжамдарды, оның ішінде алдын ала бес – жеті тәулікке дейін және көктемгі кезеңде әрбір үш күн сайын нақтылау мүмкіндігімен дайындау және қауіпті әрі дүлей гидрологиялық құбылыстардың туындау мүмкіндігі мен фактісі туралы дауылдық ескертулер беру;

      2) анықтамалықтарды, бюллетеньдерді, анықтама-консультацияларды қамтитын жалпы мақсаттағы гидрологиялық ақпаратты дайындау, сондай-ақ мемлекеттік органдарды, өзге де ұйымдар мен жеке тұлғаларды осындай ақпаратпен белгіленген тәртіппен қамтамасыз ету;

      3) гидрологиялық мониторинг нәтижелерінің негізінде "Жерүсті сулары" бөлімі бойынша мемлекеттік су кадастрын жүргізу үшін деректер дайындау;

      4) белгіленген тәртіппен халықаралық алмасу үшін гидрологиялық ақпарат беру.

      4. Қоршаған орта жай-күйінің мониторингі саласындағы жалпымемлекеттік және халықаралық маңызы бар көрсетілетін қызметтер:

      1) осы тармақтың 2) – 8) тармақшаларында көзделген қоршаған ортаны қорғау объектілерінің ластану жай-күйін байқау, ол туралы деректерді жинау, өңдеу, талдау, бюллетеньдер мен анықтамалық ақпаратты қамтитын қоршаған ортаның ластану жай-күйі туралы жалпы мақсаттағы ақпаратты дайындау, сондай-ақ мемлекеттік органдарды, өзге де ұйымдар мен жеке тұлғаларды осындай ақпаратпен белгіленген тәртіппен қамтамасыз ету;

      2) атмосфералық ауаның ластану мониторингі – қоныстану аумақтарындағы атмосфералық ауаның жай-күйін байқау жүйесі;

      3) атмосфералық жауын-шашынның ластану мониторингі – қоныстану аумақтарындағы атмосфералық жауын-шашын мен қар жамылғысының химиялық құрамын байқау жүйесі;

      4) судың ластану мониторингі – жағалау маңы аймақтарындағы жерүсті суларының ластануын байқау жүйесі;

      5) топырақтың ластану мониторингі – қоныстану аумақтарының топырақтарындағы ластағыш заттардың концентрациясын байқау жүйесі;

      6) радиациялық мониторинг – қоныстану аумақтарындағы техногендік және табиғи радиоактивті ластануды байқау жүйесі;

      7) трансшекаралық ластану мониторингі – шекара маңындағы мемлекеттермен халықаралық ынтымақтастық шеңберінде жүзеге асырылатын, трансшекаралық жерүсті сулары мен трансшекаралық өзендердің жағалау маңындағы топырақтың ластануын байқау жүйесі;

      8) фондық мониторинг – қоршаған ортаның кешенді фондық мониторингі станцияларының арнаулы желісін пайдалана отырып, атмосфера мен басқа ортаның биосферамен өзара әрекеттесуінің жай-күйін байқау жүйесі;

      9) белгіленген тәртіппен халықаралық алмасу үшін қоршаған ортаның жай-күйі туралы ақпарат беру.";

      36) 167-бапта:

      1-тармақ мынадай мазмұндағы төртінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Күзет аймақтарын ұйымдастыруға қойылатын талаптар қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітетін мемлекеттік байқау желісінің стационарлық байқау пункттері мен атмосфераның ластану жай-күйін байқау пункттерінің күзет аймақтарын белгілеу қағидаларына сәйкес айқындалады.";

      6-тармақтың бірінші бөлігі "органдармен" деген сөзден кейін ", жер пайдаланушылармен немесе жер учаскелерінің меншік иелерімен" деген сөздермен толықтырылсын;

      37) 169-баптың 1-тармағында:

      "ақпаратты және қоршаған ортаның жай-күйі туралы ақпаратты" деген сөздер "ақпараттың және қоршаған ортаның жай-күйі туралы ақпараттың тізбесі және оларды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      орыс тіліндегі мәтінге түзету енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді;

      мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Метеорологиялық, гидрологиялық ақпараттың және қоршаған ортаның жай-күйі туралы ақпараттың құрамына, мазмұнына және жариялануына қойылатын талаптарды қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган белгілейді.";

      38) 173-бапта:

      1-тармақтағы "жеке және заңды тұлғалардың" деген сөздер "I, ІІ, ІІІ және IV санаттағы объектілер операторларының" деген сөздермен ауыстырылсын;

      2-тармақта:

      2) және 3) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

      "2) біліктілік талаптарының және қоршаған ортаны қорғау саласындағы лицензияланатын қызмет түрлерін, сондай-ақ хабарлама жасау тәртібі белгіленген қызметті жүзеге асыру қағидаларының сақталуы;

      3) Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінде көзделген экологиялық талаптардың сақталуы бағыттары бойынша жүзеге асырылады.";

      4), 5), 6) және 7) тармақшалар алып тасталсын;

      мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

      "3. I және II санаттағы объектілердің операторларына қатысты мемлекеттік экологиялық бақылау осы Кодекске сәйкес жүзеге асырылады.

      III және IV санаттағы объектілердің операторларына қатысты мемлекеттік экологиялық бақылау Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау және жоспардан тыс тексеру нысанында жүзеге асырылады.";

      39) 174-бап мынадай редакцияда жазылсын:

      "174-бап. I және II санаттағы объектілердің операторларына қатысты мемлекеттік экологиялық бақылаудың нысандары

      1. I және II санаттағы объектілердің операторларына қатысты мемлекеттік экологиялық бақылау мынадай нысандарда жүзеге асырылады:

      1) бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау;

      2) тексерулер;

      3) қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйелерімен бақылау.

      2. I және II санаттағы объектілердің операторларына қатысты мемлекеттік экологиялық бақылау жүргізу және (немесе) мемлекеттік экологиялық бақылау саласындағы әкімшілік рәсімді жүзеге асырудың барысы мен нәтижелерін тіркеп-белгілейтін әкімшілік істер бойынша шешімдер қабылдау тәртібі осы Кодекстің ережелерімен реттеледі. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде қамтылған, Қазақстан Республикасының мемлекеттік экологиялық бақылау саласындағы заңнамасының нормаларында олқылықтар немесе осы Кодекстің ережелеріне қайшылықтар анықталған жағдайда, осы Кодекстің ережелері қолданылады.

      3. Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау жергілікті жерге бармай, спутниктік деректерді, фото- және бейнематериалдарды, онлайн-платформаларды мониторингтеу нәтижелерін, бұқаралық ақпарат құралдарының жарияланымдарын зерделеу, бақылау субъектісі ұсынған есептілікті, уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтерін, сондай-ақ мемлекеттік цифрлық жүйелерден алынған мәліметтерді және бақылау субъектісінің (объектісінің) қызметі туралы басқа да құжаттар мен мәліметтерді талдау арқылы жүргізіледі.

      Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылаудың мақсаттары – Қазақстан Республикасының экология заңнамасын бұзушылықтардың уақтылы жолын кесу және оларға жол бермеу, қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері бойынша анықтаған бұзушылықтарды өз бетінше жою құқығын бақылау субъектілеріне беру.

      4. Тексерулер мынадай түрлерге бөлінеді:

      1) бақылау органы жеке және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының экология заңнамасы талаптарын сақтауы бойынша жүргізетін кешенді тексерулер;

      2) нақты бақылау субъектісіне (объектісіне) қатысты жоспардан тыс тексеруді тағайындауға негіз болған нақты фактілер мен мән-жайлар бойынша бақылау органы тағайындайтын жоспардан тыс тексерулер.

      Тексерулер жүргізудің мақсаттары – қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің заңды мүдделеріне төнетін қатерді анықтау және (немесе) жою.

      5. Қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйелерімен бақылау қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітетін, қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйесін жүргізу қағидаларына сәйкес, эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйелерінен алынатын қоршаған ортаға эмиссиялардың саны, концентрациясы және жүзеге асырылу уақыты туралы деректерді "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесіне нақты уақыт режимінде үздіксіз тіркеп-белгілеу және беру негізінде жүргізіледі.";

      40) мынадай мазмұндағы 174-1 және 174-2-баптармен толықтырылсын:

      "174-1-бап. I және II санаттағы объектілер операторларына қатысты бақылау субъектісіне (объектісіне) қашықтан бақылау жүргізу тәртібі

      1. Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау осы Кодекске сәйкес мынадай шарттар бір мезгілде сақтала отырып жүзеге асырылады:

      1) бақылау органдарының бақылау субъектілеріне (объектілеріне) баруына тыйым салынады;

      2) өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тіркеу және бақылау субъектісін алдын ала хабардар ету талап етілмейді;

      3) бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының экология заңнамасын болмашы және елеулі бұзушылықтар анықталған жағдайда, анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері көрсетіле отырып, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама жасалады;

      4) бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының экология заңнамасын өрескел бұзушылықтар анықталған жағдайда, қашықтан бақылау нәтижелері туралы акт жасалады және бақылау субъектісіне (объектісіне) табыс етілгенінен кейін бес жұмыс күні ішінде бақылау субъектісін (объектісін) жоспардан тыс тексеру тағайындалады, оған бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері туралы акт негіз болады;

      5) бақылау субъектілерін (объектілерін) қашықтан бақылау қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының экология заңнамасын бұзушылықтар анықталған жағдайларда, әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалмайды.

      2. Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері туралы акт немесе анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама бұзушылық (бұзушылықтар) анықталған күннен бастап он жұмыс күні ішінде "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесі арқылы бақылау субъектісіне жіберіледі.

      3. Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері туралы акт немесе анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама мынадай жағдайларда да:

      1) қолма-қол – алғаны туралы белгі қойылған күннен бастап;

      2) пошта не курьерлік пошта байланысы арқылы – табыс етілгені туралы хабардар етілген күннен бастап;

      3) электрондық тәсілмен – бақылау органының сұрау салуы кезінде хатта көрсетілген бақылау субъектісінің электрондық мекенжайына, сондай-ақ интернет-ресурстарға жөнелтілген күннен бастап бақылау субъектісіне табыс етілді деп есептеледі.

      4. Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері туралы актіде және (немесе) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада көрсетілген бұзушылықтармен келіспеген жағдайда, бақылау субъектісі мұндай актіні және (немесе) нұсқаманы алған күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде бақылау органына бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері туралы актіге және (немесе) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамаға қарсылық ұсынуға құқылы.

      Бақылау субъектісі қарсылықта бақылау органына жіберілетін ескертулерді және (немесе) дәлелдерді жазуға міндетті.

      Қашықтан бақылауды жүргізген бақылау органы қарсылықты алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде ескертулерді және (немесе) дәлелдерді ескере отырып, қарсылықты қабылдау туралы немесе уәжді негіздемемен қарсылықты қабылдаудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

      Қашықтан бақылауды жүргізген бақылау органының қарсылықты қабылдаудан бас тарту туралы шешімі жоғары тұрған уәкілетті органға, лауазымды адамға қашықтан бақылау нәтижелеріне шағым жасауға негіз болады.

      5. Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтармен келіскен жағдайда, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы алған бақылау субъектісі ол табыс етілген күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын ұсынуға міндетті.

      6. Анықталған бұзушылықтарды нұсқамада көрсетілген мерзімде жоймау осы Кодекске сәйкес бақылау субъектісін (объектісін) жоспардан тыс тексеруді тағайындауға негіз болады.

      7. Бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылау нәтижелері "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде есепке алынады.

      "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде бақылау субъектісін (объектісін) қашықтан бақылауды есепке алуды жүргізу қағидаларын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітеді.

      174-2-бап. Тексерулерді жүргізу тәртібі

      1. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде орналастырылатын тексеру парақтарын бекітеді.

      Тексеру парағы бақылау субъектісінің (объектісінің) қызметіне қойылатын міндетті талаптардың тізбесін қамтиды, олардың сақталмауы адамның өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтарына, бостандықтары мен заңды мүдделеріне қатер төндіруге алып келеді.

      Тексеру парақтарында белгіленген талаптар ғана тексерілуге жатады.

      Тексеру парағына енгізілетін талаптар бір мезгілде мынадай өлшемшарттарға сәйкес келуге тиіс:

      1) экономикалық қауіпсіздікті, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің конституциялық құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қоса алғанда, адамдардың өміріне, денсаулығына, олардың мүлкін қорғауға, қоршаған ортаның қауіпсіздігіне, Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне тікелей (тура) әсер ететін қызметпен (процеспен, әрекетпен) байланысты болу;

      2) талаптардың сақталуын зертханалық зерттеу, қарап тексеру және (немесе) жете тексеру, растайтын құжаттардың бар-жоғын тексеру арқылы тексеруге болады;

      3) талаптар жалпы сипатта болмауы және Қазақстан Республикасының басқа нормативтік құқықтық актілеріне сілтемені қамтымауы керек.

      2. Кешенді тексерулер тәуекел дәрежесін бағалау өлшемшарттары қолданыла отырып жүзеге асырылады.

      Бақылау субъектісін (объектісін) іріктеу үшін қоршаған ортаны қорғау саласындағы тәуекел дәрежесін бағалау және тәуекелдерді басқару өлшемшарттарын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітеді.

      3. Кешенді тексерулер жүргізудің жиілігі тәуекел дәрежесін бағалау өлшемшарттарында айқындалады, бірақ:

      1) тәуекелдің жоғары дәрежесіне жатқызылған бақылау субъектісі (объектісі) қызметінің салалары үшін – жылына бір реттен жиілетпей;

      2) тәуекелдің орташа дәрежесіне жатқызылған бақылау субъектісі (объектісі) қызметінің салалары үшін – екі жылда бір реттен жиілетпей;

      3) тәуекелдің төмен дәрежесіне жатқызылған бақылау субъектісі (объектісі) қызметінің салалары үшін – үш жылда бір реттен жиілетпей айқындалады.

      4. Кешенді тексеру тағайындалған бақылау субъектісі (объектісі) міндетті түрде көрсетіле отырып, бақылау субъектісіне (объектісіне) қатысты жыл сайынғы негізде автоматты режимде "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде қалыптастырылатын график кешенді тексеруді тағайындауға негіз болады.

      Кешенді тексерулерді жүргізу графигі тексерулер жүргізілетін жылдың алдындағы жылдың 25 желтоқсанына дейінгі мерзімде "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде жарияланады.

      Тәуекелдерді бағалау мен басқарудың цифрлық жүйесі болмаған кезде графикті қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның бірінші басшысы бекітеді.

      Кешенді тексерулерді жүргізу графиктерін бір кезеңге қалыптастыруға тыйым салынады.

      5. Бақылау органы бақылау субъектісін (заңды тұлғаның басшысын не оның уәкілетті адамын, жеке тұлғаны) кешенді тексеру жүргізудің басталғаны туралы тексеру басталғанға дейін кемінде күнтізбелік отыз күн бұрын жазбаша түрде хабардар етуге міндетті.

      Бақылау субъектісі кешенді тексеру жүргізудің басталуы туралы хабарлама алған, бірақ тексеру кезінде Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 42-бабының 6-тармағына сәйкес мемлекеттік қайта тіркеуден өткен жағдайда, тексеру жүргізудің басталуы туралы қайта хабардар ету талап етілмейді.

      6. Кешенді тексеруді жүргізу кезеңі алдыңғы кешенді тексеру аяқталған күннен бастап айқындалады және кешенді тексеруді жүргізу мерзімімен аяқталады.

      Кешенді тексеруді жүргізу кезеңі күнтізбелік үш жылдан аспауға тиіс.

