ИПС "Әділет"

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие настоящего Закона см. ст. 2.

Статья 1. Внести изменения и дополнения в следующие законодательные акты Республики Казахстан:

1. В Предпринимательский кодекс Республики Казахстан от 29 октября 2015 года:

1) часть вторую пункта 3 статьи 82 дополнить подпунктом 13) следующего содержания:

"13) регулирование вопросов в области использования атомной энергии, связанных в том числе с обеспечением ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности.";

2) в статье 129:

пункт 2 после цифр "8-1" дополнить цифрами ", 8-2";

дополнить пунктом 8-2 следующего содержания:

"8-2. Действие настоящей главы, за исключением пунктов 1, 2 и 3 статьи 131, статей 131-1, 153 и 157 настоящего Кодекса, не распространяется на государственный контроль и надзор в области использования атомной энергии.";

часть первую пункта 17 и часть первую пункта 19 после цифр "8-1" дополнить цифрами ", 8-2";

3) в статье 138:

подпункт 6) исключить;

подпункт 9) изложить в следующей редакции:

"9) в области использования атомной энергии;";

4) в пункте 14 статьи 193 слова "уполномоченной организации по обеспечению функционирования Семипалатинской зоны ядерной безопасности" заменить словами "Национального ядерного центра Республики Казахстан".

2. В Экологический кодекс Республики Казахстан от 2 января 2021 года:

1) статью 369 исключить;

2) в статье 370:

пункт 2 дополнить словами ", в области обращения с радиоактивными отходами";

пункт 3 после слов "атомной энергии," дополнить словами "обращения с радиоактивными отходами,";

3) статьи 371, 372, 373, 374 и 375 исключить.

3. В Бюджетный кодекс Республики Казахстан от 15 марта 2025 года:

пункт 3 статьи 1 дополнить словами ", финансирования проектов в области использования атомной энергии, реализуемых в рамках международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан".

4. В Закон Республики Казахстан от 9 июля 2004 года "Об электроэнергетике":

1) в статье 1:

подпункт 2-3) изложить в следующей редакции:

"2-3) единый закупщик – юридическое лицо, определяемое уполномоченным органом, осуществляющее централизованную покупку услуги по поддержанию готовности электрической мощности, услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей и централизованное оказание услуги по обеспечению готовности электрической мощности к несению нагрузки в порядке, предусмотренном настоящим Законом;";

дополнить подпунктами 18-3), 29-2), 29-3), 29-4) и 29-5) следующего содержания:

"18-3) изолированная административно-территориальная единица – административно-территориальная единица, не имеющая техническую связь (подключение) с единой электроэнергетической системой Республики Казахстан, энергоснабжение которой осуществляется энергопроизводящими организациями, находящимися на данной территории, и (или) в рамках заключенных договоров купли-продажи электрической энергии с энергосистемами сопредельных государств;";

"29-2) услуга по поддержанию доступности мощности электрических сетей – услуга, оказываемая региональной электросетевой компанией, системным оператором, а также победителем аукционных торгов на строительство электрических сетей единому закупщику по поддержанию доступности мощности электрических сетей к приему и передаче электрической энергии;

29-3) индивидуальный тариф на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей – тариф, предусмотренный инвестиционным соглашением на строительство электрических сетей, включающий в себя возврат суммы капитальных затрат и вознаграждений по соответствующим займам, норму рентабельности на инвестированный капитал, подлежащий ежегодной индексации на уровень инфляции, определяемый по данным уполномоченного органа в области государственной статистики;

29-4) аукционные торги на строительство электрических сетей – процесс, направленный на отбор победителя для реализации проектов по строительству электрических сетей напряжением 220 кВ и выше, организуемый и проводимый в электронной системе организатором аукционных торгов на строительство электрических сетей, в рамках которого определяются индивидуальный тариф на услугу, объем и срок покупки услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

29-5) организатор аукционных торгов на строительство электрических сетей – юридическое лицо, более пятидесяти процентов акций (долей участия в уставном капитале) которого принадлежат государству и аффилированным с ним лицам, определяемое уполномоченным органом;";

подпункты 31) и 31-6) изложить в следующей редакции:

"31) услуга по регулированию электрической мощности – услуга, оказываемая системному оператору по компенсации отклонений фактической электрической нагрузки субъектов оптового рынка электрической энергии от заявленной электрической нагрузки;";

"31-6) рынок электрической мощности – система взаимоотношений между субъектами оптового рынка электрической энергии, связанная с поддержанием энергопроизводящими организациями генерирующего оборудования в состоянии готовности к выработке электрической энергии и поддержанием энергопередающими организациями электрических сетей в состоянии доступности к приему и передаче электрической энергии;";

подпункт 45) исключить;

2) подпункт 1-1) статьи 4 изложить в следующей редакции:

"1-1) осуществляет государственную финансовую поддержку единого закупщика в случае невозможности выполнения им обязательств перед энергопроизводящими организациями в рамках договора о покупке услуги по поддержанию готовности электрической мощности, энергопередающими организациями в рамках договоров о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей вследствие недостаточности его доходов от оказания услуги по обеспечению готовности электрической мощности к несению нагрузки для компенсации расходов, понесенных им исключительно при предоставлении данной услуги;";

3) статью 5 дополнить подпунктом 70-57) следующего содержания:

"70-57) заключает инвестиционные соглашения на строительство электрических сетей с региональными электросетевыми компаниями, системным оператором, а также победителями аукционных торгов на строительство электрических сетей;";

4) в пункте 1 статьи 10:

дополнить подпунктом 2-2) следующего содержания:

"2-2) оказывает услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей;";

подпункты 22-2) и 22-3) изложить в следующей редакции:

"22-2) подтверждает дефицит и профицит электрической энергии в единой электроэнергетической системе Республики Казахстан в порядке, определенном уполномоченным органом;

22-3) определяет квоту электрической энергии, доступную для деятельности цифровых майнеров, в порядке, определенном уполномоченным органом;";

5) пункт 2 статьи 10-3 дополнить подпунктами 1-1) и 3-1) следующего содержания:

"1-1) заключает договоры о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;";

"3-1) приобретает услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей в соответствии с договором о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;";

6) в статье 13:

пункт 3 дополнить частями второй и четвертой следующего содержания:

"В целях энергоснабжения потребителей, находящихся на территории изолированной административно-территориальной единицы, энергоснабжающие организации приобретают электроэнергию у энергопроизводящих организаций, в том числе использующих возобновляемые источники энергии, находящихся на территории данной изолированной административно-территориальной единицы, а также у поставщиков электрической энергии, реализующих электрическую энергию на территории Республики Казахстан непосредственно от имени иностранного производителя.";

"Энергоснабжающие организации, осуществляющие энергоснабжение на территории изолированной административно-территориальной единицы, самостоятельно осуществляют урегулирование вопросов поставки (экспорта) электрической энергии уполномоченной организации сопредельного государства.";

в пункте 3-1:

часть первую изложить в следующей редакции:

"3-1. Энергопроизводящие организации, за исключением находящихся на территории изолированной административно-территориальной единицы, обязаны осуществлять продажу всего объема электрической энергии, отпускаемой в сеть, единому закупщику электрической энергии и (или) потребителям, входящим с ними в одну группу лиц, либо администратору гибридной группы, входящему с ними в одну гибридную группу, в соответствии с настоящим Законом.";

дополнить частью второй следующего содержания:

"Энергопроизводящие организации, в том числе использующие возобновляемые источники энергии, находящиеся на территории изолированной административно-территориальной единицы, вправе реализовать (продавать) электрическую энергию энергоснабжающей организации, осуществляющей деятельность в пределах административно-территориальной единицы (области), на территории которой расположена изолированная административно-территориальная единица.";

в части третьей слова "абзацам первому и второму настоящего пункта" заменить словами "частям первой и третьей настоящего пункта";

подпункт 1) пункта 3-2 дополнить абзацем вторым следующего содержания:

пункт 6 изложить в следующей редакции:

"6. Субъекты оптового рынка электрической энергии, в том числе все энергопроизводящие организации независимо от формы собственности, за исключением субъектов оптового рынка электрической энергии в части осуществления ими деятельности на территории изолированной административно-территориальной единицы, обязаны участвовать на балансирующем рынке электрической энергии;";

пункт 6-1 исключить;

пункт 11 дополнить подпунктами 3) и 4) следующего содержания:

"3) продажи электрической энергии энергопроизводящими организациями, находящимися на территории изолированной административно-территориальной единицы, в рамках заключенных договоров купли-продажи электрической энергии с энергосистемами сопредельных государств;

4) приобретения электрической энергии из-за пределов Республики Казахстан в целях поставки электрической энергии потребителям, находящимся на территории изолированной административно-территориальной единицы.";

7) в статье 15:

пункт 3 изложить в следующей редакции:

"3. Функционирование балансирующего рынка электрической энергии осуществляется в порядке, установленном уполномоченным органом.";

дополнить пунктом 4 следующего содержания:

"4. Положения настоящего Закона в части функционирования оптового рынка электрической энергии и мощности, в том числе условий и порядка купли-продажи плановых объемов электрической энергии, урегулирования почасовых дисбалансов, оказания услуг на рынке электрической мощности не распространяются на взаимоотношения субъектов рынка на территории изолированной административно-территориальной единицы.";

8) в статье 15-3:

часть первую пункта 1 изложить в следующей редакции:

"1. Рынок электрической мощности функционирует в целях привлечения инвестиций для поддержания существующих, ввода новых электрических мощностей и строительства новых электрических сетей в единой электроэнергетической системе Республики Казахстан для покрытия спроса на электрическую мощность.";

пункт 3-2 изложить в следующей редакции:

"3-2. Единый закупщик оплачивает услугу по поддержанию готовности электрической мощности по договорам, заключаемым в соответствии с пунктом 3-1 настоящей статьи, и услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей по договорам, заключаемым в соответствии с пунктом 3-7 настоящей статьи, ежемесячно, но не позднее сорока пяти рабочих дней после завершения месяца поставки данной услуги.";

дополнить пунктами 3-7 и 4-2 следующего содержания:

"3-7. Единый закупщик заключает договоры о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей с:

региональными электросетевыми компаниями,

системным оператором,

победителями аукционных торгов на строительство электрических сетей.

Индивидуальный тариф на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей, объем и сроки покупки услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей устанавливаются в инвестиционном соглашении на строительство электрических сетей, в том числе по результатам аукционных торгов на строительство электрических сетей.";

"4-2. Региональные электросетевые компании, системный оператор, а также победители аукционных торгов на строительство электрических сетей осуществляют реализацию услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей единому закупщику в объеме, не превышающем технические параметры строительства и эксплуатации электрических сетей, только после проведения их комплексного опробования.

В случае неуспешного проведения комплексного опробования электрических сетей объем услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей, указанный в договоре о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей, заключенном с единым закупщиком, снижается до момента успешного прохождения комплексного опробования в порядке, определенном уполномоченным органом.";

в пункте 8:

часть третью дополнить подпунктом 2-1) следующего содержания:

"2-1) затрат на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей по всем договорам, заключенным единым закупщиком;";

абзац первый части четвертой изложить в следующей редакции:

"Финансовый результат формируется исходя из валового результата от деятельности единого закупщика по покупке услуги по поддержанию готовности электрической мощности, услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей и оказания услуги по обеспечению готовности электрической мощности, рассчитанной в соответствии с правилами расчета и размещения на интернет-ресурсе единым закупщиком цены на услугу по обеспечению готовности электрической мощности к несению нагрузки, за вычетом в том числе:";

пункты 9 и 10 изложить в следующей редакции:

"9. Договор о покупке услуги по поддержанию готовности электрической мощности, договор о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей и договор на оказание услуги по обеспечению готовности электрической мощности к несению нагрузки заключаются на основании типовых договоров, разрабатываемых и утверждаемых уполномоченным органом.

10. На правоотношения, связанные с покупкой услуги по поддержанию готовности электрической мощности, услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей единым закупщиком, не распространяется законодательство Республики Казахстан о государственных закупках.";

9) дополнить статьей 15-14 следующего содержания:

"Статья 15-14. Строительство электрических сетей в рамках механизма рынка электрической мощности

1. Строительство электрических сетей в рамках механизма рынка электрической мощности может быть реализовано:

1) по инициативе региональной электросетевой компании в целях усиления и развития электрических сетей регионального уровня;

2) по инициативе системного оператора в целях усиления и развития национальной электрической сети;

3) по инициативе инвестора в целях усиления и развития электрических сетей регионального уровня и (или) национальной электрической сети.

2. При строительстве электрических сетей в соответствии с подпунктами 1) и 2) пункта 1 настоящей статьи:

1) региональная электросетевая компания, системный оператор направляют на заключение в совет рынка инвестиционные программы по строительству электрических сетей;

2) вместе с инвестиционной программой по строительству электрических сетей в совет рынка также вносятся:

информация о соответствующем мероприятии по строительству электрических сетей;

технико-экономическое обоснование мероприятия по строительству электрических сетей;

положительное заключение комплексной вневедомственной экспертизы на технико-экономическое обоснование мероприятия по строительству электрических сетей;

3) инвестиционные программы по строительству электрических сетей не подлежат изменению в период рассмотрения советом рынка;

4) инвестиционные программы по строительству электрических сетей рассматриваются советом рынка согласно настоящему пункту, в порядке, определенном уполномоченным органом;

5) после получения заключения совета рынка уполномоченный орган принимает решение о заключении или об отказе в заключении инвестиционного соглашения на строительство электрических сетей;

6) инвестиционное соглашение на строительство электрических сетей должно содержать следующую информацию:

объем услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

тариф на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей как переменную величину по годам с учетом возврата инвестиций в рамках инвестиционной программы по строительству электрических сетей, включая вознаграждения, выплачиваемые по соответствующим инвестиционным займам, с учетом срока покупки услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей (в месяцах) и объема услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

7) после заключения инвестиционного соглашения на строительство электрических сетей единый закупщик заключает с данной организацией договор о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей по тарифу, в объеме и на сроки, которые указаны в инвестиционном соглашении;

8) покупка услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей по договорам, указанным в подпункте 7) части первой настоящего пункта, осуществляется со второго квартала года, следующего за годом заключения договора.

При этом индивидуальный тариф на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей, а также объем и срок покупки данной услуги, указанные в инвестиционном соглашении, не подлежат корректировке в сторону увеличения.

В случае невыполнения обязательств по договорам о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей используются понижающие коэффициенты на рынке электрической мощности в порядке, определенном уполномоченным органом.

3. При строительстве электрических сетей согласно подпункту 3) пункта 1 настоящей статьи:

1) порядок направления инвестором заявки на инициирование аукционных торгов на строительство электрических сетей и порядок ее рассмотрения определяются уполномоченным органом.

Заявка инвестора обязана содержать предварительное технико-экономическое обоснование проекта, включающее в себя финансово-экономическую модель, стоимость проекта, сумму возврата инвестиций, срок реализации проекта, предельный размер индивидуального тарифа на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей, объем услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

2) заключение о необходимости реализации проекта по строительству электрических сетей принимается уполномоченным органом на основании документов Системы государственного планирования Республики Казахстан, поручений и (или) актов Президента Республики Казахстан, Правительства Республики Казахстан, а также с учетом приоритетности и срочности проекта по строительству электрических сетей;

3) аукционные торги на строительство электрических сетей организуются и проводятся организатором аукционных торгов в целях отбора победителя для реализации проектов по строительству электрических сетей и определения их индивидуальных тарифов на услугу по поддержанию доступности мощности электрических сетей.

Организация и проведение аукционных торгов на строительство электрических сетей осуществляются в порядке, определенном уполномоченным органом.

Победитель аукционных торгов на строительство электрических сетей заключает инвестиционное соглашение на строительство электрических сетей с уполномоченным органом в порядке, определенном уполномоченным органом.

4) победитель аукционных торгов на строительство электрических сетей осуществляет поддержание доступности мощности электрических сетей в течение всего срока договора о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

5) компенсация суммы капитальных затрат и вознаграждений по соответствующим займам, привлеченным для реализации проекта, нормы рентабельности на инвестированный капитал победителя аукционных торгов на строительство электрических сетей обеспечиваются путем оказания единому закупщику услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

6) электрические сети после ввода в эксплуатацию победителем аукционных торгов на строительство электрических сетей подлежат передаче в доверительное управление в порядке, определенном уполномоченным органом:

системному оператору в случае подключения указанных электрических сетей к национальной электрической сети;

соответствующим региональным электросетевым компаниям в случае отсутствия подключения к национальной электрической сети;

7) в целях передачи электрических сетей в доверительное управление победитель аукционных торгов на строительство электрических сетей обязан получить положительное заключение системного оператора и (или) соответствующей региональной электросетевой компании, которые проводят обследование электрических сетей на предмет их технического состояния.

В случае выявления неудовлетворительного состояния электрических сетей и получения соответствующего отрицательного заключения системного оператора и (или) соответствующей региональной электросетевой компании победитель аукционных торгов на строительство электрических сетей обязан устранить выявленные замечания и выполнить мероприятия по приведению электрических сетей в надлежащее состояние, предусмотренные заключением системного оператора и (или) соответствующей региональной электросетевой компании.

Проведение системным оператором и (или) соответствующей региональной электросетевой компанией обследования электрических сетей на предмет их технического состояния, выполнение победителем аукционных торгов на строительство электрических сетей мероприятий по приведению электрических сетей в надлежащее состояние осуществляются в порядке, установленном уполномоченным органом;

8) победитель аукционных торгов на строительство электрических сетей обязан:

обеспечить передачу электрических сетей в доверительное управление в надлежащем техническом и экономическом состоянии согласно требованиям, предусмотренным инвестиционным соглашением с уполномоченным органом;

предоставлять в уполномоченный орган, орган контроля, системному оператору и (или) в соответствующую региональную электросетевую компанию и единому закупщику беспрепятственный доступ к электрическим сетям, а также документации, относящейся к осуществлению деятельности в рамках проекта;

соблюдать иные требования и условия, установленные в соответствии с законами Республики Казахстан, инвестиционным соглашением на строительство электрических сетей и договором о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

9) уполномоченный орган, орган контроля совместно с системным оператором, региональной электросетевой компанией и (или) единым закупщиком вправе:

осуществлять проверки финансово-хозяйственной деятельности победителя аукционных торгов на строительство электрических сетей, в том числе путем привлечения аудиторской организации;

осуществлять проверку технического состояния электрических сетей, в том числе в рамках комплексного опробования электрических сетей;

иметь беспрепятственный доступ к электрическим сетям, а также к документации, относящейся к осуществлению деятельности в рамках проекта;

требовать устранения допущенных нарушений в рамках осуществления контроля за соблюдением законодательства Республики Казахстан и условий договора о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей;

осуществлять иные права в соответствии с законами Республики Казахстан, инвестиционным соглашением на строительство электрических сетей и договором о покупке услуги по поддержанию доступности мощности электрических сетей.";

10) статью 17 дополнить пунктом 5 следующего содержания:

"5. При отсутствии оплаты или неполной оплате субъектом оптового рынка электрической энергии и мощности за электрическую энергию и (или) оказываемые услуги в сроки, установленные соответствующими договорами, и за период, определенный уполномоченным органом, частично или полностью прекращается (ограничивается) передача (поставка) электрической энергии на основании письма системного оператора, единого закупщика, единого закупщика электрической энергии, расчетного центра балансирующего рынка. Порядок и условия обращения, сроки ввода технических ограничений определяются в порядке, установленном уполномоченным органом.";

11) в части первой пункта 5 статьи 19-1:

в подпункте 1):

абзац первый изложить в следующей редакции:

"1) все энергопроизводящие организации, за исключением находящихся на территории изолированной административно-территориальной единицы, обязаны осуществлять продажу электрической энергии только единому закупщику электрической энергии и потребителям, входящим с ними в одну группу лиц, либо администратору гибридной группы, входящему с ними в одну гибридную группу, и заключать с ними соответствующие договоры купли-продажи электрической энергии.";

дополнить абзацем пятым следующего содержания:

"энергопроизводящие организации, в том числе использующие возобновляемые источники энергии, находящиеся на территории изолированной административно-территориальной единицы, вправе реализовать (продавать) электрическую энергию энергоснабжающей организации, осуществляющей деятельность в пределах административно-территориальной единицы (области), на территории которой расположена изолированная административно-территориальная единица;";

абзац первый подпункта 3) изложить в следующей редакции:

"3) субъекты оптового рынка электрической энергии, за исключением субъектов оптового рынка электрической энергии в части осуществления ими деятельности на территории изолированной административно-территориальной единицы, обязаны осуществлять покупку электрической энергии только у единого закупщика электрической энергии и (или) у энергопроизводящих организаций, входящих с ними в одну группу лиц в Реестре, и (или) у администратора гибридной группы, входящего с ними в гибридную группу, и (или) у возобновляемых источников энергии и заключать с ними соответствующие договоры купли-продажи электрической энергии.".

5. В Закон Республики Казахстан от 16 мая 2014 года "О разрешениях и уведомлениях":

1) в статье 30:

в пункте 2 слова "сфере использования атомной энергии," исключить;

дополнить пунктом 4 следующего содержания:

"4. Лицензия и (или) приложение к лицензии в сфере использования атомной энергии либо мотивированный отказ в их выдаче выдаются не позднее тридцати рабочих дней, за исключением лицензии и (или) приложения к лицензии на выполнение работ, связанных с этапами жизненного цикла объектов использования атомной энергии, либо мотивированного отказа в их выдаче, где лицензия выдается после получения результата экспертизы обоснования безопасности объекта использования атомной энергии.";

2) строки 17 и 18 приложения 1 изложить в следующей редакции:

17.	Лицензия на выполнение работ, связанных с этапами жизненного цикла объектов использования атомной энергии	1. Размещение ядерных установок, хранилищ радиоактивных отходов.	Неотчуждаемая; срок действия лицензии 10 лет; действие части первой пункта 3 статьи 25, пунктов 1 и 2 статьи 26 настоящего Закона при выдаче лицензии не распространяется; класс 1
		2. Сооружение ядерных установок, хранилищ радиоактивных отходов.
		3. Эксплуатация ядерных установок, хранилищ радиоактивных отходов.
		4. Вывод из эксплуатации ядерных установок, хранилищ радиоактивных отходов.
		5. Управление работами и проектами при размещении, сооружении, выводе из эксплуатации ядерных установок.
18.	Лицензия на деятельность по обращению с радиоактивными отходами	1. Сбор и сортировка радиоактивных отходов.	Неотчуждаемая; срок действия лицензии 5 лет; действие части первой пункта 3 статьи 25, пунктов 1 и 2 статьи 26 настоящего Закона при выдаче лицензии не распространяется; класс 1
		2. Дезактивация (очистка от радиоактивного загрязнения) помещений, оборудования и материалов.
		3. Переработка радиоактивных отходов.
		4. Кондиционирование радиоактивных отходов.
		5. Хранение радиоактивных отходов.
		6. Захоронение радиоактивных отходов.
		7. Радиационная реабилитация, рекультивация территорий и объектов.

