Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2022 жылғы 10 қарашадағы № 184 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2022 жылғы 15 қарашада № 30538 болып тіркелді.

"Құқық қорғау қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының екінші бөлігіне, 54-1-бабының 6-тармағына сәйкес, сондай-ақ "Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің мәселелері" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 23 қазандағы № 701 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі туралы ереженің 16-тармағының 175-6) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1. Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Кадр саясаты департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі

Ю. Ильин

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі 2022 жылғы 10 қарашадағы № 184 бұйрығына қосымша

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Құқық қорғау қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының екінші бөлігіне, 54-1-бабының 6-тармағына сәйкес, сондай-ақ "Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің мәселелері" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 23 қазандағы № 701 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі туралы ереженің 16-тармағының 175-6) тармақшасына сәйкес әзірленді және азаматтық қорғау органдарының (бұдан әрі – АҚО) жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру тәртібін айқындайды.

Осы Қағидалардың күші АҚО қызметкерлеріне (арнаулы атақтағы), әскери қызметшілеріне (ұдайы және ауыспалы құрам) және Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің білім беру ұйымының курсанттарына (бұдан әрі - қызметкерлер) қолданылады.

Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

2. Осы Қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар қолданылады:

1) дене тәрбиесі – салауатты өмір салтын насихаттаудың және жеке құрамның дене бітімін дамытудың маңызды нысаны;

2) экологиялық тәрбие – АҚО қызметкерлерінде өрттер мен төтенше жағдайлар кезінде қоршаған ортаны қорғау және экологиялық қауіпсіздік саласында практикалық білімді, іскерлікті және құндылық бағдарларын, сондай-ақ қоршаған ортаны сақтау, өрттер мен төтенше жағдайлардың салдарын азайту бойынша кәсіби дағдыларды қалыптастыру;

3) экономикалық тәрбие – Заңның 16 бабымен қарастырылған өзінің міндеттерін табысты орындау үшін қажетті экономикалық білімді, дағдыларды, машықтарды қалыптастыру мақсатында АҚО қызметкерлеріне ықпал ету;

4) эстетикалық тәрбие – АҚО қызметкерлеріне олардың рухани әлемінің эмоциялық-сезімдік саласын жан-жақты дамыту мақсатында әсер ету.

3. Тәрбие және идеологиялық жұмыс осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жылға арналған азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру жоспарына сәйкес АҚО-ның бөлімшелерінде жүргізілетін үздіксіз процесс болып табылады.

4. Тәрбие және идеологиялық жұмыс:

1) тоқсан сайын тақырыптық дөңгелек үстелдер, ерлік сабақтарын, жеке құрамның АҚО, соғыс және еңбек ардагерлерімен, мемлекеттік және қоғам қайраткерлерімен, мемлекеттік органдар өкілдерімен кездесулерін ұйымдастыру және өткізу;

2) тікелей басшылардың, кадр қызметінің, оның ішінде жеке құрам бойынша инспекцияның, психологтардың өздерінің қызметтік, әскери тәртіпті, "Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдептілік нормаларын және мінез-құлық қағидаларын одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 153 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексін, "Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдары, азаматтық қорғау органдары және мемлекеттік фельдъегерлік қызметі қызметкерлерінің әдеп кодексін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2023 жылғы 2 қаңтардағы № 81 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдары, азаматтық қорғау органдары және мемлекеттік фельдъегерлік қызметі қызметкерлерінің әдеп кодексін сақтауы, Заңның 16-бабымен, "Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабымен қарастырылған міндеттерін ұқыпты және адал орындауы Отанға және АҚО-дағы қызметке мақтаныш, патриотизм сезімін дарыту тұрғысынан жеке құраммен жеке-тәрбие жұмысы (бұдан әрі - ЖТЖ) кезінде жүзеге асырылады.

Ескерту. 4-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

5. АҚО кадр қызметтері осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес АҚО жеке құрамымен тәрбиелік және идеологиялық жұмыс жоспары тармақтарын орындау туралы жартыжылдық жинақталған есепті 1 шілдеге және 5 қаңтарға ұсынады.

6. АҚО-дағы тәрбие және идеологиялық жұмыстың нәтижелілігін бағалау жедел-қызметтік іс-әрекеттің нәтижелері, заңдылық пен қызметтік тәртіптің жай-күйі, АҚО-ның және оның қызметкерлерінің қызметіне заңды және жеке тұлғалардың шағымдарын бағалау бойынша жүзеге асырылады.

7. АҚО тәрбие жұмысының мақсаты қызметкердің азамат, кәсіпқой, АҚО-да қызмет ету қажеттіліктері мен ерекшеліктеріне негізделген қасиеттерге ие жоғары адамгершілік тұлға ретіндегі жеке қасиеттерін қалыптастыру және дамыту болып табылады.

8. АҚО жеке құрамымен тәрбие жұмысының негізгі міндеттері:

Заңның 16-бабымен, "Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабымен қарастырылған міндеттерін адал орындау, сондай-ақ адамдарға кез келген жағдайда көмек көрсету үшін жеке құрамның кәсіби қасиеттерін және моральдық-психологиялық дайындығын тәрбиелеу;

жеке құрамда құтқарушының адамгершілік және кәсіби бейнесіне жауапкершілік және сатылмаушылық айрықша белгілеріне сәйкес мінез-құлық үлгісін қалыптастыру;

жеке құрамды жүктелген тапсырмаларды, Заңның 16-бабымен, "Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабымен қарастырылған міндеттерді адал және кәсіби орындауға, ұжымда тәртіпті және әлеуметтік қатынастарды сақтауға ынталандыру;

жеке құрамның бойына Қазақстан Республикасының заңнамаларына және басшылардың заңды бұйрықтары мен өкiмдерiн, жоғары тұрған органдар мен лауазымды адамдардың өз өкiлеттiктерi шегiнде шығарған шешiмдерi мен нұсқауларын орындау;

жеке құрамның салауатты өмір салтына, дене бітімін жетілдіруге, физикалық және психологиялық жүктемелерге төзуге дайындығы мен қабілетіне қажеттілігін дамыту болып табылады.

Ескерту. 8-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

2-тарау. Азаматтық қорғау органдарында тәрбие жұмысын ұйымдастыру тәртібі

9. АҚО тәрбие жұмысының негізгі нысандары:

1) әлеуметтік-құқықтық жұмыс;

2) жеке құрамды хабардар ету және даярлау;

3) тәртіп пен құқықтық тәртіпті нығайту;

4) мәдени-демалыс жұмысы

5) ЖТЖ;

6) АҚО бөлімшелерінің басшыларын оқыту және тәрбие жұмысының әдістерін жетілдіру;

7) тәрбие жұмысын ұйымдастырудың оң тәжірибесін зерделеу және алмасу;

8) ақпараттық-иллюстрациялық материалдарды әзірлеу және жариялау болып табылады;

9) ақпараттық телебағдарламаларды, радиохабарларды, хроникалық-деректі фильмдерді, аудио және бейнематериалдарды тыңдау және қарау;

10) қызметкерлердің басшы құраммен, АҚО-ның, соғыс және еңбек ардагерлерімен, батырлармен, мемлекет қайраткерлерімен және белгілі адамдармен кездесулері;

11) аудио және бейнематериалдарды, ақпараттық-анықтамалық материалдарды, жадынамаларды дайындау және шығару;

12) сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін сотталған қызметкерлерге қатысты жеке құрамның қатысуымен ашық сот отырыстарын өткізу және сот үкімдерін жеткізу.

Ескерту. 9-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

9-1. Тәрбие жұмысының негізгі құралдарына мыналар жатады:

1) мәдени-демалыс мекемелері;

2) ақпараттық-тәрбие жұмысының бөлмелері;

3) кітапханалар;

4) музейлер;

5) техникалық тәрбие құралдары;

6) жылжымалы ақпараттық кешендер;

7) көрнекі ақпарат құралдары;

8) АҚО құтқарушыларының құрылымдары (бұдан әрі - құрылымдар).

Ескерту. Қағидалар 9-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

10. Тәрбие жұмысын барлық деңгейдегі АҚО бөлімшелерінің басшылары, астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың аумақтық органдары басшыларының бірінші орынбасарлары мен орынбасарлары, ал олар болмаған жағдайда – тиісті қызметтер жүктелген лауазымды адамдар, кадр және тәрбие жұмысы бөлімшелері, психологтар жүргізеді және жеке құрамның жоғары кәсіби, азаматтық және моральдық-психологиялық қасиеттерін қалыптастыруға, жалпы мәдениет деңгейін арттыруға, оларды жедел-қызметтік міндеттерді тиімді орындауға жұмылдыруға бағытталған.

