Астана қаласында қолжетімді орта құру қағидаларын бекіту туралы

Астана қаласы мәслихатының 2026 жылғы 24 сәуірдегі № 409/52-VIII шешімі. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 27 сәуірде № 38552 болып тіркелді

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Қолданысқа енгізілу тәртібін 2-тармақтан қараңыз.

Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 6-бабының 2-15-тармағына және 27-бабының 1-9-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Астана қаласының мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. Астана қаласында қолжетімділікті қамтамасыз ету қағидалары осы шешімге қосымшаға сәйкес бекітілсін.

2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Астана қаласы мәслихатының төрағасы

Т. Зейнұлқабден

Астана қаласы мәслихатының 2026 жылғы 24 сәуірдегі № 409/52-VIII шешіміне қосымша

Астана қаласында қолжетімді орта құру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. "Астана қаласында қолжетімді орта құру қағидалары" (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 6-бабының 2-15-тармағына және 27-бабының 1-9-тармағының 2) тармақшасына сәйкес әзірленген және Астана қаласында қолжетімді ортаны қамтамасыз ету тәртібін анықтайды.

2. Қағидада мынадай ұғымдар қолданылады:

1) әлеуметтік инфрақұрылым – халықтың жеке қажеттіліктерін қанағаттандыруға және толыққанды өмір сүруін қамтамасыз етуге бағытталған қызмет көрсету саласының (әлеуметтік-мәдени мақсаттағы, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, көлік және байланыс, білім беру, денсаулық сақтау, сауда, қоғамдық тамақтандыру және басқа да) салалары объектілерінің жиынтығы;

2) ақпараттық құралдар жүйесі (ақпараттық құралдар) – халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына кеңістікте дер кезінде бағдарлануды қамтамасыз ететін, қозғалыс қауіпсіздігі мен қолайлылығына жәрдемдесетін, сондай-ақ өмір сүру ортасының қасиеттері туралы ақпарат беретін ақпарат тасығыштарының жиынтығы;

3) индукциялық жүйелер – есту қабілеті шектеулі, есту аппараттарын пайдаланатын адамдарға арналған техникалық қалпына келтіру құралдары;

4) қолжетімді орта – мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін физикалық, орталық, ақпараттық және әлеуметтік психологиялық кедергілер жоқ немесе барынша азайтылған өмір сүру ортасы;

5) қолжетімділік – мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарының белгілі бір санатына нысаналы орынға кедергісіз жетуге және көрсетілетін қызметті пайдалануға мүмкіндік беретін ғимараттың, үй-жайдың, қызмет көрсету орнының қасиеттері;

6) көлік инфрақұрылымы – жерүсті (автомобиль және (немесе) теміржол) жолдарының, су (теңіз және (немесе) өзен) қатынасы жолдарының, сондай-ақ көпірлер, тоннельдер және өзге де көлік құрылыстары кешенінің, жол айырықтары мен жолөткізгіштердің, сигнал беру реттеуіштерінің, байланыс құралдарының, көліктің инженерлік қамтамасыз ету объектілерінің, көлік құралдарын, тасымалданатын жүктерді, жолаушыларды қызмет көрсетуге арналған объектілердің, өндірістік және қызмет көрсетуші персоналдың функционалдық қызметін қамтамасыз ету объектілерінің, қойма үй-жайлары мен аумақтарының, санитарлық-қорғаныш және қорғау аймақтарының, сондай-ақ аталған қатынас жолдары мен объектілерге заңнамамен бекітілген жерлердің және олардың үстіндегі жылжымайтын мүлік объектілерінің жиынтығы;

7) көлік-логистикалық және өндірістік инфрақұрылым объектілері – өндірістік процестерді қамтамасыз етуге, шикізат, материалдар мен дайын өнімді сақтау, өңдеу, тасымалдау, бөлу және жеткізуге, сондай-ақ өндіріс-сауда тізбегінің әртүрлі қатысушылары арасында тиімді логистика ұйымдастыруға арналған ғимараттар, құрылыстар, инженерлік және технологиялық кешендердің жиынтығы;

8) мүгедектігі бар адамдар – тыныс-тіршілігінің шектелуіне және оны әлеуметтік қорғау қажеттігіне алып келетін, ауруларға, мертігулерге (жаралануға, жарақаттарға, контузияларға), олардың зардаптарына, бұзылуларына байланысты организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулығы нашарлаған адам;

9) сәйкестік декларациясы – мердігер (бас мердігер) орындалған жұмыстардың аяқталған құрылыс объектісінің бекітілген жобаға және мемлекеттік (мемлекетаралық) нормативтердің талаптарына сәйкестігін куәландыратын құжат;

10) тактильді жерүсті көрсеткіштері – көру қабілеті бұзылған мүгедектігі бар адамдарға аяқтың ұшымен, таяқшамен немесе қалдық көру арқылы кеңістікте бағдарлануға мүмкіндік беретін, белгілі бір бейнесі мен түсі бар бедерлі жолақ түрінде ұсынылған ақпараттық көрсеткіш құралы;

11) халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары – қаламен жаяу немесе қоғамдық көлікпен қауіпсіз әрі жайлы қозғалуына, сондай-ақ жалпыға қолжетімді қоғамдық ғимараттар мен имараттарда көрсетілетін қызметтерді алуына кедергі келтіретін тұрақты, уақытша немесе жағдайға байланысты шектеулері бар адамдарды біріктіретін жинақтаушы ұғым.

