Банкаралық мобильді төлемдер жүйесінің жұмыс істеу қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2026 жылғы 29 сәуірдегі № 43 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 30 сәуірде № 38623 болып тіркелді

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы қаулы 19.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі.

"Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 4-1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Қоса беріліп отырған Банкаралық мобильді төлемдер жүйесінің жұмыс істеу қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төлем жүйелері және цифрлық қаржы технологиялары департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

4. Осы қаулы 2026 жылғы 19 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы

Т. Сулейменов

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2026 жылғы 29 сәуірдегі № 43 қаулысымен бекітілді

Банкаралық мобильді төлемдер жүйесінің жұмыс істеу қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Банкаралық мобильді төлемдер жүйесінің жұмыс істеу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Төлемдер және төлем жүйелері туралы заң) 5-бабының 4-1-тармағына сәйкес әзірленді және онда банкаралық мобильді төлемдер жүйесіне (бұдан әрі – жүйе) қатысу шарттарын, жүйеде көрсетілетін қызметтерді, жүйе қызметтеріне тарифтерді, сондай-ақ оларды жүйеге қатысушылармен келісу тәртібін айқындауды қоса алғанда, жүйенің жұмыс істеу тәртібі айқындалады.

2. Жүйеде клиринг нәтижелері бойынша ақша аудару банкаралық ақша аудару жүйесінде (бұдан әрі – БААЖ) оның қатысушыларының ақшасын пайдалану арқылы жүзеге асырылады.

3. Қағидаларда Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда көзделген ұғымдар, сондай-ақ мына ұғымдар пайдаланылады:

1) жүйе – өз қатысушыларының клиенттері арасында мобильді қосымшалар арқылы, оның ішінде штрих-кодты, биометриялық аутентификациялау құралдарын пайдалана отырып, төлемдерді жəне (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыруға арналған төлем жүйесі;

2) жүйе операторы (бұдан әрі – Оператор) – Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымын басқару жөніндегі ұлттық орталық болып табылатын "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ұлттық төлем корпорациясы" акционерлік қоғамы;

3) жүйенің бағдарламалық-техникалық кешені – жүйенің жұмысын қамтамасыз ететін, цифрлық жүйені, жүйе серверін және терминалын, коммуникация (деректерді беру) құралдарын қамтитын техникалық, бағдарламалық немесе басқа да құралдар;

4) жүйенің бағдарламалық-техникалық кешенінің негізгі орталығы (бұдан әрі – негізгі орталық) – жүйенің жұмысын қалыпты (күнделікті) режимде қамтамасыз ететін жүйенің бағдарламалық-техникалық кешені;

5) жүйенің бағдарламалық-техникалық кешенінің резервтік орталығы (бұдан әрі – резервтік орталық) – стандартты емес жағдайлар туындаған немесе негізгі орталықта жоспарлы жұмыстар жүргізілген кезде жүйенің жұмысын қамтамасыз ететін оның резервтік бағдарламалық-техникалық кешені;

6) жүйенің операциялық күні (бұдан әрі – операциялық күн) – Оператор төлемдерді және ақша аударымдарын қабылдауды және өңдеуді жүзеге асыратын уақыт кезеңі;

7) қатысушы – Оператормен жүйеге қатысу туралы шартты (бұдан әрі – шарт) жасасқан екінші деңгейдегі банк, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым, Ұлттық пошта операторы;

8) қатысушы-ақша жөнелтуші – жүйеде позициясынан ақша аударылатын (есептен шығарылатын) қатысушы;

9) қатысушы-бенефициар – жүйеде позициясына ақша аударылатын қатысушы;

10) қатысушының клиенті (бұдан әрі – клиент) – қатысушымен банктік қызметтер көрсетуге шарт жасасқан жеке тұлға немесе заңды тұлға;

11) операциялық өзара іс-қимыл регламенті (бұдан әрі – операциялық құжаттама) – Оператордың операциялық, технологиялық және ұйымдастырушылық талаптарды, стандарттарды, алмасу рәсімдерін, хабар форматтарын, бірдейлендіру және өзара іс-қимыл тәртібін, қатысушылардың жүйеде клиенттерге қызмет көрсету талаптарын, сондай-ақ даулы жағдайларды қарау тәртібін айқындайтын құжаттарының жиынтығы;

12) өтініш беруші – жүйеге қатысуға өтінім берген банк операцияларын жүзеге асыруға лицензиясы бар заңды тұлға (екінші деңгейдегі банк, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым, Ұлттық пошта операторы);

13) электрондық ақпараттық хабар (бұдан әрі – ақпараттық хабар) – электрондық цифрлық қолтаңбасы бар, төлем хабарына жатпайтын және ақпараттық сипаты бар электрондық хабар, оның ішінде үзінді-көшірмелер;

14) электрондық төлем хабары (бұдан әрі – төлем хабары) – қатысушылар арасында төлемдер және ақша аударымдарын жүзеге асыруға негіз болатын, электрондық цифрлық қолтаңбасы бар электрондық хабар;

15) QR код – төлемге қатысушы туралы ақпаратты қамтитын штрих-код (Quick Response Code).

2-тарау. Жүйеге қатысу шарттары

4. Оператормен шарт жасасу және БААЖ-ға қатысу жүйеге қатысу шарттары болып табылады.

5. Жүйеге қатысу үшін өтініш беруші Оператордың порталы арқылы автоматтандырылған түрде өтінім береді және Қағидалардың 6-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынады.

Жүйеге кіруді қамтамасыз ететін Оператор порталы https://cabinet.npck.kz мекенжайы бойынша орналасқан.

6. Шарт жасасу үшін өтініш беруші Операторға мынадай құжаттарды:

1) жарғы көшірмесін;

2) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куәліктің (анықтаманың) көшірмесін;

3) қосылған құн салығы бойынша есепке қою туралы куәліктің көшірмесін;

4) бірінші басшыны тағайындау туралы құжаттың көшірмесін;

5) банк операцияларын жүзеге асыруға арналған лицензияның көшірмесін;

6) өтініш берушінің орналасқан жері мен байланыс деректері туралы ақпаратты (заңды және нақты мекенжайы, байланыс телефондары, электрондық пошта мекенжайы);

7) өтініш берушінің атынан жүйемен өзара іс-қимылды жүзеге асыруға уәкілеттік берілген қызметкерлері туралы ақпаратты (тегін, атын, әкесінің атын (ол болған жағдайда), байланыс телефонын, электрондық пошта мекенжайын көрсете отырып);

8) өтініш беруші өкілінің Оператормен шартқа қол қою өкілеттігін растайтын құжатты (шартқа өтініш берушінің бірінші басшысы қол қоймаған жағдайда);

9) Қағидалардың 5-тармағында көрсетілген Оператордың порталында орналастырылған нысан бойынша Қағидалармен, операциялық құжаттамамен танысу және оны сақтау туралы өтінішті ұсынады.

