ИПС "Әділет"

Примечание ИЗПИ!
Вводится в действие с 12.07.2026

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Внести в приказ Министра оборонной и аэрокосмической промышленности Республики Казахстан от 27 июня 2018 года № 105/НҚ "Об утверждении профилей защиты и методики разработки профилей защиты" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 17247) следующие изменения:

преамбулу изложить в следующей редакции:

"В соответствии с подпунктом 20) статьи 7-1 Закона Республики Казахстан "О кибербезопасности" ПРИКАЗЫВАЮ:"

подпункт 1) пункта 1 изложить в следующей редакции:

"1) Профили защиты согласно приложению 1 к настоящему приказу;";

приложение 1, утвержденное указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 1 к настоящему приказу;

приложение 2, утвержденное указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 2 к настоящему приказу.

2. Комитету по информационной безопасности Министерства искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие с 12 июля 2026 года и подлежит официальному опубликованию.

Заместитель Премьер-Министра
– Министр искусственного интеллекта
и цифрового развития
Республики Казахстан

Ж. Мадиев

	Приложение 1 к приказу Заместитель Премьер-Министра – Министр искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан от 3 июля 2026 года № 380/НҚ
	Приложение 1 к приказу Министра оборонной и аэрокосмической промышленности Республики Казахстан от 27 июня 2018 года № 105/НҚ

Профили защиты

Раздел 1. Профиль защиты средств антивирусной защиты для рабочих станций и серверов

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Профили защиты разработаны в соответствии с подпунктом 20) статьи 7-1 Закона Республики Казахстан "О кибербезопасности".

2. В настоящих профилях защиты используются следующие понятия:

1) объект оценки (далее – ОО) – подлежащие оценке компоненты ОЦИ с руководствами администратора и пользователя;

2) вторжение (атака) - действие, целью которого является осуществление несанкционированного доступа к цифровым ресурсам;

3) система обнаружения вторжений (далее - СОВ) - программное или программно-техническое средство, реализующие функции автоматизированного обнаружения (блокирования) действий в цифровой системе, направленных на преднамеренный доступ к информации, специальные воздействия на информацию (носители информации) в целях ее добывания, уничтожения, искажения и блокирования доступа к ней;

4) администратор СОВ - ответственный за установку, администрирование и эксплуатацию ОО;

5) анализатор СОВ - программный или программно-технический компонент СОВ, предназначенный для сбора информации от сенсоров (датчиков) СОВ, ее итогового анализа на предмет обнаружения вторжения (атаки) на контролируемый ОЦИ;

6) данные СОВ - данные, собранные или созданные СОВ в результате выполнения своих функций;

7) датчик (сенсор) СОВ - программный или программно-технический компонент СОВ, предназначенный для сбора и первичного анализа информации (данных) о событиях в контролируемой ОЦИ, а также - передачи этой информации (данных) анализатору СОВ;

8) политика безопасности ОО - совокупность правил, регулирующих управление активами, их защиту и распределение в пределах ОЦИ;

9) функции безопасности ОО - совокупность всех функций безопасности ОО, направленных на осуществление политики безопасности объекта оценки (далее - ПБО);

10) антивирусная защита - защита информации и компонентов ОЦИ от вредоносных компьютерных программ (вирусов) (обнаружение, блокирование, изолирование, удаление вредоносных компьютерных программ);

11) средство антивирусной защиты (далее – САВЗ) - программное средство, реализующее функции обнаружения компьютерных программ либо иной компьютерной информации, предназначенных для несанкционированного уничтожения, блокирования, модификации, копирования компьютерной информации или нейтрализации средств защиты информации, а также реагирования на обнаружение этих программ и информации;

12) база данных признаков вредоносных компьютерных программ (вирусов) (далее – БД ПКВ) - составная часть САВЗ, содержащая информацию о вредоносных компьютерных программах (вирусах) (сигнатуры), используемая САВЗ для обнаружения вредоносных компьютерных программ (вирусов) и их обработки;

13) угроза кибербезопасности (далее – угроза) - совокупность условий и факторов, создающих предпосылки к возникновению инцидента кибербезопасности;

14) администратор безопасности - ответственный за установку, администрирование и эксплуатацию ОО;

15) доверие к безопасности - основание для уверенности в том, что компоненты ОЦИ отвечают своим целям безопасности;

16) цель безопасности - намерение противостоять установленным угрозам и (или) удовлетворять установленной политике безопасности организации и предположениям.

17) функция безопасности - функциональные возможности части или частей ОЦИ, обеспечивающие выполнение подмножества взаимосвязанных правил политика безопасности ОО;

18) профиль защиты (далее – ПЗ) – перечень минимальных требований к безопасности программных и технических средств, являющихся компонентами цифровых объектов;

19) сигнатура - характерные признаки компьютерной вредоносной программы (вируса) (далее – КВ), используемые для ее обнаружения.

20) политика безопасности организации - одно или несколько правил, процедур, практических приемов или руководящих принципов в области безопасности, которыми руководствуется организация в своей деятельности;

21) объекты цифровой инфраструктуры (далее – ОЦИ) – совокупность материальных, технических и технологических средств, обеспечивающих размещение и среду функционирования цифровых объектов;

22) цифровая инфраструктура – совокупность объектов цифровой инфраструктуры, предназначенных для обеспечения функционирования технологической среды в целях формирования цифровых ресурсов и предоставления доступа к ним;

23) база решающих правил (далее - БРП) - составная часть СОВ, содержащая информацию о вторжениях (сигнатуры), на основе которой СОВ принимает решение о наличии вторжения (атаки).

Главы 2. Минимальные требования к безопасности программных и технических средств, являющихся компонентами цифровых объектов

3. Минимальные требования к безопасности программных и технических средств, являющихся компонентами цифровых объектов, предъявляемых САВЗ:

1) функциональные требования безопасности (далее - ФТБ);

2) требования доверия к безопасности.

4. ФТБ САВЗ включают:

1) требования к режимам и методам выполнения проверок в целях обнаружения КВ;

2) требования к функциональным возможностям по обновлению БД ПКВ;

3) требования по управлению режимами выполнения функций безопасности САВЗ (работой САВЗ);

4) требования по управлению данными функций безопасности (данными САВЗ);

5) требования по управлению;

6) требования к аудиту функционирования САВЗ.

5. Требования доверия к безопасности САВЗ охватывают следующие основные вопросы:

1) управление конфигурацией;

2) поставка и эксплуатация;

3) разработка;

4) руководства;

5) поддержка жизненного цикла;

6) тестирование;

7) оценка уязвимостей;

8) обновление САВЗ.

6. САВЗ, соответствующие настоящему ПЗ, обеспечивают:

1) выполнения проверок с целью обнаружения КВ объектов в файловых областях носителей информации;

2) выполнения проверок с целью обнаружения КВ объектов по команде;

3) выполнения проверок с целью обнаружения КВ объектов сигнатурными методами;

4) получения и установки обновлений БД ПКВ без применения средств автоматизации;

5) генерирования записей аудита для событий, подвергаемых аудиту;

6) чтения информации из записей аудита;

7) ограничение доступа к чтению записей аудита;

8) поиск, сортировку, упорядочение данных аудита.

7. САВЗ устанавливаются на рабочие станции и сервера ОЦИ, функционирующие на базе вычислительной сети.

8. Типовая схема ОЦИ, в которой применяется средство антивирусной защиты представлена в приложении 1 к настоящему ПЗ.

Глава 3. Среда безопасности объекта оценки

Параграф 1. Предположения безопасности

9. Предположения относительно предопределенного использования ОО включают в себя:

1) предположение-1:

доступ ОО ко всем ОЦИ, которые необходимы ОО для реализации своих функциональных возможностей (к контролируемым ОЦИ);

2) предположение-2:

установка, конфигурирование и управление ОО в соответствии с эксплуатационной документацией;

3) предположение-3:

совместимость ОО с контролируемыми ресурсами ОЦИ;

4) предположение-4:

корректная совместная работа САВЗ с САВЗ других производителей в случае их совместного использования в цифровой системе;

5) предположение-5:

физическая защита элементов ОЦИ, на которых установлен ОО;

6) предположение-6:

синхронизация по времени между компонентами ОО, а также между ОО и средой его функционирования;

7) предположение-7:

персонал, ответственный за функционирование ОО, обеспечивает функционирование ОО, руководствуясь эксплуатационной документацией.

Параграф 2. Угрозы

10. Угрозы, которым противостоит ОО:

1) угроза-1:

описание угрозы - внедрение КВ в автоматизированные рабочие места ОЦИ при осуществлении информационного взаимодействия с внешними информационно-телекоммуникационными сетями, в том числе сетями международного информационного обмена (сетями связи общего пользования);

источник угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - внедрение КВ в ОЦИ при осуществлении информационного обмена;

используемые уязвимости - неполнота комплекса средств защиты информации, применяемые в ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - цифровые ресурсы ОЦИ, в которой установлен ОО;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов -конфиденциальность, целостность, доступность;

возможные последствия реализации угрозы - проникновение компьютерных вирусов в программно-технические средства вычислительной сети ОЦИ, утечка конфиденциальной информации, нарушение режимов функционирования ОЦИ;

2) угроза-2:

описание угрозы - внедрение КВ в автоматизированные рабочие места ОЦИ со съемных машинных носителей информации;

источник угрозы - внутренний нарушитель;

способ реализации угрозы - внедрение КВ в объекты ОЦИ пользователями со съемных машинных носителей информации;

используемые уязвимости - неполнота комплекса средств защиты информации, применяемые в ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - цифровые ресурсы ОЦИ, в которой установлен ОО;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов -конфиденциальность, целостность, доступность;

11. Угрозы, которым противостоит среда:

1) угроза среды-1:

описание угрозы - отключение или блокирование САВЗ нарушителями;

источники угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - несанкционированный доступ к САВЗ с использованием штатных и нештатных средств;

используемые уязвимости - недостатки процедур разграничения полномочий в ОЦИ, уязвимости технических, программных и программно-технических средств ОЦИ, которые взаимодействуют с САВЗ и могут влиять на функционирование САВЗ, недостатки механизмов управления доступом, защиты сеансов, физической защиты оборудования в ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - данные ФБО;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов - целостность, доступность;

возможные последствия реализации угрозы - неэффективность работы САВЗ;

2) угроза среды-2:

описание угрозы - несанкционированное изменение конфигурации САВЗ;

источник угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - несанкционированный доступ к конфигурационной информации (настройкам) САВЗ;

используемая уязвимость - недостатки процедур разграничения полномочий в ОЦИ, уязвимости технических, программных и программно-технических средств ОЦИ, которые взаимодействуют с САВЗ и могут влиять на функционирование САВЗ, недостатки механизмов управления доступом, защиты сеансов, физической защиты оборудования в ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженные угрозе – настройки программного обеспечения САВЗ;

нарушаемые характеристики безопасности цифровых ресурсов – целостность;

возможные последствия реализации угрозы - нарушение режимов функционирования САВЗ, не обнаружение внедрения в ОЦИ КВ;

3) угроза среды-3:

описание угрозы - несанкционированное внесения изменений в логику функционирования САВЗ через механизм обновления БД ПКВ;

источник угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - осуществление несанкционированных действий с использованием штатных средств, предоставляемых ОЦИ, а также специализированных инструментальных средств;

используемая уязвимость - недостатки механизмов обеспечения доверенного канала получения обновлений БД ПКВ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - программное обеспечение (далее - ПО) и база данных признаков КВ САВЗ;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов -целостность, доступность;

возможные последствия реализации угрозы - нарушение режимов функционирования САВЗ, необнаружение внедрения в ОЦИ КВ САВЗ следует приведенным ниже правилам политики безопасности организации.

Параграф 3. Политика безопасности организации

12. САВЗ работает по политики безопасности организации:

1) политика безопасности-1:

механизмы регистрации предоставляют уполномоченным субъектам ОЦИ возможность выборочного ознакомления с информацией о произошедших событиях;

2) политика безопасности-2:

управление параметрами САВЗ, которые влияют на выполнение функций безопасности САВЗ, осуществляются только уполномоченными субъектами ОЦИ;

3) политика безопасности-3:

управление со стороны уполномоченных субъектов ОЦИ режимами выполнения функций безопасности САВЗ;

4) политика безопасности-4:

САВЗ защищена от несанкционированного доступа и нарушений в отношении функций и данных САВЗ;

5) политика безопасности-5:

САВЗ обеспечивает выполнение проверок с целью обнаружения КВ объектов в заданных областях памяти и файлах;

6) политика безопасности-6:

САВЗ обеспечивает возможность установки режимов выполнения проверок с целью обнаружения КВ объектов;

7) политика безопасности-7:

САВЗ обеспечивать возможность удаления (если удаление технически возможно) кода КВ из объектов;

8) политика безопасности-:

САВЗ обеспечивает возможность установки режимов выполнения обновлений БД ПКВ САВЗ.

Глава 4. Цели безопасности

Параграф 1. Цели безопасности для объекта оценки

13. Описание целей безопасности для ОО:

1) цель безопасности-1. Аудит безопасности САВЗ.

САВЗ располагают надлежащими механизмами регистрации и предупреждения о любых событиях, относящихся к возможным нарушениям безопасности. Механизмы регистрации предоставляют уполномоченным субъектам ОЦИ возможность выборочного ознакомления с информацией о произошедших событиях;

2) цель безопасности-2. Управление параметрами САВЗ.

САВЗ обеспечивают возможность управления параметрами САВЗ, которые влияют на выполнение функций безопасности САВЗ, со стороны уполномоченных субъектов ОЦИ;

3) Цель безопасности-3. Управление работой САВЗ.

САВЗ обеспечивают управление со стороны уполномоченных субъектов ОЦИ режимами выполнения функций безопасности САВЗ;

4) цель безопасности-4. Разграничение доступа к управлению САВЗ.

САВЗ обеспечивают разграничение доступа к управлению САВЗ на основе субъектов ОЦИ;

5) цель безопасности-5. Выполнение проверок объектов.

САВЗ обеспечивают выполнение проверок с целью обнаружения КВ объектов;

6) цель безопасности-6. Режимы выполнения проверок.

САВЗ обеспечивают возможность установки режимов выполнения проверок с целью обнаружения КВ объектов;

7) цель безопасности-7. Обработка объектов.

САВЗ обеспечивают возможность удаления (если удаление технически возможно) кода КВ из объектов;

8) цель безопасности-8. Обновление базы данных.

САВЗ обеспечивают возможность установки режимов выполнения обновлений БД ПКВ САВЗ.

Параграф 2. Цели безопасности для среды объекта оценки

14. Описание целей безопасности для среды функционирования ОО:

1) цель для среды функционирования ОО-1. Доступ к данным ОЦИ.

Обеспечение доступа САВЗ к данным ОЦИ, которые необходимы ОО для реализации своих функциональных возможностей;

2) цель для среды функционирования ОО-2. Эксплуатация ОО.