Ескерту. 10-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

11. Тәрбие жұмысының негізгі түрлеріне:

1) Мемлекеттік Гимнді, Қазақстан Республикасының нышандарын, Төтенше жағдайлар министрлігінің Туын және ерекше көзге түскен қызметкерлерді марапаттауды пайдалана отырып, мемлекеттік және өзге де мерекелерге орайластырылған салтанатты іс-шараларды ұйымдастыру, сондай-ақ тақырыптық бейнероликтерді көрсету;

2) жеке құрам үшін мәдени-бұқаралық және спорттық-сауықтыру іс-шараларын, тарихи, киелі орындарға және жауынгерлік даңқ орындарына экскурсиялар, жорықтар ұйымдастыру;

3) ескерткіштер, тастар орнату, мемориалдық тақталарға гүл шоқтары мен гүлдер қою жолымен қызметтік борышын орындау кезінде қаза тапқан қызметкерлерді мәңгі есте сақтау бойынша іс-шараларды ұйымдастыру жатады.

Ескерту. 11-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

12. Тәрбие жұмысының тиімді әдістері – сендіру, үлгі, жаттығу, көтермелеу, мәжбүрлеу, бәсекелестік, сын және өзін-өзі сынау, насихаттау, үгіт, пікірталас, ақпараттандыру болып табылады.

Ескерту. 12-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13. АҚО қызметкерлерінің бойында тұрақты білім, көзқарастар мен түсініктерді қалыптастыру, құқықтық мәдениетті, белсенді мінез-құлық дағдылары мен әдеттерін дамыту мақсатында дене тәрбиесі, экономикалық тәрбие, эстетикалық тәрбие, экологиялық тәрбие жүргізіледі.

Дене тәрбиесі жеке құрамның дене шынықтыру мәдениетін жетілдіруге, олардың бос уақытын белсенді ұйымдастыруға, денсаулықтарын нығайтуға және шынықтыруға, моральдық-ерік, жауынгерлік және психологиялық қасиеттерді қалыптастыруға ықпал етеді.

АҚО қызметкерлерін экономикалық тәрбиелеудің негізгі бағыттары болып мемлекеттік мүлікке ұқыпты қарауды қалыптастыру мен материалдық-техникалық және оқу-әдістемелік құралдарды ұтымды пайдалану табылады.

Эстетикалық көзқарас киім нысанына және сыртқы келбетіне қалыптасады.

Экологиялық тәрбие АҚО қызметкерлердің төтенше жағдайлар кезінде қоршаған ортаны қорғау және экологиялық қауіпсіздік саласында практикалық білімдерін, қабілеттері мен құндылық дағдыларын қалыптастырады.

13-1. Әлеуметтік-құқықтық жұмысты АҚО басшылары, олардың бірінші орынбасарлары, кадр және тәрбие жұмысты ұйымдастыруға жауапты бөлімшелердің қызметкерлері қамтамасыз етеді.

Ескерту. 2-тарау 13-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

13-2. Әлеуметтік-құқықтық жұмыс құралдарына тәртіпті нығайту мәселелері бойынша әдістемелік құралдар (брошюралар, буклеттер, жадынамалар) жатады, сондай-ақ қызметкерлердің әлеуметтік кепілдіктерін қамтамасыз ету, құқықтық білім бұрыштары, әлеуметтік-құқықтық тақырыптағы деректі фильмдер мен бұқаралық ақпарат құралдарындағы айдарлар, көрнекі және техникалық ақпарат құралдары.

Ескерту. 2-тарау 13-2-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-3. Әлеуметтік-құқықтық жұмыс жөніндегі іс-шараларды іске асыру ұжымдарда қолайлы моральдық-психологиялық ахуалды, қызметтік тәртіптің жоғары деңгейін және АҚО-дағы заңдылықты сақтау мүддесінде қызметкерлердің санасына тәрбиелік ықпал етудің нысандары мен әдістерінің бірлігі мен келісімділігін көздейтін кешенді жүйелі тәсілді болжайды.

Ескерту. 2-тарау 13-3-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-4. АҚО-дағы әлеуметтік-құқықтық жұмыстың негізгі міндеттері:

1) қызметкерлерді әлеуметтік-құқықтық ағарту;

2) қызметкерлерді мемлекеттік саясат мәселелеріне бағдарлау;

3) АҚО қызметін регламенттейтін заңнамалық және нормативтік актілердегі өзгерістер, азаматтық қорғау жүйесінде болып жатқан реформалар мен оқиғалар туралы хабардар ету;

4) ұжымдарда әлеуметтік-психологиялық процестерді зерделеу және болжау;

5) басшыларды қызметтік қызметің құқықтық негіздеріне оқыту;

6) қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерінің әлеуметтік қорғалуын нығайту;

7) жеке құрамды қызметтік міндеттерін адал атқаруға ынталандыру және мотивация мақсатында қызметте ерекшеленген қызметкерлерді ажырасуларда, нұсқамаларда, кеңестерде, салтанатты іс-шараларда жария түрде көтермелеу;

8) қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерінің әлеуметтік проблемаларын тиімді шешу мақсатында мемлекеттік билік және жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен, қоғамдық бірлестіктермен және қайырымдылық ұйымдарымен өзара іс-қимыл жасау.

Ескерту. 2-тарау 13-4-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-5. АҚО-дағы әлеуметтік-құқықтық жұмыстың негізгі нысандары:

1) әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша жеке құрамға жеке және ұжымдық кеңес беру;

2) әлеуметтік-құқықтық тақырып бойынша қызметкерлердің барлық санаттарымен сабақтар (дәрістер, ақпараттандыру, семинарлар, әңгімелер) өткізу;

3) әлеуметтік сауалнамалар (сауалнама);

4) қызметкерлердің отбасы мүшелерімен жұмыс.

Ескерту. 2-тарау 13-5-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-6. Қызметкерлердің отбасы мүшелерімен жұмыс тәртіп пен заңдылықты қатаң сақтау, отбасылық құндылықтарды нығайту және олардың отбасыларындағы моральдық-психологиялық ахуалды сауықтыру бойынша шаралар кешенін қабылдау арқылы қызметкерлердің жоғары жауынгерлік рухын қамтамасыз ету мақсатында ұйымдастырылады.

Ескерту. 2-тарау 13-6-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-7. Қызметкерлердің отбасыларымен жұмыс істеудегі негізгі міндеттер:

1) отбасылардағы тұрғын үй-тұрмыстық жағдайлар мен моральдық-психологиялық жағдайды зерделеу, қызметкерлердің моральдық-психологиялық жай-күйіне және қызмет өткеру сапасына теріс әсер ететін факторларды анықтау;

2) қызметкерлердің отбасыларына консультативтік, психологиялық, әлеуметтік-құқықтық және өзге де қажетті көмек көрсету;

3) туындайтын проблемалық мәселелерді шешуде уақтылы шаралар қабылдау үшін АҚО басшылығына ұсыныстар әзірлеу және енгізу.

Ескерту. 2-тарау 13-7-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-8. Басшылар қызметінің қызметкерлердің отбасыларымен жұмысты ұйымдастыруда негізгі бағыттары:

1) бастықтарға, кадр, тәрбие және тәрбие жұмысы бөлімшелеріне қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерінің моральдық-іскерлік және рухани-адамгершілік қасиеттерін, отбасылық мәдениеті мен мінез-құлық этикасын жоғары қалыптастыруда көмек көрсету;

2) АҚО-дағы қызметтің имиджі мен беделін арттыру, қызметкерлердің отбасы мүшелеріне Отан қорғаушы мамандығына деген мақтаныш пен құрмет сезімін ояту;

3) қызметтік ұжымдарда салауатты моральдық-психологиялық атмосфера құру үшін қызметкерлердің отбасыларын психологиялық қолдау және біріктіру;

4) зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекеттің саясатын, этносаралық және конфессияаралық келісім негіздерін, деструктивті және радикалды идеологияның мәнін түсіндіру мақсатында қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерін діни ағарту;

5) көп балалы және жас отбасыларға, қаза тапқан қызметкерлердің отбасыларына әлеуметтік, отбасылық-тұрмыстық мәселелерді шешуде көмек көрсету;

6) қызметкерлердің отбасыларының бос уақытын ұйымдастыру, позитивті әдет-ғұрыптар мен салт-дәстүрлерді насихаттау, салауатты өмір салтын насихаттау, халық шығармашылығына және көркемөнерпаздыққа қатысу;

7) жалпы білім беретін және мектепке дейінгі мекемелермен оқыту, қызметкерлердің балаларына орын беру, олардың сауықтыру демалысы мен бос уақытын ұйымдастыру мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасау;

8) қойылған міндеттерді шешу үшін жергілікті атқарушы органдармен, қоғамдық бірлестіктермен және қайырымдылық ұйымдарымен өзара іс-қимыл жасау.

