Об утверждении Правил выявления и оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия

Совместный приказ и.о. Министра просвещения Республики Казахстан от 25 мая 2026 года № 136-НҚ, Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 28 мая 2026 года № 212, Министра здравоохранения Республики Казахстан от 29 мая 2026 года № 62, Министра внутренних дел Республики Казахстан от 29 мая 2026 года № 386 и Заместителя Премьер-Министра - Министра культуры и информации Республики Казахстан от 1 июня 2026 года № 261-НҚ. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 2 июня 2026 года № 38874

      В соответствии с подпунктом 4) статьи 20 Закона Республики Казахстан "О профилактике правонарушений" ПРИКАЗЫВАЕМ:

      1. Утвердить прилагаемые Правила выявления и оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия.

      2. Комитету по охране прав детей Министерства просвещения Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего совместного приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего совместного приказа на интернет-ресурсе Министерства просвещения Республики Казахстан после его официального опубликования;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего совместного приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства просвещения Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

      3. Контроль за исполнением настоящего совместного приказа возложить на курирующего вице-министра просвещения Республики Казахстан.

      4. Настоящий совместный приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр внутренних дел
Республики Казахстан
__________Е. Саденов


Заместитель Премьер-Министра -
Министр культуры и информации
Республики Казахстан
__________А. Балаева

Министр труда и социальной
защиты населения
Республики Казахстан
__________А. Ертаев


Министр здравоохранения
Республики Казахстан
__________А. Альназарова

Исполняющий обязанности
министра просвещения
Республики Казахстан
__________М. Мелдебекова



  Утверждены
совместным приказом
Министр внутренних дел
Республики Казахстан
от 29 мая 2026 года № 386,
Заместитель Премьер-
Министра – Министр
культуры и информации
Республики Казахстан
от 1 июня 2026 года № 261-НҚ,
Министр труда и социальной
защиты населения
Республики Казахстан
от 28 мая 2026 года № 212,
Министр здравоохранения
Республики Казахстан
от 29 мая 2026 года № 62 и
Исполняющий обязанности
министра просвещения
Республики Казахстан
от 25 мая 2026 года № 136-НҚ

Правила
выявления и оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия

Глава 1. Общие положения

      1. Настоящие Правила выявления и оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия (далее – Правила) разработаны в соответствии с подпунктом 4) статьи 20 Закона Республики Казахстан "О профилактике правонарушений" (далее – Закон) и определяют порядок выявления и оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия.

      2. В настоящих Правилах используются следующие понятия:

      1) несовершеннолетние, требующие повышенного внимания – несовершеннолетние не успевающие по учебным предметам, безнадзорные, беспризорные, занимающиеся бродяжничеством, попрошайничеством, грубо или неоднократно нарушающие устав и (или) правила внутреннего распорядка организации образования, систематически пропускающие занятия без уважительной причины четыре дня и более в течение одного месяца, совершившие административное и (или) уголовное правонарушения, употребляющие алкогольные, энергетические напитки, психоактивные вещества, электронные системы потребления (вейпы), табачные изделия, страдающие игроманией (лудоманией), беременные, совершившие насилие, жестокое обращение, травлю (буллинг), выпускники специальных организаций образования, совершившие антиобщественное поведение;

      2) кейс-менеджер – работник регионального уполномоченного органа по защите прав детей Республике Казахстан, осуществляющий координацию межведомственного взаимодействия и сопровождение несовершеннолетнего, подвергшегося насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшего свидетелем насилия на основе индивидуального плана реабилитации, в пределах своей компетенции и в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      3) субъекты профилактики правонарушений – государственные органы, органы местного самоуправления, организации и граждане Республики Казахстан, осуществляющие профилактику правонарушений.

Глава 2. Порядок выявления несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставших свидетелями насилия

      3. Выявление несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставших свидетелями насилия осуществляется:

      1) местными исполнительными органами;

      2) органами внутренних дел;

      3) органами управления образованием областей, городов республиканского значения, столицы, районов (городов областного значения);

      4) организациями образования;

      5) органами, осуществляющими функции по опеке или попечительству (далее – органы опеки);

      6) региональными уполномоченными органами по защите прав детей Республики Казахстан;

      7) комиссиями по делам несовершеннолетних и защите их прав (далее – КДНЗП);

      8) региональными уполномоченными по правам ребенка области, города республиканского значения, столицы (далее – РУПР);

      9) центрами психологической поддержки;

      10) центрами поддержки семьи;

      11) мобильными группами;

      12) контакт-центром "111" по вопросам семьи, защиты прав женщин и детей (далее – контакт центр "111");

      13) организациями здравоохранения;

      14) организациями в сфере социальной защиты и занятости населения;

      15) органами прокуратуры;

      16) иными субъектами профилактики правонарушений, определенными законодательством Республики Казахстан.

      4. Выявление несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставших свидетелями насилия, осуществляется при следующих обстоятельствах:

      1) выполнении субъектами профилактики правонарушений своих функциональных обязанностей;

      2) приеме физических лиц и (или) представителей юридических лиц;

      3) рассмотрении обращений;

      4) получении информации от несовершеннолетнего, родителей или других законных представителей ребенка, РУПР, контакт-центра "111";

      5) мониторинге публикаций и сообщений в масс-медиа.

      5. Особое внимание при выявлении несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставших свидетелями насилия уделяется несовершеннолетним:

      1) требующим повышенного внимания;

      2) находящимся в группе риска у педагогов-психологов и (или) социальных педагогов организаций среднего образования или организаций технического и профессионального образования;

      3) находящимся на сопровождении центров поддержки семьи и центров психологической поддержки;

      4) дела которых рассмотрены на заседаниях КДНЗП;

      5) ранее находившимся в организациях, осуществляющих функции по защите прав ребенка, в связи с нарушением их прав;

      6) выявленным мобильными группами по раннему выявлению и организации оказания поддержки лицам (семьям), находящимся в трудной жизненной ситуации, где установлены факты бытового насилия;

      7) родители, законные представители которых, не исполняют свои обязанности по воспитанию, обучению и (или) содержанию несовершеннолетних, а также отрицательно влияют на их поведение.

