Об утверждении Требований к правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для лиц, осуществляющих выпуск и обращение обеспеченных цифровых активов

Приказ Заместителя Премьер-Министра – Министра искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан от 3 марта 2026 года № 112/НҚ. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 4 марта 2026 года № 38096

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие см. п. 4.

В соответствии с пунктом 3-2 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения" ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемые Требования к правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для лиц, осуществляющих деятельность по выпуску и обращению обеспеченных цифровых активов.

2. Комитету цифровых активов и прорывных технологий Министерства искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Приостановить до 1 апреля 2026 года действие подпункта 4) пункта 2 Требований, установив что, в период приостановления данный подпункт действует в следующей редакции:

"4) форма ФМ-1 – форма сведений и информации об операции, подлежащей финансовому мониторингу, предусмотренными Правилами представления субъектами финансового мониторинга сведений и информации об операциях, подлежащих финансовому мониторингу, и признаков определения подозрительной операции, утвержденными приказом Председателя Агентства Республики Казахстан по финансовому мониторингу от 22 февраля 2022 года № 13 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 26924);".

Заместитель Премьер-Министра – Министр искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан

Ж. Мадиев

"СОГЛАСОВАНО"
Агентство Республики Казахстан
по финансовому мониторингу

Утверждены приказом Заместитель Премьер-Министра – Министр искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан от 3 марта 2026 года № 112/НҚ

Требования к правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для лиц, осуществляющих выпуск и обращение обеспеченных цифровых активов

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Требования к правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для лиц, осуществляющих деятельность по выпуску и обращению обеспеченных цифровых активов (далее – Требования), разработаны в соответствии с пунктом 3-2 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения" (далее – Закон о ПОД, ФТ, ФРОМУ), а также с учетом Международных стандартов Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ).

2. В настоящих Требованиях используются следующие понятия:

1) выделенный канал связи – защищенная сеть уполномоченного органа, используемая для электронного обмена сведениями;

2) клиент – физическое, юридическое лицо или иностранная структура без образования юридического лица, получающие услуги субъекта финансового мониторинга;

3) риски легализации (отмывания) доходов и финансирования терроризма – нанесение ущерба финансовой системе и экономике страны, путем совершения финансовых операций (сделок) в целях легализации (отмывания) доходов и финансирования терроризма, в связи с реализацией угроз и (или) наличием уязвимостей;

4) форма ФМ-1 – форма сведений и информации об операции, подлежащей финансовому мониторингу, предусмотренными Правилами предоставления субъектами финансового мониторинга сведений и информации об операциях, о подозрительной деятельности клиента, подлежащих финансовому мониторингу, и признаков определения подозрительной операции, деятельности клиента, утвержденными приказом Председателя Агентства Республики Казахстан по финансовому мониторингу от 22 февраля 2022 года № 13 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 26924);

5) безупречная деловая репутация – наличие фактов, подтверждающих профессионализм, добросовестность, включая отсутствие фактов совершения лицом противоправных действий (бездействия), которые привели к неплатежеспособности, повлекшей принудительную ликвидацию финансовой организации, либо к отнесению банка к категории неплатежеспособных банков, отсутствие неснятой или непогашенной судимости, в том числе отсутствие вступившего в законную силу судебного акта о применении уголовного наказания в виде лишения права занимать должность руководящего работника финансовой организации, банковского и (или) страхового холдинга и являться крупным участником (крупным акционером) финансовой организации пожизненно, а также отсутствие отношений с третьими лицами (контроля и влияния третьих лиц), действия которых способствовали легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, на основании сведений уполномоченного органа;

6) субъекты – лица, осуществляющие деятельность по выпуску и обращению обеспеченных цифровых активов (далее – Субъекты);

7) уполномоченный орган – государственный орган, осуществляющий финансовый мониторинг и принимающий иные меры по противодействию легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма, финансированию распространения оружия массового уничтожения;

3. Внутренний контроль осуществляется в целях:

1) соблюдения Субъектами требований Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ;

2) обеспечения функционирования системы внутреннего контроля на уровне, достаточном для управления рисками;

3) предотвращения использования услуг Субъекта в целях, подпадающих под регулирование Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ.

4. В рамках организации внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения (далее – ПОД, ФТ, ФРОМУ) Субъектами обеспечивается:

1) разработка и утверждение правил внутреннего контроля (далее – Правила), включая порядок оценки эффективности внутреннего контроля;

2) использование выделенного канала связи для взаимодействия с уполномоченным органом.

5. Правила устанавливают организационные основы и порядок действий Субъекта при применении мер по ПОД, ФТ, ФРОМУ.

6. Правила разрабатываются в соответствии с требованиями Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ.

7. При внесении изменений и (или) дополнений в Закон о ПОД, ФТ, ФРОМУ, Субъекты в течение 30 (тридцати) календарных дней со дня введения их в действие, вносят в Правила соответствующие изменения и (или) дополнения.

Глава 2. Программа организации внутреннего контроля в целях ПОД, ФТ, ФРОМУ

8. Программа организации внутреннего контроля в целях ПОД, ФТ, ФРОМУ (далее – Программа) устанавливает порядок применения процедур, направленных на предотвращение использования услуг Субъекта в целях, подпадающих под регулирование Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ. Программа включает:

1) применение информационных систем, используемых для реализации внутреннего контроля и передачи сведений в уполномоченный орган;

2) порядок отказа в установлении или прекращения деловых отношений, а также отказа в проведении операций в случаях, предусмотренных законодательством;

3) порядок выявления операций, которые по своим характеристикам требуют изучения и могут требовать представления сведений в уполномоченный орган;

4) порядок предоставления сведений об операциях, подлежащих финансовому мониторингу, через информационные системы уполномоченного органа;

5) порядок информирования руководителя Субъекта о выявленных нарушениях Правил;

6) порядок взаимодействия ответственного работника и структурных подразделений при реализации мер внутреннего контроля;

7) выполнение требований юридического лица, осуществляющего контроль над организацией (при наличии);

8) порядок подготовки отчетности по результатам оценки эффективности внутреннего контроля;

9) порядок идентификации клиента, его представителя и бенефициарного собственника, включая применение упрощенных и усиленных мер проверки;

10) порядок выявления операций, соответствующих установленным типологиям и способам совершения действий, подпадающих под регулирование Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ;

11) порядок оценки и документального фиксирования рисков ПОД, ФТ, ФРОМУ;

12) порядок применения мер по снижению рисков;

13) порядок классификации клиентов по уровням риска;

14) порядок хранения документов и сведений, необходимых для исполнения требований законодательства, не менее 5 (пяти) лет.

9. Субъекты назначают лицо, ответственное за реализацию Правил (далее – ответственный работник), из числа руководителей не ниже уровня руководителя структурного подразделения. К ответственному работнику предъявляются следующие требования:

1) высшее образование;

2) стаж работы не менее 2 (двух) лет в сфере ПОД, ФТ, ФРОМУ, либо в соответствующих областях деятельности Субъектов;

3) безупречная деловая репутация.

