Об утверждении Плана организационных мероприятий по реализации Указа Президента Республики Казахстан от 2 февраля 2023 года № 121 "Об утверждении Стратегии достижения углеродной нейтральности Республики Казахстан до 2060 года"

Распоряжение Премьер-Министра Республики Казахстан от 1 сентября 2026 года № 145-р

1. Утвердить прилагаемый План организационных мероприятий по реализации Указа Президента Республики Казахстан от 2 февраля 2023 года № 121 "Об утверждении Стратегии достижения углеродной нейтральности Республики Казахстан до 2060 года" (далее – План).

2. Центральным государственным органам, а также заинтересованным организациям (по согласованию), ответственным за реализацию Плана:

1) принять необходимые меры по реализации Плана;

2) ежемесячно представлять информацию о ходе исполнения Плана в Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан.

3. Контроль за исполнением настоящего распоряжения возложить на Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан.

Премьер-Министр

О. Бектенов

Утвержден распоряжением Премьер-Министра Республики Казахстан от " " 2026 года №

План организационных мероприятий
по реализации Указа Президента Республики Казахстан от 2 февраля 2023 года № 121 "Об утверждении Стратегии достижения углеродной нейтральности Республики Казахстан до 2060 года"

№ п/п

Наименование

Форма завершения

Срок исполнения

Ответственные исполнители

Объем финансирования

Источники финансирования

1	2	3	4	5	6	7
Ожидаемые результаты:
1) доведение уровня нетто-эмиссий парниковых газов до 327,8 млн тонн к 2030 году, 302,1 млн тонн к 2040 году, 163,0 млн тонн к 2050 году и 0,0 млн тонн к 2060 году;
2) доведение объема выбросов в энергетических отраслях до 117,3 млн тонн к 2030 году, 110,8 млн тонн к 2040 году, 48,7 млн тонн к 2050 году и 3,2 млн тонн к 2060 году;
3) доведение уровня выбросов в транспорте до 35,0 млн тонн к 2030 году, 34,5 млн тонн к 2040 году, 17,2 млн тонн к 2050 году и 0,0 млн тонн к 2060 году;
4) доведение уровня выбросов в зданиях до 28,3 млн тонн к 2030 году, 23,2 млн тонн к 2040 году, 3,3 млн тонн к 2050 году и 0,0 млн тонн к 2060 году;
5) доведение уровня летучих эмиссий (включая добычу угля и нефтегазовую отрасль) до 39,5 млн тонн к 2030 году, 36,2 млн тонн к 2040 году, 19,4 млн тонн к 2050 году и 2,4 млн тонн к 2060 году;
6) доведение объема выбросов в промышленности до 60,4 млн тонн к 2030 году, 61,0 млн тонн к 2040 году, 61,8 млн тонн к 2050 году и 33,0 млн тонн к 2060 году;
7) доведение уровня выбросов и поглощения в сельском и лесном хозяйстве, землепользовании до 28,8 млн тонн к 2030 году, 20,8 млн тонн к 2040 году, 1,6 млн тонн к 2050 году и минус 7,4 млн тонн к 2060 году;
8) доведение уровня выбросов в секторе отходов до 6,0 млн тонн к 2030 году, 4,5 млн тонн к 2040 году, 3,9 млн тонн к 2050 году и 3,4 млн тонн к 2060 году;
9) достижение улавливания углерода с применением технологий УХУ в объеме 37,1 млн тонн СО₂-эквивалент к 2060 году;
10) сокращение объема сточных вод за счет перехода к использованию более эффективных водосберегающих приборов и оборудования на 5% к 2030 году, 7% к 2040 году, 10% к 2050 году и 15% к 2060 год;
11) увеличение доли водохозяйственных объектов Республики Казахстан (водохранилища, гидроузлы, каналы и гидрологические посты), оснащенных цифровыми системами мониторинга, моделирования и прогнозирования водных рисков (паводки и дефицит воды) 2030 - 40 %, к 2040 – 60 %, к 2050 - 80 %, к 2060 – 100%;
12) увеличение доли площадей сельскохозяйственных земель (пашни и пастбищ), управляемых с применением технологий и практик, повышающих адаптацию к изменению климата, до 15% к 2030 году, 30% к 2040 году, 40% к 2050 году и 50% к 2060 году;
13) доведение материально-технического оснащения природоохранных организаций и учреждений лесного хозяйства до нормативного: до 85 % к 2030 году, 90 % к 2040 году, 95 % к 2050 году и 100% к 2060 году;
14) доведение уровня охвата населения системами раннего предупреждения (сирены, системы громкоговорящей связи) о климатических и гидрометеорологических рисках до 40 000 человек на 100 000 населения к 2030 году, 50000 человек к 2040 году, 60000 человек к 2050 году и 90000 человек к 2060 году;
15) увеличение площадей покрытых лесом территорий до 14,48 млн гектар к 2030 году, до 15,1 млн гектар к 2040 году, до 15,5 млн гектар к 2050 году, до 15,9 млн гектар к 2060 году;
16) расширение единой экологической сети и репрезентативной системы особо охраняемых природных территорий до 33,2 млн гектар к 2030 году, до 33,7 млн гектар к 2040 году, до 34,2 млн гектар к 2050 году, до 34,7 млн гектар к 2060 году.
Направление "Производство электроэнергии и теплоэнергии"
1	Анализ возможности поэтапного вывода или замены оборудования угольных мощностей из эксплуатации с учетом приоритетов, необходимых инвестиций, разработкой соответствующих планов мероприятий	отчет в Правительство Республики	2028 год	МЭ	не требуется	не требуются
2	Анализ текущего состояния угольных мощностей для оценки их технического состояния, экономической эффективности эксплуатации, возможности их замещения альтернативными источниками	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МЭ	не требуется	не требуются
3	Разработка плана освоения гидрогеотермальных ресурсов для совместного производства электроэнергии и производства тепловой энергии	отчет в Правительство Республики Казахстан	2028-2030 годы	МЭ, МВРИ, Комитет геологии МПС, МИО	не требуется	не требуются
4	Разработка предложений, направленных на стимулирование энергосберегающих мероприятий и снижение потерь в сфере теплоснабжения	информация в Правительство Республики Казахстан	2028 год	МПС	не требуется	не требуются
5	Внедрение интеллектуальных систем управления энергопотреблением, технологий энергосбережения как среди отраслей промышленности, так и среди населения в рамках "Smart Turmys"	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2060 годы	МПС, МЭ	не требуется	не требуются
6	Создание межведомственного координационного совета по водородной энергетике с функциями координации вклада в достижение целей Стратегии достижения углеродной нейтральности	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2027 годы	МЭ, МЭПР, МПС, МНЭ	не требуется	не требуются
7	Разработка предложений по совершенствованию регулирования в сфере водородной энергетики	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭ, МПС, МЭПР	не требуется	не требуется
8	Анализ внутреннего рынка потенциальных производителей и поставщиков низкоуглеродного водорода в Республике Казахстан и формирование реестра потенциальных инвестиционных проектов в водородной отрасли	отчет в Правительство Республики Казахстан, информация на официальном сайте МПС	2026-2027 годы	МПС, МЭ	не требуется	не требуются
9	Разработка дорожных карт по декарбонизации предприятий металлургии, химической, цементной промышленности, сельского хозяйства, транспортного сектора с применением низкоуглеродного водорода и его производных (зел еный аммиак, метанол, "зел еная сталь")	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МПС, МЭ, МТ	не требуется	не требуются
10	Проведение оценки потенциала локализации производства оборудования и компонентов водородной цепочки создания стоимости, охватывающей этапы от производства водорода и сырья для него (включая возобновляемую электроэнергию) до его конечного использования, с определением приоритетных сегментов и оценкой инвестиционных потребностей	отчет в Правительство Республики Казахстан	2028-2029 годы	МПС, МЭ	не требуется	не требуются
11	Реализация пилотных проектов по использованию низкоуглеродного водорода в промышленных, сельскохозяйственных, транспортных и энергетических секторах экономики	отчет в Правительство Республики Казахстан	2028-2030 годы	МПС, МЭ, МТ	не требуется	не требуются
12	Разработка и реализация программы подготовки и повышения квалификации специалистов водородной отрасли с определением перечня необходимых компетенций, учебных модулей и целевых показателей по количеству обученных специалистов	отчет в Правительство Республики Казахстан	2030-2035 годы	МЭ, МПС, МНВО, МТСЗН	не требуется	не требуются
13	Проведение информационных кампаний по повышению осведомл енности о низкоуглеродном водороде посредством публикаций в средствах массовой информации, размещения материалов на интернет-ресурсах, а также проведения информационно-разъяснительных мероприятий	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МЭ, МЭПР	не требуется	не требуются
14	Научные исследования и опытно-конструкторские разработки в области водородных технологий	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МНВО, МЭ	не требуется	не требуются
Направление "Добыча полезных ископаемых"
15	Разработка долгосрочного видения по альтернативному использованию угля, подготовка нормативных документов и регламентов для поддержки альтернативных видов использования угля	информация в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МПС	не требуется	не требуются
16	Внедрение ежегодного отчета о причинах возникновения горения угля и эндогенных пожаров на всех участках процесса добычи угля	информация в Правительство Республики Казахстан	ежегодно с 2027 года	МПС	не требуется	не требуются
17	Разработка комплексного плана по декарбонизации нефтегазового сектора	информация в Правительство Республики Казахстан	2028 год	МЭПР, МЭ	не требуется	не требуются
Направление "Транспорт"
18	Развитие полномасштабной отрасли по производству комплектующего оборудования для автомобильных электрозарядных станций и газонаполнительных компрессорных станций	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2030 годы	МПС	не требуется	не требуются
Направление "Жилищно-коммунальное хозяйство"
19	Разработка долгосрочного плана термомодернизации зданий всех форм собственности: капитальный ремонт, пилотные проекты по энергопассивным домам, установке тепловых насосов, повышение энергоэффективности и механизмы финансирования за счет ЭСКО и/или субсидий по решению МИО	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МПС	не требуется	не требуются