      6. Оценка признаков наличия жестокого обращения в отношении ребенка производится согласно Критериям оценки наличия жестокого обращения, приведшего к социальной дезадаптации и социальной депривации, утвержденным совместным приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 30 июня 2023 года № 528, Министра здравоохранения Республики Казахстан от 1 июля 2023 года № 123, Заместителя Премьер-Министра - Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июня 2023 года № 271 и Министра просвещения Республики Казахстан от 30 июня 2023 года № 190 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 33002).

      7. К возможным признакам насилия, жестокого обращения, травли (буллинга) ребенка, а также к признакам того, что ребенок стал свидетелем насилия, относятся телесные повреждения (синяки, ссадины, царапины, раны), резкие изменения поведения, признаки тревожности, депрессии, социальной изоляции, систематические пропуски занятий без уважительной причины.

      8. При выявлении несовершеннолетнего, подвергшегося насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшего свидетелем насилия и (или) поступлении информации о нем органы и организации, указанные в пункте 3 настоящих Правил, незамедлительно передают информацию в органы внутренних дел, региональный уполномоченный орган по защите прав детей Республики Казахстан, а в случае его отсутствия в органы опеки, РУПР.

      9. Информация о травле (буллинге) ребенка передается согласно Правилам профилактики травли (буллинга) ребенка, утвержденным приказом Министра просвещения Республики Казахстан от 21 декабря 2022 года № 506 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 31180) (далее – Приказ № 506).

      10. Работники организаций образования при выявлении и (или) получении информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия незамедлительно сообщают об этих фактах руководителю организации образования.

      11. Руководитель организации образования при получении информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия:

      1) незамедлительно сообщает об этом родителям или другим законным представителям ребенка, за исключением случаев если это противоречит интересам ребенка;

      2) в случае выявления у несовершеннолетнего признаков, свидетельствующих о необходимости оказания медицинской помощи, незамедлительно вызывает скорую медицинскую помощь;

      3) в течение 3 (трех) рабочих дней со дня выявления и (или) получения информации передает ее в КДНЗП для принятия мер по защите и восстановлению прав и законных интересов несовершеннолетних.

      12. Региональные уполномоченные органы по защите прав детей Республики Казахстан, а в случае его отсутствия органы опеки:

      1) в течение 1 (одного) часа с момента получения информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия передает ее в уполномоченный орган в области защиты прав детей Республики Казахстан;

      2) в течение 1 (одного) рабочего дня с момента получения информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия назначает кейс-менеджера, ответственного за сопровождение несовершеннолетнего;

      3) совместно с мобильной группой, РУПР, центром психологической поддержки незамедлительно выезжает на место происшествия, проводит акт обследования жилищно-бытовых условий несовершеннолетнего;

      4) при непосредственной угрозе жизни ребенка или его здоровью принимает меры в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

      5) в случаях отсутствия родительского попечения незамедлительно принимает меры по устройству ребенка в организации, осуществляющие функции по защите прав ребенка;

      6) в течение 3 (трех) рабочих дней со дня выявления и (или) получения информации передает ее в КДНЗП для принятия мер по защите и восстановлению прав и законных интересов несовершеннолетних;

      7) в течение 3 (трех) рабочих дней со дня выявления и (или) получения информации передает ее в центр психологической поддержки для оказания психологической помощи детям и центр поддержки семьи для оказания помощи и всесторонней поддержки семье ребенка в зависимости от их потребностей.

      13. РУПР в течение 1 (одного) часа с момента получения информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия передает ее Уполномоченному по правам ребенка в Республике Казахстан (далее – УПР).

      14. Контакт-центр "111" при получении информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия:

      1) осуществляет сбор и обработку информации по обращениям для определения наиболее эффективного пути решения по поступившим вопросам;

      2) незамедлительно по имеющимся каналам связи передает в центральные государственные органы, местные исполнительные органы, УПР, РУПР поступившую информацию;

      3) осуществляет координацию и отслеживает действия работников ответственных государственных органов.

      15. Органы внутренних дел рассматривают поступившую информацию и проводят проверку на наличие признаков административного либо уголовного правонарушения.

      16. Организации здравоохранения при поступлении несовершеннолетнего, подвергшегося насилию, жестокому обращению:

      1) незамедлительно регистрируют информацию в соответствии с приказом исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 октября 2020 года № ҚР ДСМ-175/2020 "Об утверждении форм учетной документации в области здравоохранения, а также инструкций по их заполнению" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21579);

      2) проводят визуальный осмотр ребенка и оказывают медицинскую помощь по показаниям.

Глава 3. Порядок оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия

      17. Координация деятельности по оказанию помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия осуществляется региональными уполномоченными органами по защите прав детей Республики Казахстан, а в случае их отсутствия органами опеки.

      18. Основанием оказания помощи несовершеннолетним, подвергшимся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставшим свидетелями насилия является поступление сведений от органов и организаций, указанных в пункте 3 настоящих Правил, обращение несовершеннолетнего и (или) родителя или другого законного представителя ребенка.

      19. Помощь несовершеннолетнему, подвергшемуся травле (буллингу) оказывается в соответствии Приказом № 506.

