"Адамның өмір сүру ортасы мен денсаулығына әсер ету объектілері болып табылатын объектілердің санитариялық-қорғаныш аймақтарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2022 жылғы 11 қаңтардағы № ҚР ДСМ-2 бұйрығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2026 жылғы 15 мамырдағы № 51 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 18 мамырда № 38728 болып тіркелді

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз.

      БҰЙЫРАМЫН:

      1. "Адамның өмір сүру ортасы мен денсаулығына әсер ету объектілері болып табылатын объектілердің санитариялық-қорғаныш аймақтарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларын бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26447 болып тіркелген) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2022 жылғы 11 қаңтардағы № ҚР ДСМ-2 бұйрығына мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Адамның өмір сүру ортасы мен денсаулығына әсер ету объектілері болып табылатын объектілердің санитариялық-қорғаныш аймақтарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларында:

      2-тармақтың 2) және 3) тармақшалары алып тасталсын;

      9-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "9. Жаңа, жобаланатын және жұмыс істеп тұрған объектілер үшін СҚА-ның өлшемдері, СҚА-ны белгілеу жөніндегі жобалау құжаттамасын әзірлей отырып, осы Санитариялық қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес белгіленеді.

      Жұмыс істеп тұрған объектілер тарихи қалыптасқан құрылыс болғанғандықтан, олардың СҚА-ның өлшемдерін осы Санитариялық қағидалардың 26-тармағына сәйкес азайтуға жол беріледі.

      Осы Санитариялық қағидаларға 1-қосымшаға енгізілмеген объектілер үшін СҚА өлшемдері атмосфералық ауаға физикалық әсер ету (шу, діріл, ЭМӨ) деңгейлерін және атмосфералық ауаның ластанып таралуының есептеулері және (қауіптіліктің I және II сыныптарындағы объектілерге арналған) халықтың денсаулығы мен өмірі үшін тәуекелді бағалауы бар жоба негізінде есептеу әдісімен белгіленеді.

      Халық денсаулығына зиянды әсері болмауы құжатпен расталған кезде атмосфераның ластануының жаңа немесе бұрыннан бар көздерінің параметрлерінің өзгеруін есепке ала отырып, СҚА-ның шекарасында гигиеналық нормалар сақталған жағдайда, жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптік алаңдарда орналасқан жаңа өндірістер үшін (Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес іске асырылатын инвестициялық жобалар шеңберінде) СҚА-ны есептеу әдісімен белгілеуге жол беріледі.

      Жұмыс істеп тұрған объектілер үшін СҚА санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды ала отырып, жобалау құжаттамасының, жыл ішінде объектінің СҚА шекарасында және одан тыс жерлерде есептік параметрлерді (өндірістік қызметтің ерекшелігіне байланысты басымдық көрсеткіштер бойынша тоқсан сайын орташа тәуліктік және ең жоғары-бір реттік концентрациялар және физикалық әсер ету (шығу көзі болған кезде, шу, діріл, ЭМӨ) деңгейлері бойынша сәйкестікке) растау үшін заттай зерттеулердің жылдық циклінің негізінде айқындалады.

      Объект пайдалануға енгізген күннен бастап, тиісті объектінің шаруашылық жүргізуші субъектісі атмосфералық ауаны, атмосфералық ауаға физикалық және (немесе) биологиялық әсер ету деңгейлерін зерттеулерді (өлшеулерді) жылдық циклде жүргізуді қамтамасыз етеді.";

      мынадай мазмұндағы 9-1 тармақпен толықтырылсын:

      "9-1. Кұрылыс жобасының ведомстводан тыс сараптама қорытындысы негізінде тапсырыс беруші Қазақстан Республикасының геодезия, картография және кеңістіктік деректер саласындағы заңнамасына сәйкес Кеңістіктік деректер ұлттық инфрақұрылымының мемлекеттік геопорталына (бұдан әрі - Геопортал) деректерді енгізу үшін СҚА-ның белгіленген өлшемдері туралы координаттарды (координат жүйесінде сегіз румба бойынша) жергілікті атқарушы органға жібереді.

      Жұмыс істеп тұрған объектілер үшін СҚА-ны белгілеу немесе оны өзгерту бойынша жобалау құжаттамасына санитариялық-эпидемиологиялық қорытындының негізінде жобаны әзірлеуші Геопорталға деректерді енгізу үшін СҚА-ның белгіленген өлшемдері туралы координаттарды (координат жүйесіндегі сегіз румба бойынша) жергілікті атқарушы органға жібереді.