10. Функции ответственного работника включают:

1) разработку и обновление Правил, контроль их исполнения;

2) обеспечение представления сведений в уполномоченный орган;

3) принятие решений по операциям, требующим изучения;

4) принятие решений об отказе или приостановлении операций в случаях, предусмотренных Законом о ПОД, ФТ, ФРОМУ;

5) документальное фиксирование принятых решений;

6) формирование досье клиента;

7) информирование руководства о выявленных нарушениях;

8) обеспечение мер по улучшению системы внутреннего контроля;

9) обеспечение конфиденциальности сведений;

10) предоставление по запросам уполномоченного органа информации и документов;

11) подготовку отчетности по результатам реализации Правил;

12) обеспечение хранения документов.

Глава 3. Программа управления рисками легализации ПОД, ФТ, ФРОМУ

11. Субъекты разрабатывают программу управления рисками ПОД, ФТ, ФРОМУ (далее – Программа управления рисками), направленную на предотвращение использования услуг Субъекта для действий, подпадающих под регулирование Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ. Программа управления рисками учитывает риски клиентов, а также риски использования услуг Субъекта в противоправных целях, включая риски, связанные с использованием технологий.

Программа управления рисками включает:

1) порядок управления рисками в разрезе деятельности Субъекта и его подразделений;

2) порядок оценки рисков по категориям клиентов, странам, услугам и способам их предоставления, а также порядок определения уровня рисков клиента;

3) порядок регулярного мониторинга и анализа рисков, перечень мер, применяемых при выявлении рисков, и порядок контроля за их исполнением;

4) порядок присвоения и пересмотра уровней рисков клиентов.

Субъекты проводят ежегодную оценку рисков клиентов, продуктов и услуг, руководствуясь отчетами по рискам ПОД, ФТ, ФРОМУ и категориальными признаками риска: тип клиента, государство регистрации или нахождения, вид услуги и способ ее предоставления.

Результаты оценки рисков предоставляются по требованию соответствующих государственных органов и некоммерческих организаций, членами которых являются Субъекты.

12. К клиентам, деятельность которых сопровождается высоким уровнем риска, относятся:

1) публичные должностные лица, их супруг (супруга) и близкие родственники, а также юридические лица, бенефициарными владельцами которых являются такие лица;

2) лица без гражданства;

3) граждане Республики Казахстан, не имеющие адреса регистрации или пребывания;

4) организации и лица, включенные в список лиц, причастных к террористической деятельности (далее – Список) и (или) в перечень организаций и лиц, связанных с финансированием терроризма и экстремизма, а также в перечень организаций и лиц, связанных с финансированием распространения оружия массового уничтожения (далее – Перечни), предусмотренные статьями 12 и 12-1 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ, а также организации и лица, бенефициарными собственниками которых являются указанные лица либо, находящиеся под контролем и действующие в интересах указанных лиц;

5) некоммерческие организации в организационно-правовой форме фондов и религиозных объединений;

6) клиенты, зарегистрированные в иностранных государствах, а также их филиалы и представительства в Казахстане;

7) клиенты, по которым имеются основания сомневаться в достоверности предоставленных сведений;

8) клиенты, запрашивающие проведение операций в условиях, не соответствующих обычной практике Субъекта;

9) клиенты, по которым ранее фиксировались признаки риска в рамках мониторинга;

10) клиенты, которые предпринимают действия, препятствующие проведению проверки, предусмотренной законодательством.

13. К клиентам с низким уровнем риска относятся:

1) государственные органы Республики Казахстан и юридические лица, находящиеся под их контролем;

2) организации, чьи акции включены в список фондовой биржи Республики Казахстан или биржи иностранных государств;

3) международные организации, расположенные на территории Республики Казахстан или включающие Республику Казахстан в число участников.

14. Оценка риска клиентов проводится на основании информации, полученной в ходе изучения клиента, а также признаков операций и условий деятельности, определенных уполномоченным органом и международными рекомендациями.

15. При оценке риска услуг и операций учитываются следующие признаки:

1) операции, подлежащие финансовому мониторингу;

2) операции, требующие дополнительного изучения в соответствии с Правилами;

3) операции по обмену форм обеспеченных цифровых активов;

4) трансграничные операции;

5) хранение или управление цифровыми активами;

6) предоставление услуг, связанных с предложением или продажей обеспеченных цифровых активов.

16. Субъекты классифицируют клиентов по уровням риска: низкий и высокий.

Уровень риска клиента определяется на основе анализа сведений, полученных при идентификации и мониторинге его деятельности.

Пересмотр уровня риска проводится при появлении новой информации, а также по результатам мониторинга операций.

17. Субъекты выявляют риски, возникающие при:

1) разработке новых продуктов и видов услуг;

2) использовании новых или развивающихся технологий.

Оценка рисков проводится до начала применения новых решений.

Глава 4. Программа идентификации клиентов

18. Программа идентификации клиента, его представителя и бенефициарного собственника (далее – Программа идентификации) устанавливает порядок фиксирования и проверки сведений о клиенте, определение бенефициарного собственника, обновление данных, установление цели и характера деловых отношений, а также порядок получения иных сведений, предусмотренных законодательством.

Программа идентификации включает:

1) порядок приема клиентов, основания отказа в установлении деловых отношений и прекращения деловых отношений;

2) порядок идентификации клиента, его представителя и бенефициарного собственника, включая применение упрощенных и усиленных мер проверки;

3) описание мер по выявлению лиц, занимающих государственные должности, их супругов, близких родственников, а также юридических лиц, чьими бенефициарными владельцами являются такие лица, с обязательным получением разрешения руководства на обслуживание;

4) порядок проверки клиентов по официальным спискам и Перечням, установленным законодательством;

5) порядок идентификации при дистанционном установлении деловых отношений;

6) порядок обмена сведениями в рамках реализации Правил;

7) порядок получения сведений от организаций при обслуживании клиентов в рамках договоров, предусмотренных Законом о ПОД, ФТ, ФРОМУ;

8) порядок проверки достоверности сведений о клиенте, представителе и бенефициарном собственнике;

9) требования к досье клиента, порядок его ведения и обновления сведений не реже одного раза в год;

10) порядок доступа работников Субъекта к сведениям, полученным в процессе идентификации;

11) порядок оценки уровня риска клиента на основе полученных данных.

