Базалық активі ақша (стейблкоин) болып табылатын цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері үшін қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2026 жылғы 10 сәуірдегі № 31 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 13 сәуірде № 38410 тіркелді

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Қолданысқа енгізілу тәртібін 4-тармақтан қараңыз.

"Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабы 3-2-тармағының үшінші абзацына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Қоса беріліп отырған Базалық активі ақша (стейблкоин) болып табылатын цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері үшін қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар (бұдан әрі-Талаптар) бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төлем жүйелері және цифрлық қаржы технологиялары департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

4. Осы қаулы 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

2026 жылғы 12 шілдеге дейін:

1) Талаптардың 8-тармағының 1) тармақшасы қолданысы тоқтатыла тұрсын, осы абзац тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданыста болады деп белгіленсін:

"1) өз функцияларын толық көлемде және эмитенттің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін шектерде эмитенттің барлық үй-жайларына, ақпараттық жүйелерге, телекоммуникация құралдарына, құжаттар мен файлдарға рұқсат алу;";

2) Талаптардың 10-тармағының бірінші абзацы қолданысы тоқтатыла тұрсын, осы абзац тоқтата тұру кезеңінде мынадай редакцияда қолданыста болады деп белгіленсін:

"10. Эмитент КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылау мәселелері бойынша процестерді автоматтандыру үшін мынадай талаптарға сәйкес келетін автоматтандырылған ақпараттық жүйелерді пайдаланады:".

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы

Т. Сулейменов

"КЕЛІСІЛДІ"
Қазақстан Республикасы
Қаржылық мониторинг агенттігі

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 202__ жылғы "__" ________ № __ қаулысымен бекітілген

Базалық активі ақша (стейблкоин) болып табылатын цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері үшін қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Базалық активі ақша (стейблкоин) болып табылатын цифрлық қаржы активтерінің эмитенттері үшін қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптар (бұдан әрі – Талаптар) "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заң) 11-бабы 3-2-тармағының үшінші абзацына сәйкес әзірленді.

Талаптар базалық активі ақша (стейблкоин) болып табылатын цифрлық қаржы активтерінің эмитенттеріне (бұдан әрі – эмитенттер) қолданылады.

2. Талаптарда Қазақстан Республикасының КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы және "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" заңдарында көзделген ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар пайдаланылады:

1) ерекше операция (мәміле) – қаржылық мониторингті жүзеге асыратын және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға, жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл бойынша өзге де шаралар қабылдайтын уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) айқындаған, сондай-ақ эмитенттер дербес әзірлеген күдікті операцияны айқындау белгілерін ескере отырып, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабының 4-тармағына сәйкес міндетті түрде зерделенуге тиіс клиент операциясы (мәмілесі);

2) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру тәуекелдері (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдері) – эмитенттерді қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату), терроризмді қаржыландыру және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ) процестеріне әдейі немесе байқаусыз тарту тәуекелдері

3) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін анықтау, бағалау, мониторингтеу, сондай-ақ оларды барынша азайту бойынша эмитенттер қабылдайтын шаралардың жиынтығы (қызметтерге, клиенттерге, сондай-ақ клиенттер жасайтын операцияларға қатысты);

4) шекті операция – клиенттің ақшамен және (немесе) өзге де мүлікпен жасайтын, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабының 1-тармағына сәйкес қаржылық мониторинг жүргізілуі тиіс операциясы.

3. Эмитенттер КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылауды:

1) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заң талаптарының орындалуын қамтамасыз ету;

2) эмитенттердің ішкі бақылау жүйесінің тиімділігін цифрлық қаржы активтері мен қолданылатын технологиялардың ерекшеліктерін және ұштасқан тәуекелдерді (операциялық, беделді, құқықтық)ескере отырып, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару үшін жеткілікті деңгейде ұстап тұру;

3) эмитенттерді, олардың лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ процестеріне тартуды болдырмау мақсатында жүзеге асырады.

4. Эмитенттер КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру шеңберінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылау қағидаларын (бұдан әрі – ішкі бақылау қағидалары) әзірлейді және қабылдайды.

Ішкі бақылау қағидаларында КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 11-бабында көзделген, эмитенттер Талаптарға сәйкес дербес әзірлейтін және эмитенттердің ішкі құжаттары не осындай құжаттардың жиынтығы болып табылатын бағдарламалар қамтылады.

2-тарау. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасы

5. Эмитенттің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен эмитентте жоғары білімі, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңға және "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мінсіз іскерлік беделі бар, ішкі бақылау қағидаларын іске асыруға және сақтауға жауапты тұлға (бұдан әрі – жауапты қызметкер) тағайындалады.

6. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасында мыналар қамтылады, бірақ олармен шектелмейді:

1) мәліметтерді тіркеу, сондай-ақ КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылауды іске асыру барысында алынған құжаттар мен ақпаратты сақтау тәртібі;

2) нысаналы қаржылық санкцияларды қолдану және клиенттің (оның өкілінің) және бенефициарлық меншік иесінің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 12-бабына сәйкес жасалған терроризмді және экстремизмді қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалар тізбесінде (бұдан әрі – Тізбе) және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 12-1-бабына сәйкес жасалған жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалар тізбесінде (бұдан әрі – ЖҚҚТҚ тізбесі) болуын тексеру тәртібі;

3) Тізбеден және ЖҚҚТҚ тізбесінен клиент (оның өкілі) және бенефициарлық меншік иесі туралы мәліметтер алып тасталған кезде нысаналы қаржылық санкциялардың қолданылуын тоқтату тәртібі;

4) эмитенттер қызметкерлерінің өздеріне белгілі болған, эмитенттердің қызметкерлері жол берген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңды, сондай-ақ ішкі бақылау қағидаларын бұзу фактілері туралы хабардар ету тәртібі;

5) эмитенттерді бақылайтын заңды тұлғалар белгілеген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл жөніндегі талаптардың сипаттамасы (бар болса).

7. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылауды ұйымдастыру бағдарламасына сәйкес жауапты қызметкердің функцияларында мыналар қамтылады, бірақ олармен шектелмейді:

1) эмитент әзірлеген ішкі бақылау қағидаларының және (немесе) оларға өзгерістердің (толықтырулардың) болуын қамтамасыз ету, сондай-ақ олардың сақталуын мониторингтеу;

2) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңға сәйкес уәкілетті органға хабарламалардың ұсынылуын ұйымдастыру және ұсынылуын бақылау;

3) эмитенттердің басшылығын Тізбеден, ЖҚҚТҚ тізбесінен анықталған клиенттер және нысаналы қаржылық санкцияларды қолдану бойынша қабылданған шаралар туралы хабардар ету;

4) клиенттердің операцияларын күдікті операциялар ретінде тану және эмитенттердің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен уәкілетті органға хабарламалар жіберу қажеттілігі туралы шешімдер қабылдау;

5) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңда және (немесе) клиенттермен жасалған шарттарда көзделген жағдайларда және эмитенттің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен клиенттердің операцияларын жүргізуді тоқтата тұру не бас тарту туралы шешімдерді қабылдау не эмитенттердің басшылығымен келісу.

8. Жүктелген функцияларды орындау үшін жауапты қызметкерге мынадай өкілеттіктер беріледі, бірақ олармен шектелмейді:

1) өз функцияларын толық көлемде және эмитенттің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін шектерде эмитенттің барлық үй-жайларына, цифрлық жүйелерге, телекоммуникация құралдарына, құжаттар мен файлдарға рұқсат алу;

2) өз функцияларын жүзеге асыру кезінде алынған ақпараттың жасырындылығын қамтамасыз ету.

9. Эмитент тәуекелге бағдарланған тәсілді ескере отырып, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ішкі бақылау жүйесінің тиімділігіне тәуелсіз бағалау жүргізуді қамтамасыз етеді.

Мұндай бағалауды ішкі бақылау қағидаларын іске асыруға қатыспайтын тұлға немесе ұйым жүргізе алады.

10. Эмитент ішкі бақылау мәселелері бойынша процестерді автоматтандыру үшін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мақсатында ұйымның ішкі бақылау талаптарына сәйкес келетін цифрлық жүйелерді пайдаланады.

3-тарау. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасы

11. Эмитент КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқаруды ұйымдастыру мақсатында КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасын әзірлейді.

12. Эмитент КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасын іске асыру кезінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 11-1-бабының 6-тармағына сәйкес КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдері есебінен жарияланған ақпаратты ескереді.

13. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасында мыналар қамтылады, бірақ олармен шектелмейді:

1) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқаруды ұйымдастыру тәртібі;

2) мыналарға қатысты тәуекелдердің негізгі санаттарын ескере отырып, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін бағалау әдістемесі (клиенттің типі, елдік тәуекел және қызметтер/өнімдер тәуекелі бойынша):

клиенттің тәуекел деңгейі;

эмитенттің қызметтеріне (өнімдеріне) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерінің әсер ету дәрежесі;

3) клиенттер тәуекелдерінің деңгейін қайта қарау үшін беру тәртібі, мерзімдері мен негіздері.

4) жаңа өнімдерді және жаңа іскерлік тәжірибені, соның ішінде жаңа беріліс механизмдерін әзірлеуге (іске қосуға), сондай-ақ жаңа және бұрыннан бар өнімдер үшін жаңа немесе дамып келе жатқан технологияларды пайдалануға дейін туындайтын КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін анықтау және бағалау тәртібі.

14. КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін бағалау кезінде эмитент ақша қаражатына айырбастауға, жасалатын операциялардың жылдамдығы мен көлеміне, сондай-ақ трансшекаралық операцияларда пайдалануға байланысты тәуекелдерді қоса алғанда, базалық активі ақша болып табылатын цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналысқа жіберу және өтеу ерекшеліктерін ескереді.