6. В Закон Республики Казахстан от 12 января 2016 года "Об использовании атомной энергии":

1) в статье 1:

подпункт 1) после слов "электрофизических установок," дополнить словами "радиоактивных отходов,";

дополнить подпунктом 1-2) следующего содержания:

"1-2) атомная электростанция (далее – АЭС) – комплекс основного и вспомогательного оборудования, предназначенный для производства электрической и (или) тепловой энергии в заданных режимах и условиях применения с использованием ядерных и энергетических установок;";

подпункт 3) изложить в следующей редакции:

"3) объекты использования атомной энергии – источники ионизирующего излучения, радиоактивные отходы и отработавшее ядерное топливо, ядерные, радиационные, электрофизические установки, объекты обращения с радиоактивными отходами, пункты хранения и захоронения, транспортные упаковочные комплекты и ядерные материалы;";

дополнить подпунктами 6-1) и 6-2) следующего содержания:

"6-1) организация научно-технической поддержки в области использования атомной энергии – организация, осуществляющая деятельность по научно-технической поддержке в области использования атомной энергии, включая проведение независимой экспертизы и оценки безопасности объектов использования атомной энергии на всех этапах их жизненного цикла, а также иные функции, предусмотренные законодательством Республикой Казахстан;

6-2) государственный орган контроля и надзора в области использования атомной энергии (далее – орган контроля и надзора) – ведомство уполномоченного органа, осуществляющее государственный контроль и надзор в области использования атомной энергии в рамках своей компетенции;";

в подпункте 8) слово "исполнительный" заменить словом "государственный";

дополнить подпунктами 8-1) и 11-1) следующего содержания:

"8-1) национальный оператор АЭС – юридическое лицо со стопроцентным участием государства в уставном капитале, определяемое уполномоченным органом, осуществляющее проектирование, строительство, эксплуатацию и вывод из эксплуатации АЭС в Республике Казахстан;";

"11-1) транспортный упаковочный комплект – совокупность элементов, необходимых для полного размещения и удержания радиоактивного содержимого при перевозке;";

подпункт 25) изложить в следующей редакции:

"25) радиоактивные отходы – материалы и вещества, изделия и оборудование, а также породы, руды и отходы, извлеченные из недр и складируемые в отвалы и хвостохранилища, содержащие радионуклиды выше уровня изъятия, установленного законодательством Республики Казахстан, дальнейшее использование которых не предусматривается;";

дополнить подпунктом 28-1) следующего содержания:

"28-1) режим постоянного государственного контроля и надзора – режим, предусматривающий осуществление контроля и надзора уполномоченными должностными лицами органа контроля и надзора путем постоянного нахождения и проведения мероприятий по контролю за состоянием безопасности непосредственно на установках 1 категории радиационной опасности на всех этапах жизненного цикла объекта использования атомной энергии;";

подпункт 29) исключить;

подпункты 34-1) и 34-2) изложить в следующей редакции:

"34-1) объекты ядерного наследия – исторически сформированные объекты, сооружения, участки территорий, содержащие радиоактивные отходы и (или) радиоактивно загрязненные материалы, образовавшиеся в результате деятельности в области использования атомной энергии, включая проведение ядерных взрывов в мирных целях, а также деятельности по добыче и переработке урана, осуществлявшейся и прекращенной на таких объектах до 1 января 1992 года, и требующие обеспечения радиационной безопасности и реабилитации;

34-2) ядерный ущерб – ущерб, включающий вред жизни или здоровью человека, окружающей среде, а также убытки физических и юридических лиц, причиненный вследствие воздействия ионизирующего излучения в результате обращения с ядерной установкой или ядерным материалом, поступающим с ядерной установки, произведенным в ней или направленным на ядерную установку, а также затраты на превентивные меры;";

дополнить подпунктом 34-3) следующего содержания:

34-3) ядерный инцидент – происшествие либо серия происшествий, которые причиняют ядерный ущерб или создают опасность причинения ядерного ущерба;";

2) в статье 4:

заголовок изложить в следующей редакции:

"Статья 4. Цель, задачи и принципы государственного регулирования в области использования атомной энергии";

пункт 1 дополнить частью первой следующего содержания:

"Целью государственного регулирования в области использования атомной энергии является обеспечение ядерной, радиационной, ядерной физической безопасности при использовании атомной энергии, а также соблюдения основных международных принципов использования атомной энергии.";

3) статью 5 дополнить подпунктом 8-3) следующего содержания:

"8-3) определяет особый порядок и специальные условия предоставления бюджетного кредита Национальному оператору АЭС в форме бюджетной кредитной линии для финансирования проектов АЭС, реализуемых в рамках международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан;";

4) статьи 6, 7, 7-2 и 7-3 изложить в следующей редакции:

"Статья 6. Компетенция уполномоченного органа

Уполномоченный орган:

1) осуществляет стратегические, регулятивные, реализационные и контрольно-надзорные функции;

2) на основе и во исполнение основных направлений внутренней и внешней политики государства, определенных Президентом Республики Казахстан, и основных направлений социально-экономической политики государства, его обороноспособности, безопасности, обеспечения общественного порядка, разработанных Правительством Республики Казахстан, формирует государственную политику в области использования атомной энергии в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

3) определяет Национального оператора АЭС;

4) осуществляет международное сотрудничество в области мирного использования атомной энергии;

5) осуществляет государственный контроль и надзор в области использования атомной энергии;

6) разрабатывает и утверждает правила проведения расследования в области использования атомной энергии;

7) осуществляет лицензирование деятельности в сфере использования атомной энергии;

8) разрабатывает и утверждает нормативные правовые акты, технические регламенты и нормативно-технические документы в области использования атомной энергии в соответствии с целью и задачами настоящего Закона и законодательством Республики Казахстан;

9) разрабатывает и утверждает правила физической защиты ядерных материалов и ядерных установок;

10) разрабатывает и утверждает правила физической защиты источников ионизирующего излучения и пунктов хранения;

11) разрабатывает и утверждает правила вывода из эксплуатации ядерных и радиационных установок;

12) разрабатывает порядок организации инспекций Международного агентства по атомной энергии на территории Республики Казахстан;

13) разрабатывает и утверждает правила аккредитации организаций, осуществляющих экспертизу ядерной безопасности и (или) радиационной безопасности, и (или) ядерной физической безопасности;

14) разрабатывает и утверждает правила государственного учета ядерных материалов;

15) разрабатывает и утверждает правила государственного учета источников ионизирующего излучения;

16) разрабатывает и утверждает правила безопасности при обращении с радионуклидными источниками;

17) разрабатывает национальный план реагирования на ядерные и радиационные аварии;

18) разрабатывает и утверждает правила транспортировки ядерных материалов, радиоактивных веществ и радиоактивных отходов;

19) разрабатывает правила выбора площадки размещения ядерных установок и пунктов захоронения;

20) разрабатывает и утверждает правила проведения экспертизы ядерной безопасности и (или) радиационной безопасности, и (или) ядерной физической безопасности;

21) разрабатывает и утверждает правила повышения квалификации персонала, занятого на объектах использования атомной энергии;

22) разрабатывает и утверждает правила аттестации персонала, занятого на объектах использования атомной энергии;

23) вносит в Правительство Республики Казахстан представление о досрочном выводе из эксплуатации ядерных установок или закрытии пунктов захоронения отработавшего ядерного топлива в случае возникновения угрозы безопасности населения и (или) окружающей среды;

24) принимает решение о постановке на государственный учет или снятии с государственного учета ядерных материалов, источников ионизирующего излучения;

25) ведет государственный учет ядерных материалов;

26) ведет государственный учет источников ионизирующего излучения;

27) осуществляет контроль специфических товаров в области использования атомной энергии;

28) разрабатывает и утверждает правила определения организаций научно-технической поддержки в области использования атомной энергии;

29) утверждает конструкции транспортных упаковочных комплектов, а также распространяет действие сертификатов-разрешений на них, утвержденных уполномоченными органами других стран, на территории Республики Казахстан;

30) организует исследования по ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности, обеспечению режима нераспространения ядерного оружия и мониторингу ядерных испытаний;

31) устанавливает уровни изъятия для ядерных материалов, радиоактивных веществ и электрофизических установок, радиоактивных отходов, подлежащих государственному регулированию в области использования атомной энергии;

32) утверждает правила проведения постоянного государственного контроля и надзора в области использования атомной энергии;

33) осуществляет иные полномочия, предусмотренные настоящим Законом и иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.

Статья 7. Государственный контроль и надзор в области использования атомной энергии

1. Государственный контроль и надзор в области использования атомной энергии (далее – государственный контроль и надзор) осуществляются органом контроля и надзора в форме проверки, дистанционного контроля, постоянного государственного контроля и надзора, расследования в соответствии с настоящим Законом и разрешительного контроля на соответствие заявителя квалификационным или разрешительным требованиям до выдачи разрешения и (или) приложения к разрешению в соответствии с Законом Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях" (далее – разрешительный контроль).

2. Субъектами государственного контроля и надзора (далее – субъекты контроля и надзора) являются физические и юридические лица, их филиалы и представительства, государственные органы, осуществляющие деятельность в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами.

Объектом государственного контроля и надзора (далее – объект контроля и надзора) является имущество, находящееся на праве собственности или ином законном основании у субъекта контроля и надзора, подлежащее государственному контролю и надзору.

3. Государственный контроль и надзор осуществляются органом контроля и надзора за соблюдением требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами.";

"Статья 7-2. Проверки в области использования атомной энергии

1. Проверка субъекта (объекта) контроля и надзора (далее – проверка) – деятельность органа контроля и надзора в отношении субъекта (объекта) контроля и надзора на предмет соблюдения требований в соответствии с пунктом 3 статьи 7 настоящего Закона.

Проверка осуществляется с посещением субъекта (объекта) контроля и надзора, по результатам которой в случае выявления нарушений субъектом (объектом) контроля и надзора составляются акт о результатах проверки и предписание об устранении выявленных нарушений.

2. Проверки делятся на плановые и внеплановые.

3. Плановые проверки проводятся в отношении субъектов контроля и надзора, осуществляющих деятельность с установками 1, 2 и 3 категорий радиационной опасности.

Внеплановые проверки проводятся в отношении субъектов контроля и надзора, осуществляющих деятельность с установками 1, 2, 3 и 4 категорий радиационной опасности.

4. Плановые проверки проводятся на основании акта о назначении проверки согласно годовому списку проверок, утвержденному органом контроля и надзора в срок до 10 декабря года, предшествующего году проведения плановой проверки.

Годовой список плановых проверок формируется с учетом отнесения субъектов (объектов) контроля и надзора по степени риска и размещается на интернет-ресурсе органа контроля и надзора не позднее 20 декабря года, предшествующего году проведения проверок.

Субъекты (объекты) контроля и надзора по степени риска подразделяются на:

1) субъекты высокой степени риска – субъекты контроля и надзора, осуществляющие деятельность с установками 1 категории радиационной опасности;

2) субъекты средней степени риска – субъекты контроля и надзора, осуществляющие деятельность с установками 2 категории радиационной опасности и установками 3 категории радиационной опасности в части установок по изготовлению ядерного топлива и его компонентов, добыче и (или) переработке природного урана или тория, а также банка низкообогащенного урана Международного агентства по атомной энергии;

3) субъекты низкой степени риска – субъекты контроля и надзора, осуществляющие деятельность с установками 3 категории радиационной опасности, за исключением установок по изготовлению ядерного топлива и его компонентов, добыче и (или) переработке природного урана или тория, а также банка низкообогащенного урана Международного агентства по атомной энергии.

Плановая проверка субъектов (объектов) контроля и надзора, отнесенных к высокой, средней и низкой степеням риска, проводится не чаще одного раза в год.

Годовые списки проведения плановых проверок в отношении субъектов (объектов) контроля и надзора формируются с обязательным указанием объектов, в отношении которых назначена плановая проверка.

В годовые списки проведения плановых проверок в обязательном порядке включаются все объекты субъектов контроля и надзора, отнесенных к высокой и средней степеням риска.

Объекты субъектов контроля и надзора, отнесенных к низкой степени риска, включаются в годовые списки плановых проверок с учетом информации, формируемой на основании:

1) результатов предыдущих проверок;

2) сведений государственных цифровых систем;

3) результатов мониторинга отчетности и сведений, представляемых субъектом (объектом) контроля и надзора;

4) сведений о радиационных инцидентах;

5) информации о выполнении предписаний;

6) результатов анализа сведений, представляемых государственными органами и организациями;

7) обращений физических и юридических лиц с предоставлением подтверждающих фактов.

Внесение изменений и дополнений в годовой список проведения проверок осуществляется в случаях ликвидации, реорганизации проверяемого субъекта (объекта) контроля и надзора, изменения его наименования, а также возникновения чрезвычайной ситуации природного, техногенного и (или) социального характера, введения режима чрезвычайного положения, возникновения или угрозы возникновения распространения эпидемии, очагов карантинных объектов и особо опасных вредных организмов, инфекционных, паразитарных заболеваний, отравлений, радиационных аварий и связанных с ними ограничений.

Форма списка проверок утверждается уполномоченным органом.

5. Орган контроля и надзора обязан уведомить в письменном виде субъект (объект) контроля и надзора либо его уполномоченное лицо, государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области правовой статистики и специальных учетов, о начале проведения плановой проверки не менее чем за один рабочий день до начала проверки с указанием даты ее начала, если иное не предусмотрено настоящей статьей.

Уведомление о начале проведения проверки, направленное одним из нижеперечисленных способов, считается врученным надлежащим образом в следующих случаях:

1) нарочно – с даты отметки в уведомлении о получении;

2) почтой – заказным письмом с уведомлением;

3) на абонентские устройства сотовой связи, в том числе зарегистрированные на веб-портале "цифрового правительства", сервисами обмена мгновенными сообщениями, электронной почтой – с даты отправки органом контроля и надзора на адрес субъекта (объекта) контроля и надзора, используемый для официального взаимодействия.

6. Внеплановой проверкой является проверка, назначаемая органом контроля и надзора по конкретным фактам и обстоятельствам, послужившим основанием для назначения внеплановой проверки в отношении конкретного субъекта (объекта) контроля и надзора, с целью предупреждения и (или) устранения непосредственной угрозы жизни и здоровью человека, окружающей среде, законным интересам физических и юридических лиц, государства.

При проведении внеплановой проверки, за исключением случаев, предусмотренных подпунктами 3), 4), 5), 7), 8) и 10) пункта 7 настоящей статьи, орган контроля и надзора обязан известить субъект (объект) контроля и надзора о начале проведения внеплановой проверки субъекта (объекта) контроля и надзора не менее чем за сутки до ее начала с указанием предмета проведения проверки субъекта (объекта) контроля и надзора.

7. Основаниями для проведения внеплановой проверки субъектов (объектов) контроля и надзора являются:

1) контроль устранения нарушений, являющихся основаниями для применения мер оперативного реагирования;

2) контроль исполнения мероприятий по результатам расследования;

3) неисполнение мероприятий, указанных в заключении о результатах дистанционного контроля, в том числе непредоставление информации об устранении выявленных нарушений и (или) неустранении нарушения;

4) обращения физических и юридических лиц по конкретным фактам и обстоятельствам нарушения требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами;

5) контроль исполнения предписаний об устранении выявленных нарушений по результатам плановой и внеплановой проверки, если субъект (объект) контроля и надзора более одного раза не предоставил информацию об устранении выявленных нарушений и (или) не устранил выявленные нарушения;

6) требование прокурора по конкретным фактам причинения либо об угрозе причинения вреда жизни, здоровью человека, окружающей среде, правам и законным интересам физических и юридических лиц, государства;

7) обращения государственных органов, структурных подразделений уполномоченного органа по конкретным фактам причинения вреда жизни, здоровью человека, окружающей среде, нарушений прав и законных интересов физических и юридических лиц, государства, а также нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами;

8) информация об изменениях в системах, оборудовании, документации ядерной установки, касающихся обеспечения ядерной, радиационной или ядерной физической безопасности;

9) повторная проверка, связанная с обращением субъекта (объекта) контроля и надзора о несогласии с первоначальной проверкой (неправомерность применения мер оперативного реагирования);

10) информация в государственном электронном реестре разрешений и уведомлений об отсутствии и (или) истечении срока действия лицензии в области использования атомной энергии в соответствии со статьей 9 настоящего Закона;

11) поручение органа уголовного преследования по основаниям, предусмотренным Уголовно-процессуальным кодексом Республики Казахстан;

12) поручение первого руководителя вышестоящего государственного органа о принятии мер в отношении субъектов (объектов) контроля и надзора по нарушениям требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами;

13) неисполнение оперативных предписаний об устранении выявленных нарушений, выданных в ходе проведения постоянного контроля и надзора;

14) публикации и сообщения в масс-медиа, цифровых системах государственных органов о нарушениях требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами;

15) встречная проверка в отношении третьих лиц, с которыми проверяемый субъект имел гражданско-правовые отношения, с целью получения необходимой для осуществления проверки информации.

8. При обнаружении не относящихся к предмету внеплановой проверки фактов нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, которые влекут снижение уровня ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности, они отражаются в акте о результатах проверки.

9. Внеплановые проверки не проводятся в случаях анонимных обращений.

Статья 7-3. Режим постоянного государственного контроля и надзора

1. В отношении субъектов контроля и надзора, осуществляющих деятельность с установками 1 категории радиационной опасности, устанавливается режим постоянного государственного контроля и надзора.

2. Постоянный государственный контроль и надзор осуществляются путем постоянного нахождения и проведения мероприятий по контролю и надзору за состоянием безопасности непосредственно на установках 1 категории радиационной опасности уполномоченными должностными лицами органа контроля и надзора.

3. Предметом постоянного государственного контроля и надзора являются соблюдение субъектами контроля и надзора, осуществляющими деятельность с установками 1 категории радиационной опасности на всех этапах жизненного цикла данных установок, требований по ядерной, радиационной, ядерной физической безопасности, режима нераспространения ядерного оружия, а также соответствие установок 1 категории радиационной опасности, их систем и элементов указанным требованиям.

4. Постоянный государственный контроль и надзор проводятся в соответствии с настоящим Законом и правилами проведения постоянного государственного контроля и надзора в области использования атомной энергии, утверждаемыми уполномоченным органом.

5. Списки уполномоченных должностных лиц для проведения постоянного государственного контроля и надзора утверждаются руководителем территориального подразделения органа контроля и надзора с соблюдением следующих условий:

1) на одну установку 1 категории радиационной опасности назначается не менее двух должностных лиц органа контроля и надзора;

2) срок назначения должностных лиц на одну установку 1 категории радиационной опасности не превышает трех лет;

3) проведение ротации должностных лиц между установками 1 категории радиационной опасности каждые три года.

6. Актуальные списки уполномоченных должностных лиц для проведения постоянного государственного контроля и надзора направляются субъектам контроля и надзора ежегодно в срок до 10 декабря года, предшествующего году проведения постоянного государственного контроля и надзора.

7. При этом состав уполномоченных должностных лиц для проведения постоянного государственного контроля и надзора может изменяться по решению руководителя территориального подразделения органа контроля и надзора, о чем субъект (объект) контроля и надзора уведомляется после принятия решения.

8. Субъекты контроля и надзора, осуществляющие деятельность с установками 1 категории радиационной опасности, обязаны предоставлять уполномоченным должностным лицам беспрепятственный доступ к объектам, их системам и элементам, а также документам при предъявлении уполномоченными лицами служебного удостоверения.

9. В случаях выявления нарушений требований законодательства в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, а также несоответствия объектов, их систем и элементов указанным требованиям в ходе проведения постоянного государственного контроля и надзора уполномоченное должностное лицо оформляет и выдает оперативное предписание об устранении нарушений.

10. Сроки устранения нарушений определяются с учетом обстоятельств, оказывающих влияние на реальную возможность его исполнения.

11. В случае невозможности выполнения в установленный срок оперативного предписания (пункта оперативного предписания) по причинам, не зависящим от субъекта контроля и надзора, субъект контроля и надзора вправе не позднее чем за пять рабочих дней до истечения срока исполнения предписания обратиться к уполномоченному должностному лицу, которое выдало оперативное предписание, с мотивированным ходатайством о продлении срока исполнения оперативного предписания (пункта оперативного предписания) с указанием компенсирующих мер по обеспечению безопасности и обоснованием эффективности и достаточности указанных мер.

12. Уполномоченное должностное лицо органа контроля и надзора, выдавшее оперативное предписание, в течение трех рабочих дней со дня получения заявления о продлении сроков исполнения оперативного предписания с учетом изложенных доводов принимает решение о продлении сроков исполнения оперативного предписания об устранении выявленных нарушений с указанием конкретных сроков исполнения или об отказе в продлении с мотивированным обоснованием.

13. Неисполнение в установленный срок оперативных предписаний об устранении нарушений является основанием для назначения внеплановой проверки субъекта (объекта) контроля и надзора в порядке, установленном настоящим Законом.

14. Уполномоченные должностные лица органа контроля и надзора при проведении постоянного государственного контроля и надзора имеют право:

1) постоянно пребывать, получать беспрепятственный доступ к территории, помещениям, оборудованию, элементам, системам, техническим средствам, материалам, а также к документам и средствам контроля безопасности субъекта (объекта) контроля и надзора;

2) привлекать специалистов организации научно-технической поддержки в области использования атомной энергии для проведения оценки и экспертиз ядерной безопасности и (или) радиационной безопасности, и (или) ядерной физической безопасности;

3) получать документы (сведения) на бумажных и электронных носителях либо их копии, а также доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом государственного контроля и надзора;

4) осуществлять аудио-, фото- и видеосъемку;

5) использовать регистрограммы, осциллограммы, записи технических средств контроля, приборов наблюдения и фиксации, выписки из оперативных журналов, объяснительные записки, схемы, чертежи, фото-, аудио- и видеоматериалы, опросные листы и другие материалы, относящиеся к предмету государственного контроля и надзора;

6) вызывать субъект контроля и надзора для получения объяснений;

7) инициировать проведение исследований, испытаний и экспертиз ядерной безопасности и (или) радиационной безопасности, и (или) ядерной физической безопасности;

8) принимать участие в противоаварийных тренировках и учениях.

15. Уполномоченные должностные лица органа контроля и надзора при проведении государственного контроля и надзора обязаны:

1) соблюдать законодательство Республики Казахстан, права и законные интересы субъектов (объектов) контроля и надзора;

2) проводить постоянный государственный контроль и надзор на основании и в строгом соответствии с порядком, установленным настоящим Законом и правилами проведения постоянного государственного контроля и надзора в области использования атомной энергии, утверждаемыми уполномоченным органом;

3) не препятствовать установленному режиму работы субъектов (объектов) контроля и надзора в период проведения государственного контроля и надзора, если иное не предусмотрено настоящим Законом;

4) своевременно и в полной мере осуществлять предоставленные в соответствии с законами Республики Казахстан полномочия по предупреждению, выявлению и пресечению нарушений требований законодательства Республики Казахстан;

5) не препятствовать субъекту (объекту) контроля и надзора либо его уполномоченному представителю присутствовать при проведении государственного контроля и надзора, давать разъяснения по вопросам, относящимся к предмету государственного контроля и надзора;

6) предоставлять субъекту (объекту) контроля и надзора необходимую информацию, относящуюся к предмету государственного контроля и надзора;

7) вручать субъекту (объекту) контроля и надзора оперативное предписание об устранении выявленных нарушений;

8) обеспечивать сохранность и конфиденциальность документов и сведений, полученных в результате проведения постоянного государственного контроля и надзора.

16. Субъекты контроля и надзора либо их уполномоченные лица при проведении постоянного государственного контроля и надзора вправе:

1) не допускать к постоянному государственному контролю и надзору должностных лиц органа контроля и надзора в случаях:

поручения проведения постоянного государственного контроля и надзора должностным лицам органа контроля и надзора, не имеющим на то соответствующих полномочий;

грубых нарушений требований, установленных настоящим Законом;

2) не представлять документы и сведения, если они не относятся к предмету проверки, за исключением случаев обнаружения фактов нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, которые влекут снижение уровня ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности;

3) обжаловать оперативное предписание об устранении нарушений, а также действия (бездействие) должностных лиц органа контроля и надзора в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

4) не исполнять не основанные на законе запреты уполномоченного должностного лица органа контроля и надзора, ограничивающие деятельность субъектов контроля и надзора;

5) фиксировать процесс осуществления постоянного государственного контроля и надзора, а также отдельные действия уполномоченных должностных лиц органа контроля и надзора, проводимые ими в рамках постоянного государственного контроля и надзора, с помощью аудио-, фото- и видеосъемки, не создавая препятствий деятельности уполномоченных должностных лиц органа контроля и надзора.

17. Субъекты контроля и надзора либо их уполномоченные лица при проведении постоянного государственного контроля и надзора обязаны:

1) обеспечить беспрепятственный доступ уполномоченным должностным лицам органа контроля и надзора к территории, помещениям, оборудованию, элементам, системам, техническим средствам, материалам, а также к документам и средствам контроля безопасности субъекта (объекта) контроля и надзора;

2) обеспечить уполномоченных должностных лиц органа контроля и надзора необходимыми условиями для осуществления ими своих полномочий, включая предоставление служебного помещения (рабочего места), средств индивидуальной защиты, средств связи и доступа к цифровым системам объекта;

3) с соблюдением требований по охране коммерческой, налоговой либо иной охраняемой законом тайны представлять уполномоченным должностным лицам органа контроля и надзора копии документов (сведений) на бумажных и электронных носителях, а также предоставлять доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом постоянного государственного контроля и надзора;

4) сделать отметку о получении на втором экземпляре оперативного предписания;

5) обеспечить безопасность уполномоченных должностных лиц органа контроля и надзора при проведении постоянного государственного контроля и надзора от вредных и опасных производственных факторов воздействия в соответствии с установленными для данного объекта нормативами.

18. Субъект контроля и надзора в случае несогласия с нарушениями, указанными в оперативном предписании, вправе направить возражение в территориальное подразделение органа контроля и надзора в течение пяти рабочих дней со дня, следующего за днем выдачи оперативного предписания.

В возражении субъект контроля и надзора обязан изложить замечания и (или) доводы, которые направляются в орган контроля и надзора.

Территориальное подразделение органа контроля и надзора в течение десяти рабочих дней со дня получения возражения с учетом замечаний и (или) доводов принимает решение о принятии или об отказе в принятии возражения с мотивированным обоснованием.";

5) главу 2 дополнить статьями 7-4, 7-5, 7-6, 7-7, 7-8, 7-9 и 7-10 следующего содержания:

"Статья 7-4. Дистанционный контроль

1. Дистанционный контроль проводится органом контроля и надзора на постоянной основе путем анализа деятельности субъектов (объектов) контроля и надзора на предмет выявления нарушений, влияющих на безопасность и надежность при обращении с объектами использования атомной энергии.