Ескерту. 2-тарау 13-8-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

13-9. Қызметкерлердің отбасыларымен жұмыс істеудің негізгі принциптері:

1) жеке және сараланған тәсілдер;

2) жеке сипаттағы мәліметтердің құпиялылығын сақтау;

3) қызметкерлердің отбасы мүшелерімен өзара сыйластық, келісім және достық негізінде тұрақты және сенімді қарым-қатынас орнату;

4) әлеуметтік әріптестік, гендерлік теңдік, сындарлы өзара іс-қимыл және озық жұмыс тәжірибесімен алмасу қағидаттарын дамыту.

Ескерту. 2-тарау 13-9-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-10. Қызметкерлердің отбасыларымен жұмыс істеудің негізгі нысандары:

1) психологиялық-әлеуметтанулық жұмыс жүргізу арқылы қызметкерлердің отбасыларындағы моральдық-психологиялық ахуалды отбасы мүшелерімен зерделеу және түсіндіру (тәрбие, профилактикалық және құқықтық сипаттағы әңгімелесулер мен дәрістер, жеке әңгімелесулер, социологиялық сауалнамалар, анонимді сауалнамалар, тренингтер, консультациялар және бейресми қарым-қатынас нысандары);

2) тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларды, моральдық-психологиялық ахуалды, отбасылық қатынастар саласындағы проблемалардың болуын зерделеу мақсатында қызметкерлердің отбасыларына бару;

3) қызметкерлердің отбасы мүшелерімен жұмыс мәселелері бойынша лауазымды адамдармен оқу-әдістемелік жиындар (өңірлерге барып) өткізу;

4) сұрақтар мен жауаптар кештері, АҚО басшылығының қатысуымен жергілікті атқарушы және құқық қорғау органдарының, банк секторының өкілдерін шақыра отырып, қызметкерлердің отбасы мүшелерімен кездесулер;

5) отбасылық құндылықтарды, рухани-адамгершілікті және патриоттықты нығайту бойынша әртүрлі идеялық және гуманитарлық бағыттағы тақырыптық кештер;

6) қызметкерлердің отбасы мүшелері үшін "Ашық есік күні", "Батылдық сабақтарын", дөңгелек үстелдер, пікірталастар, кездесулер, көркемөнерпаздар конкурстарын, портреттер кештерін, демалыс кештерін, жастар және офицерлер балдарын, экскурсиялар, қайырымдылық және естелік акцияларын, спорттық жарыстар, театрландырылған қойылымдар мен концерттер, балалар ертеңгіліктерін өткізу.

Ескерту. 2-тарау 13-10-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-11. Мәдени-демалыс жұмысы АҚО-дағы тәрбиелік және әлеуметтік-құқықтық жұмыстың бір бөлігі болып табылады және оның басқа бағыттарымен тығыз өзара іс-қимылда жүргізіледі, олардың ішіндегі ең маңыздысы идеологиялық, патриоттық, адамгершілік және эстетикалық тәрбие болып табылады.

Ескерту. 2-тарау 13-11-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-12. АҚО-дағы мәдени-демалыс жұмыстарында әртүрлі формалар, әдістер, күштер мен құралдар бар, оларды шебер пайдалану – қызметкерлердің жоғары эстетикалық, моральдық-адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға, олардың рухани-эмоционалдық қалпын сақтауға, қызметтік міндеттерді сәтті шешуге жұмылдыруға ықпал етеді.

Ескерту. 2-тарау 13-12-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-13. АҚО-да мәдени-демалыс жұмысын ұйымдастырудың нысандары мен әдістерінің жүйесі мыналарды қамтиды:

1) жеке құрамға теле, радио, кино, аудио және бейне қызмет көрсету;

2) жеке құрамды әдебиеттермен және мерзімді басылымдармен қамтамасыз ету;

3) кәсіби және көркемөнерпаз ұжымдарының, мәдениет, спорт қайраткерлерінің, үгіт, көркемөнер және шығармашылық ұжымдардың сөз сөйлеуін ұйымдастыру;

4) жеке құрамның демалуына және моральдық рухын көтеруге ықпал ететін мәдени-бұқаралық және спорттық-сауықтыру іс-шараларын өткізу;

5) туған өлкенің тарихи және киелі жерлеріне экскурсиялар;

6) АҚО музейлері үшін материалдар жинау, тақырыптық көрмелер ұйымдастыру.

Ескерту. 2-тарау 13-13-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-14. Мәдени-демалыс жұмыстарының негізгі құралдарына мыналар жатады:

1) мәдениет үйлері;

2) мәдени орталықтар;

3) жылжымалы ақпараттық кешендер;

4) музейлер;

5) жауынгерлік даңқ бөлмелері мен бұрыштары.

Ескерту. 2-тарау 13-14-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-15. Мәдени-демалыс жұмысы тәрбие процесін жоспарлау жөніндегі құжаттарда жеке бөліммен көрсетіледі.

Ескерту. 2-тарау 13-15-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-16. Қызметкерлердің патриоттық, адамгершілік және эстетикалық тәрбиесіне ықпал ететін мәдени-демалыс жұмысының тиімді элементтерінің бірі визуалды көрнекі үгіт болып табылады.

Ескерту. 2-тарау 13-16-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-17. Тікелей басшылар жүргізетін ЖТЖ – жеке құраммен тәрбие жұмысының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады, және ұжымдарда салауатты моральдық-психологиялық ахуалды қалыптастыруға, тәртіп пен заңдылықтың бұзылуын алдын-алуға, қызметкерлерде жоғары моральдық-адамгершілік және мәдени қасиеттерді тәрбиелеуге, олардың кәсібилігін және қызметтік міндеттерін орындауға жауапкершілігін арттыруға бағытталады.

Ескерту. 2-тарау 13-17-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-18. ЖТЖ дегеніміз қызметтік міндеттерді орындау кезінде ерекше маңызы бар оның жеке қасиеттерін, қабілеттерін, ерекшеліктерін, мүдделерін, қажеттіліктерін, мінезін, әлеуметтік-тұрмыстық проблемаларын жан-жақты зерттеу мақсатында көзделген нақты қызметкерге тәрбиелік ықпал етудің мақсатты шаралары.

Ескерту. 2-тарау 13-18-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-19. Жеке жұмыс принциптерін қолдана отырып, басшы өз қарамағындағыларға мамандықтың, корпоративті мәдениеттің ерекшеліктерін, практикада қызметтік міндеттерді шешу түрлері мен әдістерін жылдам және тиімді жеткізеді, қызметкердің қызметі мен мінез-құлқын түзетеді, оның қателіктерін көрсетеді, оларды түзетеді.

Ескерту. 2-тарау 13-19-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-20. ЖТЖ-ның негізгі мақсаттары:

1) қажетті кәсіби білімді, білікті және дағдыларды игеру;

2) қызметтік міндеттерді орындауға адал көзқарасты дамыту;

3) қызметтік тәртіп пен заңдылықты сақтау;

4) патриотизм мен азаматтыққа тәрбиелеу.

Ескерту. 2-тарау 13-20-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-21. ЖТЖ-ның міндеттері:

ЖТЖ-ны жүргізуді талап ететін қызметкерлерді есепке алу;

ЖТЖ-ның жағдайын талдау және бақылауды жүзеге асыру;

ЖТЖ-ның оң тәжірибесін жалпылау және тарату.

Ескерту. 2-тарау 13-21-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-22. ЖТЖ бір жылға дейінгі мерзімде келесі адамдармен жүргізіледі:

1) АҚО-ға қызметке алғаш рет қабылданған қызметкерлер;

2) ведомстволық оқу орындарының түлектері;

3) қызметтік тәртіпті бұзуға бейім қызметкерлер;

4) отбасылық-тұрмыстық жағдайы қолайсыз қызметкерлер.

Ескерту. 2-тарау 13-22-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-23. Негізделген қажеттілік туындаған кезде басшылар кез-келген қызметкермен ЖТЖ жүргізеді.

Ескерту. 2-тарау 13-23-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-24. Басқарушы құраммен қатар ЖТЖ жүргізуге психологтар, тәлімгерлер, ІІО ардагерлері және құрылымдар тартылады.

Ескерту. 2-тарау 13-24-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-25. ЖТЖ педагогика мен психологияның ұсынымдарын қолдану негізінде қызметкердің жеке ерекшеліктерін ескере отырып, ол орындайтын қызметтік міндеттермен тығыз байланыста жүзеге асырылады.