15. Мәртебесі және (немесе) қызметі КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін арттыратын клиенттердің типтеріне мыналар кіреді, бірақ олармен шектелмейді:

1) жария лауазымды тұлғалар, олардың жұбайлары және жақын туыстары;

2) шетелдік қаржы ұйымдары;

3) "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығаруды және олардың айналымын жүзеге асыратын тұлғалар;

4) операциялардың мақсаты мен сипаты туралы жеткілікті ақпарат болмаған кезде цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлері қызмет көрсетпейтін цифрлық активтердің әмияндарын пайдалана отырып операцияларды жүзеге асыратын клиенттер;

5) қызметі қолма-қол ақшаның қарқынды айналымымен байланысты заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер, оның ішінде:

ойын бизнесін ұйымдастырушылар, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде онлайн-казино қызметінен қызметтер көрсететін не табыс алатын тұлғалар;

туристік қызметтерді, сондай-ақ қолма-қол ақшаның қарқынды айналымына байланысты өзге де қызметтерді ұсынатын тұлғалар;

6) "өмірді сақтандыру" саласы бойынша қызметті жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары, сақтандыру брокерлері;

7) қызметін сақтандыру агенттері ретінде жүзеге асыратын тұлғалар;

8) жылжымайтын мүлікті сатып алу-сату жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге асыратын тұлғалар;

9) қорлардың, діни бірлестіктердің ұйымдық-құқықтық нысанындағы коммерциялық емес ұйымдар;

10) Талаптардың 17-тармағында көрсетілген шет мемлекеттерде орналасқан (тіркелген) тұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасында орналасқан осындай тұлғалардың филиалдары мен өкілдіктері;

11) эмитент айқындаған мәртебесі және (немесе) қызметі КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін арттыратын клиенттердің қосымша түрлері (бар болса).

16. Мәртебесі және (немесе) қызметі КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін төмендететін клиенттердің типтеріне мыналар кіреді, бірақ олармен шектелмейді:

1) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін қоса алғанда, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган, сондай-ақ Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары бақылайтын заңды тұлғалар;

2) мемлекеттік мекемелердің немесе мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдинг не дауыс беретін акцияларының жүз пайызы (қатысу үлестері) ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлғалар құрған заңды тұлғалар;

3) екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасының резиденттері -сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары, Қазақстан Республикасының резиденттері - бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары.

17. Эмитент осы тармақта көрсетілген шет мемлекеттерде қызметті жүргізуге, осындай шет мемлекеттер (аумақтар) клиенттеріне қызмет көрсетуге, осындай шет мемлекеттердің қатысуымен операцияларды жүзеге асыруға байланысты елдік тәуекелді бағалайды.

Мыналар өздерімен жасалатын операциялар КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелін ұлғайтатын шет мемлекеттер (аумақтар) болып табылады:

1) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 4-бабының 4-тармағына сәйкес уәкілетті орган жасайтын Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобының (ФАТФ) ұсынымдарын орындамайтын не жеткілікті орындамайтын мемлекеттер (аумақтар) тізбесіне енгізілген шет мемлекеттер (аумақтар);

2) Біріккен Ұлттар Ұйымы (бұдан әрі – БҰҰ) Қауіпсіздік Кеңесінің қарарларымен қабылданған халықаралық санкциялар (эмбарго) қолданылатын шет мемлекеттер (аумақтар);

3) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген оффшорлық аймақтар тізбесіне сәйкес оффшорлық аймақтар ретінде сипатталатын шет мемлекеттер (аумақтар);

4) эмитент басқа факторлардың (сыбайлас жемқорлық, есірткілердің заңсыз өндірілуінің, айналымының және (немесе) транзитінің деңгейі туралы мәліметтер, халықаралық терроризмді қолдау туралы мәліметтер және басқалар) негізінде КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ жоғары тәуекелін көрсетуші ретінде анықтаған шет мемлекеттер (аумақтар).

18. Талаптардың 12, 13 және 14-тармақтарында көрсетілген тәуекел факторларына сәйкес эмитенттің қызметтеріне КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерінің әсер ету дәрежесін бағалау кезінде мыналарды қоса алғанда, бірақ олармен шектелмей, эмитент тәуекелдің қорытынды дәрежесіне әсер ететін мынадай қосымша мәліметтерді ескереді:

1) эмитент уәкілетті органға клиенттердің күдікті операциялары туралы жіберген хабарламалардың саны;

2) эмитент уәкілетті органға клиенттердің шекті операциялары туралы жіберген хабарламалардың саны.

19. Эмитент КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ тәуекелдерін басқару бағдарламасын іске асыру шеңберінде қатысушы Талаптардың 12, 13 және 14-тармақтарында көрсетілген тәуекел санаттары мен факторларын ескере отырып, клиенттерді жіктеу бойынша шаралар қабылдайды.

4-тарау. Клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін сәйкестендіру бағдарламасы

20. Эмитенттер клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін тиісінше тексеру бойынша КЖ/ТҚҚ/ЖҚҚТҚ туралы заңның талаптарын іске асыру мақсатында клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін сәйкестендіру бағдарламасын әзірлейді.

Клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру – эмитенттердің клиент (оның өкілі) туралы мәліметтерді тіркеу және олардың дәйектілігін тексеру, бенефициарлық меншік иесін анықтау және ол туралы мәліметтерді тіркеу, іскерлік қатынастардың болжамды мақсатын анықтау және белгілеу бойынша іс-шараларды жүргізуі.

21. Эмитенттер клиенттерді сәйкестендіру шеңберінде алынған мәліметтерді клиенттің досьесіне енгізеді, оны эмитенттер клиентпен іскерлік қатынастардың бүкіл кезеңі ішінде және олар тоқтатылған күннен бастап кемінде 5 (бес) жыл сақтайды.