      20. Несовершеннолетние, подвергшиеся насилию, жестокому обращению незамедлительно доставляются в кабинет помощи детям-жертвам насилия для оказания всесторонней помощи в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      21. Региональные уполномоченные органы по защите прав детей Республики Казахстан, а в случае их отсутствия органы опеки в течение 1 (одного) рабочего дня с момента поступления сведений о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, а также ставших свидетелями насилия, проводят первичную оценку ситуации ребенка по форме согласно приложению 1 к настоящим Правилам.

      22. На основании первичной оценки ситуации ребенка разрабатывается индивидуальный план реабилитации (далее – ИПР) по форме согласно приложению 2 к настоящим Правилам.

      23. ИПР включает в себя следующие виды помощи:

      1) медицинская помощь;

      2) психологическая помощь;

      3) педагогическая помощь;

      4) социальная помощь;

      5) правовая помощь.

      24. Медицинская помощь оказывается по медицинским показаниям в соответствии с клиническими протоколами диагностики и лечения по месту прикрепления.

      25. Психологическая помощь оказывается в соответствии Правилами деятельности службы психолого-педагогического сопровождения в организациях образования, утвержденными приказом Министра просвещения Республики Казахстан от 29 апреля 2025 года № 92 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 36047) и координируется центром психологической поддержки.

      26. Педагогическая помощь предусматривает:

      1) социально-педагогическое консультирование;

      2) организацию процесса воспитания и образования детей, содействие в их социализации, адаптации и интеграции в социальном окружении;

      3) содействие в получении образования;

      4) коррекционно-педагогическое сопровождение.

      27. Социальная помощь предусматривает содействие в получении полагающихся льгот, пособий, компенсаций, алиментов и соответствующих выплат, улучшении жилищных условий в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      28. Правовая помощь предусматривает:

      1) юридическое консультирование;

      2) содействие в сотрудничестве с правоохранительными, судебными органами в рамках расследования фактов насилия, жестокого обращения, судебного производства и исполнения;

      3) оказание помощи и содействие в оформлении документов, имеющих юридическое значение;

      4) оказание помощи в подготовке и подаче обращений на действия или бездействие организаций, предоставляющих специальные социальные услуги и нарушающих или ущемляющих законные права получателей услуг;

      5) содействие в получении установленных законодательством льгот и преимуществ, и социальных выплат;

      6) оформление доверенностей на представительство интересов детей;

      7) представительство интересов детей в судебно-следственных органах и учреждениях.

      29. КДНЗП в течение 10 (десяти) рабочих дней со дня получения информации о несовершеннолетних, подвергшихся насилию, жестокому обращению, травле (буллингу), а также ставших свидетелями насилия осуществляет меры по защите и восстановлению прав и законных интересов ребенка в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

      30. РУПР обеспечивает защиту прав и законных интересов детей в соответствии Правилами деятельности регионального уполномоченного по правам ребенка области, города республиканского значения, столицы, утвержденными приказом исполняющего обязанности Министра просвещения Республики Казахстан от 19 июня 2024 года № 149 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 34535).

      31. Центры поддержки семьи принимают меры по оказанию помощи и всесторонней поддержки лицам (семьям) в соответствии Правилами осуществления деятельности Центров поддержки семьи, утвержденными приказом Министра культуры и информации Республики Казахстан от 14 июня 2024 года № 256-НҚ (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 34499).

      32. Обжалование действий или бездействий государственных органов и (или) организаций производится в соответствии со статьями 91, 92 Административного процедурно-процессуального кодекса Республики Казахстан.

      33. Персональные данные несовершеннолетних, ставшие известными в период исполнения органами и организациями, указанными в пункте 3 настоящих Правил, своих функций, не разглашаются в соответствии с Законом Республики Казахстан "О персональных данных и их защите".

      34. Органы и организации, указанные в пункте 3 настоящих Правил, обязаны обеспечивать конфиденциальность материалов, содержащих личные данные ребенка и его семьи (идентификационные данные, фотографии, адреса, наименование организации образования), в соответствии с Законом Республики Казахстан "О персональных данных и их защите".

  Приложение 1
к правилам выявления и
оказания помощи
несовершеннолетним,
подвергшимся насилию,
жестокому обращению, травле
(буллингу), а также ставшим
свидетелями насилия
  форма

Форма первичной оценки ситуации ребенка

Данные ребенка (фамилия, имя отчество (при его наличии), пол и возраст):

Фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность работников, проводивших оценку:

      Первичная оценка ситуации ребенка:

1. Оценка положения ребенка дома и в семье (выполняются ли родителями или другими законными представителями обязанности, подвергается ли ребенок насилию в семье и другое):

2. Оценка отношений ребенка с его родственниками и друзьями (знает ли ребенок близких родственников, есть ли у ребенка привязанность к кому-либо из членов семьи, есть ли у ребенка друзья и другое):

3. Оценка социальных, правовых, медицинских, психолого-педагогических потребностей ребенка:
Социальные (обеспечение жильем, получение пособий и другое):
Правовые (наличие документов, правовой статус и другое):
Медицинские (состояние здоровья, особый уход, признаки жестокого обращения, насилия, употребление табачных изделий, электронных систем потребления и другое):
Психологические (особенности поведения/личности ребенка/семьи):
Образовательные (место обучения, успеваемость, охват дополнительным образованием, потребности в образовательных услугах):