Ескерту. 2-тарау 13-25-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-26. Қызметкердің жеке басын зерттеу ЖТЖ жүргізуге, тәрбиелік әсердің тиімді формалары мен әдістерін таңдауға негіз болады.

Ескерту. 2-тарау 13-26-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-27. Белгілі бір қызметкердің жеке басын зерттеу үшін танымдық әңгіме, бақылау, сипаттамаларды зерттеу сияқты әдістер қолданылады.

Ескерту. 2-тарау 13-27-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-28. Танымдық әңгіме жүргізу кезінде:

әңгіменің мақсатын, оның міндеттерін алдын-ала анықтау;

қарамағындағыларды сипаттайтын қолда бар құжаттарды, ол туралы тікелей бастықтардың пікірлерін зерделеу;

сенімді әңгімеге ықпал ететін орын мен уақытты таңдау;

әңгімелесу барысында жайбарақаттық, ізгі ниет ортасын құру қажет, әңгімелесуді жауап алуға айналдырмау керек;

әңгіме шығармашылық сипатта болады, жетекшінің өзі баяндайды;

әңгімелесу барысында әдептілікті сақтау, сұхбаттасушының пікірін, реакциясын ескеру, оны жүргізу кезінде жазбалар жасамау қажет;

әңгімелесу барысында алынған деректерді талдау, қолда бар мәліметтермен салыстыру қажет, бұл қорытындылардың объективтілігін арттырады;

танымдық әңгіме бағыныштылар туралы ақпарат көзі ғана емес, сонымен бірге тәрбиелік сипатта болады.

Ескерту. 2-тарау 13-28-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-29. Бақылау – қызметкерді қызметтік міндеттерді орындау кезінде, жеке уақытында, азаматтармен, әріптестермен қарым-қатынас кезінде әртүрлі жағдайларда зерделеуге мүмкіндік береді.

Ескерту. 2-тарау 13-29-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-30. Бақылау ұзақ немесе қысқа мерзімді болады. Ұзақ мерзімді (үздіксіз) бақылау қызметкердің негізгі жеке ерекшеліктерін, жалпы алғанда оның жеке қасиеттерін анықтауға мүмкіндік береді. Қысқа мерзімді (таңдамалы) бақылау қызметкердің жеке қасиеттерін зерттеуге көмектеседі.

Ескерту. 2-тарау 13-30-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-31. Бақылаудың тиімділігі келесі шарттардың сақталуына байланысты:

бақылау міндеттерін дәл анықтау;

оның барысында қызметкер өзін айқын көрсететін зерттеуге жататын жағдайларды таңдау;

бақылаудың жүйелілігі;

бақылау нәтижелерін бекіту және оларды талдау;

бақылау нәтижесінде алынған деректерді қызметкер туралы басқа мәліметтермен салыстыру.

Ескерту. 2-тарау 13-31-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-32. Басшылардың, әріптестердің пікірлерін жинақтау әдістері қызметкердің жеке басын неғұрлым толық және жан-жақты зерделеу үшін қолданылады. Бұл ретте бұрынғы қызмет (жұмыс) орнынан аттестаттациялардағы, мінездемелердегі деректер ескеріледі. Жалпылау әдісімен алынған нәтижелерді алдыңғы әдістермен алынған мәліметтермен салыстыру қажет.

Ескерту. 2-тарау 13-32-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-33. ЖТЖ-да келесі формалар қолданылады:

1) жеке іс материалдарын, басқа да сипаттайтын құжаттарды зерделеу – қызметкер туралы бастапқы ақпаратты алу және ЖТЖ журналын толтыру мақсатында жүргізіледі;

2) қызметкердің қызметі мен мінез-құлқын психологиялық-педагогикалық бақылау – бір уақытта қызметкердің мотивтерін, сезімдері мен ниеттерін анықтай отырып, тұлғаның әлеуметтік-психологиялық ерекшеліктері туралы фактілерді жинақтау және жалпылау мақсатында пайдаланылады;

3) жеке әңгімелесу – қызметкердің бойында белгілі бір жағымды қасиеттерді дамытуға немесе өндіруге бағытталған сенімді, серіктестік сипаттағы қарым-қатынасты көздейтін ең көп таралған түрі, оның барысында қызметкерге АҚО қызметін реттейтін нормативтік құқықтық актілердің негізгі талаптары, қызметтік тәртіп пен заңдылықты, мінез-құлықтың әдептілік нормаларын сақтау, кәсіби және мәдени деңгейін арттыру қажеттілігі түсіндіріледі. Жеке әңгіменің нәтижелері оның қысқаша мазмұнымен ЖТЖ журналына енгізіледі, олармен қызметкер қол қойып танысады.

4) жеке көмек – қызметтік іс-әрекеттің, жеке өмірдің түрлі мәселелерін шешу, нормативтік құқықтық актілер мен лауазымдық міндеттерді зерделеу, кәсіби шеберлік дағдыларын меңгеру кезінде қолданылады. Жеке көмек түсініктемелер, кеңестер, қосымша сабақтар өткізу, жекелеген тапсырмаларды бірлесіп орындау түрінде көрсетіледі;

5) жеке тапсырмалар – басшы көрсеткен сенім үшін жауапкершілікке тәрбиелеу мақсатында қызметтік және қоғамдық тапсырмаларды қоюды қамтиды;

6) жеке бақылау – қызметкердің қызмет атқаруын, тапсырмаларды орындауын, материалдарды дайындау сапасын тексеру, кәсіби құзыреттілігін, бәсекеге қабілеттілігінің негізгі көрсеткіштерін айқындауын басшының жеке тексеруі түрінде жүргізіледі;

7) қызметкерлердің есептері мен хабарламаларын тыңдау – бөлімшенің (қызметтің) жеке құрамының кеңестерінде жүргізіледі;

8) тұрғылықты жері бойынша қызметкерлерге бару – оның тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларын, отбасындағы моральдық-психологиялық ахуалды, қарым-қатынас шеңберін, бос уақытын, олардың тәртіп жағдайына, қызметке қатынасына әсерін зерделеу кезінде қолданылады;

9) моральдық, материалдық ынталандыру және тәртіптік ықпал ету әдістері – қызметкердің қызметтік іс-әрекетін бағалау, тәртіп пен заңдылықты сақтау, мінез-құлықтың кәсіби және жалпыадамзаттық нормаларын бағалау ретінде қолданылады.

Ескерту. 2-тарау 13-33-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-34. Басшылар ЖТЖ-ны жартыжылдықта бір рет ЖТЖ журналдарының арнайы бөлімдерінде нәтижелерін көрсете отырып жоспарлайды.

Ескерту. 2-тарау 13-34-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

13-35. ЖТЖ жоспарларында мынадай іс-шаралар көрсетіледі:

1) оларға тәрбиелік ықпал ету нысандары мен әдістерін айқындау мақсатында бағыныштылардың жеке ерекшеліктерін зерделеу;

2) қарамағындағылардың кәсіптік шеберлігін, білім беру және мәдени деңгейін, олардың әлеуметтік-құқықтық және дене шынықтыру даярлығын арттыру;

3) тәртіпті нығайту, жоғары моральдық-адамгершілік қасиеттерді тәрбиелеу, жағымсыз қарым-қатынас ортасынан қорғау;

4) мамандармен (психологтармен, педагогтермен, заңгерлермен) консультациялар;

5) функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті негізгі құқықтар мен міндеттерді, нормативтік құқықтық актілерді және қызметтік құжаттарды зерделеуге көмек көрсету;

6) сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың талаптарын, әдеп кодексінің нормаларының жеткізу;

7) қарамағындағылардың бос уақытын ұйымдастыру, ұжымның қоғамдық өміріне белсенді қатысуға тарту;

8) жеке тапсырмалар.

Ескерту. 2-тарау 13-35-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-36. ЖТЖ жоспарын жасау алдында ұжымдағы моральдық-психологиялық ахуалды, тәртіп пен заңдылықтың жай-күйін, этикалық нормалардың сақталуын, өткен кезеңдегі қызмет пен тәрбие жұмысының нәтижелеріне жан-жақты талдау жүргізіледі.

Ескерту. 2-тарау 13-36-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-37. ЖТЖ нәтижелері осы Қағидаларға 3-1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ЖТЖ журналында көрсетіледі, оны әрбір басшы лауазымда болған бүкіл кезең ішінде жеке өзі жүргізеді.

Ескерту. 2-тарау 13-37-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-38. ЖТЖ жүргізуді, оның ішінде азаматтық қорғау органын (бөлімшесін) инспекциялау кезінде бағалаудың объективтілігі үшін, ЖТЖ аяқталғаннан кейін журнал осы бөліністе сақталады.