Если Субъект в соответствии с Законом о ПОД, ФТ, ФРОМУ на основании договора поручил иному лицу, либо иностранной финансовой организации применение в отношении клиентов Субъекта мер, предусмотренных подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ, Субъект разрабатывает правила взаимодействия с такими лицами, которые включают:

процедуру заключения Субъектами договоров с лицами, которым поручено проведение идентификации, а также перечень должностных лиц организации, уполномоченных заключать такие договора;

процедуру идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника в соответствии с договорами между организацией и лицами, которым поручено проведение идентификации;

процедуру и сроки передачи организации сведений, полученных при проведении идентификации лицами, которым поручено проведение идентификации;

процедуру осуществления Субъектом контроля за соблюдением лицами, которым поручено проведение идентификации, требований по идентификации, включая процедуру, сроки и полноту передачи организации, полученных сведений, а также меры, принимаемые Субъектом по устранению выявленных нарушений;

основания, процедуру и сроки принятия Субъектом решения об одностороннем отказе в исполнении договора с лицами, которым поручено проведение идентификации, в случае несоблюдения ими требований по идентификации, в том числе процедур, сроков и полноты передачи организации полученных сведений;

перечень должностных лиц организации, уполномоченных принимать решение об одностороннем отказе от исполнения договора с лицами, которым поручено проведение идентификации;

положения об ответственности лиц, которым Субъект поручил проведение идентификации, за несоблюдение ими требований по идентификации, включая процедуру, сроки и полноту передачи организации полученных сведений;

процедуру взаимодействия организации с лицами, которым поручено проведение идентификации по вопросам оказания им методологической помощи в целях выполнения требований по идентификации;

процедуру выявления возможных рисков легализации ПОД, ФТ, ФРОМУ.

19. При проведении проверки Субъект:

1) устанавливает личность клиента, его представителя и бенефициарного собственника на основании достоверных документов и сведений;

2) определяет бенефициарного собственника и принимает меры по подтверждению сведений о нем, включая получение информации о структуре собственности юридического лица;

3) получает сведения о целях и предполагаемом характере деловых отношений;

4) осуществляет регулярную проверку текущих операций клиента для соответствия его профилю, деятельности и уровню риска;

5) проверяет сведения о физических лицах, занимающих должности, эквивалентные руководящим должностям в иностранных структурах без образования юридического лица.

20. Документы и сведения, полученные в соответствии с пунктом 19 настоящих Требований в рамках идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, документально фиксируются и вносятся (включаются) Субъектами в досье клиента.

Документы и сведения об операциях с деньгами и (или) иным имуществом, в том числе подлежащих финансовому мониторингу, и подозрительных операциях, а также результаты изучения всех сложных, необычно крупных и других необычных операций подлежат хранению Субъектом на протяжении всего периода деловых отношений с клиентом согласно номенклатуры, утвержденной Субъектом, но не менее 5 (пяти) лет со дня прекращения деловых отношений с клиентом.

При применении Субъектами подпункта 1) пункта 6 статьи 5 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ они незамедлительно получают сведения о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике от других Субъектов финансового мониторинга для внесения (включения) в досье клиента, а также по запросу без задержки получает копии подтверждающих документов, к которым, в том числе относятся информация, выписки из информационных систем или баз данных других Субъектов, на меры надлежащей проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника которого полагаются Субъекты.

Субъекты формируют досье клиента путем фиксирования сведений о нем в зависимости от уровня его риска, присвоенного ими в соответствии с их Правилами. В случае присвоения клиенту низкого уровня в отношении него проводятся упрощенные меры надлежащей проверки и фиксируется перечень сведений, предусмотренный подпунктами 1), 2), 2-1), 2-2) и 4) пункта 3 статьи 5 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ.

В случае присвоения клиенту высокого уровня риска к дополнительным сведениям относятся сведения, предусмотренные пунктом 5 статьи 5 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ (сведения о налоговом резидентстве, роде деятельности и источнике финансирования совершаемых операций).

Усиленные меры надлежащей проверки клиента (его представителя), бенефициарного собственника применяются при высоком уровне риска легализации ПОД, ФТ, ФРОМУ.

Упрощенные меры надлежащей проверки клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников применяются при низком уровне риска легализации ПОД, ФТ, ФРОМУ.

21. При идентификации проводится проверка на наличие клиента, его представителя или бенефициарного собственника в официальных Перечнях.

Проверка осуществляется при каждом обновлении Перечней.

Субъекты проверяют клиента на принадлежность к публичным должностным лицам и их родственникам.

Обновление сведений:

для клиентов с высоким уровнем риска – не реже одного раза в полугодие;

для клиентов с низким уровнем риска в соответствии с внутренними правилами.

В случае отказа в установлении деловых отношений или проведения операции Субъект направляет сообщение по форме ФМ-1.

Субъект прекращает деловые отношения и направляет сообщение по форме ФМ-1 при использовании деловых отношений в противоправных целях.

Глава 5. Программа мониторинга и изучения операций клиентов, включая изучение сложных, необычно крупных операций клиентов

22. В целях реализации требований Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ по надлежащей проверке клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, а также по выявлению и направлению в уполномоченный орган сообщений об операциях, подлежащих финансовому мониторингу, Субъекты разрабатывают программу мониторинга и изучения операций клиентов.

23. Программа мониторинга и изучения операций клиентов включает:

1) перечень признаков необычных и подозрительных операций, составленный на основе признаков определения подозрительных операций, утверждаемых уполномоченным органом в соответствии с пунктом 2 статьи 10 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ, а также разработанных Субъектами самостоятельно;

2) процедуру выявления операции клиента, имеющей характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам ПОД, ФТ, ФРОМУ, утвержденным уполномоченным органом в соответствии с пунктом 5 статьи 4 Закона о ПОД, ФТ, ФРОМУ;

3) процедуру принятия и описание мер, принимаемых Субъектами в отношении клиента и его операций, в случае осуществления клиентом систематически и (или) в значительных объемах необычных и (или) подозрительных операций;

4) осуществление постоянного усиленного мониторинга финансовых операций, принятых на обслуживание клиентов, являющихся публичными должностными лицами, их супругом (супругой) и близкими родственниками, а также чьими бенефициарными собственниками являются указанные лица независимо от формы их осуществления и суммы, на которую они совершены либо могут или могли быть совершены, включая установление источника происхождения денежных средств и (или) иного имущества таких клиентов.

В случае назначения Субъектом ответственного работника либо работников подразделения по ПОД, ФТ, ФРОМУ, программа мониторинга и изучения операций клиентов дополнительно включает, но не ограничивается:

1) распределение обязанностей между подразделениями (работниками) Субъекта по обновлению ранее полученных и (или) получению дополнительных сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике в случаях, предусмотренных настоящими Требованиями;

2) распределение обязанностей между подразделениями (работниками) Субъекта по выявлению и передаче между подразделениями (работниками) сведений о пороговых, необычных и подозрительных операциях;

3) описание механизма взаимодействия подразделений Субъекта при выявлении пороговых, необычных и подозрительных операциях;

4) порядок, основания и срок принятия ответственным работником решения о квалификации операции клиента;

5) порядок взаимодействия подразделений (работников) по принятию решения об отказе в проведении операции клиента (за исключением отказа в связи с нахождением клиента, бенефициарного собственника в Перечне), а также о прекращении деловых отношений с клиентом;

6) порядок взаимодействия подразделений (работников) Субъекта по выявлению клиентов и бенефициарных собственников, находящихся в Списке и Перечнях, а также по отказу в проведении операции с деньгами и (или) иным имуществом (активами), подлежащими финансовому мониторингу таких клиентов, обслуживании таких клиентов либо прекращению деловых отношений с ним;

7) порядок информирования (при необходимости) должностных лиц Субъекта о выявлении пороговой и подозрительной операции, клиентов из Списка и Перечней.