4. Оценка психолого-педагогических потребностей ребенка:
Безопасность (насколько у ребенка сформировано безопасное поведение? Проявляет ли ребенок рискованное поведение? Вступает ли в контакт с чужими людьми? Делится ли в социальных сетях личной информацией о себе?)
Социальные навыки и навыки самообслуживания (как ребенок выполняет гигиенические процедуры (самостоятельно, требует помощи, присмотра, контроля, напоминания со стороны взрослого)? Насколько ребенок адаптирован в быту (что умеет делать, что ему нравится делать)?
Семейные и социальные связи (как ребенок вступает в контакт с окружающими его людьми? С детьми какого возраста предпочитает общаться ребенок? Как ребенок выстраивает дружеские и доверительные отношения с близким взрослым и детьми? Как ребенок ведет себя в конфликтных ситуациях? Поддерживает ли ребенок взаимоотношения с кровными родственниками, способы общения?)
Эмоциональное и поведенческое развитие (чаще в каком настроении пребывает ребенок? Какие события могут послужить смене настроения? Как смена настроения влияет на поведение ребенка? Какие положительные и отрицательные черты характера есть у ребенка, как они проявляются в поведении?)
Образование и обучение (в какой школе и по какой программе обучается ребенок? Как относится ребенок к учебному процессу, успеваемость в обучении? Как выполняет домашние задания? Любимые предметы и дисциплины, в изучении, которых ребенок испытывает затруднения? Какие затруднения вызывает изучение предмета? Чем ребенок увлекается и занимается в свое свободное время? Какие у ребенка есть способности, успехи, достижения?)

5. Оценка психологических потребностей ребенка:
Психологическое самочувствие (преобладающее настроение, чувство безопасности)
Последствия пережитых психологических травм (какие травмы переживает ребенок (травма привязанности, травмы жестокого обращения, травма утраты и другое), как они проявляются (депрессивное состояние, агрессивные реакции, слабая успеваемость и другое)?
Самооценка, особенности личности (какие представления о себе есть у ребенка? Как ребенок относится к себе? Какой у ребенка темперамент (как он проявляется)? Какой у ребенка характер (как он проявляется)?)
Отношение к кровным родственникам, близким: (представление ребенка о родственных связях? Как ребенок относится к маме, папе, братьям, сестрам, дедушке, бабушке и другим (воспоминания, переживания)? Поддерживает ли общение с кровными родственниками (как часто, как (очно, по социальным сетям и другое, проявляет ли инициативу/не хочет общаться)? Как чувствует себя до и после общения с родственниками? Что ребенок думает о возвращении в семью, какие чувства проявляет? Рассматривает ли возможность устройства в замещающую семью (родственная опека, приемная семья, патронат)?)

6. Общая оценка и выводы работников:

7. Подпись работников:
Дата:
Утверждено:
Дата:

  Приложение 2
к правилам выявления и
оказания помощи
несовершеннолетним,
подвергшимся насилию,
жестокому обращению, травле
(буллингу), а также ставшим
свидетелями насилия
  форма

Индивидуальный план реабилитации ребенка

      Фамилия, имя, отчество (при его наличии), дата рождения несовершеннолетнего

      _____________________________________________________________________

      Контактная информация ________________________________________________

      Адрес проживания _____________________________________________________

      Первичная оценка ситуации ребенка осуществлялась с ______ по _____

      Индивидуальный план реабилитации ребенка разработан на период с ____ по ___________________________________

      Назначенные мероприятия в соответствии с первичной оценкой ситуации ребенка (указать виды и объем):

Наименование

Дата назначения

Дата завершения

Ответственная организация за реализацию мероприятия

Результаты выполнения мероприятий

Медицинская помощь


Мероприятия











Психологическая помощь


Мероприятия











Педагогическая помощь


Мероприятия











Социальная помощь


Мероприятия











Правовая помощь


Мероприятия











      Примечания, дополнения: _____________________________________

      Фамилия, имя, отчество (при его наличии), подпись руководителя регионального уполномоченного органа по защите прав детей Республики Казахстан, а в случае его отсутствия органа, осуществляющего функции по опеке или попечительству

      __________________________________________________________________

      Согласие с планом индивидуальной реабилитации родителя или другого законного представителя ребенка:

      Фамилия, имя, отчество (при его наличии) _____________________________

      Подпись __________________________________________________________

      Дата _____________________________________________________________

      Если невозможно получить согласие, указать причину

      __________________________________________________________________

Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ, зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау және оларға көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің м.а. 2026 жылғы 25 мамырдағы № 136-НҚ, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2026 жылғы 28 мамырдағы № 212, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2026 жылғы 29 мамырдағы № 62, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2026 жылғы 29 мамырдағы № 386 және Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрінің 2026 жылғы 1 маусымдағы № 261-НҚ бірлескен бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 2 маусымда № 38874 болып тіркелді

      "Құқық бұзушылық профилактикасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 4) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫЗ:

      1. Қоса беріліп отырған Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау және оларға көмек көрсету қағидалары бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Балалардың құқықтарын қорғау комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) осы бірлескен бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бірлескен бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы бірлескен бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бірлескен бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бірлескен бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы ішкі істер
министрі
__________Е. Саденов


Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің орынбасары
Мәдениет және ақпарат министрі
__________А. Балаева

Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау
министрі
__________А. Ертаев


Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау министрі
__________А. Альназарова

Қазақстан Республикасы
Оқу-ағарту министрінің міндетін
атқарушы
__________М. Мелдебекова



  Қазақстан Республикасы
ішкі істер министрі
2026 жылғы 29 мамырдағы
№ 386,
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
орынбасары – Мәдениет
және ақпарат министрі
2026 жылғы 1 маусымдағы
№ 261-НҚ,
Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрі
2026 жылғы 28 мамырдағы
№ 212,
Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау министрі
2026 жылғы 29 мамырдағы
№ 62 мен
Қазақстан Республикасы
Оқу-ағарту министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 25 мамырдағы
№ 136-НҚ бірлескен
бұйрығымен бекітілген

Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау және оларға көмек көрсету қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау және оларға көмек көрсету қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Құқық бұзушылық профилактикасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 20-бабының 4) тармақшасына сәйкес әзірленді және зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау және оларға көмек көрсету тәртібін айқындайды.