Установка, конфигурирование и управление САВЗ в соответствии с эксплуатационной документацией;

3) цель для среды функционирования ОО-3. Совместимость.

Совместимость САВЗ с контролируемыми ресурсами ОЦИ;

4) цель для среды функционирования ОО-4. Совместная работа.

Корректная совместная работа САВЗ с САВЗ других производителей в случае их совместного использования в ОЦИ;

5) цель для среды функционирования ОО-5. Физическая защита частей ОО.

Физическая защита программно-технических средств, на которых установлено САВЗ;

6) цель для среды функционирования ОО-6. Синхронизация по времени.

Обеспечение надлежащего источника меток времени и синхронизация по времени между компонентами САВЗ, а также между САВЗ и средой их функционирования;

7) цель для среды функционирования ОО-7. Требования к персоналу.

Персонал, ответственный за функционирование САВЗ, обеспечивают надлежащее функционирование САВЗ, руководствуясь эксплуатационной документацией;

8) цель для среды функционирования ОО-8. Доверенная связь.

Доверенная связь между САВЗ и уполномоченными субъектами ОЦИ (администраторами безопасности);

9) цель для среды функционирования ОО-9. Механизмы аутентификации и идентификации.

Функционирование САВЗ осуществляться в среде функционирования, предоставляющей механизмы аутентификации и идентификации администраторов безопасности САВЗ;

10) цель для среды функционирования ОО-10. Доверенный канал.

Обеспечение доверенного канала получения обновлений БД ПКВ САВЗ;

11) цель для среды функционирования ОО-11. Защита данных ФБО.

Защищенная область для выполнения функций безопасности САВЗ;

12) цель для среды функционирования ОО-12. Управление атрибутами безопасности.

Управление атрибутами безопасности, связанными с доступом к функциям и данным САВЗ, предоставляться только администраторам САВЗ и ОЦИ.

Глава 5. Обоснование

Параграф 1. Обоснование целей безопасности объекта оценки

15. Цели безопасности:

1) цель безопасности-1.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1, Угроза-2 и реализацией политики безопасности организации Политика безопасности-1, требуется для обеспечения надлежащей регистрации и предупреждения о любых событиях, относящихся к возможным нарушениям безопасности, возможность выборочного ознакомления с информацией о произошедших событиях;

2) цель безопасности-2.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1, Угроза-2 и реализацией политики безопасности организации Политика безопасности-2, так как обеспечивает возможность управления параметрами САВЗ, которые влияют на выполнение функций безопасности САВЗ, со стороны уполномоченных субъектов ОЦИ;

3) цель безопасности-3.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1, Угроза-2 и реализацией политики безопасности организации Политика безопасности-3, обеспечивает управление со стороны уполномоченных субъектов ОЦИ режимами выполнения функций безопасности САВЗ;

4) цель безопасности-4.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе Угроза-2 и реализацией политики безопасности организации Политика безопасности-4 и обеспечивает разграничение доступа к управлению САВЗ на основе уполномоченных субъектов ОЦИ;

5) цель безопасности-5.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности организации Политика безопасности-5 и обеспечивает выполнение проверок с целью обнаружения КВ объектов в заданных областях памяти и файлах;

6) цель безопасности-6.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности организации Политики безопасности-6 и обеспечивает возможность установки режимов выполнения проверок с целью обнаружения КВ объектов;

7) цель безопасности-7.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности организации Политики безопасности-7 и обеспечивает возможность удаления (если удаление технически возможно) кода КВ;

8) цель безопасности-8.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности организации Политика безопасности-8 и обеспечивает возможность установки режимов выполнения обновлений БДПКВ САВЗ;

16. Отображение целей безопасности для ОО на угрозы и политику безопасности организации приведено в приложении 2 к настоящему ПЗ.

Параграф 2. Обоснование целей безопасности для среды объекта оценки

17. Отображение целей безопасности для среды на предположения безопасности, политики безопасности и угрозы приведены в приложении 3 к настоящему ПЗ:

1) цель для среды функционирования ОО-1.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-1, так как обеспечивается доступ САВЗ ко всем данным ОЦИ, которые необходимы САВЗ для реализации своих функциональных возможностей;

2) цель для среды функционирования ОО-2.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-2, так как обеспечивается установка, конфигурирование и управление САВЗ в соответствии с эксплуатационной документацией;

3) цель для среды функционирования ОО-3.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-3, так как обеспечивает совместимость САВЗ с контролируемыми цифровыми ресурсами ОЦИ;

4) цель для среды функционирования ОО-4.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-4, так как обеспечивается возможность корректной совместной работы САВЗ с САВЗ других производителей в случае их совместного использования в цифровой системе;

5) цель для среды функционирования ОО-5.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе безопасности для среды Угроза для среды-1 и реализацией предположения безопасности Предположение-5, так как обеспечивается физическая защита элементов ОЦИ, на которых установлено САВЗ;

6) цель для среды функционирования ОО-6.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности Предположение-6, так как обеспечивается синхронизация по времени между компонентами САВЗ, а также между САВЗ и средой его функционирования;

7) цель для среды функционирования ОО-7.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-7, так как персонал, ответственный за функционирование САВЗ, обеспечивает надлежащее функционирование САВЗ, руководствуясь эксплуатационной документацией;

8) цель для среды функционирования ОО-8.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе безопасности для среды Угроза для среды-2, так как обеспечивает доверенную связь между САВЗ и уполномоченными субъектами ОЦИ (администраторами безопасности);

9) цель для среды функционирования ОО-9.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам безопасности для среды Угроза для среды-1 и Угроза для среды-2, так как обеспечивает функционирование САВЗ в среде функционирования, предоставляющей механизмы аутентификации и идентификации администраторов безопасности САВЗ;

10) цель для среды функционирования ОО-10.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе безопасности для среды Угроза для среды-3, так как обеспечивается доверенный канал получения обновлений БД ПКВ САВЗ;

11) цель для среды функционирования ОО-11.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам безопасности для среды Угроза для среды-1 и Угроза для среды-2, так как обеспечивается защищенная область для выполнения функций безопасности САВЗ;

12) цель для среды функционирования ОО-12.

Достижение этой цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам безопасности для среды Угроза для среды-1 и Угроза для среды-2, так как обеспечивается предоставления возможности управления атрибутами безопасности, связанными с доступом к функциям и данным ОО, только уполномоченным администраторам САВЗ и ОЦИ.

Раздел 2. Профиль защиты систем обнаружения вторжений уровня сети

Глава 1. Общие положения

1. СОВ представляет собой элемент системы защиты информации цифровых систем, функционирующих на базе вычислительных сетей, и применяется совместно с другими средствами защиты информации от несанкционированного доступа к информации в цифровых системах.

2. СОВ обеспечивает обнаружение и (или) блокирование следующих основных угроз безопасности информации, относящихся к вторжениям (атакам):

1) преднамеренный несанкционированный доступ или специальные воздействия на информацию (носители информации) со стороны внешних нарушителей, действующих из информационно-телекоммуникационных сетей, в том числе сетей международного информационного обмена;

2) преднамеренный несанкционированный доступ или специальные воздействия на информацию (носители информации) со стороны внутренних нарушителей, обладающих правами и полномочиями на доступ к информации в цифровой системе.

3. Основными компонентами СОВ являются датчики (сенсоры) и анализаторы.

4. Датчики (сенсоры) собирают информацию о пакетах данных, передаваемых в пределах ОЦИ, в которой (котором) установлены эти датчики. Датчики СОВ уровня сети реализованы в виде программного обеспечения (ПО), устанавливаемого на стандартные программно-технические платформы, а также в виде программно-технических устройств, подключаемых к ОЦИ. Анализаторы выполняют анализ собранной датчиками информации, генерируют отчеты по результатам анализа и управляют процессами реагирования на выявленные вторжения.

5. Решение об обнаружении вторжения СОВ принимают в соответствии с результатами анализа информации, собираемой датчиками СОВ, с применением базы решающих правил СОВ.

6. В СОВ реализованы следующие функции безопасности:

1) разграничение доступа к управлению СОВ;

2) управление работой СОВ;

3) управление параметрами СОВ;

4) управление установкой обновлений (актуализации) базы решающих правил СОВ;

5) анализ данных СОВ;

6) аудит безопасности СОВ;

7) сбор данных о событиях и активности в контролируемой цифровой системе;

8) реагирование СОВ.

7. В среде, в которой СОВ функционирует, реализованы следующие функции безопасности среды:

1) обеспечение доверенного маршрута;

2) обеспечение доверенного канала;

3) обеспечение условий безопасного функционирования;

4) управление атрибутами безопасности.

8. Функции безопасности СОВ обладают составом функциональных возможностей, обеспечивающих реализацию этих функций.

9. ФТБ СОВ включают:

1) требования по осуществлению сбора данных СОВ;

2) требования к анализу данных СОВ;

3) требования к реагированию СОВ;

4) требования к средствам обновления базы решающих правил СОВ;

5) требования по защите СОВ;

6) требования по управлению режимами выполнения функций безопасности (работой СОВ);

7) требования по управлению данными функций безопасности (данными СОВ);

8) требования по управлению субъектов;

9) требования к средствам администрирования СОВ;

10) требования к аудиту функционирования СОВ.

10. Требования доверия к безопасности СОВ, в ПЗ, охватывают следующие вопросы:

1) управление конфигурацией; поставка и эксплуатация; разработка; руководства;

2) поддержка жизненного цикла;

3) тестирование;

4) оценка уязвимостей;

5) обновление базы решающих правил.

11. СОВ, соответствующие настоящему ПЗ, обеспечивают:

1) возможность сбора информации о сетевом трафике;

2) возможность выполнения анализа собранных данных СОВ о сетевом трафике в режиме, близком к реальному масштабу времени, и по результатам анализа фиксировать информацию о дате и времени, результате анализа, идентификаторе источника данных, протоколе, используемом для проведения вторжения;

3) возможность выполнения анализа собранных данных с целью обнаружения вторжений с использованием сигнатурного и эвристических методов;

4) возможность выполнения анализа собранных данных с целью обнаружения вторжений с использованием эвристических методов, основанных на методах выявления аномалий сетевого трафика на заданном уровне эвристического анализа;

5) возможность обнаружения вторжений на основе анализа служебной информации протоколов сетевого уровня базовой эталонной модели взаимосвязи открытых систем;

6) возможность фиксации факта обнаружения вторжений или нарушений безопасности в журналах аудита;

7) уведомление администратора СОВ об обнаруженных вторжениях по отношению к контролируемым узлам ОЦИ и нарушениях безопасности с помощью отображения соответствующего сообщения на консоли управления;

8) возможность автоматизированного обновления базы решающих правил;

9) возможность тестирования (самотестирования) функций безопасности СОВ (контроль целостности исполняемого кода СОВ);

10) возможность со стороны уполномоченных администраторов управлять режимом выполнения функций безопасности СОВ;

11) возможность со стороны уполномоченных администраторов управлять данными СОВ;

12) поддержка для СОВ и их ассоциации с конкретными администраторами СОВ и пользователями ИС;

13) возможность администрирования СОВ;

14) возможность генерации записей аудита для событий, потенциально подвергаемых аудиту;

15) возможность ассоциации каждого события аудита с идентификатором субъекта, его инициировавшего;

16) предоставление возможности чтения информации из записей аудита;

17) ограничение доступа к чтению записей аудита;

18) поиск, сортировка, упорядочение данных аудита.

12. Архитектура СОВ включает следующие компоненты:

1) датчики (сенсоры) СОВ, предназначенные для сбора информации о функционировании ОЦИ;

2) анализаторы СОВ, выполняющие анализ данных, собранных датчиками, с целью обнаружения вторжений;

3) хранилище, обеспечивающее хранение информации о событиях, зафиксированных вторжениях, а также сигнатуры вторжений, на основании которой принимается решение о наличии вторжения;

4) консоль управления компонентами СОВ, позволяющая администратору безопасности конфигурировать СОВ, наблюдать за состоянием защищаемой ОЦИ и СОВ, просматривать выявленные анализатором инциденты.

13. Основными компонентами СОВ являются датчик(и) и анализатор(ы) СОВ. Датчики собирают информацию о сетевом трафике, поступающем в ОЦИ, осуществляют первичный анализ и направляют информацию (данные) анализатору. Анализатор выполняет анализ собранных данных, уведомляют администраторов СОВ об обнаруженных вторжениях, выполняет действия по реагированию, генерируют отчеты на основе собранной информации (данных).

14. Датчики уровня сети устанавливаются в разрыв канала связи контролируемого сегмента ИС путем подключения к портам сетевого оборудования ОЦИ, интегрированными в межсетевые экраны или в коммуникационное оборудование ОЦИ.

15. Анализатор обладает функциональными возможностями:

1) принимать данные от датчиков;

2) обрабатывать данные с целью выявления вторжений;

3) реагировать на выявленные вторжения.

16. Реагирование включает создание отчетов, отображение сообщения на консоли управления.

17. Решение об обнаружении вторжения СОВ принимается в соответствии с результатами анализа информации, собираемой сенсорами СОВ, с применением базы решающих правил СОВ.

18. Администрирование СОВ выполняется удаленным или локальным способами. Локальное администрирование осуществляется непосредственно с того узла, где установлен компонент СОВ, а удаленное - посредством команд, посылаемых по каналам связи.

19. Все компоненты СОВ обладают функциональными возможностями:

1) осуществлять защиту (совместно с механизмами среды функционирования) собственной программной и информационной части от вмешательства;

2) допускать настройку своих параметров со стороны администратора безопасности.

Типовая схема применения в ОЦИ СОВ уровня сети представлена в приложении 4 к настоящему ПЗ.

20. Функционирование СОВ подчинено политике безопасности СОВ, отраженной в функциональных требованиях безопасности СОВ.

Глава 2. Среда безопасности объекта оценки

Параграф 1. Предположения безопасности

21. Предположения относительно предопределенного использования СОВ включают в себя:

1) предположение-1:

обеспечение доступа СОВ ко всем объектам ОЦИ, для реализации своих функциональных возможностей (к контролируемым объектам ОЦИ);

2) предположение-2:

установка, конфигурирование и управление СОВ в соответствии с эксплуатационной документацией;

3) предположение-3:

совместимость СОВ с элементами ОЦИ, контроль которой он осуществляет;

4) предположение-4:

физическая защита элементов ОЦИ, на которых установлены компоненты СОВ, критически важные с точки зрения осуществления политики безопасности СОВ;

5) предположение-5:

синхронизация по времени между компонентами СОВ, а также между СОВ и средой ее функционирования;

6) предположение-6:

персонал, ответственный за функционирование СОВ, обеспечивает надлежащее функционирование СОВ, руководствуясь эксплуатационной документацией.

