О внесении изменений в Правила реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза"

Решение Коллегии Евразийской экономической комиссии от 14 октября 2025 года № 91

      В соответствии с абзацами вторым и третьим пункта 2 статьи 12 Соглашения о применении в Евразийском экономическом союзе навигационных пломб для отслеживания перевозок от 19 апреля 2022 года Коллегия Евразийской экономической комиссии решила:

      1. Внести в Правила реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза", утвержденные Решением Коллегии Евразийской экономической комиссии от 9 апреля 2024 г. № 36, изменения согласно приложению.

      2. Настоящее Решение вступает в силу по истечении 30 календарных дней с даты его официального опубликования.

      Председатель Коллегии
Евразийской экономической комиссии Б. Сагинтаев

  ПРИЛОЖЕНИЕ
к Решению Коллегии
Евразийской экономической комиссии
от 14 октября 2025 г. № 91

ИЗМЕНЕНИЯ,
вносимые в Правила реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза"

      1. Пункт 3 изложить в следующей редакции:

      "3. Для целей настоящих Правил используются понятия, которые означают следующее:

      "оператор завершения перевозки" – уполномоченный оператор государства – члена Союза, на территории которого осуществляются действия по прекращению наблюдения за объектом отслеживания;

      "оператор отслеживания перевозки" – уполномоченный оператор государства – члена Союза, на территории которого началось наблюдение за объектом отслеживания;

      "оператор применения мер и форм контроля" – уполномоченный оператор государства – члена Союза, на территории которого контролирующими органами были применены меры и формы контроля в отношении объекта отслеживания;

      "оператор проследования" – уполномоченный оператор государства – члена Союза, по территории которого осуществлялась, осуществляется либо планируется осуществляться перевозка объекта отслеживания;

      "оператор регистрации" – уполномоченный оператор государства – члена Союза, на территории которого находится национальный оператор, в информационной системе которого зарегистрирована навигационная пломба;

      "фактический оператор проследования" – уполномоченный оператор государства – члена Союза, на территорию которого перемещен объект отслеживания, при этом в отношении этого объекта отслеживания не завершены мероприятия, связанные с возникновением нештатной ситуации.

      Иные понятия применяются в значениях, определенных Договором о Евразийском экономическом союзе от 29 мая 2014 года, Соглашением, Порядком информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб (приложение № 1 к Решению Коллегии Евразийской экономической комиссии от 14 сентября 2023 г. № 139) и актами органов Союза, регулирующими вопросы создания и развития интегрированной информационной системы Союза (далее – интегрированная система).".

      2. В пункте 4 слова "государств-членов (далее – уполномоченные операторы)" заменить словами "государств – членов Союза (далее соответственно – уполномоченные операторы, государства-члены)".

      3. В подпункте "в" пункта 5:

      а) после слова "применение" дополнить словами "необходимых для информационного взаимодействия";

      б) слова "и необходимых для информационного взаимодействия (при необходимости)" исключить.

      4. В пункте 6:

      а) абзац второй изложить в следующей редакции:

      "В рамках реализации общего процесса при отслеживании перевозки с применением навигационных пломб уполномоченные операторы могут выступать в одной или нескольких функциональных ролях:";

      б) в абзаце шестом слова "форм и мер" заменить словами "мер и форм";

      в) дополнить абзацем следующего содержания:

      "фактический оператор проследования.".

      5. В пункте 7:

      а) абзац первый изложить в следующей редакции:

      "7. В рамках реализации общего процесса участники, указанные в пункте 6 настоящих Правил, при совершении операций в процессе отслеживания перевозок с применением навигационных пломб с учетом их функциональной роли в процессе взаимодействия реализуют функции формирования и передачи следующих сообщений:";

      б) в подпункте "а":

      после абзаца пятого дополнить абзацами следующего содержания:

      "сообщение о начале отслеживания перевозки оператору проследования;

      сообщение о начале отслеживания перевозки оператору регистрации;";

      после абзаца шестого дополнить абзацем следующего содержания:

      "сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу;";

      абзац восьмой исключить;

      в абзаце девятом слова "уникальному идентификационному номеру" заменить словом "идентификатору";

      дополнить абзацами следующего содержания:

      "сообщение о возникновении нештатной ситуации;

      сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении;";

      в) в подпункте "б":

      в абзаце четвертом слово "действиях" заменить словами "результатах действий";

      дополнить абзацами следующего содержания:

      "сообщение о технологических данных, полученных от навигационной пломбы по запросу;

      сообщение об уникальных номерах перевозки по идентификатору навигационной пломбы;

      сообщение, содержащее сведения о нештатной ситуации, полученное от навигационной пломбы;

      сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении;";

      г) в подпункте "в":

      в абзаце четвертом слова "уникальному идентификационному номеру" заменить словом "идентификатору";

      после абзаца четвертого дополнить абзацем следующего содержания:

      "сообщение о действиях с навигационной пломбой;";

      абзац пятый после слова "сообщение" дополнить словами "о принятии решения";

      дополнить абзацем следующего содержания:

      "сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении;";

      д) подпункты "г" и "д" изложить в следующей редакции:

      "г) для оператора применения мер и форм контроля:

      сообщение о мерах и формах контроля;

      сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении;

      д) для оператора завершения перевозки:

      запрос на совершение действий с навигационной пломбой;

      сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении;

      сообщение о действиях с навигационной пломбой.".

      6. Пункт 9 дополнить словами ", от 20 февраля 2024 г. № 12"

      7. Пункт 16 изложить в следующей редакции:

      "16. Информационное взаимодействие при реализации общего процесса осуществляется в случае, если участники такого взаимодействия являются уполномоченными операторами разных государств-членов.".

      8. Раздел V дополнить пунктами 181 – 184 следующего содержания:

      "181. В случае если оператору проследования необходима информация о перевозке, он направляет оператору отслеживания перевозки запрос, содержащий уникальный номер перевозки.

      Оператор отслеживания перевозки в ответ на поступивший запрос представляет сведения об отслеживании перевозки, включающие в себя информацию о событиях, произошедших с навигационной пломбой.

      В случае если аналогичный запрос был направлен не оператором проследования, оператор отслеживания перевозки не представляет сведения, указанные в абзаце втором настоящего пункта.

      182. В случае если уникальный номер перевозки неизвестен, в целях контроля перевозки оператор проследования может направить оператору регистрации запрос, содержащий идентификатор навигационной пломбы, с указанием периода, за который необходимо представить сведения.

      Оператор регистрации в ответ на поступивший запрос представляет сведения обо всех уникальных номерах перевозок, отслеживание которых осуществлялось в запрашиваемый период с применением навигационной пломбы, идентификатор которой указан в запросе.

      183. При осуществлении контроля перевозки оператор отслеживания перевозки может направить оператору регистрации запрос, содержащий одновременно идентификатор навигационной пломбы и уникальный номер перевозки.