Ескерту. 2-тарау 13-38-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-39. Кадр және тәрбие жұмысы бөлімшелері жеке құраммен ЖТЖ жағдайын үнемі талдайды, құрылымдық бөліністер басшыларын осы жұмыстың теориясы мен практикасына үйретеді, озық тәжірибені жинақтайды және таратады, ЖТЖ ұйымдастыру жөніндегі талаптарын әр бастықтың сапалы орындауына қол жеткізеді.

Ескерту. 2-тарау 13-39-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-40. Басшыларды ЖТЖ ұйымдастыру әдістеріне оқыту біліктілікті арттыру курстарында, оқу-әдістемелік жиындарда, сондай-ақ кәсіптік даярлау жүйесінде жүргізіледі. Дәрістермен қатар бағдарламаға тәжірибелік сабақтар, іскерлік ойындар, тәжірибе алмасу бойынша семинарлар енгізіледі.

Ескерту. 2-тарау 13-40-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-41. Аумақтық органдарда, мемлекеттік мекемелерде, білім беру ұйымында және азаматтық қорғаныстың әскери бөлімдерінде тәрбие жұмысын ұйымдастырудың құралдары ретінде құрылымдар құрылады.

Ескерту. 2-тарау 13-41-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-42. АҚО-да құрылымдарға келесілер жатады:

1) офицерлер жиналысы;

2) қатардағы және кіші басшы құрам жиналысы;

3) әйелдер кеңесі.

Ескерту. 2-тарау 13-42-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-43. Құрылымдардың қызметі келесі қағидалармен жүзеге асырылады:

1) заңдылық;

2) жариялық мен ашықтық;

3) этика нормаларын сақтай отырып, демократия және әртүрлі пікірлер;

4) ізгі ниет;

5) қатардағы және басшы құрамдағы адамдар арасындағы қатынастардағы өзара сыйластық.

Ескерту. 2-тарау 13-43-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-44. Құрылымдар келесі функцияларды орындайды:

1) АҚО-да құқықтық тәртіп пен мәдениетті нығайту бойынша басшыларға көмек көрсету;

2) қызметкерлер арасында тәрбие жұмысын жүргізуге қатысу;

3) құрылымдар мүшелерімен жеке жұмыс жүргізу, қызметтік қызметтің және тұрмыстық қатынастардың түрлі мәселелері бойынша қызметкерлерді тыңдау;

4) АҚО бөлімшелерінің қызметтік қызметінде практикалық, консультациялық және әдістемелік көмек көрсету, құқық қолдану практикасының неғұрлым өзекті мәселелері бойынша дәрістер, әңгімелер, сабақтар, семинарлар, дөңгелек үстелдер өткізу;

5) қызметкерлердің кәсіби деңгейін арттыруға бағытталған жұмыстарды жүргізу;

6) АҚО басшылығына қызметкерлерге көтермелеу шараларын қолдану туралы өтінішхат енгізу;

7) өз бастамасы бойынша қызметкерлер арасындағы жанжалды жағдайларды, қызметтік жағдайды теріс пайдалану, қызметтік міндеттерге немқұрайлы қарау, тәртіпті бұзу, қызметте және тұрмыста, қоғамдық орындарда лайықсыз мінез-құлық және т. б. фактілерді қарау;

8) АҚО қызметін регламенттейтін қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу және басшылыққа енгізу;

9) АҚО басшылығына өмірлік қиын жағдайларға тап болған қызметкерлерге және олардың отбасы мүшелеріне (аурулары, қызметтік борышын атқару кезінде мертігу, жарақат алу) материалдық көмек көрсетуге қызметкерлерді жұмылдыруға өтініштер жолдауда жәрдем көрсету;

10) қызметкерлерді құрметтеу, жаңа қызмет орнына (жоғары тұрған лауазымға тағайындалған жағдайда), сондай-ақ еңбек сіңірген жылдары үшін демалысқа салтанатты түрде шығарып салу жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру;

11) жиналыстарда құрылымдардың атына келіп түсетін хаттарды, өтініштерді, ұсыныстарды қарау, қызметкерлерді жеке мәселелері бойынша қабылдауды жүзеге асыру;

12) құрылымдар жиналыстарының шешімдерінің орындалуын бақылауды жүзеге асыру.

Ескерту. 2-тарау 13-44-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-45. Құрылымдар төрағадан, төрағаның орынбасарынан, хатшыдан және оның мүшелерінен тұрады. Құрылымдар мүшелерінің жалпы саны тақ санды құрауы тиіс.

Ескерту. 2-тарау 13-45-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-46. Бастықтың бірінші орынбасары құрылымның төрағасы болып табылады.

Әйелдер кеңесі төрағасының орынбасары тікелей әйелдер кеңесінің отырысында оның құрамынан дауыс беру арқылы сайланады.

Ескерту. 2-тарау 13-46-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

13-47. Құрылымның мүшелерінің қатарына кемінде үш жыл қызметте болған, жоғары моральдық және кәсіби қасиеттерге ие, оң жағынан сипатталатын қызметкер, сондай-ақ қызметкерлердің отбасы мүшелері, АҚО зейнеткерлері және ардагерлер қосылады.

Ескерту. 2-тарау 13-47-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-48. Құрылымдар оның мүшелері болып табылатынына қарамастан, қызметкерлерді, сондай-ақ мемлекеттік билік органдарының, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, мүдделі ұйымдардың өкілдерін, сарапшыларды, мамандарды, ғалымдарды, мүдделі тұлғаларды отырысқа шақырады, сондай-ақ олар қарастырылып отырған мәселелерді талқылауға қатысады және өз ұсыныстарын енгізеді.

Ескерту. 2-тарау 13-48-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-49. Құрылымдардың жиналыстары тоқсанына кемінде бір рет өткізіледі (кезектен тыс жиналыстар өткізілуі мүмкін) және егер оларға мүшелердің жартысынан көбі қатысса, заңды болып саналады.

Ескерту. 2-тарау 13-49-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-50. Құрылымдардың шешімдері хаттамамен ресімделеді, оған хатшы мен төрағалық етуші қол қояды.

Құрылымдар келесі шешімдерді (ықпал ету шаралары) қабылдайды:

1) айыптау немесе сын;

2) ескерту;

3) басшылыққа тәртіптік сипаттағы шараларды қолдану туралы өтінішхат білдіру;

4) отырыс алдында қандай да бір теріс қылық жасаған қызметкердің жария түрде кешірім жасауы;

5) қызметкерге сенімсіздік білдіру;

6) отбасы мүшелерімен және көршілерімен міндетті түрде әңгімелесу жүргізе отырып, тұрғылықты жері бойынша бару (отбасы-тұрмыстық салада теріс қылықтар жасалған жағдайларда).

Ескерту. 2-тарау 13-50-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-51. Құрылымдардың мүшелері отырыстарға жеке қатысады.

Ескерту. 2-тарау 13-51-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-52. Құрылымдардың шешімдері жиналысқа қатысып отырған мүшелердің жалпы санының көпшілік даусымен ашық немесе көпшіліктің талабы бойынша жабық дауыс беру арқылы қабылданады және егер оларға қатысып отырған мүшелердің жартысынан астамы дауыс берсе, заңды деп есептеледі.

Ескерту. 2-тарау 13-52-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-53. Дауыстар тең болған кезде шешуші дауыс беру құқығына төраға, ал ол болмаған жағдайда – отырыста төрағалық ететін төрағаның орынбасары ие болады.

Ескерту. 2-тарау 13-53-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

13-54. Құрылым төрағасының шешімі бойынша жиналыста талқыланатын мәселелер бұқаралық ақпарат құралдары арқылы жұртшылықтың назарына жеткізілуіне жол беріледі.

Ескерту. 2-тарау 13-54-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

3-тарау. Азаматтық қорғау органдарында жеке құраммен психологиялық жұмысты ұйымдастыру

Ескерту. 3-тарау жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-параграф. Азаматтық қорғау органдарында психологиялық жұмысты ұйымдастыру негіздері

14. Психологиялық жұмысты психологтар АҚО жеке құрамын сүйемелдеу мен психологиялық ағартуды ұйымдастыру шеңберінде жүргізеді.

15. Психологтың қызметі заңдылық, гуманизм, адам құқықтарын сақтау, оның жеке басын құрметтеу, кәсібилік және өз жұмысының нәтижелері үшін Заңның 19-бабымен қарастырылған жауапкершілік, сондай-ақ психологтың құзыретіне кіретін мәселелер бойынша шешім қабылдауда кәсіби тәуелсіздік пен ақылға қонымды тәуелсіздік қағидаттарына негізделген.