      7. Бақылау субъектісіне (объектісіне) жоспардан тыс тексеруді тағайындауға мыналар негіз болады:

      1) егер бақылау субъектісі анықталған бұзушылықтарды жоймаса, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамалардың орындалуын бақылау;

      2) адам шығынына, адамдардың денсаулығына және (немесе) қоршаған ортаға зиян келтіруге, адамдардың тыныс-тіршілігі жағдайларының бұзылуына алып келуі мүмкін немесе алып келген аварияның, өрттің, қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсерінің, қауіпті табиғи құбылыстың, апаттың, дүлей немесе өзге де зілзаланың, қолайсыз метеорологиялық жағдайлардың салдарынан қалыптасқан жағдай;

      3) қашықтан бақылау қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасының экология заңнамасын өрескел бұзушылықтардың анықталуы;

      4) растайтын дәлелдемелер болған кезде Қазақстан Республикасының экология заңнамасының талаптарын бұзушылықтар бойынша жеке және заңды тұлғалардың жолданымдары;

      5) адамның денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірудің нақты фактілері бойынша не зиян келтіру қатері туралы прокурордың талабы;

      6) адамның денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірудің нақты фактілері бойынша мемлекеттік органдардың жолданымдары;

      7) бақылау субъектісінің бастапқы тексерумен келіспейтіні туралы жүгінуіне байланысты қайта тексеру;

      8) қылмыстық қудалау органының Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінде көзделген негіздер бойынша тапсырмасы.

      8. Жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін негіздерде өзге кезең көрсетілген жағдайларды қоспағанда, жоспардан тыс тексеруді жүргізу кезеңі жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін негіздер келіп түскен күннен немесе төтенше жағдай туындаған күннен бастап айқындалады және жоспардан тыс тексеруді жүргізу мерзімімен аяқталады.

      9. Анонимді жолданымдар берілген жағдайда жоспардан тыс тексерулер жүргізілмейді.

      10. Жоспардан тыс тексеруді жүргізу кезінде бақылау субъектісін (объектісін) жоспардан тыс тексерудің басталғаны туралы бақылау субъектісін хабардар ету талап етілмейді.

      11. Тексерулер тексеруді тағайындау туралы актінің негізінде жүргізіледі, онда мыналар көрсетіледі:

      1) актінің нөмірі мен күні;

      2) мемлекеттік органның атауы;

      3) тексеруді жүргізуге уәкілеттік берілген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

      4) тексеруді жүргізу үшін тартылатын мамандар, консультанттар мен сарапшылар туралы мәліметтер;

      5) бақылау субъектісінің атауы немесе өзіне қатысты тексеру жүргізу тағайындалған жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), оның тұрған жері, сәйкестендіру нөмірі, бақылау объектілерінің тізбесі, аумақ учаскесі;

      6) тексеру нысанасы;

      7) тексеруді жүргізу мерзімі;

      8) тексеру жүргізудің негіздері, оның ішінде міндетті талаптары тексерілуге жататын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері;

      9) тексеруді жүргізу кезеңі;

      10) бақылау субъектісінің осы Кодексте көзделген құқықтары мен міндеттері;

      11) бақылау органы басшысының (не оның міндетін атқарушы адамның) қолтаңбасы;

      12) заңды тұлға басшысының не оның уәкілетті адамының, жеке тұлғаның тексеруді тағайындау туралы актіні алғаны туралы немесе алудан бас тартқаны туралы қолтаңбасы.

      12. Тексеруді тағайындау туралы акт, тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша акт өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда міндетті түрде тіркеледі.

      Тексеруді тағайындау туралы акт, тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша акт бақылау субъектісі (объектісі) міндетті түрде көрсетіле отырып, бақылау субъектісіне (объектісіне) қатысты тіркеледі.

      Тексеруді тағайындау туралы актіні, тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша актіні тіркеу есепке алу сипатында болады және тәуекелдерді бағалау мен басқарудың ведомстволық жүйелерін қалыптастыру және жетілдіру үшін пайдаланылады.

      Бақылау органы тексеруді тағайындау туралы актіні, тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша актіні тексеру басталғанға дейін оларды құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органның бақылау субъектісінің (объектісінің) тұрған жеріндегі аумақтық органына ұсыну, оның ішінде электрондық нысанда ұсыну арқылы өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тіркейді.

      Тексеруді тағайындау туралы актіні тіркеу кезінде бақылау органы тексерілуге жататын талаптардың тармақтары көрсетілген тексеру парақтарын ұсынады.

      Тексеруді тағайындау туралы актілерді, тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша актілерді тіркеудің, оларды тіркеуден бас тартудың және олардың күшін жоюдың, тексеруді тоқтата тұру, қайта бастау, тексеру мерзімдерін ұзарту, қатысушылар құрамын өзгерту туралы хабарламалардың және тексеру мен оның нәтижелері туралы ақпараттық есепке алу құжаттарын ұсынудың тәртібін Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы айқындайды.

      Тексеру қажеттігі адам шығынына, адамдардың денсаулығына немесе қоршаған ортаға зиян келтіруге, адамдардың тыныс-тіршілігі жағдайларының бұзылуына алып келуі мүмкін немесе алып келген аварияның, өрттің, қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсерінің, қауіпті табиғи құбылыстың, апаттың, дүлей немесе өзге де зілзаланың, қолайсыз метеорологиялық жағдайлардың салдарынан қалыптасқан ахуалға байланысты туындаса, сондай-ақ бұзушылықтардың тікелей жасалуы кезінде олардың жолын кесу және дәлелдемелерді бекіту үшін кезек күттірмейтін әрекеттер жасау қажеттігіне орай тексеруді жұмыстан тыс уақытта (түнгі уақытта, демалыс немесе мереке күндері) жүргізу кезінде тексеруді тағайындау туралы актілерді тіркеу өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тексеру басталғаннан кейінгі келесі жұмыс күні ішінде жүргізіледі.

      13. Тексеру үшін объектіге келген мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар бақылау субъектісіне:

      1) өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тіркелгені туралы белгі қойылған тексеруді тағайындау туралы актіні;

      2) қызметтік куәлігін не сәйкестендіру картасын;

      3) қажет болған кезде – құзыретті органның режимдік объектілерге баруға арналған рұқсатын көрсетуге міндетті.

      Бақылау субъектісіне (заңды тұлғаның басшысына не оның уәкілетті адамына, жеке тұлғаға заңды тұлғаның хат-хабарды қабылдауға уәкілеттік берілген құрылымдық бөлімшесіне) тексерілуге жататын талаптардың тармақтарын көрсетілген тексеру парағымен бірге тексеруді тағайындау туралы актінің табыс етілген күні тексеру жүргізудің басталуы болып есептеледі.

      Тексеруді жүзеге асыратын органның лауазымды адамының тексеруді жүргізу үшін қажетті материалдарға қол жеткізуіне кедергі келтірілген жағдайда, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалады.

      Хаттамаға мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адам және заңды тұлғаның басшысы не оның уәкілетті адамы, жеке тұлға қол қояды.

      Заңды тұлғаның басшысы не оның уәкілетті адамы, жеке тұлға хаттамаға қол қоюдан бас тартуға құқылы, бұл ретте бас тарту себебі туралы жазбаша түсініктеме береді.

      Тексеруді тағайындау туралы актіні алудан бас тарту тексерудің күшін жоюға негіз болмайды.

      Тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген лауазымды адам (лауазымды адамдар) ғана тексеру жүргізе алады.

      Бұл ретте мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың құрамы бақылау органының шешімі бойынша өзгеруі мүмкін, бұл туралы бақылау субъектісі және өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік орган ауыстыру себебі көрсетіле отырып, тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілмеген адамдардың тексеруге қатысуы басталғанға дейін хабардар етіледі.

      Бір мәселелердің аясында бірнеше бақылау субъектісіне (объектісіне) тексеруді бір мезгілде жүргізу қажет болған кезде бақылау органы әрбір бақылау субъектісіне (объектісіне) тексеруді тағайындау туралы актіні ресімдеуге және оны өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тіркеуге міндетті.

      14. Тексеруді жүргізу мерзімдері алдағы жұмыстардың көлемі, сондай-ақ қойылған міндеттер ескеріле отырып белгіленеді және:

      1) кешенді тексерулер – он бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімге ұзартыла отырып, он бес жұмыс күнінен аспауға;

      2) жоспардан тыс тексерулер – он жұмыс күнінен аспайтын мерзімге ұзартыла отырып, он жұмыс күнінен аспауға тиіс.

      15. Тексеруді жүргізу мерзімін бақылау органының басшысы (не оның міндетін атқарушы адам) осы баптың 14-тармағында айқындалған мерзімдерге тек бір рет ұзартуы мүмкін.

      16. Тексеру мерзімі ұзартылған жағдайда бақылау органы өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тіркей отырып, тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актіні ресімдейді, онда тексеруді тағайындау туралы алдыңғы актінің тіркелген нөмірі мен күні және тексерудің себебі көрсетіледі.

      Тексеру мерзімі ұзартылған жағдайда бақылау органы бұл туралы бақылау субъектісін (заңды тұлғаның басшысын не оның уәкілетті адамын, жеке тұлғаны) тексеру аяқталғанға дейін міндетті түрде хабардар етеді.

      Тексеру мерзімдерін ұзарту туралы хабарламаны бақылау органы тексеру ұзартылғанға дейін бір жұмыс күні бұрын табыс етілгені туралы хабарламасы бар тапсырысты пошта жөнелтілімі нысанында не егер осы субъект бұрын электрондық поштасының мекенжайын бақылау органына ұсынған болса, бақылау субъектісінің осындай мекенжайына электрондық цифрлық қолтаңба арқылы қол қойылған электрондық құжат арқылы немесе өзге де қолжетімді тәсілмен жібереді.

      Тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актіде заңды тұлға басшысының не оның уәкілетті адамының, жеке тұлғаның оны алғаны немесе алудан бас тартқаны туралы мәліметтер болуға тиіс.

      17. Тексеру кезінде өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеу мынадай талаптар сақтала отырып жүзеге асырылады:

      1) іріктелетін өнім үлгілерінің, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларының саны Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері мен нормативтік құжаттарының өнімге және өнімді сынау әдістеріне қойылатын талаптарына сәйкес айқындалады;

      2) өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеуді бақылау субъектісі басшысының немесе өкілінің және бақылау субъектісі уәкілетті адамының қатысуымен мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адам жүргізеді және ол үлгілерді іріктеу актісімен куәландырылады.

      Іріктелген өнім үлгілері, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамалары жинақталған, қапталған және пломбаланған (мөрленген) болуға тиіс;

      3) өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеу актісі үш данада жасалады. Актінің барлық данасына өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеп алған мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адам, бақылау субъектісінің басшысы не өкілі және (немесе) бақылау субъектісінің уәкілетті адамы қол қояды.

      Өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеу актісінің бір данасы жолдамамен және тиісті түрде іріктеп алынған өнім үлгілерімен, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларымен бірге сараптама (талдау, сынақ) жүргізу үшін Қазақстан Республикасының заңнамасымен уәкілеттік берілген ұйымға жіберіледі.

      Өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеу актісінің екінші данасы бақылау субъектісінде қалады.

      Өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеу актісінің үшінші данасы бақылау органында сақталады.

      Үлгілерді іріктеу актісінде мыналар көрсетіледі:

      жасалған орны мен күні;

      бақылау органы басшысының өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеуді жүзеге асыруға негіз болған шешімінің нөмірі мен күні;

      мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын, өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеуді жүргізетін лауазымды адамдардың лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжаттарда көрсетілсе);

      өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын іріктеу жүргізілетін бақылау субъектісінің (объектісінің) атауы және тұрған жері;

      бақылау субъектісі басшысының не өкілінің және (немесе) бақылау субъектісі уәкілетті адамының лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе);

      өндіруші, өндірілу күні, партия сериясы (нөмірі), үлгілердің жалпы құны көрсетілген іріктелген өнім үлгілерінің, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларының тізбесі мен саны;

      қаптаманың түрі мен мөрдің (пломбаның) нөмірі.

      18. Мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар тексеруді жүргізу кезінде:

      1) тексеру парақтарында белгіленбеген талаптардың орындалуын, сондай-ақ егер мұндай талаптар осы лауазымды адамдар атынан әрекет ететін мемлекеттік органның құзыретіне жатпаса, олардың орындалуын тексеруге;

      2) егер құжаттар, ақпарат, өнім үлгілері, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамалары тексеру объектілері болып саналмаса немесе тексеру нысанасына жатпаса, оларды беруді талап етуге;

      3) өнім үлгілерін, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау сынамаларын зерттеуді, сынауды, өлшеуді жүргізу үшін белгіленген нысан бойынша және (немесе) көрсетілген үлгілерді, сынамаларды ұлттық стандарттарда, үлгілерді, сынамаларды іріктеу қағидаларында және оларды зерттеу, сынау, өлшеу әдістерінде, техникалық регламенттерде немесе олар күшіне енген күнге дейін қолданылатын өзге де нормативтік техникалық құжаттарда, зерттеу, сынау, өлшеу қағидалары мен әдістерінде белгіленген нормалардан асатын мөлшерде іріктеу туралы актіні ресімдеместен, оларды іріктеп алуға;

      4) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, тексеруді жүргізу нәтижесінде алынған және коммерциялық, салықтық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын ақпаратты жария етуге және (немесе) таратуға;

      5) тексеру жүргізудің белгіленген мерзімдерінен асыруға;

      6) бір кезең ішінде бір мәселе бойынша жоғары тұрған (төмен тұрған) органы не өзге де мемлекеттік орган бұрын тексерулер жүргізген бақылау субъектісін (объектісін) кешенді тексеруді жүргізуге;

      7) бақылау субъектілерінің есебінен шығынды сипаттағы іс-шараларды жүргізуге құқылы емес.

      19. Тексеру нәтижелерін ресімдеу тәртібі:

      1) мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адам тексеру нәтижелері бойынша тексеру нәтижелері туралы акт жасайды;

      2) тексеру нәтижелері туралы актіде:

      актінің жасалған күні, уақыты және орны;

      мемлекеттік органның атауы;

      тексеру жүргізуге негіз болған, тексеруді тағайындау туралы актінің (бар болса, тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актінің) күні мен нөмірі;

      тексеру жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

      бақылау субъектісінің атауы немесе тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), тексеруді жүргізу кезінде қатысқан жеке немесе заңды тұлға өкілінің лауазымы;

      тексеруді жүргізу күні, орны және кезеңі;

      тексеру нәтижелері туралы, оның ішінде анықталған бұзушылықтар, олардың сипаты туралы мәліметтер;

      тексеру парағының атауы және бұзушылықтар анықталған талаптардың тармақтары;

      бақылау субъектісі өкілдерінің, сондай-ақ тексеруді жүргізу кезінде қатысқан адамдардың тексеру нәтижелері туралы актімен танысуы немесе танысудан бас тартуы туралы мәліметтер, олардың қолтаңбалары немесе қол қоюдан бас тартуы;

      тексеруді жүргізген лауазымды адамның (адамдардың) қолтаңбасы көрсетіледі;

      3) тексеру нәтижелері туралы актіге:

      бұзушылықтар анықталған жағдайда, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама;

      өнім үлгілерін іріктеу, қоршаған орта объектілері мен өндірістік орта объектілерін зерттеп қарау актілері, жүргізілген зерттеулердің (сынақтардың) хаттамалары (қорытындылары) және тексеру нәтижелеріне байланысты басқа да құжаттар немесе олардың көшірмелері (бар болса) қоса беріледі;

      4) жүргізілуі барысында тексеру парақтары талаптарының тармақтарын бұзушылықтар анықталған тексеру нәтижелері туралы әрбір акт бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы бір ғана нұсқама берілуі мүмкін;

      5) тексеруді тағайындау туралы актінің, тексеру нәтижелері туралы актінің, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың нысандарын Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы бекітеді;

      6) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада:

      нұсқаманың жасалған күні, уақыты және орны;

      бақылау органының атауы;

      тексеруді жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

      бақылау субъектісінің атауы немесе тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), тексеруді жүргізу кезінде қатысқан жеке немесе заңды тұлға өкілінің лауазымы;

      тексеруді жүргізу күні, орны және кезеңі;

      тәуекел дәрежесін бағалаудың субъективтік өлшемшарттарына сәйкес бұзушылықтың ауырлық дәрежесін міндетті түрде көрсете отырып, тексеру парағы талаптарының тармақтарына сәйкес анықталған бұзушылықтардың тізбесі;

      анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері көрсетілген оларды жою бойынша нұсқаулар;

      бақылау субъектісі өкілінің (заңды тұлға басшысының не оның уәкілетті адамының, жеке тұлғаның), сондай-ақ тексеру кезінде қатысқан адамдардың нұсқамамен танысуы немесе танысудан бас тартуы туралы мәліметтер, олардың қолтаңбалары немесе қол қоюдан бас тартуы;

      тексеруді жүргізген лауазымды адамның (адамдардың) қолтаңбасы көрсетіледі.