      Оператор регистрации в ответ на поступивший запрос формирует и направляет по запрашиваемой перевозке одно из следующих сообщений:

      сведения о технологических данных, полученных от навигационной пломбы, и нештатных ситуациях, возникших в ходе осуществления перевозки, в случае, если поступивший запрос получен от оператора отслеживания перевозки;

      отказ в представлении запрашиваемых сведений, в случае, если поступивший запрос получен от оператора, не являющегося оператором отслеживания перевозки.

      184. В случае если после направления сообщения, предусмотренного пунктом 7 настоящих Правил, уполномоченным оператором, выступающим в качестве инициатора сообщения, выявлены расхождения между сведениями, содержащимися в его информационной системе, и сведениями, указанными в направленном сообщении, такой уполномоченный оператор в соответствии с приложением № 1 к настоящим Правилам:

      а) формирует сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении, и направляет его тем уполномоченным операторам, которым ранее направлялось сообщение;

      б) формирует новое сообщение и направляет его получателям ранее направленного сообщения (при необходимости).".

      9. Приложения № 1 и 2 к указанным Правилам изложить в следующей редакции:

  "ПРИЛОЖЕНИЕ № 1
к Правилам реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза"

ПЕРЕЧЕНЬ
инициаторов и получателей сообщений, используемых в рамках информационного взаимодействия при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб

Инициатор

Содержание сообщения

Получатель

Основание

Возможность аннулирования сообщения

1. Оператор отслеживания перевозки

запрос информации о навигационной пломбе

оператор регистрации или уполномоченные операторы (органы) других государств –членов Евразийского экономического союза

абзац первый пункта 8 Порядка взаимодействия*
(с учетом пункта 9 указанного Порядка)

не подлежит аннулированию

2. Оператор регистрации или уполномоченные операторы (органы) других государств – членов Евразийского экономического союза

сообщение о результатах поиска информации о навигационной пломбе

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 8 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

3. Оператор проследования

запрос информации о навигационной пломбе

оператор регистрации или уполномоченные операторы (органы) других государств –членов Евразийского экономического союза

абзац первый пункта 8 Порядка взаимодействия
(с учетом Порядка совершения действий**)

не подлежит аннулированию

4. Оператор регистрации или уполномоченные операторы (органы) других государств – членов Евразийского экономического союза

сообщение о результатах поиска информации о навигационной пломбе

оператор проследования

абзац второй пункта 8 Порядка взаимодействия
(с учетом Порядка совершения действий)

не подлежит аннулированию

5. Оператор отслеживания перевозки

запрос на запись информации в навигационную пломбу

оператор регистрации

абзац первый пункта 10
и абзац первый пункта 26 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

6. Оператор регистрации

сообщение о результатах записи информации в навигационную пломбу

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 10
и абзац второй пункта 26 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

7. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (активация)

оператор регистрации

абзац первый пункта 11
и абзац второй пункта 26 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

8. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (активация)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 11
и абзац третий пункта 26 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

9. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о начале отслеживания перевозки оператору проследования

операторы проследования

абзац первый пункта 12 Порядка взаимодействия

возможно

10. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о начале отслеживания перевозки оператору регистрации

оператор регистрации

абзац первый пункта 12 Порядка взаимодействия

возможно

11. Оператор регистрации

сообщение о технологических данных, полученных
от навигационной пломбы

оператор отслеживания перевозки

пункт 13 Порядка взаимодействия

возможно

12. Оператор отслеживания перевозки

сообщение об отслеживании перевозки

операторы проследования

пункт 14 Порядка взаимодействия

возможно

13. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (изменение периодичности направления сообщений от навигационной пломбы)

оператор регистрации

абзац первый пункта 15 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

14. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (ответ на запрос об изменении периодичности направления сообщений от навигационной пломбы)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 15 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

15. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о действиях с навигационной пломбой (уведомление об изменении периодичности)

операторы проследования

пункт 16 Порядка взаимодействия

возможно

16. Оператор проследования

запрос об отслеживании по уникальному номеру перевозки

оператор отслеживания перевозки

абзац первый пункта 17 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

17. Оператор отслеживания перевозки

сообщение об объекте отслеживания по уникальному номеру перевозки

оператор проследования

абзац второй пункта 17 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

18. Оператор проследования

запрос уникальных номеров перевозки по идентификатору навигационной пломбы

оператор регистрации

абзац первый пункта 18 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

19. Оператор регистрации

сообщение об уникальных номерах перевозки по идентификатору навигационной пломбы

оператор проследования

абзац второй пункта 18 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

20. Оператор отслеживания перевозки

запрос информации по идентификатору навигационной пломбы

оператор регистрации

абзац первый пункта 19 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

21. Оператор регистрации

сообщение о технологических данных, полученных от навигационной пломбы по запросу

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 19 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

22. Оператор завершения перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (деактивация)

оператор отслеживания перевозки

абзац первый пункта 20 и пункт 32 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

23. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (деактивация)

оператор регистрации

абзац первый пункта 20 и пункт 32 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

24. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (деактивация)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 20 и пункт 32 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

25. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (деактивация)

оператор завершения перевозки

абзац второй пункта 20 и пункт 32 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

26. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о завершении отслеживания перевозки

операторы проследования, оператор регистрации

абзац первый пункта 21 и пункт 32 Порядка взаимодействия

возможно

27. Оператор завершения перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (дистанционное размыкание)

оператор отслеживания перевозки

абзац первый пункта 22 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

28. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (дистанционное размыкание)

оператор регистрации

абзац первый пункта 22 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

29. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (дистанционное размыкание)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 22 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

30. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (дистанционное размыкание)

оператор завершения перевозки

абзац второй пункта 22 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

31. Оператор завершения перевозки

сообщение о действиях с навигационной пломбой (размыкание с использованием специального устройства)

оператор отслеживания перевозки

пункт 23 Порядка взаимодействия

возможно

32. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о действиях
с навигационной пломбой (размыкание с использованием специального устройства)

оператор регистрации

пункт 23 Порядка взаимодействия

возможно

33. Оператор проследования

сообщение о принятии решения о замене навигационной пломбы

оператор отслеживания перевозки

пункты 24 и 31 Порядка взаимодействия

возможно

34. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (деактивация)

оператор регистрации

абзац первый
пункта 25 и пункт 31 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

35. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (деактивация)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 25 и пункт 31 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

36. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о замене навигационной пломбы

операторы проследования

пункты 27 и 31 Порядка взаимодействия

возможно

37. Оператор проследования

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (дистанционное размыкание)

оператор отслеживания перевозки

абзац первый пункта 28 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

38. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (дистанционное размыкание)

оператор регистрации

абзац первый пункта 28 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

39. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (дистанционное размыкание)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 28 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

40. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (дистанционное размыкание)

оператор проследования

абзац второй пункта 28 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

41. Оператор проследования

сообщение о действиях с навигационной пломбой (размыкание с использованием специального устройства)

оператор отслеживания перевозки

пункт 29 Порядка взаимодействия

возможно

42. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о действиях с навигационной пломбой (размыкание с использованием специального устройства)

оператор регистрации

пункт 29 Порядка взаимодействия

возможно

43. Оператор проследования

сообщение о действиях с навигационной пломбой (замыкание)

оператор отслеживания перевозки

пункт 30 Порядка взаимодействия

возможно

44. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о действиях с навигационной пломбой (замыкание)