22. Клиентті, оның өкілін және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру бағдарламасында мыналар қамтылады, бірақ олармен шектелмейді:

1) эмитенттердің іскерлік қатынастар орнатудан және (немесе) операция жүргізуден бас тарту, сондай-ақ іскерлік қатынастарды тоқтату туралы шешім қабылдау рәсімін, негіздері мен мерзімдерін қоса алғанда, клиенттерді қызмет көрсетуге қабылдау тәртібі;

2) клиентті (оның өкілін) және бенефициарлық меншік иесін сәйкестендіру тәртібі, оның ішінде клиентті тиісінше тексерудің оңайлатылған және күшейтілген шаралары рәсімдерінің ерекшеліктері;

3) эмитенттердің қызмет көрсетудегі немесе қызмет көрсетуге қабылданатын клиенттердің (олардың өкілдерінің) және бенефициарлық меншік иелерінің арасынан жария лауазымды тұлғаларды, олардың жұбайлары мен жақын туыстарын анықтауына бағытталған шаралардың сипаттамасы.

Жария лауазымды тұлғаларға, олардың жұбайларына және жақын туыстарына жатқызылған клиенттерге, олардың өкілдеріне және (немесе) бенефициарлық меншік иелеріне қатысты эмитент тиісті тексерудің күшейтілген шараларын, сондай-ақ операциялардың күшейтілген мониторингін және осындай клиенттер туралы мәліметтерді жаңартуды қолданады.

4) клиенттің (оның өкілінің) және бенефициарлық меншік иесінің Тізбеде және ЖҚҚТҚ тізбесінде болуын тексеру тәртібі.

5) цифрлық активтерді аудару ашықтығын қамтамасыз ету тәртібі, оның ішінде цифрлық активтермен операциялар жүргізу кезінде жөнелтуші мен алушы туралы мәліметтерді алу, беру және сақтау тәртібі, сондай-ақ мұндай мәліметтер болмаған, толық емес не бір-біріне қайшы келген жағдайларда эмитент қызметкерлерінің іс-қимыл тәртібі айқындалады.

Аталған тәртіп аясында эмитент цифрлық активтерді жөнелтуші мен алушы туралы мәліметтерді алуды және тіркеуді қамтамасыз етеді, оның ішінде, бірақ олармен шектелмей, төмендегілерді қамтиды:

операция туралы мәліметтер, оның ішінде цифрлық активтің түрі, сомасы, операция жасалған күні мен уақыты, пайдаланылған блокчейн (таратылған тізілім) және эмитентінің ішкі құжаттарында көзделген өзге де мәліметтер.

Цифрлық активтерді жөнелтуші туралы:

тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) немесе заңды тұлғаның атауы;

клиентті сәйкестендіруге мүмкіндік беретін мәліметтер;

цифрлық активтер әмиянының мекенжайы не операцияны жүзеге асыру үшін пайдаланылатын өзге бірегей идентификатор;

бар болған жағдайда – жөнелтушіге қызмет көрсететін цифрлық активтер қызметтерін көрсетуші провайдер туралы мәліметтер.

Цифрлық активтерді алушы туралы:

тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) немесе заңды тұлғаның атауы;

алушының цифрлық активтер әмиянының мекенжайы не өзге бірегей идентификаторы;

бар болған жағдайда – алушыға қызмет көрсететін цифрлық активтер қызметтерін көрсетуші провайдер туралы мәліметтер.

6) цифрлық активтер қызметтерін провайдерлер қызмет көрсетпейтін цифрлық активтер әмияндарының мекенжайларына цифрлық активтерді аудару кезінде не цифрлық активтердің осындай әмиянының иесі (бенефициарлық меншік иесі) туралы мәліметтерді белгілеу және тексеру жөніндегі тәуекелге бағдарланған шараларды қоса алғанда, осындай мекенжайлардан цифрлық активтерді алу кезінде тиісті тексеру шараларын қолдану ерекшеліктері эмитенттің ішкі құжаттарында көзделген жағдайларда.

23. Клиенттің бенефициарлық меншік иесін анықтау, оның меншігі мен басқару құрылымын белгілеу жөніндегі іс – шаралар құрылтай құжаттары және осындай клиенттің акцияларын ұстаушылар тізілімі (қатысушылар тізілімі), қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылған заңды тұлғалардың бенефициарлық меншік иелерінің тізілімі бұдан әрі – БМИ тізілімі) не басқа көздерден алынған мәліметтер негізінде жүргізіледі.

24. Анықталған бенефициарлық меншік иелері туралы мәліметтер БМИ тізіліміне енгізіледі.

5-тарау. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы

25. Эмитент КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның клиентті тиісінше тексеру бойынша, сондай-ақ шекті және күдікті операцияларды анықтау және олар туралы хабарламаларды уәкілетті органға жіберу бойынша талаптарын іске асыру мақсатында клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасын әзірлейді.

26. Эмитент клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасы шеңберінде клиенттер жасайтын операцияларды қаржыландыру көзі туралы мәліметтерді қоса алғанда, клиенттер (олардың өкілдері) және бенефициарлық меншік иелері туралы қосымша мәліметтерді жаңарту және (немесе) алу бойынша, сондай-ақ клиенттердің операцияларын зерделеу және шекті, ерекше және күдікті операцияларды анықтау бойынша іс-шаралар жүргізеді.