20	Разработка классификации многоквартирных и индивидуальных жилых домов для определения дифференцированных требований к их энергоэффективности, модернизации и сокращению выбросов парниковых газов	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МПС	не требуется	не требуются
21	Стимулирование установки солнечных коллекторов и фотоэлектрических панелей на крышах жилых домов и муниципальных зданий по согласованию с владельцами	информация в Правительство Республики Казахстан	2030-2060 годы	МПС, МЭПР, МНЭ	не требуется	не требуются
22	Программа поэтапного внедрения тепловых насосов для комбинированной работы с электронагревателями, используемыми в ЖКХ для отопления и горячего водоснабжения	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2050 годы	МПС	не требуется	не требуются
23	Модернизация освещения жилых, общественных и промышленных зданий, строений и сооружений, уличного освящения	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2040 годы	МИО	не требуется	не требуются
24	Внедрение системы обязательной маркировки всех новых и реконструируемых зданий по классам энергоэффективности (от A+ до E) с последующим поэтапным расширением на существующий фонд при капитальном ремонте	информация в Правительство Республики Казахстан	2030-2040 годы	МПС, МИО	не требуется	не требуются
25	Внедрение мер стимулирования новых технологий, включая ВИЭ для целей ГВС и отопления в жилых, общественных и промышленных зданиях, строениях и сооружениях	информация в Правительство Республики Казахстан	ежегодно	МПС, МФ, МНЭ	не требуется	не требуются
Направление "Промышленность"
26	Проведение исследования возможности использования углерода (в сочетании с технологиями УХУ) для производства различных материалов	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2027 годы	МЭ, МПС	не требуется	не требуются
27	Систематизация государственного регулирования на этапе "Эксплуатация" и "Утилизация" "зеленых" объектов и технологий	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2027 годы	МЭПР, МПС, МЭ, МЧС, МВРИ	не требуется	не требуются
28	Проведение анализа по возможности внедрения паспортов материалов и учета выброса парниковых газов на всем жизненном цикле продукции с рассмотрением возможности разработки систем верификации и маркировки "зеленой" продукции	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МЭПР, МТИ, МПС	не требуется	не требуются
Направление "Сельское и лесное хозяйство, землепользование"
29	Создание по основным типам почв земель сельскохозяйственного назначения карбоновых полигонов для оценки эффективности методов карбонового земледелия	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2028 годы	МСХ	не требуется	не требуются
30	Реализация пилотного проекта по снижению выбросов метана при выращивании риса	проект	2027-2028 годы	МСХ, МЭПР, МИО Кызылординской области	не требуется	не требуются
31	Разработка и внедрение мер государственной поддержки селекционных проектов по созданию новых сортов сельскохозяйственных культур, устойчивых к засухе, высоким температурам и другим климатическим факторам, с последующей регистрацией и передачей перспективных сортов сельскохозяйственным производителям	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МСХ, НАНОЦ (по согласованию)	не требуется	не требуются
32	Разработка предложений по субсидированию органических удобрений	информация по в Правительство Республики Казахстан	2028 год	МПС, МСХ, МНЭ, МТИ, МИИЦР, АЗРК, МИО	не требуется	не требуются
33	Адаптация действующих методик для учета, мониторинга, верификации и сертификации углеродных единиц, создаваемых за счет поглощения и накопления углерода в почвах сельскохозяйственных угодий	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР, МСХ, АО "Жасыл даму" (по согласованию)	не требуется	не требуются
34	Создание цифровой базы данных для построения базовой линии содержания органического углерода в почве	банк (база данных) данных почв Республики Казахстан	2027 год	МСХ, МИИЦР	не требуется	не требуются
35	Реализация углеродных офсетов на землях государственного лесного фонда	пилотный проект	2026-2030 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
Направление "Управление отходами"
36	Введение в эксплуатацию полигонов в сельской местности с учетом объемов образования отходов и соблюдением экологических требований	информация в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МЭПР, МИО	не требуется	не требуются
37	Стимулирование роста проектов ГЧП и разработки механизмов финансовой поддержки проектов в сфере переработки и утилизации отходов	информация в Правительство Республики Казахстан	2028 год	МЭПР, МПС, МЭ, МНЭ, МИО	не требуется	не требуются
38	Разработка и внедрение мер стимулирования раздельного сбора отходов, включая установку специализированных контейнеров, информационную работу с населением и передачу собранных отходов на переработку, с установлением целевых показателей по охвату населения и объ ему раздельно собранных отходов	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МЭПР, МИО	не требуется	не требуются
Направление "Энергоэффективность и энергосбережение"
39	Создание единой цифровой системы в области энергосбережения и повышения энергоэффективности (централизованный ситуационный центр) с автоматизированной моделью расчета и прогнозирования энергоемкости отраслей ВРП, ВВП	информация в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МПС, НЦЭ (по согласованию), БНС (по согласованию)	не требуется	не требуются
40	Обеспечение мониторинга энергопотребления субъектов государственного энергетического реестра, потребляющих энергетические ресурсы в объеме, эквивалентном пятидесяти тысячам и более тонн условного топлива в год	информация в Правительство Республики Казахстан	ежегодно	МПС	не требуется	не требуются
41	Разработка местными исполнительными органами столицы, областей, городов республиканского значения планов мероприятий по энергосбережению и повышению энергоэффективности для объектов государственных учреждений и субъектов квазигосударственного сектора, потребляющих энергетические ресурсы в объеме, эквивалентном одной тысяче пятистам и более тонн условного топлива в год	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2035 годы	МИО, МПС	не требуется	не требуются
42	Приведение в соответствие с Экологическим кодексом Республики Казахстан процедуры выдачи Комплексного экологического разрешения (КЭР для ТОП-50 энергоемких предприятий)	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2027 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
43	Моделирование выбросов метана с определением вкладов и возможностей сокращения выбросов метана от различных секторов экономики	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР, МПС, МНЭ, МЭ, МСХ	не требуется	не требуются
44	Разработка методологии и коэффициента определения шахтного метана	информация в Правительство Республики Казахстан	2028 год	МЭПР, МЧС, МЭ МПС, ОЮЛ ассоциация "KAZENERGY" (по согласованию), НПП "Атамекен" (по согласованию)	не требуется	не требуются
45	Стимулирование офсетных проектов по сокращению выбросов метана и разработке методики их реализации	отчет в Правительство Республики Казахстан	2030-2060 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
46	Проведение анализа рисков регулирования ЕС по метану на казахстанскую экономику с выработкой дополнительных мер по их нивелированию	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МЭПР, МПС, МЭ, МНЭ	не требуется	не требуются
47	Обеспечение точного учета выбросов метана на промышленных объектах путем установления единых требований к их проектированию, эксплуатации и измерительному оборудованию	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2028 годы	МПС, МЭПР, КТРМ МТИ, МТИ	не требуется	не требуются
48	Разработка правил мониторинга и внедрение системы мониторинга обнаружения утечек метана	информация в Правительство Республики Казахстан	2028 год	МЭПР, МИИЦР, МЭ, АО НК "Қазақстан Ғарыш сапары" (по согласованию)	не требуется	не требуются
49	Организация аэрокосмического мониторинга утечек метана	информация в Правительство Республики Казахстан	2028-2060 годы	МИИЦР, МЭПР, АО НК "Қазақстан Ғарыш сапары" (по согласованию)	не требуется	не требуются
50	Использование шахтного метана и метана угольных пластов для электроснабжения, теплоснабжения и транспорта	информация в Правительство Республики Казахстан	2030-2050 годы	МЭ	не требуется	не требуются
Направление "Адаптация к изменению климата"
51	Проведение комплексной оценки климатических рисков и уязвимости для ключевых отраслей экономики и регионов Казахстана, включая города республиканского значения, с анализом влияния изменения климата на меры декарбонизации и их возможного воздействия на адаптационные усилия	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2030 годы	МЭПР, МСХ, КЛХЖМ МЭПР, МЗ, МПС, МНВО МВРИ, МЧС, МИО	не требуется	не требуются
52	Создание механизмов и стандартных процедур по учету климатических рисков и адаптации при государственном и бюджетном планировании с последующей актуализацией документов системы государственного планирования	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МЭПР, МСХ, МВРИ, МЧС, МИО	не требуется	не требуются
53	Разработка планов действий по адаптации к изменению климата для столицы, областей и городов республиканского значения	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МИО, МЭПР, МСХ, МВРИ, МЧС	не требуется	не требуются
54	Реализация программ обучения отраслевых экспертов (государственных и негосударственных) методикам проведения оценки климатических рисков и планирования адаптационных мер	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2029 годы	МЭПР, МНВО, МЗ, МСХ, МТСЗН, МИО	не требуется	не требуются
55	Адаптация зданий, транспортной и энергетической инфраструктуры для снижения воздействия изменения климата: повышение энергоэффективности, эффективное использование воды и повышение защиты от экстремальных погодных условий	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2060 годы	МПС, МИО	не требуется	не требуются
56	Обновление и реализация правил городского планирования, зонирования и озеленения с учетом изменения климата и повышение устойчивости городской инфраструктуры	информация в Правительство Республики Казахстан	2026-2028 годы	МИО, МПС	не требуется	не требуются
