Об утверждении Правил изучения состояния государственного фонда недр

Приказ Министра промышленности и строительства Республики Казахстан от 30 апреля 2026 года № 219. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 4 мая 2026 года № 38637

В соответствии с пунктом 3 статьи 71 Кодекса Республики Казахстан "О недрах и недропользовании" ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемые Правила изучения состояния государственного фонда недр.

2. Комитету геологии Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан после его официального опубликования.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра промышленности и строительства Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр промышленности и строительства Республики Казахстан

Е. Нагаспаев

Утверждены приказом Министра промышленности и строительства Республики Казахстан от 30 апреля 2026 года № 219

Правила изучения состояния государственного фонда недр

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила изучения состояния государственного фонда недр (далее - Правила) разработаны в соответствии с пунктом 3 статьи 71 Кодекса Республики Казахстан "О недрах и недропользовании" (далее - Кодекс) и определяют порядок изучения состояния государственного фонда недр национальным оператором в области геологии с привлечением аккредитованных научных организаций.

2. Изучение состояния государственного фонда недр осуществляется в рамках государственного геологического изучения недр.

3. Работы, выполняемые аккредитованными научными организациями в соответствии с настоящими Правилами, осуществляются по заказу национального оператора в области геологии.

Глава 2. Порядок изучения состояния государственного фонда недр

4. Изучение состояния государственного фонда недр с привлечением аккредитованных научных организаций осуществляется национальным оператором в области геологии на основании плана уполномоченного органа по изучению недр в рамках государственного геологического изучения недр.

5. Аккредитованные научные организации привлекаются по заказу национального оператора в области геологии.

6. Привлечение аккредитованных научных организаций осуществляется в целях обеспечения комплексного научного сопровождения и оказания экспертно-аналитической поддержки.

7. Привлечение аккредитованных научных организаций осуществляется по следующим направлениям деятельности:

1) государственного геологического изучения недр:

подготовка прогнозных и перспективных оценок минерально-сырьевого потенциала территорий с учетом современных геологических моделей, цифровых данных и результатов ранее проведенных работ;

разработка научно-аналитических рекомендаций по приоритетным направлениям геологического изучения недр, включая обоснование выбора объектов и методов исследований;

участие в формировании программ и проектов государственного геологического изучения недр, включая научную экспертизу проектных решений;

проведение научных исследований, направленных на совершенствование методов поисков, оценки и разведки месторождений полезных ископаемых;

2) государственного мониторинга недр:

разработка научно обоснованных методик и подходов к мониторингу состояния недр;

подготовка научно-аналитических заключений и прогнозов изменения состояния недр;

анализ данных мониторинга с применением современных методов обработки и интерпретации геологической информации.

3) ведения единого кадастра государственного фонда недр:

проведение научно обоснованной оценки состояния и воспроизводства минерально-сырьевой базы по видам полезных ископаемых;

осуществление комплексной научной оценки месторождений, не вовлеченных в разработку, включая определение их инвестиционной привлекательности;

подготовка научно-аналитических материалов для целей государственного планирования и управления фондом недр.

4) сбора, систематизации, обобщения и анализа геологической информации, получаемой в результате государственного мониторинга недр, государственного геологического изучения недр и операций по недропользованию:

подготовка научно обоснованных выводов, аналитических отчетов и рекомендаций для уполномоченных органов;

проведение интеграционного анализа разнородных геологических данных, включая цифровые и архивные источники;

обеспечение сопоставимости и достоверности геологической информации.

5) создания, эксплуатации и развития инфраструктуры по хранению, анализу и предоставлению геологической информации, находящейся в собственности, владении или пользовании государства:

научное обоснование подходов к формированию и развитию инфраструктуры хранения геологической информации;

разработка предложений по модернизации лабораторно-аналитической базы, включая внедрение современных технологий и оборудования;

научное обоснование и проведение анализа геологической информации.

8. В рамках изучения состояния государственного фонда недр аккредитованные научные организации выполняют:

1) научную экспертизу результатов государственного геологического изучения недр;

2) подготовку аналитических материалов и научно обоснованных рекомендаций.

9. По результатам выполненных работ аккредитованная научная организация подготавливает экспертное заключение, содержащее выводы и рекомендации, которое оформляется в письменной форме и представляется национальному оператору в области геологии.

10. Результаты научных исследований и экспертиз, выполненных научными организациями, включаются в отчет о результатах изучения состояния государственного фонда недр.

11. Национальный оператор в области геологии обеспечивает выполнение работ по плану уполномоченного органа по изучению недр в рамках государственного геологического изучения недр

12. По завершении работ составляется отчет о результатах изучения состояния государственного фонда недр в рамках государственного геологического изучения недр.

13. Отчет содержит описание проведенных работ, результаты исследований, геологические выводы и рекомендации, графические и картографические материалы.

14. Отчет представляется в уполномоченный орган по изучению недр и/или его территориальные подразделения на поэтапную и итоговую приҰмки.

15. Отчет подлежит передаче в республиканский и территориальные геологические фонды на электронном и бумажном носителях.

Мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі № 219 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 4 мамырда № 38637 болып тіркелді

"Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 71-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Геология комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрі

Е. Нагаспаев

Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 30 сәуірдегі № 219 бұйрығымен бекітілген

Мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу қағидалары (бұдан әрі - Қағида) "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (әрі қарай - Кодекс) 71-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және аккредиттелген ғылыми ұйымдарды тарта отырып, геология саласындағы ұлттық оператордың мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу тәртібін айқындайды.

2. Мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу шеңберінде жүзеге асырылады.