27. Клиенттердің операцияларын мониторингтеу және зерделеу бағдарламасында мыналар қамтылады, бірақ олармен шектелмейді:

1) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 10-бабының 2-тармағына сәйкес уәкілетті орган айқындаған, сондай-ақ эмитенттер дербес әзірлеген күдікті операцияны айқындау белгілерінің негізінде жасалған күдікті операциялар белгілерінің тізбесі;

2) жауапты қызметкердің клиент операциясын саралау туралы шешім қабылдау тәртібі, негіздері мен мерзімі;

3) уәкілетті органға шекті және күдікті операциялар туралы хабарламаларды ұсыну тәртібі.

28. Операцияны шекті операция ретінде саралаудың заңдылығы бөлігінде күмән туындаған кезде, сондай-ақ ерекше немесе күдікті операция анықталған кезде көрсетілген операцияны анықтаған эмитенттің қызметкері жауапты қызметкерге осындай операция туралы хабарлама жібереді.

6-тарау. Эмитенттің қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша даярлау және оқыту бағдарламасы

29. Эмитенттің қызметкерлерін КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша даярлау және оқыту бағдарламасының (бұдан әрі – оқыту бағдарламасы) мақсаты – эмитент қызметкерлерінің КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының, сондай-ақ ішкі бақылау қағидаларының және КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл саласындағы эмитенттің өзге де ішкі құжаттарының талаптарын орындауы үшін қажет білім алуы және дағдыларды қалыптастыруы.

30. Оқыту бағдарламасы КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 11-бабының 8-тармағында көрсетілген КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚ қарсы іс-қимыл саласында даярлау және оқыту бойынша қаржылық мониторинг субъектілеріне қойылатын талаптарға сәйкес әзірленеді.

Об утверждении Требований к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для эмитентов цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги (стейблкоин)

Постановление Правления Национального Банка Республики Казахстан от 10 апреля 2026 года № 31. Зарегистрировано в Министерстве юстиции Республики Казахстан 13 апреля 2026 года № 38410

Примечание ИЗПИ!
Вводится в действие с 01.05.2026

В соответствии с абзацем третьим пункта 3-2 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения" Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

1. Утвердить прилагаемые Требования к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для эмитентов цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги (стейблкоин) (далее – Требования).

2. Департаменту платежных систем и цифровых финансовых технологий Национального Банка Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) совместно с Юридическим департаментом Национального Банка Республики Казахстан государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан после его официального опубликования;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент Национального Банка Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктом 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан.

4. Настоящее постановление вводится в действие с 1 мая 2026 года и подлежит официальному опубликованию.

Приостановить до 12 июля 2026 года действие:

1) подпункта 1) пункта 8 Требований, установив, что в период приостановления данный подпункт действует в следующей редакции:

"1) получение доступа ко всем помещениям эмитента, информационным системам, средствам телекоммуникаций, документам и файлам, в пределах, позволяющих осуществлять свои функции в полном объеме, и в порядке, предусмотренном внутренними документами эмитента;";

2) пункта 10 Требований, установив, что в период приостановления данный пункт действует в следующей редакции:

"10. Эмитент для автоматизации процессов по вопросам внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ использует автоматизированные информационные системы, соответствующие требованиям внутреннего контроля организации.".

Председатель Национального Банка Республики Казахстан

Т. Сулейменов

"СОГЛАСОВАНО"
Агентство Республики Казахстан
по финансовому мониторингу

Утверждены постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан от 10 апреля 2026 года № 31

Требования к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для эмитентов цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги (стейблкоин)

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Требования к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для эмитентов цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги (стейблкоин), (далее – Требования) разработаны в соответствии с абзацем третьим пункта 3-2 статьи 11 Закона Республики Казахстан "О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения" (далее – Закон о ПОД/ФТ/ФРОМУ).

Требования распространяются на эмитентов цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги (стейблкоин) (далее – эмитенты).

2. В Требованиях используются понятия, предусмотренные Законами Республики Казахстан о ПОД/ФТ/ФРОМУ и "О цифровых активах в Республике Казахстан", а также следующие понятия:

1) необычная операция (сделка) – операция (сделка) клиента, подлежащая обязательному изучению в соответствии с пунктом 4 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ с учетом признаков определения подозрительной операции, определенных уполномоченным органом, осуществляющим финансовый мониторинг и принимающим иные меры по противодействию легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма, финансированию распространения оружия массового уничтожения (далее – уполномоченный орган) в соответствии с пунктом 2 статьи 10 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также разработанных эмитентами самостоятельно;

2) управление рисками ОД/ФТ/ФРОМУ – совокупность принимаемых эмитентами мер по выявлению, оценке, мониторингу рисков ОД/ФТ/ФРОМУ, а также их минимизации (в отношении услуг, клиентов, а также совершаемых клиентами операций);

3) риски легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения (далее – риски ОД/ФТ/ФРОМУ) – риски преднамеренного или непреднамеренного вовлечения эмитентов в процессы легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения (далее – ОД/ФТ/ФРОМУ);

4) пороговая операция – операция клиента с деньгами и (или) иным имуществом, подлежащая финансовому мониторингу в соответствии с пунктом 1 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

3. Внутренний контроль в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ осуществляется эмитентами в целях:

1) обеспечения выполнения требований Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

2) поддержания эффективности системы внутреннего контроля эмитентов на уровне, достаточном для управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ с учетом особенностей цифровых финансовых активов и применяемых технологий и сопряженными рисками (операционным, репутационным, правовым);

3) исключения вовлечения эмитентов, их должностных лиц и работников в процессы ОД/ФТ/ФРОМУ.