      2. Осы қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылды:

      1) баса назар аударуды талап ететін кәмелетке толмағандар – оқу пәндері бойынша үлгермейтін, қадағалаусыз, панасыз қалған, қаңғыбастықпен, қайыр сұраумен айналысатын, білім беру ұйымдарының жарғысын және (немесе) ішкі тәртіп қағидаларын өрескел немесе бірнеше рет бұзатын, бір ай ішінде төрт күн немесе одан да көп уақыт бойы дәлелді себепсіз сабақтарды жүйелі түрде өткізіп жіберетін, әкімшілік және (немесе) қылмыстық құқық бұзушылықтар жасаған, алкогольдік, энергетикалық сусындарды, психикаға белсенді әсер ететін заттарды, электрондық тұтыну жүйелерін, темекі бұйымдарын тұтынатын, ойынқұмарлықтан зардап шегетін (лудомания), жүкті, зорлық-зомбылық, қатыгез қарым-қатынас жасаған, жәбірлеген (буллинг) кәмелетке толмағандар, қоғамға жат мінез-құлық жасаған арнайы білім беру ұйымдарының түлектері.

      2) кейс-менеджер – өз құзыреті шегінде және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жеке оңалту жоспары негізінде ведомствоаралық өзара іс-қимылды үйлестіруді және зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағанды сүйемелдеуді жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының балалар құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органының қызметкері;

      3) құқық бұзушылық профилактикасының субъектілері – құқық бұзушылық профилактикасын жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, ұйымдары мен азаматтары.

2-тарау. Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау тәртібі

      3. Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау жүзеге асырылады:

      1) жергілікті атқарушы органдармен;

      2) ішкі істер органдарымен;

      3) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) білім басқармасы органдарымен;

      4) білім беру ұйымдарымен;

      5) қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органдармен (бұдан әрі – қорғаншылық органдары);

      6) Қазақстан Республикасының Балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органдарымен;

      7) кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссиялармен (бұдан әрі – КІҚҚК);

      8) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бала құқықтары жөніндегі өңірлік уәкілімен (бұдан әрі – БҚЖӨУ);

      9) психологиялық қолдау орталықтарымен;

      10) отбасын қолдау орталықтарымен;

      11) мобильді топтармен;

      12) отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі "111" байланыс орталығымен (бұдан әрі – "111" байланыс орталығы);

      13) денсаулық сақтау ұйымдарымен;

      14) халықты әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту саласындағы ұйымдармен;

      15) прокуратура органдарымен;

      16) Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған құқық бұзушылық профилактикасының өзге де субъектілерімен.

      4. Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау мынадай жағдайларда жүзеге асырылады:

      1) құқық бұзушылық профилактикасы субъектілерінің өздерінің функционалдық міндеттерін орындауы кезінде;

      2) жеке тұлғаларды және (немесе) заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кезінде;

      3) өтініштерді қарау кезінде;

      4) кәмелетке толмаған баладан, баланың ата-анасынан немесе басқа да заңды өкілдерінен, БҚЖӨУ-ден, "111" байланыс орталығынан ақпарат алу кезінде;

      5) бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар мен хабарламалардың мониторингі кезінде.

      5. Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарды анықтау кезінде келесі кәмелетке толмағандарға ерекше назар аударылады:

      1) баса назар аударуды талап ететін;

      2) орта білім беру ұйымдары немесе техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының педагог-психологтері мен (немесе) әлеуметтік педагогтері тәуекел тобына алған;

      3) отбасын қолдау орталықтары мен психологиялық қолдау орталықтарының сүйемелдеуіне алынған;

      4) КІҚҚК отырыстарында қаралған;

      5) баланың құқықтарының бұзылуына байланысты олардың құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұйымдарда бұрын болған;

      6) өмірлік қиын жағдайда жүрген адамдарды (отбасыларды) ерте анықтау және оларға қолдау көрсетуді ұйымдастыру жөніндегі мобильді топтары тұрмыстық зорлық-зомбылық фактілерін анықтаған;

      7) ата-аналары, заңды өкілдері кәмелетке толмағандарды тәрбиелеу, оқыту және (немесе) күтіп-бағу жөніндегі өз міндеттерін орындамайтын, сондай-ақ олардың мінез-құлқына теріс әсер ететін.

      6. Балаға қатысты қатыгездіктің болу белгілерін бағалау Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 528, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 1 шілдедегі № 123, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 271 және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 190 бірлескен бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33002 болып тіркелді) бекітілген әлеуметтік бейімсіздікке және әлеуметтік депривацияға әкеп соққан қатыгездікпен қараудың бар-жоғын бағалау критерийлеріне сәйкес жүргізіледі.

      7. Балаға жасалған зорлық-зомбылықтың, қатыгез қарым-қатынастың, баланың жәбірленуінің (буллинг), сондай-ақ зорлық-зомбылық куәгері болғанының ықтимал белгілеріне дене жарақаттары (көгеру, сызаттар, жаралар), мінез-құлықтың күрт өзгеруі, мазасыздық, депрессия, әлеуметтік оқшаулану белгілері, себепсіз жүйелі түрде сабақтан қалу жатады.

      8. Кәмелетке толмаған адамның зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшырауы, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәгері болуы анықталған кезде және (немесе) ол туралы ақпарат түскен жағдайда осы Қағидалардың 3-тармағында көрсетілген органдар мен ұйымдар ақпаратты дереу ішкі істер органдарына, Қазақстан Республикасындағы балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органға, ал ол болмаған жағдайда қамқоршылық және қорғаншылық органдарына, БҚЖӨУ жолдайды.

