"Босқын мәртебесiн беру туралы өтiнiшхатты тiркеу мен қарау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 7 сәуірдегі № 118 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2026 жылғы 30 маусымдағы № 281 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 1 шiлдеде № 39182 болып тіркелді

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Босқын мәртебесiн беру туралы өтiнiшхатты тiркеу мен қарау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 7 сәуірдегі № 118 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 27506 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген бұйрықпен бекітілген Босқын мәртебесін беру туралы өтінішхатты тіркеу мен қарау қағидаларында:

2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1) босқын – нәсілдік, ұлттық, діни сенімі, азаматтық белгісі, белгілі бір әлеуметтік топқа жататындығы немесе саяси нанымы бойынша қудалаудың құрбаны болу қаупінің негізділігіне қарай өзі азаматы болып табылатын елден тыс жерде жүрген және өз елінің қорғауын пайдалана алмайтын немесе осындай қауіп салдарынан мұндай қорғауды пайдаланғысы келмейтін шетел азаматы немесе осындай қауіп салдарынан еліне қайтып орала алмайтын немесе қайтып оралғысы келмейтін, өзі тұрақты тұратын немесе өзі азаматы болып табылатын елден тыс жерде жүрген азаматтығы жоқ адам;

2) босқын мәртебесін беру туралы өтінішхат (бұдан әрі – өтінішхат) – пана іздеген адамның жеке өзі немесе осыған уәкілетті өкілі арқылы өзінің келген жері бойынша босқын мәртебесін беру туралы астананың, облыстардың және республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органға жазған жазбаша өтініші;

3) пана іздеген адам – астананың, облыстың және республикалық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органы босқын мәртебесін беру туралы өздерінің өтінішхаты бойынша түпкілікті шешім қабылдағанға дейін Қазақстан Республикасында пана сұрауға ниет білдірген шетел азаматы немесе азаматтығы жоқ адам;

4) пана іздеген адамның куәлігі (бұдан әрі – куәлік) – босқын мәртебесін беру туралы өтінішхаттың тіркелуін растайтын астананың, облыстың және республикалық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органы беретін құжат;

5) пана іздеген адамның отбасы мүшелері – жұбайы (зайыбы), олардың кәмелетке толмаған балалары және оның асырауындағы басқа адамдар;

6) уәкілетті орган – босқындар мәселелері бойынша қатынастарды реттеу саласында басқаруды жүзеге асыратын мемлекеттік орган.";

3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"3. Босқын мәртебесін алу үшін пана іздеген адам Қазақстан Республикасына келген күннен бастап күнтізбелік 5 (бес) күннің ішінде немесе өзі Қазақстан Республикасының аумағында болып, нәсілдік, ұлттық, діни сенім, азаматтық белгісі, белгілі бір әлеуметтік топқа жататындығы немесе саяси нанымы бойынша қудалауға ұшырау жағдайларының туындауы туралы білген күннен бастап өзі немесе Халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі астананың, облыстардың және республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органы (бұдан әрі – ХЖҚЖАО) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жазбаша өтінішхат (бұдан әрі – өтінішхат) береді. Өтінішхатқа пана іздеуші адамның жеке басын куәландыратын немесе растайтын құжаттар қоса беріледі.";

7-тармақтың екінші және үшінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын:

"Он сегіз жасқа толған шетел азаматтарына, азаматтығы жоқ адамдарға куәлік үш ай мерзімге беріледі, оған ХЖҚЖАО басшысы қол қойып, мөрмен куәландырылады.

Пана іздеген адамның куәлігі босқын деп тану туралы өтініш білдірген шетел азаматтың, азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасының аумағында болуының заңдылығын растайды.";

11-тармақтың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"өтініш беруші жүгінген күні "Қандас" автоматтандырылған цифрлық жүйесінде пана іздеген адамға электрондық іс жүргізіледі;";

19-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"19. Отбасын біріктіру мақсатындағы өтінішхатты қарау кезінде пана іздеген адам отбасылық қарым-қатынастарының бар екенін растайтын құжаттамалық дәлелдемелер ұсынады.