Параграф 2. Угрозы

22. Угрозы, которым противостоит ОО:

1) угроза-1:

описание угрозы - преднамеренный несанкционированный доступ или специальные воздействия на информацию (носители информации) со стороны внешних нарушителей, действующих из информационно-телекоммуникационных сетей, в том числе сетей международного информационного обмена;

источник угрозы - внешние нарушители;

способ реализации угрозы - обход механизмов безопасности ОЦИ с использованием штатных средств, предоставляемых ОЦИ, а также специализированных инструментальных средств;

используемые уязвимости - недостатки средств защиты информации, применяемые в ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - данные пользователей, конфигурационные данные, другие ресурсы ОЦИ;

нарушаемое свойство безопасности цифровых ресурсов -целостность, доступность, конфиденциальность;

возможные последствия реализации угрозы - нарушения режимов функционирования ОЦИ, снижение уровня защиты ОЦИ;"

2) угроза-2:

описание угрозы - преднамеренный несанкционированный доступ или специальные воздействия на информацию (носители информации) со стороны внутренних нарушителей, обладающих правами и полномочиями на доступ к информации в цифровой системе;

источник угрозы - внутренние нарушители;

используемые уязвимости - недостатки средств защиты информации, применяемые в ОЦИ;

нарушаемое свойство безопасности цифровых ресурсов -целостность, доступность, конфиденциальность;

возможные последствия реализации угрозы - нарушения режимов функционирования ОЦИ, снижение уровня защиты ОЦИ.

23. Угрозы, которым противостоит среда функционирования СОВ:

1) угроза среды-1:

описание угрозы - нарушение целостности данных, собранных или созданных СОВ (данных СОВ);

источник угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - несанкционированный доступ к данным СОВ с использованием штатных и нештатных средств;

используемая уязвимость - недостатки механизмов управления доступом, защиты сеансов, физической защиты оборудования ОЦИ, недостатки механизмов защиты журналов аудита СОВ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - данные СОВ;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов - целостность, доступность;

возможные последствия реализации угрозы - невозможность использования собранной СОВ информации о возможных вторжениях (атаках) для принятия решений о реагировании;

2) угроза среды-2:

описание угрозы - отключение или блокирование нарушителем компонентов СОВ;

источник угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - несанкционированный доступ к компонентам СОВ;

используемая уязвимость - недостатки процедур разграничения полномочий в ОЦИ, уязвимости СОВ, внесенные на этапах проектирования и разработки, недостатки контроля программной среды ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженные угрозе - ПО и база решающих правил СОВ;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов - целостность, доступность;

возможные последствия реализации угрозы - нарушение режимов функционирования СОВ, не обнаружение реализуемых по отношению к ОЦИ вторжений (атак);

3) угроза среды-3:

описание угрозы - несанкционированное изменение конфигурации СОВ;

источник угрозы - внутренний нарушитель, внешний нарушитель;

способ реализации угрозы - несанкционированный доступ к конфигурационной информации (настройкам) СОВ;

используемая уязвимость - недостатки процедур разграничения полномочий в ОЦИ, уязвимости технических, программных и программно-технических средств ОЦИ, которые взаимодействуют с СОВ и могут влиять на функционирование СОВ, недостатки механизмов управления доступом, защиты сеансов, физической защиты оборудования в ОЦИ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженные угрозе - настройки программного обеспечения СОВ;

нарушаемые характеристики безопасности активов - целостность;

4) угроза среды-4:

описание угрозы - несанкционированное внесение изменений в логику функционирования СОВ через механизм обновления базы решающих правил;

источник угрозы - внутренние нарушители, внешние нарушители;

используемая уязвимость - недостатки механизмов обеспечения доверенного канала получения обновлений базы решающих правил СОВ;

вид цифровых ресурсов, потенциально подверженных угрозе - ПО и база решающих правил СОВ;

нарушаемые свойства безопасности цифровых ресурсов -целостность, доступность;

возможные последствия реализации угрозы - нарушение режимов функционирования СОВ, необнаружение реализуемых по отношению к ОЦИ вторжений (атак), невозможность использования собранной СОВ информации о возможных вторжениях (атаках) для принятия решений о реагировании.

Параграф 3. Политика безопасности организации

24. СОВ следует следующим правилам политики безопасности организации:

1) политика безопасности-1:

управление параметрами СОВ, которые влияют на выполнение функций безопасности СОВ, осуществляется только администраторами СОВ;

2) политика безопасности-2:

ОО осуществляет сбор информации о сетевом трафике;

3) политика безопасности-3:

аналитическая обработка собранных СОВ данных о функционировании контролируемой ОЦИ заданными методами с целью вынесения решения об обнаружении вторжения;

4) политика безопасности-4:

реагирование СОВ на выявленные вторжения;

5) политика безопасности-5:

управление со стороны уполномоченных администраторов СОВ режимами выполнения функций безопасности СОВ;

6) политика безопасности-6:

ОО защищен от несанкционированного доступа и нарушений в отношении функций и данных СОВ;

7) политика безопасности-7:

регистрация и учет выполнения функций безопасности СОВ;

8) политика безопасности-8:

контроль целостности программного кода СОВ;

9) политика безопасности-9:

ОО имеет интерфейс администрирования;

10) политика безопасности-10:

ОО имеет возможность управления режимами получения и установки обновлений (актуализации) базы решающих правил (далее - БРП) СОВ.

Глава 3. Цели безопасности

Параграф 1. Цели безопасности для объекта оценки

25. Описание целей безопасности для СОВ:

1) цель безопасности- 1: управление параметрами СОВ.

СОВ обеспечивает возможность управления параметрами СОВ (правилами в БРП СОВ, другими данными СОВ), которые влияют на выполнение функций безопасности СОВ, со стороны уполномоченных администраторов СОВ;

2) цель безопасности-2: сбор данных о событиях и активности в контролируемой ОЦИ.

СОВ осуществляет сбор информации о передаче сетевого трафика;

3) цель безопасности-3: Анализ данных СОВ.

СОВ осуществляет аналитическую обработку собранных СОВ данных о функционировании контролируемой ОЦИ заданными методами с целью вынесения решения об обнаружении вторжения;

4) цель безопасности-4: реагирование СОВ.

СОВ осуществляет реагирование на выявленные вторжения;

5) цель безопасности-5: управление работой СОВ.

СОВ обеспечивает управление со стороны уполномоченных администраторов СОВ режимами выполнения функций безопасности СОВ;

6) цель безопасности-6: разграничение доступа к управлению СОВ.

СОВ обеспечивает разграничение доступа к управлению СОВ на основе администраторов СОВ;

7) цель безопасности-7: аудит безопасности СОВ.

СОВ обеспечивает регистрацию и учет выполнения функций безопасности СОВ;

8) цель безопасности-8: контроль целостности СОВ.

СОВ обеспечивает контроль целостности программного кода СОВ;

9) цель безопасности-9: интерфейс СОВ.

СОВ предоставляет администратору СОВ интерфейс администрирования;

10) цель безопасности-10: управление установкой обновлений (актуализации) БРП СОВ.

СОВ обеспечивает управление режимами получения и установки обновлений (актуализации) БРП СОВ.

Параграф 2. Цели безопасности для среды объекта оценки

26. Описание целей безопасности для среды функционирования СОВ:

1) цель для среды функционирования ОО-1: доступ к данным ОЦИ.

Обеспечение доступа СОВ ко всем объектам ОЦИ, которые необходимы СОВ для реализации своих функциональных возможностей (к контролируемым объектам ОЦИ);

2) цель для среды функционирования ОО-2: эксплуатация СОВ.

Установка, конфигурирование и управление СОВ в соответствии с эксплуатационной документацией;

3) цель для среды функционирования ОО-3: совместимость.

Совместимость СОВ с элементами ОЦИ, контроль которой он осуществляет;

4) цель для среды функционирования ОО-4: физическая защита частей СОВ.

Физическая защита элементов ОЦИ, на которых установлены компоненты СОВ, критически важные с точки зрения осуществления политики безопасности СОВ;

5) цель для среды функционирования ОО-5: доверенная связь.

Доверенная связь (маршрут) между СОВ и администраторами СОВ;

6) цель для среды функционирования ОО-6: механизмы аутентификации и идентификации.

Функционирование СОВ осуществляется в среде функционирования, предоставляющей механизмы аутентификации и идентификации администраторов СОВ;

7) цель для среды функционирования ОО-7: доверенный канал.

Обеспечение доверенного канала получения обновлений БРП СОВ;

8) цель для среды функционирования ОО-8: защита данных ФБО.

Защищенная область для выполнения функций безопасности СОВ;

9) цель для среды функционирования ОО-9: синхронизация по времени.

Источник меток времени и синхронизация по времени между компонентами СОВ, а также между СОВ и средой ее функционирования;

10) цель для среды функционирования ОО-10: хранение данных аудита.

Защита журнала аудита от несанкционированного изменения и удаления, а также возможность управления событиями, потенциально приводящими к переполнению областей хранения данных аудита;

11) цель для среды функционирования ОО-11: управление атрибутами безопасности.

Возможность управления атрибутами безопасности компонентов СОВ и контролируемых объектов ОЦИ предоставляться только уполномоченным администраторам СОВ и ОЦИ;

12) цель для среды функционирования ОО-12: требования к персоналу.

Персонал, ответственный за функционирование ОО, обеспечивают надлежащее функционирование ОО, руководствуясь эксплуатационной документацией.

Глава 4. Обоснование

Параграф 1. Обоснование целей безопасности объекта оценки

27. Отображение целей безопасности для ОО на угрозы и политику безопасности организации осуществляется согласно приложению 5 к настоящему ПЗ:

1) цель безопасности-1.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-1, и обеспечивает возможность управления параметрами СОВ (правилами в БРП СОВ, другими данными СОВ), которые влияют на выполнение функций безопасности СОВ, со стороны уполномоченных администраторов СОВ;

2) цель безопасности-2.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-2, и обеспечивает сбор информации о передаче сетевого трафика;

3) цель безопасности-3.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-3, так как обеспечивает осуществление аналитической обработки собранных СОВ данных о функционировании контролируемой ОЦИ заданными методами с целью вынесения решения об обнаружении вторжения;

4) цель безопасности-4.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-4, так как обеспечивает осуществление реагирования на выявленные вторжения;

5) цель безопасности-5.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-5, так как обеспечивает управление со стороны уполномоченных администраторов СОВ режимами выполнения функций безопасности СОВ;

6) цель безопасности-6.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-6, так как обеспечивает разграничение доступа к управлению СОВ на основе администраторов СОВ.

7) цель безопасности-7.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-7, так как обеспечивает регистрацию и учет выполнения функций безопасности СОВ;

8) цель безопасности-8.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам Угроза-1 и Угроза-2, а также реализацией политики безопасности Политика безопасности-8, так как обеспечивает контроль целостности программного кода;

9) цель безопасности-9.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности Политика безопасности-9, так как обеспечивает наличие интерфейса администрирования;

10) цель безопасности-10.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией политики безопасности Политика безопасности-10, так как возможность управления режимами получения и установки обновлений (актуализации) БРП СОВ.

Параграф 2. Обоснование целей безопасности для среды объекта оценки

28. Отображение целей безопасности для среды на предположения безопасности организации приведены в приложении 6 к настоящему ПЗ, отображение целей безопасности для среды на угрозы среды безопасности организации приведены в приложении 7 к настоящему ПЗ:

1) цель для среды функционирования ОО-1.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-1, так как обеспечивает доступ СОВ ко всем объектам ОЦИ, которые необходимы ОО для реализации своих функциональных возможностей (к контролируемым ОЦИ);

2) цель для среды функционирования ОО-2.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-2, так как обеспечивает установку, конфигурирование и управление СОВ в соответствии с эксплуатационной документацией;

3) цель для среды функционирования ОО-3.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-3, так как обеспечивает совместимость СОВ с элементами ОЦИ, контроль которой он осуществляет;

4) цель для среды функционирования ОО-4.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения безопасности Предположение-4 и противостояния угрозе для среды Угроза для среды-3, так как обеспечивает физическую защиту элементов ОЦИ, на которых установлены компоненты СОВ, критически важные с точки зрения осуществления политики безопасности СОВ;

5) цель для среды функционирования ОО-5.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе безопасности для среды Угроза для среды-2, так как обеспечивает доверенную связь (маршрут) между СОВ и администраторами СОВ;

6) цель для среды функционирования ОО-6.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам безопасности для среды Угрозы для среды-1, 2, 3, так как обеспечивает функционирование СОВ в среде функционирования, предоставляющей механизмы аутентификации и идентификации администраторов СОВ;

7) цель для среды функционирования ОО-7.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе безопасности для среды Угроза для среды-4, так как обеспечивает получение обновлений БРП СОВ по доверенному каналу;

8) цель для среды функционирования ОО-8.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам безопасности для среды Угрозы для среды-1, 2, 3, так как обеспечивается защищенная область для выполнения функций безопасности СОВ;

9) цель для среды функционирования ОО-9.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения Предположение-5, так как обеспечивается предоставление надлежащего источника меток времени и синхронизация по времени между компонентами СОВ, а также между СОВ и средой их функционирования;

10) цель для среды функционирования ОО-10.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозе безопасности для среды Угроза для среды-1, так как обеспечивается защита журнала аудита от несанкционированного изменения и удаления, а также возможность управления событиями, потенциально приводящими к переполнению областей хранения данных аудита;

11) цель для среды функционирования ОО-11.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с противостоянием угрозам безопасности для среды Угрозы для среды-2, 3, так как обеспечивается предоставления возможности управления атрибутами безопасности компонентов СОВ и контролируемых ОЦИ только уполномоченным администраторам СОВ и ОЦИ;

12) цель для среды функционирования ОО-12.

Достижение цели безопасности необходимо в связи с реализацией предположения Предположение-5, так как обеспечивает исполнение обязанностей персоналом, ответственным за функционирование СОВ, руководствуясь эксплуатационной документацией.

Приложение 1
к профилям защиты

Типовая схема объекта цифровой инфраструктуры, в которой применяется средство антивирусной защиты

Приложение 2
к профилям защиты

Отображение целей безопасности для объекта оценки на угрозы и политику безопасности организации

	Цель безопасности-1	Цель безопасности-2	Цель безопасности-3	Цель безопасности-4	Цель безопасности-5	Цель безопасности-6	Цель безопасности-7	Цель безопасности-8
Угроза-1	X	X	X
Угроза-2	X	X	X	X
Политика безопасности-1	X

Политика безопасности-2		X
Политика безопасности-3			X
Политика безопасности-4				X
Политика безопасности-5					X
Политика безопасности-6						X
Политика безопасности-7							X
Политика безопасности-8								X

Приложение 3
к профилям защиты

Отображение целей безопасности для среды на предположения безопасности, политики безопасности и угрозы

	Цель для среды функционирования ОО-1	Цель для среды функционирования ОО-2	Цель для среды функционирования ОО-3	Цель для среды функционирования ОО-4	Цель для среды функционирования ОО-5	Цель для среды функционирования ОО-6	Цель для среды функционирования ОО-7	Цель для среды функционирования ОО-8	Цель для среды функционирования ОО-9
Предположение-1	Х
Предположение-2		Х
Предположение-3			Х
Предположение-4				Х
Предположение-5					Х
Предположение-6						Х
Предположение-7							Х
Угроза среды-1					Х				Х
Угроза среды-2								Х	Х
Угроза среды-3

продолжение таблицы

Цель для среды функционирования ОО-10	Цель для среды функционирования ОО-11	Цель для среды функционирования ОО-12





		х

	х	х
	х	х
х

Приложение 4
к профилям защиты

Типовая схема применения в объектах цифровой инфраструктуры система обнаружения вторжений уровня сети

Приложение 5
к профилям защиты

Отображение целей безопасности для объекта оценки на угрозы и политику безопасности организации.