2. Дистанционный контроль проводится органом контроля и надзора в отношении субъектов (объектов) контроля и надзора, допустивших нарушение согласно пункту 1 настоящей статьи, на основании анализа деятельности субъектов (объектов) контроля и надзора и данных цифровых систем, представленной отчетности субъектами (объектами) контроля и надзора, открытых источников, средств массовой информации, а также других сведений о деятельности субъекта (объекта) контроля и надзора, в том числе информации, полученной в рамках межведомственного взаимодействия с государственными органами.

3. В случае выявления нарушений по результатам дистанционного контроля составляется и направляется заключение об устранении нарушений субъекту (объекту) контроля и надзора в срок не позднее пяти рабочих дней со дня выявления нарушений.

Форма заключения о результатах дистанционного контроля утверждается уполномоченным органом.

4. В рамках проведения дистанционного контроля орган контроля и надзора вправе:

1) запрашивать у субъектов (объектов) контроля и надзора и их должностных лиц в письменном виде сведения и документы либо их копии;

2) вызывать субъектов контроля и надзора для получения объяснений, относящихся к предмету контроля.

5. Субъекты (объекты) контроля и надзора обязаны представить указанные в запросе органа контроля и надзора сведения и документы в сроки, установленные органом контроля и надзора.

6. Заключение о результатах дистанционного контроля составляется в двух экземплярах. Один экземпляр направляется субъекту (объекту) контроля и надзора, второй экземпляр остается в органе контроля и надзора.

Заключение о результатах дистанционного контроля, направленное одним из нижеперечисленных способов, считается врученным надлежащим образом в следующих случаях:

1) нарочно – с даты отметки в заключении о получении;

2) почтой – заказным письмом с уведомлением;

7. Субъект контроля и надзора, получивший заключение о результатах дистанционного контроля, обязан в течение десяти рабочих дней со дня, следующего за днем его вручения, представить в орган контроля и надзора, проводивший дистанционный контроль, план мероприятий по устранению выявленных нарушений с указанием конкретных сроков их устранения.

По истечении сроков, указанных в заключении о результатах дистанционного контроля, субъектом контроля и надзора предоставляется информация об исполнении заключения о результатах дистанционного контроля.

К предоставленной информации об исполнении заключения о результатах дистанционного контроля субъект (объект) контроля и надзора прилагает материалы, доказывающие факт устранения нарушения.

8. Субъект контроля и надзора в случае несогласия с нарушениями, указанными в заключении о результатах дистанционного контроля, вправе направить возражение в орган контроля и надзора, проводивший дистанционный контроль, направивший заключение о результатах дистанционного контроля, в течение пяти рабочих дней со дня, следующего за днем вручения заключения о результатах дистанционного контроля.

Орган контроля и надзора, проводивший дистанционный контроль, в течение десяти рабочих дней со дня получения возражения с учетом замечаний и (или) доводов принимает решение о принятии или об отказе в принятии возражения с мотивированным обоснованием.

9. Неисполнение в установленный срок заключения о результатах дистанционного контроля является основанием для назначения внеплановой проверки субъекта (объекта) контроля и надзора в соответствии с настоящим Законом.

10. Осуществление дистанционного контроля в области использования атомной энергии не требует регистрации в уполномоченном органе в области правовой статистики и специальных учетов и предварительного уведомления субъекта (объекта) контроля и надзора.

Статья 7-5. Расследование в области использования атомной энергии

1. Расследование в области использования атомной энергии (далее – расследование) проводится по следующим основаниям:

1) обращения физических и (или) юридических лиц, а также государственных органов по конкретным фактам причинения вреда жизни, здоровью человека, окружающей среде, правам и законным интересам физических и юридических лиц, государства в случаях, когда такой факт коснулся широкого круга лиц и требуется установить конкретное лицо (конкретных лиц), допустившее (допустивших) нарушение;

2) информация об авариях и инцидентах, связанных с ядерной, радиационной и ядерной физической безопасностью, по которым возникает необходимость выяснения обстоятельств, предшествовавших им, установления их причин, характера нарушений, определения мероприятий по ликвидации последствий и предотвращению подобных нарушений.

2. Расследование проводится должностными лицами органа контроля и надзора в соответствии с настоящим Законом и правилами проведения расследования в области использования атомной энергии.

3. К расследованию при необходимости привлекаются специалисты организации научно-технической поддержки в области использования атомной энергии, специалисты, консультанты и эксперты государственных органов и организаций, международные эксперты в области использования атомной энергии.

Заключения привлеченных экспертов и специалистов в обязательном порядке приобщаются к материалам по результатам расследования.

4. Субъекты контроля и надзора в рамках расследования обязаны обеспечить:

1) предоставление должностному лицу органа контроля и надзора или членам комиссии, привлеченным экспертам и специалистам специальной одежды и средств индивидуальной защиты, требование о наличии которых предусмотрено внутренними документами субъекта контроля и надзора;

2) представление документов и (или) материалов, в том числе архивных, объяснений в письменной и (или) устной форме, относящихся к расследованию;

3) беспрепятственную возможность для проведения обследования, осмотра;

4) беспрепятственный допуск должностным лицам органа контроля и надзора, членам комиссии, привлеченным экспертам и специалистам к территории объекта, относящегося к предмету расследования (к административным зданиям, строениям, сооружениям, помещениям и другим объектам).

5. В ходе проведения расследования устанавливаются причины нарушения требований законодательства Республики Казахстан, определяются субъекты (объекты) контроля и надзора, допустившие нарушения требований законодательства Республики Казахстан, ставшие основанием для проведения расследования.

6. По результатам расследования составляется акт о результатах расследования, в котором в том числе отражаются выявленные нарушения, указания по их устранению, сроки устранения выявленных нарушений.

Сроки устранения выявленных нарушений определяются с учетом обстоятельств, оказывающих влияние на реальную возможность исполнения акта о результатах расследования, и составляют не менее десяти календарных дней со дня его вручения.

До истечения сроков, предусмотренных актом о результатах расследования, субъект контроля и надзора обязан предоставить информацию об устранении выявленных нарушений с приложением материалов (при необходимости), доказывающих факт устранения нарушения.

7. В случае необходимости дополнительных временных и (или) финансовых затрат для устранения выявленных нарушений субъект контроля и надзора не позднее трех рабочих дней со дня вручения ему акта о результатах расследования вправе обратиться в орган контроля и надзора с заявлением о продлении сроков устранения выявленных нарушений.

8. В случае установления субъекта контроля и надзора, допустившего нарушения требований законодательства Республики Казахстан, принимаются меры по привлечению лиц к ответственности в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

При выявлении достаточных данных, указывающих на признаки административного правонарушения, составляется протокол об административном правонарушении в соответствии с Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

9. В случае предоставления информации об устранении выявленных нарушений или по истечении сроков их устранения проводится внеплановая проверка.

10. Основанием для признания недействительными актов о назначении, продлении сроков и результатах расследования и (или) их отмены является несоблюдение порядка проведения расследований в области использования атомной энергии.

11. Итоги проведения расследования, за исключением сведений, составляющих государственные секреты либо иную охраняемую законами Республики Казахстан тайну, публикуются в течение десяти рабочих дней после дня окончания расследования на интернет-ресурсе органа контроля и надзора.

12. Обжалование акта о результатах расследования не приостанавливает исполнение акта.

Статья 7-6. Меры оперативного реагирования в области использования атомной энергии и порядок их применения

1. В ходе осуществления и (или) по результатам государственного контроля и надзора органом контроля и надзора применяются меры оперативного реагирования в области использования атомной энергии (далее – меры оперативного реагирования) в случаях выявления нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, если деятельность субъекта (объекта) контроля и надзора представляет непосредственную угрозу правам, свободам и законным интересам физических и юридических лиц, жизни и здоровью людей, имуществу, окружающей среде, национальной безопасности Республики Казахстан.

2. Мерами оперативного реагирования являются способы воздействия на субъектов (объектов) контроля и надзора, применяемые в ходе осуществления и (или) по результатам проведения проверки и (или) расследования, виды которых предусмотрены настоящей статьей.

3. Меры оперативного реагирования включают следующие виды:

1) приостановление деятельности субъектов (объектов) контроля и надзора;

2) запрещение деятельности субъекта (объекта) контроля и надзора по производству продукции, изготовлению приборов и установок, оказанию услуг, выполнению работ в области использования атомной энергии или отдельных видов предпринимательской деятельности;

3) запрещение на ввоз, применение и реализацию на территории Республики Казахстан продукции, приборов и установок, предназначенных для использования и применения населением, а также в предпринимательской и (или) иной деятельности;

4) временное отстранение лиц от работы.

4. Основанием для применения мер оперативного реагирования являются нарушения установленных законодательством Республики Казахстан требований, которые влекут угрозу жизни и здоровью людей, радиоактивного загрязнения окружающей среды выше установленных норм.

Перечень требований, нарушение которых влечет применение мер оперативного реагирования, а также определение в отношении конкретных нарушений требований конкретного вида мер оперативного реагирования с указанием срока действия данной меры (при необходимости), утверждается уполномоченным органом.

5. Орган контроля и надзора в ходе осуществления и (или) по результатам государственного контроля и надзора при обнаружении нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования, оформляет акт надзора по форме, утвержденной уполномоченным органом.

Акт надзора оформляется и направляется субъекту контроля и надзора одним из нижеперечисленных способов, и считается врученным надлежащим образом в следующих случаях:

1) нарочно – с даты отметки в заключении о получении;

2) почтой – заказным письмом с уведомлением;

6. В случае отказа в принятии акта надзора при его вручении нарочно в него вносится соответствующая запись и осуществляется видеозапись, фиксирующая факт отказа в принятии акта. Акт надзора направляется по юридическому адресу, месту нахождения или фактическому адресу субъекта контроля и надзора письмом с уведомлением о его вручении.

7. Отказ от получения акта надзора не является основанием для его неисполнения.

8. Выявленные в ходе осуществления и (или) по результатам государственного контроля и надзора нарушения требований, являющиеся основанием для применения мер оперативного реагирования, отражаются в актах о результатах проверки, расследования, а также в предписании и оперативном предписании об устранении выявленных нарушений требований нормативных правовых актов Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами.

9. Субъект контроля и надзора обязан устранить выявленные нарушения требований, являющиеся основанием для применения мер оперативного реагирования, в сроки, указанные в акте о результатах расследования, предписании и оперативном предписании об устранении выявленных нарушений требований нормативных правовых актов Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами.

10. По истечении сроков устранения нарушений требований, выявленных по результатам проверки, расследования и постоянного государственного контроля и надзора, проводится внеплановая проверка по контролю устранения выявленных нарушений, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования.

Действие акта надзора прекращается в случае подтверждения органом контроля и надзора устранения выявленных нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования, на основании акта о результатах внеплановой проверки согласно подпункту 1) пункта 7 статьи 7-2 настоящего Закона.

11. В случае неустранения выявленных нарушений требований, являющихся основанием для применения мер оперативного реагирования, по результатам внеплановой проверки принимаются меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности в порядке, установленном законами Республики Казахстан, а также по принудительному исполнению путем предъявления иска в суд.

12. До истечения сроков, предусмотренных актом о результатах расследования, предписанием и оперативным предписанием об устранении выявленных нарушений требований нормативных правовых актов Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, субъект контроля и надзора обязан предоставить информацию об устранении выявленных нарушений требований с приложением материалов, доказывающих факт устранения нарушений.

В случае предоставления информации, предусмотренной частью первой настоящего пункта, проводится внеплановая проверка в соответствии с частью второй пункта 10 настоящей статьи.

13. Субъект контроля и надзора в случае несогласия с результатами государственного контроля и надзора, повлекшими применение мер оперативного реагирования, может подать жалобу о признании акта надзора недействительным и его отмене.

Жалоба подается в вышестоящий государственный орган в порядке, предусмотренном главой 29 Предпринимательского кодекса Республики Казахстан, либо в суд в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

Подача жалобы не приостанавливает исполнение акта надзора.

14. Основаниями для признания недействительным акта надзора и его отмены являются:

1) отсутствие оснований для применения мер оперативного реагирования;

2) применение мер оперативного реагирования по основанию, не соответствующему данным мерам;

3) применение органом контроля и надзора мер оперативного реагирования по вопросам, не входящим в его компетенцию.

15. Информация о применении мер оперативного реагирования направляется в государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области государственной правовой статистики и специальных учетов, в порядке, определенном Генеральной прокуратурой Республики Казахстан.

Статья 7-7. Порядок осуществления проверок

1. Должностные лица органа контроля и надзора, прибывшие для проверки, обязаны предъявить субъекту (объекту) контроля и надзора:

1) акт о назначении проверки;

2) служебное удостоверение либо идентификационную карту.

2. В акте о назначении проверки указываются:

1) дата акта и номер;

2) наименование государственного органа;

3) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лиц, уполномоченных на проведение проверки;

4) сведения о специалистах, консультантах и экспертах, а также должностных лицах подведомственных организаций, привлекаемых для проведения проверки (при необходимости);

5) наименование субъекта (объекта) контроля и надзора, его место нахождения, идентификационный номер, перечень объектов;

6) вид проверки;

7) предмет проверки;

8) срок проведения проверки;

9) основания проведения проверки;

10) проверяемый период;

11) права и обязанности субъекта (объекта) контроля и надзора;

12) подпись должностного лица, уполномоченного подписывать акт;

13) подпись руководителя субъекта (объекта) контроля и надзора либо его уполномоченного лица о получении или об отказе в получении акта.

3. Началом проведения проверки считается дата вручения субъекту (объекту) контроля и надзора либо его уполномоченному лицу акта о назначении проверки.

Акт о назначении проверки, направленный одним из нижеперечисленных способов, считается врученным надлежащим образом в следующих случаях:

1) нарочно – с даты отметки в уведомлении о получении;

2) почтой – заказным письмом с уведомлением;

Акт о назначении проверки регистрируется в журнале регистрации проверок органа контроля и надзора, назначившего проверку.

4. В случае отказа в принятии акта о назначении проверки при его вручении нарочно в него вносится соответствующая запись и осуществляется видеозапись, фиксирующая факт отказа в принятии акта.

Отказ от получения акта о назначении проверки не является основанием для его неисполнения и отмены проверки.

5. В случаях отказа в принятии акта о назначении проверки, а также воспрепятствования доступу должностных лиц органа контроля и надзора к субъекту (объекту) проверки, материалам, оборудованию, необходимым для проведения проверки, составляется протокол об административном правонарушении в порядке, установленном Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

6. Проверка может проводиться только тем должностным лицом (должностными лицами), которое (которые) указано (указаны) в акте о назначении проверки.

При этом состав должностных лиц, проводящих проверку, может изменяться по решению органа контроля и надзора, о чем субъект (объект) контроля и надзора уведомляется до начала участия в проверке лиц, не указанных в акте о назначении проверки, с указанием причины замены.

7. Сроки проведения проверки устанавливаются с учетом объема предстоящих работ, а также предмета проверки и не должны превышать:

1) при проведении плановых проверок для субъектов (объектов) контроля и надзора, отнесенных к высокой степени риска, – двадцать рабочих дней, для субъектов (объектов) контроля и надзора, отнесенных к средней и низкой степеням риска, – пятнадцать рабочих дней;

2) при проведении внеплановых проверок – пятнадцать рабочих дней.

8. Срок проведения проверки может быть продлен при необходимости проведения специальных исследований, испытаний, экспертиз, а также в связи со значительным объемом работы только один раз руководителем органа контроля и надзора (либо лицом, его замещающим) не более чем на тридцать рабочих дней.

Продление сроков проведения проверки оформляется дополнительным актом о продлении сроков проверки с вручением уведомления субъекту (объекту) контроля и надзора до окончания срока проверки, в котором указываются дата и номер регистрации предыдущего акта о назначении проверки и причина продления.

9. Проверка может быть приостановлена только один раз руководителем органа контроля и надзора (либо лицом, его замещающим):

1) в случае проведения специальных исследований, испытаний и экспертиз со сроком, превышающим тридцать рабочих дней (до получения заключения);

2) при необходимости получения сведений и документов от третьих лиц со сроком, превышающим тридцать рабочих дней (до их получения);

3) при возникновении обстоятельств непреодолимой силы, препятствующих проведению проверки;

4) в случае неустановления места нахождения субъекта, в отношении которого проводится проверка.

Приостановление проверки оформляется актом о приостановлении проверки с вручением уведомления субъекту (объекту) контроля и надзора до окончания срока проверки, в котором указываются дата и номер регистрации предыдущего акта о назначении проверки и причина приостановления.

После прекращения оснований для приостановления проверки, предусмотренных частью первой настоящего пункта, проверка возобновляется со срока ее приостановления.

Возобновление проверки оформляется актом о возобновлении проверки с вручением уведомления субъекту (объекту) контроля и надзора до окончания срока приостановления проверки, в котором указывается дата возобновления проверки.

Акт о приостановлении проверки и акт о возобновлении проверки, направленные одним из нижеперечисленных способов, считаются врученными надлежащим образом в следующих случаях:

1) нарочно – с даты отметки в уведомлении о получении;

2) почтой – заказным письмом с уведомлением;

10. По результатам проверки должностным лицом (должностными лицами) органа контроля и надзора составляется акт о результатах проверки и в случае выявления нарушений – предписание об устранении выявленных нарушений.

При выявлении нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами составляется протокол об административном правонарушении в соответствии с Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях при наличии оснований для возбуждения административного производства.

11. В акте о результатах проверки указываются:

1) дата и место составления акта;

2) наименование государственного органа;

3) дата и номер акта о назначении проверки (дополнительных актов о продлении срока проверки, приостановлении проверки при их наличии);

4) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;

5) наименование субъекта (объекта) контроля и надзора, его место нахождения или фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) субъекта контроля и надзора, должность представителя физического или юридического лица, присутствовавшего при проведении проверки;

6) период проведения проверки;

7) вид проверки;

8) сведения о результатах проверки, в том числе о выявленных нарушениях;

9) сведения об ознакомлении или отказе в ознакомлении с актом о результатах проверки, а также лицах, присутствовавших при проведении проверки, их подписи или запись об отказе от подписи;

10) подпись должностного лица (должностных лиц), проводившего (проводивших) проверку.

В случае отсутствия нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами в акте о результатах проверки производится соответствующая запись.

12. В предписании об устранении выявленных нарушений указываются:

1) дата и место составления предписания;

2) наименование государственного органа;

3) фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) и должность лица (лиц), проводившего (проводивших) проверку;

4) наименование субъекта (объекта) контроля и надзора, его место нахождения или фамилия, имя, отчество (если оно указано в документе, удостоверяющем личность) физического лица, в отношении которого назначено проведение проверки, должность представителя физического или юридического лица, присутствовавшего при проведении проверки (при наличии);

5) дата, место и период проведения проверки;

6) перечень выявленных нарушений в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами;

7) указания по устранению выявленных нарушений и сроки их устранения;

8) сведения об ознакомлении или отказе в ознакомлении с предписанием субъекта (объекта) контроля и надзора либо его уполномоченного лица, их подписи или запись об отказе от подписи;

9) подпись должностного лица (должностных лиц), проводившего (проводивших) проверку.

К предписанию об устранении выявленных нарушений прилагаются при их наличии заключения проведенных исследований (испытаний), экспертиз и другие документы или их копии, связанные с результатами проверки (акт осмотра поврежденного оборудования, регистрограммы, осциллограммы, записи технических средств контроля, приборов наблюдения и фиксации, выписки из оперативных журналов, объяснительные записки, схемы, чертежи, фото-, аудио- и видеоматериалы, опросные листы и другие материалы).

13. Формы акта о назначении проверки, акта о результатах проверки, акта о продлении проверки, акта о приостановлении проверки, акта о возобновлении проверки, предписания об устранении выявленных нарушений утверждаются уполномоченным органом.

14. Акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений составляются в трех экземплярах.

Органом контроля и надзора первые экземпляры акта о результатах проверки, предписания об устранении выявленных нарушений сдаются в электронной форме в государственный орган, осуществляющий в пределах своей компетенции деятельность в области правовой статистики и специальных учетов, в течение трех рабочих дней, вторые экземпляры акта о результатах проверки, предписания об устранении выявленных нарушений на бумажном носителе под подпись или в электронной форме вручаются субъекту (объекту) контроля и надзора либо его уполномоченному лицу для ознакомления и принятия мер по устранению выявленных нарушений и других действий, третьи экземпляры остаются у органа контроля и надзора.

Акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений, направленные одним из нижеперечисленных способов, считаются врученными надлежащим образом в следующих случаях:

1) нарочно – с даты отметки в акте о результатах проверки, предписании об устранении выявленных нарушений о получении;

2) почтой – заказным письмом с уведомлением;

15. Завершением срока проверки считается день вручения субъекту (объекту) контроля и надзора акта о результатах проверки не позднее срока завершения проверки, указанного в акте о назначении проверки (дополнительном акте о продлении срока проверки при его наличии).

16. В случае наличия замечаний и (или) возражений по результатам проверки субъект (объект) контроля и надзора либо его уполномоченное лицо не позднее пяти рабочих дней со дня вручения ему акта о результатах проверки излагает их в письменном виде, которые направляются в орган контроля и надзора.

Замечания и (или) возражения прилагаются к акту о результатах проверки, о чем делается соответствующая отметка.

17. Сроки исполнения предписания об устранении выявленных нарушений определяются с учетом обстоятельств, оказывающих влияние на реальную возможность его исполнения, и составляют не менее пяти рабочих дней с приложением плана мероприятий по устранению выявленных нарушений.

При определении сроков исполнения предписания об устранении выявленных нарушений учитываются:

1) наличие у субъекта (объекта) контроля и надзора организационных, технических и финансовых возможностей по устранению нарушений;

2) особенности технического состояния используемых производственных объектов;

3) сроки получения в государственных органах, местных исполнительных органах соответствующего разрешения или подачи уведомления, предусмотренного приложениями 1, 2 и 3 к Закону Республики Казахстан "О разрешениях и уведомлениях", а также иных обязательных заключений, согласований и других документов, установленных законами Республики Казахстан.

18. В случае необходимости дополнительных временных и (или) финансовых затрат субъект контроля и надзора не позднее пяти рабочих дней со дня вручения ему предписания об устранении выявленных нарушений вправе обратиться в орган контроля и надзора, проводивший проверку, с заявлением о продлении сроков устранения выявленных нарушений с приложением плана мероприятий по устранению выявленных нарушений, в котором указаны конкретные сроки их устранения.

В заявлении о продлении сроков устранения выявленных нарушений субъект контроля и надзора обязан изложить меры, которые будут приняты по устранению выявленных нарушений, и объективные причины продления сроков их устранения.

Орган контроля и надзора, проводивший проверку, в течение десяти рабочих дней со дня получения заявления о продлении сроков устранения выявленных нарушений с учетом изложенных доводов принимает решение о продлении сроков устранения выявленных нарушений и утверждении плана мероприятий по устранению выявленных нарушений с указанием конкретных сроков их устранения или об отказе в продлении с мотивированным обоснованием.

Субъект контроля и надзора ежемесячно в срок до 10 числа месяца, следующего за отчетным, предоставляет органу контроля и надзора информацию об исполнении плана мероприятий по устранению выявленных нарушений, по которым наступил срок устранения.

К предоставленной информации об устранении выявленных нарушений субъект (объект) контроля и надзора прилагает материалы, доказывающие факт устранения нарушения.

Форма плана мероприятий по устранению выявленных нарушений утверждается уполномоченным органом.

19. По истечении срока устранения выявленных нарушений, указанных в предписании об устранении выявленных нарушений, плане мероприятий по устранению выявленных нарушений, субъект (объект) контроля и надзора в течение срока, установленного в предписании об устранении выявленных нарушений и плане мероприятий по устранению выявленных нарушений, обязан предоставить в орган контроля и надзора, проводивший проверку, информацию об устранении выявленных нарушений.

20. В случае непредоставления или неполного предоставления субъектом (объектом) контроля и надзора в установленный срок информации об исполнении предписания об устранении выявленных нарушений, плана мероприятий по устранению выявленных нарушений орган контроля и надзора в течение двух рабочих дней направляет субъекту (объекту) контроля и надзора запрос о необходимости предоставления информации об исполнении предписания об устранении выявленных нарушений и плана мероприятий по устранению выявленных нарушений.

В случае непредоставления или неполного предоставления в установленный срок информации об исполнении предписания об устранении выявленных нарушений, плана мероприятий по устранению выявленных нарушений орган контроля и надзора назначает внеплановую проверку по контролю исполнения предписания.

21. В случае досрочного устранения выявленных нарушений, указанных в предписании об устранении выявленных нарушений и плане мероприятий по устранению выявленных нарушений, субъект (объект) контроля и надзора обязан предоставить в орган контроля и надзора, проводивший проверку, информацию об устранении выявленных нарушений с приложением материалов, доказывающих факт устранения нарушений.

22. Итоги проверок могут быть обжалованы субъектом контроля и надзора в порядке, установленном законами Республики Казахстан.