Пана іздеген адаммен және отбасын біріктіру мақсатында оған келген шетел азаматымен немесе азаматтығы жоқ адаммен әңгімелесу ұсынылған дәлелдемелердің тұпнұсқалығын айқындау не оларды алу үшін бөлек жүргізіледі.";

23-тармақтың жетінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:

"пана іздеген адам ұсынған құжаттар мен материалдарға, мемлекеттік органдардың, ұйымдардың (мекемелердің) ақпаратына талдау жүргізеді, шетел азаматымен сауалнама жүргізу және әңгімелесу нәтижелерін бағалайды.";

27-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"27. Есепке алу карточкасы пана іздеген адамның жеке ісінде сақталады. Кейіннен ХЖҚЖАО-ның жауапты орындаушысы есепке алу карточкасында (қағаз тасымалдағышта) осы шетел азаматына, азаматтығы жоқ адамға қатысты қабылданған барлық шешімдер туралы белгі қояды және бұл туралы уәкілетті органға хабарлайды.";

28-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

"Пана іздеген адам өтінішхатты қарауды тоқтату туралы өтініш берген кезде ХЖҚЖАО өтініш қабылданған өтінішхатты қарауды тоқтату туралы шешім қабылдайды. Өтінішхатты қарауды тоқтату туралы шешім қабылданғаннан кейін ХЖҚЖАО шетел азаматынан, азаматтығы жоқ адамнан пана іздеген адамның куәлігін алып қояды және пана іздеген адамның Қазақстан Республикасынан тыс жерге шығуын бақылауды жүзеге асырады.";

көрсетілген қағидалардың 1-қосымшасы осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

2. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Көші-қон комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы тармақтың 1) және 2) тармақшалары орындалғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Заң қызметі департаментіне олардың орындалуы туралы ақпаратты ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі

А. Ертаев

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі 2026 жылғы 30 маусымдағы № 281 бұйрығына қосымша Босқын мәртебесін беру туралы өтінішхатты тіркеу мен қараудың қағидаларына 1-қосымша Нысан кімге______________________ (ХЖҚЖАО басшысының лауазымы, тегі және аты-жөні) __________________________ кімнен___________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) ___________________________ (қай мемлекеттің) ____________ азаматы уақытша болатын адамның тұрақты тұрғылықты жері ___________________ ________________________ (мекенжайы) отбасы құрамында ____ адам

Босқын мәртебесін беру туралы өтінішхат

Маған және менің отбасымның мүшелеріне Қазақстан Республикасында босқын

мәртебесін беруді сұраймын.

Тұратын жерімнен мына себептер бойынша кетуге мәжбүрмін:

_______________________________________________________________

_______________________________________________________________

_______________________________________________________________

_______________________________________________________________

Туған күні және жері ____________________________________________

Азаматтығы (бұрын тұрақты тұрған елі) ___________________________

Ұлты (этникалық тиесілігі) ________________________________________

Мынадай тілдерді білемін ______________________________________

Қазақстан Республикасына келу күні _______________________________

Заңды (заңсыз) келді ____________________________________________

Пана іздеген адамның жеке басын куәландыратын құжаттар немесе жеке басын

растайтын құжаттар

_______________________________________________________________

(атауы, сериясы, нөмірі, қашан және кім берді)

Менімен бірге келген отбасымның мүшелері:

№	Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)	Туған күні	Туыстық дәрежесі

Бұдан бұрын Қазақстан Республикасында босқын мәртебесін беру туралы

өтінішхатпен жүгіндіңіз бе? Егер жүгінсеңіз, органды көрсетіңіз

__________________________________________________

__________________________________________________ _____________________

____________________________ (өтініш беру күні) (пана іздеген адамның қолы)

Өтінішхатты қабылдаған ХЖҚЖАО-ның қызметкері _________________

_______________________________________________________________

(қолы) (Т.А.Ә. (ол болған жағдайда) (күні)

Өтінішхатты тіркеу туралы шешім:

Тіркелді ___________________________________________________________

(күні, тіркеу нөмірі, қызметкердің қолы) _______________________

"Босқындар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген құқықтар мен

міндеттермен таныстым. Менің және отбасы мүшелерімнің дербес деректерін

жинауға және өңдеуге өз келісімімді беремін.