      9. Балаға қатысты жәбірлеу (буллинг) туралы ақпарат Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 21 желтоқсандағы № 506 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 31180 болып тіркелді) (бұдан әрі - № 506 Бұйрық) бекітілген Баланы жәбірлеудің (буллингтің) профилактикасы қағидаларына сәйкес беріледі.

      10. Білім беру ұйымдарының қызметкерлері кәмелетке толмағандардың зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа ұшырағанын және (немесе) зорлық-зомбылықтың куәгері болғанын анықтаған және (немесе) ол туралы ақпарат алған жағдайда, бұл фактілер туралы білім беру ұйымының басшысына дереу хабарлайды.

      11. Білім беру ұйымының басшысы кәмелетке толмағандардың зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа ұшырағаны, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәгері болғаны туралы ақпарат алған кезде:

      1) баланың мүдделеріне қайшы келетін жағдайларды қоспағанда, бұл туралы баланың ата-аналарына немесе өзге де заңды өкілдеріне дереу хабарлайды;

      2) кәмелетке толмағанда медициналық көмек көрсету қажеттігін айғақтайтын белгілер анықталған жағдайда, жедел медициналық жәрдемді дереу шақырады;

      3) анықталған және (немесе) ақпарат алынған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру жөнінде шаралар қабылдау үшін КІҚҚК жолдайды.

      12. Қазақстан Республикасының Балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органдары, ал ол болмаған жағдайда қорғаншылық органдары:

      1) зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандар туралы ақпаратты алған сәттен бастап 1 (бір) сағат ішінде оны Қазақстан Республикасының Балалардың құқықтарын қорғау саласындағы уәкілетті органға жолдайды;

      2) зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандар туралы ақпарат алған сәттен бастап 1 (бір) жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағанды алып жүруге жауапты кейс-менеджерді тағайындайды;

      3) мобильдік топпен, БҚЖӨУ, психологиялық қолдау орталығымен бірлесіп, дереу оқиға орнына барады, кәмелетке толмағанның тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларын тексеру актісін жүргізеді;

      4) баланың өміріне немесе оның денсаулығына тікелей қатер төнген кезде Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес шаралар қолданады;

      5) ата-ана қамқорлығы болмаған жағдайларда баланы баланың құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұйымдарға орналастыру жөнінде дереу шаралар қабылдайды;

      6) анықталған және (немесе) ақпарат алынған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру жөнінде шаралар қабылдау үшін оны КІҚҚК береді;

      7) анықталған және (немесе) ақпарат алынған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде оны балаларға психологиялық көмек көрсету үшін психологиялық қолдау орталығына және олардың қажеттіліктеріне қарай баланың отбасына көмек көрсету және жан-жақты қолдау көрсету үшін отбасын қолдау орталығына береді.

      13. БҚЖӨУ зорлық – зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандар туралы ақпаратты алған сәттен бастап 1 (бір) сағат ішінде оны Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары жөніндегі уәкілге (бұдан әрі – БҚЖУ) береді.

      14. "111" байланыс орталығы зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандар туралы ақпарат алған кезде:

      1) келіп түскен мәселелер бойынша шешудің неғұрлым тиімді жолын айқындау үшін өтініштер бойынша ақпаратты жинауды және өңдеуді жүзеге асырады;

      2) қолда бар байланыс арналары арқылы дереу орталық мемлекеттік органдарға, жергілікті атқарушы органдарға, БҚЖУ, БҚЖӨУ келіп түскен ақпаратты береді;

      3) жауапты мемлекеттік органдар қызметкерлерінің іс-әрекеттерін үйлестіруді және қадағалауды жүзеге асырады.

      15. Ішкі істер органдары келіп түскен ақпаратты қарайды және әкімшілік немесе қылмыстық құқық бұзушылық белгілерінің бар-жоғына тексеру жүргізеді.

      16. Зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған кәмелетке толмаған түскен кезде денсаулық сақтау ұйымдары:

      1) "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрі міндетін атқарушысының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелді) сәйкес ақпаратты дереу тіркейді;

      2) баланы визуалды тексеріп, көрсеткіштер бойынша медициналық көмек көрсетеді.

3-тарау. Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарға көмек көрсету тәртібі

      17. Зорлық-зомбылыққа, қатыгез қарым-қатынасқа, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылықтың куәсі болған кәмелетке толмағандарға көмек көрсету жөніндегі қызметті үйлестіруді Қазақстан Республикасының балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органдары, ал олар болмаған жағдайда қорғаншылық органдары (бұдан әрі – органдар) жүзеге асырады.

      18. Осы Қағидалардың 3-тармағында көрсетілген органдар мен ұйымдардан мәліметтер келіп түсуі, кәмелетке толмаған баланың және (немесе) ата-анасының немесе баланың басқа да заңды өкілінің өтініші зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандарға көмек көрсетудің негізі болып табылады.

      19. Жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған кәмелетке толмағанға көмек №506 бұйрыққа сәйкес көрсетіледі.

      20. Зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған кәмелетке толмағандар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жан-жақты көмек көрсету үшін зорлық-зомбылық құрбаны болған балаларға көмек көрсету кабинетіне дереу жеткізіледі.

      21. Қазақстан Республикасының балалар құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органдары, ол болмаған жағдайда қорғаншылық органы зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандар туралы мәліметтер келіп түскен сәттен бастап 1 (бір) жұмыс күні ішінде осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баланың жағдайын бастапқы бағалауды жүргізеді.

      22. Баланың жағдайын бастапқы бағалау негізінде осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша оңалтудың жеке жоспары (бұдан әрі – ОЖЖ) әзірленеді.

      23. ОЖЖ келесі көмек түрлерін қамтиды:

      1) медициналық көмек;

      2) психологиялық көмек;

      3) педагогикалық көмек;

      4) әлеуметтік көмек;

      5) құқықтық көмек.