Рассмотрение вышестоящим государственным органом (должностным лицом) заявления субъекта (объекта) контроля и надзора об отмене акта о результатах проверки, предписания об устранении выявленных нарушений осуществляется в течение десяти рабочих дней со дня подачи заявления.

Признание вышестоящим государственным органом результатов проверки недействительными является основанием для их отмены частично либо в полном объеме.

Акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений, признанных недействительными в полном объеме, не могут являться доказательством нарушения субъектами (объектами) контроля и надзора установленных требований.

23. Проверки могут проводиться во внеурочное время (ночное время суток, выходные или праздничные дни) при необходимости пресечения нарушений непосредственно в момент их совершения и проведения неотложных действий для закрепления доказательств в случае, когда необходимость проверки требует немедленного устранения нарушений, создающих угрозу жизни и здоровью работников предприятия и населения.

Решение по проведению проверки во внеурочное время оформляется приказом первого руководителя органа контроля и надзора либо лица, его замещающего.

Форма приказа о проведении проверки во внеурочное время утверждается уполномоченным органом.

24. Если в результате проведения проверки будет выявлен факт нарушения субъектом (объектом) контроля и надзора требований, установленных законодательством Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, при наличии достаточных данных, указывающих на признаки состава административного правонарушения, должностные лица органа контроля и надзора в пределах полномочий принимают меры по привлечению лиц, допустивших нарушения, к ответственности, установленной законами Республики Казахстан.

Статья 7-8. Права и обязанности должностных лиц органа контроля и надзора

1. Должностные лица органа контроля и надзора при проведении государственного контроля и надзора имеют право:

1) получать беспрепятственный доступ к территории и помещениям субъекта (объекта) контроля и надзора;

2) получать документы (сведения) на бумажных и электронных носителях либо их копии, а также доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом государственного контроля и надзора;

3) осуществлять аудио-, фото- и видеосъемку;

4) использовать регистрограммы, осциллограммы, записи технических средств контроля, приборов наблюдения и фиксации, выписки из оперативных журналов, объяснительные записки, схемы, чертежи, фото-, аудио- и видеоматериалы, опросные листы и другие материалы, относящиеся к предмету государственного контроля и надзора;

5) вызывать субъекта контроля и надзора для получения объяснений;

6) привлекать специалистов, консультантов и экспертов, а также должностных лиц подведомственных и иных организаций;

7) обращаться в суд и участвовать при рассмотрении судом дел о нарушении законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, в том числе о нарушениях, выявленных по итогам государственного контроля и надзора.

2. Должностным лицам органа контроля и надзора запрещается предъявлять требования и обращаться с просьбами, не относящимися к предмету государственного контроля и надзора, за исключением случаев обнаружения фактов нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, которые влекут снижение уровня ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности.

3. Должностные лица органа контроля и надзора при проведении государственного контроля и надзора обязаны:

2) проводить государственный контроль и надзор на основании и в строгом соответствии с порядком, установленным настоящим Законом;

7) вручать субъекту (объекту) контроля и надзора заключение о результатах дистанционного контроля, акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений;

8) обеспечивать сохранность и конфиденциальность документов и сведений, полученных в результате проведения государственного контроля и надзора.

Статья 7-9. Права и обязанности субъекта (объекта) контроля и надзора либо его уполномоченного лица при осуществлении государственного контроля и надзора

1. Субъекты (объекты) контроля и надзора либо их уполномоченные лица при осуществлении государственного контроля и надзора вправе:

1) не допускать к проверке должностных лиц органа контроля и надзора, прибывших для проведения проверки, в случаях:

несоблюдения кратности проведения проверки;

превышения либо истечения указанных в акте о назначении проверки (дополнительных актах о продлении срока, приостановлении при их наличии) сроков проверки;

назначения проверки за период, выходящий за рамки промежутка времени, указанного в заявлении или сообщении о совершенных либо готовящихся уголовных правонарушениях, иных обращениях о нарушениях прав и законных интересов физических и юридических лиц, государства;

поручения проведения проверки и (или) расследования должностным лицам, не имеющим на то соответствующих полномочий;

указания в одном акте о назначении проверки нескольких субъектов (объектов) контроля и надзора;

продления сроков проверки свыше срока, установленного настоящим Законом;

грубых нарушений требований, установленных настоящим Законом;

непредъявления должностными лицами органа контроля и надзора документов, указанных в пункте 1 статьи 7-7 настоящего Закона;

2) не представлять документы и сведения, если они не относятся к предмету проверки, а также к периоду, указанному в акте о назначении проверки, за исключением случаев обнаружения фактов нарушений требований законодательства Республики Казахстан в области использования атомной энергии и (или) области обращения с радиоактивными отходами, которые влекут снижение уровня ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности;

3) обжаловать акт о назначении проверки, акт о результатах проверки, предписание об устранении выявленных нарушений, а также действия (бездействие) должностных лиц органа контроля и надзора в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

4) не исполнять не основанные на законе запреты органа контроля и надзора или должностных лиц, ограничивающие деятельность субъектов (объектов) контроля и надзора;

5) фиксировать процесс осуществления государственного контроля и надзора, а также отдельные действия должностных лиц органа контроля и надзора, проводимые ими в рамках государственного контроля и надзора, с помощью аудио-, фото- и видеосъемки, не создавая препятствий деятельности должностных лиц органа контроля и надзора;

6) привлекать третьих лиц к участию в государственном контроле и надзоре в целях представления своих интересов и прав, а также осуществления третьими лицами действий, предусмотренных подпунктом 5) настоящего пункта.

2. Субъекты (объекты) контроля и надзора либо их уполномоченные лица при проведении государственного контроля и надзора обязаны:

1) обеспечить беспрепятственный доступ должностных лиц органа контроля и надзора к территории и помещениям субъекта (объекта) контроля и надзора;

2) обеспечить должностных лиц органа контроля и надзора необходимыми условиями для осуществления ими своих полномочий, включая предоставление служебного помещения (рабочего места), средств связи и доступа к цифровым системам объекта;

3) с соблюдением требований по охране коммерческой, налоговой либо иной охраняемой законом тайны представить должностным лицам органа контроля и надзора копии документов (сведений) на бумажных и электронных носителях, а также предоставлять доступ к автоматизированным базам данных (цифровым системам) в соответствии с предметом государственного контроля и надзора;

4) сделать отметку о получении на втором экземпляре акта о назначении проверки;

5) сделать отметку о получении на втором экземпляре акта о результатах проверки в день окончания государственного контроля и надзора;

6) сделать отметку о получении на втором экземпляре предписания об устранении выявленных нарушений;

7) не допускать внесения изменений и дополнений в проверяемые документы в период проведения государственного контроля и надзора, если иное не предусмотрено настоящим Законом либо иными законами Республики Казахстан;

8) обеспечить безопасность лиц, прибывших для проведения государственного контроля и надзора на объект контроля и надзора, от вредных и опасных производственных факторов воздействия в соответствии с установленными для данного объекта нормативами;

9) обеспечить нахождение руководителя субъекта (объекта) контроля и надзора либо его уполномоченного лица на месте нахождения объекта контроля и надзора в назначенные сроки проверки в случае получения акта о ее назначении.

Статья 7-10. Недействительность проверок, проведенных с грубым нарушением требований настоящего Закона

1. Проверки признаются недействительными, если они проведены органом контроля и надзора с грубым нарушением требований к организации и проведению проверки, установленных настоящим Законом.

2. К грубым нарушениям требований настоящего Закона относятся:

1) отсутствие оснований проведения проверки;

2) отсутствие акта о назначении проверки;

3) несоблюдение сроков проверки;

4) нарушение периодичности проведения проверки;

5) непредставление субъекту (объекту) контроля и надзора акта о назначении проверки;

6) назначение органом контроля и надзора проверки по вопросам, не входящим в его компетенцию.";

6) статью 12 дополнить пунктом 8 следующего содержания:

"8. Проектирование, строительство, эксплуатация и вывод из эксплуатации АЭС осуществляются только Национальным оператором АЭС и юридическими лицами, более пятидесяти процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которых прямо или косвенно принадлежат Национальному оператору АЭС.";

7) дополнить статьями 12-1 и 12-2 следующего содержания:

"Статья 12-1. Национальный оператор АЭС

1. Национальный оператор АЭС:

1) реализует проекты АЭС;

2) обеспечивает ядерную, радиационную и ядерную физическую безопасность на объектах АЭС;

3) организует и обеспечивает проведение закупок товаров, работ и услуг для реализации проектов в области мирного использования атомной энергии в соответствии с правилами приобретения товаров, работ и услуг Национальным оператором АЭС и юридическими лицами, более пятидесяти процентов голосующих акций (долей участия в уставном капитале) которых прямо или косвенно принадлежат Национальному оператору АЭС;

4) участвует в организации подготовки, переподготовки и поддержания квалификации персонала АЭС;

5) участвует в формировании реестра поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС;

6) выступает заказчиком в рамках реализации проектов АЭС;

7) осуществляет иные функции в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

Статья 12-2. Особенности бюджетного кредитования Национального оператора АЭС

1. Бюджетное кредитование Национального оператора АЭС в форме бюджетной кредитной линии осуществляется на принципах платности, срочности и возвратности в соответствии с бюджетным законодательством Республики Казахстан с учетом следующих особенностей:

1) бюджетное кредитование в форме бюджетной кредитной линии для финансирования проектов АЭС, осуществляемое на основании международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан, представляет собой процесс, включающий процедуру принятия решения о предоставлении, использовании, обслуживании и погашении бюджетного кредита;

2) бюджетная кредитная линия представляет собой потраншевое выделение средств (частями) в период срока реализации проектов АЭС;

3) бюджетная кредитная линия предоставляется в следующих формах:

денежной – выделяется из средств республиканского бюджета с перечислением денежных средств на контрольный счет наличности Национального оператора АЭС;

аккредитивной – с исполнением платежных обязательств в рамках использования кредитных средств, источником которых являются средства экспортного кредита, по поручению Национального оператора АЭС, согласованному уполномоченным органом, государственным казначейством в счет увеличения задолженности по бюджетной кредитной линии;

смешанной – часть заемных средств перечисляется на контрольный счет наличности Национального оператора АЭС, а остальная часть путем исполнения аккредитива государственным казначейством – в счет увеличения задолженности по бюджетной кредитной линии;

4) бюджетная кредитная линия предоставляется с учетом особенностей, установленных настоящей статьей, допускающих неприменение следующих отдельных требований бюджетного законодательства Республики Казахстан:

наличие обеспечения исполнения обязательств заемщика по бюджетной кредитной линии;

определение целесообразности бюджетного кредитования;

подтверждение кредитоспособности заемщика по бюджетной кредитной линии;

разработка инвестиционного предложения, технико-экономического обоснования и финансово-экономического обоснования;

5) включение проекта в портфель государственных инвестиционных проектов осуществляется на основании международных договоров, ратифицированных Республикой Казахстан.";

8) в статье 17:

пункт 6 после слов "атомной энергии," дополнить словами "обращения с радиоактивными отходами,";

пункт 7 изложить в следующей редакции:

"7. При обращении с радиоактивными отходами и отработавшим ядерным топливом должны соблюдаться требования, установленные законодательством Республики Казахстан.";

9) статью 18 дополнить пунктом 3 следующего содержания:

"3. Особенности обращения с радиоактивными отходами, реабилитации объектов ядерного наследия, расположенных на территориях, указанных в настоящей статье, определяются законодательством Республики Казахстан в области обращения с радиоактивными отходами и законодательством Республики Казахстан о Семипалатинской зоне ядерной безопасности.";

10) подпункт 2) части первой пункта 5 статьи 21 изложить в следующей редакции:

"2) нарушения требований ядерной и (или) радиационной, и (или) ядерной физической безопасности, учета ядерных материалов, источников ионизирующего излучения, выявленного в результате проверок, расследования и дистанционного контроля органа контроля и надзора, – в отношении лиц, допустивших нарушение;";

11) подпункт 3) пункта 7 статьи 22 изложить в следующей редакции:

"3) оформление пакета документации для передачи в архив с полным описанием веществ, материалов, конструкции пункта захоронения, геотектонических, геологических и геофизических характеристик площадки размещения пункта захоронения.";

12) дополнить статьей 25-1 следующего содержания:

"Статья 25-1. Организации научно-технической поддержки в области использования атомной энергии

1. В целях обеспечения научно-технической поддержки развития атомной отрасли и государственного регулирования в области использования атомной энергии, а также повышения уровня ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности в Республике Казахстан формируется система научно-технической поддержки.

2. Система научно-технической поддержки формируется по следующим направлениям:

научно-техническая поддержка для целей государственного регулирования в области использования атомной энергии;

научно-техническая поддержка для развития атомной отрасли.

3. Организация научно-технической поддержки в области использования атомной энергии (далее – организация научно-технической поддержки) определяется:

для целей развития атомной отрасли – уполномоченным органом;

для целей государственного регулирования в области использования атомной энергии – органом контроля и надзора.

Порядок определения организаций научно-технической поддержки устанавливается уполномоченным органом.

4. Организация научно-технической поддержки для целей государственного регулирования в области использования атомной энергии:

осуществляет научно-техническую поддержку деятельности по государственному контролю и надзору;

проводит анализ и оценку документов, обосновывающих безопасность объектов использования атомной энергии, включая отчеты по обоснованию безопасности, проектную и эксплуатационную документацию, результаты расчетов и анализов, а также иные материалы, представляемые в рамках разрешительных процедур и контрольных мероприятий (далее – оценка документов по безопасности);

привлекается к участию в контрольных мероприятиях органа контроля и надзора в качестве консультантов и экспертов;

выполняет научно-исследовательские работы в области обеспечения ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности;

осуществляет взаимодействие с международными организациями и организациями научно-технической поддержки;

участвует в разработке нормативной правовой и нормативно-технической базы в части ядерной, радиационной и ядерной физической безопасности в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

осуществляет экспертизу ядерной безопасности и (или) радиационной безопасности, и (или) ядерной физической безопасности в отношении объектов использования атомной энергии;

выполняет иные функции в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

5. Орган контроля и надзора:

формирует и выдает задания на проведение оценки документов по безопасности;

принимает решения о принятии результатов оценки документов по безопасности либо о необходимости ее доработки.

6. Оценка документов по безопасности, проводимая в рамках разрешительных процедур, финансируется за счет средств заявителя.

7. Организация научно-технической поддержки для целей государственного регулирования в области использования атомной энергии обязана принимать меры по предотвращению, выявлению и урегулированию конфликтов интересов, а также уведомлять орган контроля и надзора о фактах их возникновения.

8. Организация научно-технической поддержки для целей развития атомной отрасли:

осуществляет экспертно-аналитическое сопровождение государственной политики;

участвует в сопровождении проектов в области использования атомной энергии, включая строительство АЭС;

проводит анализ технологий, проектных решений и подготавливает заключения;

осуществляет научно-техническое сопровождение проектов, включая взаимодействие с международными экспертами;

содействует развитию национальных компетенций, локализации производства и вовлечению отечественных организаций;

выдает на возмездной основе рекомендации по итогам рассмотрения заявок потенциальных поставщиков товаров, работ и услуг для включения в реестр поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС;

участвует в разработке нормативной правовой и нормативно-технической базы, за исключением требований, относящихся к обеспечению безопасности, устанавливаемых в рамках государственного регулирования, в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

выполняет иные функции в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

9. Финансирование деятельности организаций научно-технической поддержки для целей государственного регулирования в области использования атомной энергии осуществляется за счет:

средств, получаемых от проведения оценки документов по безопасности;

средств, получаемых за выполнение работ и оказание услуг в сфере использования атомной энергии;

выполнения научно-исследовательских работ;

международных программ и проектов;

иных источников, не запрещенных законами Республики Казахстан.

10. Финансирование деятельности организаций научно-технической поддержки для целей развития атомной отрасли осуществляется за счет:

средств, получаемых за выполнение работ и оказание услуг в сфере использования атомной энергии и иных связанных с ними направлений научной, технической и производственной деятельности;

средств, получаемых в рамках подготовки рекомендации по итогам рассмотрения заявок потенциальных поставщиков товаров, работ и услуг в целях включения в реестр поставщиков товаров, работ и услуг для реализации проектов АЭС;

заемного и целевого финансирования;

иных источников, не запрещенных законами Республики Казахстан.

11. В целях предотвращения конфликта интересов не допускается совмещение в рамках одной организации функций научно-технической поддержки для целей государственного регулирования в области использования атомной энергии и развития атомной отрасли.

12. Уполномоченный орган и орган контроля и надзора обеспечивают развитие и устойчивое функционирование системы научно-технической поддержки, включая развитие компетенций и взаимодействие с международными организациями.".

7. В Закон Республики Казахстан от 5 июля 2023 года "О Семипалатинской зоне ядерной безопасности":

в части первой пункта 5 статьи 9 слова "использования атомной энергии" заменить словами "обращения с радиоактивными отходами".

Статья 2. Настоящий Закон вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Президент
Республики Казахстан

К. ТОКАЕВ

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз.

1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

1. 2015 жылғы 29 қазандағы Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне:

1) 82-баптың 3-тармағының екінші бөлігі 12) тармақшасындағы "реттеуге қолданылмайды." деген сөздер "реттеуге;" деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 13) тармақшамен толықтырылсын:

"13) атом энергиясын пайдалану саласындағы, оның ішінде ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге байланысты мәселелерді реттеуге қолданылмайды.";

2) 129-бапта:

2-тармақ "8-1," деген цифрлардан кейін "8-2," деген цифрлармен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы 8-2-тармақпен толықтырылсын:

"8-2. Осы Кодекстің 131-бабының 1, 2 және 3-тармақтарын, 131-1, 153 және 157-баптарын қоспағанда, осы тараудың күші атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауға қолданылмайды.";

17-тармақтың бірінші бөлігі және 19-тармақтың бірінші бөлігі "8-1," деген цифрлардан кейін "8-2," деген цифрлармен толықтырылсын;

3) 138-бапта:

6) тармақша алып тасталсын;

9) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"9) атом энергиясын пайдалану саласында;";

4) 193-баптың 14-тармағындағы "Семей ядролық қауіпсіздік аймағының жұмыс істеуін қамтамасыз ету жөніндегі уәкілетті ұйымның" деген сөздер "Қазақстан Республикасы Ұлттық ядролық орталығының" деген сөздермен ауыстырылсын.

2. 2021 жылғы 2 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Экология кодексіне:

1) 369-бап алып тасталсын;

2) 370-бапта:

2-тармақ "пайдалану туралы" деген сөздерден кейін ", радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы" деген сөздермен толықтырылсын;

3-тармақ "энергиясын пайдалану" деген сөздерден кейін ", радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу" деген сөздермен толықтырылсын;

3) 371, 372, 373, 374 және 375-баптар алып тасталсын.

3. 2025 жылғы 15 наурыздағы Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне:

1-баптың 3-тармағы "органды қаржыландыру" деген сөздерден кейін ", Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар шеңберінде іске асырылатын атом энергиясын пайдалану саласындағы жобаларды қаржыландыру" деген сөздермен толықтырылсын.

4. "Электр энергетикасы туралы" 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 1-бапта:

2-3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"2-3) бірыңғай сатып алушы – осы Заңда көзделген тәртіппен электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті орталықтандырылған сатып алуды және электр қуатының жүктеме көтеруге әзірлігін қамтамасыз ету бойынша орталықтандырылған қызмет көрсетуді жүзеге асыратын, уәкілетті орган айқындайтын заңды тұлға;";

мынадай мазмұндағы 18-3), 29-2), 29-3), 29-4) және 29-5) тармақшалармен толықтырылсын:

"18-3) оқшау әкімшілік-аумақтық бірлік – Қазақстан Республикасының бірыңғай электр энергетикалық жүйесіне техникалық тұрғыдан байланыстырылмаған (қосылмаған), энергиямен жабдықталуын осы аумақтағы энергия өндіруші ұйымдар жүзеге асыратын және (немесе) шектес мемлекеттердің энергия жүйелерімен жасалған электр энергиясын сатып алу-сату шарттары шеңберінде жүзеге асырылатын әкімшілік-аумақтық бірлік;";

"29-2) электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызмет – өңірлік электр желілік компания, жүйелік оператор, сондай-ақ электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы бірыңғай сатып алушыға электр желілері қуатының электр энергиясын қабылдауға және беруге қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсететін қызмет;

29-3) электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке жеке тариф – электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісімде көзделген, тиісті қарыздар бойынша күрделі шығындар мен сыйақылар сомасын қайтаруды, инвестицияланған капиталға рентабельділік нормасын қамтитын, мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органның деректері бойынша айқындалатын инфляция деңгейіне жыл сайын индекстелуге жататын тариф;

29-4) электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық – кернеуі 220 кВ және одан жоғары электр желілерін салу жөніндегі жобаларды іске асыру үшін жеңімпазды іріктеуге бағытталған, электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттықты ұйымдастырушы электрондық жүйеде ұйымдастыратын және өткізетін, оның шеңберінде көрсетілетін қызметке жеке тариф, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу көлемі мен мерзімі айқындалатын процесс;

29-5) электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттықты ұйымдастырушы – акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы мемлекетке және онымен үлестес тұлғаларға тиесілі, уәкілетті орган айқындайтын заңды тұлға;";

31) және 31-6) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

"31) электр қуатын реттеу бойынша көрсетілетін қызмет – электр энергиясының көтерме сауда нарығы субъектілерінің нақты электр жүктемесінің мәлімделген электр жүктемесінен ауытқуларына өтем жасау бойынша жүйелік операторға көрсетілетін қызмет;";

"31-6) электр қуатының нарығы – энергия өндіруші ұйымдардың генерациялайтын жабдықты электр энергиясын өндіруге әзірлік жағдайында ұстап тұруына және энергия беруші ұйымдардың электр желілерін электр энергиясын қабылдауға және беруге қолжетімді жай-күйде ұстап тұруына байланысты электр энергиясының көтерме сауда нарығы субъектілері арасындағы өзара қатынастар жүйесі;";

45) тармақша алып тасталсын;

2) 4-баптың 1-1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"1-1) бірыңғай сатып алушының тек қана электр қуатының жүктемені көтеруге әзірлігін қамтамасыз ету бойынша қызмет көрсету кезінде шеккен шығыстарына өтем жасау үшін оның осындай көрсетілетін қызметтен түскен кірістерінің жеткіліксіздігі салдарынан, электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарт шеңберінде энергия өндіруші ұйымдар алдындағы, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарттар шеңберінде энергия беруші ұйымдар алдындағы өзінің міндеттемелерін орындауы мүмкін болмаған жағдайда, оған мемлекеттік қаржылық қолдауды жүзеге асырады;";

3) 5-бап мынадай мазмұндағы 70-57) тармақшамен толықтырылсын:

"70-57) өңірлік электр желілік компаниялармен, жүйелік оператормен, сондай-ақ электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпаздарымен электр желілерін салуға инвестициялық келісімдер жасасады;";

4) 10-баптың 1-тармағында:

мынадай мазмұндағы 2-2) тармақшамен толықтырылсын:

"2-2) электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша қызмет көрсетеді;";

22-2) және 22-3) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

"22-2) уәкілетті орган айқындаған тәртіппен Қазақстан Республикасының бірыңғай электр энергетикалық жүйесіндегі электр энергиясының тапшылығы мен профицитін растайды;

22-3) уәкілетті орган айқындаған тәртіппен цифрлық майнерлердің қызметі үшін қолжетімді электр энергиясының квотасын айқындайды;";

5) 10-3-баптың 2-тармағы мынадай мазмұндағы 1-1) және 3-1) тармақшалармен толықтырылсын:

"1-1) электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарттар жасасады;";

"3-1) электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шартқа сәйкес электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алады;";

6) 13-бапта:

3-тармақ мынадай мазмұндағы екінші және төртінші бөліктермен толықтырылсын:

"Энергиямен жабдықтаушы ұйымдар оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағындағы тұтынушыларды энергиямен жабдықтау мақсатында электр энергиясын энергия өндіруші ұйымдардан, оның ішінде осы оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағындағы, жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын ұйымдардан, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында электр энергиясын тікелей шетелдік өндірушінің атынан өткізетін электр энергиясын берушілерден сатып алады.";

"Оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында энергиямен жабдықтауды жүзеге асыратын энергиямен жабдықтаушы ұйымдар шектес мемлекеттің уәкілетті ұйымының электр энергиясын жеткізу (экспорттау) мәселелерін реттеуді дербес жүзеге асырады.";

3-1-тармақта:

бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын:

"3-1. Оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында орналасқандарын қоспағанда, энергия өндіруші ұйымдар желіге жіберілетін электр энергиясының бүкіл көлемін осы Заңға сәйкес, электр энергиясын бірыңғай сатып алушыға және (немесе) өздерімен бір тұлғалар тобына кіретін тұтынушыларға не өздерімен бір гибридті топқа кіретін гибридті топ әкімшісіне сатуды жүзеге асыруға міндетті.";

мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

"Оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында орналасқан, оның ішінде жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын энергия өндіруші ұйымдар аумағында оқшау әкімшілік-аумақтық бірлік орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлік (облыс) шегінде қызметін жүзеге асыратын энергиямен жабдықтаушы ұйымның электр энергиясын өткізуге (сатуға) құқылы.";

үшінші бөліктегі "осы тармақтың бірінші және екінші абзацтарына" деген сөздер "осы тармақтың бірінші және үшінші бөліктеріне" деген сөздермен ауыстырылсын;

3-2-тармақтың 1) тармақшасы мынадай мазмұндағы екінші абзацпен толықтырылсын:

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында қызметін жүзеге асыру бөлігінде электр энергиясының көтерме сауда нарығының субъектілерін қоспағанда, электр энергиясының көтерме саудасы нарығының субъектiлерi, оның ішінде меншік нысанына қарамастан барлық энергиямен жабдықтаушы ұйымдар электр энергиясының теңгерiмдеушi нарығына қатысуға мiндеттi.";

6-1-тармақ алып тасталсын;

11-тармақ 2) тармақшасындағы "қамтамасыз ету жағдайларына қолданылмайды." деген сөздер "қамтамасыз ету;" деген сөздермен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 3) және 4) тармақшалармен толықтырылсын:

"3) оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағындағы энергия өндіруші ұйымдардың шектес мемлекеттердің энергия жүйелерімен жасалған электр энергиясын сатып алу-сату шарттары шеңберінде электр энергиясын сатуы;

4) оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағындағы тұтынушыларға электр энергиясын беру мақсатында электр энергиясын Қазақстан Республикасынан тыс жерлерден сатып алу жағдайларына қолданылмайды.";

7) 15-бапта:

3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"3. Электр энергиясының теңгерімдеуші нарығының жұмыс істеуі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады.";

мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын:

"4. Электр энергиясы мен қуатының көтерме сауда нарығының жұмыс істеуі, оның ішінде электр энергиясының жоспарлы көлемін сатып алу-сату шарттары мен тәртібі, сағаттық теңгерімсіздіктерді реттеу, электр қуаты нарығында қызметтер көрсету бөлігінде осы Заңның ережелері оқшау әкімшілік-аумақтық бірлік аумағындағы нарық субъектілерінің өзара қатынастарына қолданылмайды.";

8) 15-3-бапта:

1-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Электр қуатының нарығы электр қуатына деген сұранысты жабу үшін Қазақстан Республикасының бірыңғай электр энергетикалық жүйесіндегі бұрыннан бар электр қуаттарын ұстап тұру, жаңаларын іске қосу және жаңа электр желілерін салу үшін инвестициялар тарту мақсатында жұмыс істейді.";

3-2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"3-2. Бірыңғай сатып алушы осы баптың 3-1-тармағына сәйкес жасалатын шарттар бойынша электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке және осы баптың 3-7-тармағына сәйкес жасалатын шарттар бойынша электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке ай сайын, бірақ осы көрсетілетін қызметті беру айы аяқталғаннан кейін қырық бес жұмыс күнінен кешіктірмей ақы төлейді.";

мынадай мазмұндағы 3-7 және 4-2-тармақтармен толықтырылсын:

"3-7. Бірыңғай сатып алушы электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарттарды:

өңірлік электр желілік компаниялармен;

жүйелік оператормен;

электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпаздарымен жасасады.

Электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке жеке тариф, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу көлемі мен мерзімдері электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісімде, оның ішінде электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық нәтижелері бойынша белгіленеді.";

"4-2. Өңірлік электр желілік компаниялар, жүйелік оператор, сондай-ақ электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпаздары бірыңғай сатып алушыға электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті электр желілерін салу мен пайдаланудың техникалық параметрлерінен аспайтын көлемде өткізуді олар кешенді сынақтан өткізілгеннен кейін ғана жүзеге асырады.

Электр желілерін кешенді сынақтан өткізу сәтсіз болған жағдайда, бірыңғай сатып алушымен жасалған электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шартта көрсетілген, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтің көлемі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен кешенді сынақтан сәтті өткенге дейін төмендетіледі.";

8-тармақта:

үшінші бөлік мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын:

"2-1) бірыңғай сатып алушымен жасалған барлық шарттар бойынша электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке жұмсалатын шығындарының;";

төртінші бөліктің төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"есептік корпоративтік табыс салығы шегеріле отырып, бірыңғай сатып алушының электр қуатының жүктемені көтеруге әзірлігін қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызмет бағасын есептеу және оны интернет-ресурста орналастыру қағидаларына сәйкес есептелген, электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті бірыңғай сатып алушының сатып алуы жөніндегі қызметінің және электр қуатының әзірлігін қамтамасыз ету бойынша қызмет көрсетудің жалпы нәтижесі негізге алынып қалыптастырылады.";

9 және 10-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"9. Электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарт, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарт және электр қуатының жүктемені көтеруге әзірлігін қамтамасыз ету бойынша қызмет көрсетуге арналған шарт уәкілетті орган әзірлейтін және бекітетін үлгілік шарттар негізінде жасалады.

10. Бірыңғай сатып алушының электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алуына байланысты құқықтық қатынастарға Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасы қолданылмайды.";

9) мынадай мазмұндағы 15-14-баппен толықтырылсын:

"15-14-бап. Электр қуаты нарығының тетігі шеңберінде электр желілерін салу

1. Электр қуаты нарығының тетігі шеңберінде электр желілерін салу:

1) өңірлік деңгейдегі электр желілерін күшейту және дамыту мақсатында өңірлік электр желілік компанияның бастамасы бойынша;

2) ұлттық электр желісін күшейту және дамыту мақсатында жүйелік оператордың бастамасы бойынша;

3) өңірлік деңгейдегі электр желілерін және (немесе) ұлттық электр желісін күшейту және дамыту мақсатында инвестордың бастамасы бойынша іске асырылуы мүмкін.

2. Осы баптың 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларына сәйкес электр желілерін салу кезінде:

1) өңірлік электр желілік компания, жүйелік оператор электр желілерін салу жөніндегі инвестициялық бағдарламаларды нарық кеңесіне қорытындыға жібереді;

2) электр желілерін салу жөніндегі инвестициялық бағдарламамен бірге нарық кеңесіне мыналар да енгізіледі:

электр желілерін салу жөніндегі тиісті іс-шара туралы ақпарат;

электр желілерін салу жөніндегі іс-шараның техникалық-экономикалық негіздемесі;

электр желілерін салу жөніндегі іс-шараның техникалық-экономикалық негіздемесіне ведомстводан тыс кешенді сараптаманың оң қорытындысы;

3) электр желілерін салу жөніндегі инвестициялық бағдарламалар нарық кеңесінде қаралып жатқан кезеңде өзгертуге жатпайды;

4) электр желілерін салу жөніндегі инвестициялық бағдарламаларды нарық кеңесі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен осы тармаққа сәйкес қарайды;

5) нарық кеңесінің қорытындысын алғаннан кейін уәкілетті орган электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісім жасасу немесе оны жасасудан бас тарту туралы шешім қабылдайды;

6) электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісімде мынадай ақпарат қамтылуға тиіс:

электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтің көлемі;

электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу мерзімін (айлармен) және электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызмет көлемін ескере отырып, тиісті инвестициялық қарыздар бойынша төленетін сыйақыларды қоса алғанда, электр желілерін салу жөніндегі инвестициялық бағдарлама шеңберінде инвестициялардың қайтарылуын ескере отырып, жылдар бойынша ауыспалы шама ретінде электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке арналған тариф;

7) электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісім жасалғаннан кейін бірыңғай сатып алушы осы ұйыммен инвестициялық келісімде көрсетілген тариф бойынша, көлемде және мерзімдерде электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарт жасасады;

8) осы тармақтың бірінші бөлігінің 7) тармақшасында көрсетілген шарттар бойынша электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу шарт жасалған жылдан кейінгі жылдың екінші тоқсанынан бастап жүзеге асырылады.

Бұл ретте инвестициялық келісімде көрсетілген электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке арналған жеке тариф, сондай-ақ осы көрсетілетін қызметті сатып алу көлемі мен мерзімі ұлғайту жағына түзетуге жатпайды.

Электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарттар бойынша міндеттемелер орындалмаған жағдайда уәкілетті орган айқындаған тәртіппен электр қуаты нарығында төмендету коэффициенттері қолданылады.

3. Осы баптың 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес электр желілерін салу кезінде:

1) инвестордың электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттыққа бастамашылық жасауға өтінім жіберу тәртібін және оны қарау тәртібін уәкілетті орган айқындайды.

Инвестордың өтінімінде жобаның қаржылық-экономикалық моделін, құнын, инвестицияларды қайтару сомасын, жобаны іске асыру мерзімін, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке арналған жеке тарифтің шекті мөлшерін, электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтің көлемін қамтитын жобаның алдын ала техникалық-экономикалық негіздемесінің қамтылуы міндетті;

2) электр желілерін салу жөніндегі жобаны іске асыру қажеттілігі туралы қорытындыны уәкілетті орган Қазақстан Республикасының мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмалары және (немесе) актілері негізінде, сондай-ақ электр желілерін салу жөніндегі жобаның басымдығы мен өзектілігін ескере отырып қабылдайды;

3) электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттықты электр желілерін салу жөніндегі жобаларды іске асыру үшін жеңімпазды іріктеу және электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке олардың жеке тарифтерін айқындау мақсатында аукциондық сауда-саттықты ұйымдастырушы ұйымдастырады және өткізеді.

Электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттықты ұйымдастыру және өткізу уәкілетті орган айқындаған тәртіппен жүзеге асырылады.

Электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен уәкілетті органмен электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісім жасасады.

4) электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарттың бүкіл мерзімі ішінде электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұруды жүзеге асырады;

5) жобаны іске асыру үшін тартылған тиісті қарыздар бойынша күрделі шығындар мен сыйақылар сомасын өтеу, электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазының инвестицияланған капиталына рентабельділік нормалары бірыңғай сатып алушыға электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша қызмет көрсету арқылы қамтамасыз етіледі;

6) электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы пайдалануға бергеннен кейін электр желілері уәкілетті орган айқындаған тәртіппен:

көрсетілген электр желілері ұлттық электр желісіне қосылған жағдайда жүйелік операторға;

ұлттық электр желісіне қосылу болмаған жағдайда, тиісті өңірлік электр желілік компанияларға сенімгерлік басқаруға берілуге тиіс;

7) электр желілерін сенімгерлік басқаруға беру мақсатында электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы электр желілерін олардың техникалық жай-күйі тұрғысынан зерттеп-қарауды жүргізетін жүйелік оператордың және (немесе) тиісті өңірлік электр желілік компанияның оң қорытындысын алуға міндетті.

Электр желілерінің қанағаттанарлықсыз жай-күйі анықталған және жүйелік оператордың және (немесе) тиісті өңірлік электр желілік компанияның тиісті теріс қорытындысы алынған жағдайда, электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы анықталған ескертулерді жоюға және жүйелік оператордың және (немесе) тиісті өңірлік электр желілік компанияның қорытындысында көзделген, электр желілерін тиісті жай-күйге келтіру жөніндегі іс-шараларды орындауға міндетті.

Жүйелік оператордың және (немесе) тиісті өңірлік электр желілік компанияның электр желілерін олардың техникалық жай-күйі тұрғысынан зерттеп қарауды жүргізуі, электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазының электр желілерін тиісті жай-күйге келтіру жөніндегі іс-шараларды орындауы уәкілетті орган белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады;

8) электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазы:

уәкілетті органмен жасалған инвестициялық келісімде көзделген талаптарға сәйкес электр желілерін тиісті техникалық және экономикалық жай-күйде сенімгерлік басқаруға беруді қамтамасыз етуге;

уәкілетті органға, бақылау органына, жүйелік операторға және (немесе) тиісті өңірлік электр желілік компанияға және бірыңғай сатып алушыға электр желілеріне, сондай-ақ жоба шеңберінде қызметті жүзеге асыруға қатысты құжаттамаға кедергісіз қолжетімділік беруге;

Қазақстан Республикасының заңдарына, электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісімге және электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шартқа сәйкес белгіленген өзге де талаптар мен шарттарды сақтауға міндетті;

9) уәкілетті орган, бақылау органы жүйелік оператормен, өңірлік электр желілік компаниямен және (немесе) бірыңғай сатып алушымен бірлесіп:

электр желілерін салуға арналған аукциондық сауда-саттық жеңімпазының қаржы-шаруашылық қызметін, оның ішінде аудиторлық ұйымды тарту арқылы тексеруді жүзеге асыруға;

электр желілерінің техникалық жай-күйін, оның ішінде электр желілерін кешенді сынақтан өткізу шеңберінде тексеруді жүзеге асыруға;

электр желілеріне, сондай-ақ жоба шеңберінде қызметті жүзеге асыруға қатысты құжаттамаға кедергісіз қол жеткізуге;

жол берілген бұзушылықтарды Қазақстан Республикасы заңнамасының және электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шарт талаптарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру шеңберінде жоюды талап етуге;

Қазақстан Республикасының заңдарына, электр желілерін салуға арналған инвестициялық келісімге және электр желілері қуатының қолжетімділігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті сатып алу туралы шартқа сәйкес өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқылы.";

10) 17-бап мынадай мазмұндағы 5-тармақпен толықтырылсын:

"5. Электр энергиясының көтерме сауда нарығы субъектісі электр энергиясы және (немесе) көрсетілетін қызметтер үшін тиісті шарттарда белгіленген мерзімдерде және уәкілетті орган айқындаған кезең үшін ақы төлемеген немесе толық төлемеген кезде жүйелік оператордың, бірыңғай сатып алушының, электр энергиясын бірыңғай сатып алушының, теңгерімдеуші нарықтың есеп айырысу орталығының хаты негізінде электр энергиясын беру (жеткізу) ішінара немесе толық тоқтатылады (шектеледі). Жолданым беру тәртібі мен шарттары, техникалық шектеулерді енгізу мерзімдері уәкілетті орган белгілеген тәртіппен айқындалады.";

11) 19-1-баптың 5-тармағының бірінші бөлігінде:

1) тармақшада:

бірінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

"1) оқшау әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында орналасқандарын қоспағанда, барлық энергия өндіруші ұйымдар электр энергиясын сатуды электр энергиясын бірыңғай сатып алушыға және өздерімен бір тұлғалар тобына кіретін тұтынушыларға не өздерімен бір гибридті топқа кіретін гибридті топ әкімшісіне ғана жүзеге асыруға және олармен тиісті электр энергиясын сатып алу-сату шарттарын жасасуға міндетті.";

мынадай мазмұндағы бесінші абзацпен толықтырылсын:

"энергия өндіруші ұйымдар, оның ішінде оқшауланған әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында орналасқан, жаңартылатын энергия көздерін пайдаланатын ұйымдар аумағында оқшау әкімшілік-аумақтық бірлік орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлік (облыс) шегінде қызметін жүзеге асыратын энергиямен жабдықтаушы ұйымның электр энергиясын өткізуге (сатуға) құқылы;";

3) тармақшаның бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"3) оқшау әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында қызметін жүзеге асыру бөлігінде электр энергиясының көтерме сауда нарығы субъектілерін қоспағанда, электр энергиясының көтерме сауда нарығының субъектілері электр энергиясын сатып алуды электр энергиясын бірыңғай сатып алушыдан және (немесе) Тізілімде өздерімен бір тұлғалар тобына кіретін энергия өндіруші ұйымдардан және (немесе) өздерімен бір гибридті топқа кіретін гибридті топ әкімшісінен және (немесе) жаңартылатын энергия көздерінен ғана жүзеге асыруға және олармен тиісті электр энергиясын сатып алу-сату шарттарын жасасуға міндетті.".

5. "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" 2014 жылғы 16 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 30-бапта:

2-тармақтағы "Атом энергиясын пайдалану саласындағы, қаржы" деген сөздер "Қаржы" деген сөзбен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын:

"4. Атом энергиясын пайдалану саласындағы лицензия және (немесе) лицензияға қосымша не оларды беруден уәжді бас тарту, атом энергиясын пайдалану объектісінің қауіпсіздік негіздемесі сараптамасының нәтижесі алынғаннан кейін лицензия берілетін, атом энергиясы пайдаланылатын объектілердің өмірлік циклінің кезеңдерімен байланысты жұмыстарды орындауға арналған лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны не оларды беруден уәжді бас тартуды қоспағанда, отыз жұмыс күнінен кешіктірілмей беріледі.";

2) 1-қосымшаның 17 және 18-жолдары мынадай редакцияда жазылсын:

17.	Атом энергиясы пайдаланылатын объектілердің өмірлік циклінің кезеңдерімен байланысты жұмыстарды орындауға арналған лицензия	1. Ядролық қондырғыларды, радиоактивті қалдықтардың сақтау қоймаларын орналастыру.	Иеліктен шығарылмайтын; лицензияның қолданылу мерзімі 10 жыл; лицензия беру кезінде осы Заңның 25-бабы 3-тармағы бірінші бөлігінің, 26-бабы 1 және 2-тармақтарының күші қолданылмайды; 1-сынып
		2. Ядролық қондырғыларды, радиоактивті қалдықтардың сақтау қоймаларын салу.
		3. Ядролық қондырғыларды, радиоактивті қалдықтардың сақтау қоймаларын пайдалану.
		4. Ядролық қондырғыларды, радиоактивті қалдықтардың сақтау қоймаларын пайдаланудан шығару.
		5. Ядролық қондырғыларды орналастыру, салу, пайдаланудан шығару кезінде жұмыстарды және жобаларды басқару.
18.	Радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу жөніндегі қызметке лицензия	1. Радиоактивті қалдықтарды жинау және сұрыптау.	Иеліктен шығарылмайтын; лицензияның қолданылу мерзімі 5 жыл; лицензия беру кезінде осы Заңның 25-бабы 3-тармағы бірінші бөлігінің, 26-бабы 1 және 2-тармақтарының күші қолданылмайды; 1-сынып
		2. Үй-жайларды, жабдық пен материалдарды қатерсіздендіру (радиоактивті ластанудан тазарту).
		3. Радиоактивті қалдықтарды өңдеу.
		4. Радиоактивті қалдықтарды кондиционерлеу.
		5. Радиоактивті қалдықтарды сақтау.
		6. Радиоактивті қалдықтарды көму.
		7. Аумақтар мен объектілерді радиациялық оңалту, өңдеп қалпына келтіру.

6. "Атом энергиясын пайдалану туралы" 2016 жылғы 12 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңына:

1) 1-бапта:

1) тармақша "электрофизикалық қондырғылардың" деген сөздерден кейін ", радиоактивті қалдықтардың" деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы 1-2) тармақшамен толықтырылсын:

"1-2) атом электр станциясы (бұдан әрі – АЭС) – ядролық және энергетикалық қондырғыларды пайдалана отырып, тапсырыс берілген режимдерде және қолдану шарттарында электр және (немесе) жылу энергиясын өндіруге арналған негізгі және көмекші жабдықтар кешені;";

3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"3) атом энергиясы пайдаланылатын объектілер – иондандырушы сәулелену көздері, радиоактивті қалдықтар және пайдаланылып болған ядролық отын, ядролық, радиациялық, электрофизикалық қондырғылар, радиоактивті қалдықтармен жұмыс істейтін объектілер, сақтау және көму пункттері, көліктік қаптама комплектілері және ядролық материалдар;";

мынадай мазмұндағы 6-1) және 6-2) тармақшалармен толықтырылсын:

"6-1) атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау ұйымы – атом энергиясы пайдаланылатын объектілердің өмірлік циклінің барлық кезеңінде олардың қауіпсіздігіне тәуелсіз сараптама мен бағалау жүргізуді қоса алғанда, атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау жөніндегі қызметті, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыратын ұйым;

6-2) атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау және қадағалау органы (бұдан әрі – бақылау және қадағалау органы) – өз құзыреті шеңберінде атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыратын уәкілетті органның ведомствосы;";

8) тармақшадағы "атқарушы" деген сөз "мемлекеттік" деген сөзбен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы 8-1) және 11-1) тармақшалармен толықтырылсын:

"8-1) АЭС ұлттық операторы – уәкілетті орган айқындайтын, Қазақстан Республикасында АЭС жобалауды, салуды, пайдалануды және пайдаланудан шығаруды жүзеге асыратын, жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлға;";

"11-1) көліктік қаптама комплекті – тасу кезінде радиоактивті құрамды толық орналастыру мен ұстап тұру үшін қажетті элементтердің жиынтығы;";

25) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

"25) радиоактивті қалдықтар – құрамында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген алып қою деңгейінен жоғары радионуклидтер бар, жер қойнауынан алынған және үйінділер мен қалдық қоймаларына жинап қойылатын, одан әрі пайдаланылуы көзделмейтін материалдар мен заттар, бұйымдар мен жабдықтар, сондай-ақ тау жыныстары, кендер мен қалдықтар;";

мынадай мазмұндағы 28-1) тармақшамен толықтырылсын:

"28-1) тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау режимі – бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының атом энергиясы пайдаланылатын объектінің өмірлік циклінің барлық кезеңінде тікелей радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғыларда тұрақты болу және қауіпсіздік жай-күйін бақылау жөніндегі іс-шараларды өткізу арқылы бақылау мен қадағалауды жүзеге асыруын көздейтін режим;";

29) тармақша алып тасталсын;

34-1) және 34-2) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын:

"34-1) ядролық мұра объектілері – ядролық жарылыстарды бейбіт мақсатта жүргізуді қоса алғанда, атом энергиясын пайдалану саласындағы қызмет, сондай-ақ 1992 жылғы 1 қаңтарға дейін осындай объектілерде жүзеге асырылған және тоқтатылған және радиациялық қауіпсіздік пен оңалтуды қамтамасыз етуді талап ететін уран өндіру және оны қайта өңдеу жөніндегі қызмет нәтижесінде пайда болған радиоактивті қалдықтар және (немесе) радиоактивті ластанған материалдар бар тарихи қалыптасқан объектілер, құрылыстар, аумақтар учаскелері;

34-2) ядролық нұқсан – ядролық қондырғымен немесе ядролық қондырғыдан келіп түсетін, онда шығарылған немесе ядролық қондырғыға бағытталған ядролық материалмен жұмыс істеу нәтижесінде иондандырушы сәулеленудің әсері салдарынан келтірілген, адамның өміріне немесе денсаулығына, қоршаған ортаға зиянды, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың залалдарын, сондай-ақ алдын алу шараларына арналған шығындарды қоса алғандағы нұқсан;";

мынадай мазмұндағы 34-3) тармақшамен толықтырылсын:

"34-3) ядролық оқыс оқиға – ядролық нұқсан келтіретін немесе ядролық нұқсан келтіру қаупін туғызатын оқиға не оқиғалар сериясы;";

2) 4-бапта:

тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"4-бап. Атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеудің мақсаты, міндеттері мен қағидаттары";

1-тармақ мынадай мазмұндағы бірінші бөлікпен толықтырылсын:

"Атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеудің мақсаты – атом энергиясын пайдалану кезінде ядролық, радиациялық, ядролық физикалық қауіпсіздікті, сондай-ақ атом энергиясын пайдаланудың негізгі халықаралық қағидаттарын сақтауды қамтамасыз ету.";

3) 5-бап мынадай мазмұндағы 8-3) тармақшамен толықтырылсын:

"8-3) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар шеңберінде іске асырылатын АЭС жобаларын қаржыландыру үшін АЭС ұлттық операторына бюджеттік кредит желісі нысанында бюджеттік кредит берудің ерекше тәртібі мен арнаулы талаптарын айқындайды.";

4) 6, 7, 7-2 және 7-3-баптар мынадай редакцияда жазылсын:

"6-бап. Уәкілетті органның құзыреті

Уәкілетті орган:

1) стратегиялық, реттеушілік, іске асыру және бақылау-қадағалау функцияларын жүзеге асырады;

2) мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының Қазақстан Республикасының Президенті айқындаған негізгі бағыттары және мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының, оның қорғаныс қабілетінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етудің Қазақстан Республикасының Үкіметі әзірлеген негізгі бағыттары негізінде және оларды орындау үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастырады;

3) АЭС ұлттық операторын айқындайды;

4) атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асырады;

5) атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады;

6) атом энергиясын пайдалану саласында тергеп-тексеруді жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

7) атом энергиясын пайдалану саласындағы қызметті лицензиялауды жүзеге асырады;

8) осы Заңның мақсаты мен міндеттеріне және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес атом энергиясын пайдалану саласындағы нормативтік құқықтық актілерді, техникалық регламенттерді және нормативтік-техникалық құжаттарды әзірлейді және бекітеді;

9) ядролық материалдарды және ядролық қондырғыларды физикалық қорғау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

10) иондандырушы сәулелену көздерін және сақтау пункттерін физикалық қорғау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

11) ядролық және радиациялық қондырғыларды пайдаланудан шығару қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

12) Қазақстан Республикасының аумағында Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттік инспекцияларын ұйымдастыру тәртібін әзірлейді;

13) ядролық қауіпсіздік және (немесе) радиациялық қауіпсіздік және (немесе) ядролық физикалық қауіпсіздік сараптамасын жүзеге асыратын ұйымдарды аккредиттеу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

14) ядролық материалдарды мемлекеттік есепке алу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

15) иондандырушы сәулелену көздерін мемлекеттік есепке алу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

16) радионуклидті көздермен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

17) ядролық және радиациялық аварияларға ден қоюдың ұлттық жоспарын әзірлейді;

18) ядролық материалдарды, радиоактивті заттар мен радиоактивті қалдықтарды тасымалдау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

19) ядролық қондырғыларды және көму пункттерін орналастыру алаңын таңдау қағидаларын әзірлейді;

20) ядролық қауіпсіздік және (немесе) радиациялық қауіпсіздік және (немесе) ядролық физикалық қауіпсіздік сараптамасын жүргізу қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

21) атом энергиясы пайдаланылатын объектілерде жұмыс істейтін персоналдың біліктілігін арттыру қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

22) атом энергиясы пайдаланылатын объектілерде жұмыс істейтін персоналды аттестаттау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

23) халықтың және (немесе) қоршаған ортаның қауіпсіздігіне қатер төнген жағдайда Қазақстан Республикасының Үкіметіне ядролық қондырғыларды пайдаланудан мерзімінен бұрын шығару немесе пайдаланылып болған ядролық отынды көму пункттерін жабу туралы ұсыну енгізеді;

24) ядролық материалдарды, иондандырушы сәулелену көздерін мемлекеттік есепке қою немесе мемлекеттік есептен шығару туралы шешім қабылдайды;

25) ядролық материалдардың мемлекеттік есебін жүргізеді;

26) иондандырушы сәулелену көздерінің мемлекеттік есебін жүргізеді;

27) атом энергиясын пайдалану саласындағы өзіндік ерекшелігі бар тауарларды бақылауды жүзеге асырады;

28) атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау ұйымдарын айқындау қағидаларын әзірлейді және бекітеді;

29) көліктік қаптама комплектілерінің конструкцияларын бекітеді, сондай-ақ басқа елдердің уәкілетті органдары бекіткен сертификаттар-рұқсаттар күшін Қазақстан Республикасының аумағында оларға қолданады;

30) ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік, ядролық қаруды таратпау режимін қамтамасыз ету және ядролық сынақтарды мониторингтеу жөніндегі зерттеулерді ұйымдастырады;

31) атом энергиясын пайдалану саласында мемлекеттік реттеуге жататын ядролық материалдар, радиоактивті заттар мен электрофизикалық қондырғылар, радиоактивті қалдықтар үшін алып қою деңгейлерін белгілейді;

32) атом энергиясын пайдалану саласында тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу қағидаларын бекітеді;

33) осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

7-бап. Атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалау

1. Атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды (бұдан әрі – мемлекеттік бақылау мен қадағалау) бақылау және қадағалау органы осы Заңға сәйкес тексеру, қашықтан бақылау, тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау, тергеп-тексеру және "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес рұқсат және (немесе) рұқсатқа қосымша берілгенге дейін өтініш берушінің біліктілік немесе рұқсат беру талаптарына сәйкестігі тұрғысынан рұқсаттық бақылау (бұдан әрі – рұқсаттық бақылау) нысанында жүзеге асырады.

2. Атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар, олардың филиалдары мен өкілдіктері, мемлекеттік органдар мемлекеттік бақылау мен қадағалау субъектілері (бұдан әрі – бақылау мен қадағалау субъектілері) болып саналады.

Мемлекеттік бақылау мен қадағалау субъектісінің меншік құқығындағы немесе өзге де заңды негіздегі, мемлекеттік бақылау мен қадағалауға жататын мүлкі мемлекеттік бақылау мен қадағалау объектісі (бұдан әрі – бақылау мен қадағалау объектісі) болып саналады.

3. Бақылау және қадағалау органы Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасы талаптарының сақталуына мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асырады.";

"7-2-бап. Атом энергиясын пайдалану саласындағы тексерулер

1. Бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) тексеру (бұдан әрі – тексеру) – бақылау және қадағалау органының осы Заңның 7-бабының 3-тармағына сәйкес талаптардың сақталуы тұрғысынан бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) қатысты қызметі.

Тексеру бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы жүзеге асырылады, оның нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жағдайда бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) тексеру нәтижелері туралы акт және анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама жасайды.

2. Тексерулер жоспарлы және жоспардан тыс тексерулер болып бөлінеді.

3. Жоспарлы тексерулер радиациялық қауіптілігі 1, 2 және 3-санаттардағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілеріне қатысты жүргізіледі.

Жоспардан тыс тексерулер радиациялық қауіптілігі 1, 2, 3 және 4-санаттардағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілеріне қатысты жүргізіледі.

4. Жоспарлы тексерулер бақылау және қадағалау органы бекіткен тексерулердің жылдық тізіміне сәйкес тексеруді тағайындау туралы актінің негізінде жоспарлы тексеру жүргізілген жылдың алдындағы жылдың 10 желтоқсанына дейінгі мерзімде жүргізіледі.

Жоспарлы тексерулердің жылдық тізімі бақылау мен қадағалау субъектілерін (объектілерін) тәуекел дәрежесі бойынша жатқызу ескеріле отырып қалыптастырылады және тексеру жүргізілетін жылдың алдындағы жылдың 20 желтоқсанынан кешіктірілмей бақылау және қадағалау органының интернет-ресурсында орналастырылады.

Бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) қатер дәрежесі бойынша:

1) қатер дәрежесі жоғары субъектілер – радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілері;

2) қатер дәрежесі орташа субъектілер – радиациялық қауіптілігі 2-санаттағы қондырғылармен және ядролық отын мен оның құрамдастарын дайындау жөніндегі, табиғи уранды немесе торийді, сондай-ақ Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің төмен байытылған уран банкін өндіру және (немесе) қайта өңдеу жөніндегі қондырғылар бөлігінде радиациялық қауіптілігі 3-санаттағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілері;

3) қатер дәрежесі төмен субъектілер – ядролық отын мен оның құрамдастарын дайындау жөніндегі, табиғи уранды немесе торийді, сондай-ақ Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің төмен байытылған уран банкін өндіру және (немесе) қайта өңдеу жөніндегі қондырғыларды қоспағанда, радиациялық қауіптілігі 3-санаттағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) болып бөлінеді.

Жоғары, орташа және төмен қатер дәрежесіне жатқызылған бақылау мен қадағалау субъектілерін (объектілерін) жоспарлы тексеру жылына бір реттен жиілетпей жүргізіледі.

Бақылау мен қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) қатысты жоспарлы тексерулер жүргізудің жылдық тізімдері оларға қатысты жоспарлы тексеру тағайындалған объектілерді міндетті түрде көрсете отырып қалыптастырылады.

Жоспарлы тексерулер жүргізудің жылдық тізімдеріне жоғары және орташа қатер дәрежесіне жатқызылған бақылау мен қадағалау субъектілерінің барлық объектілері міндетті түрде енгізіледі.

Қатер дәрежесі төмен бақылау мен қадағалау субъектілерінің объектілері жоспарлы тексерулердің жылдық тізімдеріне:

1) алдыңғы тексерулер нәтижелері;

2) мемлекеттік цифрлық жүйелердің мәліметтері;

3) бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) ұсынатын есептілік пен мәліметтерді мониторингтеу нәтижелері;

4) радиациялық оқыс оқиғалар туралы мәліметтер;

5) нұсқамалардың орындалуы туралы ақпарат;

6) мемлекеттік органдар мен ұйымдар ұсынатын мәліметтерді талдау нәтижелері;

7) жеке және заңды тұлғалардың растайтын фактілер ұсынылған жолданымдары негізінде қалыптастырылатын ақпарат ескеріліп енгізіледі.

Тексерулер жүргізудің жылдық тізіміне өзгерістер мен толықтырулар енгізу тексерілетін бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) таратылған, қайта ұйымдастырылған, оның атауы өзгерген, сондай-ақ табиғи, техногендік және (немесе) әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдай туындаған, төтенше жағдай режимі енгізілген, эпидемияның, карантиндік объектілер ошақтарының және аса қауіпті зиянды организмдердің, жұқпалы, паразиттік аурулардың, уланудың таралуы, радиациялық авариялар мен соған байланысты шектеулер орын алған немесе орын алу қаупі төнген жағдайларда жүзеге асырылады.

Тексерулер тізімінің нысанын уәкілетті орган бекітеді.

5. Бақылау және қадағалау органы, егер осы бапта өзгеше көзделмесе, бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) не оның уәкілетті адамын, өз құзыреті шегінде құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласында қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органды жоспарлы тексеруді жүргізудің басталғаны туралы оның басталу күнін көрсете отырып, тексеру басталардан кемінде бір жұмыс күні бұрын жазбаша түрде хабардар етуге міндетті.

Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген тексеру жүргізудің басталғаны туралы хабарлама мынадай жағдайларда:

1) қолма-қол – хабарламада алғаны туралы белгі жасалған күннен бастап;

2) поштамен – хабарламасы бар тапсырысты хатпен;

3) ұялы байланыстың абоненттік құрылғыларына, оның ішінде "цифрлық үкімет" веб-порталында тіркелген құрылғыларға, жедел хабар алмасу сервистеріне, электрондық поштамен жіберілген жағдайда, бақылау және қадағалау органы бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) ресми өзара іс-қимыл жасау үшін пайдаланылатын мекенжайына жіберген күннен бастап тиісті түрде табыс етілді деп есептеледі.

6. Адамның өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің заңды мүдделеріне төнетін тікелей қатердің алдын алу және (немесе) оны жою мақсатында нақты бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) қатысты жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін негіз болған нақты фактілер мен мән-жайлар бойынша бақылау және қадағалау органы тағайындайтын тексеру жоспардан тыс тексеру болып саналады.

Осы баптың 7-тармағының 3), 4), 5), 7), 8) және 10) тармақшаларында көзделген жағдайларды қоспағанда, жоспардан тыс тексеруді жүргізу кезінде бақылау және қадағалау органы бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) тексеруді жүргізудің нысанасын көрсете отырып, бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) жоспардан тыс тексеруді жүргізудің басталғаны туралы оның басталуынан кемінде бір тәулік бұрын хабарлауға міндетті.

7. Бақылау мен қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) жоспардан тыс тексеру жүргізу үшін негіздер:

1) жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын бұзушылықтардың жойылуын бақылау;

2) тергеп-тексеру нәтижелері бойынша іс-шаралардың орындалуын бақылау;

3) қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыда көрсетілген іс-шаралардың орындалмауы, оның ішінде анықталған бұзушылықтардың жойылғаны және (немесе) бұзушылықтардың жойылмағаны туралы ақпараттың берілмеуі;

4) Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзудың нақты фактілері мен мән-жайлары бойынша жеке және заңды тұлғалардың жолданымдары;

5) егер бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы ақпаратты бір реттен артық ұсынбаса және (немесе) анықталған бұзушылықтарды жоймаса, жоспарлы және жоспардан тыс тексеру нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамалардың орындалуын бақылау;

6) прокурордың адамның өміріне, денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірудің нақты фактілері бойынша не зиян келтіру қаупі туралы талабы;

7) мемлекеттік органдардың, уәкілетті органның құрылымдық бөлімшелерінің адамның өміріне, денсаулығына, қоршаған ортаға зиян келтірудің, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасы талаптарының бұзылуының нақты фактілері бойынша жолданымдары;

8) ядролық, радиациялық немесе ядролық физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қатысты, ядролық қондырғы жүйелеріндегі, жабдықтарындағы, құжаттамасындағы өзгерістер туралы ақпарат;

9) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) бастапқы тексерумен келіспейтіні туралы жолданымына байланысты қайта тексеру (жедел ден қою шараларын қолданудың заңсыздығы);

10) осы Заңның 9-бабына сәйкес атом энергиясын пайдалану саласындағы лицензияның болмауы және (немесе) қолданылу мерзімінің өтуі туралы рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік электрондық тізіліміндегі ақпарат;

11) Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінде көзделген негіздер бойынша қылмыстық қудалау органының тапсырмасы;

12) Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзу бойынша бақылау мен қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) қатысты шаралар қабылдау туралы жоғары тұрған мемлекеттік органның бірінші басшысының тапсырмасы;

13) тұрақты бақылау мен қадағалау жүргізу барысында берілген, анықталған бұзушылықтарды жою туралы жедел нұсқамалардың орындалмауы;

14) масс-медиадағы, мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелеріндегі Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзу туралы жарияланымдар мен хабарлар;

15) тексеруді жүзеге асыру үшін қажетті ақпарат алу мақсатында, тексерілетін субъект азаматтық-құқықтық қатынастарда болған үшінші тұлғаларға қатысты қарсы тексеру.

8. Жоспардан тыс тексеру нысанасына жатпайтын, ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік деңгейін төмендетуге алып келетін, Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзу фактілері анықталған кезде олар тексеру нәтижелері туралы актіде көрсетіледі.

9. Анонимдік жолданымдар келіп түскен жағдайда жоспардан тыс тексерулер жүргізілмейді.

7-3-бап. Тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау режимі

1. Радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілеріне қатысты тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау режимі белгіленеді.

2. Тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының тікелей радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғыларда тұрақты болуы және қауіпсіздіктің жай-күйін бақылау мен қадағалау жөніндегі іс-шараларды жүргізуі арқылы жүзеге асырылады.

3. Радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілерінің осы қондырғылардың өмірлік циклінің барлық кезеңінде ядролық, радиациялық, ядролық физикалық қауіпсіздік жөніндегі талаптарды, ядролық қаруды таратпау режимін сақтауы, сондай-ақ радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғылардың, олардың жүйелері мен элементтерінің көрсетілген талаптарға сәйкестігі тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалаудың нысанасы болады.

4. Тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау осы Заңға және уәкілетті орган бекітетін атом энергиясын пайдалану саласында тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу қағидаларына сәйкес жүргізіледі.

5. Тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізуге уәкілетті лауазымды адамдардың тізімдерін бақылау және қадағалау органының аумақтық бөлімшесінің басшысы мынадай шарттарды сақтай отырып бекітеді:

1) радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы бір қондырғыға бақылау және қадағалау органының кемінде екі лауазымды адамы тағайындалады;

2) радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы бір қондырғыға лауазымды адамдарды тағайындау мерзімі үш жылдан аспайды;

3) лауазымды адамдарды радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғылар арасында әрбір үш жыл сайын ротациялау жүргізіледі.

6. Тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізуге уәкілетті лауазымды адамдардың өзекті тізімдері бақылау мен қадағалау субъектілеріне жыл сайын тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүргізілген жылдың алдындағы жылдың 10 желтоқсанына дейінгі мерзімде жіберіледі.

7. Бұл ретте тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізуге уәкілетті лауазымды адамдардың құрамы бақылау және қадағалау органының аумақтық бөлімшесі басшысының шешімімен өзгеруі мүмкін, бұл туралы бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) шешім қабылданғаннан кейін хабардар етіледі.

8. Радиациялық қауіптілігі 1-санаттағы қондырғылармен қызметті жүзеге асыратын бақылау мен қадағалау субъектілері уәкілетті адамдар қызметтік куәлігін көрсеткен кезде уәкілетті лауазымды адамдардың объектілерге, олардың жүйелері мен элементтеріне, сондай-ақ құжаттарға кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз етуге міндетті.

9. Тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу барысында атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнама талаптарының бұзылуы, сондай-ақ объектілердің, олардың жүйелері мен элементтерінің көрсетілген талаптарға сәйкес келмеуі анықталған жағдайларда уәкілетті лауазымды адам бұзушылықтарды жою туралы жедел нұсқама ресімдейді және береді.

10. Бұзушылықтарды жою мерзімдері оны орындаудың нақты мүмкіндігіне әсер ететін мән-жайлар ескеріле отырып айқындалады.

11. Бақылау мен қадағалау субъектісіне байланысты емес себептер бойынша жедел нұсқаманы (жедел нұсқаманың тармағын) белгіленген мерзімде орындау мүмкін болмаған жағдайда, бақылау мен қадағалау субъектісі нұсқаманы орындау мерзімі аяқталғанға дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей жедел нұсқаманы берген уәкілетті лауазымды адамға қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі өтеу шараларын көрсете отырып және көрсетілген шаралардың тиімділігі мен жеткіліктілігін негіздей отырып, жедел нұсқаманың (жедел нұсқама тармағының) орындалу мерзімін ұзарту туралы уәжді өтінішхатпен жүгінуге құқылы.

12. Жедел нұсқаманы берген бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамы баяндалған дәлелдерді ескере отырып, жедел нұсқаманы орындау мерзімдерін ұзарту туралы өтінішті алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде нақты орындау мерзімдерін көрсете отырып, анықталған бұзушылықтарды жою туралы жедел нұсқаманы орындау мерзімдерін ұзарту туралы немесе уәжді негіздемемен ұзартудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

13. Бұзушылықтарды жою туралы жедел нұсқамаларды белгіленген мерзімде орындамау осы Заңда белгіленген тәртіппен бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін негіз болады.

14. Бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде:

1) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) аумағында, үй-жайларында тұрақты болуға, жабдықтарына, элементтеріне, жүйелеріне, техникалық құралдарына, материалдарына, сондай-ақ құжаттары мен қауіпсіздікті бақылау құралдарына кедергісіз қол жеткізуге;

2) ядролық қауіпсіздікті және (немесе) радиациялық қауіпсіздікті және (немесе) ядролық физикалық қауіпсіздікті бағалау мен сараптамалар жүргізу үшін атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау ұйымының мамандарын тартуға;

3) мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына сәйкес құжаттарды (мәліметтерді) қағаз және электрондық жеткізгіштерде не олардың көшірмелерін алуға, сондай-ақ автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қол жеткізуге;

4) аудио-, фото- және бейнетүсірілімді жүзеге асыруға;

5) регистрограммаларды, осциллограммаларды, техникалық бақылау құралдарының, қадағалау және тіркеп-белгілеу аспаптарының жазбаларын, жедел журналдардан үзінді көшірмелерді, түсініктеме жазбаларды, схемаларды, сызбаларды, фото-, аудио- және бейнематериалдарды, сауалнама парақтарын және мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына жататын басқа да материалдарды пайдалануға;

6) түсініктеме алу үшін бақылау мен қадағалау субъектісін шақыруға;

7) ядролық қауіпсіздікке және (немесе) радиациялық қауіпсіздікке және (немесе) ядролық физикалық қауіпсіздікке зерттеулер, сынақтар мен сараптамалар жүргізуге бастама жасауға;

8) аварияға қарсы жаттығулар мен оқу-жаттығуларға қатысуға құқығы бар.

15. Бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдары мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде:

1) Қазақстан Республикасының заңнамасын, бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) құқықтары мен заңды мүдделерін сақтауға;

2) осы Заңда және уәкілетті орган бекітетін атом энергиясын пайдалану саласындағы тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу қағидаларында белгіленген тәртіп негізінде және соған қатаң сәйкестікте тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізуге;

3) егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезеңінде бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) белгіленген жұмыс режиміне кедергі келтірмеуге;

4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес берілген, Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау және жолын кесу жөніндегі өкілеттікті уақтылы және толық көлемде жүзеге асыруға;

5) бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) не оның уәкілетті өкіліне мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде қатысуға, мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына қатысты мәселелер бойынша түсіндірмелер беруіне кедергі келтірмеуге;

6) бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына жататын қажетті ақпаратты беруге;

7) бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) анықталған бұзушылықтарды жою туралы жедел нұсқаманы табыс етуге;

8) тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу нәтижесінде алынған құжаттар мен мәліметтердің сақталуын және құпиялылығын қамтамасыз етуге міндетті.

16. Бақылау мен қадағалау субъектілері не олардың уәкілетті адамдары тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде:

1) бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарын:

тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу бақылау және қадағалау органының тиісті өкілеттіктері жоқ лауазымды адамдарына тапсырылған;

осы Заңда белгіленген талаптар өрескел бұзылған жағдайларда тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауға жібермеуге;

2) ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік деңгейінің төмендеуіне алып келетін, Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзу фактілері анықталған жағдайларды қоспағанда, құжаттар мен мәліметтерді, егер олар тексеру нысанасына жатпаса, ұсынбауға;

3) бақылау және қадағалау органы лауазымды адамдарының бұзушылықтарды жою туралы жедел нұсқамасына, сондай-ақ әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға;

4) бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамының бақылау мен қадағалау субъектілерінің қызметін шектейтін, заңға негізделмеген тыйым салуларын орындамауға;

5) бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының қызметіне кедергі келтірмей, тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру процесін, сондай-ақ бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау шеңберінде жүргізетін жекелеген әрекеттерін аудио-, фото- және бейнетүсірілім арқылы тіркеп-белгілеуге құқылы.

17. Бақылау мен қадағалау субъектілері не олардың уәкілетті адамдары тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде:

1) бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) аумағына, үй-жайларына, жабдықтарына, элементтеріне, жүйелеріне, техникалық құралдарына, материалдарына, сондай-ақ құжаттары мен қауіпсіздікті бақылау құралдарына кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз етуге;

2) қызметтік үй-жай (жұмыс орнын), жеке қорғану құралдарын, байланыс құралдарын және объектінің цифрлық жүйелеріне қолжетімділік беруді қоса алғанда, бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарын олардың өз өкілеттіктерін жүзеге асыруы үшін қажетті жағдайлармен қамтамасыз етуге;

3) коммерциялық, салықтық не заңмен қорғалатын өзге де құпияны қорғау жөніндегі талаптарды сақтай отырып, бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарына тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына сәйкес құжаттардың (мәліметтердің) көшірмелерін қағаз және электрондық жеткізгіштерде ұсынуға, сондай-ақ автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қолжетімділік беруге;

4) жедел нұсқаманың екінші данасында алғаны туралы белгі қоюға;

5) бақылау және қадағалау органының уәкілетті лауазымды адамдарының тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде осы объект үшін белгіленген нормативтерге сәйкес зиянды және қауіпті өндірістік ықпал ету факторларынан қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндетті.

18. Бақылау мен қадағалау субъектісі жедел нұсқамада көрсетілген бұзушылықтармен келіспеген жағдайда, жедел нұсқама берілген күннен кейінгі күннен бастап бес жұмыс күні ішінде бақылау және қадағалау органының аумақтық бөлімшесіне қарсылық жіберуге құқылы.

Қарсылықта бақылау мен қадағалау субъектісі бақылау және қадағалау органына жіберілетін ескертулерді және (немесе) дәлелдерді баяндауға міндетті.

Бақылау және қадағалау органының аумақтық бөлімшесі қарсылықты алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде ескертулерді және (немесе) дәлелдерді ескере отырып, қарсылықты қабылдау немесе қабылдаудан дәлелді негіздемемен бас тарту туралы шешім қабылдайды.";

5) 5-тарау мынадай мазмұндағы 7-4, 7-5, 7-6, 7-7, 7-8, 7-9 және 7-10-баптармен толықтырылсын:

"7-4-бап. Қашықтан бақылау

1. Қашықтан бақылауды бақылау және қадағалау органы атом энергиясын пайдалану объектілерімен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздік пен сенімділікке әсер ететін бұзушылықтарды анықтау тұрғысынан бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) қызметін талдау арқылы тұрақты негізде жүргізеді.

2. Қашықтан бақылауды бақылау және қадағалау органы осы баптың 1-тармағына сәйкес бұзушылыққа жол берген бақылау мен қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) қатысты бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) қызметін және цифрлық жүйелер деректерін, бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) ұсынған есептілікті, ашық көздерді, бұқаралық ақпарат құралдарын, сондай-ақ бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) қызметі туралы басқа да мәліметтерді, оның ішінде мемлекеттік органдармен ведомствоаралық өзара іс-қимыл жасау шеңберінде алынған ақпаратты талдау негізінде жүргізеді.

3. Қашықтан бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған жағдайда, бұзушылықтар анықталған күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде бұзушылықтарды жою туралы қорытынды жасалады және бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) жіберіледі.

Қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындының нысанын уәкілетті орган бекітеді.

4. Бақылау және қадағалау органы қашықтан бақылауды жүргізу шеңберінде:

1) бақылау мен қадағалау субъектілерінен (объектілерінен) және олардың лауазымды адамдарынан мәліметтер мен құжаттарды не олардың көшірмелерін жазбаша түрде сұратуға;

2) бақылау нысанасына қатысты түсініктемелер алу үшін бақылау мен қадағалау субъектілерін шақыруға құқылы.

5. Бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) бақылау және қадағалау органының сұрау салуында көрсетілген мәліметтер мен құжаттарды бақылау және қадағалау органы белгілеген мерзімдерде ұсынуға міндетті.

6. Қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытынды екі данада жасалады. Бір данасы бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) жіберіледі, екінші данасы бақылау және қадағалау органында қалады.

Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытынды мынадай жағдайларда:

1) қолма-қол – қорытындыда алғаны туралы белгі жасалған күннен бастап;

2) поштамен – хабарламасы бар тапсырысты хатпен;

7. Қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыны алған бақылау мен қадағалау субъектісі оны табыс еткен күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде қашықтықтан бақылау жүргізген бақылау және қадағалау органына анықталған бұзушылықтарды жоюдың нақты мерзімдерін көрсете отырып, оларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын ұсынуға міндетті.

Қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыда көрсетілген мерзімдер өткеннен кейін бақылау мен қадағалау субъектісі қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындының орындалуы туралы ақпарат береді.

Бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындының орындалуы туралы берілген ақпаратқа бұзушылықты жою фактісін дәлелдейтін материалдарды қоса береді.

8. Бақылау мен қадағалау субъектісі қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыда көрсетілген бұзушылықтармен келіспеген жағдайда, қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыны жіберген, қашықтан бақылауды жүргізген бақылау және қадағалау органына қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытынды табыс етілген күннен кейінгі күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қарсылық жіберуге құқылы.

Бақылау мен қадағалау субъектісі қарсылықта бақылау және қадағалау органына жіберілетін ескертулерді және (немесе) дәлелдерді баяндауға міндетті.

Қашықтан бақылауды жүргізген бақылау және қадағалау органы қарсылықты алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде ескертулерді және (немесе) дәлелдерді ескере отырып, қарсылықты қабылдау немесе қабылдаудан дәлелді негіздемемен бас тарту туралы шешім қабылдайды.

9. Қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыны белгіленген мерзімде орындамау осы Заңға сәйкес бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін негіз болады.

10. Атом энергиясын пайдалану саласында қашықтан бақылауды жүзеге асыру құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органда тіркеуді және бақылау мен қадағалау субъектісін (объектісін) алдын ала хабардар етуді талап етпейді.

7-5-бап. Атом энергиясын пайдалану саласындағы тергеп-тексеру

1. Атом энергиясын пайдалану саласындағы тергеп-тексеру (бұдан әрі – тергеп-тексеру) мынадай негіздерде жүргізіледі:

1) адамның өміріне, денсаулығына, қоршаған ортаға, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірудің нақты фактілері бойынша, мұндай факт адамдардың кең тобына қатысты болған және бұзушылыққа жол берген нақты тұлғаны (нақты тұлғаларды) анықтау талап етілетін жағдайларда жеке және (немесе) заңды тұлғалардың, сондай-ақ мемлекеттік органдардың жолданымдары;

2) ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздікке байланысты, олардың алдындағы мән-жайларды анықтау, олардың себептерін, бұзушылықтардың сипатын анықтау, салдарын жою және осындай бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі іс-шараларды айқындау қажеттілігі туындайтын авариялар мен оқыс оқиғалар туралы ақпарат.

2. Тергеп-тексеруді бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдары осы Заңға және атом энергиясын пайдалану саласында тергеп-тексеруді жүргізу қағидаларына сәйкес жүргізеді.

3. Тергеп-тексеруге қажет болған жағдайда атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау ұйымының мамандары, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың мамандары, консультанттары мен сарапшылары, атом энергиясын пайдалану саласындағы халықаралық сарапшылар тартылады.

Тартылған сарапшылар мен мамандардың қорытындылары тексеру нәтижелері бойынша материалдарға міндетті түрде қоса тіркеледі.

4. Бақылау мен қадағалау субъектілері тергеп-тексеру шеңберінде:

1) бақылау және қадағалау органының лауазымды адамына немесе комиссия мүшелеріне, тартылған сарапшылар мен мамандарға болуы туралы талап бақылау мен қадағалау субъектісінің ішкі құжаттарында көзделген арнайы киім мен жеке қорғану құралдарын беруді;

2) тергеп-тексеруге қатысты, оның ішінде мұрағаттық құжаттарды және (немесе) материалдарды, жазбаша және (немесе) ауызша нысанда түсініктемелерді ұсынуды;

3) зерттеп қарауды, қарап тексеруді жүргізу үшін кедергісіз мүмкіндікті;

4) бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарының, комиссия мүшелерінің, тартылған сарапшылар мен мамандардың тергеп-тексеру нысанасына жататын объектінің аумағына (әкімшілік ғимараттарға, құрылыстарға, құрылысжайларға, үй-жайларға және басқа да объектілерге) кедергісіз кіруін қамтамасыз етуге міндетті.

5. Тергеп-тексеруді жүргізу барысында Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзудың себептері анықталады, тергеп-тексеруді жүргізуге негіз болған, Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының бұзылуына жол берген бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) айқындалады.

6. Тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексеру нәтижелері туралы акт жасалады, онда анықталған бұзушылықтар, оларды жою жөніндегі нұсқаулар, анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері де көрсетіледі.

Анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері тергеп-тексеру нәтижелері туралы актіні орындаудың нақты мүмкіндігіне әсер ететін мән-жайлар ескеріле отырып айқындалады және ол табыс етілген күннен бастап кемінде күнтізбелік он күнді құрайды.

Бақылау мен қадағалау субъектісі тергеп-тексеру нәтижелері туралы актіде көзделген мерзімдер өткенге дейін бұзушылықты жою фактісін дәлелдейтін материалдарды (қажет болған кезде) қоса бере отырып, анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы ақпарат беруге міндетті.

7. Анықталған бұзушылықтарды жою үшін қосымша уақыт және (немесе) қаржы шығыны қажет болған жағдайда, бақылау мен қадағалау субъектісі өзіне тергеп-тексеру нәтижелері туралы акт табыс етілген күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтінішпен бақылау және қадағалау органына жүгінуге құқылы.

8. Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының бұзылуына жол берген бақылау мен қадағалау субъектісі анықталған жағдайда адамдарды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылданады.

Әкімшілік құқық бұзушылық белгілерін көрсететін жеткілікті деректер анықталған кезде Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалады.

9. Анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы ақпарат берілген жағдайда немесе оларды жою мерзімдері өткеннен кейін жоспардан тыс тексеру жүргізіледі.

10. Атом энергиясын пайдалану саласында тергеп-тексерулерді жүргізу тәртібінің сақталмауы тергеп-тексеруді тағайындау, оның мерзімдерін ұзарту және нәтижелері туралы актілерді жарамсыз деп тануға және (немесе) олардың күшін жоюға негіз болады.

11. Тергеп-тексеруді жүргізу қорытындылары, мемлекеттік құпияларды не Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтерді қоспағанда, бақылау және қадағалау органының интернет-ресурсында тергеп-тексеру аяқталған күннен кейін он жұмыс күні ішінде жарияланады.

12. Тергеп-тексеру нәтижелері туралы актіге шағым жасау актінің орындалуын тоқтата тұрмайды.

7-6-бап. Атом энергиясын пайдалану саласындағы жедел ден қою шаралары және оларды қолдану тәртібі

1. Бақылау және қадағалау органы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру барысында және (немесе) оның нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар анықталған жағдайларда, егер бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) қызметі жеке және заңды тұлғалардың құқықтарына, бостандықтары мен заңды мүдделеріне, адамдардың өмірі мен денсаулығына, мүлікке, қоршаған ортаға, Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне тікелей қатер төндіретін болса, атом энергиясын пайдалану саласындағы жедел ден қою шараларын (бұдан әрі – жедел ден қою шаралары) қолданады.

2. Тексеруді және (немесе) тергеп-тексеруді жүзеге асыру барысында және (немесе) оларды жүргізу нәтижелері бойынша бақылау мен қадағалау субъектілеріне (объектілеріне) қолданылатын ықпал ету тәсілдері жедел ден қою шаралары болып саналады, олардың түрлері осы бапта көзделеді.

3. Жедел ден қою шаралары мынадай түрлерді қамтиды:

1) бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) қызметін тоқтата тұру;

2) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) атом энергиясын пайдалану саласында өнім өндіру, аспаптар мен қондырғылар дайындау, қызметтер көрсету, жұмыстарды орындау жөніндегі қызметіне немесе кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлеріне тыйым салу;

3) халықтың пайдалануы мен қолдануына, сондай-ақ кәсіпкерлік және (немесе) өзге де қызметте пайдалану мен қолдануға арналған өнімдерді, аспаптар мен қондырғыларды әкелуге, Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға және өткізуге тыйым салу;

4) адамдарды жұмыстан уақытша шеттету.

4. Адамдардың өмiрi мен денсаулығына қатер төндiретiн, қоршаған ортаның белгiленген нормалардан жоғары радиоактивтiк ластануына алып келетін, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген талаптарды бұзу жедел ден қою шараларын қолдануға негiз болады.

Бұзылуы жедел ден қою шараларын қолдануға алып келетін талаптардың тізбесін, сондай-ақ талаптарды нақты бұзуға қатысты жедел ден қою шараларының нақты түрін айқындауды осы шараның қолданылу мерзімін (қажет болған жағдайда) көрсете отырып, уәкілетті орган бекітеді.

5. Бақылау және қадағалау органы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру барысында және (немесе) оның нәтижелері бойынша жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын талаптарды бұзушылықтарды анықтаған кезде уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша қадағалау актісін ресімдейді.

Қадағалау актісі рәсімделеді және бақылау мен қадағалау субъектісіне төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберіледі және мынадай жағдайларда:

1) қолма-қол – қорытындыда алғаны туралы белгі жасалған күннен бастап;

2) поштамен – хабарламасы бар тапсырысты хатпен;

6. Қадағалау актісін қолма-қол табыс етілген кезде оны қабылдаудан бас тартылған жағдайда, оған тиісті жазба енгізіледі және актіні қабылдаудан бас тарту фактісін тіркеп-белгілейтін бейнежазба жүзеге асырылады. Қадағалау актісі оның табыс етілгені туралы хабарламасы бар хатпен бақылау мен қадағалау субъектісінің заңды мекенжайына, тұрған жеріне немесе нақты мекенжайына жіберіледі.

7. Қадағалау актісін алудан бас тарту оны орындамауға негіз болмайды.

8. Мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру барысында және (немесе) оның нәтижелері бойынша анықталған, жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын, талаптарды бұзушылықтар тексеру, тергеп-тексеру нәтижелері туралы актілерде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада және жедел нұсқамада көрсетіледі.

9. Бақылау мен қадағалау субъектісі жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын талаптарды анықталған бұзушылықтарды тергеп-тексеру нәтижелері туралы актіде, Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада және жедел нұсқамада көрсетілген мерзімдерде жоюға міндетті.

10. Тексеру, тергеп-тексеру және тұрақты мемлекеттік бақылау мен қадағалау нәтижелері бойынша талаптарды анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдері өткеннен кейін жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын анықталған бұзушылықтардың жойылғанын бақылау бойынша жоспардан тыс тексеру жүргізіледі.

Бақылау және қадағалау органы осы Заңның 7-2-бабы 7-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актінің негізінде жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын талаптарды анықталған бұзушылықтардың жойылғанын растаған жағдайда қадағалау актісінің қолданысы тоқтатылады.

11. Жедел ден қою шараларын қолдануға негіз болатын талаптарды анықталған бұзушылықтар жойылмаған жағдайда жоспардан тыс тексеру нәтижелері бойынша бұзушылықтарға жол берген адамдарды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен жауаптылыққа тарту жөнінде, сондай-ақ сотқа талап қою арқылы мәжбүрлеп орындату жөнінде шаралар қабылданады.

12. Бақылау мен қадағалау субъектісі тергеп-тексеру нәтижелері туралы актіде, Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада және жедел нұсқамада көзделген мерзімдер өткенге дейін бұзушылықтардың жойылу фактісін дәлелдейтін материалдарды қоса бере отырып, талаптарды анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы ақпарат беруге міндетті.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген ақпарат берілген жағдайда осы баптың 10-тармағының екінші бөлігіне сәйкес жоспардан тыс тексеру жүргізіледі.

13. Бақылау мен қадағалау субъектісі жедел ден қою шараларын қолдануға алып келген мемлекеттік бақылау мен қадағалау нәтижелерімен келіспеген жағдайда қадағалау актісін жарамсыз деп тану және оның күшін жою туралы шағым бере алады.

Шағым Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 29-тарауында көзделген тәртіппен жоғары тұрған мемлекеттік органға не Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сотқа беріледі.

Шағым беру қадағалау актісінің орындалуын тоқтата тұрмайды.

14. Қадағалау актісін жарамсыз деп тануға және оның күшін жоюға:

1) жедел ден қою шараларын қолдануға негіздердің болмауы;

2) жедел ден қою шараларының осы шараларға сәйкес келмейтін негіз бойынша қолданылуы;

3) бақылау және қадағалау органының жедел ден қою шараларын өз құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша қолдануы негіз болады.

15. Жедел ден қою шараларын қолдану туралы ақпарат өз құзыреті шегінде мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органға Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы айқындаған тәртіппен жіберіледі.

7-7-бап. Тексерулерді жүзеге асыру тәртібі

1. Тексеруге келген бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдары бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне):

1) тексеруді тағайындау туралы актіні;

2) қызметтік куәлігін не сәйкестендіру картасын көрсетуге міндетті.

2. Тексеруді тағайындау туралы актіде мыналар көрсетіледі:

1) актінің күні мен нөмірі;

2) мемлекеттік органның атауы;

3) тексеруді жүргізуге уәкілеттік берілген адамдардың тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

4) тексеруді жүргізуге тартылатын мамандар, консультанттар мен сарапшылар, сондай-ақ ведомстволық бағынысты ұйымдардың лауазымды адамдары туралы мәліметтер (қажет болған кезде);

5) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) атауы, оның тұрған жері, сәйкестендіру нөмірі, объектілердің тізбесі;

6) тексерудің түрі;

7) тексерудің нысанасы;

8) тексеруді жүргізу мерзімі;

9) тексеруді жүргізудің негіздері;

10) тексерілетін кезең;

11) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) құқықтары мен міндеттері;

12) актіге қол қоюға уәкілеттік берілген лауазымды адамның қолтаңбасы;

13) бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) басшысының не оның уәкілетті адамының актіні алғаны немесе алудан бас тартқаны туралы қолтаңба.

3. Бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) не оның уәкілетті адамына тексеруді тағайындау туралы акт табыс етілген күн тексеру жүргізудің басталуы болып есептеледі.

Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген тексеруді тағайындау туралы акт мынадай жағдайларда:

1) қолма-қол – қорытындыда алғаны туралы белгі жасалған күннен бастап;

2) поштамен – хабарламасы бар тапсырысты хатпен;

Тексеруді тағайындау туралы акт тексеруді тағайындаған бақылау және қадағалау органының тексерулерді тіркеу журналында тіркеледі.

4. Тексеруді тағайындау туралы акт қолма-қол табыс етілген кезде қабылдаудан бас тартылған жағдайда, оған тиісті жазба енгізіледі және актіні қабылдаудан бас тарту фактісін тіркеп-белгілейтін бейнежазба жүзеге асырылады.

Тексеруді тағайындау туралы актіні алудан бас тарту оны орындамауға және тексерудің күшін жоюға негіз болмайды.

5. Тексеруді тағайындау туралы актіні қабылдаудан бас тартылған, сондай-ақ бақылау және қадағалау органы лауазымды адамдарының тексеру субъектісіне (объектісіне), тексеру жүргізу үшін қажетті материалдарға, жабдыққа қол жеткізуіне кедергі келтірілген жағдайларда Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалады.

6. Тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген лауазымды адам (лауазымды адамдар) ғана тексеруді жүргізе алады.

Бұл ретте тексеруді жүргізетін лауазымды адамдардың құрамы бақылау және қадағалау органының шешімімен өзгеруі мүмкін, бұл туралы бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) ауыстырудың себебі көрсетіле отырып, тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілмеген адамдардың тексеруге қатысуы басталғанға дейін хабардар етіледі.

7. Тексеруді жүргізу мерзімдері алдағы жұмыстардың көлемі, сондай-ақ тексеру нысанасы ескеріле отырып белгіленеді және:

1) жоспарлы тексерулерді жүргізу кезінде қатердің жоғары дәрежесіне жатқызылған бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) үшін – жиырма жұмыс күнінен, қатердің орташа және төмен дәрежелеріне жатқызылған бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) үшін – он бес жұмыс күнінен;

2) жоспардан тыс тексерулер жүргізу кезінде – он бес жұмыс күнінен аспауға тиіс.

8. Бақылау және қадағалау органының басшысы (не оны алмастыратын адам) арнаулы зерттеулер, сынақтар, сараптамалар жүргізу қажет болған кезде, сондай-ақ жұмыс көлемінің едәуір болуына байланысты тексеруді жүргізу мерзімін отыз жұмыс күнінен аспайтын мерзімге бір рет қана ұзарта алады.

Тексеруді жүргізу мерзімдерін ұзарту тексеру мерзімі аяқталғанға дейін бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) хабарлама табыс етіле отырып, тексеру мерзімдерін ұзарту туралы қосымша актімен ресімделеді, онда тексеруді тағайындау туралы алдыңғы актінің тіркелген күні мен нөмірі және ұзарту себебі көрсетіледі.

9. Бақылау және қадағалау органының басшысы (не оны алмастыратын адам) тексеруді:

1) мерзімі отыз жұмыс күнінен асатын арнаулы зерттеулер, сынақтар мен сараптамалар жүргізілген жағдайда (қорытынды алынғанға дейін);

2) үшінші тұлғалардан мерзімі отыз жұмыс күнінен асатын мәліметтер мен құжаттарды алу қажет болған кезде (оларды алғанға дейін);

3) тексеруді жүргізуге кедергі келтіретін еңсерілмейтін күш мән-жайлары туындаған кезде;

4) өзіне қатысты тексеру жүргізілетін субъектінің орналасқан жері анықталмаған жағдайда бір рет қана тоқтата тұруы мүмкін.

Тексеруді тоқтата тұру тексеру мерзімі аяқталғанға дейін бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) хабарлама табыс етіле отырып, тексеруді тоқтата тұру туралы актімен ресімделеді, онда тексеруді тағайындау туралы алдыңғы актінің тіркелген күні мен нөмірі және тоқтата тұру себебі көрсетіледі.

Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген, тексеруді тоқтата тұру үшін негіздер тоқтатылғаннан кейін тексеру тоқтатыла тұрған мерзімінен бастап қайта басталады.

Тексеруді қайта бастау тексеруді тоқтата тұру мерзімі аяқталғанға дейін бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) хабарлама табыс етіле отырып, тексеруді қайта бастау туралы актімен ресімделеді, онда тексеруді қайта бастау күні көрсетіледі.

Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген тексеруді тоқтата тұру туралы акт және тексеруді қайта бастау туралы акт мынадай жағдайларда:

1) қолма-қол – хабарламада алғаны туралы белгі жасалған күннен бастап;

2) поштамен – хабарламасы бар тапсырысты хатпен;

10. Бақылау және қадағалау органының лауазымды адамы (лауазымды адамдары) тексеру нәтижелері бойынша тексеру нәтижелері туралы акт және бұзушылықтар анықталған жағдайда, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама жасайды.

Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар анықталған кезде әкімшілік іс жүргізуді қозғауға негіздер болған кезде Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалады.

11. Тексеру нәтижелері туралы актіде мыналар көрсетіледі:

1) актінің жасалған күні мен орны;

2) мемлекеттік органның атауы;

3) тексеруді тағайындау туралы актінің (олар болған кезде тексеру мерзімін ұзарту, тексеруді тоқтата тұру туралы қосымша актілердің) күні мен нөмірі;

4) тексеруді жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

5) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) атауы, оның орналасқан жері немесе бақылау мен қадағалау субъектісінің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), тексеру жүргізу кезінде қатысқан жеке немесе заңды тұлға өкілінің лауазымы;

6) тексеруді жүргізу кезеңі;

7) тексерудің түрі;

8) тексеру нәтижелері туралы, оның ішінде анықталған бұзушылықтар туралы мәліметтер;

9) тексеру нәтижелері туралы актімен танысу немесе танысудан бас тарту, сондай-ақ тексеру жүргізу кезінде қатысқан адамдар туралы мәліметтер, олардың қолтаңбасы немесе қол қоюдан бас тарту туралы жазба;

10) тексеруді жүргізген лауазымды адамның (лауазымды адамдардың) қолтаңбасы.

Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзушылықтар болмаған жағдайда, тексеру нәтижелері туралы актіде тиісті жазба жасалады.

12. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада мыналар көрсетіледі:

1) нұсқаманың жасалған күні мен орны;

2) мемлекеттік органның атауы;

3) тексеру жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және лауазымы;

4) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) атауы, оның тұрған жері немесе өзіне қатысты тексеру жүргізу тағайындалған жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), тексеруді жүргізу кезінде қатысқан жеке немесе заңды тұлға өкілінің лауазымы (болған кезде);

5) тексеруді жүргізу күні, орны және кезеңі;

6) Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарына сәйкес анықталған бұзушылықтардың тізбесі;

7) анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі нұсқаулар және оларды жою мерзімдері;

8) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) не оның уәкілетті адамының нұсқамамен танысуы немесе танысудан бас тартуы туралы мәліметтер, олардың қолтаңбасы немесе қол қоюдан бас тартуы туралы жазбасы;

9) тексеруді жүргізген лауазымды адамның (лауазымды адамдардың) қолтаңбасы.

Жүргізілген зерттеулердің (сынақтардың), сараптамалардың қорытындылары және тексеру нәтижелеріне байланысты басқа да құжаттар немесе олардың көшірмелері (зақымдалған жабдықты, регистрограмманы, осциллограмманы қарап тексеру актісі, техникалық бақылау құралдарының, байқау және тіркеп-белгілеу аспаптарының жазбалары, жедел журналдардан үзінді-көшірмелер, түсініктеме жазбалар, схемалар, сызбалар, фото-, аудио- және бейнематериалдар, сауалнама парақтары мен басқа да материалдар) бар болса, олар анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамаға қоса беріледі.

13. Тексеруді тағайындау туралы актінің, тексеру нәтижелері туралы актінің, тексеруді ұзарту туралы актінің, тексеруді тоқтата тұру туралы актінің, тексеруді қайта бастау туралы актінің, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың нысандарын уәкілетті орган бекітеді.

14. Тексеру нәтижелері туралы акт, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама үш данада жасалады.

Бақылау және қадағалау органы тексеру нәтижелері туралы актінің, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың бірінші даналарын үш жұмыс күні ішінде электрондық нысанда, өз құзыреті шегінде құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласында қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органға тапсырады, тексеру нәтижелері туралы актінің, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың екінші даналарын қағаз жеткізгіште қол қойғызып немесе электрондық нысанда бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) не оның уәкілетті адамына танысу және анықталған бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қабылдау және басқа да әрекеттер жасау үшін табыс етеді, үшінші даналары бақылау және қадағалау органында қалады.

Төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген тексеру нәтижелері туралы акт, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама мынадай жағдайларда:

1) қолма-қол – тексеру нәтижелері туралы актіде, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада алғаны туралы белгі жасалған күннен бастап;

2) поштамен – хабарламасы бар тапсырысты хатпен;

15. Бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) тексеруді тағайындау туралы актіде (тексеру мерзімін ұзарту туралы қосымша акт болған кезде, сонда) көрсетілген тексеруді аяқтау мерзімінен кешіктірмей тексеру нәтижелері туралы актіні табыс еткен күн тексеру мерзімінің аяқталуы болып есептеледі.

16. Тексеру нәтижелері бойынша ескертулер және (немесе) қарсылықтар болған жағдайда бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) не оның уәкілетті адамы оларды жазбаша түрде баяндап, өзіне тексеру нәтижелері туралы акт табыс етілген күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей бақылау және қадағалау органына жібереді.

Ескертулер және (немесе) қарсылықтар тексеру нәтижелері туралы актіге қоса беріледі, ол туралы тиісті белгі қойылады.

17. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындау мерзімдері оны орындаудың нақты мүмкіндігіне әсер ететін мән-жайлар ескеріле отырып айқындалады және анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын қоса бере отырып, кемінде бес жұмыс күнін құрайды.

Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы орындау мерзімдерін айқындау кезінде:

1) бақылау мен қадағалау субъектісінде (объектісінде) бұзушылықтарды жою бойынша ұйымдастырушылық, техникалық және қаржылық мүмкіндіктердің болуы;

2) пайдаланылатын өндірістік объектілердің техникалық жай-күйінің ерекшеліктері;

3) мемлекеттік органдарда, жергілікті атқарушы органдарда "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына 1, 2 және 3-қосымшаларда көзделген тиісті рұқсатты алу немесе хабарламаны, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де міндетті қорытындыларды, келісімдерді және басқа да құжаттарды беру мерзімдері ескеріледі.