7. Оператор 3 (үш) жұмыс күні ішінде Қағидалардың 6-тармағында көрсетілген өтініш берушінің құжаттар топтамасын қарайды.

8. Өтініш беруші Қағидалардың, операциялық құжаттаманың талаптарына сәйкес келген жағдайда, Оператор қатысушымен шарт жасасады.

Шартта мына талаптар:

1) шарттың мәні;

2) тараптардың құқықтары мен міндеттері;

3) тараптардың жауапкершілігі;

4) шартты өзгерту және бұзу тәртібі;

5) дауларды шешу тәртібі;

6) тараптардың келісуі бойынша басқа талаптар қамтылады.

9. Шартта қосымша Оператордың көрсетілетін қызметтеріне ақы төлеу, киберқауіпсіздік режимін, жасырындылықты сақтау, банктік құпияны және заңмен қорғалатын өзге де құпияны сақтау, дербес деректерді қорғау тәртібі қамтылады.

Үлгі шарттың нысанын Оператор бекітеді.

10. Оператор қатысушы қажетті техникалық жұмыстарды аяқтағаннан кейін және Оператормен сынақты өткізгеннен кейін қатысушыны жүйеге қосады. Жүйеге қосылуды сынақтан өткізу нәтижелері бойынша Оператор мен қатысушы сынақтан өткені туралы актіге қол қояды.

3-тарау. Жүйеде Оператор мен жүйеге қатысушылар көрсететін қызметтер

11. Жүйенің жұмыс істеуі аясында Оператор қатысушыларға мынадай:

1) операциялық құжаттама талаптарына сәйкес төлем және ақпараттық хабарларды қабылдау, өңдеу және жіберу және олардың негізінде ақша аудару;

2) жүйеде жүргізілген электрондық төлемдер клирингі, қатысушылардың таза позициялары туралы ақпаратты дайындау және жіберу;

3) жүйеде жүргізілген клиринг нәтижелері бойынша қатысушылардың таза позициялары сомасын БААЖ-ға аудару;

4) жүйенің Қағидаларда көзделген және Төлемдер мен төлем жүйелері туралы заңда айқындалған операциялық және технологиялық функцияларын орындау;

5) операциялық күн жабылған кезде соңғы үзінді-көшірмелерді беру және қатысушылардың сұратуы бойынша шоттың ағымдағы жай-күйі жөнінде үзінді-көшірмелер беру;

6) жүйеде қатысушылар анықтамалығын жүргізу қызметтерін көрсетеді.

12. Оператор мына:

1) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген негіздер бойынша қатысушының Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде (бұдан әрі – Ұлттық Банк) ашылған корреспонденттік шоты бойынша оның шығыс операцияларын тоқтата тұрған;

2) қатысушы Қағидалардың, шарттың, операциялық құжаттаманың талаптарын бұзған;

3) Ұлттық Банк Операторға қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеуді, бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын уәкілетті органның банк операцияларын жүргізуге арналған лицензияны тоқтата тұрғаны және/немесе одан айырғаны туралы жазбаша хабарлаған;

4) сот қатысушының қызметін тоқтату туралы шешім қабылдаған жағдайларда жүйеде қатысушыға қызметтер көрсетуді тоқтата тұрады.

13. Жүйеге қатысу Қағидалардың 12-тармағында көрсетілген себептер жойылған жағдайда қайта басталады.

14. Жүйенің мынадай сервистері қатысушылардың клиенттерге көрсетуі үшін міндетті болып табылады:

1) оңайлатылған сәйкестендіргіштер бойынша төлем және (немесе) ақша аударымы операцияларын жүргізу (бұдан әрі – оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударым);

2) QR-кодты пайдалана отырып мобильді төлемдерді жүзеге асыру (бұдан әрі – QR-код бойынша төлем).

15. Жүйеде қызметтер көрсету үшін қатысушылар мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) клиенттердің нұсқауларына сәйкес төлем хабарларын қалыптастыру және Операторға жіберу;

2) жүйедегі өз позициясының жай-күйіне, оның ішінде сұрату жіберу және Оператордан үзінді-көшірмелер алу арқылы мониторинг жүргізу;

3) клиенттердің жүйе сервистеріне тәулік бойы қол жеткізуін қамтамасыз ету.

4-тарау. Жүйенің жұмыс істеуі тәртібі

1-параграф. Жүйеде қызметтер көрсету тәртібі

16. Жүйеде клиенттердің нұсқаулары және қатысушылардың төлем хабарлары негізінде төлемдер және (немесе) ақша аударымдары жүзеге асырылады.

17. Жүйедегі төлемдер және ақша аударымдары Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында жүзеге асырылады.

18. Операциялық күн 24 (жиырма төрт) сағатқа тең, оның кестесін Оператор Қағидаларға қосымшаға сәйкес бекітеді.

19. Операциялық күн жабылғаннан кейін Оператор алған төлем немесе ақпараттық хабарлар келесі операциялық күні алынған болып саналады.

20. Оператор белгілеген қауіпсіздік рәсімдеріне сәйкес қатысушылар мен Оператор электрондық хабарлармен алмасады.

21. Оператор қауіпсіздік рәсімдері бекітілгеннен кейін 15 (он бес) жұмыс күні ішінде оларды Оператордың ресми Интернет-ресурсында жариялау арқылы қатысушыларға жібереді.

22. Жүйе мынадай:

қатысушылардың қорғалған байланыс арналары арқылы Оператормен өзара іс-қимылы;

қатысушылардың төлем хабарларын тәулік бойы режимінде қабылдау және өңдеу;

төлем хабарында тек бір қатысушы-ақша жөнелтуші мен бір қатысушы-бенефициарды ғана көрсету;

төлем хабарларын өңдеу артықшылықтарының болмауы;

төлем хабарларын нақты уақыт режимінде қабылдау және өңдеу;

Оператор электрондық төлемдерді орындауға қабылдағаннан кейін олардың түпкілікті болуы және кері қайтарып алынбауы;

электрондық төлемдерді клиринг негізінде өңдеу;

қатысушының ең жоғары дебеттік таза позициясына шектеулер қолдану;

бір төлемнің және (немесе) ақша аударымының ең жоғары сомасын шектеу қағидаттары негізінде жұмыс істейді.

23. Оператор төлем хабарын орындауға қабылдағаннан кейін ол кері қайтарып алынбайды және жүргізілген төлем және (немесе) ақша аударымы төлемді және (немесе) ақша аударымын жүзеге асыруға қатысушы тараптардың бастамасы бойынша жойылмайды.