16. Жеке құраммен психологиялық жұмыс:

1) жеке құрамның жеке-психологиялық ерекшеліктерін зерделеу және психологиялық көмекті ұйымдастыру;

2) моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйін зерттеу ұжымдағы психологиялық ахуалды жақсарту бойынша барлық деңгейдегі АҚО бөлімшелерінің басшыларына ұсынымдар қалыптастыру;

3) психологиялық тұрақтылықты және жеке құрамның төтенше жағдайларда міндеттерді орындауға дайындығын қалыптастыру.

17. Психологиялық жұмыс үш негізгі бағыт бойынша жүргізіледі:

1) психодиагностикалық жұмыс (психологиялық мониторинг және аттестаттау бойынша іс-шараларына қатысу);

2) психологиялық ағарту (жеке құрам үшін дәріс сабақтарын, семинарлар, дөңгелек үстелдер, практикалық сабақтар өткізу);

3) психокоррекциялық жұмыс (психологиялық түзету, кеңес беру, тренингтік сабақтар).

18. АҚО психологиялық жұмыстың негізгі міндеттері:

1) қызметкерлердің жеке ерекшеліктерін зерделеу;

2) қызмет бабында ауыстыру және аттестаттау кезінде қызметкерлердің моральдық-іскерлік және жеке қасиеттерін зерделеу;

3) моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйіне зерттеу жүргізу және оны жақсарту бойынша ұсынымдар әзірлеу;

4) жеке құрам арасында жанжалды жағдайлардың психологиялық профилактикасын жүзеге асыру;

5) жеке құрамды психологиялық ағарту;

6) жеке құрамды қызметтік міндеттерді орындауға психологиялық даярлау;

7) авариялық-құтқару жұмыстарын жүргізгеннен және ТЖ жойылғаннан кейін қажет болған жағдайда жеке құрамға психологиялық көмек көрсету;

8) девиантты мінез-құлықтың әртүрлі нысандарына бейім, жүйке-психикалық тұрақсыздығы төмен белгілері бар адамдарды кейіннен оларды "байқау тобына" енгізе отырып, осы санатпен психологиялық жұмысты одан әрі ұйымдастыра отырып анықтау;

9) суицидтік әрекеттерінің психологиялық профилактикасы;

10) жеке құрамға психологиялық көмек көрсету және консультация беру.

2-параграф. Жеке құрамның жеке ерекшеліктерінің (жеке қасиеттерінің) психикалық диагностикасы

19. Психологиялық диагностиканы жеке (бір қызметкермен) және топтық (екі және одан да көп қызметкермен) психологиялық іс-шаралар нысанында жүргізеді.

20. Тәулік бойы немесе түнгі кезекшіліктен шыққан қызметкерлермен психологиялық диагностика өткізілмейді.

21. Жеке құрамның жеке ерекшеліктерін зерттеу кезінде келесі әдістер қолданылады: құжаттар мен өмірбаяндық деректерді талдау, жеке әңгіме, сауалнама, психологиялық тестілеу, бақылау және сауалнама қолданылады.

22. Психологиялық диагностиканың іс-шаралары:

1) аумақтық органдар, мемлекеттік мекемелер, білім беру ұйымының жеке құрамымен – жылына бір рет;

2) азаматтық қорғаныстың әскери бөлімдерінің әскери қызметшілерімен – жылына екі рет;

3) аттестаттау кезінде;

4) "бақылау тобындағы" жеке құраммен әрбір 6 ай сайын жүргізіледі.

23. Психологиялық диагностика (тексеру) үш кезеңнен тұрады:

1) бірінші кезең – психологиялық әдістемелерді пайдалана отырып, тұлғаның психологиялық ерекшеліктері туралы формальды (стандартталған) деректер алу мақсатында психологиялық зерттеп-тексеру. Тест бланкілерін өңдеумен және әрбір зерттеліп-тексерілетін адам бойынша бастапқы материалдар пакетін қалыптастырумен аяқталады;

2) екінші кезең – психологиялық тесттерде төменгі шекті мән алған қызметкерлерге қатысты өткізіледі. Бұл жағдайда психолог нақтыланған және өрістетілген психологиялық сипаттамаларды алу мақсатында жеке психологиялық зерттеп-тексеру мен әңгімелесу жүргізеді;

3) үшінші кезең – қосымша әдістемелер қолданыла отырып, бейімделудің бұзылу белгілері кезде жүргізіледі.

24. Тестілеу нәтижелері жалған болған жағдайда, қайта тестілеу бірінші өткізілгеннен кейін үш жұмыс күнінен кешіктірілмей өткізіледі.

25. Тест бланкілері, тестілеу нәтижесін бейнелейтін профильдік графиктер, диаграммалар және зерттеліп-тексерілетін адамның бастапқы материалдары үш жыл сақталады.

26. Осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес психологиялық қорытындыны психолог психологиялық диагностика жүргізілгеннен кейін күнтізбелік 15 күн ішінде шығарады және осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша қызметкердің жеке карточкасына тігіледі.

27. Психологиялық қорытындыда:

1) анықталған жеке психологиялық ерекшеліктер (психологиялық портрет);

2) қызметкерлерге арналған жеке ұсыныстар;

3) жеке психологиялық ерекшеліктер бойынша ұсыныстар (іс-шаралар) туралы ақпараттар бар.

28. "Бақылау тобына" енгізілген немесе оған жататын қызметкерлердің жеке психологиялық ерекшеліктері бойынша ұсыныстар бөлімшенің тікелей басшысына жеке тәрбие жұмысын жүргізу және оны қызметтік жұмыс барысында сүйемелдеу бойынша беріледі.

29. Психологиялық диагностиканың нәтижелері бойынша терең психологиялық зерттеуге жататын адамдар анықталады. Суицид қауіп-қатерінің жоғары деңгейі бар, жүйке-психикалық тұрақсыздық, бейімделудің бұзылуы және депрессия белгілері бар, жағымсыз өмірлік уақиғаларды, отбасылық тұрмыстық және қаржылық қиындықтарды, психофизиологиялық, жеке және басқа да проблемаларды бастан кешіретін қызметкерлерді психолог "бақылау тобына" есепке алып, осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес нысан бойынша бақылау тобы журналына енгізеді.

30. Қызметкер бөлімшенің бірінші басшысының атына психологтың қызметтік жазбасының негізінде "байқау тобына" енгізіледі (алып тасталады), ол "ҚБПҮ" литерімен ресімделеді және психологтың сейфінде сақталады. "Бақылау тобына" алынған қызметкерлердің есепке алуы жасырын болып табылады және жария етілмейді.

31. Қызметкерді басқа бөлімшеге ауыстырған кезде жеке карточка фельдъегерлік қызмет орын ауыстырған жерге жіберіледі және психологтың қолына жеке белгісі бар "ҚБПҮ" литерімен ресімделеді.

32. Психолог жүргізген диагностикалық және профилактикалық әңгімелесулер осы Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес жеке жұмыс нысандары (консультациялар) журналында есепке алынады.

3-параграф. Азаматтық қорғау органдары бөлімшелеріндегі моральдық-психологиялық ахуалды зерделеу

33. Бөлімшелердегі топтық процестерді зерделеуді психологтар бөлімше басшыларымен және олардың орынбасарларымен бірлесіп күнделікті қызмет процесінде ұйымдастырады және жүргізеді.

34. АҚО бөлімшелерінде моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйіне жыл сайынғы әлеуметтік мониторинг жүргізу "Азаматтық қорғау органдарының бөлімшелеріндегі моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйіне жыл сайынғы әлеуметтік мониторинг жүргізудің қағидалары мен әдістемесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2026 жылғы 20 ақпандағы № 70 бұйрығына сәйкес жүргізіледі.

4-параграф. Кез-келген қысылтаяң жағдайда мақсаты бойынша міндеттерді орындауға жеке құрамға психологиялық көмек көрсету

35. Психологиялық көмек мыналарды қамтиды:

1) психологиялық кеңес беру – бұл психологтың психикалық сау адамдарға өмірлік қиындықтарды, стресстерді және тұлғааралық қақтығыстарды жеңуге кәсіби көмегі. Әңгімелесу арқылы психолог қызметкерге проблемаларды түсінуге, ішкі ресурстарды табуға және жүріс-тұрыс үлгілерін өзгертуге көмектеседі;

2) психокоррекциялық жұмыс – бұл арнайы психологиялық әдістерді қолдана отырып, сау адамдардағы психикалық дамудың, жүріс-тұрыстың немесе эмоционалды жағдайдың ерекшеліктерін түзету немесе өтеу бойынша мақсатты жұмыс. Ол бейімсізденудің себептерін жоюға, жеке тұлғаны дамытуға және өзекті мәселелерді шешуге көмектесуге бағытталған;

3) тренингтік жұмыс – экстремалды ортаның әртүрлі жағдайларында тұлғаның үйлесімді және тұрақты жұмыс істеуіне ықпал ететін практикалық дағдыларды қалыптастыруға бағытталған қызмет;

4) психологиялық дебрифинг – топтық психикалық жарақатпен жұмыс істеу әдісі. Бұл апатты немесе қайғылы оқиғаны қатар басынан өткерген адамдармен топтарда ерекше ұйымдастырылған және нақты құрылымдалған жұмыс.