      20. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындау мерзімдері анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама табыс етілген күннен бастап кемінде күнтізбелік он күнді құрайды.

      Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындау мерзімдерін айқындау кезінде:

      1) бақылау субъектісінің бұзушылықтарды жою бойынша ұйымдастырушылық, техникалық және қаржылық мүмкіндіктерінің бар-жоғы;

      2) пайдаланылатын өндірістік объектілердің техникалық жай-күйінің ерекшеліктері;

      3) мемлекеттік органдарда, жергілікті атқарушы органдарда "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына 1, 2 және 3-қосымшаларда көзделген тиісті рұқсатты алу немесе хабарламаны, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де міндетті қорытындыларды, келісулерді және басқа да құжаттарды беру мерзімдері ескеріледі.

      Анықталған бұзушылықтарды жоюға қосымша уақыт қажет болған жағдайда бақылау субъектісі өзіне тексеру нәтижелері туралы акт және анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама табыс етілген күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей, тексеру жүргізген бақылау органына анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтінішпен жүгінуге құқылы.

      Өтініште бақылау субъектісі анықталған бұзушылықтарды жою бойынша қабылданатын шараларды және оларды жою мерзімдерін ұзартудың объективті себептерін жазуға міндетті.

      Тексеру жүргізген бақылау органы өтінішті алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтініште жазылған дәйектерді ескере отырып, анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту немесе уәжді негіздемемен ұзартудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

      21. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада көрсетілген, анықталған бұзушылықтарды жою мерзімі ішінде бақылау субъектісі тексеруді жүргізген бақылау органына анықталған бұзушылықтарды жою тәртібі мен тәсілдерін мұқият сипаттап, бұзушылықтарды жою туралы толық ақпарат беруге міндетті.

      Бақылау субъектісі анықталған бұзушылықтарды жою туралы берілген ақпаратқа бұзушылықты жою фактісін дәлелдейтін материалдарды (қажет болған кезде) қоса береді.

      Бақылау органы анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада көрсетілген, анықталған бұзушылықтар жойылмаған жағдайда, осы баптың 7-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жоспардан тыс тексеруді тағайындауға құқылы.

      22. Тексеру нәтижелері туралы акт, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама үш данада жасалады.

      Бақылау органы тексеру нәтижелері туралы актінің және анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың бірінші данасын өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органға және оның аумақтық органдарына электрондық нысанда тапсырады, екінші данасы бақылау субъектісіне (заңды тұлғаның басшысына не оның уәкілетті адамына, заңды тұлғаның хат-хабарды қабылдауға уәкілеттік берілген құрылымдық бөлімшесіне, жеке тұлғаға) танысу және анықталған бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қабылдау және басқа да іс-қимылдар үшін қолын қойғызып қағаз жеткізгіште немесе электрондық нысанда табыс етіледі, үшіншісі бақылау органында қалады.

      Бақылау субъектісінің таңдауы бойынша электрондық нысанда қалыптастырылған тексеру нәтижелері туралы акт және анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама "цифрлық үкімет" веб-порталы немесе өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органның цифрлық жүйелері арқылы беріледі.

      Электрондық нысанда қалыптастырылған тексеру нәтижелері туралы акт және анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама бақылау субъектісі көрсеткен электрондық пошта мекенжайына жіберіледі.

      23. Егер осы тармақтың екінші бөлігінде өзгеше көзделмесе, бухгалтерлік және өзге де құжаттардың төлнұсқасын алып қоюға және алуға тыйым салынады.

      Төлнұсқа құжаттарды алып қою және алу Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінің нормаларына сәйкес, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген жағдайларда жүргізіледі.

      24. Тексеруді жүргізу кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды бұзушылықтар болмаған жағдайда, тексеру нәтижелері туралы актіде тиісті жазба жасалады.

      25. Тексеруді тағайындау туралы актіде (бар болса, тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актіде) көрсетілген тексерудің аяқталу мерзімінен кешіктірілмей, тексеру нәтижелері туралы актіні бақылау субъектісіне табыс еткен күн тексеру мерзімінің аяқталуы болып есептеледі.

      26. Егер тексеруді жүргізу нәтижесінде бақылау субъектісінің (объектісінің) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды бұзу фактісі анықталатын болса, мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адам Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген өкілеттіктер шегінде анықталған бұзушылықтарды жою, олардың алдын алу, адамдардың өміріне, денсаулығына және қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың құқықтарына, бостандықтарына және заңды мүдделеріне, мемлекетке ықтимал зиян келтіруді болғызбау бойынша Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шараларды қабылдауға, сондай-ақ бұзушылыққа жол берген адамдарды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тарту жөнiндегі шараларды қабылдауға міндетті.

      Мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адам кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты тыйым салу-шектеу сипатындағы шараларды қабылдау кезінде прокурорды хабардар етеді.

      Прокурормен келісу бойынша бақылау органы инвесторлар тізіліміне енгізілген инвесторларға қатысты:

      субъектінің (объектінің не оның жекелеген учаскесінің) қызметін, әрекетті, процесті тоқтата тұру;

      рұқсаттың және (немесе) рұқсатқа қосымшаның қолданысын тоқтата тұру, одан айыру (кері қайтарып алу) мәселелері бойынша тыйым салу-шектеу сипатындағы шараларды қабылдайды.

      Бақылау органы осы тармақтың үшінші бөлігінде көрсетілген тыйым салу-шектеу сипатындағы шараларды прокурордың келісімінсіз қабылдауға құқылы емес.

      Бақылау органы инвесторлар тізіліміне енгізілген инвесторды прокурормен келісу қорытындылары бойынша қабылданған шешім туралы хабардар етеді.

      Прокурордың инвесторлар тізіліміне енгізілген инвесторларға қатысты тыйым салу-шектеу сипатындағы шараларды келісу тәртібін Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры айқындайды.

      Қашықтан бақылау қорытындысы бойынша анықталған және жойылған Қазақстан Республикасының экология заңнамасын бұзу фактілері бойынша шаралар қабылдауға жол берілмейді.

      27. Егер бақылау органы тексеруді ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын талаптарды өрескел бұза отырып, тексерулерді жүргізсе, олар жарамсыз деп танылады.

      Өрескел бұзушылықтарға:

      1) тексеру негіздерінің болмауы;

      2) тексеруді тағайындау туралы актінің болмауы;

      3) кешенді тексеру жүргізудің басталғаны туралы хабарламаның болмауы, сол сияқты хабарлама мерзімдерін сақтамау;

      4) осы баптың 26-тармағының талаптарын бұзу;

      5) тексеру жүргізудің кезеңділігін бұзу;

      6) тексеруді тағайындау туралы актіні бақылау субъектісіне ұсынбау;

      7) бақылау органдарының өз құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша тексеруді тағайындауы;

      8) тексеруді тағайындау туралы актіні өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органда тіркеу міндетті болғанда, оны тіркемей тексеруді жүргізу;

      9) тексеруді жүргізу мерзімін бұзу.

      28. Бақылау субъектісін (объектісін) тексеру нәтижелері "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде есепке алынады.

      "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде бақылау субъектілерін (объектілерін) тексерулерді есепке алуды жүргізу қағидаларын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітеді.

      29. Бақылау субъектісі тексеру нәтижелерімен келіспеген жағдайда, осы Кодекстің 179-бабында белгіленген тәртіппен олар бойынша шағым жасауға құқылы.

      30. Осы Кодексте белгіленбеген тексерулердің өзге де түрлерін жүргізуге тыйым салынады.";

      41) 175-бап мынадай редакцияда жазылсын:

      "175-бап. Мемлекеттік экологиялық бақылау жүргізу кезінде нұсқамалардың орындалуын қамтамасыз ету

      1. Бақылау субъектісінің анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындау жөніндегі міндеттемесі мемлекет кірісіне есепке жазылатын өсімпұлмен қамтамасыз етіледі.

      Өсімпұл әрбір жұмыс күні үшін I санаттағы объектінің операторлары болып саналатын заңды тұлғаларға республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген он еселенген айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде есепке жазылады.

      Өсімпұл анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама табыс етілген күннен бастап күнтізбелік он күн өткен кезден бастап есепке жазылады.

      2. Өсімпұлды төлеу туралы талапты уәкілетті органның лауазымды адамдары анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындау мерзімі өткен жағдайда ғана жібереді. Бақылау субъектісі есепке жазылған өсімпұлды тиісті талап жіберілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде ерікті түрде төлемеген жағдайда лауазымды адамдардың есепке жазылған өсімпұлды өндіріп алуы сот тәртібімен жүзеге асырылады.";

      42) 178-бапта:

      1-тармақта:

      1) тармақшадағы "бару арқылы профилактикалық бақылау немесе тексеру" деген сөздер "бару арқылы тексеру" деген сөздермен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 1-1), 2-1) және 2-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "1-1) тексеру нысанасына сәйкес қағаз жеткізгіштегі немесе электрондық нысандағы құжаттардың (мәліметтердің) көшірмелерін, сондай-ақ автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қолжетімділікті сұратуға және алуға;";

      "2-1) аудио-, фото- және бейнетүсірілімді жүзеге асыруға;

      2-2) техникалық бақылау құралдарының, байқау және тіркеп-белгілеу аспаптарының, фото- және бейнеаппаратураның тексеруге қатысты жазбаларын пайдалануға;";

      4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "4. Мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдар:

      1) Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауға;

      2) тексеруді осы Кодексте белгіленген негізде және тәртіпке қатаң сәйкестікте жүргізуге;

      3) тексеруді жүргізу кезеңінде бақылау субъектілерінің (объектілерінің) белгіленген жұмыс режиміне кедергі келтірмеуге;

      4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды бұзушылықтардың алдын алу, анықтау және жолын кесу бойынша Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес берілген өкілеттіктерді уақтылы және толық көлемде орындауға;

      5) бақылау субъектісінің не оның уәкілетті өкілінің тексеруді жүргізу кезінде қатысуына кедергі келтірмеуге, тексерудің нысанасына жататын мәселелер бойынша түсініктемелер беруге;

      6) бақылау субъектісіне тексерудің нысанасына жататын қажетті ақпаратты беруге;

      7) бақылау субъектісіне – тексеру нәтижелері туралы актіні, бұзушылықтар анықталған жағдайда, жүргізілген тексерулердің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы тексерулер аяқталған күні табыс етуге;

      8) тексеруді жүргізу нәтижесінде алынған құжаттар мен мәліметтердің сақталуын қамтамасыз етуге міндетті.";

      мынадай мазмұндағы 5-тармақпен толықтырылсын:

      "5. Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды адамдардың тексеру нысанасына жатпайтын талаптар қоюына тыйым салынады.";

      43) мынадай мазмұндағы 178-1-баппен толықтырылсын:

      "178-1-бап. Бақылау субъектісінің немесе оның уәкілетті өкілінің мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыру кезіндегі құқықтары мен міндеттері

      1. Бақылау субъектілері немесе олардың уәкілетті өкілдері тексеруді жүзеге асыру кезінде:

      1) тексеру жүргізу үшін объектіге келген мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдарды:

      тексеруді жүргізу жиілігі сақталмаған;

      тексеруді тағайындау туралы актіде (бар болса, тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актіде) көрсетілген, осы Кодексте белгіленген мерзімге сәйкес келмейтін мерзімдер асып кеткен немесе өтіп кеткен;

      бақылау органы бір кезең ішінде бір мәселе бойынша бұрын кешенді тексеру жүргізілген бақылау субъектісіне (объектісіне) кешенді тексеруді тағайындаған;

      тексеру парағы және (немесе) тексеруді тағайындау туралы акт (тексеру мерзімі ұзартылған жағдайда тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша акт) болмаған;

      жасалған не дайындалып жатқан қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы арызда немесе хабарда, жеке, заңды тұлғалардың және мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуы туралы өзге де жолданымдарда көрсетілген уақыт аралығы шеңберінен шығатын кезеңге тексеру тағайындалған;

      тексеруді жүргізу тиісті өкілеттігі жоқ адамдарға тапсырылған;

      тексеруді тағайындау туралы бір актіде тексеру жүргізілетін бірнеше бақылау субъектісі көрсетілген;

      тексеру мерзімі осы Кодексте белгіленген мерзімнен асыра ұзартылған;

      тексеруді ұйымдастыру мен жүргізуге қойылатын талаптар өрескел бұзылған жағдайларда тексеруге жібермеуге;

      2) егер құжаттар мен мәліметтер жүргізілетін тексерудің нысанасына, сондай-ақ тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген кезеңге жатпайтын болса, оларды ұсынбауға;

      3) тексеруді тағайындау туралы актіге, тексеру нәтижесі туралы актіге, тексеру қорытындысы бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамаға, сондай-ақ мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) осы Кодексте белгіленген тәртіппен шағым жасауға;

      4) бақылау органдарының немесе мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың бақылау субъектілерінің (объектілерінің) қызметін шектейтін, заңға негізделмеген тыйым салуларын орындамауға;

      5) тексеруді жүзеге асыру процесін, сондай-ақ лауазымды адамның тексеру шеңберінде жасайтын жекелеген әрекеттерін лауазымды адамның қызметіне кедергі келтірмей, аудио-, фото- және бейнетүсірілім құралдары арқылы тіркеп-белгілеуге;

      6) өз мүдделері мен құқықтарын білдіру, сондай-ақ үшінші тұлғалардың осы тармақтың 5) тармақшасында көзделген әрекеттерді жүзеге асыруы мақсатында үшінші тұлғаларды тексеруге қатысу үшін тартуға құқылы.

      2. Бақылау органдары тексеруді жүргізген кезде бақылау субъектілері не олардың уәкілетті өкілдері:

      1) мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың бақылау субъектісінің (объектісінің) аумағына және үй-жайларына кедергісіз кіруін қамтамасыз етуге;

      2) коммерциялық, салықтық не заңмен қорғалатын өзге де құпияны қорғау жөніндегі талаптарды сақтай отырып, мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдарға тексеру нәтижелері туралы актіге және анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамаға қоса тіркеу үшін қағаз жеткізгіштегі немесе электрондық нысандағы құжаттардың (мәліметтердің) көшірмелерін ұсынуға, сондай-ақ тексерудің нысанасына сәйкес цифрлық жүйелерге, техникалық бақылау құралдарына, байқау және тіркеп-белгілеу, фото- және бейнеаппаратура аспаптарына қолжетімділік беруге;

      3) тексеруді тағайындау туралы актінің, тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актінің, тексеру аяқталған күні тексеру нәтижелері туралы актінің, сондай-ақ тексеру нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың екінші данасына алғаны туралы белгі қоюға;

      4) тексеруді жүргізу кезеңінде тексерілетін құжаттарға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол бермеуге;

      5) мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыратын лауазымды адамдардың осы объект үшін белгіленген нормативтерге сәйкес зиянды және қауіпті өндірістік әсер ету факторларынан қауіпсіздігін қамтамасыз етуге;

      6) кешенді тексеру жүргізудің басталатыны туралы хабарлама алған жағдайда кешенді тексерудің белгіленген мерзімдерінде бақылау объектісі тұрған жерде болуға міндетті.";

      44) 179-бап мынадай редакцияда жазылсын:

      "179-бап. Бақылау органдары мен олардың лауазымды адамдарының шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) сотқа дейін шағым жасау тәртібі

      1. Бақылау субъектісі сотқа жүгінгенге дейін мемлекеттік экологиялық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыру құқығы бар жоғары тұрған органға (лауазымды адамға) шағым жасауға құқылы.

      2. Мемлекеттік экологиялық бақылау нәтижесіне шағым мемлекеттік экологиялық бақылау нәтижелерін алған күннен бастап бір айдан кешіктірілмей, қағаз жеткізгіште немесе электрондық нысанда беріледі.

      3. Осы баптың 2-тармағында белгіленген мерзім дәлелді себеппен өткізіп алынған жағдайда, шағым беретін бақылау субъектісінің өтінішхаты бойынша бұл мерзімді мемлекеттік экологиялық бақылауды жүзеге асыру құқығы бар жоғары тұрған орган (лауазымды адам) қалпына келтіруі мүмкін.