4. В рамках организации внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ эмитентами разрабатываются и принимаются правила внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ (далее – правила внутреннего контроля).

Правила внутреннего контроля включают в себя программы, предусмотренные статьей 11 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, которые разрабатываются эмитентами самостоятельно в соответствии с Требованиями и являются внутренними документами эмитентов либо совокупностью таких документов.

Глава 2. Программа организации внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ

5. В порядке, установленном внутренними документами эмитента, у эмитента назначается лицо, ответственное за реализацию и соблюдение правил внутреннего контроля (далее – ответственный работник), которое имеет высшее образование, безупречную деловую репутацию в соответствии с Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ и Законом Республики Казахстан "О цифровых активах в Республике Казахстан".

6. Программа организации внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ включает, но не ограничивается:

1) порядок фиксирования сведений, а также хранения документов и информации, полученных в ходе реализации внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ;

2) порядок применения целевых финансовых санкций и проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника на наличие в перечне организаций и лиц, связанных с финансированием терроризма и экстремизма, составленном в соответствии со статьей 12 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ (далее – Перечень), и перечне организаций и лиц, связанных с финансированием распространения оружия массового уничтожения, составленном в соответствии со статьей 12-1 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ (далее – Перечень ФРОМУ);

3) порядок прекращения действия целевых финансовых санкций при исключении сведений о клиенте (его представителе) и бенефициарном собственнике из Перечня и Перечня ФРОМУ;

4) порядок информирования работниками эмитентов о ставших им известными фактах нарушения Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также правил внутреннего контроля, допущенных работниками эмитентов;

5) описание требований по противодействию ОД/ФТ/ФРОМУ, установленных юридическими лицами, которые имеют контроль над эмитентами (при наличии).

7. Функции ответственного работника в соответствии с программой организации внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ включают, но не ограничиваются:

1) обеспечение наличия разработанных эмитентом правил внутреннего контроля и (или) изменений (дополнений) к ним, а также мониторинг за их соблюдением;

2) организацию представления и контроль за представлением сообщений в уполномоченный орган в соответствии с Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

3) информирование руководства эмитентов о выявленных клиентах, состоящих в Перечне, Перечне ФРОМУ и принятых мерах по применению целевых финансовых санкций;

4) принятие решений о признании операций клиентов в качестве подозрительных и необходимости направления сообщений в уполномоченный орган в порядке, предусмотренном внутренними документами эмитентов;

5) принятие либо согласование с руководством эмитентов решений о приостановлении либо отказе от проведения операций клиентов в случаях, предусмотренных Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ и (или) договорами с клиентами, и в порядке, предусмотренном внутренними документами эмитента.

8. Для выполнения возложенных функций ответственный работник наделяется следующими полномочиями, включая, но не ограничиваясь:

1) получение доступа ко всем помещениям эмитента, цифровым системам, средствам телекоммуникаций, документам и файлам, в пределах, позволяющих осуществлять свои функции в полном объеме, и в порядке, предусмотренном внутренними документами эмитента;

2) обеспечение конфиденциальности информации, полученной при осуществлении своих функций.

9. Эмитент обеспечивает проведение независимой оценки эффективности системы внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ с учетом риск-ориентированного подхода.

Такая оценка может проводиться лицом либо организацией, не участвующими в реализации правил внутреннего контроля.

10. Эмитент для автоматизации процессов по вопросам внутреннего контроля в целях противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ использует цифровые системы, соответствующие требованиям внутреннего контроля организации.

Глава 3. Программа управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ

11. В целях организации управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ эмитент разрабатывает программу управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ.

12. При реализации программы управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ эмитент учитывает опубликованную информацию из отчета рисков ОД/ФТ/ФРОМУ в соответствии с пунктом 6 статьи 11-1 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.

13. Программа управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ включает, но не ограничивается:

1) порядок организации управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ;

2) методику оценки рисков ОД/ФТ/ФРОМУ с учетом основных категорий рисков (по типу клиента, страновому риску и риску услуг/продуктов) в отношении:

уровня риска клиента;

степени подверженности услуг (продуктов) эмитента рискам ОД/ФТ/ФРОМУ;

3) порядок присвоения, сроки и основания для пересмотра уровней рисков клиентов.

4) порядок определения и оценки рисков ОД/ФТ/ФРОМУ, возникающих до разработки (запуска) новых продуктов и новой деловой практики, включая новые механизмы передачи, а также использовании новых или развивающихся технологий как для новых, так и для уже существующих продуктов.