	Цель безопасности-1	Цель безопасности-2	Цель безопасности-3	Цель безопасности-4	Цель безопасности-5	Цель безопасности-6	Цель безопасности-7	Цель безопасности-8	Цель безопасности-9	Цель безопасности-10
Угроза-1	X	X	X	X	X	X	X	X
Угроза-2	X	X	X	X	X	X	X	X
Политика безопасности-1	X
Политика безопасности-2		X
Политика безопасности-3			X
Политика безопасности-4				X
Политика безопасности-5					X
Политика безопасности-6						X
Политика безопасности-7							X
Политика безопасности-8								X
Политика безопасности-9									X
Политика безопасности-10										X

Приложение 6
к профилям защиты

Отображение целей безопасности для среды на предположения безопасности организации.

	Цель для среды функционирования ОО-1	Цель для среды функционирования ОО-2	Цель для среды функционирования ОО-3	Цель для среды функционирования ОО-4	Цель для среды функционирования ОО-5	Цель для среды функционирования ОО-6	Цель для среды функционирования ОО-7	Цель для среды функционирования ОО-8
Предположение-1	X
Предположение-2		X
Предположение-3			X
Предположение-4				X
Предположение-5
Предположение-6

продолжение таблицы

Цель для среды функционирования ОО-9	Цель для среды функционирования ОО-10	Цель для среды функционирования ОО-11	Цель для среды функционирования ОО-12




х
			х

Приложение 7
к профилям защиты

Отображение целей безопасности для среды на угрозы среды безопасности организации.

Цель для среды функционирования ОО-1

Цель для среды функционирования ОО-2

Цель для среды функционирования ОО-3

Цель для среды функционирования ОО-4

Цель для среды функционирования ОО-5

Цель для среды функционирования ОО-6

Цель для среды функционирования ОО-7

Цель для среды функционирования ОО-8

Цель для среды функционирования ОО-9

Цель для среды функционирования ОО-10

Цель для среды функционирования ОО-11

Цель для среды функционирования ОО-12

Угроза среды-1

Угроза среды-2

Угроза среды-3

Угроза среды-4

	Приложение 2 к приказу Заместитель Премьер-Министра – Министр искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан от 3 июля 2026 года № 380/НҚ
	Приложение 2 к приказу Министра оборонной и аэрокосмической промышленности Республики Казахстан от 27 июня 2018 года № 105/НҚ

Методика разработки профилей защиты

Глава 1. Общие положения

1. Настоящая Методика разработки профилей защиты (далее – Методика) разработана в соответствии с подпунктом 20) статьи 7-1 Закона Республики Казахстан "О кибербезопасности".

2. Методика предназначена для разработки профилей защиты объектов цифровой инфраструктуры.

3. В настоящей Методике используются термины и определения:

2) цель безопасности - намерение противостоять установленным угрозам и (или) удовлетворять установленной политике безопасности организации и предположениям.

3) угроза кибербезопасности (далее – угроза) – совокупность условий и факторов, создающих предпосылки к возникновению инцидента кибербезопасности;

4) профиль защиты – перечень минимальных требований к безопасности программных и технических средств, являющихся компонентами цифровых объектов;

5) политика безопасности организации - одно или несколько правил, процедур, практических приемов или руководящих принципов в области безопасности, которыми руководствуется организация в своей деятельности;

6) объекты цифровой инфраструктуры (далее – ОЦИ) – совокупность материальных, технических и технологических средств, обеспечивающих размещение и среду функционирования цифровых объектов;

7) цифровая инфраструктура – совокупность объектов цифровой инфраструктуры, предназначенных для обеспечения функционирования технологической среды в целях формирования цифровых ресурсов и предоставления доступа к ним;

Глава 2. Методика разработки профилей защиты

4. Разработка профиля защиты осуществляется с применением следующих методов:

1) метод анализа компонентов Цифрового объекта (далее – ЦО);

2) метод моделирования угроз;

3) метод анализа среды эксплуатации компонентов ЦО;

4) метод определения целей безопасности;

5) метод выбора функциональных требований безопасности;

6) метод верификации и логического обоснования профиля защиты.

5. Разработка профиля защиты включает следующие этапы:

1) идентификация компонента ЦО, для которого разрабатывается профиль защиты;

2) определение назначения компонента ЦО, его функций, условий эксплуатации и предполагаемой категории пользователей;

3) анализ архитектуры, интерфейсов взаимодействия и обрабатываемой информации компонента ЦО;

4) определение среды безопасности компонента ЦО, включая:

предположения безопасности;

потенциальные угрозы;

положения политики безопасности организации;

5) моделирование угроз, включающее:

выявление источников угроз;

определение уязвимостей;

оценку возможных последствий реализации угроз;

определение актуальных угроз;

6) формирование целей безопасности для компонента ЦО и среды его эксплуатации на основании результатов анализа угроз и политики безопасности организации;

7) определение функциональных требований безопасности, обеспечивающих реализацию целей безопасности компонента ЦО;

8) проверка согласованности требований безопасности, целей безопасности и выявленных угроз;

9) подготовка обоснования достаточности выбранных требований безопасности для обеспечения безопасности компонента ЦО;

10) оформление профиля защиты в соответствии с установленной структурой.

6. Результаты разработки профиля защиты обеспечивают:

1) идентификацию актуальных угроз компонентов ЦО;

2) определение необходимых мер защиты информации;

3) формирование функциональных требований безопасности;

4) обоснование выбранных мер защиты для обеспечения безопасности компонентов ЦО.

ЗҚАИ-ның ескертпесі!

Осы бұйрық 12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі.

БҰЙЫРАМЫН:

1. Қорғау бейіндерін және Қорғау бейіндерін әзірлеу әдістемесін бекіту туралы Қазақстан Республикасының Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 27 маусымдағы № 105/НҚ бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17247 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

""Киберқауіпсіздік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-1-бабының 20) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:";

1‑тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"1) осы бұйрықтың 1‑қосымшасына сәйкес Қорғау бейіндері;";

осы бұйрықпен бекітілген 1‑қосымша осы бұйрықтың 1-тармағының сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

осы бұйрықпен бекітілген 2‑қосымша осы бұйрықтың 2‑қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

2. Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Ақпараттық қауіпсіздік комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты ресми жариялағаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтер ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық 2026 жылғы 12 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға жатады.

Қазақстан Республикасы Премьер-
Министрінің орынбасары –
Жасанды интеллект және
цифрлық даму министрі

Ж. Мадиев

	Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі 2026 жылғы 3 шілдедегі № 380/НҚ Бұйрыққа 1 - қосымша
	Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 27 маусымдағы № 105/НҚ бұйрығына 1 - қосымша

Қорғау бейіндері

1-бөлім. Жұмыс станцияларына және серверлерге арналған вирусқа қарсы қорғау құралдарын қорғау бейіні

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Қорғау бейіндері "Киберқауіпсіздік туралы" Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – Заң) 7-1-бабының 20) тармақшасына сәйкес әзірленді.

2. Осы Қорғау бейінінде мынадай ұғымдар пайдаланылады:

1) бағалау объектісі (бұдан әрі – БО) – бағалауға жататын әкімшінің және пайдаланушының басшысымен ЦИО-ның компоненттері;

2) басып кіру (шабуыл) – мақсаты цифрлық ресурстарға рұқсатсыз қол жеткізуді жүзеге асыру болып табылатын іс-қимыл;

3) басып кірулерді айқындау жүйесі (бұдан әрі – БАЖ) – ақпаратқа оны алу, жою, бұрмалау және оған қолжетімділікті бұғаттау мақсатында қасақана қол жеткізуге, ақпаратқа (ақпарат тасығыштарға) арнайы әсер етуге бағытталған цифрлық жүйедегі іс-қимылдарды автоматты айқындау (бұғаттау) функцияларын іске асыратын бағдарламалық немесе бағдарламалық-техникалық құрал;

4) БАЖ әкімшісі – БО-ны орнатуға, әкімшілендіруге және пайдалануға пайдаланушы;

5) БАЖ талдағышы – ақпаратты БАЖ сенсорларынан (датчиктерінен) жинауға, оның бақылаудағы ЦИО-ға басып кірулерді (шабуылдарды) айқындау тұрғысынан қорытынды талдауын жинауға арналған БАЖ–дың бағдарламалық немесе бағдарламалық-техникалық компоненті;

6) БАЖ деректері – өзінің функцияларын орындау нәтижесінде БАЖ жинаған немесе құрған деректер;

7) БАЖ датчигі (сенсоры) – бақылаудағы ЦИО-дағы оқиғалар туралы ақпаратты (деректерді) жинауға және бастапқы талдауды жүргізуге, сондай-ақ – осы ақпаратты (деректерді) БАЖ талдағышына жіберуге арналған БАЖ–дың бағдарламалық немесе бағдарламалық-техникалық компоненті;

8) БО қауіпсіздік саясаты (бұдан әрі – ОҚС) – цифрлық ресурстарды, бақылаудағы БО басқаруды, қорғау мен бөлуді реттейтін қағидалар жиынтығы;

9) БО қауіпсіздік функциялары (бұдан әрі – ОҚФ) – ОҚС жүзеге асыруға бағытталған БО-ның барлық қауіпсіздік функцияларының жиынтығы;

10) вирусқа қарсы қорғау – ақпаратты және ЦИО компоненттерін зиянды компьютерлік бағдарламалардан (вирустардан) қорғау (зиянды компьютерлік бағдарламаларды (вирустарды) айқындау, бұғаттау, оқшаулау, жою);

11) вирусқа қарсы қорғау құралы (бұдан әрі – ВҚҚҚ) – компьютерлік ақпаратты рұқсатсыз жоюға, бұғаттауға, түрлендіруге, көшіруге немесе ақпаратты қорғау құралдарын бейтараптандыруға арналған компьютерлік бағдарламаларды немесе өзге компьютерлік ақпаратты айқындау, сондай-ақ осы бағдарламалар мен ақпаратты айқындауға әрекет ету функцияларын іске асыратын бағдарламалық құрал;

12) зиянды компьютерлік бағдарламалар (вирустар) белгілерінің дерекқоры (бұдан әрі – КВБ ДҚ) – ВҚҚҚ-ның зиянды компьютерлік бағдарламалар (вирустар) (сигнатуралар) туралы ақпаратты қамтитын, ВҚҚҚ зиянды компьютерлік бағдарламаларды (вирустарды) айқындау және оларды өңдеу үшін пайдаланатын қосалқы бөлігі;

13) киберқауіпсіздік қатері (бұдан әрі – қатер) – киберқауіпсіздіктің оқыс оқиғасының туындауына алғышарттар жасайтын жағдайлар мен факторлардың жиынтығы;

14) қауіпсіздік әкімшісі – БО-ны орнатуға, әкімшілендіруге және пайдалануға пайдаланушы;

15) қауіпсіздігі тұрғысынан сенімділік - ЦИО компоненттерінің өзінің қауіпсіздік мақсаттарына жауап беретініне сенімді болудың негіздемесі;

16) қауіпсіздік мақсаты – ұйымның анықталған қатерлерге қарсы тұру және (немесе) белгіленген қауіпсіздік саясаты мен болжамдарды қанағаттандырудың жазылған ниеті.

17) қауіпсіздік функциясы – БО қауіпсіздік саясатының өзара байланысты қағидаларының ішкі жиынтығын орындауды қамтамасыз ететін ОЦИ бөлігінің немесе бөліктерінің функционалдық мүмкіндіктері;

18) қорғау бейіні (бұдан әрі – ҚБ) – цифрлық объектілердің құрауыштары болып табылатын бағдарламалық және техникалық құралдардың қауіпсіздігіне қойылатын ең төмен талаптардың тізбесі;

19) сигнатура – зиянды компьютерлік бағдарламаның (вирустың) (бұдан әрі – КВ) оны айқындау үшін пайдаланылатын өзіндік белгілері.

20)ұйымның қауіпсіздік саясаты – ұйым өз қызметінде басшылыққа алатын қауіпсіздік саласындағы бір немесе бірнеше қағидалар, рәсімдер, практикалық тәсілдер немесе басшылық қағидаттары;

21) цифрлық инфрақұрылым объектілері (бұдан әрі – ЦИО) – цифрлық объектілерді орналастыруды және олардың жұмыс істеу ортасын қамтамасыз ететін материалдық, техникалық және технологиялық құралдардың жиынтығы;

22) цифрлық инфрақұрылым – электрондық цифрлық ресурстарды қалыптастыру және оларға қолжетімділік беру мақсатында технологиялық ортаның жұмыс істеуін қамтамасыз етуге арналған ЦИО жиынтығы;

23) шешуші қағидалар базасы (бұдан әрі – ШҚБ) - БАЖ оның негізінде басып кірулердің (шабуылдың) орын алуы туралы шешім қабылдайтын басып кірулер (сигнатуралар) туралы ақпаратты қамтитын БАЖ - дың құрамдас бөлігі.

2-тарау. Цифрлық объектілердің құрамдас бөліктері болып табылатын бағдарламалық және техникалық құралдардың қауіпсіздігіне қойылатын төменгі талаптар

3. ВҚҚҚ қарсы тұру үшін пайдаланылатын, негізгі қатерлер халықаралық ақпарат алмасу желілерін (жалпыға ортақ пайдаланылатын байланыс желілерін) және (немесе) алмалы машиналық ақпарат тасығыштарды қоса алғанда, цифрлық-коммуникациялық желілерден ЦИО-ға КВ енгізуге байланысты қатерлер болып табылады.

1) қауіпсіздіктің функционалдық талаптары(бұдан әрі – ҚФТ);

2) қауіпсіздікке қойылатын сенімділік талаптары.

4. ВҚҚҚ-ның ҚФТ:

1) КВ-ны айқындау мақсатында тексерулерді орындау режимдері мен әдістеріне қойылатын талаптарды;

2) зиянды компьютерлік бағдарламалар (вирустар) белгілері дерекқорын (КВБ ДҚ) жаңарту бойынша функционалдық мүмкіндіктерге қойылатын талаптарды;

3) ВҚҚҚ-ның қауіпсіздік функцияларын орындау (ВҚҚҚ жұмысын) режимдерін басқару жөніндегі талаптарды;

4) қауіпсіздік функциялары деректерін (ВҚҚҚ деректерін) басқару жөніндегі талаптарды;

5) басқару жөніндегі талаптарды;

6) ВҚҚҚ-ның жұмыс істеу аудитіне қойылатын талаптарды қамтиды.