      4. Шағым жасау үшін өткізіп алынған мерзім шағымды қарайтын органның (лауазымды адамның) шағымды қабылдаудан бас тартуына негіз болмайды. Мерзімді өткізіп алу себептері шағымды қарау кезінде анықталады және шағымды қанағаттандырудан бас тарту негіздерінің бірі болуы мүмкін.

      5. Шағымда:

      1) шағымды қарайтын органның (лауазымды адамның) атауы (аты-жөні);

      2) жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), жеке сәйкестендіру нөмірі, пошталық мекенжайы не заңды тұлғаның атауы, пошталық мекенжайы, бизнес-сәйкестендіру нөмірі;

      3) жеке тұлғаның нақты тұратын мекенжайы және заңды тұлғаның тұрған жері;

      4) әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) дау айтылып отырған бақылау органының атауы, лауазымды адамның аты-жөні;

      5) бақылау субъектісі өз талаптары мен дәлелдемелерін негіздейтін мән-жайлар;

      6) шағым берілген күн;

      7) бақылау субъектісінің қолтаңбасы;

      8) шағымға қоса берілетін құжаттардың тізбесі;

      9) өзге де мәліметтер көрсетіледі.

      6. Шағымды қарайтын жоғары тұрған орган (лауазымды адам), егер:

      1) шағымды қарайтын органның бақылау субъектісіне қатысты шағымды қарау нәтижелері бойынша шағымда көрсетілген бір нысана туралы және бір негіздер бойынша қабылданған шешімі болса;

      2) бір тұлғаға қатысты бір нысана туралы және бір негіздер бойынша шығарылған, заңды күшіне енген сот актісі болса;

      3) мемлекеттік экологиялық бақылау нәтижелері бойынша бір мезгілде сотқа және жоғары тұрған органға (лауазымды адамға) шағым жасалған болса;

      4) шағымды қарайтын орган (лауазымды адам) өтініш берушіден шағымды кері қайтарып алуды қабылдаған болса, шағымды қараусыз қалдырады.

      Шағымды қарайтын орган шағымды қараусыз қалдыру туралы шешім қабылдаған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде бақылау субъектісіне хабарланады.

      Өтініш берушінің шағымды кері қайтарып алуы шағымды қайта беруге кедергі келтірмейді.

      7. Шағым беру мемлекеттік экологиялық бақылау нәтижелері бойынша жасалған, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың орындалуын тоқтата тұрады.

      Тексеруді тағайындау туралы актіге және (немесе) тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша актіге шағым беру тексеру жүргізуді тоқтата тұрмайды. Бұл ретте тексеруді тағайындау туралы актіні және (немесе) тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша актіні заңсыз деп тану тексеру нәтижелерінің күшін жоюға алып келеді.

      8. Шағымды қарайтын жоғары тұрған орган (лауазымды адам) шағымды дұрыс қарау үшін маңызы бар нақты мән-жайларды жан-жақты, толық және объективті түрде зерттеу үшін шаралар қабылдауға міндетті.

      Нақты мән-жайларды зерттеудің нысанасы мен шектерін шағымды қарайтын жоғары тұрған орган (лауазымды адам) айқындайды.

      Шағымды қарайтын жоғары тұрған орган (лауазымды адам) шағым бойынша шешім қабылданғанға дейін әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) дау айтылып отырған лауазымды адам мен шағым берген адамды тыңдайды.

      Тыңдау тараптардың өз ұстанымын баяндауына мүмкіндік беретін кез келген жолмен жүзеге асырылуы мүмкін.

      9. Шағымды қарау мерзімі шағым келіп түскен күннен бастап жиырма жұмыс күнін құрайды.

      10. Шағымды қарап, жоғары тұрған орган (лауазымды адам) мынадай шешімдердің бірін шығарады:

      1) шағымды қанағаттандыру туралы;

      2) шағымның бір бөлігін қанағаттандыру туралы;

      3) шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы.

      Шағымды мәні бойынша қарау аяқталғаннан кейін жазбаша түрде шешім шығарылады, ол бақылау субъектісіне жіберіледі.

      Шағымды қанағаттандырудан бас тарту уәжді болуға тиіс.

      Тексеру нәтижесіне шағымды қарау кезінде істе бар және қосымша ұсынылған материалдар бойынша шығарылған тексерудің нәтижелері туралы актінің, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың заңдылығы мен негізділігі тексеріледі. Жоғары тұрған лауазымды адам жаңа фактілерді анықтауға және жаңа дәлелдемелерді зерттеуге құқылы.

      11. Шағымды қараған жоғары тұрған органның (лауазымды адамның) шешімімен келіспеген жағдайда бақылау субъектісі шешім бойынша сотқа шағым жасауға құқылы.";

      45) 186-баптың 4-тармағының үшінші бөлігіндегі "Қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің", "қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің" деген сөздер тиісінше "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі", "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      46) 196-баптың 1-тармағының 11) тармақшасындағы "қайта өңдеу мен кәдеге жарату" деген сөздер "қалпына келтіру" деген сөздермен ауыстырылсын;

      47) 200-бапта:

      4-тармақтағы "293.15" деген цифрлар "273.15" деген цифрлармен ауыстырылсын;

      7-тармақтағы "атмосфералық ауа сапасының неғұрлым қатаң аумақтық экологиялық нормативтерін" деген сөздер "қоршаған орта сапасының неғұрлым қатаң нысаналы көрсеткіштерін" деген сөздермен ауыстырылсын;

      48) 202-бапта:

      тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

      "202-бап. Жол берілетін шығарындылар нормативтері және шығарындылардың технологиялық нормативтері. Нормативтен жоғары шығарындыларды жүзеге асыру кезеңі";

      5-тармақтың екінші бөлігіндегі "293.15" деген цифрлар "273.15" деген цифрлармен ауыстырылсын;

      6-тармақтың 2) тармақшасындағы "отыз" деген сөз "жиырма" деген сөзбен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 6-1-тармақпен толықтырылсын:

      "6-1. I және II санаттағы объектілер үшін нормативтен жоғары шығарындыларды жүзеге асыру кезеңі қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйесі орнатылған көздерді қоспағанда, өндірістік экологиялық бақылау жөніндегі соңғы есеп "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесіне берілген күннен бастап айқындалады.

      IIІ санаттағы объектілер үшін нормативтен жоғары шығарындыларды жүзеге асыру кезеңі тексерілетін кезең үшін айқындалады.";

      9-тармақ мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Алауларды пайдалану кезінде атмосфералық ауаға ластағыш заттардың шығарындыларын азайту мақсатында ең үздік қолжетімді техника бойынша тиісті қорытындыда көзделген бір немесе бірнеше ең үздік қолжетімді техника қолданылады.";

      49) 206-баптың 3-тармағындағы "атмосфералық ауа сапасының белгіленген экологиялық нормативтері" деген сөздер "қоршаған орта сапасының белгіленген нысаналы көрсеткіштері" деген сөздермен ауыстырылсын;

      50) 209-баптың 2-тармағындағы "қайта өңделетін, кәдеге жаратылатын" деген сөздер "қалпына келтірілетін" деген сөздермен ауыстырылсын;

      51) 213-баптың 3-тармағының бірінші бөлігі мынадай мазмұндағы 5) және 6) тармақшалармен толықтырылсын:

      "5) теңіз кемелерінің оқшауланған жүйелерінен теңіз суларын ағызып жіберу;

      6) кемедегі минералдануы жоғары теңіз суларын ағызып жіберу.";

      52) 214-баптың 9-тармағындағы "су сапасының неғұрлым қатаң аумақтық экологиялық нормативтерін" деген сөздер "қоршаған орта сапасының неғұрлым қатаң нысаналы көрсеткіштерін" деген сөздермен ауыстырылсын;

      53) 216-бапта:

      тақырып "және нормативтен жоғары шығарындыларды жүзеге асыру кезеңі" деген сөздермен толықтырылсын;

      5-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "5. Мынадай:

      1) жерасты сулары ауызсу, бальнеологиялық, техникалық мұқтаждықтар, ирригация және мал шаруашылығы мұқтаждықтары үшін пайдаланылмайтын оқшауланған суландырылмаған жерасты белдеулеріне және жерасты су тұтқыш белдеулеріне тазартылған сарқынды суларды айдау;

      2) карьердегі және (немесе) шахтадағы қазылған кеңістіктерге карьер суларын бұру жағдайларын қоспағанда, сарқынды суларды жер қойнауына төгуге тыйым салынады.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінің 1) тармақшасында көрсетілген жағдайларда сарқынды суларды тазарту мұнай өнімдері, қалқымалы заттар және күкіртсутек бойынша бекітілген жобалық шешімдерге сәйкес жүзеге асырылады.

      Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көрсетілген жағдайларда сарқынды суларды тазарту мұнай өнімдері бойынша бекітілген жобалық шешімдерге сәйкес жүзеге асырылады.

      Сарқынды суларды жер қойнауына айдау және бұру кезінде осы тармақтың екінші және үшінші бөліктерінде көрсетілмеген өзге де ластағыш заттарды төгу қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен әдістемеге сәйкес ластағыш заттар концентрациясының ең жоғары көрсеткіштері бойынша нормаланады. Ластағыш заттар концентрациясының ең жоғары көрсеткіштері қоршаған ортаға әсер етуге бағалау жүргізу кезінде немесе ластағыш заттардың жол берілетін төгінділері нормативтерінің жобасында негізделеді. Осындай заттарды ластағыш заттар концентрациясының белгіленген ең жоғары көрсеткіштерінен асырып төгу нормативтен жоғары эмиссия болып есептелмейді.

      Осы тармақтың екінші бөлігіне сәйкес мұнай өнімдері, қалқымалы заттар мен күкіртсутек бойынша тазартылмаған сарқынды суларды жерасты белдеулеріне айдауға тыйым салынады.

      Жол берілетін төгінділер нормативтері белгіленбеген ластағыш заттар болған кезде және осы тармақтың талаптары сақталмаған кезде карьердегі және (немесе) шахтадағы қазылған кеңістіктерге карьер суларын бұруға тыйым салынады.";

      мынадай мазмұндағы 6-тармақпен толықтырылсын:

      "6. Егер сарқынды сулардағы ластағыш заттың не ластағыш заттар қоспасының мөлшері (массасы) экологиялық рұқсатта белгіленген экологиялық нормативтерден асып кетсе, төгінділер нормативтен жоғары деп есептеледі.

      I және II санаттағы объектілер үшін нормативтен жоғары төгінділерді жүзеге асыру кезеңі қоршаған ортаға эмиссиялар мониторингінің автоматтандырылған жүйесі орнатылған көздерді қоспағанда, өндірістік экологиялық бақылау жөніндегі соңғы есеп "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесіне берілген күннен бастап айқындалады.

      IIІ санаттағы объектілер үшін нормативтен жоғары төгінділерді жүзеге асыру кезеңі тексерілетін кезең үшін айқындалады.";

      54) 222-баптың 10-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "10. Мынадай:

      1) тау-кен металлургия кәсіпорындарының шахта және карьер суларын жинақтағыш тоғандарға және (немесе) буландырғыш тоғандарға төгуді;

      2) жер қойнауын (көмірсутектер мен ураннан басқа) пайдалану жөніндегі операциялармен ластанбаған, су деңгейін төмендететін және құрғататын ұңғымаларды қолдану арқылы алынған, осындай операцияларды жүргізу кезінде ілесіп алынған жерасты суларын ағызу салдарынан су объектісінің сапалық жай-күйі нашарламаған жағдайда, мұндай ағызуды қоспағанда, алдын ала тазартпай сарқынды суларды ағызуға тыйым салынады. Бұл ретте мұндай суларды ауызсумен жабдықтау үшін пайдаланылатын су объектілеріне төгуге тыйым салынады;

      3) сумен салқындату үшін пайдаланылатын суларды тұйықталған (айналмалы) сумен жабдықтау жүйесінде орналасқан жинақтағыштарға төгуді қоспағанда, алдын ала тазартпай сарқынды суларды төгуге тыйым салынады.";

      55) 229-баптың 5-тармағындағы "топырақ сапасының неғұрлым қатаң аумақтық экологиялық нормативтерін" деген сөздер "қоршаған орта сапасының неғұрлым қатаң нысаналы көрсеткіштерін" деген сөздермен ауыстырылсын;

      56) 16-тарау мынадай мазмұндағы 259-1-баппен толықтырылсын:

      "259-1-бап. Киік дериваттарымен сауда жасау жүйесінің операторы

      1. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмiмен айқындалған, акцияларының жүз пайызы тiкелей немесе жанама түрде мемлекетке тиесiлi акционерлiк қоғам киiк дериваттарымен сауда жасау жүйесiнiң операторы болып саналады.

      2. Киік дериваттарымен сауда жасау жүйесі операторының киік дериваттары бағасын айқындау әдістемесін және оларды өткізу тәртібін жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган әзірлеп, бекітеді.

      3. Киік дериваттарын өткізуден түскен ақша киік дериваттарымен сауда жасау жүйесі операторының банктік шотына түседі.

      4. Киік дериваттарымен сауда жасау жүйесінің операторы киік дериваттарын өткізуден оның банктік шотына түскен ақшаны жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен тәртіппен және шарттарда Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы заңнамасына сәйкес іс-шараларды қаржыландыруға бағыттайды.";

      57) 273-баптың бірінші бөлігінің 9) тармақшасында:

      "салқындату және өрт сөндіру жүйелері суының," деген сөздер алып тасталсын;

      ", балласт сулардың" деген сөздер алып тасталсын;

      58) 278-баптың 10-тармағындағы "Кемелерден мұнайды, ластағыш заттарды және құрамында ластағыш заттар бар сарқынды суларды, тазартылмаған балласт суларды, тамақ қалдықтарын, тұрмыстық қоқысты және пластмассалардың барлық түрін" деген сөздер "Кемелерден ластануды болғызбау жөніндегі халықаралық конвенцияның (МАРПОЛ 73/78) белгіленген талаптарына сәйкес келмейтін мұнайды, ластағыш заттарды және құрамында ластағыш заттар бар сарқынды суларды, тазартылмаған балласт суларды, тамақ қалдықтарын, тұрмыстық қоқысты және пластмассалардың барлық түрін кемелерден" деген сөздермен ауыстырылсын;

      59) 283-бапта:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін, климаттың өзгеруіне жаһандық ден қоюға Қазақстан Республикасының ұлттық үлестерінің (бұдан әрі – ұлттық үлес) негізінде Қазақстан Республикасының көміртегі балансының төмендетілуін қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасы өзіне мақсат етіп қояды.

      Қазақстан Республикасының көміртегі балансы парниктік газдардың нақты сіңірілу көлемін алып тастағандағы және басқа елдердің ұлттық үлестері ретінде есепке алынатын не климаттың өзгеруін болғызбау жөніндегі басқа да халықаралық мақсаттарда пайдаланылатын Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерінің үлесін қосқандағы парниктік газдардың нақты шығарылу көлемі ретінде айқындалады.

      Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде климаттың өзгеруі салдарын жеңілдетудің берілетін нәтижелері деп Париж келісімінің 6-бабы 2 және 4-тармақтарының талаптары негізінде бір елден екінші елге берілетін, парниктік газдардың шығарылуын азайту немесе олардың сіңірілуін ұлғайту көлемі түсініледі.