24. Қатысушы-бенефициар Оператордан оның жүйедегі позициясына ақшаның есепке жатқызылғаны туралы ақпараттық хабар алғаннан кейін жүйедегі төлем және (немесе) ақша аударымы аяқталған (түпкілікті) болып есептеледі.

25. Қатысушылар мен Оператор арасында электрондық хабарларды қабылдау, өңдеу және жіберу мерзімдері операциялық құжаттама мен шартта белгіленеді.

26. Қатысушы-бенефициар клиентке лезде режимінде иелік етуі үшін ақшаның қолжетімді болуын қамтамасыз етеді. Қатысушы-бенефициар шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен және мерзімдерде клиенттің банктік шотына ақшаны есепке жатқызады.

27. Жүйеге қатысушылар арасындағы тарифтерді Ұлттық Банк жүйеге қатысушылармен келісім бойынша белгілейді.

28. Қатысушылар клиенттер үшін электрондық төлем құралдарын, мобильді қосымшаларды жəне (немесе) штрих-кодты пайдалана отырып, төлемдерді жəне (немесе) ақша аударымдарын қамтамасыз ететін басқа төлем жүйелерінде осы қатысушылар ұсынатын ұқсас банкаралық көрсетілетін төлем қызметтеріне арналған тарифтерден аспайтын мөлшерде жүйеде операциялар жасауға арналған тарифтерді белгілейді.

2-параграф. Жүйеде оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды жүзеге асыру тәртібі

29. Қатысушы-ақша жөнелтуші клиенттің оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша ақша аударымын жасауға нұсқауын алған кезде мынадай іс-әрекеттерді жүзеге асырады:

1) ақша аударымын жасау үшін клиенттің банктік шотындағы ақшаның жеткіліктілігін тексереді;

2) операцияның Қазақстан Республикасының төлемдер және төлем жүйелері туралы заңнамасының талаптарына сәйкестігін тексереді;

3) ақпараттық хабарды қалыптастырып, Оператор арқылы қатысушы-бенефициарға жібереді.

30. Қатысушы-бенефициар ақпараттық хабар алған кезде оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша клиентті іздейді және іздеу нәтижелері бойынша Операторға ақпараттық хабар жібереді.

31. Клиентті оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша іздеу нәтижесі теріс болған жағдайда қатысушы-бенефициар операциядан бас тартады.

32. Оператор қатысушы-бенефициардан ақпараттық хабарды алғаннан кейін қатысушы-ақша жөнелтушіге ақша аудару немесе бас тарту себебін көрсете отырып, ақша аударудан бас тартуы туралы ақпараттық хабар жібереді.

33. Оператордан ақша аудару туралы ақпараттық хабар алғаннан кейін қатысушы-ақша жөнелтуші төлем хабарын қалыптастырып, оны Операторға жібереді.

34. Оператор төлем хабарының тұтастығы мен форматын, сондай-ақ жүйеде төлем хабарының ең жоғары сомасының сақталуын тексереді және қатысушы-бенефициарға төлем хабарын жібереді.

35. Ақша аудару туралы төлем хабарының негізінде қатысушы-бенефициар Қағидалардың талаптарына сәйкес клиентке ақшаның қолжетімді болуын қамтамасыз етеді және қатысушылар клиенттерге операция нәтижелері туралы хабарлама жібереді.

3-параграф. Жүйеде QR-код бойынша төлемді жүзеге асыру тәртібі

36. QR-код бойынша төлемдерді жүзеге асыру үшін қатысушылар:

1) жеке тұлға-клиенттерге қашықтан қол жеткізу жүйесінде операциялық құжаттамада айқындалған формат бойынша QR-кодты оқу мүмкіндігін;

2) төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді және (немесе) мобильді төлемдерді қабылдауға арналған жабдықта (құрылғыда) – операциялық құжаттамада айқындалған формат бойынша QR-кодты қалыптастыруды қамтамасыз етеді.

37. QR-код бойынша төлемдер төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді және (немесе) мобильді төлемдерді қабылдауға арналған жабдықта (құрылғыда) қатысушы-бенефициар қалыптастырған QR-кодты сканерлеу арқылы жүзеге асырылады.

38. Клиент QR-код бойынша төлемге бастама жасаған кезде қатысушы-ақша жөнелтуші операцияның Қазақстан Республикасының төлемдер және төлем жүйелері туралы заңнамасының талаптарына сәйкестігін, клиенттің банктік шотындағы ақшаның жеткіліктілігін тексереді, QR-кодтағы ақпарат бойынша қатысушы-бенефициарды сәйкестендіреді және клиенттің банктік шотына ақшаны есептеу үшін операциялық құжаттамаға сәйкес Оператормен ақпараттық және төлем хабарларын алмасуды жүзеге асырады.

39. QR-код бойынша төлем жүргізу үшін қатысушылар мен Оператор арасында ақпараттық және төлем хабарларымен алмасу, төлемді аяқтау және клиентке ақша аудару Қағидалардың 25 және 26-тармақтарына сәйкес жүзеге асырылады.

4-параграф. Оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды қайтару тәртібі

40. Оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды қайтару Оператор бұрын жүйеде оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша жүргізілген аударымға берген бірегей кодты пайдалана отырып, бенефициар-клиент ақшаны кері аударуға бастама жасау арқылы жүзеге асырылады.

41. Бенефициар-клиент аударымды оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша қайтаруға бастама жасаған кезде қатысушы-бенефициар операциялық құжаттамаға сәйкес Операторға төлем хабарын жібереді.

42. Ақша жөнелтуші-клиенттің бастамасы бойынша оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды қайтару оған қызмет көрсететін қатысушы-ақша жөнелтуші арқылы оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды жоюға сұрату жіберу арқылы жүзеге асырылады.

43. Қатысушы-ақша жөнелтуші Операторға оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымның күшін жоюға сұрату туралы ақпараттық хабар жібереді.

44. Оператор қатысушы-ақша жөнелтушіден ақпараттық хабар алғаннан кейін операциялық құжаттамаға сәйкес қатысушы-бенефициармен ақпараттық және төлем хабарларымен алмасады.

45. Ақша жөнелтуші-клиенттің бастамасы бойынша оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды қайтаруға сұрату қатысушы-бенефициарға берілген бенефициардың келісімі негізінде жүзеге асырылады.

46. Оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша бұрын алынған аударымның толық сомасы қайтарылуға тиіс. Оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымның сомасын ішінара қайтаруға жол берілмейді.

47. Клиенттердің бастамасы бойынша оңайлатылған сәйкестендіргіш бойынша аударымды қайтаруға бастама жасауға операциялық құжаттамада белгіленген уақыт кезеңі ішінде рұқсат етіледі.