5. ВҚҚҚ-ның қауіпсіздігіне қойылатын сенімділік талаптары мынадай негізгі мәселелерді қамтиды:

1) конфигурацияны басқару;

2) жеткізу және пайдалану;

3) әзірлеу;

4) басшылықтар;

5) өміршеңдік кезеңді қолдау;

6) тестілеу;

7) осалдықтарды бағалау;

8) ВҚҚҚ-ны жаңарту.

6. Осы ҚБ-ға сәйкес келетін ВҚҚҚ:

1) ақпарат тасығыштардың файлдық аумақтарында КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында тексерулерді орындау мүмкіндігін;

2) КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында команда бойынша тексерулерді орындау мүмкіндігін;

3) КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында сигнатуралық әдістермен тексерулерді орындау мүмкіндігін;

4) автоматтандыру құралдарын пайдаланбай, КВБ ДҚ жаңартуларын алу және орнату мүмкіндігін;

5) аудит жүргізілетін оқиғалар үшін аудит жазбаларын өндіру мүмкіндігін;

6) аудит жазбаларындағы ақпаратты оқу мүмкіндігін;

7) аудит жазбаларын оқуға қолжетімділікті шектеуді;

8) аудиттің деректерін іздеуді, іріктеуді, реттеуді;

7. ВҚҚҚ есептеу желісінің базасында жұмыс істейтін ЦИО жұмыс станциялары мен серверлеріне орнатылады.

8. ВҚҚҚ пайдаланылатын ЦИО үлгілік схемасы осы ҚБ-ға 1-қосымшада беріледі.

3-тарау. Бағалау объектісінің қауіпсіздік ортасы

1-Параграф. Қауіпсіздік болжамдары

9. БО-ны алдын ала белгілеп пайдалануға қатысты болжамдар:

1) 1-болжам.

БО-ға өзінің функционалдық мүмкіндіктерін іске асыру үшін қажетті барлық ЦИО-ларға (бақылаудағы ЦИО-ларға) БО-ның қолжетімділігі қамтамасыз;

2) 2-болжам.

Пайдалану құжаттамасына сәйкес БО-ны орнату, конфигурациялау мен басқару қамтамасыз;

3) 3-болжам.

ЦИО-ның бақылаудағы ресурстарымен БО-ның үйлесімділігі қамтамасыз;

4) 4-болжам.

Цифрлық жүйеде бірге пайдаланылған жағдайда ВҚҚҚ-ның басқа өндірушілердің ВҚҚҚ-мен бірлесіп дұрыс жұмыс істеу;

5) 5-болжам.

БО орнатылған ЦИО элементтерінің физикалық қорғалуы;

6) 6-болжам.

БО компоненттері арасында, сондай-ақ БО мен оның жұмыс істеу ортасы арасында уақыт бойынша синхрондау;

7) 7-болжам.

БО-ның жұмыс істеуіне жауапты персонал пайдалану құжаттамасын басшылыққа ала отырып, БО-ның тиісінше жұмыс істеуін қамтамасыз.

2-Параграф. Қатерлер

10. БО қарсы тұруы қатерлер:

1) 1-қатер;

қатердің сипаттау - халықаралық ақпарат алмасу желілерін (жалпыға ортақ пайдаланылатын байланыс желілерін) қоса алғанда, сыртқы цифрлық-телекоммуникациялық желілермен цифрлық өзара іс-қимылды жүзеге асырған кезде ЦИО-ның автоматтандырылған жұмыс орындарына КВ енгізу;

қатер көзі – ішкі бұзушы, сыртқы бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – КВ-ны ақпарат алмасуды жүзеге асырған кезде ЦИО-ға енгізу;

пайдаланылатын осалдықтар – ЦИО-да қолданылатын ақпаратты қорғау құралдары кешенінің толық еместігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – БО орнатылған ЦИО цифрлық ресурстары;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері – құпиялылық, тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – ЦИО есептеу желісінің бағдарламалық-техникалық құралдарын компьютерлік вирустармен зақымдау, құпия ақпараттың таралуы, ЦИО-ның жұмыс істеу режимдерін бұзу;

2) 2-қатер;

қатердің сипаттау - алмалы машиналық ақпарат тасығыштардан ЦИО-ның автоматтандырылған жұмыс орындарына КВ енгізу;

қатер көзі – ішкі бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – пайдаланушылардың алмалы машиналық ақпарат тасығыштардан ЦИО объектілеріне КВ енгізуі;

пайдаланылатын осалдықтар – ЦИО-да қолданылатын ақпаратты қорғау құралдары кешенінің толық еместігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі - БО орнатылған ЦИО цифрлық ресурстары;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері – құпиялылық, тұтастық, қолжетімділік;

11. Орта қарсы тұруы қатерлер:

1) 1-орта қатері:

Қатердің сипаттау - бұзушылардың вирусқа қарсы қорғау құралдарын ажыратуы немесе бұғаттауы;

қатер көзі – ішкі бұзушы, сыртқы бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – штаттық және штаттық емес құралдарды пайдалана отырып, ВҚҚҚ-ға рұқсатсыз қол жеткізу;

пайдаланылатын осалдықтар – ЦИО-да өкілеттіктердің аражігін ажырату рәсімдерінің жеткіліксіздігі, ВҚҚҚ-мен өзара іс-қимыл жасайтын және ВҚҚҚ-ның жұмыс істеуіне әсер етуі мүмкін АЦИО техникалық, бағдарламалық және бағдарламалық-техникалық құралдарының осалдықтары, АЦИО-дағы қолжетімділікті басқару, сеанстарды қорғау, жабдықты физикалық қорғау механизмдерінің жеткіліксіздігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – ОҚФ деректері;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері –тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – ВҚҚҚ жұмысының тиімсіздігі;

2) 2-орта қатері:

қатердің сипаттау - ВҚҚҚ конфигурациясын рұқсатсыз өзгерту;

қатер көзі – ішкі бұзушы, сыртқы бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – ВҚҚҚ-ның конфигурациялық ақпаратына (баптауларына) рұқсатсыз қол жеткізу;

пайдаланылатын осалдық – ЦИО-да өкілеттіктердің аражігін ажырату рәсімдерінің жеткіліксіздігі, ВҚҚҚ-мен өзара іс-қимыл жасайтын және ВҚҚҚ-ның жұмыс істеуіне әсер етуі мүмкін ЦИО техникалық, бағдарламалық және бағдарламалық-техникалық құралдарының осалдықтары, ЦИО-да қолжетімділікті басқару, сеанстарды қорғау, жабдықты физикалық қорғау механизмдерінің жеткіліксіздігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – ВҚҚҚ бағдарламалық қамтылымының баптаулары;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері –тұтастық;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – ВҚҚҚ-ның жұмыс істеу режимдерін бұзу, ЦИО-ға КВ-ның енгізілуін айқындамау;

3) 3-орта қатері:

қатердің сипаттау - КВБ ДҚ-ны жаңарту механизмі арқылы ВҚҚҚ-ның жұмыс істеу логикасына рұқсатсыз өзгерістер енгізу;

қатер көзі – ішкі бұзушы, сыртқы бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – ЦИО ұсынатын штаттық емес құралдарды, сондай-ақ мамандандырылған аспаптық құралдарды пайдалана отырып, рұқсат етілмеген іс-қимылдарды жүзеге асыру;

пайдаланылатын осалдық – КВБ ДҚ жаңартуларын алудың сенімді арнасын қамтамасыз ету механизмдерінің жеткіліксіздігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – ВҚҚҚ бағдарламалық қамтылымы мен КВ белгілерінің дерекқоры;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері –тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – ВҚҚҚ-ның жұмыс істеу режимдерін бұзу, ЦИО-ға КВ-ның енгізілуін айқындамау. ВҚҚҚ төменде берілген ұйымның қауіпсіздік саясаты қағидаларын басшылыққа алуы.

3-Параграф. Ұйымның қауіпсіздік саясаты

12. ВҚҚҚ ұйымның қауіпсіздік саясаты басшылыққа алуы жұмыс істейді:

1) 1-қауіпсіздік саясаты.

Тіркеу механизмдері осындай уәкілеттік берілген ЦИО субъектілеріне орын алған оқиғалар туралы ақпаратпен ішінара танысуға мүмкіндік беруге тиіс;

2) 2-қауіпсіздік саясаты.

ВҚҚҚ-ның қауіпсіздік функцияларын орындауына әсер ететін ВҚҚҚ параметрлерін басқаруды ЦИО-ның уәкілетті субъектілері ғана жүзеге асыру керек;

3) 3- қауіпсіздік саясаты.

ЦИО-ның уәкілетті субъектілері тарапынан ВҚҚҚ-ның қауіпсіздік функцияларын орындау режимдерін басқару жүзеге асырылуы тиіс;

4) 4-қауіпсіздік саясаты.

ВҚҚҚ рұқсатсыз қол жеткізуден және ВҚҚҚ-ның функциялары мен деректеріне қатысты бұзулардан қорғалған тиіс;

5) 5-қауіпсіздік саясаты.

ВҚҚҚ белгіленген жады аумақтары мен файлдардағы КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында тексерулер орындауды қамтамасыз тиіс;

6) 6-қауіпсіздік саясаты.

КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында ВҚҚҚ тексерулерді орындау режимдерін орнату мүмкіндігін қамтамасыз тиіс;

7) 7-қауіпсіздік саясаты.

ВҚҚҚ зақымдалған объектілерден КВ кодын жою (егер техникалық тұрғыдан жою мүмкін болса) мүмкіндігін қамтамасыз тиіс;

8) 8-қауіпсіздік саясаты.

ВҚҚҚ КВБ ДҚ жаңартуларын орындау режимдерін орнату мүмкіндігін ВҚҚҚ қамтамасыздандырады.

4-тарау. Қауіпсіздік мақсаттары

1-Параграф. Бағалау объектісіне арналған қауіпсіздік мақсаттары

13. БО-ға арналған қауіпсіздік мақсаттарының сипаттамасы беріледі:

1) 1-қауіпсіздік мақсаты. ВҚҚҚ қауіпсіздік аудиті.

ВҚҚҚ-ның қауіпсіздікті ықтимал бұзуларға жататын кез келген оқиғаларды тіркеу мен болдырмаудың тиісті механизмдері. Тіркеу механизмдері уәкілетті ЦИО субъектілеріне орын алған оқиғалар туралы ақпаратпен ішінара танысуға мүмкіндік беруге тиіс;

2) 2-қауіпсіздік мақсаты. ВҚҚҚ параметрлерін басқару.

ВҚҚҚ-ның қауіпсіздік функцияларын орындауына әсер ететін ВҚҚҚ параметрлерін уәкілетті ЦИО субъектілері тарапынан басқару мүмкіндігін ВҚҚҚ қамтамасыз ету;

3) 3-қауіпсіздік мақсаты. ВҚҚҚ жұмысын басқару.

Уәкілетті ЦИО субъектілері тарапынан ВҚҚҚ-ның қауіпсіздік функцияларын орындау режимдерін басқаруды ВҚҚҚ қамтамасыз етуі;

4) 4-қауіпсіздік мақсаты. ВҚҚҚ басқаруға қолжетімділіктің аражігін ажырату.

ЦИО субъектілерінің ВҚҚҚ басқаруға қолжетімділіктің аражігін ажыратуды ВҚҚҚ қамтамасыз етуі;

5) 5-қауіпсіздік мақсаты. Объектілерді тексерулерді орындау.

КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында ВҚҚҚ тексерулерді орындауды қамтамасыз етуі;

6) 6-қауіпсіздік мақсаты. Тексерулерді орындау режимдері.

КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында ВҚҚҚ тексерулерді орындау режимдерін орнату мүмкіндігін қамтамасыз етуі;

7) 7-қауіпсіздік мақсаты. Зақымдалған объектілерді өңдеу.

ВҚҚҚ зақымдалған объектілерден КВ кодын жою (егер техникалық тұрғыдан жою мүмкін болса) мүмкіндігін қамтамасыз етуі;

8) 8-қауіпсіздік мақсаты. Дерекқорын жаңарту.

ВҚҚҚ КВБ ДҚ жаңартуларын орындау режимдерін орнату мүмкіндігін ВҚҚҚ қамтамасыз етуі.

2-Параграф. Бағалау объектісінің ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттары

14. Осы бөлімде БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттарының сипаттамасы беріледі:

1) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат. ЦИО деректеріне қол жеткізу.

БО өзінің функционалдық міндеттерін іске асыру үшін қажетті ЦИО деректеріне ВҚҚҚ-ның қолжетімділігі қамтамасыз ету;

2) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат. БО-ны пайдалану.

Пайдалану құжаттамасына сәйкес ВҚҚҚ-ны орнату, конфигурациялау мен басқару қамтамасыз ету;

3) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат. Үйлесімділік.

ВҚҚҚ-ның бақылаудағы ЦИО объектілерімен үйлесімділігі қамтамасыз ету;

4) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат. Бірлескен жұмыс.

ЦИО-да бірге пайдаланылған жағдайда ВҚҚҚ-ның басқа өндірушілердің ВҚҚҚ-мен бірлесіп дұрыс жұмыс істеу мүмкіндігі қамтамасыз ету;

5) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат. БО бөліктерін физикалық қорғау.

ВҚҚҚ орнатылған бағдарламалық-техникалық құралдардың физикалық қорғалуы қамтамасыз етілуі;

6) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат. Уақытты синхрондау.

ВҚҚҚ компоненттері арасында, сондай-ақ ВҚҚҚ мен олардың жұмыс істеу ортасы арасында тиісті уақыт белгілерінің көзі және уақыт бойынша синхрондау қамтамасыз етілуі;

7) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат. Персоналға қойылатын талаптар.

ВҚҚҚ-ның жұмыс істеуіне жауапты персонал пайдалану құжаттамасын басшылыққа ала отырып, ВҚҚҚ-ның тиісінше жұмыс істеуін қамтамасыз етуі тиіс;

8) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат. Сенімді байланыс.

ВҚҚҚ мен уәкілетті ЦИО субъектілері (қауіпсіздік әкімшілері) арасында сенімді байланыс қамтамасыз етілуі;

9) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат. Аутентификация және сәйкестендіру механизмдері.

ВҚҚҚ-ның жұмыс істеуі ВҚҚҚ қауіпсіздік әкімшілерінің аутентификациясы мен сәйкестендіру механизмдерін ұсынатын жұмыс істеу ортасында жүзеге асырылуы тиіс;

10) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат. Сенімді арна.

ВҚҚҚ КВБ ДҚ жаңартуларын алудың сенімді арнасы қамтамасыз етілуі;

11) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат ОҚФ деректерін қорғау.

ВҚҚҚ қауіпсіздік функцияларын орындаудың қорғалған аясы қамтамасыз етілуі;

12) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат. Қауіпсіздік атрибуттарын басқару.