Тарау 2. Астана қаласында қолжетімді ортаны құру тәртібі

3. Қолжетімді орта қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Заңының (бұдан әрі – Сәулет қызметі туралы Заң) талаптарына сәйкес Астана қаласының (қала құрылысы жобаларында) әлеуметтік, өндірістік, рекреациялық, инженерлік және көлік инфрақұрылымдарының құрамы мен құрылымы анықталу объектілеріне қатысты жүзеге асырылады.

4. Астана қаласында қолжетімді ортаны құру келесіні көздейді:

мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі басқа да топтарының әлеуметтiк және рекреациялық инфрақұрылым қажеттерiне қамтамасыз етуге жағдай жасау;

тiршiлiктi қамтамасыз ететiн тұрақты және қол жеткiзiлетiн жүйесін қалыптастыру;

халықтың жүріп-тұруы шектеулі объектілердің сипаттамалары мен қолжетімділігі туралы ақпараттандыру;

объектілерді қолжетімділік құралдарымен жабдықтау халықтың аз қозғалатын топтары үшін қолжетімділікті ескере отырып ғимараттар мен құрылыстарды жобалау жөніндегі Қағидалар жинағының "Халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділікті ескере отырып ғимараттар мен құрылыстарды жобалау" (ЕЖ 3.06-101-2012) және "Мүгедектігі бар адамдар мен жүріп-тұруы шектеулі топтарды есепке алғанда, халық үшін инфрақұрылым нысандарының және көрсетілетін қызметтердің қолжетімділігі" Қазақстан Республикасы Ұлттық стандартының (СТ 3846-2023) талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

5. Мемлекеттiк нормативтермен белгiленген қызмет көрсету деңгейiн төмендетуге әкеп соғатын халыққа қызмет көрсету объектiлерi мәнiнiң өзгертiлуiне жол берiлмейдi.

3-тарау. Халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтары үшін қолжетімділікті қамтамасыз ету бойынша Сәйкестік декларациясын келісу тәртібі

6. Сәйкестік декларациясын келісу мәселесі бойынша уәкілетті органға өтініш түскен жағдайда, мұндай өтініштер Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процессуалды кодексінің 76-бабында көзделген мерзімдерде қаралады (бұдан әрі – ӘРПК).

7. Уәкілетті органның өтініш негізінде қолжетімділікті қамтамасыз ету мәселесі бойынша объектіге тексеру жүргізіледі, оның нәтижелері бойынша дәлелді жауап беріледі.

8. Әкімшілік рәсімге қатысушы ӘРПК-де көзделген тәртіппен дәлелді жауапқа шағым жасауға құқылы.

Тарау 4. Қорытынды ережелер

9. Осы Қағидалармен реттелмеген мәселелер Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес реттеледі.

Об утверждении Правил обеспечения доступной среды в городе Астане

Решение маслихата города Астаны от 24 апреля 2026 года № 409/52-VIII. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 27 апреля 2026 года № 38552

Примечание ИЗПИ!
Порядок введения в действие см. п.2.

В соответствии с подпунктом 2-15 статьи 6 и подпунктом 2) пункта 1-9 статьи 27 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан" маслихат города Астаны РЕШИЛ:

1. Утвердить Правила обеспечения доступной среды в городе Астане согласно приложению к настоящему решению.

2. Настоящее решение вводится в действие по истечении шестидесяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель маслихата города Астаны

Т. Зейнұлқабден

Приложение к решению маслихата города Астаны от 24 апреля 2026 года № 409/52-VIII

Правила обеспечения доступной среды в городе Астане

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила обеспечения доступной среды в городе Астане (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 2-15 статьи 6 и подпунктом 2) пункта 1-9 статьи 27 Закона Республики Казахстан "О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан" и определяют порядок обеспечения доступной среды в городе Астане.