57	Создание насаждений на водосборных площадях в поймах рек Ертыс, Жайык, Сырдарья, Иле	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2035 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
58	Снижение негативного воздействия изменения климата (тепловой стресс и экстремальные погодные явления) на условия труда	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027-2035 годы	МТСЗН, МЗ	не требуется	не требуются
59	Адаптация планов по ликвидации последствий стихийных бедствий с учетом новых рисков и мер адаптации к изменению климата	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МЧС	не требуется	не требуются
60	Мониторинг воздействия изменения климата на экосистемы и биоразнообразие с определением наиболее уязвимых видов и природных процессов, включая внедрение цифровых решений и технологий мониторинга	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027-2030 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
61	Обеспечение эффективной системы охраняемых природных территорий и коридоров миграции диких животных в условиях изменения климата	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2035 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
Направление "Справедливый переход и создание рабочих мест"
62	Проведение анализа текущего состояния на рынке труда в углеродоемких секторах и потенциала создания новых рабочих мест в "зеленых" секторах	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МТСЗН, МЭПР, МНЭ	не требуется	не требуются
Направление "Научно-исследовательские и опытно-конструкторские работы и образование"
63	Проведение исследований по влиянию энергоэффективности на снижение выбросов парниковых газов в добывающих отраслях	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МЭПР, МНВО, МЭ, МПС	не требуется	не требуются
64	Включение вопросов изменения климата в учебные программы среднего, среднеспециального и высшего образования с адаптацией содержания по уровням подготовки, а также подготовкой методических материалов и обучением преподавателей	отчет в Правительство Республики Казахстан	2030 год	МНВО, МП	не требуется	не требуются
Направление "Изменение общественного сознания"
65	Организация и проведение ежегодных национальных форумов, деловых и культурных мероприятий по вопросам климатической политики, углеродной нейтральности, экологии и устойчивого развития в регионах Республики Казахстан	отчет в Правительство Республики Казахстан	ежегодно с 2026 года	МЭПР, НПО	не требуется	не требуются
66	Проведение серии обучающих вебинаров, онлайн-курсов и семинаров по вопросам климатических изменений, снижению углеродного следа и адаптации к изменениям климата для корпоративных структур, сотрудников промышленных предприятий, представителей бизнеса и других заинтересованных сторон	отчет в Правительство Республики Казахстан	ежегодно с 2026 года	МЭПР, МЭ, МПС, НПП "Атамекен" (по согласованию)	не требуется	не требуются
67	Проведение общественных консультаций и диалогов по вопросам изменения климата и углеродной нейтральности в Республике Казахстан	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2040 годы	МЭПР, МИО	не требуется	не требуются
68	Разработка и запуск национальной информационно-образовательной кампании для населения по популяризации раздельного сбора отходов, их переработки и снижению углеродного следа с включением компонентов по устойчивому потреблению (выбор экологически чистой продукции, товаров с экологической маркировкой и изделий для многократного и долговременного использования), а также распространением доступных информационных материалов и буклетов	информационная кампания	2026-2030 годы	МЭПР, ПРООН	не требуется	не требуются
69	Создание интерактивного веб-сайта с информацией и рекомендациями по уменьшению углеродного следа и климатическим изменениям	веб-сайт	2026-2027 годы	МЭПР, МИИЦР	не требуется	не требуются
70	Регулярное информирование общественности через СМИ о реализации пунктов плана по достижению углеродной нейтральности	публикации и отчеты в СМИ	ежеквартально с 2026 года	МКИ, МЭПР	не требуется	не требуются
71	Проведение ежегодного опроса среди населения для оценки уровня осведомленности о климатических изменениях и мерах по достижению углеродной нейтральности	отчет в Правительство Республики Казахстан	ежегодно с 2026 года	МЭПР, МИО	не требуется	не требуются
72	Реализация программ, направленных на поощрение населения активно участвовать в экологических инициативах, связанных с уменьшением углеродного следа	отчет в Правительство Республики Казахстан	ежегодно с 2027 года	МЭПР, МКИ, НПО (по согласованию)	не требуется	не требуются
Направление "Система углеродного регулирования"
73	Приведение документов Системы государственного планирования в соответствие с положениями Стратегии достижения углеродной нейтральности Республики Казахстан до 2060 года, а также положениями Национального вклада Республики Казахстан в глобальное реагирование на изменение климата	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МНЭ, МЭ, МЭПР, МСХ, МПС	не требуется	не требуются
74	Пересмотр действующих бенчмарков (стандартов) путем поэтапного снижения удельных показателей выбросов парниковых газов на единицу продукции в регулируемых секторах экономики	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР, АО "Жасыл даму" (по согласованию)	не требуется	не требуются
75	Введение платного аукционирования углеродных квот с распространением его на распределяемые квоты	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР, АО "Жасыл даму" (по согласованию)	не требуется	не требуются
76	Проработка вопроса внедрения углеродного налога в нерегулируемых секторах	информация в Правительство Республики Казахстан	2035 год	МЭПР, МНЭ	не требуется	не требуются
77	Внедрение автоматических систем учета выбросов, сокращения и поглощения парниковых газов	информация в Правительство Республики Казахстан	2030-2035 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
78	Определение механизмов оптимального углеродного регулирования с созданием экосистемы углеродного рынка с четкой структурой представленности обязательного и добровольного рынка в рамках реализации статьи 6 Парижского соглашения	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
79	Реализация проектов по сокращению выбросов и поглощению парниковых газов с выпуском углеродных единиц для национального, международного и добровольного углеродных рынков, включая углеродное земледелие, устойчивое пастбищепользование, лесоразведение, переработку отходов и повышение энергоэффективности	отчет в Правительство Республики Казахстан	2026-2030 годы	МЭПР, МСХ	не требуется	не требуются
80	Создание механизма регулирования количества углеродных квот на рынке путем их изъятия в резерв и возврата при необходимости (Market stability reserve)	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР, АО "Жасыл даму" (по согласованию)	не требуется	не требуются
81	Проведение анализа международных стандартов или руководящих документов по количественному учету и управлению углеродного следа продукции по отраслям экономики, видам продукции, отчетности по устойчивому развитию и разработка предложений по адаптации в качестве национальных стандартов и руководящих документов	отчет в Правительство Республики Казахстан	2027 год	МЭПР	не требуется	не требуются
82	Разработка региональных стратегий по достижению углеродной нейтральности (разработка детализированных планов с учетом уникальных характеристик каждого региона для внедрения низкоуглеродных решений)	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР, МНЭ, МИО	не требуется	не требуются
83	Разработка стратегического видения финансирования перехода к углеродной нейтральности, включая классификацию источников финансирования (бюджетные, частные, международные), предложения по тарифной политике, а также поэтапное вовлечение различных механизмов финансирования в зависимости от отраслей и этапов декарбонизации	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2029 годы	МЭПР, МНЭ, МЭ, МФ	не требуется	не требуются
84	Создание Карбонового фонда	отчет в Правительство Республики Казахстан	2028-2029 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
85	Рассмотрение вопроса расширения охвата участников СТВ, в частности, включения финансовых учреждений и финансовых брокеров в определение "участники углеродного рынка"	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МЭПР	не требуется	не требуются
86	Предусмотрение механизма быстрой и малозатратной верификации соответствия проектов пороговым значениям таксономии (классификация "зеленых" проектов)	информация в Правительство Республики Казахстан	2026 год	МЭПР, МФЦА (по согласованию), МЦЗТИП (по согласованию), НБ (по согласованию), ФРП "Даму" (по согласованию)	не требуется	не требуются
87	Внедрение добровольной нефинансовой отчетности с 2027 года и обязательной климатической отчетности с 2028 года в рамках годовых отчетов компаний	информация в Правительство Республики Казахстан	2027-2028 годы	МПС, МЭ, МСХ МЭПР	не требуется	не требуются
Направление "Государственная поддержка низкоуглеродных проектов"
88	Внедрение обязательных критериев снижения углеродного следа в действующие цифровые платформы/процессы, которые должны применяться для отбора проектов, в рамках государственных программ поддержки бизнеса и предпринимательства	отчет в Правительство Республики Казахстан	2028-2029 годы	МЭПР, МНЭ	не требуется	не требуются
89	Развитие национальной системы стандартизации водородной инфраструктуры: гармонизация с международными требованиями к безопасности, ресурсоэффективности, сертификации происхождения и уч ету углеродного следа для обеспечения прозрачности внутреннего рынка, интеграции в национальную СТВ, соответствия международным требованиям к экспортируемой продукции и привлечения инвестиций	утвержденные национальные стандарты (СТ РК)	2027-2030 годы	МЭ, МТИ, МЭПР	не требуется	не требуются
90	Рассмотрение возможности включения водородных технологий в справочники наилучших доступных техник и реестр "зеленых" технологий при соответствии экологического законодательства	справочная информация	2029 год	МЭПР, МЭ	не требуется	не требуются