ВҚҚҚ функциялары мен деректеріне қол жеткізуге байланысты қауіпсіздік атрибуттарын басқару ВҚҚҚ және ЦИО әкімшілерін ғана берілуі тиіс.

5-тарау. Негіздеме

1-Параграф. Бағалау объектісінің қауіпсіздік мақсаттарының негіздемесі

15. Қауіпсіздік мақсаты:

1) 1-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер, 2-қатер қатерлеріне қарсы тұру мен ұйымның 1-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі қауіпсіздікті ықтимал бұзуларға жататын кез келген оқиғалардың тиісінше тіркелуін және олар туралы ескертуді, орын алған оқиғалар туралы ақпаратпен іріктеп таныстыру мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

2) 2-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер, 2-қатер қатерлеріне қарсы тұру мен ұйымның 2-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ қауіпсіздік функцияларын орындауға әсер ететін ВҚҚҚ-ның параметрлерін уәкілетті ЦИО субъектілері тарапынан басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

3) 3-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер, 2-қатер қатерлеріне қарсы тұру мен ұйымның 3-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ қауіпсіздік функцияларын орындау режимдерін уәкілетті ЦИО субъектілері тарапынан басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

4) 4-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 2-қатер қатеріне қарсы тұру мен ұйымның 4-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ-ны басқаруға қолжетімділікті бөлуді уәкілетті ЦИО субъектілерінің негізінде қамтамасыз етеді;

5) 5-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу ұйымның 5-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі жадының белгіленген аумағы мен файлдарда КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында тексерулер орындауды қамтамасыз етеді;

6) 6-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу ұйымның 6-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі КВ-мен зақымдалған объектілерді айқындау мақсатында тексерулерді орындау режимдерін белгілеу мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

7) 7-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу ұйымның 7-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі зақымдалған объектілерден КВ кодын жою (егер техникалық тұрғыдан жою мүмкін болса) мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

8) 8-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу ұйымның 8-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ КВБ ДҚ жаңартуларын орындау режимдерін орнату мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

16. Осы ҚБ-ға 2-қосымшада қауіпсіздік мақсаттарының ұйымның қауіпсіздік БО қатерлері мен саясатына әсері беріледі.

2-Параграф. Бағалау объектісі ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттарының негіздемесі

17. Осы ҚБ-ға 3-қосымшада ортаға арналған қауіпсіздік мақсаттарының қауіпсіздік болжамдарына, қауіпсіздік саясаты мен қатерлерге әсері беріледі:

1) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ-ға өзінің функцияларын іске асыру үшін қажетті ЦИО-ның барлық деректеріне ВҚҚҚ-ның қолжетімділігі қамтамасыз ету;

2) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 2-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ-ны пайдалану құжаттамасына сәйкес орнату, конфигурациялау және басқару қамтамасыз ету;

3) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 3-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі ЦИО-ның бақылаудағы цифрлық ресурстарымен ВҚҚҚ-ның үйлесімділігін қамтамасыз ету;

4) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 4-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі цифрлық жүйеде бірге пайдаланылған жағдайда ВҚҚҚ-ның басқа өндірушілердің ВҚҚҚ-мен бірлесіп дұрыс жұмыс істеу мүмкіндігі қамтамасыз ету;

5) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-орта қатері ортасына төнетін қауіпсіздік қатеріне қарсы тұру мен 5-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ орнатылған ЦИО элементтерін физикалық қорғау қамтамасыз ету;

6) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 6-болжам қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ компоненттері арасында, сондай-ақ ВҚҚҚ мен оның жұмыс істеу ортасы арасында уақыт бойынша синхрондау қамтамасыз етіледі;

7) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 7-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ-ның жұмыс істеуіне жауапты персонал пайдалану құжаттамасын басшылыққа ала отырып, ВҚҚҚ-ның тиісінше жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;

8) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 2-орта қатері ортасына төнетін қауіпсіздік қатеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ мен уәкілетті ЦИО субъектілері қауіпсіздік әкімшілері арасында сенімді байланысты қамтамасыз етеді;

9) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-орта қатері мен 2-орта қатері ортасына төнетін қауіпсіздік қатерлеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ-ның жұмыс істеуін ВҚҚҚ қауіпсіздік әкімшілерінің аутентификациясы мен сәйкестендіру механизмдерін ұсынатын жұмыс істеу ортасында қамтамасыз етеді;

10) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 3-орта қатері ортасына төнетін қауіпсіздік қатеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ КВБ ДҚ жаңартуларын алудың сенімді арнасы қамтамасыз етіледі;

11) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-орта қатері мен 2-орта қатері ортасына төнетін қауіпсіздік қатерлеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі ВҚҚҚ-ның қауіпсіздік функцияларын орындаудың қорғалған аясы қамтамасыз етіледі;

12) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-орта қатері мен 2-орта қатері ортасына төнетін қауіпсіздік қатерлеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі БО-ның функциялары мен деректеріне қол жеткізуге байланысты қауіпсіздік атрибуттарын басқару мүмкіндігін уәкілетті ВҚҚҚ және ЦИО әкімшілеріне ғана беру қамтамасыз етіледі.

2-бөлім. Желі деңгейіне басып кіруді айқындау жүйелерін қорғау бейіні

1-тарау. Жалпы ережелер

1. БАЖ есептеу желілерінің базасында жұмыс істейтін цифрлық жүйелердің ақпаратын қорғау жүйесінің элементін білдіреді және цифрлық жүйелердегі ақпаратқа рұқсатсыз қол жеткізуден ақпаратты қорғаудың басқа құралдарымен бірге пайдаланылады.

2. БАЖ басып кірулерге (шабуылдарға) жататын мынадай негізгі ақпараттың қауіпсіздік қатерлерін айқындауды және (немесе) бұғаттауды қамтамасыз етуі тиіс:

1) халықаралық ақпарат алмасу желілерін қоса алғанда, ақпараттық-телекоммуникациялық желілерден іс-қимыл жасайтын сыртқы бұзушылардың тарапынан ақпаратқа (ақпарат тасығыштарға) рұқсатсыз қасақана қол жеткізу немесе арнайы әсер ету;

2) цифрлық жүйедегі ақпаратқа қол жеткізуге құқығы мен өкілеттігі бар ішкі бұзушылардың тарапынан ақпаратқа (ақпарат тасығыштарға) рұқсатсыз қасақана қол жеткізу немесе арнайы әсер ету.

3. БАЖ-дың негізгі компоненттері датчиктер (сенсорлар) мен талдағыштар болып табылады.

4. Датчиктер (сенсорлар) осы датчиктер орнатылған ЦИО шегінде жіберілетін деректердің топтамалары туралы ақпарат жинайды. Желі деңгейінің БАЖ датчиктері стандартты бағдарламалық-техникалық платформаларға орнатылатын бағдарламалық қамтылым (БҚ) түрінде, сондай-ақ ЦИО-ға қосылатын бағдарламалық-техникалық құрылғылар түрінде іске асырылуы мүмкін. Талдағыштар датчиктер жинаған ақпаратты талдауды орындайды, талдау нәтижелері бойынша есептерді өндіреді және айқындалған басып кірулерге әрекет ету процестерін басқарады.

5. БАЖ басып кірудің айқындалуы туралы шешімді БАЖ шешуші қағидалар базасын пайдалана отырып, БАЖ датчиктері жинайтын ақпаратты талдау нәтижелеріне сәйкес қабылдайды.

6. БАЖ-да мынадай қауіпсіздік функциялары іске асырылған:

1) БАЖ-ды басқаруға қолжетімділіктің аражігін ажырату;

2) БАЖ жұмысын басқару;

3) БАЖ параметрлерін басқару;

4) БАЖ-дың шешуші қағидалар базасын жаңартуларды (өзектілендіруді) орнатуды басқару;

5) БАЖ деректерін талдау;

6) БАЖ қауіпсіздік аудиті;

7) бақылаудағы цифрлық жүйедегі оқиғалар мен белсенділік туралы деректерді жинау;

8) БАЖ-дың әрекет етуі.

7. БАЖ жұмыс істейтін ортада ортаның мынадай қауіпсіздік функциялары іске асырылған:

1) сенімді маршрутты қамтамасыз ету;

2) сенімді арнаны қамтамасыз ету;

3) қауіпсіз жұмыс істеу жағдайларын қамтамасыз ету;

4) қауіпсіздік атрибуттарын басқару.

8. БАЖ қауіпсіздік функцияларының осы функцияларды іске асыруды қамтамасыз ететін функционалдық мүмкіндіктер құрамы.

9. БАЖ ҚФТ:

1) БАЖ деректерін жинауды жүзеге асыру жөніндегі талаптарды;

2) БАЖ деректерін талдауға қойылатын талаптарды;

3) БАЖ-дың әрекет етуіне қойылатын талаптарды;

4) БАЖ шешуші қағидалар базасын жаңарту құралдарына қойылатын талаптарды;

5) БАЖ-ды қорғау жөніндегі талаптарды;

6) қауіпсіздік функцияларын орындау (БАЖ жұмысын) режимдерін басқару жөніндегі талаптарды;

7) қауіпсіздік функциялары деректерін (БАЖ деректерін) басқару жөніндегі талаптарды;

8) субъектілердің басқару жөніндегі талаптарды;

9) БАЖ-ды әкімшілендіру құралдарына қойылатын талаптарды;

10) БАЖ-дың жұмыс істеу аудитіне қойылатын талаптарды қамтиды.

10. ҚБ-да жазылған БАЖ-дың қауіпсіздігіне қойылатын сенімділік талаптары мынадай мәселелерді қамтиды:

1) конфигурацияны басқару; жеткізу мен пайдалану; әзірлеу; басшылықтар;

2) өміршеңдік кезеңін қолдау;

3) тестілеу;

4) осалдықтарды бағалау;

5) шешуші қағидалар базасын жаңарту.

11. Осы ҚБ-ға сәйкес келетін БАЖ:

1) желілік трафик туралы ақпаратты жинау мүмкіндігін;

2) БАЖ жинаған желілік трафик туралы деректерді уақыттың нақты масштабына жақын режимде талдауды орындау мүмкіндігін және талдаудың нәтижелері бойынша талдау жүргізілген күні мен уақыты, нәтижесі, деректер көзін сәйкестендіргіш, басып кіруді жүргізу үшін пайдаланылған хаттама туралы ақпаратты тіркеуді;

3) сигнатуралық және эвристикалық әдістерді пайдалана отырып, басып кірулерді айқындау мақсатында жиналған деректерді талдауды орындау мүмкіндігін;

4) эвристикалық талдаудың белгіленген деңгейінде желілік трафиктің ауытқуларын айқындау әдістеріне негізделген эвристикалық әдістерді пайдалана отырып, басып кірулерді айқындау мақсатында жиналған деректерді талдауды орындау мүмкіндігін;

5) ашық жүйелердің өзара іс-қимылының базалық эталондық моделінің желілік деңгейі хаттамаларының қызметтік ақпаратын талдау негізінде басып кірулерді айқындау мүмкіндігін;

6) басып кірулерді айқындау немесе қауіпсіздікті бұзу фактілерін аудит журналдарында тіркеу мүмкіндігін;

7) басқару консоліне тиісті хабарлама бейнелеу көмегімен ЦИО-ның бақылаудағы тораптарына қатысты айқындалған басып кірулер мен қауіпсіздікті бұзулар туралы БАЖ әкімшісінің хабарламасын;";8) шешуші қағидалар базасын автоматты жаңарту мүмкіндігін;

9) БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын тестілеу (өзін-өзі тестілеу) мүмкіндігін;

10) уәкілетті әкімшілер тарапынан БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын орындау режимін басқару мүмкіндігін;

11) уәкілетті әкімшілер тарапынан БАЖ-дың деректерін басқару мүмкіндігін;

12) БАЖ-ға және олардың нақты БАЖ әкімшілері және АЖ пайдаланушыларымен байланысын қолдау;

13) БАЖ-ды әкімшілендіру мүмкіндігін;

14) ықтимал аудит жүргізілетін оқиғалар үшін аудит жазбаларын өндіру мүмкіндігін;

15) аудиттің әрбір оқиғасын оны бастамалаған субъектінің сәйкестендіргішімен байланыстыру мүмкіндігін;

16) ақпаратты аудит жазбаларынан оқуға мүмкіндік беру мүмкіндігін;

17) аудит жазбаларын оқуға қолжетімділікті шектеуді;

18) аудит деректерін іздеу, іріктеу, ретке кетіруді қамтамасыз етуі тиіс.

12. БАЖ архитектурасының жалпы түрі мынадай компоненттерді қамтиды:

1) ЦИО-ның жұмыс істеуі туралы қажетті ақпаратты жинауға арналған БАЖ датчиктері (сенсорлар);

2) басып кірулерді айқындау мақсатында датчиктер жинаған деректерді талдауды орындайтын БАЖ талдағыштары;

3) оқиғалар, тіркелген басып кірулер туралы ақпаратты, сондай-ақ басып кірулердің сигнатуралары мен оның негізінде басып кірудің орын алатыны туралы шешім қабылданатын шешуші қағидалар базасының басқа ақпаратын сақтауды қамтамасыз ететін сақтау орны;

4) қауіпсіздік әкімшісіне БАЖ-ды конфигурациялауға, қорғалатын ЦИО және БАЖ-дың жай-күйін бақылауға, талдағыш айқындаған инциденттерді қарауға мүмкіндік беретін БАЖ компоненттерін басқару консолі.

13. БАЖ-дың негізгі компоненттері БАЖ датчи(ктері)гі мен талдағыш(тар)ы болып табылады. Датчиктер ЦИО-ға келіп түсетін желілік трафик туралы ақпаратты жинайды, бастапқы талдау жүргізеді және осы ақпаратты (деректерді) талдағышқа жібереді. Талдағыш жиналған деректерді талдауды орындайды, БАЖ әкімшілерін айқындалған басып кірулер туралы хабардар етеді, әрекет ету бойынша басқа іс-қимылдарды орындайды, жиналған ақпараттың (деректердің) негізінде есептерді өндіреді.

14. Желі деңгейінің датчиктері бақылаудағы АЖ сегментіндегі байланыс арнасының үзілген жеріне; порттарға ЦИО желілік жабдығын қосу жолымен орнатылуы, сондай-ақ желіаралық экрандарға немесе ЦИО-ның коммуникациялық жабдығына интеграцияланған болуы мүмкін.

15. Талдағыштың мынадай функционалдық мүмкіндіктері:

1) датчиктерден деректерді қабылдау;

2) басып кірулерді айқындау мақсатында деректерді өңдеу;

3) айқындалған басып кірулерге әрекет ету.

16. Әрекет етудің есептер құруды, хабарламаны басқару консолінде бейнелеу мен әрекет ету бойынша өзге мүмкіндіктерді қамтуына жол беріледі.

17. БАЖ басып кіруді айқындау туралы шешімді БАЖ сенсорлары БАЖ шешуші қағидалар базасын пайдалана отырып жинайтын ақпаратты талдау нәтижелеріне сәйкес қабылдайды.