36. Психологтар психокоррекциялық және тренингтік жұмыс бойынша бағдарлама жасайды. Сабақтар осы Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жұмыстардың (тренингтер) топтық нысандарының журналына енгізіледі.

37. Психологиялық дебрифинг қызметкерлермен авариялық-құтқару жұмыстары жүргізілгеннен және ТЖ жойылғаннан кейін жүргізіледі.

38. Психологиялық көмекті психологтардың жеке құрамды қабылдау кезінде көрсетеді. Қабылдау психологиялық жеңілдеу бөлмесінің жұмыс графигіне сәйкес жүзеге асырылады, оны басшы бекітеді және бөлімшенің жеке құрамына жеткізеді.

5-параграф. Жеке құраммен профилактикалық жұмыс

39. Жалпы бағыттағы профилактикалық іс-шараларына:

1) психодиагностикалық іс-шаралар барысында жеке құрам қатарынан суицидтік жүріс-тұрыс қауіп-қатері бар адамдарды анықтау;

2) жас қызметкерлерді бейімдеу процесін оңтайландыру жөніндегі іс-шаралар кешенін жүргізу;

3) жеке құрамның қызметтік жұмысында стресстік жағдайларға және жарақаттан кейінгі бұзылуларға психологиялық орнықтылықты қалыптастыруға бағытталған сабақтарды (тренингтерді) ұйымдастыру;

4) ұжымда жанжалды қарым-қатынасы бар, қызметтік-әскери тәртіпті бұзуға бейім қызметкерлермен профилактикалық жұмыс жүргізу;

5) моральдық-психологиялық ахуалды оңтайландыру, қызметтік ұжымдарда достық, серіктестік, өзара көмек, әрбір қызметкердің жеке қадір-қасиетін құрметтеу атмосферасын қолдау;

6) бөлімшелер ұжымдарындағы қақтығыстарды уақтылы алдын алу және оларды шешу;

7) суицидтік оқиғалардың профилактикасы мүддесінде дәстүрлі діни конфессиялардың, қоғамдық бірлестіктердің рухани-адамгершілік әлеуетін пайдалану кіреді.

6-параграф. Суицидтік оқиғалардың профилактикасы бойынша психологиялық жұмыс

40. Суицидтік оқиғалардың профилактикасы АҚО жеке құрамы арасындағы суицидтік оқиғаларды болдырмау, оларды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою мақсатында психологтардың кадр бөлімшелерімен және өзіндік қауіпсіздік мамандармен бірлесіп жүргізетін ұйымдастырушылық, психологиялық, педагогикалық және әлеуметтік іс-шаралар кешенін білдіреді. Психологтар жүргізген жұмыс шеңберінде:

1) психологиялық диагностиканың нәтижелері бойынша суицидтік жүріс-тұрыс қауіп-қатері бар қызметкерлерді анықтау және олармен одан әрі психологиялық жұмыс жүргізу;

2) бөлімше басшыларын әлеуметтік-психологиялық бейімсіздену белгілерін тану тәсілдеріне оқыту;

3) қызметтік міндеттерді орындау кезінде және күнделікті тыныс-тіршілікте қызметкерлердің психологиялық жай-күйіне мониторингті жүзеге асырады;

4) дағдарыс жағдайы, суицидтік жүріс-тұрыс белгілері анықталған қызметкерлерге психологиялық қолдау және көмек көрсету функциялары орындалады.

41. Психологтар бөлімшенің бірінші басшысын, кадр бөлімшелерінің бастықтарына, сондай-ақ өзіндік қауіпсіздік мамандарына "бақылау тобына" енгізе отырып, суицидтік тәуекел белгілері бар қызметкерлер туралы хабар береді.

42. Суицидтік әрекеттерін жасаған (аяқталмаған факт) қызметкерлер кадр бөлімшелерімен одан әрі қызметке жарамдылығын анықтау үшін "Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдарында, азаматтық қорғау органдары мен Мемлекеттік фельдъегерлік қызметінде әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидаларын және Қазақстан Республикасының ішкі істер органдарындағы әскери-дәрігерлік сараптама комиссиялары туралы ережені бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2020 жылғы 2 қарашадағы № 758 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21580 болып тіркелген) сәйкес әскери-дәрігерлік комиссияға жіберіледі.

7-параграф. Жеке құрамды психологиялық ағарту

43. Психологиялық ағартуды психологиялық қызмет мамандары кәсіби қызметтік даярлық шеңберінде ұйымдастырады.

44. Психологиялық ақпарат ауызша (дәрістер, баяндамалар, оқиғаларға қатысушылар мен куәгерлердің сөйлеген сөздері), баспа түрінде (жаднамалар, парақшалар), кинофильмдерді қарау және талқылау арқылы жеткізіледі.

45. Психологиялық ағартудың негізгі міндеттері:

1) АҚО-да психологиялық жұмыстың мәні мен мазмұнын түсіндіру;

2) жеке құрамды адамның, топтың, ұжымның психикалық даму заңдылықтарымен таныстыру;

3) адамның психикалық денсаулығы идеяларын, оның мүмкіндіктері мен шектеулерін танымал ету;

4) жеке құрамның психикалық денсаулығын сақтау жөніндегі іс-шаралар туралы хабар беру;

5) психологиялық білімге деген қызығушылықты және оларды кәсіби қызметте және жеке өмірде конструктивті пайдалануға ұмтылысты дарыту болып табылады.

4 -тарау. Азаматтық қорғау органдарында идеологиялық жұмысты ұйымдастыру

46. Идеологиялық жұмыс АҚО жеке құрамының бойында патриоттық сананы, Отанға, өз халқына деген сүйіспеншілікті, антқа адалдықты, Қазақстан Республикасының конституциялық қағидаттары мен ұлттық мүдделеріне адалдықты, таңдаған кәсібі үшін мақтаныш сезімін, деструктивті идеологияға қарсы тұруды, Заңның 16-бабымен, "Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабымен қарастырылған міндеттерін мінсіз орындауды қалыптастыруға бағытталған.

Ескерту. 46-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

47. Идеологиялық жұмыстың негізгі міндеттері:

1) жеке құрамды мәдени құндылықтар жүйесін, Қазақстан халқының тарихы мен дәстүрлерін, АҚО-ға баулу, болашағы біртұтас ұлт ретінде мейірімділікті, өзара көмек көрсетуді, өзара қолдауды, толеранттылық пен достықта көрініс табатын гуманистік моральдың жалпыадамзаттық нормаларын қалыптастыру;

2) бұқаралық ақпарат құралдары арқылы АҚО қызметі туралы оң қоғамдық пікір қалыптастыру, АҚО қызметкері кәсібінің беделі мен мәртебесін арттыру;

3) АҚО қызметкерлерінің бойында қызметтің адамгершілік негіздерін, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық туралы ұғымды қалыптастыру және дамыту, қызметте және тұрмыста мінез-құлыққа, қызметтік (еңбек, әскери) ұжымдағы өзара қарым-қатынасқа қойылатын кәсіби-этикалық талаптарды білу;

4) ТЖ алдын алу және жою мәселелері бойынша мемлекеттік органдармен және үкіметтік емес ұйымдармен, бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара іс-қимылды жүзеге асыру;

5) қызметтік борышын орындауға дайын болу және АҚО қызметкерінің ерекше белгілерін көрсету болып табылады.

6) АҚО-да жеке құраммен тәрбиелік, әлеуметтік-құқықтық, психологиялық және идеологиялық жұмысты ұйымдастыру және жүргізу, мемлекеттік саясатты, қорғаныс қабілетін нығайту, ұлтаралық және конфессияаралық келісімді қамтамасыз ету бойынша ел басшылығы қабылдап жатқан шараларды түсіндіру;

7) қызметкерлердің моральдық-психологиялық тұрақтылығын және экстремалды жағдайларда әрекет етуге дайындығын, олардың деструктивті діни ағымдардың идеологиясына төзбеушілігін қалыптастыру.

Ескерту. 47-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен.