Примечание: расшифровка аббревиатур:

МСХ – Министерство сельского хозяйства Республики Казахстан

АЗРК – Агентство по защите и развитию конкуренции Республики Казахстан

МНВО – Министерство науки и высшего образования Республики Казахстан

МЗ – Министерство здравоохранения Республики Казахстан;

МТСЗН – Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан

МИИЦР – Министерство искусственного интеллекта и цифрового развития Республики Казахстан

МТ – Министерство транспорта Республики Казахстан

МФ – Министерство финансов Республики Казахстан

МКИ – Министерство культуры и информации Республики Казахстан

МП – Министерство просвещения Республики Казахстан

КЛХЖМ МЭПР – Комитет лесного хозяйства и животного мира Министерства экологии и природных ресурсов Республики Казахстан

МПС – Министерство промышленности и строительства Республики Казахстан

МТИ – Министерство торговли и интеграции Республики Казахстан

МВРИ – Министерство водных ресурсов и ирригации Республики Казахстан

МЧС – Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан

КТРМ – Комитет технического регулирования и метрологии Министерства торговли и интеграции Республики Казахстан

БНС – Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан

НБ – Национальный Банк Республики Казахстан МНЭ – Министерство национальной экономики Республики Казахстан

МЭ – Министерство энергетики Республики Казахстан

МЭПР – Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан

НПП "Атамекен" – Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен"

МФЦА – Международный финансовый центр "Астана"

ПРООН – Программа развития ООН

ФРП "Даму" – Фонд развития предпринимательства "Даму"

НАНОЦ – национальный аграрный научно-образовательный центр

НЦЭ – Национальный центр энергосбережения

МЦЗТИП – Международный центр зеленых технологий и инвестиционных проектов

АО – акционерное общество

СМИ – средства массовой информации

МИО – местные исполнительные органы

ВРП – валовый региональный продукт

ИЖС – индивидуальное жилищное строительство

ВВП – валовый внутренний продукт

ВИЭ – возобновляемые источники энергии

УХУ – улавливание и хранение углерода

КЭР – комплексное экологическое разрешение

ГЧП – государственно-частное партнерство

ЖКХ – жилищно-коммунальное хозяйство

НПО – неправительственная организация

НДТ – наилучшие доступные техники

СТВ – система торговли выбросами

ГВС – горячее водоснабжение

КРС – крупный рогатый скот

ЭСКО – энергосервисная компания

GHG protocol – Greenhouse Gas Protocol (международный стандарт учета и отчетности по выбросам парниковых газов)

GRI report – Global Reporting Initiative (стандарт отчетности по устойчивому развитию

JCM – Joint Crediting Mechanism (совместный кредитный механизм)

ОЮЛ "Ассоциация "KAZENERGY"" – объединение юридических лиц "Казахстанская ассоциация организаций нефтегазового и энергетического комплекса "KAZENERGY""

VCM – Voluntary Carbon Market (добровольный углеродный рынок)

______________________________________

"Қазақстан Республикасының көміртегі бейтараптығына қол жеткізуінің 2060 жылға дейінгі стратегиясын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2023 жылғы 2 ақпандағы № 121 Жарлығын іске асыру жөніндегі ұйымдастыру іс-шараларының жоспарын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің 2026 жылғы 1 қыркүйектегі № 145-ө өкімі

1. Қоса беріліп отырған "Қазақстан Республикасының көміртегі бейтараптығына қол жеткізуінің 2060 жылға дейінгі стратегиясын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2023 жылғы 2 ақпандағы № 121 Жарлығын іске асыру жөніндегі ұйымдастыру іс-шараларының жоспары (бұдан әрі – Жоспар) бекітілсін.

2. Жоспарды іске асыруға жауапты орталық мемлекеттік органдар, сондай-ақ мүдделі ұйымдар (келісу бойынша):

1) Жоспарды іске асыру жөнінде қажетті шараларды қабылдасын;

2) ай сайын, Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігіне Жоспардың орындалу барысы туралы ақпарат беріп тұрсын.

3. Осы өкімнің орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігіне жүктелсін.

Премьер-Министр

О. Бектенов

	Қазақстан Республикасы
	Премьер-Министрінің
	2026 жылғы 1 қыркүйектегі № 145-ө өкімімен
	бекітілген

"Қазақстан Республикасының көміртегі бейтараптығына қол жеткізуінің 2060 жылға дейінгі стратегиясын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2023 жылғы 2 ақпандағы № 121 Жарлығын іске асыру жөніндегі ұйымдастыру іс-шараларының жоспары