14. При оценке рисков ОД/ФТ/ФРОМУ эмитент учитывает особенности выпуска, размещения, обращения и погашения цифровых финансовых активов, базовым активом которых выступают деньги, включая риски, связанные с их конвертацией в денежные средства, скоростью и объемом совершаемых операций, а также использованием в трансграничных операциях.

15. Типы клиентов, чей статус и (или) чья деятельность повышают риск ОД/ФТ/ФРОМУ, включают, но не ограничиваются:

1) публичные должностные лица, их супруги и близкие родственники;

2) иностранные финансовые организации;

3) лица, осуществляющие выпуск и оборот необеспеченных цифровых активов на территории Международного финансового центра "Астана";

4) клиенты, осуществляющие операции с использованием кошельков цифровых активов, не обслуживаемых провайдерами услуг цифровых активов, при отсутствии достаточной информации о целях и характере операций;

5) юридические лица и индивидуальные предприниматели, деятельность которых связана с интенсивным оборотом наличных денег, в том числе:

организаторы игорного бизнеса, а также лица, предоставляющие услуги либо получающие доходы от деятельности онлайн-казино за пределами Республики Казахстан;

лица, предоставляющие туристские услуги, а также иные услуги, связанные с интенсивным оборотом наличных денег;

6) страховые (перестраховочные) организации, страховые брокеры, осуществляющие деятельность по отрасли "страхование жизни";

7) лица, осуществляющие деятельность в качестве страховых агентов;

8) лица, осуществляющие посредническую деятельность по купле-продаже недвижимости;

9) некоммерческие организации, в организационно-правовой форме фондов, религиозных объединений;

10) лица, расположенные (зарегистрированные) в иностранных государствах, указанных в пункте 17 Требований, а также расположенные в Республике Казахстан филиалы и представительства таких лиц;

11) определенные эмитентом дополнительные типы (при наличии) клиентов, чей статус и (или) чья деятельность повышают риск ОД/ФТ/ФРОМУ.

16. Типы клиентов, чей статус и (или) чья деятельность понижают риск ОД/ФТ/ФРОМУ, включают, но не ограничиваются:

1) государственные органы Республики Казахстан, включая Национальный Банк Республики Казахстан, уполномоченный орган по регулированию, контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций, а также юридические лица, контроль над которыми осуществляется государственными органами Республики Казахстан;

2) юридические лица, созданные в организационно-правовой форме государственных учреждений или государственных предприятий, а также национальным управляющим холдингом либо юридическими лицами, сто процентов голосующих акций (долей участия) которых принадлежат национальному управляющему холдингу;

3) банки второго уровня, страховые (перестраховочные) организации – резиденты Республики Казахстан, профессиональные участники рынка ценных бумаг – резиденты Республики Казахстан.

17. Эмитент осуществляет оценку странового риска, связанного с ведением деятельности в иностранных государствах (территориях), указанных в настоящем пункте, предоставлением услуг клиентам из таких иностранных государств, осуществлением операций с участием таких иностранных государств.

Иностранными государствами (территориями), операции с которыми повышают риск ОД/ФТ/ФРОМУ, являются:

1) иностранные государства (территории), включенные в перечень государств (территорий), не выполняющих либо недостаточно выполняющих рекомендации Группы разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег (ФАТФ), составляемый уполномоченным органом в соответствии с пунктом 4 статьи 4 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;

2) иностранные государства (территории), в отношении которых применяются международные санкции (эмбарго), принятые резолюциями Совета Безопасности Организации Объединенных Наций;

3) иностранные государства (территории), характеризующиеся как оффшорные зоны согласно перечню оффшорных зон, установленных Национальным Банком Республики Казахстан;

4) иностранные государства (территории), определенные эмитентом в качестве представляющих высокий риск ОД/ФТ/ФРОМУ на основе других факторов (сведения об уровне коррупции, незаконного производства, оборота и (или) транзита наркотиков, сведения о поддержке международного терроризма и другое).

18. При оценке степени подверженности услуг эмитента рискам ОД/ФТ/ФРОМУ в соответствии с факторами рисков, указанными в пунктах 12, 13 и 14 Требований, эмитентом учитываются дополнительные сведения, влияющие на итоговую степень риска, включая, но не ограничиваясь:

1) количество направленных эмитентом в уполномоченный орган сообщений о подозрительных операциях клиентов;

2) количество направленных эмитентом в уполномоченный орган сообщений о пороговых операциях клиентов.

19. В рамках реализации программы управления рисками ОД/ФТ/ФРОМУ эмитентом принимаются меры по классификации клиентов с учетом категорий и факторов риска, указанных в пунктах 12, 13 и 14 Требований.

Глава 4. Программа идентификации клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников

20. В целях реализации требований Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ по надлежащей проверке клиента (его представителя) и бенефициарного собственника эмитенты разрабатывают программу идентификации клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников.

Идентификация клиента (его представителя) и бенефициарного собственника заключается в проведении эмитентами мероприятий по фиксированию и проверке достоверности сведений о клиенте (его представителе), выявлению бенефициарного собственника и фиксированию сведений о нем, установлению и фиксированию предполагаемой цели деловых отношений.

21. Сведения, полученные в рамках идентификации клиентов, вносятся эмитентами в досье клиента, которое хранится эмитентами на протяжении всего периода деловых отношений с клиентом и не менее 5 (пяти) лет со дня их прекращения.