48. Қатысушылар клиенттерге қайтару операциясын ол жіберілгенге дейін растау мүмкіндігін, сондай-ақ клиенттерге қайтару нәтижесі туралы хабарлауды қамтамасыз етеді.

Клиенттерге мобильді қосымшада операция нәтижелерін көрсету жөніндегі талаптар операциялық құжаттамада белгіленеді.

49. Қатысушы Қағидалардың 26-тармағына сәйкес клиентке ақша есептеуді қамтамасыз етеді.

5-параграф. Клиринг жүргізу тәртібі

50. Жүйенің операциялық күні аяқталғаннан кейін Оператор әрбір қатысушының таза позициясын белгілейді.

51. БААЖ-да ақшаны түпкілікті есептеу және қатысушылардың позициялары бойынша аудару "Банкаралық ақша аударымдары жүйесінің жұмыс істеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 201 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14310 болып тіркелген) бекітілген Банкаралық ақша аударымдары жүйесінің жұмыс істеу қағидаларына сәйкес және Қағидаларға қосымшаға сәйкес операциялық күн кестесі бойынша жүзеге асырылады.

52. Оператор ақшаны түпкілікті есептеуді аяқтағаннан кейін қатысушыға жүйеде өңделген барлық төлем хабарлары туралы ақпаратты және клиринг нәтижелері бойынша қатысушының таза позициясы туралы ақпаратты қамтитын үзінді-көшірме түріндегі соңғы ақпараттық хабарды, сондай-ақ жүргізілмеген төлем хабарларының ведомосын және осы қатысушының пайдасына түскен және соңғы ақпараттық хабарда үзінді-көшірме түрінде көрсетілген барлық төлем хабарларын жібереді.

53. Егер жүйеде қатысушы позициясының жай-күйі туралы үзінді- көшірме түріндегі ақпараттық хабарда қатысушы Операторға берген төлем хабары туралы ақпарат болмаса, қатысушы бұл туралы Операторға хабарлайды және Оператормен бірлесіп келесі операциялық күннен кешіктірмей төлем хабарының жоғалу себебін анықтайды.

54. Электрондық хабарларды уақтылы алмаған немесе олар болмаған кезде қатысушы шартқа сәйкес Операторды хабардар етеді.

5-тарау. Киберқауіпсіздік шаралары

55. Оператор жүйеде жұмыс істеу үшін киберқауіпсіздік шараларын белгілейді, ақпаратты криптографиялық қорғаудың сертификатталған құралдарын, аккредиттелген куәландырушы орталықты және тіркеу куәліктерін пайдалану тәртібін айқындайды.

56. Тіркеу куәліктерін пайдалану тәртібін Оператордың куәландырушы орталығы белгілейді.

57. Жүйеде төлем және ақпараттық хабарлар электрондық тәсілмен беріледі және қабылданады.

58. Оператор және жүйеге қатысушылар 5 (бес) жыл бойы ақпараттың сақталуын қамтамасыз етеді және жіберілетін және алынатын төлемдер мен ақша аударымдарына мониторинг жүргізеді.

Оператор мен қатысушының ішкі цифрлық жүйелерінде Оператор мен қатысушы өңдеген барлық төлемдер және ақша аударымдарының аудиторлық ізі болады.

Осы тармақтың мақсаттары үшін аудиторлық iз деп ақпараты жүйеде және жүйе қатысушыларында сақталатын, жүйедегі электрондық хабарларды өңдеу жөніндегі оқиғаларды жүйелі тіркеу түсініледі.

59. Оператордың төлем хабарларын өңдеуі кезінде оларды өзгертуге жол берілмейді.

60. Оператор мен қатысушылар электрондық хабарлармен алмасу кезінде Оператор анықтаған және қатысушыларға ұсынатын ақпаратты криптографиялық қорғау құралын және тіркеу куәліктерін пайдаланады.

61. Оператор мен қатысушы электрондық хабарлардың жасырындылығын, тұтастығын, авторлығын және түпнұсқалығын растау үшін ақпаратты криптографиялық қорғау құралын қолданады.

62. Оператор мен қатысушылар жүйенің жасырындылығын қамтамасыз ету, ақпаратқа рұқсатсыз қол жеткізуден қорғау кепілдігі және ақпараттың бұзылуын болдырмау үшін ашық арналар арқылы сақталатын немесе берілетін ақпаратты шифрлайды.

63. Оператор жүйеде жұмыс істеу кезіндегі киберқауіпсіздік шараларын шартта белгіленген мерзімдерде қатысушылардың назарына оларды Оператордың ресми интернет-ресурсында жариялау арқылы жеткізеді.

6-тарау. Тәуекелдерді басқару жүйесі

64. Операциялық тәуекелді басқару үшін мына:

1) қатысушылардың жүйеде жұмысты қамтамасыз ететін ұйымдастыру шаралары мен бағдарламалық-техникалық құралдарға қойылатын талаптарды орындауын бақылауды жүзеге асыру;

2) Оператордың операциялық тәуекелді басқару жөніндегі ішкі құжаттарында айқындалған әдістерге сәйкес жүйенің бағдарламалық-техникалық кешенінің тұрақты мониторингін жүргізу және үздіксіз жұмысын қолдау;

3) жүйенің жұмысын тоқтатудың ықтимал сценарийлерін ескере отырып, жүйенің қызметін қалпына келтіру жоспарын өзекті күйде ұстау;

4) резервтік орталықтың жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету;

5) негізгі орталықта қалпына келтіруге жатпайтын жүйенің бағдарламалық-техникалық кешенінің жұмысында іркілістер немесе тоқтап қалулар болған кезде жүйенің жұмысын негізгі орталықтан резервтік орталыққа ауыстыру;

6) Оператордың ішкі бақылау жүйесінде көзделген бақылау шараларын қабылдау шаралары пайдаланылады.

Осы тармақтың мақсаттары үшін операциялық тәуекел деп цифрлық жүйелердегі, ішкі процестердегі кемшіліктермен немесе іркілістермен, адамның қателіктерімен, басқарудағы кемшіліктермен, заңнаманы сақтамаумен байланысты, оның ішінде сыртқы оқиғалардың салдарынан туындаған тәуекел түсініледі.

65. Киберқауіпсіздік тәуекелдерін басқару үшін жүйеде заңнамалық және реттеуші талаптарға, халықаралық және ұлттық стандарттардың талаптарына, сондай-ақ операциялық құжаттаманың талаптарына сәйкес ұйымдастырушылық және техникалық шаралар қолданылады.

66. Өтімділік тәуекелін, кредиттік және жүйелік тәуекелдерді басқару мақсатында жүйеде есеп айырысуларға кепілдік беру жүйесі қолданылады.