Р/с №

Атауы

Аяқталу нысаны

Орындау мерзімі

Жауапты орындаушылар

Қаржыландыру көлемі

Қаржыландыру көздері

1	2	3	4	5	6	7
Күтілетін нәтижелер:
1) парниктік газдардың нетто-эмиссияларының деңгейін 2030 жылға қарай 327,8 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 302,1 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 163 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 0 млн тоннаға дейін жеткізу;
2) энергетика салаларындағы шығарындылар көлемін 2030 жылға қарай 117,3 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 110,8 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 48,7 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 3,2 млн тоннаға дейін жеткізу;
3) көліктегі шығарындылар деңгейін 2030 жылға қарай 35 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 34,5 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 17,2 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 0 млн тоннаға дейін жеткізу;
4) ғимараттардағы шығарындылар деңгейін 2030 жылға қарай 28,3 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 23,2 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 3,3 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 0 млн тоннаға дейін жеткізу;
5) ұшпа эмиссиялар деңгейін (көмір өндіруді және мұнай-газ саласын қоса алғанда) 2030 жылға қарай 39,5 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 36,2 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 19,4 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 2,4 млн тоннаға дейін жеткізу;
6) өнеркәсіптегі шығарындылар көлемін 2030 жылға қарай 60,4 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 61 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 61,8 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 33 млн тоннаға дейін жеткізу;
7) ауыл және орман шаруашылығындағы, жер пайдаланудағы шығарындылар мен сіңіру деңгейін 2030 жылға қарай 28,8 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 20,8 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 1,6 млн тоннаға және 2060 жылға қарай минус 7,4 млн тоннаға дейін жеткізу;
8) қалдықтар секторындағы шығарындылар деңгейін 2030 жылға қарай 6 млн тоннаға, 2040 жылға қарай 4,5 млн тоннаға, 2050 жылға қарай 3,9 млн тоннаға және 2060 жылға қарай 3,4 млн тоннаға дейін жеткізу;
9) КҰС технологияларын қолдана отырып көміртегін 2060 жылға қарай 37,1 млн тонна СО₂-эквивалент көлемінде ұстауға қол жеткізу;
10) Неғұрлым тиімді су үнемдеу аспаптары мен жабдықтарын пайдалануға көшу есебінен сарқынды сулардың көлемін 2030 жылға қарай 5%-ға, 2040 жылға қарай 7%-ға, 2050 жылға қарай 10%-ға және 2060 жылға қарай 15%-ға қысқарту;
11) су қаупін (су тасқыны мен су тапшылығын) мониторингтеу, модельдеу және болжаудың цифрлық жүйелерімен жарақтандырылған Қазақстан Республикасы су шаруашылығы объектілерінің (су қоймалары, гидротехникалық тораптар, арналар мен гидрологиялық бекеттер) үлесін 2030 – 40%-ға, 2040 жылға қарай – 60%-ға, 2050 жылға қарай – 80%-ға, 2060 жылға қарай – 100%-ға ұлғайту;
12) климаттың өзгеруіне бейімделуді арттыратын технологиялар мен практикаларды қолдана отырып басқарылатын ауыл шаруашылығы жерлері (егістік және жайылымдар) алаңының үлесін 2030 жылға қарай 15%-ға, 2040 жылға қарай 30%-ға, 2050 жылға қарай 40%-ға және 2060 жылға қарай 50%-ға дейін ұлғайту;
13) табиғат қорғау ұйымдары мен орман шаруашылығы мекемелерін материалдық-техникалық жарақтандыруды нормаға сай 2030 жылға қарай 85%-ға дейін, 2040 жылға қарай 90%-ға дейін, 2050 жылға қарай 95%-ға және 2060 жылға қарай 100%-ға дейін жеткізу;
14) Халықты климаттық және гидрометеорологиялық қауіптер туралы ерте ескерту жүйелерімен (сиреналар, дауыс зорайтқыш байланыс жүйелері) қамту деңгейін 2030 жылға қарай 100 000 тұрғынға шаққанда 40 000 адамға, 2040 жылға қарай 50 000 адамға, 2050 жылға қарай 60 000 адамға және 2060 жылға қарай 90 000 адамға дейін жеткізу;
15) орманмен көмкерілген аумақтардың алаңын 2030 жылға қарай 14,48 млн гектарға дейін, 2040 жылға қарай 15,1 млн гектарға дейін, 2050 жылға қарай 15,5 млн гектарға дейін, 2060 жылға қарай 15,9 млн гектарға дейін ұлғайту;
16) ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың бірыңғай экологиялық желісін және репрезентативтік жүйесін 2030 жылға қарай 33,2 млн гектарға дейін, 2040 жылға қарай 33,7 млн гектарға дейін, 2050 жылға қарай 34,2 млн гектарға дейін, 2060 жылға қарай 34,7 млн гектарға дейін кеңейту.
"Электр энергиясы мен жылу энергиясын өндіру" бағыты
1	Тиісті іс-шаралар жоспарларын әзірлей отырып қажетті инвестицияларды, басымдықтарын ескеріп, көмір қуаттарының жабдықтарын пайдаланудан кезең-кезеңімен шығару немесе ауыстыру мүмкіндігін талдау	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2028 жыл	ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
2	Көмір қуаттарының техникалық жай-күйін, оларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін, оларды баламалы көздермен алмастыру мүмкіндігін бағалау үшін олардың ағымдағы жай-күйін талдау	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жыл	ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
3	Электр энергиясын бірлесіп өндіру мен жылу энергиясын өндіру үшін гидрогеотермалдық ресурстарды игеру жоспарын әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2028-2030 жылдар	ЭМ, СРИМ, Геология комитеті, ӨҚМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
4	Энергия үнемдеу іс-шараларын ынталандыруға және жылумен жабдықтау саласындағы шығындарды азайтуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028 жыл	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
5	"Smart Turmys" шеңберінде өнеркәсіп арасында да, халық арасында да энергия тұтынуды басқарудың зияткерлік жүйелерін, энергия үнемдеу технологияларын енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2060 жылдар	ӨҚМ, ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
6	Көміртегі бейтараптығына қол жеткізу стратегиясы мақсаттарына қол жеткізудегі үлесті үйлестіру функциялары бар сутегі энергетикасы жөніндегі ведомствоаралық үйлестіру кеңесін құру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2027 жылдар	ЭМ, ЭТРМ, ӨҚМ, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
7	Сутегі энергетикасы саласындағы реттеуді жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027-2028 жылдар	ЭМ, ӨҚМ, ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
8	Қазақстан Республикасындағы төмен көміртекті сутегінің әлеуетті өндірушілері мен өнім берушілерінің ішкі нарығын талдау және сутегі саласындағы әлеуетті инвестициялық жобалардың тізілімін қалыптастыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп, ӨҚМ ресми сайтындағы тізілім туралы ақпарат	2026-2027 жылдар	ӨҚМ, ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
9	Төмен көміртекті сутегін және оның туындыларын (жасыл аммиак, метанол, "жасыл болат") қолдана отырып, металлургия, химия, цемент өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, көлік секторы кәсіпорындарын көміртексіздендіру жөніндегі жол карталарын әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027-2028 жылдар	ӨҚМ, ЭМ, КМ	талап етілмейді	талап етілмейді
10	Басым сегменттерді айқындаумен және инвестициялық қажеттіліктерді бағалай отырып, сутегі мен ол үшін шикізат өндіруден (жаңартылатын электр энергиясын қоса алғанда) оның түпкілікті пайдаланылуына дейінгі кезеңдерді қамтитын құнын қалыптастырудың сутегі тізбегі жабдықтары мен компоненттерін өндіруді оқшаулау әлеуетіне бағалау жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2028-2029 жылдар	ӨҚМ, ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
11	Экономиканың өнеркәсіптік, ауыл шаруашылығы, көлік және энергетика секторларында төмен көміртекті сутегін пайдалану жөніндегі пилоттық жобаларды іске асыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2028-2030 жылдар	ӨҚМ, ЭМ, КМ	талап етілмейді	талап етілмейді
12	Қажетті құзыреттердің, оқу модульдерінің және оқыған мамандар саны бойынша нысаналы көрсеткіштердің тізбесін айқындай отырып, сутегі саласының мамандарын даярлау және біліктілігін арттыру бағдарламасын әзірлеу және іске асыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2030-2035 жылдар	ЭМ, ӨҚМ, ҒЖБМ, Еңбекмині	талап етілмейді	талап етілмейді
13	Бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау, интернет-ресурстарда материалдарды орналастыру, сондай-ақ ақпараттық-түсіндіру іс-шараларын жүргізу арқылы төмен көміртекті сутегі туралы хабардарлықты арттыру бойынша ақпараттық науқандар өткізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ЭМ, ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
14	Сутегі технологиялары саласындағы ғылыми зерттеулер мен тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ҒЖБМ, ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Пайдалы қазбаларды өндіру" бағыты
15	Көмірді баламалы пайдалану бойынша ұзақ мерзімді пайымды әзірлеу және көмірді пайдаланудың баламалы түрлерін қолдау үшін нормативтік құжаттар мен регламенттерді дайындау	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027 жыл	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
16	Көмір өндіру процесінің барлық учаскелерінде көмірдің жануы мен эндогендік өрттің пайда болуының себептері туралы жылдық есепті енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027 жылдан бастап жыл сайын	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
17	Мұнай-газ секторын көміртексіздендіру жөніндегі кешенді жоспарды әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028 жыл	ЭТРМ, ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Көлік" бағыты
18	Автомобиль электр қуаттау станциялары мен газ толтыру компрессорлық станциялары үшін жиынтықтаушы жабдықтар өндіру бойынша кең ауқымды саланы дамыту	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2030 жылдар	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық" бағыты
19	Барлық меншік нысандары ғимараттарын терможаңғыртудың ұзақ мерзімді жоспарын әзірлеу: күрделі жөндеу, энергияны аз тұтынатын үйлер бойынша пилоттық жобалар, жылу сорғыларын орнату, энергия тиімділігін арттыру және ЖАО шешімі бойынша ЭСКО және/немесе субсидиялар есебінен қаржыландыру тетіктері	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
20	Көппәтерлі және жеке тұрғын үйлердің энергия тиімділігіне, оларды жаңғыртуға және парниктік газдар шығарындыларын азайтуға қойылатын сараланған талаптарды айқындау үшін олардың жіктемесін әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жыл	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