_______________________________________________

(қолы) (шетел азаматының немесе азаматтығы жоқ адамның Т.А.Ә.

(ол болған жағдайда) (күні)

О внесении изменений в приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 7 апреля 2022 года № 118 "Об утверждении Правил регистрации и рассмотрения ходатайства о присвоении статуса беженца"

Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 281. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 1 июля 2026 года № 39182

ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Внести в приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 7 апреля 2022 года № 118 "Об утверждении Правил регистрации и рассмотрения ходатайства о присвоении статуса беженца" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 27506) следующие изменения:

в Правилах регистрации и рассмотрения ходатайства о присвоении статуса беженца, утвержденных указанным приказом:

пункт 2 изложить в следующей редакции:

"1) беженец – иностранный гражданин, который в силу обоснованных опасений стать жертвой преследований по признаку расы, национальности, вероисповедания, гражданства, принадлежности к определенной социальной группе или политическим убеждениям находится вне страны своей гражданской принадлежности и не может пользоваться защитой своей страны или не желает пользоваться такой защитой вследствие таких опасений, или лицо без гражданства, находящиеся вне страны своего постоянного места жительства или гражданской принадлежности, которые не могут или не желают вернуться в нее вследствие этих опасений;

2) ходатайство о присвоении статуса беженца (далее – ходатайство) – письменное обращение лица, ищущего убежище, лично или через уполномоченного на то представителя, о присвоении статуса беженца по месту своего пребывания в местный исполнительный орган столицы, областей и городов республиканского значения;

3) лицо, ищущее убежище, – иностранный гражданин или лицо без гражданства, изъявившее желание обратиться за убежищем в Республике Казахстан, до принятия местным исполнительным органом столицы, области и города республиканского значения окончательного решения по их ходатайству о присвоении статуса беженца;

4) свидетельство лица, ищущего убежище (далее – свидетельство) – документ, выдаваемый местным исполнительным органом столицы, области и города республиканского значения, подтверждающий регистрацию ходатайства о присвоении статуса беженца;

5) члены семьи лица, ищущего убежище – супруг(а), их несовершеннолетние дети и другие лица, находящиеся на его (ее) иждивении;

6) уполномоченный орган – государственный орган, осуществляющий руководство в сфере регулирования отношений по вопросам беженцев.";

пункт 3 изложить в следующей редакции:

"3. Для получения статуса беженца лицо, ищущее убежище в течение 5 (пяти) календарных дней со дня прибытия в Республику Казахстан или со дня, когда оно, находясь на территории Республики Казахстан, узнало о возникновении обстоятельств стать жертвой преследований по признаку расы, национальности, вероисповедания, гражданства, принадлежности к определенной социальной группе или политическим убеждениям, подает лично или через уполномоченного на то представителя в местные исполнительные органы столицы, областей и городов республиканского значения по вопросам занятости населения (далее – МИОЗН) письменное ходатайство по форме, согласно приложению 1 к настоящим Правилам. К ходатайству прилагаются документы, удостоверяющие или подтверждающие личность лица, ищущего убежище.";

часть вторую и третью пункта 7 изложить в следующей редакции:

"Свидетельство выдается иностранным гражданам, лицам без гражданства, достигшим возраста восемнадцати лет, сроком на три месяца, которое подписывается руководителем МИОЗН и заверяется печатью.

Свидетельство лица, ищущего убежище, подтверждает законность пребывания на территории Республики Казахстан иностранного гражданина, лица без гражданства, ходатайствующего о признании беженцем.";

абзац второй пункта 11 изложить в следующей редакции:

"в день обращения заявителя заводится электронное дело лица, ищущего убежище в автоматизированной цифровой системе "Қандас";";

пункт 19 изложить в следующей редакции:

"19. При рассмотрении ходатайства с целью воссоединения семьи лицо, ищущее убежище представляет документальные доказательства, подтверждающие наличие семейных отношений.