Осы тармақтың мақсаттары үшін өтімділік тәуекелі деп қатысушы-ақша жөнелтушінің ақша аудару жөніндегі өз міндеттемелерін толық көлемде уақтылы орындамау (орындамауының) мүмкіндігімен байланысты тәуекелі түсініледі.

Кредиттік тәуекел – контрагенттің (төлемге және (немесе) ақша аударымына қатысушының) өз міндеттемелерін толық көлемде уақтылы орындамауының (орындамауының) мүмкін болуына байланысты тәуекел.

Жүйелік тәуекел – бір немесе бірнеше қатысушының міндеттемелерін орындамауынан туындаған, бір немесе бірнеше қатысушының бір немесе бірнеше ақша аударымы бойынша міндеттемелерін орындамау тәуекелі.

67. Жүйеде алаяқтықтың алдын алу мақсатында жеке тұлғалар арасында 1 (бір) операцияның ең жоғары сомасына 1 000 000 (бір миллион) теңге мөлшерінде шектеу белгіленеді. Қатысушылар қатысушылардың ішкі құжаттарына сәйкес көрсетілген операциялардың жиілігі бойынша қосымша шектеулер белгілей алады.

Жүйеде QR-код бойынша төлемдер бойынша шектеулер жоқ.

7-тарау. Даулы жағдайларды шешу тәртібі

68. Даулы жағдай бойынша өтінішке қатысушы беру мерзімі клиент операция жасаған күннен бастап күнтізбелік 45 (қырық бес) күннен кешіктірмей жасалған өткізілген тауарлар және (немесе) көрсетілген қызметтер үшін ақшаны қайтару жөніндегі өтінішті қоспағанда, оны клиент операция жасаған күннен бастап 5 (бес) жұмыс күнінен кешіктірмей бастамашылық жасайды.

69. Қатысушылар клиенттердің операцияларды даулауына байланысты даулы жағдайларды Қағидалардың 5-тармағында көрсетілген Оператор порталында бір-бірімен өзара іс-қимыл жасау арқылы дербес шешеді.

70. Даулы жағдайлардың санаттары және оларды қарау шарттары операциялық құжаттамада белгіленеді.

71. Шағымдану мүмкіндігін ескере отырып, даулы жағдайды қараудың жалпы мерзімі күнтізбелік 30 (отыз) күннен аспауға тиіс.

72. Қатысушылар арасында даулы жағдай реттелмеген кезде қатысушылар Операторға өтініште даулы жағдайдың себебін көрсете отырып және растайтын құжаттарды қоса бере отырып жүгінеді.

Банкаралық мобильді төлемдер жүйесінің жұмыс істеу қағидаларына қосымша

Жүйенің операциялық күнінің графигі

№	Жұмыстардың атауы	Уақыты (Астана қ. уақыт белдеуі)
		басталуы	жабылуы
1	Ағымдағы операциялық күнді жабу. Қатысушылардың таза позицияларын тіркеу. БААЖ-да есептеу үшін банкаралық клиринг жүйесіне нетто-позициялары бар хабарды беру (банкаралық ақша аударымдары жүйесінде ең жоғары ықтимал басымдығы бар төлем хабарламалары)	17:59:59 (Т күні)
2	Жаңа операциялық күнді ашу	18:00:00
3	Төлем және ақпараттық хабарларды қабылдау және өңдеу, ағымдағы таза позицияларды есептеу.	18:00	17:59:59 (Т+1 күні)
4	Қатысушылардың БААЖ-дағы таза позицияларын есептеу. БААЖ-дағы демалыс немесе мереке күндердегі таза позицияларды есептеу демалыс немесе мереке күндерден кейінгі бірінші жұмыс күні орындалады.	18:30	19:00
5	Қатысушылар үшін түпкілікті үзінді-көшірмелер мен есептерді қалыптастыру және беру.	Ағымдағы операциялық күн жабылғаннан кейін және нетто- позициялармен хабар жібергеннен кейін (1-т.)

Об утверждении Правил функционирования межбанковской системы мобильных платежей

Постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 29 апреля 2026 года № 43. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 30 апреля 2026 года № 38623

Примечание ИЗПИ!
Вводится в действие с 19.07.2026

В соответствии с пунктом 4-1 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О платежах и платежных системах" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить прилагаемые Правила функционирования межбанковской системы мобильных платежей.

2. Департаменту платежных систем и цифровых финансовых технологий Национального Банка Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) совместно с Юридическим департаментом Национального Банка Республики Казахстан государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент Национального Банка Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктом 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан.

4. Настоящее постановление вводится в действие c 19 июля 2026 года и подлежит официальному опубликованию.

Председатель Национального Банка Республики Казахстан

Т. Сулейменов

Утверждены постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 29 апреля 2026 года № 43

Правила функционирования межбанковской системы мобильных платежей

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила функционирования межбанковской системы мобильных платежей (далее – Правила) разработаны в соответствии с пунктом 4-1 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О платежах и платежных системах" (далее – Закон о платежах и платежных системах) и определяют порядок функционирования межбанковской системы мобильных платежей (далее – система), включая определение условий участия в системе, услуг, оказываемых в системе, тарифов на услуги системы, а также порядок их согласования с участниками системы.

2. Перевод денег по результатам клиринга в системе осуществляется с использованием денег ее участников в межбанковской системе переводов денег (далее – МСПД).

3. В Правилах используются понятия, предусмотренные Законом о платежах и платежных системах, а также следующие понятия:

1) система – платежная система, предназначенная для осуществления платежей и (или) переводов денег между клиентами ее участников посредством мобильных приложений, в том числе с использованием штрихового кода, средств биометрической аутентификации;

2) оператор системы (далее – Оператор) – акционерное общество "Национальная платежная корпорация Национального Банка Республики Казахстан", являющееся Национальным центром по управлению национальной цифровой финансовой инфраструктурой;

3) программно-технический комплекс системы – технические, программные или другие средства, обеспечивающие работу системы, включающие цифровую систему, серверы и терминалы системы, средства коммуникации (передачи данных);

4) основной центр программно-технического комплекса системы (далее – основной центр) – программно-технический комплекс системы, обеспечивающий работу системы в обычном (повседневном) режиме;

5) резервный центр программно-технического комплекса системы (далее – резервный центр) – резервный программно-технический комплекс системы, обеспечивающий ее работу при возникновении нестандартных ситуаций или проведении плановых работ в основном центре;

6) операционный день системы (далее – операционный день) – период времени, в течение которого осуществляются прием и обработка Оператором платежей и переводов денег;