24. В рамках программы мониторинга и изучения операций клиентов Субъектами проводятся мероприятия, направленные на установление целей и оснований всех пороговых, необычных, подозрительных операций и операций, имеющих характеристики, соответствующие типологиям, схемам и способам ПОД, ФТ, ФРОМУ.

Результаты мониторинга и изучения операций клиентов используются для ежегодной оценки степени подверженности услуг Субъектов рискам ПОД, ФТ, ФРОМУ, а также для пересмотра уровней рисков клиентов.

Полученные в рамках реализации программы мониторинга и изучения операций клиента сведения вносятся в досье клиента и (или) хранятся у Субъекта на протяжении всего периода деловых отношений с клиентом и не менее 5 (пяти) лет после совершения операции.

Глава 6. Программа подготовки и обучения Субъектов в сфере ПОД, ФТ, ФРОМУ

25. Программа подготовки и обучения Субъектов в сфере ПОД, ФТ, ФРОМУ (далее – Программа обучения) разрабатывается с учетом требований законодательства Республики Казахстан в сфере ПОД, ФТ, ФРОМУ.

Программа обучения включает:

1) порядок первоначального обучения работников при их назначении или приеме на работу;

2) перечень тем и вопросов, обязательных для изучения работниками Субъекта, включая:

требования законодательства в сфере ПОД, ФТ, ФРОМУ;

порядок идентификации и проверки клиентов;

порядок мониторинга и изучения операций;

порядок классификации клиентов по уровням риска;

обязанности работников при выявлении операций, требующих изучения;

3) порядок проведения регулярного обучения, включая периодичность;

4) порядок проверки знаний работников, включая документальное фиксирование результатов;

5) порядок повышения квалификации работников, ответственных за реализацию Правил;

6) порядок документирования процессов обучения и хранения материалов;

7) порядок информирования работников Субъекта об изменениях законодательства в сфере ПОД, ФТ, ФРОМУ.

26. Работники, участвующие в реализации Правил, проходят обучение в сроки и порядке, установленные внутренними документами Субъекта.

27. Проведение обучения, фиксирование его результатов и формирование отчетности осуществляются ответственным работником или уполномоченными подразделениями Субъекта.

28. Субъекты обеспечивают соответствие содержания обучения требованиям действующего законодательства, а также доступ работников к актуальной информации по вопросам ПОД, ФТ, ФРОМУ.

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында қамтамасыз етілген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналысын жүзеге асыратын тұлғалар үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрінің 2026 жылғы 3 наурыздағы № 112/НҚ бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 4 наурызда № 38096 болып тіркелді

"Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 11-бабының 3-2-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында қамтамасыз етілген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналысын жүзеге асыратын тұлғалар үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Цифрлық активтер және серпінді технологиялар комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-щаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күннен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Талаптардың 2-тармағының 4) тармақшасының қолданысы 2026 жылғы 1 сәуірге дейін тоқтатыла тұрсын, тоқтатыла тұру кезеңінде осы тармақша мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін:

"4) ҚМ-1 нысаны – Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігі Төрағасының 2022 жылғы 22 ақпандағы № 13 бұйрығымен бекітілген Қаржы мониторингі субъектілерінің қаржы мониторингіне жататын операциялар туралы мәліметтер мен ақпаратты беру қағидаларын және күдікті операцияны айқындау белгілерінде (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26924 болып тіркелген) көзделген қаржылық мониторингке жататын операция туралы мәліметтер мен ақпараттың нысаны;".

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі

Ж. Мадиев

"КЕЛІСІЛДІ"

Қазақстан Республикасының

Қаржылық мониторинг агенттігі

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі 2026 жылғы 3 наурыздағы № 112/НҚ бұйрығымен бекітілген

Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында қамтамасыз етілген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналысын жүзеге асыратын тұлғалар үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында қамтамасыз етілген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналысын жүзеге асыратын тұлғалар үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар (бұдан әрі – Талаптар) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заң) 11-бабының 3-2-тармағына сәйкес, сондай-ақ Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) халықаралық стандарттарын ескере отырып әзірленді.

2. Осы талаптарда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

1) бөлінген байланыс арнасы – электрондық мәліметтермен алмасу үшін пайдаланылатын уәкілетті органның қорғалған желісі;

2) клиент – қаржы мониторингі субъектісі көрсететін қызметтерді алатын жеке, заңды тұлға немесе заңды тұлға құрмайтын шетелдік құрылым;

3) кірістерді заңдастыру (жылыстату) және терроризмді қаржыландыру тәуекелдері – қатерлерді іске асыруға және (немесе) осалдықтардың болуына байланысты кірістерді заңдастыру (жылыстату) және терроризмді қаржыландыру мақсатында қаржы операцияларын (мәмілелерін) жасау арқылы елдің қаржы жүйесіне және экономикасына залал келтіру;

4) ҚМ-1 нысаны – Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігі Төрағасының 2022 жылғы 22 ақпандағы № 13 бұйрығымен бекітілген Қаржы мониторингі субъектілерінің қаржы мониторингіне жататын операциялар, клиенттің күдікті қызметті туралы мәліметтер мен ақпаратты беру қағидаларын және күдікті операцияны, клиенттің күдікті қызметін айқындау белгілерінде (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26924 болып тіркелген) көзделген қаржылық мониторингке жататын операция туралы мәліметтер мен ақпараттың нысаны;

Ескерту. 4)-тармақшаның осы редакциясының қолданысы 01.04.2026 дейін тоқтатылады – осы бұйрықтың 4-тармағымен.