Собеседования с лицом, ищущим убежище и с иностранным гражданином, к которому прибыл иностранный гражданин или лицо, без гражданства с целью воссоединения семьи, проводятся раздельно для определения подлинности представленных доказательств либо их получения.";

абзац седьмой пункта 23 изложить в следующей редакции:

"проводит анализ представленных лицом, ищущим убежище документов и материалов, информации государственных органов, организаций (учреждений), оценивает результаты анкетирования иностранного гражданина и собеседования.";

пункт 27 изложить в следующей редакции:

"27. Карточка учета хранится в личном деле лица, ищущего убежище. В последующем в карточке учета (на бумажном носителе) ответственный исполнитель МИОЗН производит отметки о всех решениях, принимаемых в отношении данного иностранного гражданина, лица без гражданства, и информирует об этом уполномоченный орган.";

часть вторую пункта 28 изложить в следующей редакции:

"При подачи лицом, ищущим убежище заявления о прекращении рассмотрения ходатайства МИОЗН в день получения заявления принимает решение о прекращении рассмотрения ходатайства. После принятия решения о прекращении рассмотрения ходатайства МИОЗН изымает у иностранного гражданина, лица без гражданства свидетельство лица, ищущего убежище, и осуществляет контроль за выездом лица, ищущего убежище за пределы Республики Казахстан.";

приложение 1 к указанным правилам изложить в новой редакции согласно приложению к настоящему приказу.

2. Комитету по миграции Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан после его официальной публикации;

3) в течении трех рабочих дней после исполнения подпунктов 1) и 2) настоящего пункта предоставление в Департамент юридической службы Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан информацию об их исполнении.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на первого вице-министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр труда и социальной защиты населения Республики Казахстан

А. Ертаев

Приложение к приказу Министр труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июня 2026 года № 281

Приложение 1 к Правилам регистрации и рассмотрения ходатайства о присвоении статуса беженца Форма кому _______________________ (должность, фамилия и инициалы руководителя МИОЗН) От _________________________ (фамилия, имя, отчество (при его наличии)) гражданина (-ки)_____________ ____________________________ (какого государства) постоянное место жительство ____________________________ временно пребывающего (-ей) ____________________________ ____________________________ (адрес) в составе семьи _______человек

Ходатайство о присвоении статуса беженца

Прошу присвоить мне и членам моей семьи статус беженцев в Республике Казахстан.

Вынужден (-а) покинуть место своего жительства по причине:
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
Дата и место рождения _________________________________________________
Гражданство (страна прежнего постоянного места жительства)
_____________________________________________________________________
национальность (этническая принадлежность) _____________________________
Языки, которыми владею _______________________________________________
Дата прибытия в Республику Казахстан
_____________________________________________________________________
Прибыл законно (незаконно) ____________________________________________
Документы, удостоверяющие или подтверждающие личность лица, ищущего
убежище ____________________________________________________________
_____________________________________________________________________
(наименование, серия, номер, когда и кем выдан)
Вместе со мной прибыли члены моей семьи:

№	Фамилия, имя, отчество (при его наличии)	Дата рождения	Степень родства

Обращался ли ранее с ходатайством о присвоении статуса беженца в Республике Казахстан?
Если да, указать орган ___________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
(дата обращения) (подпись лица, ищущего убежище)
Сотрудник МИОЗН, принявший ходатайство
________________ _______________________________________________
(подпись) (Ф.И.О. (при его наличии) (дата)
Решение о регистрации ходатайства:
Зарегистрировано ________________________________________________
(дата, номер регистрации, подпись сотрудника)
С правами и обязанностями, предусмотренными Законом Республики Казахстан "О беженцах" ознакомлен (-а).

Даю свое согласие на сбор и обработку моих персональных данных и членов семьи.
________________________________________________________________
(подпись) (Ф.И.О. (при его наличии) иностранного гражданина или лицо без гражданства) (дата)