2. Основные понятия, которые используются в Правилах:

1) социальная инфраструктура — совокупность объектов отраслей сферы обслуживания (социально-культурного назначения, жилищно-коммунального хозяйства, транспорта и связи по обслуживанию населения; образования, здравоохранения, торговли, общественного питания и др.), деятельность которых направлена на удовлетворение личных потребностей населения, обеспечение полноценной жизнедеятельности;

2) система средств информации (информационные средства) —совокупность носителей информации, обеспечивающих для маломобильных групп населения своевременное ориентирование в пространстве, способствующих безопасности и удобству передвижения, а также информирующих о свойствах среды жизнедеятельности;

3) индукционные системы — технические средства реабилитации для людей с ограниченными возможностями по слуху, пользующихся слуховыми аппаратами;

4) доступная среда — среда жизнедеятельности, в которой отсутствуют или сведены к минимуму физические, средовые, информационные и социально психологические барьеры для лиц с инвалидностью и маломобильных групп населения;

5) доступность — свойства здания, помещения, места обслуживания, позволяющие конкретной категории людей из числа лиц с инвалидностью и маломобильных групп населения достичь места целевого назначения и воспользоваться услугой;

6) транспортная инфраструктура — совокупность наземных (автомобильных и (или) железных) дорог, водных (морских и (или) речных) путей сообщения с комплексом мостовых, тоннельных и иных транспортных сооружений, дорожных развязок и путепроводов, регулирующих сигнальных устройств, связи, объектов инженерного обеспечения работы транспорта, обслуживания транспортных средств, перемещаемых грузов, пассажиров, обеспечения функциональной деятельности производственного и обслуживающего персонала, складских помещений и территорий, санитарно-защитных и охранных зон, а также земель, законодательно закрепленных за указанными путями сообщения и объектами, с находящимися на них объектами недвижимости;

7) объекты транспортно-логистической и производственной инфраструктуры — совокупность зданий, сооружений, инженерных и технологических комплексов, предназначенных для обеспечения производственных процессов, хранения, обработки, транспортировки, распределения и доставки сырья, материалов, готовой продукции, а также для организации эффективной логистики между различными участниками производственно-сбытовой цепочки;

8) лицо с инвалидностью – лицо, имеющее нарушение здоровья со стойким расстройством функций организма, обусловленное заболеваниями, увечьями (ранениями, травмами, контузиями), их последствиями, которое приводит к ограничению жизнедеятельности и необходимости его социальной защиты;

9) декларация о соответствии — документ, которым подрядчик (генеральный подрядчик) удостоверяет соответствие выполненных работ завершенного объекта строительства утвержденному проекту и требованиям государственных (межгосударственных) нормативов;

10) тактильные наземные указатели — средство отображения информации, представляющее собой рельефную полосу определенного рисунка и цвета, позволяющую лицам с инвалидностью по зрению ориентироваться в пространстве путем осязания стопами ног, тростью или используя остаточное зрение;

11) маломобильные группы населения — обобщенное понятие, объединяющее людей, имеющих постоянные, временные или ситуационные ограничения, препятствующие их безопасному и комфортному передвижению по городу пешком или на маршрутных транспортных средствах, а также получению услуг, предоставляемых в общественных зданиях и сооружениях открытого доступа.

Глава 2. Порядок обеспечения доступной среды в городе Астане

3. Обеспечение доступной среды осуществляется в отношении объектов (сооружений, коммуникаций) социальной, производственной, рекреационной, инженерной и транспортной инфраструктуры города Астаны в соответствии с требованиями Закона Республики Казахстан "Об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в Республике Казахстан" (далее – Закон об архитектурной деятельности).

4. Обеспечение доступной среды в городе Астана предусматривает:

обеспечение потребностей лиц с инвалидностью и других маломобильных групп населения в объектах социальной и рекреационной инфраструктуры;

устойчивость и доступность системы жизнеобеспечения;

информирование маломобильных групп населения о свойствах и доступности объектов;

оснащение объектов средствами доступности в соответствии со Сводом Правил "Проектирование зданий и сооружений с учетом доступности для маломобильных групп населения" (СП 3.06-101-2012) и Национальным стандартом Республики Казахстан "Доступность объектов инфраструктуры и услуг для населения с учетом потребностей лиц с инвалидностью и маломобильных групп" (СТ 3846-2023).

5. Не допускается изменение назначения объектов обслуживания населения, которое влечет снижение установленного государственными нормативами уровня обслуживания.

Глава 3. Порядок согласования Декларации о соответствии в части обеспечения доступа для маломобильных групп населения

6. В случае поступления в Уполномоченный орган обращения по вопросу согласования декларации о соответствии, такие обращения рассматриваются в сроки, предусмотренные статьей 76 Административного процедурно-процессуального кодекса Республики Казахстан (далее - АППК).

7. Уполномоченным органом на основании обращения проводится обследование объекта на предмет обеспечения доступности, по результатам которого выдается мотивированный ответ.

8. Участник административной процедуры вправе обжаловать мотивированный ответ в порядке, предусмотренном АППК.

Глава 4. Заключительные положения

9. Вопросы, не урегулированные настоящими Правилами, подлежат регулированию в соответствии с иными нормативными правовыми актами Республики Казахстан.