21	Меншік иелерінің келісімі бойынша тұрғын үйлер мен муниципалды ғимараттардың шатырларына күн коллекторлары мен фотоэлектрлік панельдердің орнатылуын ынталандыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2030-2060 жылдар	ӨҚМ, ЭТРМ, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
22	ТКШ-да жылыту және ыстық сумен жабдықтау үшін пайдаланылатын электр қыздырғыштармен аралас жұмыс істеуге арналған жылу сорғыларын кезең-кезеңімен енгізу бағдарламасы	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2050 жылдар	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
23	Тұрғын үйлерді, қоғамдық және өнеркәсіптік ғимараттарды, құрылыстар мен құрылысжайларды жарықтандыруды, көшелерді жарықтандыруды жаңғырту	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2040 жылдар	ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
24	Барлық жаңа және реконструкцияланатын ғимараттарды энергия тиімділігі сыныптары бойынша (A+-тен E-ге дейін) кейіннен күрделі жөндеу кезінде қолданыстағы қорға кезең-кезеңімен кеңейте отырып міндетті таңбалау жүйесін енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2030-2040 жылдар	ӨҚМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
25	Тұрғын, қоғамдық және өнеркәсіптік ғимараттарда, құрылыстар мен құрылыс жайларда ЫСЖ және жылыту мақсаттары үшін ЖЭК қоса алғанда, жаңа технологияларды ынталандыру шараларын енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	жыл сайын	ӨҚМ, Қаржымині, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Өнеркәсіп" бағыты
26	Әртүрлі материалдарды өндіру үшін көміртегін (КҰС технологиясымен бірге) пайдалану мүмкіндігіне зерттеу жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2027 жылдар	ЭМ, ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
27	"Жасыл" объектілер мен технологияларды "Пайдалану" және "Кәдеге жарату" кезеңінде мемлекеттік реттеуді жүйелеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2027 жылдар	ЭТРМ, ӨҚМ, ЭМ, ТЖМ, СРИМ	талап етілмейді	талап етілмейді
28	"Жасыл" өнімді верификациялау және таңбалау жүйелерін әзірлеу мүмкіндігін қарастыра отырып, материалдардың паспорттарын енгізу және өнімнің бүкіл өмірлік циклінде парниктік газдардың шығарылуын есепке алу мүмкіндігі бойынша талдау жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жыл	ЭТРМ, СИМ, ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Ауыл және орман шаруашылығы, жер пайдалану" бағыты
29	Карбон егін шаруашылығы әдістерінің тиімділігін бағалау үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің негізгі топырақ типтері бойынша карбон полигондарын құру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2028 жылдар	АШМ	талап етілмейді	талап етілмейді
30	Күріш өсіру кезінде метан шығарындыларын азайту жөніндегі пилоттық жобаны іске асыру	жоба	2027-2028 жылдар	АШМ, ЭТРМ, Қызылорда облысының ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
31	Ауыл шаруашылығы дақылдарының құрғақшылыққа, жоғары температураға және басқа да климаттық факторларға төзімді жаңа сорттарын өндіру жөніндегі селекциялық жобаларды кейіннен тіркеп және ауыл шаруашылығы өндірушілеріне бере отырып, мемлекеттік қолдау шараларын әзірлеу және енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	АШМ, ҰАҒБО (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
32	Органикалық тыңайтқыштарды субсидиялау бойынша ұсыныстар әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028 жыл	ӨҚМ, АШМ, ҰЭМ, СИМ, ЖИЦДМ, БҚДА, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
33	Көміртегі квоталарын қалыптастыру, мониторингтеу, верификациялау және сертификаттаудың қолданыстағы әдістемелерін топырақта көмірқышқыл газын сіңіру және сақтау есебінен құрылатын ауылшаруашылығы алқаптарына бейімдеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ЭТРМ, АШМ, "Жасыл даму" АҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
34	Топырақта органикалық көміртегінің негізгі желісін құру үшін цифрлық дерекқор құру	Қазақстан Республикасының топырақ деректері банкі (дерекқоры)	2027 жыл	АШМ, ЖИЦДМ	талап етілмейді	талап етілмейді
35	Мемлекеттік орман қоры жерлерінде көміртекті офсеттерді іске асыру	пилоттық жоба	2026-2030 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Қалдықтарды басқару" бағыты
36	Қалдықтардың түзілу көлемін ескере отырып және экологиялық талаптарды сақтап ауылдық жерлердегі полигондарды пайдалануға енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027 жыл	ЭТРМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
37	МЖӘ жобаларының артуын және қалдықтарды қайта өңдеу, кәдеге жарату саласындағы жобаларды қаржылық қолдау тетіктерінің әзірленуін ынталандыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028 жыл	ЭТРМ, ӨҚМ, ЭМ, ҰЭМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
38	Арнайы контейнерлер орнатуды, халықпен ақпараттық жұмысты және халықты қамту және бөлек жиналған қалдықтардың көлемі бойынша нысаналы көрсеткіштерді белгілей отырып, жиналған қалдықтарды өңдеуге беруді қоса алғанда, қалдықтарды бөлек жинауды ынталандыру шараларын әзірлеу және енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ЭТРМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
"Энергия тиімділігі және энергия үнемдеу" бағыты
39	ЖӨӨ, ЖІӨ салалары энергия сыйымдылығының есеп-қисабы мен болжамының автоматтандырылған моделі бар энергия үнемдеу және энергия тиімділігін арттыру саласындағы бірыңғай цифрлық жүйе (орталықтандырылған ахуалдық орталық) құру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027 жыл	ӨҚМ, ҰЭҮО (келісу бойынша), ҰСБ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
40	Жылына елу мың тоннаға және одан көп балама көлемде шартты отынға энергетикалық ресурстарды тұтынатын мемлекеттік энергетикалық тізілім субъектілерінің энергия тұтыну мониторингін қамтамасыз ету	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	жыл сайын	ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
41	Астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының жылына бір мың бес жүз тоннаға және одан көп балама көлемде шартты отынға энергетикалық ресурстарды тұтынатын мемлекеттік мекемелердің объектілері мен квазимемлекеттік сектор субъектілері үшін энергия үнемдеу және энергия тиімділігін арттыру жөніндегі іс-шаралар жоспарларын әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2035 жылдар	ЖАО, ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
42	Кешенді экологиялық рұқсат беру бөлігінде рәсімді Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексімен үйлестіру (энергияны көп қажет ететін ТОП-50 кәсіпорын үшін КЭР)	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2027 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
43	Экономиканың әртүрлі секторларынан шығатын метан шығарындыларының үлесі мен оларды азайту мүмкіндіктерін айқындай отырып, метан шығарындыларын модельдеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027-2028 жылдар	ЭТРМ, ӨҚМ, ҰЭМ, ЭМ, АШМ	талап етілмейді	талап етілмейді
44	Шахта метанын айқындаудың әдіснамасы мен коэффициентін әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028 жыл	ЭТРМ, ТЖМ, ЭМ, ӨҚМ, "KAZENERGY" қауымдастығы ЗТБ, "Атамекен" ҰКП (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
45	Метан шығарындыларын азайту және оларды іске асыру әдістемесін әзірлеу бойынша офсеттік жобаларды ынталандыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2030-2060 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
46	Қазақстан экономикасына метан бойынша ЕО реттеу тәуекелдерін нивелирлеу бойынша қосымша шаралар әзірлей отырып талдау жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жыл	ЭТРМ, ӨҚМ, ЭМ, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
47	Өнеркәсіптік объектілердегі метан шығарындыларын дәл есепке алуды, оларды жобалауға, пайдалануға және өлшеу жабдығына бірыңғай талаптарды белгілеу арқылы қамтамасыз ету	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2028 жылдар	ӨҚМ, ЭТРМ, СИМ ТРМК, СИМ	талап етілмейді	талап етілмейді
48	Метанның ағып кетуін анықтауды мониторингтеу қағидаларын әзірлеу және мониторингтеу жүйесін енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028 жыл	ЭТРМ, ЖИЦДМ, ЭМ, "Қазақстан Ғарыш сапары" ҰК АҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
49	Метанның ағып кетуін аэроғарыштық мониторингтеуді ұйымдастыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2028-2060 жылдар	ЖИЦДМ, ЭТРМ, "Қазақстан Ғарыш сапары" ҰК АҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
50	Электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау және тасымалдау үшін шахта метаны мен көмір қабаттарының метанын пайдалану	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2030-2050 жылдар	ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Климаттың өзгеруіне бейімделу" бағыты
51	Климаттың өзгеруінің көміртексіздендіру шараларына әсерін және олардың бейімделу күш-жігеріне ықтимал әсерін талдай отырып, республикалық маңызы бар қалаларды қоса алғанда, экономиканың негізгі салалары және Қазақстан өңірлері үшін климаттық тәуекелдер мен осалдықтарға кешенді бағалау жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2030 жылдар	ЭТРМ, АШМ, ЭТРМ ОШЖДК, ДСМ, ӨҚМ, ҒЖБМ, СРИМ, ТЖМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
52	Мемлекеттік және бюджеттік жоспарлау кезінде климаттық тәуекелдерді есепке алу және бейімдеу жөніндегі тетіктер мен стандартты рәсімдерді, кейіннен мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын өзектілендіре отырып құру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2030 жылдар	ЭТРМ, АШМ, СРИМ, ТЖМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
53	Астана, облыстар мен республикалық маңызы бар қалалар үшін климаттың өзгеруіне бейімделу жөніндегі іс-қимыл жоспарларын әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ЖАО, ЭТРМ, АШМ, СРИМ, ТЖМ	талап етілмейді	талап етілмейді
54	Салалық сарапшыларды (мемлекеттік және мемлекеттік емес) климаттық тәуекелдерге бағалау жүргізу және бейімделу шараларын жоспарлау әдістемелеріне оқыту бағдарламаларын іске асыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2029 жылдар	ЭТРМ, ҒЖБМ, ДСМ, АШМ, Еңбекмині, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
55	Климаттың өзгеруінің әсерін азайту үшін ғимараттарды, көлік және энергетикалық инфрақұрылымды бейімдеу: энергия тиімділігін арттыру, суды тиімді пайдалану және экстремалдық табиғи жағдайлардан қорғауды арттыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2060 жылдар	ӨҚМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
56	Климаттың өзгеруін ескере отырып, қала құрылысы, аймақтарға бөлу және көгалдандыру қағидаларын жаңарту және іске асыру, қала инфрақұрылымының орнықтылығын арттыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026-2028 жылдар	ӨҚМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