7) участник – банк второго уровня, организация, осуществляющая отдельные виды банковских операций, Национальный оператор почты, заключившие с Оператором договор об участии в системе (далее – договор);

8) участник-отправитель денег – участник, с позиции которого в системе переводятся (списываются) деньги;

9) участник-бенефициар – участник, на позицию которого в системе переводятся деньги;

10) клиент участника (далее – клиент) – физическое лицо или юридическое лицо, заключившее с участником договор на оказание банковских услуг;

11) регламент операционного взаимодействия (далее – операционная документация) – совокупность документов Оператора, определяющих операционные, технологические и организационные требования, стандарты, процедуры обмена, форматы сообщений, порядок аутентификации и взаимодействия, требования по оказанию участниками клиентам услуг в системе, а также порядок рассмотрения спорных ситуаций;

12) заявитель – юридическое лицо (банк второго уровня, организация, осуществляющая отдельные виды банковских операций, Национальный оператор почты), имеющее лицензию на осуществление банковских операций, подавшее заявку на участие в системе;

13) электронное информационное сообщение (далее – информационное сообщение) – электронное сообщение, имеющее электронную цифровую подпись, не относящееся к платежным сообщениям и имеющее информационный характер, в том числе выписки;

14) электронное платежное сообщение (далее – платежное сообщение) – электронное сообщение, имеющее электронную цифровую подпись, на основании которого осуществляются платежи и переводы денег между участниками;

15) QR-код – штриховой код (Quick Response Code), содержащий информацию об участнике платежа.

Глава 2. Условия участия в системе

4. Условиями участия в системе является заключение договора с Оператором и участие в МСПД.

5. Для участия в системе заявитель подает заявку в автоматизированном виде через портал Оператора и представляет документы, указанные в пункте 6 Правил.

Портал Оператора, обеспечивающий доступ к системе, расположен по адресу https://cabinet.npck.kz.

6. Для заключения договора заявитель представляет Оператору следующие документы:

1) копию устава;

2) копию свидетельства (справки) о государственной регистрации (перерегистрации) юридического лица;

3) копию свидетельства о постановке на учет по налогу на добавленную стоимость;

4) копию документа о назначении первого руководителя;

5) копию лицензии на осуществление банковских операций;

6) информацию о местонахождении и контактах заявителя (юридический и фактический адрес, контактные телефоны, адрес электронной почты);

7) информацию о работниках заявителя, уполномоченных от его имени осуществлять взаимодействие с системой (с указанием фамилии, имени, отчества (при его наличии), контактного телефона, адреса электронной почты);

8) документ, подтверждающий полномочие представителя заявителя подписать договор с Оператором (в случае, когда договор подписывается не первым руководителем заявителя);

9) заявление об ознакомлении и соблюдении Правил, операционной документации по форме, размещенной на портале Оператора, указанном в пункте 5 Правил.

7. Оператор в течение 3 (трех) рабочих дней рассматривает пакет документов заявителя, указанных в пункте 6 Правил.

8. В случае соответствия заявителя требованиям Правил, операционной документации Оператор заключает с участником договор.

Договор содержит следующие условия:

1) предмет договора;

2) права и обязанности сторон;

3) ответственность сторон;

4) порядок изменения и расторжения договора;

5) порядок разрешения споров;

6) другие условия по согласованию сторон.

9. Договор дополнительно содержит порядок оплаты услуг Оператора, соблюдения режима кибербезопасности, конфиденциальности, сохранения банковской тайны и иной охраняемой законом тайны, защиты персональных данных.

Форма типового договора утверждается Оператором.

10. Подключение участника к системе осуществляется Оператором после завершения участником необходимых технических работ и проведения тестирования с Оператором. По результатам тестирования подключения к системе Оператор и участник подписывают акт о прохождении тестирования.

Глава 3. Услуги, оказываемые в системе Оператором и участниками системы

11. В рамках функционирования системы Оператор оказывает участникам следующие услуги:

1) прием, обработка и отправка платежных и информационных сообщений и на их основе перевод денег в соответствии с требованиями операционной документации;

2) клиринг электронных платежей, проведенных в системе, подготовка и отправка информации о чистых позициях участников;

3) перевод сумм чистых позиций участников в МСПД по результатам проведенного клиринга в системе;

4) выполнение операционных и технологических функций системы, предусмотренных Правилами и определенных Законом о платежах и платежных системах;

5) предоставление финальных выписок при закрытии операционного дня и предоставление выписок по текущему состоянию счета по запросу участников;

6) ведение справочника участников в системе.

12. Предоставление услуг участнику в системе приостанавливается Оператором в следующих случаях:

1) приостановления расходных операций участника по его корреспондентскому счету, открытому в Национальном Банке Республики Казахстан (далее – Национальный Банк), по основаниям, предусмотренным законодательными актами Республики Казахстан;

2) нарушения участником требований Правил, договора, операционной документации;

3) письменного уведомления Национальным Банком Оператора о приостановлении или лишении уполномоченным органом, осуществляющим государственное регулирование, контроль и надзор финансового рынка и финансовых организаций, лицензии на осуществление банковских операций;

4) принятия судом решения о прекращении деятельности участника.

13. Участие в системе возобновляется при условии устранения причин, указанных в пункте 12 Правил.

14. Следующие сервисы системы являются обязательными для оказания участниками клиентам:

1) проведение операций по платежу и (или) переводу денег по упрощенным идентификаторам (далее – перевод по упрощенному идентификатору);

2) осуществление мобильных платежей с использованием QR-кода (далее – платеж по QR-коду).

15. Для оказания услуг в системе участники осуществляют следующие функции:

1) формирование и передача Оператору платежных сообщений согласно указаниям клиентов;

2) мониторинг состояния своей позиции в системе, в том числе путем отправки запроса и получения выписок от Оператора;

3) предоставление клиентам круглосуточного доступа к сервисам системы.

Глава 4. Порядок функционирования системы

Параграф 1. Порядок оказания услуг в системе

16. В системе осуществляются платежи и (или) переводы денег на основании указаний клиентов и платежных сообщений участников.

17. Платежи и переводы денег в системе осуществляются в национальной валюте Республики Казахстан.

18. Операционный день равен 24 (двадцати четырем) часам, график которого устанавливается Оператором в соответствии с приложением к Правилам.

19. Платежные или информационные сообщения, полученные Оператором после закрытия операционного дня, считаются полученными в следующем операционном дне.

20. Участники и Оператор обмениваются электронными сообщениями в соответствии с процедурами безопасности, установленными Оператором.

21. Процедуры безопасности доводятся Оператором до сведения участников в течение 15 (пятнадцати) рабочих дней после их утверждения Оператором путем опубликования на официальном интернет-ресурсе Оператора.