      24. Медициналық көмек медициналық көрсеткіштерге сәйкес, тіркелген жерінде диагностикалау және емдеу клиникалық хаттамаларына сай көрсетіледі. 25. Психологиялық көмек Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2025 жылғы 29 сәуірдегі № 92 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36047 болып тіркелді) бекітілген Білім беру ұйымдарындағы психологиялық-педагогикалық қолдау қызметінің қағидаларына сәйкес көрсетіледі және оны психологиялық қолдау орталығы үйлестіреді.

      26. Педагогикалық көмек:

      1) әлеуметтік-педагогикалық кеңес беруді;

      2) балаларға білім беру және оларды тәрбиелеу процесін ұйымдастыруды, олардың әлеуметтенуіне, әлеуметтік ортада бейімделуіне және ықпалдасуына жәрдемдесуді;

      3) білім алуға жәрдемдесуді;

      4) түзету-педагогикалық сүйемелдеуді көздейді.

      27. Әлеуметтік көмек Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті жеңілдіктер, жәрдемақылар, өтемақылар, алименттер және тиісті төлемдер алуға, тұрғын үй жағдайларын жақсартуға жәрдемдесуді көздейді.

      28. Құқықтық көмек:

      1) заңгерлік кеңес беруді;

      2) зорлық-зомбылық, қатыгездік, сот ісін жүргізу және орындау фактілерін тексеру шеңберінде құқық қорғау, сот органдарымен ынтымақтастықта жәрдемдесуді;

      3) заңды маңызы бар құжаттарды ресімдеуге көмек көрсету және жәрдемдесуді;

      4) арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін және қызмет алушылардың заңды құқықтарын бұзатын немесе оларға қысым жасайтын ұйымдардың әрекеттеріне немесе әрекетсіздігіне өтініштерді дайындауға және беруге көмек көрсетуді;

      5) заңнамада белгіленген жеңілдіктер мен артықшылықтарды және әлеуметтік төлемдерді алуға жәрдемдесуді;

      6) балалардың мүдделерін білдіруге сенімхаттарды ресімдеуді;

      7) сот-тергеу органдары мен мекемелерінде балалардың мүдделерін білдіруді көздейді.

      29. КІҚҚК зорлық-зомбылыққа, қатыгездікке, жәбірлеуге (буллингке) ұшыраған, сондай-ақ зорлық-зомбылыққа куә болған кәмелетке толмағандар туралы ақпарат алған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес баланың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру жөніндегі шараларды жүзеге асырады.

      30. БҚЖӨУ Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің міндетін атқарушысының 2024 жылғы 19 маусымдағы № 149 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34535 болып тіркелді) бекітілген Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бала құқықтары жөніндегі өңірлік уәкілі қызметiнiң қағидаларына сәйкес балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз етеді.

      31. Отбасын қолдау орталықтары Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрінің 2024 жылғы 14 маусымдағы № 256-НҚ бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34499 болып тіркелді) бекітілген Отбасын қолдау орталықтарының қызметін жүзеге асыру қағидаларына сәйкес адамдарға (отбасыларға) көмек және жан-жақты қолдау көрсету жөнінде шаралар қабылдайды.

      32. Мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың әрекеттеріне немесе әрекетсіздігіне шағым жасау Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 91 және 92-баптарына сәйкес жүзеге асырылады.

      33. Осы Қағидалардың 3-тармағында көрсетілген органдар мен ұйымдардың өз функцияларын орындауы кезеңінде белгілі болған кәмелетке толмағандардың дербес деректері "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жарияланбайды.

      34. Осы Қағидалардың 3-тармағында көрсетілген органдар мен ұйымдар "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңына сәйкес баланың және оның отбасының жеке деректері (сәйкестендіру деректері, фотосуреттері, мекен жайлары, білім беру ұйымдарының атауы) қамтылған материалдардың құпиялылығын қамтамасыз етуге мiндеттi.

  Зорлық-зомбылыққа, қатыгез
қарым-қатынасқа, жәбірлеуге
(буллингке) ұшыраған,
сондай-ақ зорлық-зомбылықтың
куәсі болған кәмелетке
толмағандарды анықтау және
оларға көмек көрсету
қағидаларына
1-қосымша
Нысан

Баланың жағдайын бастапқы бағалау нысаны

Баланың деректері (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), жынысы және жасы):

Бағалауды жүргізген қызметкерлердің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), лауазымы:
 

      Баланың жағдайын бастапқы бағалау:

1. Баланың үйдегі және отбасындағы жағдайын бағалау (ата-аналары немесе басқа заңды өкілдері өз міндеттерін орындай ма, бала отбасында зорлық-зомбылыққа ұшырай ма және басқа да мән-жайлар):

2. Баланың туыстарымен және достарымен қарым-қатынасын бағалау (бала жақын туыстарын біле ме, отбасы мүшелерінің біріне бауыр басуы бар ма, достары бар ма және басқа да мән-жайлар):

3. Баланың әлеуметтік, құқықтық, медициналық, психологиялық-педагогикалық қажеттіліктерін бағалау:
Әлеуметтік (тұрғын үймен қамтамасыз етілуі, жәрдемақылар алу және басқа да мәселелер):
Құқықтық (құжаттарының болуы, құқықтық мәртебесі және басқа да мәселелер):
Медициналық (денсаулық жағдайы, ерекше күтім қажеттілігі, қатыгездікпен қарау және зорлық-зомбылық белгілері, темекі өнімдерін, электрондық тұтыну жүйелерін қолдану және басқа да мәселелер):
Психологиялық (баланың/отбасының мінез-құлық және тұлғалық ерекшеліктері):
Білім беру (оқу орны, үлгерімі, қосымша біліммен қамтылуы, білім беру қызметтеріне қажеттілігі):