оператор регистрации

пункт 30 Порядка взаимодействия

возможно

45. Оператор регистрации

сообщение, содержащее сведения о нештатной ситуации, полученные от навигационной пломбы

оператор отслеживания перевозки

пункт 33 Порядка взаимодействия

возможно

46. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о возникновении нештатной ситуации

оператор проследования

пункт 34 Порядка взаимодействия

возможно

47. Оператор проследования

сообщение об изменении местонахождения объекта отслеживания

оператор отслеживания перевозки

пункт 35 Порядка взаимодействия

возможно

48. Оператор отслеживания перевозки

сообщение об изменении местонахождения объекта отслеживания

фактический оператор проследования

пункт 35 Порядка взаимодействия

возможно

49. Оператор отслеживания перевозки

запрос на совершение действий с навигационной пломбой (удаление)

оператор регистрации

абзац первый пункта 36 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

50. Оператор регистрации

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу (удаление)

оператор отслеживания перевозки

абзац второй пункта 36 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

51. Оператор применения мер и форм контроля

сообщение о мерах и формах контроля

оператор отслеживания перевозки

пункт 6 Порядка обмена информацией***

возможно

52. Оператор отслеживания перевозки

сообщение о мерах и формах контроля

уполномоченные операторы (органы) других государств – членов Евразийского экономического союза

пункт 6 Порядка обмена информацией

возможно

53. Оператор отслеживания перевозки

сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении

оператор проследования
оператор регистрации
фактический оператор проследования

пункт 61 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

54. Оператор регистрации

сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении

оператор отслеживания перевозки

пункт 61 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

55. Оператор проследования

сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении

оператор отслеживания перевозки

пункт 61 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

56. Оператор применения мер и форм контроля

сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении

оператор отслеживания перевозки

пункт 61 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию

57. Оператор завершения перевозки

сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении

оператор отслеживания перевозки

пункт 61 Порядка взаимодействия

не подлежит аннулированию


      ___________________

      * Порядок информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб (приложение № 1 к Решению Коллегии Евразийской экономической комиссии от 14 сентября 2023 г. № 139).

      ** Порядок совершения действий национальных операторов, уполномоченных операторов (органов) и контролирующих органов, задействованных при замене навигационной пломбы в пути следования (перевозки) объекта отслеживания по территориям государств – членов Евразийского экономического союза, и случаи, при которых допускается замена навигационной пломбы в пути следования (перевозки) объекта отслеживания, утвержденный Решением Коллегии Евразийской экономической комиссии от 20 февраля 2024 г. № 12.

      *** Порядок обмена информацией о принятых в процессе перевозки мерах и формах контроля между контролирующими органами государств – членов Евразийского экономического союза в отношении товаров (продукции), перевозимых по территориям государств-членов с применением навигационных пломб, утвержденный Решением Коллегии Евразийской экономической комиссии от 22 августа 2023 г. № 130.

  ПРИЛОЖЕНИЕ № 2
к Правилам реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза"

ФУНКЦИОНАЛЬНАЯ СХЕМА
информационного взаимодействия при реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза"

      Обозначения, используемые в настоящей функциональной схеме, и их связь с пунктами перечня инициаторов и получателей сообщений, используемых в рамках информационного взаимодействия при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб (приложение № 1 к Правилам реализации общего процесса "Обеспечение информационного взаимодействия между уполномоченными операторами (органами) государств – членов Евразийского экономического союза при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза") (далее – перечень) приведены в таблице 1:

  Таблица 1

№ элемента схемы

Наименование элемента схемы

Пункт перечня

1

запрос информации о навигационной пломбе

1, 3

2

сообщение о результатах поиска информации о навигационной пломбе

2, 4

3

запрос на запись информации в навигационную пломбу

5

4

сообщение о результатах записи информации в навигационную пломбу

6

5

запрос на совершение действий с навигационной пломбой

7, 13, 22, 23, 27, 28, 34, 37, 38, 49

6

сообщение о действиях с навигационной пломбой

15, 31, 32, 41, 42, 43, 44

7

сообщение о результатах действий с навигационной пломбой по запросу

8, 14, 24, 25, 29, 30, 35, 39, 40, 50

8

сообщение о начале отслеживания перевозки оператору проследования

9

9

сообщение о начале отслеживания перевозки оператору регистрации

10

10

сообщение о технологических данных, полученных от навигационной пломбы

11

11

сообщение об отслеживании перевозки

12

12

запрос об отслеживании по уникальному номеру перевозки

16

13

сообщение об объекте отслеживания по уникальному номеру перевозки

17

14

запрос уникальных номеров перевозки по идентификатору навигационной пломбы

18

15

сообщение об уникальных номерах перевозки по идентификатору навигационной пломбы

19

16

запрос информации по идентификатору навигационной пломбы

20

17

сообщение о технологических данных, полученных от навигационной пломбы по запросу

21

18

сообщение о завершении отслеживания перевозки

26

19

сообщение о замене навигационной пломбы

36

20

сообщение о принятии решения о замене навигационной пломбы

33

21

сообщение, содержащее сведения о нештатной ситуации, полученное от навигационной пломбы

45

22

сообщение о возникновении нештатной ситуации

46

23

сообщение об изменении местонахождения объекта отслеживания

47, 48

24

сообщение о мерах и формах контроля

51, 52

25

сообщение об аннулировании сведений, содержащихся в ранее направленном сообщении

53, 54, 55, 56, 57

".
 

      10. Дополнить приложением № 3 следующего содержания:

  "ПРИЛОЖЕНИЕ № 3
к Правилам реализации
общего процесса "Обеспечение
информационного
взаимодействия между
уполномоченными операторами
(органами) государств – членов
Евразийского экономического
союза при отслеживании
перевозок с применением
навигационных пломб по
территориям двух и более
государств – членов
Евразийского экономического союза"

ПЕРЕЧЕНЬ
справочников, применяемых в рамках реализации информационного взаимодействия при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза

  Таблица 1

Справочник событий с навигационной пломбой

№ п/п

Код

Наименование

1

А02

замыкание элемента пломбирования при повторном наложении навигационной пломбы

2

А03

активация навигационной пломбы

3

А04

деактивация навигационной пломбы

4

А05

размыкание элемента пломбирования

5

А06

удаление информации из навигационной пломбы

6

А07

изменение периодичности направления сообщений от навигационной пломбы

7

А08

замена навигационной пломбы

8

В01

возникновение нештатной ситуации и (или) осуществление несанкционированного действия


  Таблица 2

Справочник результатов обработки запросов, применяемый в рамках реализации информационного взаимодействия при отслеживании перевозок с применением навигационных пломб по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза

№ п/п

Код

Наименование

1

000

запрос обработан без ошибок (сведения о перевозке (пломбе) найдены)

2

101

ошибка: сведения о пломбе с указанным в запросе номером в информационной системе не найдены

3

102

ошибка: сведения о перевозке с указанным в запросе номером в информационной системе не найдены

4

103

сведения по идентификатору навигационной пломбы найдены, но могут быть представлены только оператору отслеживания