57	Ертіс, Жайық, Сырдария және Іле өзендері жайылмаларындағы су жинау алаңдарында екпелер отырғызу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2035 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
58	Климаттың өзгеруінің (жылу стресі және экстремалды ауа райы құбылыстары) еңбек жағдайларына теріс әсерін азайту	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027-2035 жылдар	Еңбекмині, ДСМ	талап етілмейді	талап етілмейді
59	Дүлей зілзалалар салдарын жою жөніндегі жоспарларды климаттың өзгеруіне бейімделудің жаңа тәуекелдері мен шараларын ескере отырып бейімдеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ТЖМ	талап етілмейді	талап етілмейді
60	Цифрлық шешімдер мен мониторинг технологияларын ендіруді қоса алғанда, неғұрлым осал түрлер мен табиғи процестерді айқындай отырып, климаттың өзгеруінің экожүйелер мен биоәртүрлілікке әсерін мониторингтеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027-2030 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
61	Климаттың өзгеруі жағдайында қорғалатын табиғи аумақтар мен жабайы жануарлардың миграциясы дәліздерінің тиімді жүйесін қамтамасыз ету	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2035 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Әділ көшу және жұмыс орындарын құру" бағыты
62	Көміртегін қажет ететін секторларда еңбек нарығындағы ағымдағы жай-күйге және "жасыл" секторларда жаңа жұмыс орындарын құру әлеуетіне талдау жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жыл	Еңбекмині, ЭТРМ, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар және білім беру" бағыты
63	Өндіруші салалардағы парниктік газдардың шығарындыларын азайтуға энергия тиімділігінің әсері бойынша зерттеулер жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ЭТРМ, ҒЖБМ, ЭМ, ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
64	Климаттың өзгеруі мәселелерін орта, арнайы орта және жоғары білім берудің оқу бағдарламаларына даярлау деңгейлері бойынша мазмұнды бейімдеп, сондай-ақ әдістемелік материалдарды дайындау мен оқытушыларды оқыта отырып енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2030 жыл	ҒЖБМ, ОАМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Қоғамдық сананың өзгеруі" бағыты
65	Қазақстан Республикасының өңірлерінде климаттық саясат, көміртегі бейтараптығы, экология және орнықты даму мәселелері бойынша жыл сайынғы ұлттық форумдарды, іскерлік және мәдени іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026 жылдан бастап жыл сайын	ЭТРМ, ҮЕҰ	талап етілмейді	талап етілмейді
66	Корпоративтік құрылымдар, өнеркәсіптік кәсіпорындар қызметкерлері, бизнес өкілдері және басқа да мүдделі тараптар үшін климаттың өзгеруі, көміртегінің ізін азайту және климаттың өзгеруіне бейімделу мәселелері бойынша оқыту вебинарларын, онлайн курстар мен семинарлар сериясын өткізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026 жылдан бастап жыл сайын	ЭТРМ, ЭМ, ӨҚМ, "Атамекен" ҰКП (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
67	Қазақстан Республикасында климаттың өзгеруі мен көміртегі бейтараптығы мәселелері бойынша қоғамдық консультациялар мен диалогтар жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2040 жылдар	ЭТРМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
68	Орнықты тұтыну жөніндегі компоненттерді қосып (экологиялық таза өнімдерді, экологиялық таңбаланған тауарларды, бірнеше рет және ұзақ мерзімді пайдалануға арналған бұйымдарды таңдау), сондай-ақ қолжетімді ақпараттық материалдарды және буклеттерді кеңінен тарата отырып, қалдықтарды бөлек жинауды, оларды қайта өңдеуді және көміртегі ізін азайтуды халыққа кеңінен тарату үшін ұлттық ақпараттық-білім беру науқанын әзірлеу және іске қосу	ақпараттық науқан	2026-2030 жылдар	ЭТРМ, БҰҰДБ	талап етілмейді	талап етілмейді
69	Көміртегінің ізін азайту және климаттың өзгеруі жөнінде ақпарат пен ұсынымдар бар интерактивті веб-сайт құру	веб-сайт	2026-2027 жылдар	ЭТРМ, ЖИЦДМ	талап етілмейді	талап етілмейді
70	БАҚ арқылы жұртшылықты көміртегі бейтараптығына қол жеткізу жөніндегі жоспардың тармақтарының іске асырылуы туралы үнемі хабардар етіп тұру	БАҚ-тағы жарияланымдар мен есептер	2026 жылдан бастап тоқсан сайын	МАМ, ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
71	Халық арасында климаттың өзгеруі және көміртегі бейтараптығына қол жеткізу шаралары туралы хабардар болу деңгейін бағалау үшін жыл сайын сауалнама жүргізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026 жылдан бастап жыл сайын	ЭТРМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
72	Халықты көміртегінің ізін азайтуға байланысты экологиялық бастамаларға белсенді қатысқаны үшін көтермелеуге бағытталған бағдарламаларды іске асыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жылдан бастап жыл сайын	ЭТРМ, МАМ, ҮЕҰ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
"Көміртекті реттеу жүйесі" бағыты
73	Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын Қазақстан Республикасының көміртегі бейтараптығына қол жеткізуінің 2060 жылға дейінгі стратегиясының ережелеріне, сондай-ақ климаттың өзгеруіне жаһандық ден қоюға Қазақстан Республикасының ұлттық үлесінің ережелеріне сәйкес келтіру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ҰЭМ, ЭМ, ЭТРМ, АШМ, ӨҚМ	талап етілмейді	талап етілмейді
74	Реттелетін экономика секторларында өнім бірлігіне шаққандағы парниктік газдар шығарындыларының үлестік көрсеткіштерін кезең-кезеңімен төмендету жолымен қолданыстағы бенчмарктерді қайта қарау	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ЭТРМ, "Жасыл даму" АҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
75	Ақылы көміртегі квоталарын аукциондауды бөлінетін квоталарға қолдана отырып енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ЭТРМ, "Жасыл даму" АҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
76	Реттелмейтін секторларда көміртегі салығын енгізу мәселесін пысықтау	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2035 жыл	ЭТРМ, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
77	Парниктік газдар шығарындыларын есепке алудың, азайтудың және сіңірудің автоматты жүйелерін ендіру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2030-2035 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
78	Париж келісімінің 6-бабын іске асыру шеңберінде міндетті және ерікті нарықты ұсынудың нақты құрылымы бар көміртегі нарығының экожүйесін құра отырып, оңтайлы көміртекті реттеу тетіктерін айқындау	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
79	Ұлттық, халықаралық және ерікті көміртегі нарықтары үшін көміртегі бірліктерін шығара отырып, парниктік газдар шығарындыларын азайту және сіңіру бойынша жобаларды іске асыру, оның ішінде көміртегі шаруашылығы, тұрақты жайылымдық пайдалану, орман өсіру, қалдықтарды қайта өңдеу және энергия тиімділігін арттыру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2026-2030 жылдар	ЭТРМ, АШМ	талап етілмейді	талап етілмейді
80	Нарықтағы көміртегі квоталарының санын оларды резервке алып қою және қажет болған жағдайда қайтару жолымен реттеу тетігін құру (Market stability reserve)	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027-2028 жылдар	ЭТРМ, "Жасыл даму" АҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
81	Экономика салалары, өнім түрлері, орнықты дамыту жөніндегі есептілік бойынша өнімнің көміртегі ізін сандық есепке алу және басқару бойынша халықаралық стандарттарға немесе басшылыққа алынатын құжаттарға талдау жүргізу және ұлттық стандарттар мен басшылыққа алынатын құжаттар ретінде бейімдеу жөнінде ұсыныстар әзірлеу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2027 жыл	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
82	Көміртегі бейтараптығына қол жеткізудің өңірлік стратегияларын әзірлеу (төмен көміртекті шешімдерді енгізу үшін әр өңірдің бірегей сипаттамаларын ескере отырып, егжей-тегжейлі жоспарлар әзірлеу)	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ЭТРМ, ҰЭМ, ЖАО	талап етілмейді	талап етілмейді
83	Қаржыландыру көздерін (бюджеттік, жеке, халықаралық) жіктеуді, тарифтік саясат бойынша ұсыныстарды қоса алғанда, көміртегі бейтараптығына көшуді қаржыландырудың стратегиялық пайымын әзірлеу, сондай-ақ салалар мен көміртексіздендіру кезеңдеріне байланысты қаржыландырудың әртүрлі тетіктерін кезең-кезеңімен тарту	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2029 жылдар	ЭТРМ, ҰЭМ, ЭМ, Қаржымині	талап етілмейді	талап етілмейді
84	Карбон қорын құру	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2028-2029 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
85	ШСЖ қатысушыларын кеңінен қамту мәселесін, атап айтқанда, қаржы мекемелері мен қаржы брокерлерін "көміртегі нарығына қатысушылар" анықтамасына қосу мәселесін қарау	Қазақстан Республикасы Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
86	Жобалардың таксономия шекті мәндеріне сәйкестігін жылдам әрі аз шығынды верификациялау механизмін көздеу ("жасыл" жобаларды жіктеу)	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2026 жыл	ЭТРМ, АХҚО (келісу бойынша), ХЖТИЖО (келісу бойынша), ҰБ (келісу бойынша), "Даму" КДҚ (келісу бойынша)	талап етілмейді	талап етілмейді
87	Компаниялардың жылдық есептері шеңберінде 2027 жылдан бастап ерікті қаржылық емес және 2028 жылдан бастап міндетті климаттық есептілікті енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне ақпарат	2027-2028 жылдар	ӨҚМ, ЭМ, АШМ, ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
"Төмен көміртекті жобаларды мемлекеттік қолдау" бағыты
88	Бизнес пен кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік бағдарламалары шеңберінде жобаларды іріктеу үшін қолданылуға тиіс қолданыстағы цифрлық платформаларға/процестерге көміртегінің ізін төмендетудің міндетті өлшемшарттарын енгізу	Қазақстан Республикасының Үкіметіне есеп	2028-2029 жылдар	ЭТРМ, ҰЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді
89	Сутегі инфрақұрылымын стандарттаудың ұлттық жүйесін дамыту: ішкі нарықтың ашықтығын, ұлттық СТВ-ға кірігуді, экспортталатын өнімге қойылатын халықаралық талаптарға сәйкестікті және инвестициялар тартуды қамтамасыз ету үшін қауіпсіздікке, ресурс тиімділігіне, шығу тегін сертификаттауға және көміртегі ізін есепке алуға қойылатын халықаралық талаптармен үйлестіру	бекітілген ұлттық стандарттар (ҚР СТ)	2027-2030 жылдар	ЭМ, СИМ, ЭТРМ	талап етілмейді	талап етілмейді
90	Экологиялық заңнама талаптарына сәйкес келген жағдайда сутегі технологияларын ең үздік қолжетімді техникалар жөніндегі анықтамалықтарға және "жасыл" технологиялар тізіліміне енгізу мүмкіндігін қарастыру	анықтамалық ақпарат	2029 жыл	ЭТРМ, ЭМ	талап етілмейді	талап етілмейді

Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы:

АШМ – Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі

БҚДА – Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі

ҒЖБМ – Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі

ДСМ – Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі

Еңбекмині – Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі

ЖИЦДМ – Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі

КМ – Қазақстан Республикасының Көлік министрлігі

Қаржымині – Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі

МАМ – Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі

ОАМ – Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі

ОШЖДК – Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті

ӨҚМ – Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі

СИМ – Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі

СРИМ – Қазақстан Республикасының Су ресурстары және ирригация министрлігі

ТЖМ – Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрлігі

ТРМК – Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті

ҰСБ – Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы

ҰБ – Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі

ҰЭМ – Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі

ЭМ – Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі

ЭТРМ – Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігі

"Атамекен" ҰКП – Қазақстан Республикасының "Атамекен" ұлттық кәсіпкерлер палатасы

АХҚО – "Астана" халықаралық қаржы орталығы

БҰҰ ДБ – БҰҰ Даму бағдарламасы

"Даму" КДҚ – "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры

ҰАҒБО – Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы

ҰЭҮО – Ұлттық энергия үнемдеу орталығы

ХЖТИЖО – Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы

АҚ – акционерлік қоғам

БАҚ – бұқаралық ақпарат құралдары

ЖАО – жергілікті атқарушы органдар

ЖӨӨ – жалпы өңірлік өнім

ЖТҚ – жеке тұрғын үй құрылысы

ЖІӨ – жалпы ішкі өнім

ЖЭК – жаңартылатын энергия көздері

КТҮ – көппәтерлі тұрғын үй

КҰС – көміртекті ұстау және сақтау

КЭР – кешенді экологиялық рұқсат

МЖӘ – мемлекеттік-жекешелік әріптестік

ТКШ – тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық

ҮЕҰ – үкіметтік емес ұйым

ҮҚТ – үздік қолжетімді техникалар

ШСЖ – шығарындылармен сауда жасау жүйесі

ЫСЖ – ыстық сумен жабдықтау

ІҚМ – ірі қара мал

ЭСКО – энергосервистік компания

GHG protocol – Greenhouse Gas Protocol (парниктік газдар шығарындыларын есепке алу және есеп берудің халықаралық стандарты)

GRI report – Global Reporting Initiative (тұрақты даму бойынша есеп беру стандарты

JCM – Joint Crediting Mechanism (бірлескен кредиттік тетік)

"KAZENERGY" қауымдастығы ЗТБ - "KAZENERGY" "Қазақстан мұнай-газ және энергетика кешені ұйымдарының ассоцияциясы" заңды тұлғалар бірлестігі

VCM – Voluntary Carbon Market (ерікті көміртегі нарығы)