18. БАЖ-ды әкімшілендіру қашықтықтан немесе локальдық тәсілдермен орындалуы мүмкін. Локальдық әкімшілендіру нақты БАЖ компоненті орнатылған тораптан, ал қашықтықтан – байланыс арналары бойынша жіберілетін командалар арқылы жүзеге асырылады.

19. Бұдан басқа, БАЖ-дың барлық компоненттерінің мынадай функционалдық мүмкіндіктері:

1) өзінің бағдарламалық және ақпараттық бөлігін араласудан қорғауды (жұмыс істеу ортасының мехнизмдерімен бірлесіп) жүзеге асыру;

2) өзінің параметрлерін қауіпсіздік әкімшісі тарапынан баптауға жол беру.

өзінің параметрлерін қауіпсіздік әкімшісі тарапынан баптауға жол беру.

ЦИО желі деңгейінің БАЖ қолданудың үлгілік схемасы осы ҚБ-ға 4-қосымшада беріледі.

20. БАЖ жұмыс істеуі БАЖ қауіпсіздігінің функционалдық талаптарында көрсетілген БАЖ-дың қауіпсіздік саясатына бағындырылған.

2-тарау. Бағалау объектісі қауіпсіздік ортасы

1-Параграф. Қауіпсіздік болжамдары

21. БАЖ-ды алдын ала белгілеп пайдалануға қатысты болжамдар:

1) 1-болжам.

БАЖ-ға өзінің функционалдық мүмкіндіктерін іске асыру үшін қажетті барлық ЦИО-ға (бақылаудағы ЦИО-ға) БАЖ-дың қолжетімділігі қамтамасыз етілуі;

2) 2-болжам.

Пайдалану құжаттамасына сәйкес БАЖ-ды орнату, конфигурациясы мен басқару;

3) 3-болжам.

БАЖ-дың ол бақылауды жүзеге асыратын ЦИО-ның элементтерімен үйлесімділігі;

4) 4-болжам.

БАЖ-дың қауіпсіздік саясатын жүзеге асыру тұрғысынан аса маңызды БАЖ компоненттері орнатылған ЦИО элементтерін физикалық қорғау қамтамасыз етілуі;

5) 5-болжам.

БАЖ компоненттері арасында, сондай-ақ БАЖ бен оның жұмыс істеу ортасы арасында уақыт бойынша синхрондау қамтамасыз етілуі;

6) 6-болжам.

БАЖ-дың жұмыс істеуіне жауапты персонал пайдалану құжаттамасын басшылыққа ала отырып, БАЖ-дың тиісінше жұмыс істеуін қамтамасыз етуі тиіс.

2-Параграф. Қатерлер

22. БО қарсы тұруы қатерлер:

1) 1-қатер:

қатердің сипаттау - халықаралық ақпарат алмасу желілерін қоса алғанда, сыртқы цифрлық-телекоммуникациялық желілерден әрекет ететін сыртқы пайдаланушылар тарапынан ақпаратқа (ақпаратты тасығыштарға) қасақана рұқсатсыз қол жеткізу немесе арнайы әсер ету;

қатер көзі – сыртқы бұзушылар;

қатерді іске асыру тәсілі – ЦИО ұсынатын штаттық құралдарды, сондай-ақ мамандандырылған аспаптық құралдарды пайдалана отырып,

ЦИО-ның қауіпсіздік механизмдерін ескермеу;

пайдаланылатын осалдықтар – ЦИО-да қолданылатын ақпаратты қорғау құралдарының кемшіліктері;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – пайдаланушылардың деректері, конфигурациялау деректері, ЦИО-ның басқа ресурстары;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері – құпиялылық, тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – ЦИО-ның жұмыс істеу режимдерін бұзулар, ЦИО қорғау деңгейінің төмендеуі;

2) 2-қатер:

қатердің сипаттау – цифрлық жүйедегі ақпаратқа қол жеткізу құқығы мен өкілеттіктері бар ішкі пайдаланушылар тарапынан ақпаратқа (ақпарат тасығыштарға) қасақана рұқсатсыз қол жеткізу немесе арнайы әсер ету;

қатер көзі – ішкі бұзушылар;

қатерді іске асыру тәсілі – ЦИО ұсынатын штаттық құралдарды, сондай-ақ мамандандырылған аспаптық құралдарды пайдалана отырып, ЦИО-ның қауіпсіздік механизмдерін ескермеу;

пайдаланылатын осалдықтар – ЦИО-да қолданылатын ақпаратты қорғау құралдарының кемшіліктері;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері – құпиялылық, тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – ЦИО-ның жұмыс істеу режимдерін бұзулар, ЦИО қорғау деңгейінің төмендеуі.

23. БАЖ жұмыс істейтін орта қарсы тұруы қатерлер:

1) 1-орта қатері:

БАЖ деректеріне рұқсатсыз қол жеткізу;

пайдаланылатын осалдық – ЦИО-да қолжетімділікті басқару, сеанстарды қорғау, жабдықты физикалық қорғау механизмдерінің жеткіліксіздігі; БАЖ аудитінің журналдарын қорғау механизмдерінің жеткіліксіздігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – БАЖ деректері;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері –тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – әрекет ету туралы шешімдер қабылдау үшін БАЖ жинаған ықтимал басып кірулер (шабуылдар) туралы ақпаратты пайдаланудың мүмкінсіздігі;

2) 2-орта қатері:

қатердің сипаттау - бұзушының БАЖ компоненттерін ажыратуы немесе бұғаттауы;

қатер көзі – ішкі бұзушы, сыртқы бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – БАЖ компоненттеріне рұқсатсыз қол жеткізу;

пайдаланылатын осалдық – ЦИО-да өкілеттіктердің аражігін ажырату рәсімдерінің жеткіліксіздігі, жобалау мен әзірлеу кезеңдерінде енгізілген БАЖ осалдықтары, ЦИО бағдарламалық ортасын бақылаудың кемшіліктері;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – БАЖ бағдарламалық қамтылымы және шешуші қағидалар базасы;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері –тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – БАЖ-дың жұмыс істеу режимдерін бұзулар, ЦИО-ға қатысты іске асырылатын басып кірулерді (шабуылдарды) айқындамау;"

3) 3-орта қатері:

қатердің сипаттау - БАЖ конфигурациясын рұқсатсыз өзгерту;

қатер көзі – ішкі бұзушы, сыртқы бұзушы;

қатерді іске асыру тәсілі – БАЖ-дың конфигурациялау ақпаратына (баптауларына) рұқсатсыз қол жеткізу;

пайдаланылатын осалдық – ЦИО-да өкілеттіктердің аражігін ажырату рәсімдерінің жеткіліксіздігі, БАЖ-бен өзара іс-қимыл жасайтын және БАЖ-дың жұмыс істеуіне әсер етуі мүмкін ЦИО техникалық, бағдарламалық және бағдарламалық-техникалық құралдарының осалдықтары, ЦИО-да қолжетімділікті басқару, сеанстарды қорғау, жабдықты физикалық қорғау механизмдерінің жеткіліксіздігі;

әлеуетті қатерге ұшырағыш цифрлық ресурстардың түрі – БАЖ бағдарламалық қамтылымының баптаулары;

активтердің бұзылатын қауіпсіздік сипаттамалары –тұтастық;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – БАЖ-дың жұмыс істеу режимдерін бұзулар, ЦИО-ға қатысты іске асырылатын енулерді (шабуылдарды) айқындамау;

4) 4-орта қатері:

қатердің сипаттау - шешуші қағидалар базасын жаңарту механизмі арқылы БАЖ-дың жұмыс істеу логикасына рұқсатсыз өзгерістер енгізу;

қатер көзі – ішкі бұзушылар, сыртқы бұзушылар;

қатерді іске асыру тәсілі – ЦИО ұсынатын штаттық құралдарды, сондай-ақ мамандандырылған аспаптық құралдарды пайдалана отырып, рұқсат етілмеген іс-қимылдарды жүзеге асыру;

пайдаланылатын осалдық – БАЖ-дың шешуші қағидалар базасын жаңартуларды алудың сенім білдірілген арнасын қамтамасыз ету механизмдерінің кемшіліктері;

цифрлық ресурстардың бұзылатын қауіпсіздік ерекшеліктері –тұтастық, қолжетімділік;

қатерді іске асырудың ықтимал салдарлары – БАЖ-дың жұмыс істеу режимдерін бұзу, ЦИО-ға қатысты іске асырылатын басып кірулерді (шабуылдарды) айқындамау, әрекет ету туралы шешімдер қабылдау үшін БАЖ жинаған ықтимал басып кірулер (шабуылдар) туралы ақпаратты пайдаланудың мүмкінсіздігі.

3-Параграф. Ұйымның қауіпсіздік саясаты

24. БАЖ төменде келтірілген ұйымның қауіпсіздік саясаты қағидаларын сақтауы тиіс:

1) 1-қауіпсіздік саясаты.

БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын орындауына әсер ететін БАЖ параметрлерін басқаруды БАЖ әкімшілері ғана жүзеге асыру керек;

2) 2-қауіпсіздік саясаты.

БО желілік трафик туралы ақпаратты жинауды жүзеге асыруы тиіс;

3) 3-қауіпсіздік саясаты.

Басып кіруді айқындау туралы шешім шығару мақсатында бақылаудағы ЦИО-ның жұмыс істеуі туралы БАЖ жинаған деректерді белгіленген әдістермен аналитикалық өңдеу жүзеге асырылуы тиіс;

4) 4-қауіпсіздік саясаты.

БАЖ-дың айқындалған басып кірулерге әрекет етуі жүзеге асырылуы тиіс;

5) 5-қауіпсіздік саясаты.

БАЖ-дың уәкілетті әкімшілері тарапынан БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын орындау режимдерін басқару жүзеге асырылуы тиіс;

6) 6-қауіпсіздік саясаты.

Бақылау объектісі рұқсатсыз қолжетімділіктен және БАЖ-дың функциялары мен деректеріне қатысты бұзулардан қорғалған болуы тиіс;

7) 7-қауіпсіздік саясаты.

БАЖ қауіпсіздік функцияларының орындалуын тіркеу мен есебін жүргізу қамтамасыз етілуі;

8) 8-қауіпсіздік саясаты.

БАЖ бағдарламалық кодының тұтастығын бақылау қамтамасыз етілуі;

9) 9-қауіпсіздік саясаты.

Бақылау объектісінің әкімшілендіру интерфейсі.

10) 10-қауіпсіздік саясаты.

Бақылау объектісінің БАЖ-дың шешуші қағидалар базасын (бұдан әрі – ШҚБ) жаңартуларды (өзектілендіру) алу және орнату режимдерін басқару.

3-тарау. Қауіпсіздік мақсаттары

1-Параграф. Бағалау объектісіне арналған қауіпсіздік мақсаттары

25. БАЖ-ға арналған қауіпсіздік мақсаттарының сипаттамасы:

1) 1-қауіпсіздік мақсаты БАЖ параметрлерін басқару.

БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын орындауына әсер ететін БАЖ параметрлерін БАЖ-дың уәкілетті әкімшілері тарапынан басқару мүмкіндігін (БАЖ ШҚБ-дағы қағидалармен, БАЖ басқа деректерімен) БАЖ қамтамасыз етуі тиіс;

2) 2-қауіпсіздік мақсаты. Бақылаудағы ЦИО оқиғалары мен белсенділік туралы деректерді жинау.

БАЖ желілік трафикті беру туралы ақпаратты жинауды жүзеге асыруы тиіс;

3) 3-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ деректерін талдау.

БАЖ басып кіруді айқындау туралы шешім шығару мақсатында бақылаудағы ЦИО-ның жұмыс істеуі туралы БАЖ жинаған деректерді белгіленген әдістермен аналитикалық өңдеуді жүзеге асыруы тиіс;

4) 4-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ-дың әрекет етуі.

БАЖ айқындалған басып кірулерге әрекет етуді жүзеге асыруы тиіс;

5) 5-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ-дың жұмысын басқару.

БАЖ уәкілетті әкімшілері тарапынан БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын орындау режимдерін басқаруды қамтамасыз етуі тиіс;

6) 6-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ басқаруға қолжетімділіктің аражігін ажырату.

БАЖ әкімшілерінің негізінде БАЖ-ды басқаруға қолжетімділіктің аражігін ажыратуды БАЖ қамтамасыз етуі тиіс;

7) 7-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ қауіпсіздік аудиті.

БАЖ қауіпсіздік функцияларының орындалуын тіркеу мен есебін БАЖ қамтамасыз етуі тиіс;

8) 8-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ тұтастығын бақылау.

БАЖ бағдарламалық кодының тұтастығын бақылауды БАЖ қамтамасыз етуі тиіс;

9) 9-қауіпсіздік мақсаты. БАЖ интерфейсі.

БАЖ әкімшісіне әкімшілендіру интерфейсін БАЖ беруі тиіс;

10) 10-қауіпсіздік мақсаты. ЕАЖ ШҚБ жаңартуларын (өзектілендіруді) орнатуды басқару.

БАЖ ШҚБ жаңартуларды (өзектілендіру) алу және орнату режимдерін басқару мүмкіндігі БАЖ-да.

2-Параграф. Бағалау объектісі ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттары

26. БАЖ-дың жұмыс істеу ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттарының сипаттамасы:

1) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат ЦИО деректеріне қол жеткізу.

БАЖ-ға өзінің функционалдық міндеттерін (ЦИО бақылаудағы объектілеріне) іске асыру үшін қажетті ЦИО деректеріне БАЖ-дың қолжетімділігі қамтамасыз етілуі;

2) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат. БАЖ-ды пайдалану.

Пайдалану құжаттамасына сәйкес БАЖ-ды орнату, конфигурациялау мен басқару қамтамасыз етілуі;

3) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат. Үйлесімділік.

БАЖ-дың ол бақылауды жүзеге асыратын ЦИО элементтерімен үйлесімділігі қамтамасыз етілуі;";

4) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат. БАЖ бөліктерін физикалық қорғау.

БАЖ-дың қауіпсіздік саясатын жүзеге асыру тұрғысынан аса маңызды БАЖ компоненттері орнатылған ЦИО элементтерінің физикалық қорғауы қамтамасыз етілуі;

5) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат. Сенімді байланыс.

БАЖ мен БАЖ-дың әкімшілері арасында сенімді байланыс (бағдар) қамтамасыз етілуі;

6) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат. Аутентификация және сәйкестендіру механизмдері.

БАЖ-дың жұмыс істеуі БАЖ әкімшілерінің аутентификациясы мен сәйкестендіру механизмдерін ұсынатын жұмыс істеу ортасында жүзеге асырылуы тиіс;

7) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат. Сенімді арна.

БАЖ ШҚБ жаңартуларын алудың сенімді арнасы қамтамасыз етілуі;

8) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат. ОҚФ деректерін қорғау.

БАЖ қауіпсіздік функцияларын орындаудың қорғалған аясы қамтамасыз етілуі;

9) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат. Уақыт бойынша синхрондау.