5

104

сведения по уникальному номеру перевозки найдены, но могут быть представлены только оператору проследования

6

201

ошибка: действия с навигационной пломбой не совершены

7

202

ошибка: навигационная пломба с указанным в запросе номером не применяется для отслеживания перевозки с указанным в запросе номером

8

203

ошибка: навигационная пломба с указанным в запросе номером в информационной системе зарегистрирована, но не может быть использована для осуществления отслеживания перевозки


  Таблица 3

Справочник дистанционных операций с навигационной пломбой

№ п/п

Код

Наименование

1

D0

сообщение о совершении операции с применением специального устройства

2

D1

запрос на совершение операции дистанционно

  Таблица 4

Справочник этапов отслеживания перевозки и возникающих в процессе перевозки событий

№ п/п

Код

Наименование

1

01

начало отслеживания

2

02

завершение отслеживания

3

03

сведения о перевозке

4

04

нештатная ситуация и (или) несанкционированные действия

5

05

снятие навигационной пломбы без прекращения наблюдения

6

06

деактивация навигационной пломбы в связи с ее заменой

7

07

перемещение объекта отслеживания через границу государства – члена Евразийского экономического союза в случае нештатной ситуации и (или) несанкционированных действий

8

08

начало отслеживания, информация для оператора регистрации

  Таблица 5

Справочник категорий товаров, подлежащих отслеживанию с применением навигационных пломб при перевозке по территориям двух и более государств – членов Евразийского экономического союза

№ п/п

Код

Наименование

1

01

алкогольная продукция, классифицируемая в товарных позициях
2203 00, 2204, 2205, 2206 00, 2207 и 2208 единой Товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности Евразийского экономического союза, вывозимая с таможенной территории Евразийского экономического союза в соответствии с таможенной процедурой экспорта или перемещаемая между государствами – членами Евразийского экономического союза в рамках взаимной торговли

2

02

табак, табачные изделия, классифицируемые в товарных позициях 2401, 2402 и 2403 единой Товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности Евразийского экономического союза, вывозимые с таможенной территории Евразийского экономического союза в соответствии с таможенной процедурой экспорта или перемещаемых между государствами – членами Евразийского экономического союза в рамках взаимной торговли

3

03

товары, в отношении которых одним или несколькими государствами – членами Евразийского экономического союза применяются специальные экономические меры, вывозимые с таможенной территории Евразийского экономического союза в соответствии с таможенной процедурой экспорта или перемещаемые между государствами – членами Евразийского экономического союза в рамках взаимной торговли

4

04

никотинсодержащая продукция, никотиновое сырье, классифицируемые в товарных позициях 2404, 2939 79 00 00,
2939 80 00 00 единой Товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности Евразийского экономического союза, вывозимые с таможенной территории Евразийского экономического союза в соответствии с таможенной процедурой экспорта

  Таблица 6

Справочник типов запросов информации по идентификатору навигационной пломбы

№ п/п

Код

Наименование

1

Т0

запрос уникальных номеров перевозки по идентификатору навигационной пломбы

2

Т1

запрос о технологических данных навигационной пломбы

  Таблица 7

Перечень операторов (органов) государств – членов Евразийского экономического союза, уполномоченных на взаимодействие с контролирующими органами своего государства и уполномоченными операторами (органами) других государств-членов в соответствии с Соглашением о применении в Евразийском экономическом союзе навигационных пломб для отслеживания перевозок от 19 апреля 2022 года

№ п/п

Код

Оператор государства – члена Евразийского экономического союза

Признак отнесения к уполномочен-ным операторам навигационной пломбы

Признак отнесения к национальным операторам навигационной пломбы

1

ARM_GPS

общество с ограниченной ответственностью "АрмДжиПиЭс"

1

1

2

BY_BTS

Республиканское унитарное предприятие "Белтаможсервис"

1

1

3

KZ_ISTT

дочернее товарищество с ограниченной ответственностью "Институт космической техники и технологий" акционерного общества "Национальный центр космических исследований и технологий"

1

1

4

KG_CI

государственное предприятие "Таможенная инфраструктура" при Государственной таможенной службе при Министерстве финансов Кыргызской Республики

1

1

5

RU_CRCP

общество с ограниченной ответственностью "Центр развития цифровых платформ"

1

1

".


"Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету" жалпы процесін іске асыру қағидаларына өзгерістер енгізу туралы

Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2025 жылғы 14 қазандағы № 91 шешімі

      2022 жылғы 19 сәуірдегі Еуразиялық экономикалық одақта тасымалдарды қадағалау үшін навигациялық пломбаларды қолдану туралы келісімнің 12-бабы 2-тармағының екінші және үшінші абзацтарына сәйкес Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасы шешті:

      1. Қосымшаға сәйкес Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2024 жылғы 9 сәуірдегі № 36 шешімімен бекітілген "Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету" жалпы процесін іске асыру қағидаларына өзгерістер енгізілсін.

      2. Осы Шешім ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік 30 күн өткен соң күшіне енеді.

      Еуразиялық экономикалық
комиссия Алқасының Төрағасы
Б. Сағынтаев

  Еуразиялық экономикалық
комиссия Кеңесінің
2025 жылғы 14 қазандағы
№ 91 шешіміне
ҚОСЫМША

"Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету" жалпы процесін іске асыру қағидаларына енгізілетін ӨЗГЕРІСТЕР

      1. 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "3. Осы Қағидалардың мақсаттары үшін мыналарды білдіретін ұғымдар пайдаланылады:

      "тасымалды аяқтау операторы" – аумағында қадағалау объектісін бақылауды тоқтату жөніндегі іс-қимылдар жүзеге асырылатын Одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті операторы;

      "тасымалды қадағалау операторы" – аумағында қадағалау объектісін бақылау басталған Одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті операторы;

      "бақылау шаралары мен нысандарын қолдану операторы" – аумағында бақылаушы органдар қадағалау объектісіне қатысты бақылау шаралары мен нысандарын қолданған Одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті операторы;

      "өткізу операторы" – аумағы бойынша қадағалау объектісін тасымалдау жүзеге асырылған не жүзеге асырылуы жоспарланып отырған Одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті операторы;

      "тіркеу операторы" – аумағында ақпараттық жүйесінде навигациялық пломба тіркелген ұлттық оператор орналасқан Одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті операторы;

      "нақты өткізу операторы" – аумағына қадағалау объектісі ауыстырылған, бұл ретте осы қадағалау объектісіне қатысты штаттан тыс жағдайдың туындауына байланысты іс-шаралар аяқталмаған Одаққа мүше мемлекеттің уәкілетті операторы.

      Өзге де ұғымдар 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартта, Келісімде, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезіндегі ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібінде (Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2023 жылғы 14 қыркүйектегі № 139 шешіміне № 1 қосымша) және Одақ органдарының Одақтың интеграцияланған ақпараттық жүйесін (бұдан әрі – интеграцияланған жүйе) құру және дамыту мәселелерін реттейтін актілерінде айқындалған мәндерде қолданылады.".