22. Программа идентификации клиента, его представителя и бенефициарного собственника включает, но не ограничивается:

1) порядок принятия клиентов на обслуживание, включая процедуру, основания и сроки принятия эмитентами решения об отказе в установлении деловых отношений и (или) в проведении операции, а также прекращении деловых отношений;

2) порядок идентификации клиента (его представителя) и бенефициарного собственника, в том числе особенности процедур упрощенных и усиленных мер надлежащей проверки клиента;

3) описание мер, направленных на выявление эмитентами среди клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников, находящихся на обслуживании или принимаемых на обслуживание, публичных должностных лиц, их супругов и близких родственников.

В отношении клиентов, их представителей и (или) бенефициарных собственников, отнесенных к публичным должностным лицам, их супругам и близким родственникам, эмитент применяет усиленные меры надлежащей проверки, а также усиленный мониторинг операций и обновление сведений о таких клиентах с повышенной периодичностью.

4) порядок проверки клиента (его представителя) и бенефициарного собственника на наличие в Перечне и Перечне ФРОМУ.

5) процедуру обеспечения прозрачности переводов цифровых активов, включая порядок получения, передачи и хранения сведений об отправителе и получателе цифровых активов при осуществлении операций с цифровыми активами, а также порядок действий работников эмитента при отсутствии, неполноте либо противоречивости таких сведений.

В рамках указанной процедуры эмитент обеспечивает получение и фиксирование сведений об отправителе и получателе цифровых активов, включая, но не ограничиваясь, следующими:

сведения об операции, включая вид цифрового актива, сумму, дату и время совершения операции, используемый блокчейн (распределенный реестр) и иные сведения, предусмотренные внутренними документами эмитента.

об отправителе цифровых активов:

фамилия, имя, отчество (при его наличии) либо наименование юридического лица;

сведения, позволяющие идентифицировать клиента;

адрес кошелька цифровых активов либо иной уникальный идентификатор, используемый для осуществления операции;

при наличии – сведения о провайдере услуг цифровых активов, обслуживающем отправителя;

о получателе цифровых активов:

фамилия, имя, отчество (при его наличии) либо наименование юридического лица;

адрес кошелька цифровых активов либо иной уникальный идентификатор получателя;

при наличии – сведения о провайдере услуг цифровых активов, обслуживающем получателя.

6) особенности применения мер надлежащей проверки при переводе цифровых активов на адреса кошельков цифровых активов, не обслуживаемых провайдерами услуг цифровых активов, либо при получении цифровых активов с таких адресов, включая риск-ориентированные меры по установлению и проверке сведений о владельце (бенефициарном собственнике) такого кошелька цифрового актива, проведение усиленной идентификации и усиленного мониторинга операций в случаях, предусмотренных внутренними документами эмитента.

23. Мероприятия по выявлению бенефициарного собственника клиента, установлению структуры его собственности и управления проводятся на основании учредительных документов и реестра держателей акций (реестра участников) такого клиента, Реестра бенефициарных собственников юридических лиц (далее – Реестр БС), размещенного на интернет-ресурсе уполномоченного органа по финансовому мониторингу либо сведений, полученных из других источников.

24. Сведения о выявленных бенефициарных собственниках вносятся в Реестр БС.

Глава 5. Программа мониторинга и изучения операций клиентов

25. В целях реализации требований Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ по надлежащей проверке клиента, а также по выявлению и направлению в уполномоченный орган сообщений о пороговых и подозрительных операциях, эмитент разрабатывает программу мониторинга и изучения операций клиентов.

26. В рамках программы мониторинга и изучения операций клиентов эмитентом проводятся мероприятия по обновлению и (или) получению дополнительных сведений о клиентах (их представителях) и бенефициарных собственниках, включая сведения об источнике финансирования совершаемых клиентами операций, а также по изучению операций клиентов и выявлению пороговых, необычных и подозрительных операций.

27. Программа мониторинга и изучения операций клиентов включает, но не ограничивается:

1) перечень признаков подозрительных операций, составленный на основе признаков определения подозрительной операции, определенных уполномоченным органом в соответствии с пунктом 2 статьи 10 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также разработанных эмитентами самостоятельно;

2) порядок, основания и срок принятия ответственным работником решения о квалификации операции клиента;

3) порядок представления в уполномоченный орган сообщений о пороговых и подозрительных операциях.

28. При возникновении сомнений в части правомерности квалификации операции в качестве пороговой, а также при выявлении необычной или подозрительной операции, работник эмитента, выявивший указанную операцию, направляет сообщение о такой операции ответственному работнику.

Глава 6. Программа подготовки и обучения работников эмитента по вопросам противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ

29. Целью программы подготовки и обучения работников эмитента по вопросам противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ (далее – программа обучения) является получение работниками эмитента знаний и формирование навыков, необходимых для исполнения ими требований законодательства Республики Казахстан о противодействии ОД/ФТ/ФРОМУ, а также правил внутреннего контроля и иных внутренних документов эмитента в сфере противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ.

30. Программа обучения разрабатывается в соответствии с требованиями к субъектам финансового мониторинга по подготовке и обучению в сфере противодействия ОД/ФТ/ФРОМУ, указанными в пункте 8 статьи 11 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.