БАЖ компоненттері арасында, сондай-ақ БАЖ мен оның жұмыс істеу ортасы арасында тиісті уақыт белгілерінің көзі және уақыт бойынша синхрондау қамтамасыз етілуі;

10) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат. Аудит деректерін сақтау.

Аудит журналын рұқсатсыз өзгерту мен жоюдан қорғау, сондай-ақ аудит деректерін сақтау аймақтарының шамадан тыс толуына әкелуі ықтимал оқиғаларды басқару мүмкіндігі қамтамасыз етілуі;

11) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат. Қауіпсіздік атрибуттарын басқару.

БАЖ компоненттерінің және бақылаудағы ЦИО объектілерінің қауіпсіздік атрибуттарын басқару мүмкіндігі уәкілетті рөлдерге (БАЖ және ЦИО әкімшілерінің) ғана берілуі тиіс.

12) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат Персоналға қойылатын талаптар.

БО жұмыс істеуіне жауапты персонал пайдалану құжаттамасын басшылыққа ала отырып, БО тиісінше жұмыс істеуін қамтамасыз етуі тиіс.

4-тарау. Негіздеме

1-Параграф. Бағалау объектісінің қауіпсіздік мақсаттарының негіздемесі

27. БО-ға арналған қауіпсіздік мақсаттарының ұйымның қауіпсіздік қатерлері мен саясатына әсері осы ҚБ-ға 5-қосымшада беріледі:

1) 1-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 1-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ-дың қауіпсіздік функцияларын орындауға әсер ететін БАЖ параметрлерін (БАЖ ШҚБ-дағы қағидалармен, БАЖ басқа деректерімен) БАЖ-дың уәкілетті әкімшілері тарапынан басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді;

2) 2-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 2-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі желілік трафикті беру туралы ақпаратты жинауды қамтамасыз етеді;

3) 3-қауіпсіздік мақсаты.

Қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 3-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі басып кіруді айқындау туралы шешім шығару мақсатында бақылаудағы ЦИО-ның жұмыс істеуі туралы БАЖ жинаған деректерді белгіленген әдістермен талдамалық өңдеуді жүзеге асыруды қамтамасыз етеді;

4) 4-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 4-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі айқындалған басып кірулерге әрекет етуді жүзеге асыруды қамтамасыз етеді;

5) 5-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 5-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ қауіпсіздік функцияларын орындау режимдерін БАЖ-дың уәкілетті әкімшілері тарапынан басқаруды қамтамасыз етеді;

6) 6-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 6-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ-ды басқаруға қолжетімділіктің аражігін БАЖ әкімшілерінің негізінде ажыратуды қамтамасыз етеді;

7) 7-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 7-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ қауіпсіздік функцияларын тіркеу мен орындалуын есепке алуды қамтамасыз етеді;

8) 8-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-қатер және 2-қатер қатерлеріне қарсы тұруға, сондай-ақ 8-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі бағдарламалық кодтын тұтастығын бақылауды қамтамасыз етеді;

9) 9-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 9- қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі әкімшілендіру интерфейсінің болуын қамтамасыз етеді;

10) 10-қауіпсіздік мақсаты.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 10-қауіпсіздік саясаты қауіпсіздік саясатын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ ШҚБ жаңартуларын (өзектілендіруді) алу және орнату режимдерін басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

2-Параграф. Бағалау объектісі ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттарының негіздемесі

28. Ұйымның қауіпсіздік болжамдары ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттарының көрсетілуі ҚБ-ның 6-қосымшасында келтірілген, Ұйымның қауіпсіздік ортасының қатер ортасына арналған мақсаттарының көрсетілуі. 7-қосымшасында көрсетілген:

1) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат.

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат.

Қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі БО өзінің функцияларын іске асыру үшін қажетті ЦИО-ның барлық объектілеріне (бақылаудағы ЦИО-ға) БАЖ-дың қолжетімділігін қамтамасыз етеді;

2) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 2-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі пайдалану құжаттамасына сәйкес БАЖ-ды орнатуды, конфигурациялау мен басқаруды қамтамасыз етеді;

3) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 3-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ бақылауындағы ЦИО элементтерімен үйлесімділікті қамтамасыз етеді;

4) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат.

Қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 4-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру мен 3-орта қатері ортаға арналған қатерге қарсы тұру үшін қажет, себебі БАЖ қауіпсіздік саясатын жүзеге асыру тұрғысынан аса маңызды БАЖ компоненттері орнатылған ЦИО элементтерін физикалық қорғауды қамтамасыз етеді;

5) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 2-орта қатері ортаға арналған қауіпсіздік қатеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі БАЖ және БАЖ әкімшілері арасында сенімді байланысты (бағдарды) қамтамасыз етеді;

6) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1,2,3-орта қатерлері ортаға арналған қауіпсіздік қатерлеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі БАЖ әкімшілерінің аутентификациясы мен сәйкестендіру механизмдерін ұсынатын жұмыс істеу ортасында БАЖ-дың жұмыс істеуін қамтамасыз етеді;

7) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 4-орта қатері ортаға арналған қауіпсіздік қатеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі БАЖ ШҚБ жаңартуларын сенімді арна бойынша алуды қамтамасыз етеді;

8) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1,2,3-орта қатерлері ортаға арналған қауіпсіздік қатерлеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі БАЖ қауіпсіздік функцияларын орындауға арналған қорғалған аясы қамтамасыз етіледі;

9) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 5-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ компоненттері мен БАЖ және олардың жұмыс істеу ортасы арасында уақыт белгілерінің тиісті көзін ұсыну мен уақыт бойынша синхрондау қамтамасыз етіледі;

10) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 1-орта қатері ортаға арналған қауіпсіздік қатеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі аудит журналын рұқсатсыз өзгерту мен жоюдан қорғау, сондай-ақ аудит деректерін сақтау аймақтарының шамадан тыс толуына әкелуі ықтимал оқиғаларды басқару мүмкіндігі қамтамасыз етіледі;

11) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат.

Қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 2,3-орта қатерлері ортаға арналған қауіпсіздік қатерлеріне қарсы тұру үшін қажет, себебі БАЖ компоненттерінің және бақылаудағы ЦИО киберқауіпсіздік компоненттерін басқару мүмкіндігін тек қана уәкілетті рөлдерге (БАЖ және ЦИО әкімшілерінің) беру қамтамасыз етіледі;

12) БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат.

Бұл қауіпсіздік мақсатына қол жеткізу 5-болжам қауіпсіздік болжамын іске асыру үшін қажет, себебі БАЖ-дың жұмыс істеуіне жауапты персоналдың міндеттерді пайдалану құжаттамасын басшылыққа ала отырып орындауын қамтамасыз етеді.

Қорғау бейіндеріне
1-қосымша

Вирусқа қарсы қорғау құралы пайдаланылатын цифрлық инфрақұрылым объектілерін үлгілік схемасы

Қорғау бейіндеріне
2-қосымша

Қауіпсіздік мақсаттарының ұйымның қауіпсіздік бағалау объектісі қатерлері мен саясатына әсері

	1- қауіпсіздік мақсаты	2- қауіпсіздік мақсаты	3- қауіпсіздік мақсаты	4- қауіпсіздік мақсаты	5- қауіпсіздік мақсаты	6- қауіпсіздік мақсаты	7- қауіпсіздік мақсаты	8- қауіпсіздік мақсаты
1-қатер	X	X	X
2-қатер	X	X	X	X
1-қауіпсіздік саясаты	X
2-қауіпсіздік саясаты		X
3-қауіпсіздік саясаты			X
4-қауіпсіздік саясаты				X
5-қауіпсіздік саясаты					X
6-қауіпсіздік саясаты						X
7-қауіпсіздік саясаты							X
8-қауіпсіздік саясаты								X

Қорғау бейіндеріне
3-қосымша

Ортаға арналған қауіпсіздік мақсаттарының қауіпсіздік болжамдарына, қауіпсіздік саясаты мен қатерлерге әсері

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат

1-болжам

2-болжам

3-болжам

4-болжам

5-болжам

6-болжам

7-болжам

1-орта қатері

2-орта қатері

3-орта қатері

Қорғау бейіндеріне
4-қосымша

Цифрлық инфрақұрылым объектілері желі деңгейінің басып кірулерді айқындау жүйесі қолданудың үлгілік схемасы

Қорғау бейіндеріне
5-қосымша

БО-ға арналған қауіпсіздік мақсаттарының ұйымның қауіпсіздік қатерлері мен саясатына әсері.

	1-қауіпсіздік мақсаты	2-қауіпсіздік мақсаты	3-қауіпсіздік мақсаты	4-қауіпсіздік мақсаты	5-қауіпсіздік мақсаты	6-қауіпсіздік мақсаты	7-қауіпсіздік мақсаты	8-қауіпсіздік мақсаты	9-қауіпсіздік мақсаты	10-қауіпсіздік мақсаты
1-қатер	X	X	X	X	X	X	X	X
2-қатер	X	X	X	X	X	X	X	X
1-қауіпсіздік саясаты	X
2-қауіпсіздік саясаты		X
3-қауіпсіздік саясаты			X
4-қауіпсіздік саясаты				X
5-қауіпсіздік саясаты					X
6-қауіпсіздік саясаты						X
7-қауіпсіздік саясаты							X
8-қауіпсіздік саясаты								X
9-қауіпсіздік саясаты									X
10-қауіпсіздік саясаты										X

Қорғау бейіндеріне
6-қосымша

Ұйымның қауіпсіздік болжамдары ортасына арналған қауіпсіздік мақсаттарының көрсетілуі.

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат

1-болжам

2-болжам

3-болжам

4-болжам

5-болжам

6-болжам

Қорғау бейіндеріне
7-қосымша

Ұйымның қауіпсіздік ортасының қатер ортасына арналған мақсаттарының көрсетілуі.

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 1-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 2-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 3-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 4-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 5-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 6-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 7-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 8-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 9-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 10-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 11-мақсат

БО-ның жұмыс істеу ортасына арналған 12-мақсат

1-орта қатері

2-орта қатері

3-орта қатері

4-орта қатері

	Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі 2026 жылғы 3 шілдедегі № 380/НҚ Бұйрыққа 2 – қосымша
	Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 27 маусымдағы № 105/НҚ бұйрығына 2-қосымша

Қорғау бейіндерін әзірлеу әдістемесі

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Қорғау бейіндерін әзірлеу әдістемесі (бұдан әрі – Әдістеме) "Киберқауіпсіздік туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 7-1-бабының 20) тармақшасына сәйкес әзірленді.

2. Әдістеме цифрлық инфрақұрылым объектілерінің қорғау бейіндерін әзірлеуге арналған.

3. Осы Әдістемеде мынадай терминдер мен анықтамалар пайдаланылады:

2) қауіпсіздік мақсаты – белгіленген қатерлерге қарсы тұру және (немесе) ұйымның белгіленген қауіпсіздік саясаты мен болжамдарын қанағаттандыру ниеті.

3) киберқауіпсіздік қатері (бұдан әрі – қатер) – киберқауіпсіздіктің оқыс оқиғасының туындауына алғышарттар жасайтын жағдайлар мен факторлардың жиынтығы;

4) қорғау бейіні– цифрлық объектілердің құрамдас бөліктері болып табылатын бағдарламалық және техникалық құралдардың қауіпсіздігіне қойылатын ең төменгі талаптардың тізбесі;

5) ұйымның қауіпсіздік саясаты – ұйым өз қызметінде басшылыққа алатын қауіпсіздік саласындағы бір немесе бірнеше қағида, рәсім, практикалық тәсіл немесе басшылыққа алынатын қағидаттар;

6) цифрлық инфрақұрылым объектілері (бұдан әрі – ЦИО) – цифрлық объектілерді орналастыруды және олардың жұмыс істеу ортасын қамтамасыз ететін материалдық, техникалық және технологиялық құралдардың жиынтығы;

7) цифрлық инфрақұрылым – электрондық цифрлық ресурстарды қалыптастыру және оларға қолжетімділік беру мақсатында технологиялық ортаның жұмыс істеуін қамтамасыз етуге арналған ЦИО жиынтығы;

2-тарау. Қорғау бейіндерін әзірлеу әдістемесі

4. Қорғау бейінін әзірлеу мынадай әдістерді қолдану арқылы жүзеге асырылады:

1) Цифрлық объектінің (бұдан әрі – ЦО) құрамдас бөліктерін талдау әдісі;

2) қатерді модельдеу әдісі;

3) ЦО құрамдас бөліктерінің пайдалану ортасын талдау әдісі;

4) қауіпсіздік мақсаттарын анықтау әдісі;

5) қауіпсіздіктің функционалдық талаптарын таңдау әдісі;

6) қорғау бейінін верификациялау және логикалық негіздеу әдісі.

5. Қорғау бейінін әзірлеу мынадай кезеңдерді қамтиды:

1) қорғау бейіні әзірленетін ЦО құрамдас бөлігін сәйкестендіру;

2) ЦО құрамдас бөлігінің мақсатын, оның функцияларын, пайдалану жағдайларын және болжамды пайдаланушылар санатын анықтау;

3) ЦО құрамдас бөлігінің архитектурасын, өзара іс-қимыл интерфейстерін және өңделетін ақпаратты талдау;

4) ЦО құрамдас бөлігінің қауіпсіздік ортасын анықтау, оның ішінде:

қауіпсіздік болжамдары;

қауіпсіздіктің ықтимал қатерлері;

ұйымның қауіпсіздік саясатының ережелері;

5) мынадай мәселелерді қамтитын қауіпсіздік қатерлерін модельдеу:

қатер көздерін анықтау;

осалдықтарды анықтау;

қатерлердің іске асырылуының ықтимал салдарларын бағалау;

қауіпсіздіктің өзекті қатерлерін анықтау;

6) қатерлерді талдау нәтижелері мен ұйымның қауіпсіздік саясаты негізінде ЦО құрамдас бөлігі және оны пайдалану ортасы үшін қауіпсіздік мақсаттарын қалыптастыру;

7) ЦО құрамдас бөлігінің қауіпсіздік мақсаттарын іске асыруды қамтамасыз ететін қауіпсіздіктің функционалдық талаптарын анықтау;

8) қауіпсіздік талаптарының, қауіпсіздік мақсаттарының және анықталған қатерлердің сәйкестігін тексеру;

9) ЦО құрамдас бөлігінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін таңдалған қауіпсіздік талаптарының жеткіліктілігі туралы негіздеме дайындау;

10) қорғау бейінін белгіленген құрылымға сәйкес ресімдеу.

6. Қорғау бейінін әзірлеу нәтижелері мыналарды қамтамасыз етеді:

1) ЦО құрамдас бөліктерінің қауіпсіздігіне төнетін өзекті қатерлерді сәйкестендіруді;

2) ақпаратты қорғаудың қажетті шараларын анықтауды;

3) қауіпсіздіктің функционалдық талаптарын қалыптастыруды;

4) ЦО құрамдас бөліктерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін таңдалған қорғау шараларының негіздемесін.