      2. 4-тармақтағы "мүше мемлекеттердің (бұдан әрі - уәкілетті операторлар)" деген сөздер "Одаққа мүше мемлекеттердің (бұдан әрі тиісінше – мүше мемлекеттер, уәкілетті операторлар)" деген сөздермен ауыстырылсын.

      3. 5-тармақтың "в" тармақшасында:

      а) "қолдану" деген сөзден кейін "ақпараттық өзара іс-қимыл үшін қажетті" деген сөздермен толықтырылсын;

      б) "және ақпараттық өзара іс-қимыл үшін қажетті (қажет болған жағдайда)" деген сөздер алып тасталсын.

      4. 6-тармақта:

      а) екінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "Жалпы процесті іске асыру шеңберінде навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалды қадағалау кезінде уәкілетті операторлар бір немесе бірнеше функционалдық рөлдерде әрекет ете алады:";

      б) алтыншы абзацтағы "нысандар мен шаралар" деген сөздер "шаралар мен нысандар" деген сөздермен ауыстырылсын;

      в) мынадай мазмұндағы абзацпен толықтырылсын:

      "нақты өткізу операторы.".

      5. 7-тармақта:

      а) бірінші абзац мынадай редакцияда жазылсын:

      "7. Жалпы процесті іске асыру шеңберінде осы Қағидалардың 6-тармағында көрсетілген қатысушылар өзара іс-қимыл процесінде олардың функционалдық рөлін ескере отырып, навигациялық пломбаларды қолданумен тасымалдарды қадағалау процесінде операциялар жасау кезінде мынадай хабарларды қалыптастыру және беру функцияларын іске асырады:";

      б) "а" тармақшасында:

      бесінші абзацтан кейін мынадай мазмұндағы абзацтармен толықтырылсын:

      "тасымалды қадағалаудың басталуы туралы жол жүру операторына хабарлау;

      тіркеу операторына тасымалды қадағалаудың басталғаны туралы хабарлау;";

      алтыншы абзацтан кейін мынадай мазмұндағы абзацпен толықтырылсын:

      "сұрау салу бойынша навигациялық пломбасы бар іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар;";

      сегізінші абзац алынып тасталсын;

      тоғызыншы абзацтағы "бірегей сәйкестендіру нөміріне" деген сөздер "сәйкестендіргішке" деген сөзбен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы абзацтармен толықтырылсын:

      "штаттан тыс жағдайдың пайда болуы туралы хабар;

      бұрын жіберілген хабарда қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар;";

      в) "б"тармақшасында:

      төртінші абзацтағы "әрекеттер" деген сөз "әрекеттер нәтижелері" деген сөздермен ауыстырылсын;

      мынадай мазмұндағы абзацтармен толықтырылсын:

      "сұрау салу бойынша навигациялық пломбадан алынған технологиялық деректер туралы хабар;

      навигациялық пломба идентификаторы бойынша тасымалдаудың бірегей нөмірлері туралы хабар;

      навигациялық пломбадан алынған штаттан тыс жағдай туралы мәліметтерді қамтитын хабар;

      бұрын жіберілген хабарда қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар;";

      г) "в" тармақшасында:

      төртінші абзацтағы "бірегей сәйкестендіру нөміріне" деген сөздер "сәйкестендіргішке" деген сөзбен ауыстырылсын;

      төртінші абзацтан кейін мынадай мазмұндағы абзацпен толықтырылсын:

      "навигациялық пломбасы бар әрекеттер туралы хабар;";

      бесінші абзац "хабар" деген сөзден кейін "шешім қабылдау туралы" деген сөздермен толықтырылсын;

      мынадай мазмұндағы абзацпен толықтырылсын:

      "бұрын жіберілген хабарда қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар;";

      д) "г" және "д" тармақшалары мынадай редакцияда жазылсын:

      "г) бақылау шаралары мен нысандарын қолдану операторы үшін: бақылау шаралары мен нысандары туралы хабар;

      бұрын жіберілген хабарда қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар;

      д) тасымалдауды аяқтау операторы үшін:

      навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу;

      бұрын жіберілген хабарда қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар;

      навигациялық пломбасы бар әрекеттер туралы хабар.".

      6. 9-тармақ ", 2024 жылғы 20 ақпандағы № 12" деген сөздермен толықтырылсын

      7. 16-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "16. Жалпы процесті іске асыру кезіндегі ақпараттық өзара іс-қимыл, егер мұндай өзара іс-қимылға қатысушылар әртүрлі мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары болып табылған жағдайда жүзеге асырылады.".

      8. V бөлім мынадай мазмұндағы 181 – 184-тармақтармен толықтырылсын:

      "181. Егер жол жүру операторына тасымал туралы ақпарат қажет болған жағдайда, ол тасымалды қадағалау операторына тасымалдың бірегей нөмірін қамтитын сұрау салуды жібереді.

      Тасымалды қадағалау операторы келіп түскен сұрау салуға жауап ретінде навигациялық пломбамен болған оқиғалар туралы ақпаратты қамтитын тасымалды қадағалау туралы мәліметтерді ұсынады.

      Егер ұқсас сұрау салуды жол жүру операторы жібермеген жағдайда, тасымалды қадағалау операторы осы тармақтың екінші абзацында көрсетілген мәліметтерді ұсынбайды.

      182. Егер тасымалдың бірегей нөмірі белгісіз болған жағдайда, тасымалды бақылау мақсатында жол жүру операторы мәліметтерді ұсыну қажет кезеңді көрсете отырып, тіркеу операторына навигациялық пломбаның сәйкестендіргіші бар сұрау салуды жібере алады.

      Тіркеу операторы келіп түскен сұрау салуға жауап ретінде сәйкестендіргіші сұрау салуда көрсетілген навигациялық пломбаны қолдана отырып, сұрау салынған кезеңде қадағалануы жүзеге асырылған тасымалдардың барлық бірегей нөмірлері туралы мәліметтерді ұсынады.

      183. Тасымалды бақылауды жүзеге асыру кезінде тасымалды қадағалау операторы тіркеу операторына бір мезгілде навигациялық пломбаның сәйкестендіргіші мен тасымалдың бірегей нөмірін қамтитын сұрау салуды жібере алады.

      Тіркеу операторы келіп түскен сұрау салуға жауап ретінде сұрау салынатын тасымал бойынша мынадай хабарлардың бірін қалыптастырады және жібереді:

      егер келіп түскен сұрау салу тасымалды қадағалау операторынан алынған жағдайда, навигациялық пломбадан алынған технологиялық деректер және тасымалды жүзеге асыру барысында туындаған штаттан тыс жағдайлар туралы мәліметтер;

      егер келіп түскен сұрау салу тасымалды қадағалау операторы болып табылмайтын оператордан алынған жағдайда, сұрау салынатын мәліметтерді беруден бас тарту.