3. Осы Қағидаларға сәйкес аккредиттелген ғылыми ұйымдар орындайтын жұмыстар геология саласындағы ұлттық оператордың тапсырмасымен жүзеге асырылады.

2-тарау. Мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу тәртібі

4. Аккредиттелген ғылыми ұйымдарды тарта отырып, мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеуді жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу шеңберінде геология саласының ұлттық операторы жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті органның жоспары негізінде жүзеге асырады.

5. Аккредиттелген ғылыми ұйымдар геология саласындағы ұлттық оператордың тапсырысы бойынша тартылады.

6. Аккредиттелген ғылыми ұйымдарды тарту кешенді ғылыми сүйемелдеуді қамтамасыз ету және сараптамалық-талдамалық қолдау көрсету мақсатында жүзеге асырылады.

7. Аккредиттелген ғылыми ұйымдарды тарту мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылады.

1) жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу:

қазіргі заманғы геологиялық модельдерді, цифрлық деректерді және бұрынғы жүргізілген жұмыстардың нәтижелерін ескере отырып, аумақтардың минералдық-шикізаттық әлеуетін болжамды және перспективалық бағалауды дайындау;

зерттеу объектілері мен әдістерін таңдау негіздемесін қоса алғанда, жер қойнауын геологиялық зерттеудің басым бағыттары бойынша ғылыми-талдамалық ұсыныстар әзірлеу;

жобалық шешімдердің ғылыми сараптамасын қоса алғанда, жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу бағдарламалары мен жобаларын қалыптастыруға қатысу;

пайдалы қазбалар кен орындарын іздеу, бағалау және барлау әдістерін жетілдіруге бағытталған ғылыми зерттеулер жүргізу;

2) жер қойнауының мемлекеттік мониторингі:

жер қойнауының жай-күйін мониторингілеудің ғылыми негізделген әдістемелері мен тәсілдерін әзірлеу;

жер қойнауының жай-күйінің өзгеруінің ғылыми-талдамалық қорытындылары мен болжамдарын дайындау;

геологиялық ақпаратты өңдеу мен түсіндірудің заманауи әдістерін қолдана отырып, мониторинг деректерін талдау.

3) мемлекеттік жер қойнауы қорының бірыңғай кадастрын жүргізу:

пайдалы қазбалардың түрлері бойынша минералды-шикізат базасын өңдеуге және жағдайына ғылыми негізделген бағалауды жүргізу;

игеруге тартылмаған кен орындарын олардың инвестициялық тартымдылығын айқындауды қоса алғанда кешенді ғылыми бағалауды жүзеге асыру;

жер қойнауы қорын басқару және мемлекеттік жоспарлау мақсаттарына ғылыми-талдамалық материалдар дайындау.

4) жер қойнауын мемлекеттік мониторингілеу, жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерделеу және жер қойнауын пайдалану жөніндегі операциялар нәтижесінде алынатын геологиялық ақпаратты жинау, жүйелеу, қорыту және талдау:

уәкілетті органдар үшін ғылыми негізделген қорытындылар, талдамалық деректер мен ұсынымдар дайындау;

цифрлық және мұрағаттық жинақтармен қоса алғанда, әртүрлі геологиялық деректерге интеграциялық талдау жүргізу;

геологиялық ақпараттың салыстырмалылығы мен дұрыстығын қамтамасыз ету.

5) мемлекеттің меншігіндегі, иелігіндегі немесе пайдалануындағы геологиялық ақпаратты сақтау, талдау және беру жөніндегі инфрақұрылымды құру, пайдалану және дамыту:

геологиялық ақпаратты сақтау инфрақұрылымын қалыптастыру және дамыту тәсілдерінің ғылыми негіздемесі;

қазіргі заманғы технологиялар мен жабдықтарды енгізумен қоса, зертханалық-талдамалық базаны жаңғырту бойынша ұсыныстар әзірлеу;

ғылыми негіздеме және геологиялық ақпаратқа талдау жүргізу.

8. Мемлекеттік жер қойнауы қорын зерттеу шеңберінде аккредиттелген ғылыми ұйымдар:

1) жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу нәтижелерін ғылыми сараптауды;

2) талдамалық материалдар мен ғылыми негізделген ұсыныстарды дайындауды орындайды.

9. Орындалған жұмыстардың нәтижелері бойынша аккредиттелген ғылыми ұйым қорытындылар мен ұсынымдарды қамтитын, жазбаша нысанда ресімделетін сараптамалық қорытындыны дайындайды және геология саласындағы ұлттық операторға ұсынылады.

10. Ғылыми ұйымдар орындаған ғылыми зерттеулер мен сараптамалардың нәтижелері мемлекеттік жер қойнауы қорын зерттеу нәтижелері туралы есепке енгізіледі.

11. Геология саласындағы ұлттық оператор жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу шеңберінде жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті органның жоспары бойынша жұмыстың орныдалуын қамтамасыз етеді.

12. Аяқталған жұмыс бойынша жер қойнауын мемлекеттік геологиялық зерттеу шеңберінде мемлекеттік жер қойнауы қорының жай-күйін зерттеу нәтижелері туралы есеп жасалады.

13. Есеп орындалған жұмыстың сипаттамасын, зерттеу нәтижелерін, геологиялық қорытындылар мен ұсынымдарды, графикалық және картографиялық материалдарды қамтиды.

14. Есеп жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті органға және/немесе оның аумақтық бөлімшелеріне кезең-кезеңімен және түпкілікті қабылдау үшін ұсынылады.

15. Есеп республикалық және аумақтық геологиялық қорларға электрондық және қағаз тасығышта беруге жатады.