      Жергілікті атқарушы органдар жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының жария кадастрлық картасында кейіннен жариялау және мемлекеттік жер кадастрына енгізу үшін координаттарды алғаннан кейін бес жұмыс күні ішінде Геопорталда белгіленген және өзгертілген СҚА туралы кеңістіктік деректерді қалыптастыруды, жинауды, сақтауды және өзектендіруді қамтамасыз етеді.".;

      29-тармақтың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

      "Жобаланатын объектілер үшін СҚА-ны Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен кешенді ведомстводан тыс сараптама құрамындағы аттестатталған сарапшылар белгілейді.";

      42 және 43-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "42. Атмосфералық ауаға химиялық, биологиялық және физикалық әсерлерді өлшеулер мен заттық зерттеулер, (қауіптіліктің I және II сыныптарындағы объектілерге арналған) халықтың денсаулығы мен өмірі үшін тәуекелді бағалау негізінде СҚА өлшемі сәйкес келмеген жағдайда, СҚА өлшемі бойынша шешім халықтың денсаулығы мен өмірі үшін барынша қауіпсіздікті қамтамасыз ететін нұсқа бойынша қабылданады.

      43. Аумақтық өнеркәсіптік кешенге (өнеркәсіптік торапқа) біріктірілген бір субъект объектілерінің топтары үшін атмосфералық ауаға ластаушы заттардың жиынтық шығарындыларын және физикалық әсерін есепке ала отырып, аумақтық өнеркәсіптік кешенге (өнеркәсіптік торапқа) кіретін объектілердің СҚА бірыңғай өлшемі белгіленеді. Халықтың денсаулығы мен өмірі үшін тәуекелді бағалау, құрамына қауіптіліктің I және II сыныптарындағы объектілер кіретін объектілер топтарына жүргізіледі.

      Аумақтық өнеркәсіптік кешен (өнеркәсіптік торап) құрамына кіретін объектілер СҚА өлшемін әрбір объектіге жеке белгілеуге жол беріледі, ал объектінің (субъектінің) барлық аумағындағы (өнеркәсіптік алаңдағы) СҚА өлшемі, СҚА барынша үлкен өлшемі бойынша қабылданады.";

      49-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "49. СҚА шекараларында және өнеркәсіптің басқа да салаларының объектілері аумағында өнімге, тіршілік ету ортасына және адам денсаулығына өзара теріс әсер болмаған жағдайда дәрілік заттарды және (немесе) дәрілік нысандарды өндіретін объектілерді, тамақ өнеркәсібі салаларының объектілерін, фармацевтикалық объектілерге арналған шикізат және жартылай өнімдер қоймаларын, азық-түлік шикізаты мен тамақ өнімдерінің көтерме сауда қоймаларын, ауыз су дайындауға және сақтауға арналған су құбыры құрылыстарының кешендерін орналастыруға жол беріледі.";

      осы Санитариялық қағидаларға 1-қосымшада:

      11-бөлімнің 45-тармағының 3) тармақшасы алып тасталсын.

      2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілетін осы бұйрықтың 1-тармағының жиырма бірінші, жиырма екінші, жиырма үшінші және жиырма төртінші абзацтарын қоспағанда, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің
міндетін атқарушы
Т. Султангазиев

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Ауыл шаруашылығы министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Жасанды интеллект және

      цифрлық даму министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Көлік министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Қорғаныс министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикаcының

      Сауда және интеграция министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Төтенше жағдайлар министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Ұлттық қауіпсіздік комитеті

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Ұлттық экономика министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасы Ұлттық

      экономика министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Ішкі істер министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Энергетика министрлігі

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Экология және табиғи

      ресурстар министрлігі

О внесении изменений и дополнения в приказ исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 11 января 2022 года № ҚР ДСМ-2 "Об утверждении Санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к санитарно-защитным зонам объектов, являющихся объектами воздействия на среду обитания и здоровье человека"

Приказ и.о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 15 мая 2026 года № 51. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 18 мая 2026 года № 38728

      Примечание ИЗПИ!
      Порядок введения в действие см. п. 4.

      ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Внести в приказ исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 11 января 2022 года № ҚР ДСМ-2 "Об утверждении Санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к санитарно-защитным зонам объектов, являющихся объектами воздействия на среду обитания и здоровье человека" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 26447) следующие изменения и дополнение:

      в Санитарных правилах "Санитарно-эпидемиологические требования к санитарно-защитным зонам объектов, являющихся объектами воздействия на среду обитания и здоровье человека", утвержденных указанным приказом:

      подпункты 2) и 3) пункта 2 исключить;

      пункт 9 изложить в следующей редакции:

      "9. Размеры СЗЗ для новых, проектируемых и действующих объектов устанавливаются согласно приложению 1 к настоящим Санитарным правилам, с разработкой проектной документации по установлению СЗЗ.

      Для действующих объектов ввиду исторически сложившейся застройки допускается уменьшение размеров СЗЗ, в соответствии с пунктом 26 настоящих Санитарных правил.

      Размеры СЗЗ для объектов, не включенных в приложение 1 к настоящим Санитарным правилам устанавливаются расчетным методом, на основании проектной документации, с расчетами рассеивания загрязнения атмосферного воздуха и уровней физического воздействия на атмосферный воздух (шум, вибрация, ЭМП) и оценкой риска для жизни и здоровья населения (для объектов I и II класса опасности).