      184. Егер осы Қағидалардың 7-тармағында көзделген хабарды жібергеннен кейін хабардың бастамашысы ретінде әрекет ететін уәкілетті оператор өзінің ақпараттық жүйесінде қамтылған мәліметтер мен жіберілген хабарда көрсетілген мәліметтер арасындағы сәйкессіздіктерді анықтаған жағдайда, осындай уәкілетті оператор осы Қағидаларға № 1 қосымшаға сәйкес:

      а) бұрын жіберілген хабарда қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабарды қалыптастырады және оны бұрын хабарды жіберген уәкілетті операторларға жібереді;

      б) жаңа хабар қалыптастырады және оны бұрын жіберілген хабарламаны алушыларға жібереді (қажет болған жағдайда).".

      9. Көрсетілген Қағидаларға № 1 және 2 қосымшалар мынадай редакцияда жазылсын:

  "Еуразиялық экономикалық
одаққа мүше екі және одан да
көп мемлекеттердің аумақтары
бойынша навигациялық
пломбаларды қолдана отырып
тасымалдарды қадағалау кезінде
Еуразиялық экономикалық
одаққа мүше мемлекеттердің
уәкілетті операторлары
(органдары) арасындағы
ақпараттық өзара іс-қимылды
қамтамасыз ету" жалпы
процесін іске асыру
қағидаларына
№ 1 ҚОСЫМША

Навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезінде ақпараттық өзара іс-қимыл шеңберінде пайдаланылатын хабарлардың бастамашылары мен оларды алушыларының ТІЗБЕСІ

Бастамашы

Хабардың мазмұны

Алушы

Негіздеме

Хабардың күшін жою мүмкіндігі

1. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломба туралы ақпаратты сұрату

тіркеу операторы немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары)

Өзара іс-қимыл тәртібінің 8-тармағының бірінші абзацы* (көрсетілген Тәртіптің 9-тармағын ескере отырып)

күшін жоюға жатпайды

2. Тіркеу операторы немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары)

навигациялық пломба туралы ақпаратты іздеу нәтижелері туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 8-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

3. Өткізу операторы

навигациялық пломба туралы ақпаратты сұрату

тіркеу операторы немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары)

Өзара іс-қимыл тәртібінің 8-тармағының бірінші абзацы
(Іс-әрекеттер жасау тәртібін ескере отырып**)

күшін жоюға жатпайды

4. Тіркеу операторы немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары)

навигациялық пломба туралы ақпаратты іздеу нәтижелері туралы хабар

өткізу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 8-тармағының екінші абзацы (Іс-әрекеттер жасау тәртібін ескере отырып)

күшін жоюға жатпайды

5. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбаға ақпаратты жазуға сұрау салу

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 10-тармағының бірінші абзацы және 26-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

6. Тіркеу операторы

навигациялық пломбаға ақпаратты жазу нәтижелері туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 10-тармағының екінші абзацы және 26-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

7. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (белсендіру)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 11-тармағының бірінші абзацы және 26-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

8. Тіркеу операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (белсендіру)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 11-тармағының екінші абзацы және 26-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

9. Тасымалды қадағалау операторы

тасымалды қадағалаудың басталуы туралы өткізу операторына хабарлау

өткізу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 12-тармағының бірінші абзацы

мүмкін

10. Тасымалды қадағалау операторы

тіркеу операторына тасымалдауды қадағалаудың басталғаны туралы хабарлау

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 12-тармағының бірінші абзацы

мүмкін

11. Тіркеу операторы

навигациялық пломбадан алынған технологиялық деректер туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 13-тармағы

мүмкін

12. Тасымалды қадағалау операторы

тасымалды қадағалау туралы хабар

өткізу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 14-тармағы

мүмкін

13. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (навигациялық пломбадан хабарламалар жіберу кезеңділігін өзгерту)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 15 тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

14. Тіркеу операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбасы бар іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (навигациялық пломбадан хабарларды жіберу кезеңділігін өзгерту туралы сұрау салуға жауап)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 15 тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

15. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен іс-әрекеттер туралы хабар (кезеңділіктің өзгергені туралы хабарлама)

өткізу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 16-тармағы

мүмкін

16. Өткізу операторы

бірегей тасымалдау нөмірі бойынша қадағалау туралы сұрау салу

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 17 тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

17. Тасымалды қадағалау операторы

бірегей тасымалдау нөмірі бойынша қадағалау объектісі туралы хабар

өткізу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 17 тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

18. Өткізу операторы

навигациялық пломба сәйкестендіргіші бойынша тасымалдың бірегей нөмірлерін сұрату

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 18 тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

19. Тіркеу операторы

навигациялық пломба сәйкестендіргіші бойынша тасымалдың бірегей нөмірлері туралы хабар

өткізу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 18 тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

20. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломба идентификаторы бойынша ақпарат сұрату

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 19 тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

21. Тіркеу операторы

навигациялық пломбадан сұрау салу бойынша алынған технологиялық деректер туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 19 тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

22. Тасымалды аяқтау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (активсіздендіру)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 20-тармағының бірінші абзацы және 32-тармағы

күшін жоюға жатпайды

23. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (активсіздендіру)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 20-тармағының бірінші абзацы және 32-тармағы

күшін жоюға жатпайды

24. Тіркеу операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (активсіздендіру)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 20-тармағының екінші абзацы және 32-тармағы

күшін жоюға жатпайды

25. Тасымалды қадағалау операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (активсіздендіру)

тасымалды аяқтау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 20-тармағының екінші абзацы және 32-тармағы

күшін жоюға жатпайды

26. Тасымалды қадағалау операторы

тасымалды қадағалауды аяқтау туралы хабар

өткізу операторы, тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 21-тармағының бірінші абзацы және 32-тармағы

мүмкін

27. Тасымалды аяқтау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (қашықтықтан ажырату)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 22-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

28. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (қашықтықтан ажырату)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 22-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

29. Тіркеу операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (қашықтықтан ажырату)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 22-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

30. Тасымалды қадағалау операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (қашықтықтан ажырату)

тасымалды аяқтау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 22-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

31. Тасымалды аяқтау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабар (арнайы құрылғыны пайдалана отырып ашу)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 23-тармағы

мүмкін

32. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабарлама (арнайы құрылғыны пайдалана отырып ашу)

тіркеу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 23-тармағы

мүмкін

33. Өткізу операторы

навигациялық пломбаны ауыстыру туралы шешім қабылдау туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 24 және 31-тармақтары

мүмкін

34. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (активсіздендіру)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 25-тармағының бірінші абзацы және 31 тармағы

күшін жоюға жатпайды

35. Тіркеу операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (активсіздендіру)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 25-тармағының екінші абзацы және 31 тармағы

күшін жоюға жатпайды

36. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбаны ауыстыру туралы хабар

өткізу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 27 және 31-тармақтары

мүмкін

37. Өткізу операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (қашықтықтан ажырату)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 28-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

38. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (қашықтықтан ажырату)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 28-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

39. Тіркеу операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (қашықтықтан ажырату)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 28-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

40. Тасымалды қадағалау операторы

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (қашықтықтан ажырату)

өткізу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 28-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

41. Өткізу операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабар (арнайы құрылғыны пайдалана отырып ашу)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 29-тармағы

мүмкін

42. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабар (арнайы құрылғыны пайдалана отырып ашу)