5) мінсіз іскерлік бедел – адамның қаржы ұйымын мәжбүрлеп таратуға алып келген төлем қабілетсіздігіне не банкті төлемге қабілетсіз банктер санатына жатқызуға алып келген құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) жасауы фактілерінің болмауын, алынбаған немесе жойылмаған сотталғандығының болмауын, оның ішінде қаржы ұйымының, банк және (немесе) сақтандыру холдингінің басшы қызметкері лауазымын атқару және қаржы ұйымының ірі қатысушысы (ірі акционері) болу құқығынан өмір бойына айыру түрінде қылмыстық жаза қолдану туралы заңды күшіне енген сот актісінің болмауын, сондай-ақ уәкілетті органның мәліметтері негізінде әрекеттері қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға ықпал еткен үшінші тұлғалармен қарым-қатынасының (үшінші тұлғалардың бақылауы мен ықпалының) болмауын қоса алғанда, кәсіпқойлықты, адалдықты растайтын фактілердің болуы;

6) субъектілер – қамтамасыз етілген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналымы жөніндегі қызметті жүзеге асыратын тұлғалар (бұдан әрі – Субъектілер);

7) уәкiлеттi орган – қаржы мониторингін жүзеге асыратын және қылмыстық жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмдi қаржыландыруға, жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы iс-қимыл жөніндегі өзге де шараларды қабылдайтын мемлекеттiк орган;

3. Ішкі бақылау мынадай:

1) Субъектілердің КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заң талаптарын сақтауын қамтамасыз ету;

2) тәуекелдерді басқару үшін жеткілікті деңгейде ішкі бақылау жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету;

3) Субъектінің қызметтерін КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңмен реттелетін мақсаттарда пайдаланудың алдын алу мақсаттарда жүзеге асырылады.

4. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл (бұдан әрі – КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ) жасау мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру шеңберінде субъектілер:

1) ішкі бақылаудың тиімділігін бағалау тәртібін қоса алғанда, ішкі бақылау қағидаларын (бұдан әрі – Қағидалар) әзірлеуді және бекітуді;

2) уәкілетті органмен өзара іс-қимыл жасау үшін бөлінген байланыс арнасын пайдалануды қамтамасыз етеді.

5. Қағидалар КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ бойынша шараларды қолдану кезінде субъектінің ұйымдастырушылық негіздерін және іс-қимыл тәртібін белгілейді.

6. Қағидалар КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның талаптарына сәйкес әзірленеді.

7. КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілген жағдайда, Субъектілер олар күшіне енген күннен бастап 30 (отыз) күнтізбелік күн ішінде тиісті өзгерістерді және (немесе) толықтыруларды Қағидаларға енгізеді.

2-тарау. КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасы

8. КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ мақсаттарында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) Субъектінің көрсетілетін қызметтерін КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңмен реттелетін мақсаттарда қолдануға алдын алуға бағытталған рәсімдерді қолдану тәртібін белгілейді. Бағдарлама мыналарды қамтиды:

1) ішкі бақылауды іске асыру және мәліметтерді уәкілетті органға беру үшін пайдаланылатын ақпараттық жүйелерді қолдану;

2) іскерлік қатынастарды орнатудан бас тарту немесе оларды тоқтату, сондай-ақ заңнамада көзделген жағдайларда операцияларды жүргізуден бас тарту тәртібі;

3) өзінің сипаттамалары бойынша зерделеуді талап ететін және уәкілетті органға мәліметтер ұсынуды қажет етуі мүмкін операцияларды анықтау тәртібі;

4) қаржылық мониторингке жататын операциялар туралы мәліметтерді уәкілетті органның ақпараттық жүйелері арқылы ұсыну тәртібі;

5) Қағидалардың анықталған бұзушылықтары туралы Субъектінің басшысын хабардар ету тәртібі;

6) ішкі бақылау шараларын іске асыру кезінде жауапты қызметкер мен құрылымдық бөлімшелердің өзара іс-қимыл жасау тәртібі;

7) ұйымды бақылауды жүзеге асыратын заңды тұлғаның талаптарын (бар болса) орындау;

8) ішкі бақылаудың тиімділігін бағалау нәтижелері бойынша есептілікті дайындау тәртібі;

9) клиентті, оның өкілін және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру, оның ішінде тексерудің оңайлатылған және күшейтілген шараларын қолдану тәртібі;

10) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңмен реттелетін әрекеттерді жасау тәсілдері мен белгіленген типологияларға сәйкес келетін операцияларды анықтау тәртібі;

11) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ тәуекелдерін бағалау және оларды құжаттамалық тіркеу тәртібі;

12) тәуекелдерді төмендету шараларын қолдану тәртібі;

13) тәуекел деңгейлері бойынша клиенттерді сыныптау тәртібі;

14) заңнама талаптарын орындау үшін қажетті құжаттар мен мәліметтерді кемінде 5 (бес) жыл сақтау тәртібі.

9. Субъектілер құрылымдық бөлімше басшысының деңгейінен төмен емес басшыларының арасынан Қағидалардың іске асырылуына жауапты адамды (бұдан әрі – жауапты қызметкер) тағайындайды. Жауапты қызметкерге мынадай талаптар қойылады:

1) жоғары білімінің болуы;

2) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ саласында не субъектілер қызметінің тиісті салаларында кемінде 2 (екі) жыл жұмыс өтілінің болуы;

3) мінсіз іскерлік беделі.

10. Жауапты қызметкердің функциялары мыналарды қамтиды:

1) Қағидаларды әзірлеу және жаңарту, олардың орындалуын бақылау;

2) уәкілетті органға мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз ету;

3) зерделеуді қажет ететін операциялар бойынша шешім қабылдау;

4) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңда көзделген жағдайларда операцияларды жүргізуден бас тарту немесе оларды тоқтата тұру туралы шешім қабылдау;

5) қабылданған шешімдерді құжаттамалық тіркеу;

6) клиенттің досьесін қалыптастыру;

7) басшылықты анықталған бұзушылықтар туралы хабардар ету;

8) ішкі бақылау жүйесін жақсарту жөнінде шараларды қамтамасыз ету;

9) мәліметтердің құпиялылығын қамтамасыз ету;

10) уәкілетті органның сұрау салуы бойынша ақпарат пен құжаттарды беру;

11) Қағидаларды іске асыру нәтижелері бойынша есептілікті дайындау;

12) құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету.

3-тарау. КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастыру тәуекелдерін басқару бағдарламасы

11. Субъектілер КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңмен реттелуге жататын әрекеттер үшін Субъектінің көрсетілетін қызметтерін пайдаланудың алдын алуға бағытталған КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ тәуекелдерін басқару бағдарламасын (бұдан әрі – Тәуекелдерді басқару бағдарламасы) әзірлейді. Тәуекелдерді басқару бағдарламасы технологияларды пайдалану тәуекелдерін қоса алғанда, клиенттердің тәуекелдерін, сондай-ақ Субъектінің көрсетілетін қызметін құқыққа қайшы мақсаттарда пайдалану тәуекелдері ескереді.

Тәуекелдерді басқару бағдарламасына мыналар кіреді:

1) Субъектінің және оның бөлімшелерінің қызметі бөлінісінде тәуекелдерді басқару тәртібі;

2) клиенттердің, елдердің, қызметтердің санаттары және оларды ұсыну тәсілдері бойынша тәуекелді бағалау тәртібі, сондай-ақ клиенттің тәуекелдер деңгейін айқындау тәртібі;

3) тәуекелдерді тұрақты мониторингтеу және талдау тәртібі, тәуекел анықталған жағдайда қолданылатын шаралардың тізбесі және олардың орындалуын бақылау тәртібі;

4) клиенттердің тәуекел деңгейлерін тағайындау және қайта қарау тәртібі.