22. Система функционирует на основе следующих принципов:

взаимодействие участников с Оператором по защищенным каналам связи;

круглосуточный режим приема и обработки платежных сообщений участников;

указание в платежном сообщении одного участника-отправителя денег и одного участника-бенефициара;

отсутствие приоритетов обработки платежных сообщений;

прием и обработка платежных сообщений в режиме реального времени;

окончательность и безотзывность электронных платежей после принятия их Оператором на исполнение;

обработка электронных платежей на основе клиринга;

использование ограничений на максимальную дебетовую чистую позицию участника;

ограничение максимальной суммы одного платежа и (или) перевода денег.

23. Платежное сообщение после его принятия Оператором к исполнению не может быть отозвано и проведенный платеж и (или) перевод денег не может быть отменен по инициативе сторон, участвующих в осуществлении платежа и (или) перевода денег.

24. Платеж и (или) перевод денег в системе считаются завершенными (окончательными) после получения участником-бенефициаром от Оператора информационного сообщения о зачислении денег на его позицию в системе.

25. Сроки приема, обработки и отправки электронных сообщений между участниками и Оператором определяются операционной документацией и договором.

26. Участник-бенефициар обеспечивает доступность денег клиенту для распоряжения в мгновенном режиме. Зачисление денег на банковский счет клиента осуществляется участником-бенефициаром в порядке и сроки, определенные договором и законодательством Республики Казахстан.

27. Тарифы между участниками системы устанавливаются Национальным Банком по согласованию с участниками системы.

28. Участники устанавливают для клиентов тарифы на совершение операций в системе в размере, не превышающем тарифы на аналогичные межбанковские платежные услуги, предоставляемые данными участниками в других платежных системах, обеспечивающих платежи и (или) переводы денег с использованием средств электронного платежа, мобильных приложений и (или) штрихового кода.

Параграф 2. Порядок осуществления в системе перевода по упрощенному идентификатору

29. Участник-отправитель денег при получении указания клиента на перевод денег по упрощенному идентификатору осуществляет следующие действия:

1) проверяет достаточность денег на банковском счете клиента для осуществления перевода денег;

2) проверяет операцию на соответствие требованиям законодательства Республики Казахстан о платежах и платежных системах;

3) формирует и отправляет информационное сообщение участнику-бенефициару посредством Оператора.

30. Участник-бенефициар при получении информационного сообщения осуществляет поиск клиента по упрощенному идентификатору и направляет информационное сообщение Оператору с результатом поиска.

31. В случае отрицательного результата поиска клиента по упрощенному идентификатору участник-бенефициар отказывает в операции.

32. Оператор после получения от участника-бенефициара информационного сообщения направляет информационное сообщение участнику-отправителю денег о переводе денег или его отказе с указанием причины отказа.

33. После получения от Оператора информационного сообщения о переводе денег участник-отправитель денег формирует платежное сообщение и направляет его Оператору.

34. Оператор осуществляет проверку целостности и формата платежного сообщения, а также соблюдение максимальной суммы платежного сообщения в системе и направляет платежное сообщение участнику-бенефициару.

35. На основании платежного сообщения о переводе денег участник-бенефициар обеспечивает доступность денег клиенту согласно требованиям Правил, и участники направляют клиентам уведомления о результатах операции.

Параграф 3. Порядок осуществления в системе платежа по QR-коду

36. Для осуществления платежей по QR-коду участники обеспечивают:

1) клиентам - физическим лицам в системе удаленного доступа возможность считывания QR-кода по формату, определенному операционной документацией;

2) в оборудовании (устройстве), предназначенном для приема платежей с использованием платежных карточек и (или) мобильных платежей – формирование QR-кода по формату, определенному операционной документацией.

37. Платежи по QR-коду осуществляются путем сканирования QR-кода, сформированного участником-бенефициаром в оборудовании (устройстве), предназначенном для приема платежей с использованием платежных карточек и (или) мобильных платежей.

38. При инициировании клиентом платежа по QR-коду участник-отправитель денег проверяет операцию на соответствие требованиям законодательства Республики Казахстан о платежах и платежных системах, достаточность денег на банковском счете клиента, идентифицирует участника-бенефициара по информации в QR-коде и осуществляет обмен информационными и платежным сообщениями с Оператором в соответствии с операционной документацией для зачисления денег на банковский счет клиента.

39. Обмен информационными и платежными сообщениями между участниками и Оператором для проведения платежа по QR-коду, завершение платежа и зачисление денег клиенту осуществляются в соответствии с пунктами 25 и 26 Правил.

Параграф 4. Порядок осуществления возврата перевода по упрощенному идентификатору

40. Возврат перевода по упрощенному идентификатору осуществляется путем инициирования клиентом-бенефициаром обратного перевода денег с использованием уникального кода, присвоенного Оператором ранее проведенному в системе переводу по упрощенному идентификатору.

41. При инициировании клиентом-бенефициаром возврата перевода по упрощенному идентификатору участник-бенефициар направляет платежное сообщение Оператору в соответствии с операционной документацией.

42. Возврат перевода по упрощенному идентификатору по инициативе клиента-отправителя денег осуществляется путем направления им запроса на отмену перевода по упрощенному идентификатору через обслуживающего участника-отправителя денег.

43. Участник-отправитель денег направляет Оператору информационное сообщение о запросе на отмену перевода по упрощенному идентификатору.

44. Оператор после получения от участника-отправителя денег информационного сообщения осуществляет обмен информационным и платежным сообщениями с участником-бенефициаром в соответствии с операционной документацией.

45. Запрос на возврат перевода по упрощенному идентификатору по инициативе клиента-отправителя денег осуществляется на основании согласия бенефициара, предоставленного участнику-бенефициару.

46. Возврату подлежит полная сумма ранее полученного перевода по упрощенному идентификатору. Возврат частичной суммы перевода по упрощенному идентификатору не допускается.

47. Инициирование возврата перевода по упрощенному идентификатору по инициативе клиентов разрешается в течение периода времени, установленного операционной документацией.

48. Участники обеспечивают возможность подтверждения клиентам операции возврата до ее отправки, а также информирование клиентов о результате выполнения возврата.

Требования по отражению клиентам результатов операции в мобильном приложении устанавливаются операционной документацией.

49. Участник обеспечивает зачисление денег клиенту в соответствии с пунктом 26 Правил.

Параграф 5. Порядок проведения клиринга

50. После завершения операционного дня системы Оператор фиксирует чистую позицию каждого участника.

51. Окончательный расчет и перевод денег по позициям участников в МСПД осуществляется в соответствии с Правилами функционирования межбанковской системы переводов денег, утвержденными постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 31 августа 2016 года № 201 "Об утверждении Правил функционирования межбанковской системы переводов денег" (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 14310) и согласно графику операционного дня в соответствии с приложением к Правилам.