тіркеу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 29-тармағы

мүмкін

43. Өткізу операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабар (тұйықталу)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 30-тармағы

мүмкін

44. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабар (тұйықталу)

тіркеу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 30-тармағы

мүмкін

45. Тіркеу операторы

навигациялық пломбадан алынған штаттан тыс жағдай туралы мәліметтерді қамтитын хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 33-тармағы

мүмкін

46. Тасымалды қадағалау операторы

штаттан тыс жағдайдың пайда болуы туралы хабар

өткізу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 34-тармағы

мүмкін

47. Өткізу операторы

бақылау объектісінің орналасқан жерін өзгерту туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 35-тармағы

мүмкін

48. Тасымалды қадағалау операторы

бақылау объектісінің орналасқан жерін өзгерту туралы хабар

фактический оператор проследования

Өзара іс-қимыл тәртібінің 35-тармағы

мүмкін

49. Тасымалды қадағалау операторы

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу (жою)

тіркеу операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 36-тармағының бірінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

50. Тіркеу операторы

сұрау бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар (жою)

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс қимыл тәртібінің 36-тармағының екінші абзацы

күшін жоюға жатпайды

51. Бақылау шаралары мен нысандарын қолдану операторы

бақылау шаралары мен нысандары туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Ақпарат алмасу тәртібінің 6-тармағы***

мүмкін

52. Тасымалды қадағалау операторы

бақылау шаралары мен нысандары туралы хабар

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары)

Ақпарат алмасу тәртібінің 6-тармағы

мүмкін

53. Тасымалды қадағалау операторы

бұрын жіберілген хабарламада қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар

өткізу операторы тіркеу операторы нақты өткізу операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 61-тармағы

күшін жоюға жатпайды

54. Тіркеу операторы

бұрын жіберілген хабарламада қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 61-тармағы

күшін жоюға жатпайды

55. Өткізу операторы

бұрын жіберілген хабарламада қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 61-тармағы

күшін жоюға жатпайды

56. Бақылау шаралары мен нысандарын қолдану операторы

бұрын жіберілген хабарламада қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 61-тармағы

күшін жоюға жатпайды

57. Тасымалды аяқтау операторы

бұрын жіберілген хабарламада қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар

тасымалды қадағалау операторы

Өзара іс-қимыл тәртібінің 61-тармағы

күшін жоюға жатпайды

      ___________________
      * Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезіндегі ақпараттық өзара іс-қимыл тәртібі (Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2023 жылғы 14 қыркүйектегі № 139 шешіміне № 1 қосымша).
      ** Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумақтары бойынша қадағалау объектісінің жүру (тасымалдау) жолында навигациялық пломбаны ауыстыру кезінде іске қосылған ұлттық операторлардың, уәкілетті операторлардың (органдардың) және бақылаушы органдардың іс – қимылдарын жасау тәртібі және Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2024 жылғы 20 ақпандағы № 12 шешімімен бекітілген қадағалау объектісінің жүру (тасымалдау) жолында навигациялық пломбаны ауыстыруға жол берілетін жағдайлар.
      *** Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2023 жылғы 22 тамыздағы № 130 шешімімен бекітілген Навигациялық пломбаларды қолдана отырып, мүше мемлекеттердің аумақтары бойынша тасымалданатын тауарларға (өнімдерге) қатысты тасымалдау процесінде қабылданған Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің бақылаушы органдары арасында бақылау шаралары мен нысандары туралы ақпарат алмасу тәртібі.

  "Еуразиялық экономикалық
одаққа мүше екі және одан да
көп мемлекеттердің аумақтары
бойынша навигациялық
пломбаларды қолдана отырып
тасымалдарды қадағалау кезінде
Еуразиялық экономикалық
одаққа мүше мемлекеттердің
уәкілетті операторлары
(органдары) арасындағы
ақпараттық өзара іс-қимылды
қамтамасыз ету" жалпы
процесін іске асыру
қағидаларына
№ 2 ҚОСЫМША

"Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету" жалпы процесін іске асыру кезіндегі ақпараттық өзара іс-қимылдың ФУНКЦИОНАЛДЫҚ СХЕМАСЫ



      Осы функционалдық схемада пайдаланылатын белгілер және олардың навигациялық пломбаларды қолдана отырып, тасымалдарды қадағалау кезіндегі ақпараттық өзара іс-қимыл шеңберінде пайдаланылатын хабарлардың бастамашылары мен оларды алушылар тізбесінің (бұдан әрі – тізбе) тармақтарымен байланысы ("Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторлары (органдары) арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету" жалпы процесін іске асыру қағидаларына № 1 қосымша) 1-кестеде келтірілген:

      1-кесте

Схема элементінің №

Схема элементінің атауы

Тізбе тармағы

1

навигациялық пломба туралы ақпаратты сұрату

1, 3

2

навигациялық пломба туралы ақпаратты іздеу нәтижелері туралы хабар

2, 4

3

навигациялық пломбаға ақпаратты жазуға сұрау салу

5

4

навигациялық пломбаға ақпаратты жазу нәтижелері туралы хабар

6

5

навигациялық пломбамен әрекеттер жасауға сұрау салу

7, 13, 22, 23, 27, 28, 34, 37, 38, 49

6

навигациялық пломбамен әрекеттер туралы хабар

15, 31, 32, 41, 42, 43, 44

7

сұрау салу бойынша навигациялық пломбамен іс-қимылдардың нәтижелері туралы хабар

8, 14, 24, 25, 29, 30, 35, 39, 40, 50

8

тасымалды қадағалаудың басталуы туралы өткізу операторына хабарлау

9

9

тіркеу операторына тасымалдауды қадағалаудың басталғаны туралы хабарлау

10

10

навигациялық пломбадан алынған технологиялық деректер туралы хабар

11

11

тасымалды қадағалау туралы хабар

12

12

бірегей тасымалдау нөмірі бойынша қадағалау туралы сұрау салу

16

13

бірегей тасымалдау нөмірі бойынша қадағалау объектісі туралы хабар

17

14

навигациялық пломба сәйкестендіргіші бойынша тасымалдың бірегей нөмірлерін сұрату

18

15

навигациялық пломба сәйкестендіргіші бойынша тасымалдың бірегей нөмірлері туралы хабар

19

16

навигациялық пломба идентификаторы бойынша ақпарат сұрату

20

17

навигациялық пломбадан сұрау салу бойынша алынған технологиялық деректер туралы хабар

21

18

тасымалды қадағалауды аяқтау туралы хабар

26

19

навигациялық пломбаны ауыстыру туралы хабар

36

20

навигациялық пломбаны ауыстыру туралы шешім қабылдау туралы хабар

33

21

навигациялық пломбадан алынған штаттан тыс жағдай туралы мәліметтерді қамтитын хабар

45

22

штаттан тыс жағдайдың пайда болуы туралы хабар

46

23

бақылау объектісінің орналасқан жерін өзгерту туралы хабар

47, 48

24

бақылау шаралары мен нысандары туралы хабар

51, 52

25

бұрын жіберілген хабарламада қамтылған мәліметтердің күшін жою туралы хабар

53, 54, 55, 56, 57

      10. Мынадай мазмұндағы № 3 қосымшамен толықтырылсын:

  "Еуразиялық экономикалық
одаққа мүше екі және одан да
көп мемлекеттердің аумақтары
бойынша навигациялық
пломбаларды қолдана отырып
тасымалдарды қадағалау кезінде
Еуразиялық экономикалық
одаққа мүше мемлекеттердің
уәкілетті операторлары
(органдары) арасындағы
ақпараттық өзара іс-қимылды
қамтамасыз ету" жалпы
процесін іске асыру
қағидаларына
№ 3 ҚОСЫМША

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезіндегі ақпараттық өзара іс-қимылды іске асыру шеңберінде қолданылатын анықтамалықтардың ТІЗБЕСІ

      1-кесте

Навигациялық пломбамен оқиғалар анықтамалығы

Р/с №

Код

Атауы

1

А02

навигациялық пломбаны қайта салу кезінде пломбалау элементінің тұйықталуы

2

А03

навигациялық пломбаны белсендіру

3

А04

навигациялық пломбаны сөндіру

4

А05

пломбалау элементінің ашылуы

5

А06

авигациялық пломбадан ақпаратты жою

6

А07

навигациялық пломбадан хабарламаларды жіберу кезеңділігін өзгерту

7

А08

навигациялық пломбаны ауыстыру

8

В01

штаттан тыс жағдайдың туындауы және (немесе) рұқсатсыз әрекетті жүзеге асыру

      2-кесте

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша навигациялық пломбаларды қолдана отырып тасымалдарды қадағалау кезіндегі ақпараттық өзара іс – қимылды іске асыру шеңберінде қолданылатын сұрау салуларды өңдеу нәтижелерінің анықтамалығы

Р/с №

Код

Атауы

1

000

сұрау салу қатесіз өңделді (тасымал (пломба) туралы мәліметтер табылды)

2

101

қате: ақпараттық жүйеде сұрауда көрсетілген нөмірі бар пломба туралы мәліметтер табылмады

3

102

қате: ақпараттық жүйеде сұрауда көрсетілген нөмірі бар пломба туралы мәліметтер табылмады

4

103

навигациялық пломба идентификаторы бойынша мәліметтер табылды, бірақ тек қадағалау операторына ұсынылуы мүмкін

5

104

тасымалдың бірегей нөмірі бойынша мәліметтер табылды, бірақ тек өткізу операторына ұсынылуы мүмкін

6

201

қате: навигациялық пломба әрекеттері орындалмады

7

202

қате: сұрауда көрсетілген нөмірі бар навигациялық пломба сұрауда көрсетілген нөмірмен тасымалды бақылау үшін қолданылмайды

8

203

қате: ақпараттық жүйеде сұрауда көрсетілген нөмірі бар навигациялық пломба тіркелген, бірақ тасымалды қадағалауды жүзеге асыру үшін пайдаланылмауы мүмкін

      3-кесте

Навигациялық пломбамен қашықтықтан жұмыс істеу анықтамалығы

Р/с №

Код

Атауы

1

D0

арнайы құрылғыны қолдана отырып операция жасау туралы хабар

2

D1

операцияны қашықтан жасауға сұрау салу

      4-кесте

Тасымалды қадағалау кезеңдерінің және тасымал процесінде туындайтын оқиғалардың анықтамалығы

Р/с №

Код

Атауы

1

01

қадағалауды бастау

2

02

қадағалауды аяқтау

3

03

тасымал туралы мәліметтер

4

04

штаттан тыс жағдай және (немесе) рұқсат етілмеген әрекеттер

5

05

навигациялық пломбаны қадағалауды тоқтатпай алу

6

06

навигациялық пломбаны ауыстыруға байланысты оны сөндіру

7

07

штаттан тыс жағдай және (немесе) санкцияланбаған әрекеттер жағдайында қадағалау объектісін Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің шекарасы арқылы өткізу

8

08

қадағалауды бастау, тіркеу операторына арналған ақпарат

      5-кесте

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше екі және одан да көп мемлекеттердің аумақтары бойынша тасымалдау кезінде навигациялық пломбаларды қолдана отырып қадағалауға жататын тауарлар санаттарының анықтамалығы

Р/с №

Код

Атауы

1

01

экспорттың кедендік рәсіміне сәйкес Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілетін немесе өзара сауда шеңберінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер арасында өткізілетін Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының 2203 00, 2204, 2205, 2206 00, 2207 және 2208 тауар позицияларында сыныпталатын алкоголь өнімі

2

02

экспорттың кедендік рәсіміне сәйкес Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілетін немесе өзара сауда шеңберінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер арасында өткізілетін Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының 2401, 2402 және 2403 тауар позицияларында сыныпталатын темекі, темекі өнімдері

3

03

Еуразиялық экономикалық одаққа бір немесе бірнеше мүше мемлекеттер өздеріне қатысты экспорттың кедендік рәсіміне сәйкес Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілетін немесе өзара сауда шеңберінде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің арасында өткізілетін арнайы экономикалық шаралар қолданылатын тауарлар

4

04

экспорттың кедендік рәсіміне сәйкес Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілетін Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының 2404, 2939 79 00 00, 2939 80 00 00 тауар позицияларында сыныпталатын құрамында никотин бар өнімдер, никотин шикізаты

      6-кесте

Навигациялық пломба сәйкестендіргіші бойынша ақпарат сұрату түрлерінің анықтамалығы

Р/с №

Код

Атауы

1

Т0

навигациялық пломба сәйкестендіргіші бойынша тасымалдың бірегей нөмірлерін сұрату

2

Т1

навигациялық пломбаның технологиялық деректері туралы сұрау салу

      7-кесте

2022 жылғы 19 сәуірдегі Еуразиялық экономикалық одақта тасымалдарды қадағалау үшін навигациялық пломбаларды қолдану туралы келісімге сәйкес өз мемлекетінің бақылаушы органдарымен және басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті операторларымен (органдарымен) өзара іс-қимыл жасауға уәкілеттік берілген Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің операторларының (органдарының) тізбесі

Р/с №

Код

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің операторы

Навигациялық пломбаның уәкілетті операторларына жатқызу белгісі

Ұлттық навигациялық пломба операторларына жатқызу белгісі

1

ARM_GPS

"АрмДжиПиЭс" жауапкершілігі шектеулі қоғамы

1

1

2

BY_BTS

"Белтаможсервис" республикалық унитарлық кәсіпорны

1

1

3

KZ_ISTT

"Ұлттық ғарыштық зерттеулер және технологиялар орталығы" акционерлік қоғамы" ғарыш техникасы және технологиялары институты" жауапкершілігі шектеулі еншілес серіктестігі

1

1

4

KG_CI

Қырғыз Республикасының Қаржы министрлігі жанындағы Мемлекеттік кеден қызметі жанындағы "Кеден инфрақұрылымы" мемлекеттік кәсіпорны

1

1

5

RU_CRCP

"Цифрлық платформаларды дамыту орталығы" жауапкершілігі шектеулі қоғамы

1

1

      ".