      Қазақстан Республикасы басқа елдердің ұлттық үлестері ретінде есепке алу үшін Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін осы Кодексте көзделген жағдайларда және шарттарда беруді жүзеге асырады.";

      2-тармақта:

      бірінші бөліктегі "келесі" деген сөз алып тасталсын;

      екінші бөлік алып тасталсын;

      3-тармақта:

      "және осы Кодекске сәйкес айқындалған Қазақстан Республикасының ұлттық үлестеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатында осы Кодекске сәйкес парниктік газдардың шығарылуы мен сіңірілуі саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асырады" деген сөздер алып тасталсын;

      "уәкілетті орган" деген сөздерден кейін "осы Кодекске сәйкес айқындалған Қазақстан Республикасының ұлттық үлестеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету, сондай-ақ Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін басқа елдерге беру көзделетін жобаларды Қазақстан Республикасының аумағында іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының климаттың өзгеруі саласындағы халықаралық шарттарын іске асыру жөніндегі жұмыс органы болып саналады" деген сөздермен толықтырылсын;

      60) 285-бап:

      3) тармақшадағы "әкімшілендіру пайдаланыла отырып жүзеге асырылады." деген сөздер "әкімшілендіру;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын:

      "4) Қазақстан Республикасының аумағында іске асырылатын және Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін беру көзделетін жобаларды әкімшілендіру пайдаланыла отырып жүзеге асырылады.";

      мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін беру жөніндегі жобаларды әкімшілендіру – экологиялық біртұтастықты, ашықтықты қамтамасыз ету және қосарланған есепке жатқызуды болғызбау мақсатында уәкілетті халықаралық органдар, оның ішінде Париж келісімі 6-бабының 4-тармағы шеңберінде әрекет ететін қадағалау органы белгілеген қағидалар, әдіснамалар мен талаптар сақталып, Париж келісімі 6-бабының 2 және 4-тармақтарына сәйкес жобаларды іске асыру шеңберінде алынған, климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін үйлестіруді, бақылауды, мониторингтеуді, верификациялауды, тіркеуді және халықаралық деңгейде беруді қамтамасыз ететін рәсімдердің жиынтығы.";

      61) 288-баптың 2-тармағы:

      мынадай мазмұндағы 3-1) және 3-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "3-1) Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде халықаралық тізілімді жүргізу;

      3-2) Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде климаттың өзгеруінің салдарын жеңілдету нәтижелерін айналысқа шығару, сақтау, резервке қою, буферлік шотта ұстап тұру, айналысқа шығарылғандарды шетелдік және халықаралық тізілімдерге беру, бұғаттау, күшін жою және айналыстан алып тастау;";

      5) тармақшадағы "сатып алу жөніндегі қызметті жүзеге асырады." деген сөздер "сатып алу;" деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 6) және 7) тармақшалармен толықтырылсын:

      "6) қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға, Париж келісімінің 6-бабы бойынша техникалық топқа, тиісті жобаларға қатысушыларға Париж келісімінің нарықтық тетіктері мәселелері бойынша ақпараттық, әдіснамалық және сараптамалық қолдау көрсету;

      7) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару жөніндегі қызметті жүзеге асырады.";

      62) мынадай мазмұндағы 288-1-баппен толықтырылсын:

      "288-1-бап. Париж келісімінің нарықтық тетіктері және оларға қатысу тәртібі

      1. Париж келісімінің нарықтық тетіктері деп климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін тартылатын халықаралық инвестицияларға айырбастау үшін халықаралық деңгейде бере отырып, парниктік газдардың шығарындыларын азайтуға немесе олардың сіңірілуін ұлғайтуға бағытталған жобаларды және Париж келісімінің 6-бабы 2 және 4-тармақтарының талаптары негізінде іске асырылатын жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тәсілдер мен тетіктер түсініледі.

      2. Париж келісімінің 6-бабы 2-тармағының талаптары негізінде нарықтық тетіктерге қатысу ерікті түрде жүзеге асырылады және мыналарға:

      1) жобаға қатысушыларды тіркеуге және көміртегі бірліктерінің саудасы жүйесі операторының климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету бойынша ұсынылатын іс-қимылдардың қолайлылығын қарауына;

      2) жобаға қатысушылардың жобалау құжаттамасын әзірлеуіне;

      3) қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның көміртегі бірліктерінің саудасы жүйесі операторының сараптамалық қорытындысы негізінде жобалау құжаттамасын бекітуіне және ұсынылған жобаны тіркеуіне;

      4) жобаға қатысушылардың климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелері бойынша мониторинг жүргізуіне, есептілікті дайындау мен ұсынуына;

      5) климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін айналысқа енгізуге және халықаралық деңгейде беруге;

      6) ішкі пайдалану үшін резервке қойылған, климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерінің жоспарлы көлемін айқындауға;

      7) климаттың өзгеруінің салдарын жеңілдету нәтижелерінің халықаралық деңгейде берілуі ескеріле отырып, қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның Қазақстан Республикасының көміртегі балансын түзетуіне қатысты қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітетін, Париж келісімі 6-бабының нарықтық тетіктерін іске асыру қағидаларымен реттеледі.

      3. Париж келісімінің 6-бабы 4-тармағының талаптары негізінде нарықтық тетіктерге қатысу ерікті түрде жүзеге асырылады және мыналарға:

      1) Париж келісімі Тараптарының кеңесі ретінде әрекет ететін және Париж келісімінің 6.4-бабы бойынша нарықтық тетіктің іске асырылуын қадағалайтын Тараптар Конференциясына бағынысты халықаралық органмен осы тетікті Қазақстан Республикасының аумағында іске асыру және тиісті жобаларға қатысушыларды тіркеу мүмкіндіктерін келісуге;

      2) жобаларға қатысушыларды тіркеуге және климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету бойынша ұсынылатын іс-қимылдардың қолайлылығын қарауға;

      3) басқа елдердің ұлттық үлестерін іске асыру не климаттың өзгеруін болғызбаумен байланысты басқа да мақсаттар үшін климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін пайдалану мүмкіндігін растауға қатысты Париж келісімі 6-бабының нарықтық тетіктерін іске асыру қағидаларымен реттеледі.

      4. Париж келісімінің 6-бабы 2-тармағының талаптары негізінде нарықтық тетіктер ретінде іске асыру үшін қызметтің қолайлылығын бағалау және мақұлдау Париж келісімі 6-бабының нарықтық тетіктерін іске асыру қағидаларында көрсетілген қызмет түрлерінің өлшемшарттары мен тізбелері негізінде жүзеге асырылады.

      5. Қазақстан Республикасының парниктік газдардың шығарылуын азайту бойынша ұлттық деңгейде айқындалатын үлесінің есебіне жатқызу үшін резервке қойылған, климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерінің жоспарлы көлемі Париж келісімі 6-бабының нарықтық тетіктерін іске асыру қағидаларында белгіленеді.

      Халықаралық деңгейде берілетін, парниктік газдардың сіңірілуі жөніндегі жобалар шеңберінде қол жеткізілген, климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін ықтимал жоғалтуды өтеуге арналған көміртегі бірліктерінен қалыптастырылатын буферлік шоттың мөлшері Париж келісімі 6-бабының нарықтық тетіктерін іске асыру қағидаларында белгіленеді.

      Буферлік шот деп Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде халықаралық тізілімде қалыптастырылатын шот түсініледі, ол парниктік газдарды сіңіру жөніндегі жобалардың климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін ықтимал жоғалтуды өтеуге арналған көміртегі бірліктерін қамтиды.

      6. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган экологиялық біртұтастықты сақтау және ұлттық үлесті орындау үшін Париж келісімінің нарықтық тетіктері негізінде жобалардың іске асырылуын мақұлдайды және іске асырылған жобадан түзілген парниктік газдардың шығарындылары азаюының жалпы көлемінің кемінде отыз пайызын және (немесе) сіңірілуі жалпы көлемінің кемінде он пайызын ұлттық үлесті орындау мақсаттары үшін есепке жатқызады.

      7. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше белгіленбесе, халықаралық деңгейде берілетін климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерінің есептік бірлігі көміртегі диоксиді баламасының бір тоннасына тең.

      8. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган Париж келісімінің нарықтық тетіктері шеңберінде қол жеткізілген климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету нәтижелерін халықаралық деңгейде беруді және алуды қамтамасыз етеді.";

      63) 289-бапта:

      8-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Квоталау субъектісі көміртегі квотасының өтелмеген бірліктерін парниктік газдардың шығарылуы мен сіңірілуі саласындағы мемлекеттік реттеу қағидаларында көзделген тәртіппен бір Көміртегі квоталарының ұлттық жоспарынан кейінгісіне ауыстыруға құқылы.";

      мынадай мазмұндағы 12-тармақпен толықтырылсын:

      "12. Париж келісімінің нарықтық тетіктері ретінде танылатын қызмет квоталанатын қондырғыдағы квоталанатын парниктік газдардың шығарындылары бойынша жүзеге асырылмайды.";

      64) 290-баптың 11-тармағында:

      "Резервтен" деген сөз "Көміртегі квоталарының ұлттық жоспары резервінен және көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "қаражат" деген сөзден кейін "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен климаттық қаржыландыру қағидаларына сәйкес" деген сөздермен толықтырылсын;

      65) 291-бапта:

      7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "7. Көміртегі квотасының пайдаланылмаған (өтелмеген) бірліктері қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару тәртібіне сәйкес Көміртегі квоталары ұлттық жоспарының резервінен көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіне ауыстырылады.";

      8-тармақтағы "Көміртегі" деген сөз "Кейінгі Көміртегі квоталарының ұлттық жоспарына немесе көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіне ауыстырылған көміртегі квотасының бірліктерін қоспағанда, көміртегі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      66) 295-баптың 8-тармағының бірінші бөлігі "олар" деген сөзден кейін "тиісті Көміртегі квоталары ұлттық жоспарының тегін бөлінген көміртегі квотасын төмендету пайызына азайтылған мөлшерде" деген сөздермен толықтырылсын;

      67) 298-бапта:

      мынадай мазмұндағы 1-1 және 1-2-тармақтармен толықтырылсын:

      "1-1. Парниктік газдардың шығарындыларын азайтуға бағытталған көміртегі офсеттеріне нәтижесінде парниктік газдардың шығарындылары азаятын, Қазақстан Республикасының экология заңнамасының талаптарына қайшы келмейтін қызметтің кез келген түрі жатады.

      1-2. Парниктік газдардың сіңірілуін ұлғайтуға бағытталған көміртегі офсеттеріне ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде, елді мекендердің жерлерінде, мемлекеттік орман қорының жерлерінде және босалқы жерлерде іске асырылатын және жаңа орман екпелерін отырғызу мен тозған жерлерді қалпына келтіруге бағытталған көміртегі офсеттері жатады.

      Мемлекеттік орман қорының жерлерінде іске асырылатын көміртегі офсеттері инвестор мен орман иесі арасында жасалған шарт негізінде жүзеге асырылады.";

      4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "4. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен Көміртегі офсетінің қағидаларында:

      парниктік газдардың шығарындылары мен сіңірілуін есептеу тәртібі;

      парниктік газдардың шығарындылары мен сіңірілуін есептеудің қолданыстағы ұлттық әдістемелерінің қабылданған халықаралық әдістемелерге сәйкестігін тексеру тәртібі;

      көміртегі офсетін әзірлеу тәртібі;

      көміртегі офсеттерін қарау, мақұлдау және есепке алу тәртібі;

      көміртегі офсеттерін іске асыру, мониторингтеу, олар бойынша есептілік беру тәртібі;

      офсеттік бірліктерді көміртегі квоталарының бірліктеріне айырбастау тәртібі;

      жобалардың өтініш берушілері ұсынатын құжаттардың нысандары;

      ерікті көміртегі нарықтары шеңберінде Қазақстан Республикасының аумағында іске асыруға жоспарланған жобаларды қарау және келісу көзделеді.";

      мынадай мазмұндағы 4-1, 4-2, 4-3 және 4-4-тармақтармен толықтырылсын:

      "4-1. Жобалар ерікті көміртегі нарықтарында іске асырылған жағдайда жобаны іске асыру нәтижесінде алынған бірліктердің бір бөлігі парниктік газдардың шығарылуы мен сіңірілуін мемлекеттік түгендеуде ұлттық үлесті орындау мақсаттары үшін есепке жатқызылады.

      Ұлттық үлес есебіне жатқызылуға тиіс үлес көміртегі офсеті қағидаларына сәйкес айқындалады.

      Ерікті көміртегі нарығы деп жеке және заңды тұлғалар өз парниктік газдар шығарындыларын өтеу мақсатында көміртегі бірліктерін сатып алу мен сатуды жүзеге асыратын тетік түсініледі.

      Ерікті көміртегі нарығы шеңберінде сатып алынған көміртегі бірліктерін көміртегі бірліктері саудасының жүйесі шеңберінде пайдалануға болмайды.

      4-2. Толықтырмалық – жоба шеңберінде қол жеткізілген парниктік газдардың антропогендік шығарындыларының азаюы осы жоба шеңберінде жүзеге асырылған нақты іс-қимылдардың нәтижесі болып саналатынын және бұл осы қызметсіз болмайтынын растайтын өлшемшарт.

      4-3. Базалық сценарий – ұсынылатын көміртегі офсеті болмаған жағдайда парниктік газдар шығарындыларының деңгейін және (немесе) парниктік газдардың сіңірілу деңгейін көрсететін сценарий, сол арқылы парниктік газдардың шығарындыларын азайтудың немесе олардың сіңірілуінің қол жеткізілген көлемі салыстырмалы түрде бағаланады.

      4-4. Қосарланған есепке алу – парниктік газдар шығарындыларын бір мәрте азайту немесе жою олардың салдарын жеңілдету мақсаттарына қол жеткізу үшін бір реттен артық есепке алынатын жағдай. Қосарланған есепке алу қосарланған беру, қосарланған пайдалану және (немесе) қосарланған талап ету нәтижесінде болуы мүмкін.";

      68) 299-бапта:

      4-тармақта:

      екінші бөлік "санатынан" деген сөзден кейін "және (немесе) көміртегі нарығын тұрақтандыру резервінен" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Көміртегі нарығын тұрақтандыру резерві деп көміртегі нарығындағы көміртегі бірліктерінің артық немесе жеткіліксіз ұсынысын реттеуге арналған, көміртегі бірліктерінің саудасы жүйесінің операторы қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітетін көміртегі нарығын тұрақтандыру резервін басқару қағидаларында айқындалған тәртіппен басқаратын көміртегі квотасы бірліктері көлемінің резерві түсініледі.";

      үшінші бөліктегі "тауар биржасы" деген сөздер "Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын тауар биржасы және (немесе) қор биржалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "6. Бастапқы және қайталама нарықтарда көміртегі бірліктерінің саудасы Қазақстан Республикасының тауар биржалары және бағалы қағаздар нарығы туралы заңнамасына, сондай-ақ көміртегі бірліктерінің саудасы қағидаларына сәйкес және (немесе) "Астана" халықаралық қаржы орталығының актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.";

      7-тармақ алып тасталсын;

      8-тармақтағы "тауар биржасы" деген сөздер "Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын қор биржалары" деген сөздермен ауыстырылсын;

      9-тармақтың екінші бөлігіндегі "тауар биржасында" деген сөздер "Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын тауар және (немесе) қор биржаларында" деген сөздермен ауыстырылсын;

      69) 304-тармақта:

      2-тармақ "жобаларды" деген сөзден кейін ", Париж келісімінің нарықтық тетіктері жобаларын" деген сөздермен толықтырылсын;

      3-тармақ "органдарды" деген сөзден кейін "Қазақстан Республикасындағы көміртегі бірліктерінің саудасы жүйесі үшін" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы 3-1-тармақпен толықтырылсын:

      "3-1. Валидациялау және верификациялау жөніндегі органдарды Париж келісімінің нарықтық тетіктері үшін тану климаттың өзгеруін болғызбау нәтижелерін халықаралық деңгейде беру жөніндегі шарттардың талаптарына сәйкес және (немесе) Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың өзгеруі туралы негіздемелік конвенциясының және (немесе) Париж келісімінің органдары танитын стандарттар негізінде халықаралық аккредиттеу арқылы жүзеге асырылады.";

      5-тармақ "операторының" деген сөзден кейін ", парниктік газдардың шығарылуын азайту немесе сіңірілуін ұлғайту жөніндегі жобаның өтініш берушісінің, Париж келісімінің нарықтық тетігі жобасының өтініш берушісінің" деген сөздермен толықтырылсын;

      7-тармақ "жобаны" деген сөзден кейін ", көміртегі офсетін" деген сөздермен толықтырылсын;

      70) 310-бапта:

      9-тармақтың екінші бөлігіндегі "озонды бұзатын заттардың мемлекеттік кадастры" деген сөздер "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      11-тармақ "уәкілетті органның" деген сөздерден кейін "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" деген сөздермен толықтырылсын;

      71) 316-бапта:

      2-тармақ:

      "2-тармағында" деген сөздерден кейін ", сондай-ақ Климаттың өзгеруіне бейімделу жөніндегі ұлттық жоспарда" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган климаттың өзгеруіне бейімделу үшін мемлекеттік басқарудың басым салаларындағы уәкілетті органдармен келісу бойынша Климаттың өзгеруіне бейімделу жөніндегі ұлттық жоспарды әзірлейді және оны Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.";

      3-тармақ:

      "шеңберінде" деген сөзден кейін "астана, облыстар, республикалық маңызы бар қалалар деңгейіндегі климаттың өзгеруіне бейімделу жөніндегі жоспарда" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Астана, облыстар, республикалық маңызы бар қалалар деңгейіндегі климаттың өзгеруіне бейімделу жөніндегі жоспарды астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары әзірлеп, бекітеді.";

      72) мынадай мазмұндағы 319-1-баппен толықтырылсын:

      "319-1-бап. Қалдықтарды игеру жөніндегі ұлттық орталық

      Қалдықтарды игеру жөніндегі ұлттық орталық радиоактивті қалдықтарды қоспағанда, қалдықтарды игеру саласында ақпараттық-талдамалық, әдіснамалық және ұйымдастырушылық сүйемелдеуді жүзеге асыратын ұйым болып саналады және деректерді жинау мен талдауды қоса алғанда, қалдықтарды есепке алу мен мониторингтеудің цифрлық жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.";

      73) 321-баптың 4-тармағы алып тасталсын;

      74) 322-баптың 1-тармағы мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Жергілікті атқарушы органдар осы Кодекстің 365-бабының 6-тармағында көрсетілген қалдықтар фракциялары бойынша бөлек жиналған қалдықтарды бөлек тасуды ұйымдастырады.";

      75) 323-баптың 3-тармағында:

      "(дайындауда)" деген сөз "(дайындауда, өсіруде)" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "жарамды болатын пайдалы құрамдастарды, шикізатты және (немесе) өзге де материалдарды" деген сөздер "қайталама ресурстарды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      76) 324-бап мынадай мазмұндағы 2-1-тармақмен толықтырылсын:

      "2-1. Қалдықтарды энергетикалық кәдеге жаратуды жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілері қалдықтармен жұмыс істеген кезде осы Кодекс талаптарының сақталуын қамтамасыз етеді.";

      77) 325-бапта:

      1-тармақ:

      "операция" деген сөздерден кейін ", сондай-ақ кездейсоқ қоқыстарды жою" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы екінші және үшінші бөліктермен толықтырылсын:

      "Кездейсоқ қоқыстарды жою деп мамандандырылған ұйымдардың оларды жинақтауға немесе көмуге арналған, арнайы белгіленген орындардан тыс орналастырылған қалдықтарды сұрыптау, залалсыздандыру, қайта өңдеу, кәдеге жарату немесе көму үшін жинауы, тасуы және беруі түсініледі.