52. Оператор после завершения окончательных расчетов направляет участнику информационное сообщение в виде выписки, содержащее информацию обо всех платежных сообщениях, обработанных в системе, и информацию о чистой позиции участника по результатам клиринга, а также ведомость непроведенных платежных сообщений и все платежные сообщения, поступившие в пользу данного участника и указанные в окончательном информационном сообщении в виде выписки.

53. Если информационное сообщение в виде выписки о состоянии позиции участника в системе не содержит информации о платежном сообщении, переданном участником Оператору, участник уведомляет об этом Оператора и совместно с Оператором не позднее следующего операционного дня выясняет причину утери платежного сообщения.

54. При несвоевременном получении электронных сообщений или их отсутствии участник уведомляет Оператора в соответствии с договором.

Глава 5. Меры кибербезопасности

55. Оператор устанавливает меры кибербезопасности для работы в системе, определяет сертифицированные средства криптографической защиты информации, аккредитованный удостоверяющий центр и порядок использования регистрационных свидетельств.

56. Порядок использования регистрационных свидетельств устанавливается удостоверяющим центром Оператора.

57. Передача и прием платежных и информационных сообщений в системе осуществляется электронным способом.

58. Оператор и участники системы обеспечивают хранение информации и осуществляют мониторинг отправляемых и получаемых платежей и переводов денег в течение 5 (пяти) лет.

Все платежи и переводы денег, обработанные Оператором и участником, оставляют аудиторский след во внутренних цифровых системах Оператора и участника.

Для целей настоящего пункта под аудиторским следом понимается последовательная регистрация событий по обработке электронных сообщений в системе, информация по которой сохраняется в системе и участниками системы.

59. Не допускается изменение платежных сообщений при их обработке Оператором.

60. При обмене электронными сообщениями Оператор и участники используют средство криптографической защиты информации и регистрационные свидетельства, определяемые и представляемые участникам Оператором.

61. Оператор и участник применяют средство криптографической защиты информации для обеспечения конфиденциальности, целостности, подтверждения авторства и подлинности электронных сообщений.

62. Для обеспечения конфиденциальности системы, гарантии защиты от несанкционированного доступа к информации и предотвращения компрометации информации Оператором и участниками производится шифрование хранимой или передаваемой по открытым каналам информации.

63. Меры кибербезопасности при работе в системе доводятся Оператором до сведения участников в сроки, установленные договором, путем их опубликования на официальном интернет-ресурсе Оператора.

Глава 6. Система управления рисками

64. Для управления операционным риском используются следующие меры:

1) осуществление контроля выполнения участниками требований к организационным мерам и программно-техническим средствам, обеспечивающим работу в системе;

2) проведение постоянного мониторинга и поддержание беспрерывной работы программно-технического комплекса системы в соответствии с методами, определенными внутренними документами Оператора по управлению операционным риском;

3) поддержание в актуальном состоянии плана восстановления деятельности системы с учетом возможных сценариев остановки работы системы;

4) обеспечение работоспособности резервного центра;

5) перевод работы системы с основного центра на резервный центр при наличии сбоев или простоев в работе программно-технического комплекса системы, не подлежащих восстановлению в основном центре;

6) принятие контрольных мер, предусмотренных системой внутреннего контроля Оператора.

Для целей настоящего пункта под операционным риском понимается риск, связанный с недостатками или сбоями в цифровых системах, внутренних процессах, человеческими ошибками, недостатками в управлении, несоблюдением законодательства, в том числе возникший вследствие внешних событий.

65. Для управления рисками кибербезопасности в системе применяются организационные и технические меры в соответствии с законодательными и регуляторными требованиями, требованиями международных и национальных стандартов, а также требованиями операционной документации.

66. В целях управления риском ликвидности, кредитным и системным рисками в системе применяется система гарантирования расчетов.

Для целей настоящего пункта под риском ликвидности понимается риск участника-отправителя денег, связанный с возможностью несвоевременного выполнения (невыполнения) своих обязательств по переводу денег в полном объеме.

Кредитный риск – риск участника, связанный с возможностью несвоевременного выполнения (невыполнения) контрагентом (участником платежа и (или) перевода денег) своих обязательств в полном объеме.

Системный риск – риск невыполнения обязательств одним или несколькими участниками по одному или нескольким переводам денег, вызванный невыполнением обязательств одним или несколькими участниками.

67. Для целей предотвращения мошенничества в системе устанавливается ограничение на максимальную сумму 1 (одной) операции между физическими лицами в размере 1 000 000 (один миллион) тенге. Участниками могут устанавливаться дополнительные ограничения по частоте указанных операций согласно внутренним документам участников.

Ограничения в системе по платежам по QR-коду отсутствуют.

Глава 7. Порядок разрешения спорных ситуаций

68. Обращение по спорной ситуации инициируется участником не позднее 5 (пяти) рабочих дней со дня совершения клиентом операции, за исключением обращения по возврату денег за реализованные товары и (или) оказанные услуги, срок подачи которого составляет не позднее 45 (сорока пяти) календарных дней со дня совершения клиентом операции.

69. Участники самостоятельно разрешают спорные ситуации, связанные с оспариванием клиентами операций, путем взаимодействия с друг с другом на портале Оператора, указанном в пункте 5 Правил.

70. Категории спорных ситуаций и условия их рассмотрения устанавливаются операционной документацией.

71. Общий срок рассмотрения спорной ситуации, с учетом возможности обжалования не должен превышать 30 (тридцати) календарных дней.

72. При неурегулировании спорной ситуации между участниками участники обращаются к Оператору с указанием в обращении причины спорной ситуации и приложением подтверждающих документов.

Приложение к Правилам функционирования межбанковской системы мобильных платежей

График операционного дня системы

№	Наименование работ	Время (часовой пояс г. Астана)
		начало	закрытие
1	Закрытие текущего операционного дня. Фиксирование чистых позиций участников. Передача сообщения с нетто-позициями в систему межбанковского клиринга для расчета в МСПД (платежные сообщения с наивысшим возможным в межбанковской системе переводов денег приоритетом)	17:59:59 (день Т)
2	Открытие нового операционного дня	18:00:00
3	Прием и обработка платежных и информационных сообщений, вычисление текущих чистых позиций.	18:00	17:59:59 (день Т+1)
4	Расчет чистых позиции участников в МСПД. Расчет чистых позиций в МСПД за выходные или праздничные дни, выполняется в первый рабочий день после выходных или праздничных дней	18:30	19:00
5	Формирование и выдача окончательных выписок и отчетов для участников.	После закрытия текущего операционного дня и отправки сообщения с нетто-позициями (п.1)