Субъектілер жыл сайын КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ тәуекелдері бойынша есептерді және тәуекелдердің категориялық белгілерін басшылыққа ала отырып, клиенттердің, өнімдер мен көрсетілетін қызметтердің тәуекелдерін бағалауды жүргізеді: клиенттердің түрі, тіркелген немесе орналасқан мемлекеті, көрсетілетін қызмет түрі және оны ұсыну тәсілі.

Тәуекелдерді бағалау нәтижелері Субъектілер мүше болып табылатын тиісті мемлекеттік органдардың және коммерциялық емес ұйымдардың сұрау салуы бойынша ұсынылады.

12. Қызметі жоғары тәуекел деңгейімен сипатталатын клиенттерге мыналар жатады:

1) жария лауазымды адамдар, олардың жұбайы (зайыбы) мен жақын туыстары, сондай-ақ аталған адамдар бенефициарлық иеленушілері болып табылатын заңды тұлғалар;

2) азаматтығы жоқ тұлғалар;

3) тіркелген немесе болатын мекенжайы жоқ Қазақстан Республикасының азаматтары;

4) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 12 және 12-1 баптарында көзделген террористік қызметкер қатысы бар адамдардың тізіміне (бұдан әрі – Тізім) және/немесе терроризмді және экстремизмді қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен адамдардың тізбесіне, сондай-ақ жаппай қырып-жою қаруларын таратуды қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен адамдардың тізбесіне тізбесіне (бұдан әрі – Тізбелер) енгізілген ұйымдар мен адамдар, сондай-ақ бенефициарлық меншік иелері көрсетілген адамдар не осы адамдардың бақылауында тұрған және олардың мүддесін білдіру үшін іс-әрекет ететін ұйымдар мен адамдар;

5) қорлардың және діни бірлестіктердің ұйымдық-құқықтық нысанындағы коммерциялық емес ұйымдар;

6) шет мемлекеттерде тіркелген клиенттер, сондай-ақ олардың Қазақстандағы филиалдары мен өкілдіктері;

7) берілген мәліметтердің дұрыстығына күмән келтіруге негіз бар клиенттер;

8) Субъектінің әдеттегі практикасына сәйкес келмейтін жағдайларда операциялар жүргізуді сұрайтын клиенттер;

9) мониторинг аясында бұрын тәуекел белгілері тіркелген клиенттер;

10) заңнамада көзделген тексеруді жүргізуге кедергі келтіретін іс-әрекеттер жасайтын клиенттер.

13. Тәуекел деңгейі төмен клиенттерге мыналар жатады:

1) Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары және олардың бақылауындағы заңды тұлғалар;

2) акциялары Қазақстан Республикасының қор биржасының немесе шет мемлекеттің қор биржасының тізіміне енгізілген ұйымдар;

3) Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан немесе Қазақстан Республикасын қатысушылар қатарына қосатын халықаралық ұйымдар.

14. Клиенттердің тәуекелін бағалау клиентті зерттеу барысында алынған ақпарат, сондай-ақ уәкілетті орган және халықаралық ұсынымдар айқындаған операциялар мен қызмет шарттарының белгілері негізінде жүргізіледі.

15. Қызметтер мен операциялардың тәуекелін бағалауда мынадай белгілер ескеріледі:

1) қаржылық мониторингке жататын операциялар;

2) Қағидаларға сәйкес қосымша зерделеуді талап ететін операциялар;

3) қамтамасыз етілген цифрлық активтер нысандарын айырбастау операциялары;

4) трансшекаралық операциялар;

5) цифрлық активтерді сақтау немесе басқару;

6) қамтамасыз етілген цифрлық активтерді ұсынуға немесе сатуға байланысты көрсетілетін қызметтерды ұсыну.

16. Субъектілер клиенттерді тәуекел деңгейлері қарай жіктейді: төмен және жоғары.

Клиенттің тәуекел деңгейі оның қызметін сәйкестендіру және мониторинг жасау кезінде алынған мәліметтерді талдау негізінде анықталады.

Тәуекел деңгейін қайта қарау жаңа ақпарат пайда болған кезде, сондай-ақ операциялар мониторингінің нәтижелері бойынша жүргізіледі.

17. Субъектілер мынадай жағдайларда туындайтын тәуекелдерді:

1) жаңа өнімдер мен қызмет түрлерін әзірлеу кезінде;

2) жаңа немесе дамып келе жатқан технологияларды пайдалану кезінде анықтайды.

Тәуекелдерді бағалау жаңа шешімдерді қолдану басталғанға дейін жүргізіледі.

4-тарау. Клиенттерді сәйкестендіру бағдарламасы

18. Клиентті, оның өкілін және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру бағдарламасы (бұдан әрі – Сәйкестендіру бағдарламасы) клиент туралы мәліметтерді тіркеу және тексеру тәртібін, бенефициарлық меншік иесін анықтауды, деректерді жаңартуды, іскерлік қатынастардың мақсаты мен сипатын айқындауды, сондай-ақ заңнамада көзделген өзге де мәліметтерді алу тәртібін белгілейді.

Сәйкестендіру бағдарламасы мыналарды:

1) клиенттерді қабылдау тәртібін, іскерлік қатынастарды орнатудан бас тарту және іскерлік қатынастарды тоқтату негіздерін;

2) клиентті, оның өкілін және тексерудің оңайлатылған және күшейтілген шараларын қолдануды қоса алғанда, бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру тәртібін;

3) қызмет көрсетуге міндетті түрде басшылықтың рұқсатын ала отырып, мемлекеттік лауазымдарды атқаратын адамдарды, олардың жұбайларын, жақын туыстарын, сондай-ақ бенефициарлық меншік иелері осындай адамдар болып табылатын заңды тұлғаларды анықтау жөніндегі шаралардың сипаттамасын;

4) клиенттерді заңнамада белгіленген ресми тізімдер мен Тізбелер бойынша тексеру тәртібін;

5) іскерлік қатынастарды қашықтықтан орнату кезінде сәйкестендіру тәртібін;

6) Қағидаларды іске асыру шеңберінде мәліметтермен алмасу тәртібін;

7) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңда көзделген шарттар шеңберінде клиенттерге қызмет көрсету кезінде ұйымдардан мәліметтер алу тәртібін;

8) клиент, оның өкілі және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтердің анықтығын тексеру тәртібін;

9) клиент досьесіне, оны жүргізу тәртібіне және жылына кемінде бір рет мәліметтерді жаңартуға қойылатын талаптарды;

10) сәйкестендіру процесінде алынған мәліметтерге Субъект қызметкерлерінің қол жеткізу тәртібін;

11) алынған деректер негізінде клиенттің тәуекел деңгейін бағалау тәртібін қамтиды.