      Кездейсоқ қоқыстарды жоюды астананың, республикалық маңызы бар қалалардың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары ұйымдастырады.";

      2-тармақ мынадай мазмұндағы сөйлеммен толықтырылсын:

      "Қалдықтарды игеру мақсатында оларды мемлекеттік экологиялық сараптамадан өткен жобалау құжаттарына сәйкес қалдықтар көмілген жерден алуға жол беріледі.";

      78) 331-баптағы "осы Кодекстің 339-бабының 3-тармағына сәйкес лицензия негізінде қалдықтарды қалпына келтіру немесе жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаның иелігіне" деген сөздер "қалдықтарды қалпына келтіру немесе жою жөніндегі операцияларды осы Кодекстің 336 немесе 337-бабына сәйкес жүзеге асыратын тұлғаның иелігіне осы Кодекстің 339-бабының 3-тармағына сәйкес" деген сөздермен ауыстырылсын;

      79) 333-бапта:

      1-тармақта:

      "қатысты" деген сөзден кейін "қосалқы операциялар және (немесе)" деген сөздермен толықтырылсын;

      "өлшемшарттарға" деген сөздерден кейін "және қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіпке" деген сөздермен толықтырылсын;

      "дайын өнім немесе" деген сөздер алып тасталсын;

      2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Осы баптың 1-тармағына сәйкес қалдықтар мәртебесін жоғалтатын және қайталама ресурсқа (материалдық немесе энергетикалық) айналатын қалдықтардың түрлері қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен тізбе бойынша айқындалады.";

      3-тармақта:

      бірінші бөліктің бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Осы баптың 1-тармағында аталған өлшемшарттар мынадай талаптарға сәйкес келуге тиіс:";

      екінші бөлік алып тасталсын;

      80) 336-бапта:

      1-тармақтағы "қайта өңдеу, залалсыздандыру, кәдеге жарату және (немесе) құрту" деген сөздер "жинау, тасу, қалпына келтіру, залалсыздандыру және (немесе) жою" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Өндірістік объект (ғимараттар, құрылыстар, құрылысжайлар, үй-жайлар және (немесе) қауіпті қалдықтар полигоны) және өндірістік кешен (қондырғылар, жабдық пен көлік) қауіпті қалдықтармен жасалатын операциялар жөніндегі қызметті жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектісінің меншігінде болуға тиіс.";

      81) 337-бапта:

      1-тармақтағы "Қалдықтарды жинау, сұрыптау және (немесе) тасу, қауіпті емес қалдықтарды қалпына келтіру және (немесе) құрту" деген сөздер "Қауіпті емес қалдықтарды жинау, сұрыптау және (немесе) тасу, сондай-ақ қалпына келтіру және (немесе) жою" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3-тармақтағы "Қалдықтарды жинау, сұрыптау және (немесе) тасу, қауіпті емес қалдықтарды қалпына келтіру және (немесе) құрту" деген сөздер "Қауіпті емес қалдықтарды жинау, сұрыптау және (немесе) тасу, сондай-ақ қалпына келтіру және (немесе) жою" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6-тармақтағы "меншікті қалдықтарды жинақтау және сұрыптау; меншікті" деген сөздер "өз қалдықтарын жинақтау және сұрыптау, өзінің" деген сөздермен ауыстырылсын;

      82) 339-баптың 3-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, қалдықтарды түзуші, қалдықтардың қазіргі және бұрынғы меншік иелері мұндай қалдықтарды осы Кодекстің 336 немесе 337-бабына сәйкес қалдықтарды қалпына келтіру және (немесе) жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаның иелігіне берген кезге дейін "Ластаушы төлейді" қағидатына сәйкес қалдықтарды игеру жөніндегі экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету үшін жауапты болады.

      Жиынтығында қалдықтарды жинау, тасу, қалпына келтіру және (немесе) жою жөніндегі операцияларды орындауға құқығы жоқ тұлғаларға қалдықтар берілген жағдайда, қызметінің нәтижесінде осындай қалдықтар түзілетін тұлғаларға жауапкершілік жүктеледі.

      Коммуналдық қалдықтарды түзушілер қалдықтар түзілген кезден бастап олар қалдықтарды жинау, сұрыптау, қалпына келтіру және (немесе) жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаларға берілген кезге дейін қалдықтарды игеру жөніндегі экологиялық талаптардың сақталуы үшін жауапты болады.

      Осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, қалдықтарды жинау және тасу жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғалар қалдықтарды иелігіне алған кезден бастап мұндай қалдықтарды осы Кодекстің 336 немесе 337-бабына сәйкес қалдықтарды қалпына келтіру немесе жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаға берген кезге дейін қалдықтарды игеру жөніндегі экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету үшін жауапты болады.";

      83) 343-баптың 1-тармағы "Қауіпті" деген сөз "Тұрмыстық қатты қалдықтарды игерудің орталықтандырылған жүйесіне коммуналдық қалдықтарды тапсыратын жеке тұлғалар осындай қалдықтардың қауіпті құрамдастарын түзетін жағдайларды қоспағанда, қауіпті" деген сөздермен ауыстырылсын;

      84) 347-баптың 5-тармағы алып тасталсын;

      85) 348-бап "сәйкес келетін" деген сөздерден кейін ", осы Кодекстің 325-бабы 2-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген жағдайларды қоспағанда" деген сөздермен толықтырылсын;

      86) 349-баптың 3-тармағы мынадай редакция жазылсын:

      "3. Коммуналдық қалдықтардың қауіпті құрауыштарын (электрондық және электр жабдық, құрамында сынап бар қалдықтар, батарейкалар, аккумуляторлар және өзге де қауіпті құрамдастар) қалпына келтіру жөніндегі операцияларды қоспағанда, 2-сыныпты (қауіпті емес қалдықтар) және 3-сыныпты (тұрмыстық қатты қалдықтар) полигондардың аумағында қауіпті қалдықтарды қалпына келтіру және (немесе) жою жөніндегі операцияларға тыйым салынады.";

      87) 350-бап мынадай мазмұндағы 18 және 19-тармақтармен толықтырылсын:

      "18. Осы баптың 5, 8, 9, 10, 11, 12 және 16-тармақтарында белгіленген талаптар ауылдық елді мекендердегі тұрмыстық қатты қалдықтар полигондарына қолданылмайды.

      19. Осы баптың талаптары ауылдық елді мекендердегі жұмыс істеп тұрған тұрмыстық қатты қалдықтар полигондарына қолданылмайды.

      Ауылдық елді мекендердегі тұрмыстық қатты қалдықтар полигондары мынадай талаптарға сәйкес келуге тиіс:

      1) ауылдық елді мекеннен кемінде бір мың метр қашықтықта болу;

      2) жергілікті атқарушы орган белгілеген су қорғау аймақтарына, белдеулеріне және оларды шаруашылықта пайдалану режиміне сәйкес келу;

      3) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар шегінен тыс орналасу;

      4) басқа ауылдық елді мекендерден қалдықтарды қабылдау мүмкіндігі беріле отырып, бір ауылдық елді мекенде тұрмыстық қатты қалдықтар полигонының біреуден артық болмауы;

      5) полигонның әлеуетті қуаттылығы бес – он жыл.

      Ауылдық елді мекендердегі тұрмыстық қатты қалдықтар полигондарын ресімдеу тәртібін және оларға қойылатын ең төмен талаптарды Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.";

      88) 351-баптың 4-тармағының бірінші бөлігіндегі "және кәдеге жарату" деген сөздер ", кәдеге жарату" деген сөздермен ауыстырылсын;

      89) 359-баптың 1-тармағының екінші бөлігі "ұзақ мерзімді сақтау" деген сөздерден кейін "осы Кодекстің 325-бабының 2-тармағына сәйкес қалдықтарды алу ескеріле отырып," деген сөздермен толықтырылсын;

      90) 360-баптың 2-тармағындағы "ақпараттық-техникалық" деген сөздер алып тасталсын;

      91) 365-бапта:

      2-тармақта:

      2) тармақшадағы "есептеудің үлгілік" деген сөздер "есептеу" деген сөзбен ауыстырылсын;

      3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "3) коммуналдық қалдықтарды игеру бағдарламаларын әзірлеу жөніндегі әдістемені әзірлеп, бекіту;";

      мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын:

      "4) кездейсоқ қоқыстарды жою қағидаларын бекіту арқылы іске асырады.";

      3-тармақтың 3) тармақшасындағы "халық үшін" деген сөздер алып тасталсын;

      4-тармақта:

      2) тармақша "нормаларын" деген сөзден кейін "үш жылда бір реттен сиретпей" деген сөздермен толықтырылсын;

      3) тармақшадағы "қайталама шикізатты" деген сөздер "қайталама ресурстарды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6) тармақша алып тасталсын;

      7) тармақшада:

      "халық үшін" деген сөздер алып тасталсын;

      "тарифтерді" деген сөзден кейін "үш жылда бір реттен сиретпей" деген сөздермен толықтырылсын;

      8) тармақшадағы "тұрмыстық" деген сөз "осы тармақтың 7) тармақшасында көрсетілген әдістемеге сәйкес тұрмыстық" деген сөздермен ауыстырылсын;

      5-тармақ 4) тармақшасындағы "жолын кесу арқылы іске асырады." деген сөздер "жолын кесу;" деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5) тармақшамен толықтырылсын:

      "5) коммуналдық қалдықтарды жинау, сұрыптау және көму орындарын ұйымдастыру арқылы іске асырады.";

      6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "6. Коммуналдық қалдықтарды бөлек жинау мынадай фракциялар бойынша жүзеге асырылады:

      1) "құрғақ" (қағаз, картон, металл, пластик және шыны);

      2) "дымқыл" (тамақ қалдықтары, органика және өзгесі);

      3) "коммуналдық қалдықтардың қауіпті құрауыштары".

      Коммуналдық қалдықтардың қауіпті құрауыштары (электрондық және электр жабдықтар, құрамында сынап бар қалдықтар, медициналық қалдықтар, батарейкалар, аккумуляторлар және өзге де қауіпті құрамдастар) бөлек жиналуға және қалпына келтіру үшін мамандандырылған ұйымдарға берілуге тиіс.";

      92) 366-бапта:

      1-тармақтың бірінші бөлігінде:

      "жаңғырту мен пайдалану" деген сөздер "жаңғырту, пайдалану" деген сөздермен ауыстырылсын;

      ", кездейсоқ қоқыстарды жою" деген сөздер алып тасталсын;

      3-тармақтың 4) тармақшасындағы "әзірлеу" деген сөз "қалыптастыру" деген сөзбен ауыстырылсын;

      7-тармақтағы "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган әзірлеп, бекітеді және" деген сөздер "астананың, республикалық маңызы бар қалалардың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органы әзірлеп, бекітеді және бұл мөлшер" деген сөздермен ауыстырылсын;

      93) 367-бапта:

      тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

      "367-бап. Тұрмыстық қатты қалдықтарды игерудің орталықтандырылған жүйесі";

      2-тармақта:

      "Тұрмыстық қатты қалдықтарды жинаудың орталықтандырылған жүйесі" деген сөздер "Тұрмыстық қатты қалдықтарды игерудің орталықтандырылған жүйесі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "тұрмыстық қатты қалдықтарды жинау, тасымалдау" деген сөздер "тұрмыстық қатты қалдықтарды игеру" деген сөздермен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Орталықтандырылған жүйе шеңберінде коммуналдық қалдықтардың қауіпті құрауыштарын жинау орындарын коммуналдық қалдықтарды игеру қағидаларына сәйкес жергілікті атқарушы органдар айқындайды.";

      3-тармақта:

      бірінші бөліктегі "қалдықтарды тасымалдағаны" деген сөздер "тұрмыстық қатты қалдықтарды жинағаны, тасымалдағаны, сұрыптағаны және көмгені" деген сөздермен ауыстырылсын;

      екінші және үшінші бөліктердегі "тұрмыстық қатты қалдықтарды тасымалдауға" деген сөздер "тұрмыстық қатты қалдықтарды игеруге" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6-тармақтағы "тұрмыстық қатты қалдықтарды қайта өңдеуді және (немесе) көмуді" деген сөздер "тұрмыстық қатты қалдықтарды сұрыптауды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      7-тармақтағы "қалпына келтіруді" деген сөздер "сұрыптауды" деген сөзбен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 7-1-тармақпен толықтырылсын:

      "7-1. Тұрмыстық қатты қалдықтарды сұрыптауды жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілері осы Кодекстің талаптарына сәйкес қалдықтарды қалпына келтіруге жібереді, ал қалдықтарды энергетикалық кәдеге жарату объектілеріне және (немесе) тұрмыстық қатты қалдықтарды көму полигондарына қалған қалдықтарды жібереді.";

      8-тармақтағы "тұрмыстық қатты қалдықтарды қалпына келтіруді" деген сөздер "тұрмыстық қатты қалдықтарды сұрыптау мен қалдықтарды энергетикалық кәдеге жаратуды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      94) 382-баптың 2-тармағында:

      бірінші бөліктегі "орналастыру" деген сөз "игеру" деген сөзбен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы төртінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Объектілердің операторлары өздерінің қызметі процесінде қалдықтарды тұрақты есепке алуды (түрі, саны, қасиеттері) жүргізуге міндетті. Қалдықтарды тұрақты есепке алу нысаны мен оны толтыру жөніндегі нұсқаулықты мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітеді.";

      95) 384-бапта:

      1-тармақтың 3) тармақшасында:

      бірінші абзацта орыс тіліндегі мәтінге түзету енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді;

      екінші абзацтағы "қалдықтарды жинап қоюға және жоюға арналған" деген сөздер алып тасталсын;

      үшінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "жер пайдалану құқығына арналған актіні;";

      төртінші абзац "және (немесе) уәкілетті органдармен келісілген жобалау-сметалық құжаттаманы" деген сөздермен толықтырылсын;

      бесінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "қалдықтарды жинақтау және (немесе) қалдықтарды көму объектілерін құру жобасына мемлекеттік экологиялық және санитариялық-эпидемиологиялық сараптамалардың оң қорытындысын қамтитын қалдықтарды жинақтау және (немесе) қалдықтарды көму объектісі бойынша кадастрлық іс.";

      мынадай мазмұндағы 1-1-тармақпен толықтырылсын:

      "1-1. Қалдықтардың мемлекеттік кадастрының мәліметтеріне сәйкес ақпаратты қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның ведомстволық бағынысты ұйымы қалдықтарды игеруді жүзеге асыратын тұлғалар ұсынатын қалдықтарды игеру саласындағы әкімшілік деректер негізінде, осы баптың 1-тармағында айқындалатын тәртіппен қалыптастырады және Қазақстан Республикасының мемлекеттік статистика саласындағы заңнамасына сәйкес мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органға жібереді.";

      3-тармақта:

      "есепті жылдан кейінгі жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша 1 наурызына дейін қағаз жеткізгіште және (немесе) оны" деген сөздер "есепті кезеңнен кейінгі кезеңнің 1-ші күніндегі жағдай бойынша есепті кезеңнен кейінгі кезеңнің үшінші айының 1-ші күніне дейінгі мерзімде оны" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "қалдықтардың мемлекеттік кадастрының цифрлық жүйесінде толтыру және объект операторының ақпаратты беруге жауапты лауазымды адамының электрондық цифрлық қолтаңбасымен қол қою арқылы электрондық нысанда жыл сайын" деген сөздер "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" цифрлық жүйесінде толтыру және объект операторының ақпаратты беруге жауапты лауазымды адамының электрондық цифрлық қолтаңбасымен қол қою арқылы электрондық нысанда әрбір жартыжылдықта" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4-тармақта:

      "ол қағаз жеткізгіште және (немесе)" деген сөздер алып тасталсын;

      "қалдықтардың мемлекеттік кадастрының" деген сөздер "Қазақстан Республикасының қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      96) 386-бапта:

      2-тармақтың үшінші бөлігі "жасалатын" деген сөзден кейін ", нысанын қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын" деген сөздермен толықтырылсын;

      4-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген талаптар осы Кодекстің 388-бабы бірінші бөлігінің 9) тармақшасына сәйкес өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелерінің операторы жүзеге асыратын маркетингтік көрсетілетін қызметтер негізінде қалдықтардың әрбір түрі бойынша қайта өңдеудің пайыздық мәндерін көздейді.";

      6-тармақтың бірінші бөлігінде:

      1) тармақша мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

      "Осы тармақшада аталған өндірушілер қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен растайтын құжаттарды ұсынады;";

      2) тармақшадағы "тыс жерде" деген сөздер "тысқары жерге" деген сөздермен ауыстырылсын;

      3) тармақшадағы "тыс жерде" деген сөздер "тысқары жерге" деген сөздермен ауыстырылсын;

      97) 388-бапта:

      1-тармақтың бірінші бөлігінде:

      бірінші абзацта:

      "кәдеге жарату төлемі түрінде келіп түскен ақшаны" деген сөздер "келіп түскен ақшаны" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "мыналарға бағыттайды" деген сөздер "мыналарға жіберу арқылы ғана өз міндеттемелерін орындайды" деген сөздермен ауыстырылсын;

      1) тармақшадағы ", кездейсоқ қоқыстарды жоюды" деген сөздер алып тасталсын;

      5) тармақшаның екінші және үшінші бөліктері алып тасталсын;

      6) тармақшаның екінші бөлігі алып тасталсын;

      7) тармақша "іс-шараларды" деген сөзден кейін "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен" деген сөздермен толықтырылсын;

      8) тармақша алып тасталсын;

      9) және 10) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

      "9) қалдықтарды жинау, тасу, қайта пайдалануға дайындау, сұрыптау, өңдеу, қайта өңдеу, залалсыздандыру және (немесе) кәдеге жарату саласындағы ғылыми-зерттеу жұмыстарын, тәжірибелік-конструкторлық және маркетингтік көрсетілетін қызметтерді қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен қаржыландыру;

      10) тұрмыстық қатты қалдықтарды және өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері қолданылатын өнімнің (тауарлардың) тұтынушылық қасиеттері жоғалғаннан кейін түзілетін қалдықтарды жинаудың, тасудың, қайта пайдалануға дайындаудың, сұрыптаудың, өңдеудің, қайта өңдеудің және (немесе) кәдеге жаратудың жаңа объектілерін құру және (немесе) бұрыннан барларын өзгерту (кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау) жөніндегі жобаларды іске асыру және (немесе) олармен байланысты технологиялық және (немесе) инженерлік жабдықты және (немесе) арнайы бейімделген көлікті сатып алу үшін берілген екінші деңгейдегі банктердің кредиттері бойынша сыйақы мөлшерлемесінің бір бөлігін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен субсидиялау;";

      11) тармақша алып тасталсын;

      12) және 14) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

      "12) өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері операторының функциясын жүзеге асыратын ұйымның қызметін қаржыландыру;";

      "14) осы Кодекстің 340-бабына сәйкес сот шешімімен республикалық меншікке түсті деп танылған иесіз қауіпті қалдықтарды жинауды, тасуды, сақтауды, қауіпті қасиеттерін зерделеуді, қоршаған ортаға әсерін айқындауды, залалсыздандыруды, кәдеге жаратуды, жоюды ұйымдастыру, оның ішінде құрамында жойылуы қиын органикалық ластағыштар бар қалдықтарды жинауды, тасуды, сақтауды және жоюды осы Кодекстің 340-бабының 5-тармағына сәйкес қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен және шарттарда ұйымдастыру;";

      мынадай редакциядағы 16), 17) және 18) тармақшалармен толықтырылсын:

      "16) орман шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган ведомствосының, оның аумақтық бөлімшелерінің, орман шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінің, табиғат қорғау ұйымдарының және орман қорын күзетуді, қорғауды, пайдалануды, ормандарды молықтыру мен орман өсіруді қамтамасыз ету саласындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың қызметін материалдық-техникалық қамтамасыз ету үшін өрт техникасын және арнайы бейімделген техника мен жабдықтарды қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен сатып алу;

      17) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен және шарттарда қалдықтарды игеру саласындағы жобаларды қаржыландыру;

      18) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен және шарттарда материалдық-техникалық қамтамасыз ету үшін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган ведомствосының сынақ зертханаларының (орталықтарының) қызметін қаржыландыру.";

      5-тармақта:

      "есебінен" деген сөзден кейін "осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 5) және 6) тармақшалары шеңберінде" деген сөздермен толықтырылсын;

      "Өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелерінің операторы төлемдердің мөлшерін осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 9) тармақшасына сәйкес есептейді" деген сөздер "Төлемдердің мөлшері қалдықтарды жинау, тасу, қайта пайдалануға дайындау, сұрыптау, өңдеу, қайта өңдеу, залалсыздандыру және (немесе) кәдеге жарату саласындағы маркетингтік көрсетілетін қызметтер нәтижелерінің негізінде осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 9) тармақшасына сәйкес бекітіледі" деген сөздермен ауыстырылсын;

      98) 389-баптың 1-тармағында:

      10) тармақша алып тасталсын;

      13) тармақшада:

      "жеңілдіктер" деген сөз "жеңілдікті сертификаттар" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "құжатты" деген сөзден кейін "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен және шарттарда" деген сөздермен толықтырылсын;

      14) және 16) тармақшалар алып тасталсын;

      мынадай мазмұндағы 17) және 18) тармақшалармен толықтырылсын:

      "17) қалдықтарды жинау, тасу, қайта пайдалануға дайындау, сұрыптау, өңдеу, қайта өңдеу, залалсыздандыру және (немесе) кәдеге жарату бойынша өз жүйесі бар өндірушілер (импорттаушылар) ұсынатын құжаттарды қарау;

      18) қалдықтарды жинау, тасу, қайта пайдалануға дайындау, сұрыптау, өңдеу, қайта өңдеу, залалсыздандыру және (немесе) кәдеге жарату бойынша өз жүйесі бар өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері бойынша міндеттемелерді орындауын растау не уәжді түрде бас тарту жөнінде шешім қабылдау.";

      99) 392-баптың 2-тармағындағы "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға" деген сөздер "өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелерінің операторына" деген сөздермен ауыстырылсын;

      100) 418-бапта:

      1-тармақтың бірінші бөлігіндегі "2024" деген цифрлар "2030" деген цифрлармен ауыстырылсын;

      4-тармақтың бірінші бөлігі "Кодекстің" деген сөзден кейін "I санаттағы объектілерді пайдалануға" деген сөздермен толықтырылсын;

      6-тармақтың бірінші бөлігіндегі "2023 жылғы 1 шілдеге дейін ең үздік қолжетімді техникаларды қолданудың барлық саласы бойынша" деген сөздер "қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен ең үздік қолжетімді техникалар жөніндегі анықтамалықтар жобаларының тізбесіне және оларды әзірлеу графигіне сәйкес" деген сөздермен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 21, 22, 23 және 24 тармақтармен толықтырылсын:

      "21. Инвестициялық келісімшарттар, инвестициялар туралы келісімдер шеңберінде іске асырылатын жобалар, сондай-ақ өңірлік үйлестіру кеңестерінің шешімімен айқындалатын стратегиялық тұрғыдан маңызды жобалар бойынша (құны республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген айлық есептік көрсеткіштің бір жүз елу мың еселенген мөлшерінен астам) белгіленіп отырған қызмет іске асырылған жағдайда, қорытындылар мен рұқсаттарды берудің осы Кодексте белгіленген мерзімдері 2025 жылғы 19 наурыздан бастап қолданысқа енгізіледі.

      22. 2022 – 2025 жылдарға арналған көміртегі квоталарының ұлттық жоспары резервіндегі көміртегі квотасының пайдаланылмаған (өтелмеген) бірліктері көміртегі нарығын тұрақтандыру резервіне ауыстырылады.

      23. Қауіпті қалдықтарды қалпына келтіру, залалсыздандыру және (немесе) жою жөніндегі қызметті, қауіпті қалдықтарды жинау, тасу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілері 2027 жылғы 31 желтоқсанға дейін өз қызметін қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекітетін біліктік талаптарына, осы Кодекстің 336-бабының 1-тармағында көрсетілген лицензияның кіші түріне сәйкес келтіруге міндетті.

      Осы Кодекстің 336-бабының 1-тармағында көрсетілген лицензияның кіші түріне қойылатын біліктік талаптарына сәйкес келмеген немесе кәсіпкерлік субъектісі өз қызметін тоқтату туралы 2028 жылғы 1 қаңтарға дейін ерікті түрде өтініш жасамаған жағдайда қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган лицензияны қайта ресімдеуден бас тартады немесе лицензияның (хабарламаның) қолданысы тоқтатылғаны туралы хабардар етеді.

      24. Өндірушінің (импорттаушының) қалдықтарды жинайтын, таситын, қайта пайдалануға дайындайтын, сұрыптайтын, өңдейтін, қайта өңдейтін, залалсыздандыратын және (немесе) кәдеге жарататын өз жүйесін қолдану арқылы кеңейтілген міндеттемелерін 2028 жылғы 1 қаңтарға дейін орындауы өндіруші (импорттаушы) есепті жартыжылдықта өткізілген өнімдердің (тауарлардың) немесе импортталған кездегі массасының кемінде отыз пайызы көлемінде қалдықтарды қайта өңдеуді Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асырған жағдайда расталады.";

      101) 1-қосымшада:

      1-бөлімде:

      1.5-тармақтағы "жылу қуаттылығы" деген сөздер "белгіленген қуаттылығы" деген сөздермен ауыстырылсын;

      4-тармақ мынадай мазмұндағы 4.2-тармақпен толықтырылсын:

      "4.2. өнімділік қуаттылығы сағатына 40 тонна және одан көп асфальтбетон қоспалары мен битум өнімдерін өндіретін стационарлық зауыттар.";

      2-бөлімде:

      1-тармақта:

      1.3-тармақтағы "жылу қуаттылығы" деген сөздер "белгіленген қуаттылығы" деген сөздермен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 1.9-тармақпен толықтырылсын:

      "1.9. ағаш көмірін өндіру.";

      3.2.2-тармақтағы "жылу" деген сөз "электр" деген сөзбен ауыстырылсын;

      4-тармақ мынадай мазмұндағы 4.7, 4.7.1 және 4.7.2-тармақтармен толықтырылсын:

      "4.7. асфальтбетон қоспалары мен битум өнімдерін өндіру:

      4.7.1. өнімділігі қуаттылығы сағатына 40 тоннаға дейінгі стационарлық зауыттар;

      4.7.2. мобильдік қондырғылар.";

      102) 2-қосымшада:

      1-бөлімде:

      1-тармақта:

      1.1-тармақтағы "номиналды жылу қуаттылығы" деген сөздер "белгіленген қуаттылығы" деген сөздермен ауыстырылсын;

      1.3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1.3. теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелеріндегі көмірсутектерді барлау, көмірсутектерді өндіру және көмірсутектерді қайта өңдеу;";

      1.5.2-тармақтағы "номиналды жылу қуаттылығы" деген сөздер "белгіленген қуаттылығы" деген сөздермен ауыстырылсын;

      2.3.2-тармақтағы "жылу" деген сөз "электр" деген сөзбен ауыстырылсын;

      3.3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "3.3. асбест өндіру, сондай-ақ асбест негізіндегі нәзік өнімдерді өндіру;";

      1-бөлім мынадай мазмұндағы ескертпемен толықтырылсын:

      "Ескертпе. Асбест негізіндегі нәзік өнім деп құрамында асбест бар, құралдар мен жабдықтар пайдаланылмай механикалық әсер ету кезінде бөлшектенетін, ұсақталатын не ұнтақ тәрізді күйге айналатын материал түсініледі.";

      2-бөлімде:

      1-тармақта:

      1.1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1.1. жалпы белгіленген электр қуаттылығы 5 мегаватт (МВт) және одан көп станцияларда және (немесе) жалпы жобалық жылу қуаттылығы сағатына 4 Гкал және одан көп жабдықты пайдаланып электр, жылу энергиясымен, газбен, ыстық сумен және (немесе) бумен қамтамасыз ету мақсатында газды қоспағанда, отынды жағу;";

      1.2-тармақтағы "номиналды жылу" деген сөздер "белгіленген" деген сөзбен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы 1.4-тармақпен толықтырылсын:

      "1.4. теңізде жүзеге асырылатын жер қойнауы учаскелерінде көмірсутектерді барлау кезеңіндегі қызметті қоспағанда, көмірсутектерді барлау.";

      мынадай мазмұндағы 3.1.8 және 3.1.9-тармақтармен толықтырылсын:

      "3.1.8. асбест негізіндегі нәзік емес өнімдерге жатқызылған асбест негізіндегі өнімдер;

      3.1.9. жол құрылысына арналған асфальтбетон қоспалары мен битум өнімдері.";

      7.11-тармақта:

      "өндіру және" деген сөздер "өндіру және (немесе)" деген сөздермен ауыстырылсын;

      "(ұсақтау-сұрыптау қондырғыларын қоса алғанда)" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы 7.20-тармақпен толықтырылсын:

      "7.20. ағаш көмірін өндіру.";

      3-бөлімнің 1-тармағының 37) және 73) тармақшалары алып тасталсын;

      103) 3-қосымшаның 1-тармағында:

      7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "7) қалдықтарды термиялық тәсілмен жою және кәдеге жарату;";

      мынадай мазмұндағы 7-1) тармақшамен толықтырылсын:

      "7-1) қалдықтарды қалпына келтіру;";

      10) тармақшадағы "негізгі" деген сөз алып тасталсын:

      11) тармақша алып тасталсын;

      20) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "20) шыны талшығын, керамикалық бұйымдарды және минералды заттарды балқытуды қоса алғанда, шыны өндіру;";

      мынадай мазмұндағы 29), 30), 31), 32), 33) және 34) тармақшалармен толықтырылсын:

      "29) асбест пен одан жасалған бұйымдарды өндіру;

      30) ірі қара мал өсіру;

      31) кең таралған пайдалы қазбаларды өндіру, қайта өңдеу;

      32) атмосфералық ауаға және су объектілеріне шығарылатын ластағыш заттар эмиссияларын мониторингтеу;

      33) шаруашылық және (немесе) өзге де қызметті жүзеге асыру кезіндегі энергетикалық тиімділік;

      34) уран кендерін өндіру және қайта өңдеу.";

      104) 4-қосымшада:

      9-тармақ мынадай мазмұндағы 6) тармақшамен толықтырылсын:

      "6) қоршаған ортаның жай-күйін сапалы экологиялық мониторингтеу мен тиімді экологиялық бақылауды қамтамасыз ету үшін қазіргі заманғы жабдықтарды сатып алу және пайдалану.";

      мынадай мазмұндағы 11-тармақпен толықтырылсын:

      "11. Экологиялық мәдениет, экологиялық білім беру және ағарту:

      1) қоғамда экологиялық мәдениет негіздерін қалыптастыруға, орнықты даму қағидаттарына негізделген экологиялық білім беру мен ағартуды дамытуға бағытталған іс-шаралар өткізу;

      2) халықты қоршаған ортаны сақтауға тарту;

      3) қоршаған ортаның жай-күйі және экологиялық қауіпсіздік, экологиялық ақпарат туралы хабар беру жөніндегі жұмыстарды жүргізу.".