4. Баланың психологиялық-педагогикалық қажеттіліктерін бағалау:
Қауіпсіздік (баланың қауіпсіз мінез-құлық дағдылары қаншалықты дамыған? Бала тәуекелді мінез-құлық көрсетеді ме? Бала бөгде адамдармен байланысқа шыға ма? Әлеуметтік желілерде өзіне қатысты жеке ақпарат бөліседі ме?)
Әлеуметтік дағдылар мен өзін-өзі күту дағдылары (бала гигиеналық процедураларды қалай орындайды (өздігімен, көмек қажет пе, бақылауды қажет етеді ме, ересектің ескертуін қажет етеді ме? Бала тұрмысқа қаншалықты бейімделген: не істей алады, не істеуді ұнатады?:
Отбасылық және әлеуметтік байланыстар (бала айналасындағы адамдармен қалай байланыс орнатады? Қандай жастағы балалармен қарым-қатынас жасағанды ұнатады? Бала жақын ересекпен және балалармен достық пен сенімге негізделген қарым-қатынасты қалай құрады? Қақтығыс жағдайында қалай әрекет етеді? Бала туыстарымен қарым-қатынасын сақтай ма, қандай тәсілдер қолданады?):
Эмоциялық және мінез-құлық дамуы (баланың көңіл-күйі көбінесе қандай? Көңіл-күйдің өзгеруіне қандай оқиғалар себеп болуы мүмкін? Көңіл-күйдің өзгеруі баланың мінез-құлқына қалай әсер етеді? Баланың оң және теріс мінез-құлық ерекшеліктері қандай, олар мінез-құлықта қалай көрінеді?):
Білім беру және оқыту (бала қай мектепте, қандай бағдарлама бойынша оқиды? Оқу процесіне қалай қарайды, үлгерімі қандай? Үй тапсырмасын қалай орындайды? Қандай пәндерге қызығушылығы бар, қай пәндерді үйренуде қиындықтар туындайды? Пәнді үйренуде қандай кедергілер бар? Бала бос уақытында немен айналысады, қызығушылықтары қандай? Қандай қабілеттері, жетістіктері мен табыстары бар?):

5. Баланың психологиялық қажеттіліктерін бағалау:
Психологиялық әл-ауқат (басым көңіл-күй, қауіпсіздік сезімі)
Өткен психологиялық жарақаттардың салдары (бала қандай жарақаттарды бастан кешірген (байланыс жарақаты, қатыгездікке ұшырау жарақаты, жоғалтудан туындаған жарақат және басқа; олар қалай көрінеді (депрессиялық күй, агрессивті реакциялар, нашар үлгерім және басқа):
Өзін-өзі бағалау, тұлғаның ерекшеліктері (баланың өзіне қатысты көзқарастары қандай? Өзіне қалай қарайды? Темпераменті қандай және қалай көрінеді? Мінез-құлқы қандай және қалай көрінеді?)
Туыстармен және жақындарымен қарым-қатынасы (баланың туыстық байланыстар туралы түсінігі. Бала анасына, әкесіне, бауырларына, атасы мен әжесіне және басқаларға қалай қарайды (естеліктері, уайымдары)? Туыстарымен қарым-қатынасты сақтай ма (қаншалықты жиі, қалай: бетпе-бет, әлеуметтік желі арқылы және т.б., бастамашылық жасай ма/қарсы бола ма)? Туыстарымен қарым-қатынастан бұрын және кейін өзін қалай сезінеді? Баланың отбасына оралу туралы ойлары қандай, ол қандай сезімдер тудырады? Бала балама отбасыға орналасуды (туыстық қамқоршылық, қабылдаушы отбасы, патронат) қарастыра ма?)

6. Қызметкерлердің жалпы бағалауы мен қорытындылары:

7. Қызметкерлердің қолы:
Күні:
Бекітілді:
Күні:

  Зорлық-зомбылыққа, қатыгез
қарым-қатынасқа, жәбірлеуге
(буллингке) ұшыраған,
сондай-ақ зорлық-зомбылықтың
куәсі болған кәмелетке
толмағандарды анықтау және
оларға көмек көрсету
қағидаларына
2-қосымша
Нысан

Баланың жеке оңалту жоспары

      Кәмелетке толмағанның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), туған күні

      _____________________________________________________________________

      Байланыс ақпараты ____________________________________________

      Тұратын мекен жайы ___________________________________________

      Баланың жағдайын бастапқы бағалау ______ бастап ______дейін жүргізілді

      Баланы оңалтудың жеке жоспары _____бастап _____кезеңге дейін әзірленді

      Баланың жағдайын бастапқы бағалауға сәйкес тағайындалған іс-шаралар (түрлері мен көлемін көрсету):

Атауы

Тағайындалған күні

Аяқталған күні

Іс шараны іске асыруға жауапты ұйым

Іс шараларды орындау нәтижелері

Медициналық көмек


Іс-шаралар











Психологиялық көмек


Іс-шаралар











Педагогикалық көмек


Іс-шаралар











Әлеуметтік көмек


Іс-шаралар











Құқықтық көмек


Іс-шаралар











      Ескертпелер, толықтырулар: ____________________________________

      Қазақстан Республикасының балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті орган, ал ол болмаған жағдайда. қорғаншылық немесе қамқоршылық функцияларын жүзеге асыратын орган басшысының тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), қолы

      _____________________________________________________________

      Ата-ананың немесе баланың басқа заңды өкілінің жеке оңалту жоспармен келісуі:

      Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) _______________________

      Қолы _______________________________________________

      Күні ________________________________________________

      Егер келісім алу мүмкін болмаса, себебін көрсетіңіз

      ____________________________________________________________