Егер Субъект КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңға сәйкес шарт негізінде өзге тұлғаға немесе шетелдік қаржы ұйымына Субъект клиенттеріне қатысты КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген шараларды қолдануды тапсырса, Субъект мұндай тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау қағидаларын әзірлейді, олар мыналарды:

Субъектілердің сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалар арасындағы шарттар жасасу рәсімін, сондай-ақ осындай шарттар жасасуға уәкілетті ұйымның лауазымды адамдарының тізбесін;

ұйым мен сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған тұлғалар арасындағы шарттарға сәйкес клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру рәсімін;

сәйкестендіруді жүргізу барысында алынған мәліметтерді ұйымға беру рәсімі мен мерзімдерін;

сәйкестендіру жүргізу тапсырылған тұлғалардың алынған мәліметтерді беру рәсімін, мерзімдері мен толықтығын қоса алғанда, сәйкестендіру жөніндегі талаптарды сақтауын бақылауды субъектінің жүзеге асыру рәсімін, сондай-ақ анықталған бұзушылықтарды жою бойынша субъект қабылдайтын шараларды;

сәйкестендіру жөніндегі талаптарды, оның ішінде рәсімдерді, ұйымға алынған мәліметтерді беру мерзімдері мен толықтығын сақтамаған жағдайда, субъектінің сәйкестендіру жүргізу тапсырылған адамдармен шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы шешім қабылдау негіздерін, рәсімі және мерзімдерін;

сәйкестендіру жүргізу тапсырылған тұлғалармен шартты орындаудан біржақты бас тарту туралы шешім қабылдауға уәкілетті ұйымның лауазымды адамдарының тізбесін;

субъект сәйкестендіру жүргізуді тапсырған тұлғалардың сәйкестендіру жөніндегі талаптарды сақтамағаны үшін, ұйымға алынған мәліметтерді беру рәсімін, мерзімдері мен толықтығын қоса алғанда, олардың жауапкершілігі туралы ережелерді;

ұйымның сәйкестендіру жөніндегі талаптарды орындау мақсатында оларға әдіснамалық көмек көрсету мәселелері бойынша сәйкестендіруді жүргізу тапсырылған адамдармен өзара іс-қимыл жасау рәсімін;

КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастырудың ықтимал тәуекелдерін анықтау рәсімін қамтиды.

19. Тексеру жүргізу кезінде Субъект:

1) сенімді құжаттар мен мәліметтер негізінде клиенттің, оның өкілінің және бенефициарлық меншік иесінің жеке басын айқындайды;

2) заңды тұлғаның меншік құрылымы туралы ақпаратты алуды қоса алғанда, бенефициарлық меншік иесін айқындайды және ол туралы мәліметтерді растау жөнінде шаралар қабылдайды;

3) іскерлік қатынастардың мақсаттары мен болжамды сипаты туралы мәліметтерді алады;

4) клиенттің бейініне, қызметіне және тәуекел деңгейіне сәйкестігі үшін оның ағымдағы операцияларын тұрақты түрде тексеруді жүзеге асырады;

5) заңды тұлға құрмайтын шетелдік құрылымдарда басшылық лауазымдарға теңестірілген лауазымдарды атқаратын жеке тұлғалар туралы мәліметтерді тексереді.

20. Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру шеңберінде осы Талаптардың 19-тармағына сәйкес алынған құжаттар мен мәліметтерді Субъектілер құжаттамалық түрде тіркейді және клиенттің досьесіне енгізеді.

Ақшамен және (немесе) өзге де мүлікпен жасалатын операциялар, оның ішінде қаржылық мониторингке жататын және күдікті операциялар туралы құжаттар мен мәліметтер, сондай-ақ барлық күрделі, әдеттен тыс ірі және өзге де ерекше операцияларды зерделеу нәтижелері Субъект бекіткен номенклатураға сәйкес клиентпен іскерлік қатынастардың бүкіл кезеңі ішінде, бірақ клиентпен іскерлік қатынастар тоқтатылған күннен бастап кемінде 5 (бес) жыл сақталуға жатады.

Субъектілер КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 5-бабы 6-тармағының 1) тармақшасын қолданған кезде клиенттің досьесіне енгізу (қосу) үшін клиенттің (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтерді басқа қаржылық мониторинг Субъектілерінен дереу алады, сондай-ақ сұрату бойынша растайтын құжаттардың көшірмелерін кідіріссіз алады, оның ішінде Субъектілер клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тиісінше тексеру шараларына сүйенетін ақпаратты, өзге Субъектілердің ақпараттық жүйелерінен немесе дерекқорларынан алынған үзінді көшірмелерді қамтиды.

Субъектілер клиенттің досьесін олардың Қағидаларына сәйкес берілген тәуекел деңгейіне байланысты ол туралы мәліметтерді тіркеу арқылы қалыптастырады. Клиентке тәуекелдің төмен деңгейі берілген жағдайда оған қатысты тиісінше тексерудің оңайлатылған шаралары жүргізіледі және КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 5-бабы 3-тармағының 1), 2), 2-1), 2-2) және 4) тармақшаларында көзделген мәліметтер тізбесі тіркеледі.

Клиентке тәуекелдің жоғары деңгейі берілген жағдайда қосымша мәліметтерге КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 5-бабының 5-тармағында көзделген мәліметтер (салықтық резиденттігі, қызмет түрі және жасалатын операцияларды қаржыландыру көзі туралы мәліметтер) жатады.

Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тиісінше тексерудің күшейтілген шаралары КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастыру тәуекелінің жоғары деңгейі кезінде қолданылады.

Клиенттерді (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тиісінше тексерудің оңайлатылған шаралары КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастыру тәуекелінің төмен деңгейі кезінде қолданылады.

21. Сәйкестендіру кезінде клиенттің, оның өкілінің немесе бенефициарлық меншік иесінің ресми тізімдер мен тізбелерде болуына тексеру жүргізіледі.

Тексеру Тізбелерді әр жаңартқан сайын жүзеге асырылады.

Субъектілер клиенттің жария лауазымды адамдарға және олардың туыстарына жататындығын тексереді.

Мәліметтерді жаңарту:

тәуекел деңгейі жоғары клиенттер үшін – жарты жылда кемінде бір рет;

тәуекел деңгейі төмен клиенттер үшін ішкі қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.

Іскерлік қатынастарды орнатудан немесе операция жүргізуден бас тартылған жағдайда Субъект ФМ-1 нысаны бойынша хабарлама жібереді.

Іскерлік қатынастар заңға қарсы мақсаттарда пайдаланылған жағдайда Субъект іскерлік қатынастарды тоқтатады және ФМ-1 нысаны бойынша хабарлама жібереді.