      5. 2025 жылғы 9 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Су кодексіне:

      1) 25-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы 12-1) және 12-2) тармақшалармен толықтырылсын:

      "12-1) астананың су шаруашылығы құрылысжайларының салынуы мен пайдаланылуын ұйымдастыруды жүзеге асыратын сумен жабдықтау саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынға мемлекеттік кепілдікпен тартылған мемлекеттік емес қарызды өтеуге және оған қызмет көрсетуге арналған бюджеттік субсидиялар төлемдері (төлеу) қағидаларын бекітеді;

      12-2) астананың су шаруашылығы құрылысжайларының салынуы мен пайдаланылуын ұйымдастыруды жүзеге асыратын, сумен жабдықтау саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынға мемлекеттік кепілдікпен тартылған мемлекеттік емес қарызды өтеуге және оған қызмет көрсетуге арналған бюджеттік субсидиялар төлемдері (төлеу) қағидаларына сәйкес төлемдерді (төлемақыларды) жүзеге асырады;";

      2) 27-бап мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

      "3. Астананың жергілікті атқарушы органы тұрғын үй қатынастары және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы уәкілетті орган бекітетін астананың су шаруашылығы құрылысжайларының салынуы мен пайдаланылуын ұйымдастыруды жүзеге асыратын сумен жабдықтау саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынға мемлекеттік кепілдікпен тартылған мемлекеттік емес қарызды өтеуге және оған қызмет көрсетуге арналған бюджеттік субсидиялар төлемдері (төлеу) қағидаларына сәйкес бірлесіп қаржыландыруды жүзеге асырады.";

      3) 86-баптың 1-тармағының 3) тармақшасындағы "жол берілетін төгінділер нормативтеріне дейін тазартылмаған сарқынды суларды ағызуға" деген сөздер "жер қойнауын (көмірсутектер мен ураннан басқа) пайдалану жөніндегі операциялармен ластанбаған, су деңгейін төмендететін және құрғататын ұңғымаларды қолдану арқылы алынған, осындай операцияларды жүргізу кезінде ілесіп алынған жерасты суларын ағызу салдарынан су объектісінің сапалық жай-күйі нашарламаған жағдайда, мұндай ағызуды қоспағанда, жол берілетін төгінділер нормативтеріне дейін тазартылмаған сарқынды суларды ағызуға тыйым салынады. Бұл ретте мұндай суларды ауызсумен жабдықтау үшін пайдаланылатын су объектілеріне төгуге тыйым салынады" деген сөздермен ауыстырылсын.

      6. "Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы" 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 1-бап мынадай мазмұндағы 62-3) тармақшамен толықтырылсын:

      "62-3) киік дериваттарының айналымы – киік дериваттары саудасы жүйесінің операторы жүзеге асыратын, киік дериваттарын өткізуді қоспағанда, оларды мекендеу ортасынан алу, жинау (өлген киіктердің өлекселерінен дериваттар жинауды қоса алғанда), сақтау, есепке алу;";

      2) 9-баптың 1-тармағының бірінші бөлігі мынадай мазмұндағы 77-19) тармақшамен толықтырылсын:

      "77-19) киік дериваттарын сәйкестендіру құралдарымен таңбалау және қадағалау қағидаларын әзірлеп, бекітеді;";

      3) 2-тарау мынадай мазмұндағы 11-2-баппен толықтырылсын:

      "11-2-бап. Киік дериваттарының айналымы және оларды өткізу

      1. Киік дериваттары уәкілетті орган айқындаған тәртіппен сәйкестендіру құралдарымен таңбаланады.

      Киік дериваттарында сәйкестендіру құралдары болмаса, жеке және заңды тұлғалардың оларды алып өтуіне, сақтауына және өткізуіне тыйым салынады.

      Киік дериваттарын таңбалау және олардың айналымын бақылау мақсаттары үшін киік дериваттары деп киіктің мүйіздері және солардан және (немесе) олардың туынды түрінен өндірілген өнім түсініледі.

      2. Осы Заңның 22-бабына сәйкес жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы ғылыми зерттеулерді жүргізу үшін алуды қоспағанда, табиғи мекендеу ортасынан алынған киік дериваттарын өткізу жөніндегі қызметті тек қана киік дериваттарымен сауда жүйесінің операторы жүзеге асырады.";

      4) 23-баптың 3-тармағындағы "және олардың тiршiлiк ету өнiмдерiн" деген сөздер ", олардың тiршiлiк ету өнiмдерiн және жануарлар дериваттарын" деген сөздермен ауыстырылсын;

      5) 24-баптың 5) тармақшасындағы "және тiршiлiк ету өнiмдерiн" деген сөздер ", тiршiлiк ету өнiмдерiн және киік дериваттарының айналымын қоса алғанда, жануарлар дериваттарын" деген сөздермен ауыстырылсын;

      6) 47-бап мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын:

      "4. Киік дериваттарымен сауда жүйесінің операторы өзінің банктік шотына киік дериваттарын өткізуден түскен ақшаны:

      1) жануарлар дүниесін қорғауды, өсімін молайтуды және орнықты пайдалануды, сондай-ақ қазақы ит тұқымдарын сақтауды және өсімін молайтуды қамтамасыз ету жөніндегі республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың қызметін қаржыландыруға;

      2) жануарлардың сирек кездесетін және жойылып кету қаупі төнген түрлерін сақтауға бағытталған мемлекеттік бағдарламалар мен жобаларды қаржыландыруға;

      3) уәкілетті органның, оның аумақтық бөлімшелері бар ведомствосының мамандарын даярлауды және олардың біліктілігін арттыруды қаржыландыруға бағыттайды.

      Осы тармақта көзделген құқықтық қатынастарға Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының күші қолданылмайды.".

      7.  "Міндетті экологиялық сақтандыру туралы" 2005 жылғы 13 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      4-бап мынадай редакцияда жазылсын:

      "4-бап. Міндетті экологиялық сақтандырудың негізгі мақсаты, міндеттері және қағидаттары

      1. Міндетті экологиялық сақтандырудың негізгі мақсаты – шаруашылық және өзге де қызметтің экологиялық тұрғыдан қауіпті түрлерін жүзеге асыру кезінде авария салдарынан табиғи орта құрамдастарына келтірілген экологиялық залалды жоюды қамтамасыз ету.

      2. Міндетті экологиялық сақтандырудың негізгі міндеттері:

      1) экологиялық ластанулардан зардап шеккен жеке және (немесе) заңды тұлғалардың (сақтандырылушылардың) заңды мүдделерін қорғау;

      2) міндетті экологиялық сақтандыру саласындағы заңдылықты нығайту.

      3. Міндетті экологиялық сақтандырудың негізгі қағидаттары:

      1) осы Заңда белгіленген көлемде және тәртіппен экологиялық залалды өтеу;

      2)  міндетті экологиялық сақтандыру шарты бойынша тараптардың өз міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ету;

      3) экологиялық залал келтіруді болғызбауды экономикалық ынталандыру.".

      8. "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" 2014 жылғы 16 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1-қосымшаның 84-жолы 3-бағанының 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Қауіпті қалдықтарды жинау, тасу, қалпына келтіру, залалсыздандыру және (немесе) жою".

      9. "Атом энергиясын пайдалану туралы" 2016 жылғы 12 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 2-бап мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

      "3. АЭС ұлттық операторының, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы тікелей немесе жанама түрде АЭС ұлттық операторына тиесілі заңды тұлғалардың атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы жобаларды іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуы бөлігінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының күші Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы заңнамасымен реттелген құқықтық қатынастарға қолданылмайды.

      Әкімшілік, шаруашылық, кеңселік, көліктік және өзге де жалпы мақсаттағы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.";

      2) мынадай мазмұндағы 6-1, 6-2 және 12-3-баптармен толықтырылсын:

      "6-1-бап. АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізілімі

      1. АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізілімі уәкілетті орган бекітетін, АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізілімін қалыптастыру мен жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылатын, АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің білікті әлеуетті өнім берушілерінің тізбесін білдіреді.

      2. АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізілімін қалыптастыру мен жүргізуді уәкілетті орган жүзеге асырады.

      6-2-бап. АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі

      1. АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімін (бұдан әрі – жосықсыз қатысушылардың тізілімі) уәкілетті орган қалыптастырады.

      2. Жосықсыз қатысушылардың тізілімі тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің әлеуетті өнім берушілерінің немесе өнім берушілерінің тізбесін білдіреді, оған:

      1) сатып алу процесінде анық емес ақпарат беру;

      2) сатып алу жеңімпазы деп танылған әлеуетті өнім берушінің сатып алу туралы шарт жасасудан жалтаруы немесе бас тартуы;

      3) өнім берушінің тауарларды беру, қызметтерді көрсету, жұмыстарды орындау бөлігінде сатып алу туралы шарт бойынша өз міндеттемелерін толық және тиісінше орындауы жағдайларын қоспағанда, тендер тәсілімен өткізілген сатып алулар бойынша сатып алу туралы шарттың орындалуын қамтамасыз етуді шартта белгіленген мерзімде шарттың орындалуын қамтамасыз етуді енгізудің соңғы мерзімі өткенге дейін енгізбеу;

      4) сатып алу туралы шарттың орындалмау немесе тиісінше орындалмау фактісін анықтаған, заңды күшіне енген сот шешімінің (қаулысының) болуы негізінде енгізіледі.

      3. Жосықсыз қатысушылардың тізілімі:

      1) осы баптың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген жағдайларда уәкілетті орган шешімінің;

      2) осы баптың 2-тармағының 4) тармақшасында көзделген жағдайда заңды күшіне енген сот шешімінің (қаулысының) негізінде қалыптастырылады.

      4. Осы баптың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген негіз бойынша жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізілген әлеуетті өнім берушілер оларды сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы шешім қабылданған күннен бастап жиырма төрт ай бойы сатып алуға қатысуға жіберілмейді.

      Осы баптың 2-тармағының 4) тармақшасында көзделген негіздер бойынша жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізілген әлеуетті өнім берушілер немесе өнім берушілер осындай әлеуетті өнім берушілерді немесе өнім берушілерді сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы сот шешімі (қаулысы) заңды күшіне енген күннен бастап жиырма төрт ай бойы сатып алуға қатысуға жіберілмейді.

      5. Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне, квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерінің сатып алуға жосықсыз қатысушыларының тізіліміне немесе Ұлттық әл-ауқат қорының сенімсіз өнім берушілерінің (өнім берушілерінің) тізбесіне енгізілген әлеуетті өнім берушілер және (немесе) өнім берушілер АЭС ұлттық операторының сатып алуына қатысуға жіберілмейді.

      6. Жосықсыз қатысушылардың тізілімінен шығаруға мыналар негіз болады:

      1) осы баптың 4-тармағында белгіленген мерзімдердің аяқталуы;

      2) әлеуетті өнім берушіні немесе өнім берушіні сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы шешімнің күшін жою туралы заңды күшіне енген сот актісінің болуы;

      3) әлеуетті өнім берушінің оны жосықсыз қатысушылардың тізілімінен шығару туралы жолданымын келісім комиссиясының қарау қорытындысы бойынша қабылданған уәкілетті органның шешімі.

      Келісім комиссиясының ережесі мен жұмыс істеу тәртібін уәкілетті орган бекітеді.

      7. Әлеуетті өнім берушіні немесе өнім берушіні жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізу туралы шешімге Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шағым жасалуы мүмкін.";

      "12-3-бап. АЭС ұлттық операторының, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы тікелей немесе жанама түрде АЭС ұлттық операторына тиесілі заңды тұлғалардың тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуы

      1. АЭС ұлттық операторының, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы тікелей немесе жанама түрде АЭС ұлттық операторына тиесілі заңды тұлғалардың тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуы уәкілетті орган бекітетін АЭС ұлттық операторының, сондай-ақ дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы тікелей немесе жанама түрде АЭС ұлттық операторына тиесілі заңды тұлғалардың тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

      2. АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізіліміне енгізілген әлеуетті өнім берушілер арасында "толық бітіріп берілетін" құрылыс бойынша кешенді жұмыстарды сатып алу туралы шарттарды орындау шеңберінде тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу мынадай қағидаттарға сәйкес жүзеге асырылады:

      1) ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздіктің басымдығы;

      2) сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау;

      3) өнім берушілердің коммерциялық құпияға құқықтары және (немесе) заңды мүдделері сақтала отырып, сатып алу процесінің ашықтығы және айқындығы;

      4) қазақстандық тауар өндірушілерге, сондай-ақ жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің қазақстандық өнім берушілеріне Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға қайшы келмейтін шамада қолдау көрсету;

      5) әлеуетті өнім берушілер арасындағы адал бәсекелестік, сатып алуға қатысушылар арасындағы сөз байласуға жол бермеу;

      6) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайлардан басқа, әлеуетті өнім берушілерге сатып алуды өткізу рәсіміне қатысу үшін тең мүмкіндіктер беру;

      7) сатып алынатын тауарлардағы зияткерлік меншік объектілеріне құқықтардың сақталуы.".

      10. "Қазақстан Республикасы Жер кодексінің жекелеген нормаларының қолданысын және "Қазақстан Республикасының Жер кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2015 жылғы 2 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының қолданысқа енгізілуін тоқтата тұру туралы" 2016 жылғы 30 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 1-баптың сегізінші абзацындағы "2026" деген цифрлар "2031" деген цифрлармен ауыстырылсын;

      2) 2-баптағы "2026" деген цифрлар "2031" деген цифрлармен ауыстырылсын.

      11. "Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы" 2023 жылғы 12 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

      1-баптың 9) тармақшасы "білім беру" деген сөздерден кейін ", азаматтық қорғау" деген сөздермен толықтырылсын.

      12. "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мәдениет, білім беру, отбасы және мемлекеттік бақылау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2025 жылғы 4 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына:

      1) 1-баптың 9-тармағы 4) тармақшасының он бірінші, он екінші және он үшінші абзацтары алып тасталсын;

      2) 2-баптың 3) тармақшасындағы "4) тармақшасының он бірінші, он екінші және он үшінші абзацтарын," деген сөздер алып тасталсын.

      2-бап. Осы Заң:

      1) алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілетін 1-баптың 3-тармағының 2) тармақшасын, 4-тармағының 56) тармақшасын, 6-тармағының 1) және 2) тармақшаларын, 3) тармақшасының бірінші, екінші, үшінші, бесінші және алтыншы абзацтарын, 4), 5) және 6) тармақшаларын, 11 және 12-тармақтарын;

      2) 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 4-тармағы 48) тармақшасының тоғызыншы және оныншы абзацтарын, 96) тармақшасының үшінші және төртінші абзацтарын;

      3) 2030 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 4-тармағы 67) тармақшасының алтыншы, жетінші, сегізінші, тоғызыншы, оныншы, он бірінші, он екінші, он үшінші, он төртінші, он бесінші, он жетінші және он сегізінші абзацтарын;

      4) Атом электр станциялары ұлттық операторының қызметіне қатысты нормалар қолданысқа енгізілген күннен бастап қолданысқа енгізілетін 1-баптың 9-тармағын қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Президенті
Қ. ТОҚАЕВ