18. Бақылау мен қадағалау субъектісі қосымша уақыт және (немесе) қаржы шығыны қажет болған жағдайда, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама өзіне табыс етілген күннен бастап бес жұмыс күнінен кешіктірмей, тексеруді жүргізген бақылау және қадағалау органына анықталған бұзушылықтарды жоюдың нақты мерзімдері көрсетілген анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын қоса бере отырып, оларды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтінішпен жүгінуге құқылы.

Бақылау мен қадағалау субъектісі анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтініште анықталған бұзушылықтарды жою бойынша қабылданатын шараларды және оларды жою мерзімдерін ұзартудың объективті себептерін баяндауға міндетті.

Тексеруді жүргізген бақылау және қадағалау органы анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту туралы өтінішті алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде баяндалған дәлелдерді ескере отырып, анықталған бұзушылықтарды жою мерзімдерін ұзарту және анықталған бұзушылықтарды жоюдың нақты мерзімдері көрсетілген, оларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекіту туралы немесе ұзартудан уәжді негіздемемен бас тарту туралы шешім қабылдайды.

Бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) ай сайын, есепті айдан кейінгі айдың 10-на дейінгі мерзімде бақылау және қадағалау органына жою мерзімі басталған анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы туралы ақпарат береді.

Бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) анықталған бұзушылықтарды жою туралы берілген ақпаратқа бұзушылықты жою фактісін дәлелдейтін материалдарды қоса береді.

Анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарының нысанын уәкілетті орган бекітеді.

19. Бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада, анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарында көрсетілген анықталған бұзушылықтарды жою мерзімі өткеннен кейін тексеруді жүргізген бақылау және қадағалау органына анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы ақпаратты анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада және анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарында белгіленген мерзім ішінде беруге міндетті.

20. Бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың, анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы туралы ақпаратты белгіленген мерзімде ұсынбаған немесе толық ұсынбаған жағдайда, бақылау және қадағалау органы екі жұмыс күні ішінде бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың және анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы туралы ақпаратты беру қажеттілігі туралы сұрау салуды жібереді.

Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың, анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы туралы ақпарат белгіленген мерзімде ұсынылмаған немесе толық ұсынылмаған жағдайда, бақылау және қадағалау органы нұсқаманың орындалуын бақылау бойынша жоспардан тыс тексеруді тағайындайды.

21. Бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамада және анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарында көрсетілген анықталған бұзушылықтар мерзімінен бұрын жойылған жағдайда, тексеруді жүргізген бақылау және қадағалау органына бұзушылықтарды жою фактісін дәлелдейтін материалдарды қоса бере отырып, анықталған бұзушылықтардың жойылғаны туралы ақпарат беруге міндетті.

22. Бақылау мен қадағалау субъектісі тексеру қорытындыларына Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасай алады.

Бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) тексеру нәтижелері туралы актінің, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың күшін жою туралы өтінішін жоғары тұрған мемлекеттік органның (лауазымды адамның) қарауы өтініш берілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.

Жоғары тұрған мемлекеттік органның тексеру нәтижелерін жарамсыз деп тануы олардың күшін ішінара не толық көлемде жоюға негіз болады.

Толық көлемде жарамсыз деп танылған тексеру нәтижелері туралы акт, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) белгіленген талаптарды бұзуының дәлелі бола алмайды.

23. Тексеру жүргізу қажеттілігі кәсiпорын жұмыскерлерiнің және халықтың өмiрi мен денсаулығына қатер төндiретiн бұзушылықтарды дереу жоюды талап еткен жағдайда, тiкелей жасалу кезінде бұзушылықтардың жолын кесу және дәлелдемелердi бекiту үшiн кезек күттiрмейтiн әрекеттер жасау қажет болған кезде тексерулер жұмыстан тыс уақытта (тәулiктiң түнгi уақытында, демалыс немесе мереке күндерiнде) жүргiзiлуi мүмкiн.

Жұмыстан тыс уақытта тексеруді жүргізу жөніндегі шешім бақылау және қадағалау органының бірінші басшысының не оны алмастыратын адамның бұйрығымен ресімделеді.

Жұмыстан тыс уақытта тексеруді жүргізу туралы бұйрықтың нысанын уәкілетті орган бекітеді.

24. Егер тексеруді жүргізу нәтижесінде бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасында белгіленген талаптарды бұзу фактісі анықталатын болса, әкімшілік құқық бұзушылық құрамының белгілерін көрсететін жеткілікті деректер болған кезде бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдары өкілеттіктері шегінде бұзушылықтарға жол берген адамдарды Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылдайды.

7-8-бап. Бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарының құқықтары мен міндеттері

1. Бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарының мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізуі кезінде:

1) бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) аумағы мен үй-жайларына кедергісіз кіруге;

2) мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына сәйкес құжаттарды (мәліметтерді) не олардың көшірмелерін қағаз және электрондық жеткізгіштерде алуға, сондай-ақ автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қолжетімділік алуға;

3) аудио-, фото- және бейнетүсірілімді жүзеге асыруға;

4) регистрограмманы, осциллограмманы, техникалық бақылау құралдарының, байқау және тіркеп-белгілеу аспаптарының жазбаларын, жедел журналдардан үзінді-көшірмелерді, түсініктеме жазбаларды, схемаларды, сызбаларды, фото-, аудио- және бейнематериалдарды, сауалнама парақтарын және мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына жататын басқа да материалдарды пайдалануға;

5) түсініктеме алу үшін бақылау мен қадағалау субъектісін шақыртуға;

6) ведомстволық бағынысты және өзге де ұйымдардың мамандарын, консультанттары мен сарапшыларын, сондай-ақ лауазымды адамдарын тартуға;

7) Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасын бұзушылықтар бойынша, оның ішінде мемлекеттік бақылау мен қадағалау қорытындылары бойынша анықталған бұзушылықтар бойынша сотқа жүгінуге және олар туралы істерді сот қараған кезде қатысуға құқығы бар.

2. Ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік деңгейін төмендетуге алып келетін, Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзу фактілері анықталған жағдайларды қоспағанда, бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарына мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына жатпайтын талаптарды қоюына және өтініштермен жүгінуіне тыйым салынады.

3. Бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдары мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезінде:

2) мемлекеттік бақылау мен қадағалауды осы Заңда белгіленген тәртіп негізінде және соған қатаң сәйкестікте жүргізуге;

3) егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүргізу кезеңінде бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) жұмысының белгіленген режиміне кедергі келтірмеуге;

4) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау және жолын кесу бойынша Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес берілген өкілеттіктерді уақтылы және толық көлемде жүзеге асыруға;

5) мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүргізу кезінде бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) не оның уәкілетті өкілінің қатысуына, мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына қатысты мәселелер бойынша түсіндірмелер беруіне кедергі келтірмеуге;

7) бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) қашықтан бақылау нәтижелері туралы қорытындыны, тексеру нәтижелері туралы актіні, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманы табыс етуге;

8) мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүргізу нәтижесінде алынған құжаттар мен мәліметтердің сақталуын және құпиялылығын қамтамасыз етуге міндетті.

7-9-бап. Бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) не оның уәкілетті адамының мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру кезіндегі құқықтары мен міндеттері

1. Бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) не олардың уәкілетті адамдары мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүзеге асырылған кезде:

1) бақылау және қадағалау органының тексеру жүргізу үшін келген лауазымды адамдарын:

тексеруді жүргізу жиілігі сақталмаған;

тексеруді тағайындау туралы актіде (олар болған кезде мерзімді ұзарту, тоқтата тұру туралы қосымша актілерде) көрсетілген тексеру мерзімдері асып кеткен не өтіп кеткен;

жасалған не дайындалып жатқан қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы арызда немесе хабарда, жеке және заңды тұлғалардың, мемлекеттің құқықтары мен заңды мүдделерін бұзу туралы өзге де жолданымдарда көрсетілген уақыт аралығының шегінен шығатын кезеңде тексеру тағайындалған;

тексеруді және (немесе) тергеп-тексеруді жүргізу тиісті өкілеттіктері жоқ лауазымды адамдарға тапсырылған;

тексеруді тағайындау туралы бір актіде бірнеше бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) көрсетілген;

тексеру мерзімдері осы Заңда белгіленген мерзімнен асырып ұзартылған;

осы Заңда белгіленген талаптар өрескел бұзылған;

бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдары осы Заңның 7-7-бабының 1-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынбаған жағдайларда тексеруге жібермеуге;

2) ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік деңгейін төмендетуге алып келетін, Қазақстан Республикасының атом энергиясын пайдалану саласындағы және (немесе) радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасының талаптарын бұзу фактілері анықталған жағдайларды қоспағанда, құжаттар мен мәліметтерді, егер олар тексеру нысанасына, сондай-ақ тексеруді тағайындау туралы актіде көрсетілген кезеңге жатпайтын болса, ұсынбауға;

3) тексеруді тағайындау туралы актіге, тексеру нәтижелері туралы актіге, анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамаға, сондай-ақ бақылау және қадағалау органы лауазымды адамдарының әрекетіне (әрекетсіздігіне) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен шағым жасауға;

4) бақылау және қадағалау органының немесе лауазымды адамдардың бақылау мен қадағалау субъектілерінің (объектілерінің) қызметін шектейтін, заңға негізделмеген тыйым салуларын орындамауға;

5) мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру процесін, сондай-ақ бақылау және қадағалау органы лауазымды адамдарының мемлекеттік бақылау мен қадағалау шеңберінде жасайтын жекелеген әрекеттерін бақылау және қадағалау органы лауазымды адамдарының қызметіне кедергі келтірмей, аудио-, фото- және бейнетүсірілім арқылы тіркеп-белгілеуге;

6) үшінші тұлғаларды өз мүдделері мен құқықтарын білдіру, сондай-ақ үшінші тұлғалардың осы тармақтың 5) тармақшасында көзделген әрекеттерді жүзеге асыруы мақсатында мемлекеттік бақылау мен қадағалауға қатысуға тартуға құқылы.

2. Бақылау мен қадағалау субъектілері (объектілері) не олардың уәкілетті адамдары мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүргізілген кезде:

1) бақылау және қадағалау органы лауазымды адамдарының бақылау мен қадағалау субъектісінің (объектісінің) аумағына және үй-жайларына кедергісіз кіруін қамтамасыз етуге;

2) объектінің қызметтік үй-жайын (жұмыс орнын), байланыс құралдарын және цифрлық жүйелеріне қолжетімділік беруді қоса алғанда, бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарын олардың өз өкілеттіктерін жүзеге асыруы үшін қажетті жағдайлармен қамтамасыз етуге;

3) коммерциялық, салықтық не заңмен қорғалатын өзге де құпияны қорғау жөніндегі талаптарды сақтай отырып, бақылау және қадағалау органының лауазымды адамдарына мемлекеттік бақылау мен қадағалау нысанасына сәйкес құжаттардың (мәліметтердің) көшірмелерін қағаз және электрондық жеткізгіштерде ұсынуға, сондай-ақ автоматтандырылған дерекқорларға (цифрлық жүйелерге) қолжетімділік беруге;

4) тексеруді тағайындау туралы актінің екінші данасына алғаны туралы белгі қоюға;

5) мемлекеттік бақылау мен қадағалау аяқталған күні тексеру нәтижелері туралы актінің екінші данасына алғаны туралы белгі қоюға;

6) анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқаманың екінші данасына алғаны туралы белгі қоюға;

7) егер осы Заңда не Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында өзгеше көзделмесе, тексерілетін құжаттарға мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу кезеңінде өзгерістер мен толықтырулар енгізілуіне жол бермеуге;

8) мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүргізу үшін бақылау мен қадағалау объектісіне келген адамдардың осы объект үшін белгіленген нормативтерге сәйкес зиянды және қауіпті өндірістік әсер ету факторларынан қауіпсіздігін қамтамасыз етуге;

9) тағайындау туралы актіні алған жағдайда бақылау мен қадағалау субъектісі (объектісі) басшысының не оның уәкілетті адамының тексеруді тексеру тағайындалған мерзімдерде бақылау мен қадағалау объектісі тұрған жерде болуын қамтамасыз етуге міндетті.

7-10-бап. Осы Заңның талаптарын өрескел бұзып жүргізілген тексерулердің жарамсыздығы

1. Егер бақылау және қадағалау органы тексеруді осы Заңда белгіленген, тексеруді ұйымдастыру мен жүргізуге қойылатын талаптарды өрескел бұзып жүргізсе, тексерулер жарамсыз деп танылады.

2. Осы Заңның талаптарын өрескел бұзушылықтарға мыналар жатады:

1) тексеруді жүргізу негіздерінің болмауы;

2) тексеруді тағайындау туралы актінің болмауы;

3) тексеру мерзімдерінің сақталмауы;

4) тексеруді жүргізу кезеңділігінің бұзылуы;

5) бақылау мен қадағалау субъектісіне (объектісіне) тексеруді тағайындау туралы актінің ұсынылмауы;

6) бақылау және қадағалау органының өз құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша тексеру тағайындауы.";

6) 12-бап мынадай мазмұндағы 8-тармақпен толықтырылсын:

"8. АЭС жобалауды, салуды, пайдалануды және пайдаланудан шығаруды АЭС ұлттық операторы және дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы тікелей немесе жанама түрде АЭС ұлттық операторына тиесілі заңды тұлғалар ғана жүзеге асырады.";

7) мынадай мазмұндағы 12-1 және 12-2-баптармен толықтырылсын:

"12-1-бап. АЭС ұлттық операторы

1. АЭС ұлттық операторы:

1) АЭС жобаларын іске асырады;

2) АЭС объектілерінде ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етеді;

3) АЭС ұлттық операторының және дауыс беретін акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы тікелей немесе жанама түрде АЭС ұлттық операторына тиесілі заңды тұлғалардың тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу қағидаларына сәйкес атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы жобаларды іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуды жүргізуді ұйымдастырады және қамтамасыз етеді;

4) АЭС персоналын даярлауды, қайта даярлауды және олардың біліктілігін жетілдіріп отыруды ұйымдастыруға қатысады;

5) АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізілімін қалыптастыруға қатысады;

6) АЭС жобаларын іске асыру шеңберінде тапсырыс беруші ретінде әрекет етеді;

7) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды жүзеге асырады.

12-2-бап. АЭС ұлттық операторына бюджеттік кредит берудің ерекшеліктері

1. АЭС ұлттық операторына бюджеттік кредит желісі нысанында бюджеттік кредит беру Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сәйкес ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық қағидаттарында мынадай ерекшеліктер ескеріле отырып жүзеге асырылады:

1) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар негізінде жүзеге асырылатын АЭС жобаларын қаржыландыру үшін бюджеттік кредит желісі нысанындағы бюджеттік кредит беру бюджеттік кредитті беру, пайдалану, оған қызмет көрсету және өтеу туралы шешім қабылдау рәсімін қамтитын процесті білдіреді;

2) бюджеттік кредит желісі АЭС жобаларын іске асыру мерзімі кезеңінде қаражаттың траншпен (бөліктермен) бөлінуін білдіреді;

3) бюджеттік кредит желісі мынадай нысандарда беріледі:

ақшалай нысанда – АЭС ұлттық операторына қолма-қол ақшаны бақылау шотына ақша қаражатын аудара отырып, республикалық бюджет қаражатынан бөлінеді;

аккредитивтік нысанда – бюджеттік кредит желісі бойынша берешекті ұлғайту есебіне уәкілетті органмен, мемлекеттік қазынашылықпен келісілген АЭС ұлттық операторының тапсырмасы бойынша, қаражат көзі экспорттық кредит қаражаты болып табылатын кредиттік қаражатты пайдалану шеңберінде төлем міндеттемелерін орындай отырып;

аралас нысанда – қарыз қаражатының бір бөлігі АЭС ұлттық операторының қолма-қол ақшаны бақылау шотына аударылады, ал қалған бөлігі – мемлекеттік қазынашылықтың аккредитивті орындауы арқылы бюджеттік кредит желісі бойынша берешекті ұлғайту есебіне аударылады;

4) бюджеттік кредит желісі осы бапта белгіленген, Қазақстан Республикасы бюджет заңнамасының мынадай:

қарыз алушының міндеттемелерін орындауды бюджеттік кредит желісі бойынша қамтамасыз етудің болуы;

бюджеттік кредит берудің орындылығын айқындау;

қарыз алушының кредит алуға қабілеттілігін бюджеттік кредит желісі бойынша растау;

инвестициялық ұсынысты, техникалық-экономикалық негіздемені және қаржылық-экономикалық негіздемені әзірлеу сияқты жекелеген талаптарын қолданбауға жол беретін ерекшеліктер ескеріле отырып беріледі;

5) жобаны мемлекеттік инвестициялық жобалар портфеліне енгізу Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттар негізінде жүзеге асырылады.";

8) 17-бапта:

6-тармақ "атом энергиясын пайдалану" деген сөздерден кейін ", радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу" деген сөздермен толықтырылсын;

7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"7. Радиоактивті қалдықтармен және пайдаланылып болған ядролық отынмен жұмыс істеу кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптар сақталуға тиіс.";

9) 18-бап мынадай мазмұндағы 3-тармақпен толықтырылсын:

"3. Осы бапта көрсетілген аумақтарда орналасқан радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу, ядролық мұра объектілерін оңалту ерекшеліктері Қазақстан Республикасының радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы заңнамасында және Қазақстан Республикасының Семей ядролық қауіпсіздік аймағы туралы заңнамасында айқындалады.";

10) 21-баптың 5-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"2) бақылау және қадағалау органының тексерулері, тергеп-тексерулері және қашықтан бақылауы нәтижесінде анықталған ядролық және (немесе) радиациялық және (немесе) ядролық физикалық қауіпсіздік, ядролық материалдарды, иондандырушы сәулелену көздерін есепке алу талаптары бұзылғанда – бұзушылыққа жол берген адамдарға қатысты;";

11) 22-баптың 7-тармағының 3) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"3) көму пунктінің заттарын, материалдарын, конструкциясын, көму пункті орналасқан алаңның геотектоникалық, геологиялық және геофизикалық сипаттамаларын толық сипаттай отырып, құжаттама топтамасын архивке беру үшін ресімдеуді қамтитын, пайдаланушы ұйым орындаған көму пунктін жабу жөніндегі іс-шараларға негізделеді.";

12) мынадай мазмұндағы 25-1-баппен толықтырылсын:

"25-1-бап. Атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау ұйымдары

1. Атом саласын дамытуды ғылыми-техникалық қолдауды және атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеуді қамтамасыз ету, сондай-ақ Қазақстан Республикасында ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік деңгейін арттыру мақсатында ғылыми-техникалық қолдау жүйесі қалыптастырылады.

2. Ғылыми-техникалық қолдау жүйесі:

атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеу мақсаттары үшін ғылыми-техникалық қолдау;

атом саласын дамыту үшін ғылыми-техникалық қолдау бағыттары бойынша қалыптастырылады.

3. Атом энергиясын пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық қолдау ұйымын (бұдан әрі – ғылыми-техникалық қолдау ұйымы):

атом саласын дамыту мақсаттары үшін – уәкілетті орган;

атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеу мақсаттары үшін – бақылау және қадағалау органы айқындайды.

Ғылыми-техникалық қолдау ұйымдарын айқындау тәртібін уәкілетті орган белгілейді.

4. Ғылыми-техникалық қолдау ұйымы атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеу мақсаттары үшін:

мемлекеттік бақылау мен қадағалау жөніндегі қызметті ғылыми-техникалық қолдауды жүзеге асырады;

қауіпсіздікті негіздеу жөніндегі есептерді, жобалау және пайдалану құжаттамасын, есептеулер мен талдаулардың нәтижелерін, сондай-ақ рұқсат беру рәсімдері мен бақылау іс-шаралары шеңберінде ұсынылатын өзге де материалдарды қоса алғанда, атом энергиясын пайдалану объектілерінің қауіпсіздігін негіздейтін құжаттарды талдауды және бағалауды (бұдан әрі ˗ қауіпсіздік жөніндегі құжаттарды бағалау) жүргізеді;

бақылау және қадағалау органының бақылау іс-шараларына консультанттар мен сарапшылар ретінде қатысуға тартылады;

ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындайды;

халықаралық ұйымдармен және ғылыми-техникалық қолдау ұйымдарымен өзара ic-қимыл жасауды жүзеге асырады;

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ядролық, радиациялық және ядролық физикалық қауіпсіздік бөлігінде нормативтік құқықтық және нормативтік-техникалық базаны әзірлеуге қатысады;

атом энергиясын пайдалану объектілеріне қатысты ядролық қауіпсіздік және (немесе) радиациялық қауіпсіздік және (немесе) ядролық физикалық қауіпсіздік сараптамасын жүзеге асырады;

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды орындайды.

5. Бақылау және қадағалау органы:

қауіпсіздік жөніндегі құжаттарды бағалауды жүргізуге арналған тапсырмаларды қалыптастырады және береді;

қауіпсіздік жөніндегі құжаттарды бағалау нәтижелерін қабылдау туралы не оны пысықтау қажеттігі туралы шешімдер қабылдайды.

6. Рұқсат беру рәсімдері шеңберінде жүргізілетін қауіпсіздік жөніндегі құжаттарды бағалау өтініш берушінің қаражаты есебінен қаржыландырылады.

7. Ғылыми-техникалық қолдау ұйымы атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеу мақсаттары үшін мүдделер қақтығыстарын болғызбау, анықтау және реттеу жөнінде шаралар қабылдауға, сондай-ақ олардың туындау фактілері туралы бақылау және қадағалау органын хабардар етуге міндетті.

8. Ғылыми-техникалық қолдау ұйымы атом саласын дамыту мақсаттары үшін:

мемлекеттік саясатты сараптамалық-талдамалық сүйемелдеуді жүзеге асырады;

АЭС салуды қоса алғанда, атом энергиясын пайдалану саласындағы жобаларды сүйемелдеуге қатысады;

технологияларды, жобалық шешімдерді талдауды жүргізеді және қорытындылар дайындайды;

халықаралық сарапшылармен өзара іс-қимыл жасауды қоса алғанда, жобаларды ғылыми-техникалық сүйемелдеуді жүзеге асырады;

ұлттық құзыреттерді дамытуға, өндірісті оқшаулауға және отандық ұйымдарды тартуға жәрдемдеседі;

АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізіліміне енгізу үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді әлеуетті берушілердің өтінімдерін қарау қорытындылары бойынша өтеулі негізде ұсынымдар береді;

қауіпсіздікті қамтамасыз етуге жататын, мемлекеттік реттеу шеңберінде белгіленетін талаптарды қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес нормативтік құқықтық және нормативтік-техникалық базаны әзірлеуге қатысады;

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды орындайды.

9. Атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеу мақсаттары үшін ғылыми-техникалық қолдау ұйымдарының қызметін қаржыландыру:

қауіпсіздік жөніндегі құжаттарды бағалауды жүргізуден алынатын қаражат;

атом энергиясын пайдалану саласында жұмыстар орындағаны және қызметтер көрсеткені үшін алынатын қаражат;

ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындау;

халықаралық бағдарламалар мен жобалар;

Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен жүзеге асырылады.

10. Атом саласын дамыту мақсаттары үшін ғылыми-техникалық қолдау ұйымдарының қызметін қаржыландыру:

атом энергиясын пайдалану саласында жұмыстар орындағаны және қызметтер көрсеткені және олармен байланысты ғылыми, техникалық және өндірістік қызметтің өзге де бағыттары үшін алынатын қаражат;

АЭС жобаларын іске асыру үшін тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді берушілердің тізіліміне енгізу мақсатында тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді әлеуетті берушілердің өтінімдерін қарау қорытындылары бойынша ұсынымдар дайындау шеңберінде алынатын қаражат;

қарыз және нысаналы қаржыландыру;

Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен жүзеге асырылады.

11. Мүдделер қақтығысын болғызбау мақсатында бір ұйым шеңберінде атом энергиясын пайдалану саласындағы мемлекеттік реттеу және атом саласын дамыту мақсаттары үшін ғылыми-техникалық қолдау функцияларын қоса атқаруға жол берілмейді.

12. Уәкілетті орган мен бақылау және қадағалау органы, құзыреттерді дамытуды және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауды қоса алғанда, ғылыми-техникалық қолдау жүйесін дамытуды және оның орнықты жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.".

7. "Семей ядролық қауіпсіздік аймағы туралы" 2023 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына:

9-баптың 5-тармағының бірінші бөлігіндегі "атом энергиясын пайдалану" деген сөздер "радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу" деген сөздермен ауыстырылсын.

2-бап. Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының
Президенті

Қ. ТОҚАЕВ