5-тарау. Клиенттердің күрделі, ерекше ірі операцияларын зерделеуді қоса алғанда, клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы

22. Субъектілер КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тиісінше тексеру жөніндегі, сондай-ақ қаржы мониторингіне жататын операциялар туралы хабарламаларды анықтау және қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға жіберу жөніндегі талаптарын іске асыру мақсатында клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасын әзірлейді.

23. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы мыналарды:

1) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган бекітетін күдікті операцияларды айқындау белгілері негізінде жасалған ерекше және күдікті операциялар белгілерінің тізбесі, сондай-ақ Субъектілердің дербес әзірлеуі;

2) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ туралы Заңның 4-бабының 5-тармағына сәйкес қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган бекіткен КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастыру типологияларына, схемалары мен тәсілдеріне сәйкес сипаттамалары бар клиенттің операцияларын анықтау рәсімін;

3) клиент әдеттен тыс және (немесе) күдікті операцияларды жүйелі түрде және (немесе) елеулі көлемде жүзеге асырған кезде Субъектілердің клиентке және оның операцияларына қатысты қабылдайтын шараларды қабылдау тәртібі және сипаттамасын;

4) жария лауазымды тұлғалар, олардың жұбайы (зайыбы) және жақын туыстары болып табылатын, сондай-ақ, олардың жүзеге асырылу нысанына және ақша қаражатының және (немесе) осындай клиенттердің басқа меншігінің шығу көзін анықтауды қоса алғанда, олар жасалған не жасалуы мүмкін сомасына қарамастан көрсетілген тұлғалар бенефициарлық меншік иелері болып табылатын клиенттерге қызмет көрсетуге қабылданған қаржылық операциялардың тұрақты күшейтілген мониторингін жүзеге асыру тәртібін қамтиды.

Субъект жауапты қызметкерді не КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ бойынша бөлімше қызметкерлерін тағайындаған жағдайда, клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы:

1) осы талаптарда көзделген жағдайларда клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы бұрын алынған және (немесе) қосымша мәліметтерді жаңарту бойынша Субъектінің бөлімшелері (қызметкерлері) арасында міндеттерді бөлуді;

2) шектік, ерекше және күдікті операциялар туралы мәліметтерді анықтау және бөлімшелер (қызметкерлер) арасында беру бойынша Субъектінің бөлімшелері (қызметкерлері) арасындағы міндеттерді бөлуді;

3) шекті, ерекше және күдікті операциялар анықталған кезде Субъект бөлімшелерінің өзара іс-қимыл тетігінің сипаттамасын;

4) жауапты қызметкердің клиент операциясының біліктілігі туралы шешім қабылдау тәртібі, негіздері және мерзімін;

5) клиенттің операциясын жүргізуден бас тарту туралы (клиенттің, бенефициарлық меншік иесінің тізбеде болуына байланысты бас тартуды қоспағанда), сондай-ақ клиентпен іскерлік қатынастарды тоқтату туралы шешім қабылдау бойынша бөлімшелердің (қызметкерлердің) өзара іс-қимыл жасау тәртібін;

6) тізімде және тізбелерде тұрған клиенттерді және бенефициарлық меншік иелерін анықтау бойынша, сондай-ақ осындай клиенттерді ақшамен және (немесе) өзге мүлікпен операциялар жүргізуден бас тарту, осындай клиенттерге қызмет көрсету не онымен іскерлік қатынастарды тоқтату бойынша Субъект бөлімшелерінің (қызметкерлерінің) өзара іс-қимыл жасау тәртібін;

7) Субъектінің басшылығына шекті және күдікті операцияның, тізімнен және тізбелерден клиенттерді анықтау туралы ақпарат беру тәртібін (қажет болған кезде) қосымша қамтиды, бірақ онымен шектелмейді.

24. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасының шеңберінде Субъектілер КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастырудың типологияларына, схемалары мен тәсілдеріне сәйкес келетін сипаттамалары бар барлық шекті, ерекше, күдікті операциялар мен операциялардың мақсаттары мен негіздерін белгілеуге бағытталған іс-шараларды жүргізеді.

Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу нәтижелері Субъектілер қызметтерінің КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ заңдастыру тәуекелдеріне ұшырау дәрежесін жыл сайын бағалау үшін, сондай-ақ клиенттердің тәуекелдер деңгейлерін қайта қарау үшін пайдаланылады.

Клиенттің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасын іске асыру шеңберінде алынған мәліметтер клиенттің досьесіне енгізіледі және (немесе) Субъектіде клиентпен іскерлік қатынастардың бүкіл кезеңі ішінде және операция жасалғаннан кейін кемінде 5 (бес) жыл сақталады.

6-тарау. КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ саласында Субъектілерді даярлау және оқыту бағдарламасы

25. КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ саласындағы Субъектілерді даярлау және оқыту бағдарламасы (бұдан әрі – Оқыту бағдарламасы) Қазақстан Республикасының КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ саласындағы заңнамасының талаптарын ескере отырып әзірленеді.

Оқыту бағдарламасы мыналарды:

1) қызметкерлерді тағайындау немесе жұмысқа қабылдау кезінде бастапқы оқыту жүргізу тәртібін;

2) Субъект қызметкерлері үшін міндетті түрде зерделенуге жататын тақырыптар мен мәселелердің тізбесін, оның ішінде:

КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ саласындағы заңнама талаптарын;

клиенттерді сәйкестендіру және тексеру тәртібін;

операцияларды мониторингтеу және зерделеу тәртібін;

клиенттерді тәуекел деңгейлері бойынша сыныптау тәртібін;

зерделеуді талап ететін операциялар анықталған кезде қызметкерлердің міндеттерін;

3) тұрақты оқытуды жүргізу тәртібін, мерзімділігін қоса алғанда;

4) қызметкерлердің білімін тексеру тәртібін, нәтижелерді құжаттамалық тіркеуді қоса алғанда;

5) Қағидаларды іске асыруға жауапты қызметкерлердің біліктілігін арттыру тәртібін;

6) оқыту процестерін құжаттау және материалдарды сақтау тәртібін қамтиды.

7) КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ саласындағы заңнамадағы өзгерістер туралы Субъект қызметкерлерін хабардар ету тәртібін.

26. Қағидаларды іске асыруға қатысатын қызметкерлер Субъектінің ішкі құжаттарында белгіленген мерзімдер мен тәртіпке сәйкес оқытудан өтеді.

27. Оқытуды жүргізу, оның нәтижелерін тіркеу және есептілікті қалыптастыру жауапты қызметкер немесе Субъектінің уәкілетті бөлімшелері арқылы жүзеге асырылады.

28. Субъектілер оқыту мазмұнының қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкестігін, сондай-ақ қызметкерлердің КЖ, ТҚ, ЖҚҚТҚҚІ мәселелері бойынша өзекті ақпаратқа қол жеткізуін қамтамасыз етеді.