      При документально подтвержденном отсутствии вредного влияния на здоровье населения допускается устанавливать СЗЗ расчетным методом для новых производств (в рамках инвестиционных проектов, реализуемых в соответствии с Предпринимательским кодексом Республики Казахстан), расположенных на действующих промышленных площадках, при условии соблюдения гигиенических нормативов на границе СЗЗ, с учетом новых или изменения параметров существующих источников загрязнения атмосферы.

      СЗЗ для действующих объектов определяется на основании проектной документации, годичного цикла натурных исследований для подтверждения расчетных параметров (ежеквартально по приоритетным показателям, в зависимости от специфики производственной деятельности на соответствие по среднесуточным и максимально-разовым концентрациям) и уровням физического воздействия (шум, вибрация, ЭМП, при наличии источника) на границе СЗЗ объекта и за его пределами (ежеквартально) в течении года, с получением санитарно-эпидемиологического заключения.

      С даты ввода объекта в эксплуатацию, хозяйствующий субъект соответствующего объекта обеспечивает проведение годичного цикла исследований (измерений) атмосферного воздуха, уровней физического и (или) биологического воздействия на атмосферный воздух.";

      дополнить пунктом 9-1 следующего содержания:

      "9-1. На основании экспертного заключения вневедомственной экспертизы проекта строительства заказчиком передаются координаты об установленных размерах СЗЗ (по восьми румбам в системе координат) в местный исполнительный орган для нанесения данных на государственном геопортале Национальной инфраструктуры пространственных данных, в соответствии с законодательством Республики Казахстан в сфере геодезии, картографии и пространственных данных (далее – Геопортал).

      На основании санитарно-эпидемиологического заключения на проектную документацию по установлению СЗЗ для действующих объектов или ее изменения разработчиком проекта координаты об установленных размерах СЗЗ (по восьми румбам в системе координат) передаются в местный исполнительный орган для нанесения данных на Геопортале.

      Местные исполнительные органы в течение пяти рабочих дней после получения координат обеспечивают формирование, сбор, хранение и актуализацию пространственных данных об установленных и измененных СЗЗ на Геопортале для последующего опубликования на публичной кадастровой карте единого государственного кадастра недвижимости и внесения в государственный земельный кадастр.";

      часть третью пункта 29 изложить в следующей редакции:

      "СЗЗ для проектируемых объектов устанавливается экспертами, аттестованными в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об архитектурной, градостроительной и строительной деятельности в составе комплексной вневедомственной экспертизы.";

      пункт 42 и 43 изложить в следующей редакции:

      "42. В случае несовпадения размера СЗЗ и полученной на основании оценки риска для жизни и здоровья населения (для объектов I и II класса опасности), натурных исследований и измерений химического, биологического и физического воздействия на атмосферный воздух, решение по размеру СЗЗ принимается по варианту, обеспечивающему наибольшую безопасность для жизни и здоровья населения.

      43. Для групп объектов одного субъекта, объединенных в территориальный промышленный комплекс (промышленный узел), устанавливается единый размер СЗЗ от границы территории (промышленной площадки) объекта с учетом суммарных выбросов загрязняющих веществ в атмосферный воздух и физического воздействия объектов, входящих в территориальный промышленный комплекс (промышленный узел). Оценка риска для жизни и здоровья населения проводится для групп объектов, в состав которых входят объекты I и II классов опасности.

      Для объектов, входящих в состав территориального промышленного комплекса (промышленного узла), допускается устанавливать размер СЗЗ индивидуально для каждого объекта, а размер СЗЗ всей территории (промышленной площадки) объекта (субъекта) принимается по максимальному размеру СЗЗ.";

      пункт 49 изложить в следующей редакции:

      "49. В границах СЗЗ и на территории объектов других отраслей промышленности допускается размещение объектов по производству лекарственных средств и (или) лекарственных форм, объектов пищевых отраслей промышленности, складов сырья и полупродуктов для фармацевтических объектов, оптовых складов продовольственного сырья и пищевых продуктов, комплексов водопроводных сооружений для подготовки и хранения питьевой воды при условии отсутствия взаимного негативного воздействия на продукцию, среду обитания и здоровье человека.";

      в приложении 1 к указанным Санитарным правилам:

      подпункт 3) пункта 45 раздела 11 исключить.

      2. Комитету санитарно-эпидемиологического контроля Министерства здравоохранения Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства здравоохранения Республики Казахстан после его официального опубликования;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа представление в Юридический департамент Министерства здравоохранения Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра здравоохранения Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие с 1 июля 2026 года, за исключением абзацев двадцать первого, двадцать второго, двадцать третьего и двадцать четвертого пункта 1 настоящего приказа, которые вводятся в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      исполняющий обязанности
Министра здравоохранения
Республики Казахстан
Т. Султангазиев

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство сельского хозяйства
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство искусственного интеллекта
и цифрового развития
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство транспорта
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство обороны
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство промышленности
и строительства
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство торговли и интеграции
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство по чрезвычайным ситуациям
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Комитет Национальной Безопасности
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство Национальной экономики
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство внутренних дел
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство энергетики
Республики Казахстан

      "СОГЛАСОВАНО"
Министерство экологии
и природных ресурсов
Республики Казахстан