48. Идеологиялық жұмыс:

1) жеке құрамның идеялық, адамгершілік, қасиеттерін, осы Ережелердің 8 тармағындағы екінші, үшінші, төртінші және бесінші абзацтарда қарастырылған міндеттерге қол жеткізу;

2) жеке құрамда қылмыстық әлем идеологиясының, деструктивті идеологияның, сондай-ақ діни және өзге де экстремизмнің сыртқы әсеріне орнықты иммунитетті қалыптастыру;

3) жағымсыз ақпаратты теріске шығару, экстремизм идеологиясының, жөнсіздік пен зорлық-зомбылықтың дұшпандығы мен залалын көрсету болып табылады.

48-1. Деструктивті идеялардың АҚО-ға енуіне жол бермеу саласындағы идеологиялық жұмыс мынадай тәртіппен ұйымдастырылады және жүргізіледі:

1) діни экстремизмге қарсы іс-қимыл саласындағы идеологиялық жұмысты жоспарлау;

2) қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелерін моральдық және материалдық қолдау, АҚО-ның беделін арттыру, Отан қорғаушыларына деген құрмет атмосферасын қалыптастыру бойынша іс-шаралар кешенін ұйымдастыру және өткізу;

3) АҚО ұжымдарына діни идеялардың ену әрекеттері фактілері бойынша қызметкерлердің өтініштерін іске асыру бойынша жедел шаралар қабылдау және қабылданған шешімдер туралы жеке құрамды хабардар ету;

4) жеке құрамды теріс ақпараттық әсерден қорғау жөнінде шаралар қабылдау.

Ескерту. Қағидалар 48-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

	Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 1-қосымша
	Жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар вице-министрінің 20__ жылғы "____" ________ №_______ бұйрығымен бекітілген

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастырудың _____________ жылға арналған жоспары

№

Іс-шара атауы

Өткізу мерзімі

Жауаптылар

Аяқталу нысаны

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 2-қосымша

Ескерту. 2-қосымша алып тасталды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 3-қосымша

1-кесте. Азаматтық қорғау органдары жеке құрамының құқықтық дайындығы бойынша есеп

№

Азаматтық қорғау органының (бұдан әрі - АҚО) бөлімше атауы

Жеке құраммен жүргізілген құқықтық дайындық саны

Іс-шараларды өткізу күні

Құқықтық дайындық тақырыбы

Құқықтық даярлауға қатысқан жеке құрамның саны

2-кесте. Азаматтық қорғау органдары жеке құрамымен тақырыптық жиналыстар және дөңгелек үстелдер ұйымдастыру бойынша есеп

№

АҚО бөлімше атауы

Іс-шараның атауы (тақырыптық жиналыстар, дөңгелек үстелдер)

Іс-шараларды өткізу күні

Іс-шара тақырыбы

Іс-шараға шақырылған ардагерлер ұйымдарының, мемлекеттік органдар (АҚО, соғыс, еңбек адрагерлері, мемлекеттік қоғам қайраткерлерінің) өкілдерінің ТАӘ (ол болған жағдайда)

Іс-шараға қатысқан жеке құрамның саны

3-кесте. Азаматтық қорғау органдары жеке құрамымен тәрбие және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру бойынша есептер

№	АҚО бөлімше атауы	Жеке құраммен қызметтік, әскери тәртіпті сақтау тұрғысынан жүргізілген жеке-тәрбие жұмыстарының және басқаларының саны	АҚО қызметі туралы шығарылған аудио және бейнематериалдар, ақпараттық-анықтамалық материалдар, жаднамалар		Тарихи, киелі орындар мен әскери даңқ орындарына ұйымдастырылған экскурсиялар, жорықтар
			Саны	Тақырыптар атауы	Іс-шараға қатысқан жеке құрамның саны	Экскурсия атауы

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 3-1-қосымша

Ескерту. Қағидалар 3-1-қосымшамен толықтырлды - ҚР Төтенше жағдайлар министрінің 22.12.2023 № 697 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Нысан

Жеке-тәрбие жұмысы журналы ______________________________________________ лауазымы, атағы ______________________________________________ тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) ______________________________________________ бөлімше Жеке құрам тізімі __________________________________________________________ (бөлімшенің атауы)

№	Атағы, лауазымы	Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде)	Туған күні	Ұлты	Білімі	Отбасы жағдайы	Әскердегі қызмет	АҚО-дағы қызмет	Мекенжайы
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10

Бағынысты қызметкер туралы деректер

Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде) _________________________________

Туған күні

Туған жері___________________________________________________________

____________________________________________________________________

Ұлты________________________________________________________________

Білімі (қашан, қайда оқыды, мамандығы, кәсібі, оқудағы жетістігі)

____________________________________________________________________

Атағы ______________________________________________________________

(қашан берілді, бұйрық)

Лауазымы___________________________________________________________

Қарулы Күштердегі қызметі (қашан, қайда, қандай лауазымда және атақта қызмет етті).

Жауынгерлік операцияларға қатысуы. Наградалары және әскери айбын

белгілері____________________________________________________________

____________________________________________________________________

АҚО қызметіне келу күні ________________________________________________

Қандай марапаттары бар және не үшін __________________________________

Қандай жазалары бар және не үшін _____________________________________

Алғашқы кәсіптік даярлықты өту _______________________________________

____________________________________________________________________

(қашан, қайда)

Қызметкерді психологиялық зерттеу нәтижелері __________________________

____________________________________________________________________

(округтік әскери-дәрігерлік комиссия қорытындысы бойынша)

АҚО-ға қызметке келгенге дейін қай жерде жұмыс істеді____________________

____________________________________________________________________

Тұратын жері (мекенжайы, үй телефоны, ұялы телефоны)___________________

____________________________________________________________________

Тұрғын үй тұрмыстық жағдайы_________________________________________

____________________________________________________________________

Отбасы жағдайы_____________________________________________________

____________________________________________________________________

Жақын туыстары (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде), туған күні,

мекенжайы, жұмыс, оқу орны):

Жұбайы (зайыбы) _____________________________________________________

Балалары ____________________________________________________________

Әкесі ________________________________________________________________

Анасы _______________________________________________________________

Жұмыс және тұрғылықты жері бойынша жақын достары____________________

____________________________________________________________________

Жеке автокөліктің болуы (маркасы, мемлекетік нөмірі) _____________________

____________________________________________________________________

Ипотекалық қарыздың, кредиттің болуы (банк, ұйым)______________________

" Келісілді " Бастықтың орынбасары __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ жыл

"Бекітемін" Бастық __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ жыл

Бірінші жартыжылдыққа арналған жеке-тәрбие жұмысы Ж О С П А Р Ы

№	Атағы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде), лауазымы	Өткізу күні	ЖТЖ түрі	ЖТЖ себебі, мақсаты	Орындалуы туралы белгі

" Келісілді " Бастықтың орынбасары __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ жыл

"Бекітемін" Бастық __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ жыл

Екінші жартыжылдыққа арналған жеке-тәрбие жұмысы Ж О С П А Р Ы

№	Атағы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде), лауазымы	Өткізу күні	ЖТЖ түрі	ЖТЖ себебі, мақсаты	Орындалуы туралы белгі

" Келісілді " Бастықтың орынбасары __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ жыл

"Бекітемін" Бастық __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ жыл

Мінездеме (ЖТЖ өткізген қызметкерге)

__________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________

Жеке-тәрбие жұмысын есепке алу

№	Атағы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде), лауазымы	Өткізу күні	ЖТЖ-ның түрі	ЖТЖ өткізудің себебі, мақсаты (ЖТЖ жоспары, қандай да бір факт немесе теріс іс-әрекет және т.б. бойынша	Қысқа мазмұндама, ЖТЖ-ның нәтижелері	Қорытындысы, ескертулер, қабылданған шаралар

Жеке әңгімелесу парағы

_______________________________________________

Әңгімелесу сұрақтары:

_________________________________________________

Әңгімелесу бойынша қорытындылар:

___________________________________________________

Әңгімелесуді өткізген:

_________________________________________________

Әңгімелесудің қорытындыларымен танысты:

______________________________________________

ЖТЖ журналын тексерген адамдардың жазуы

№	Атағы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болған кезде), лауазымы	Ескертулер, ұсыныстар	Тексеру күні	Қолы

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 4-қосымша

Психологиялық қорытынды

Ескерту. 4-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1. Тегі:

2. Аты:

3. Әкесінің аты (ол болған жағдайда):

4. Тестілеу кезіндегі жасы:

5. Тестілеу өткізген күні:

6. Жүргізу үшін негіз:

7. Психодиагностикалық зерттеп-тексеру мына әдістерді қолдана отырып жүргізілді:

8. Нәтижелер (портрет):

9. Ұсыныстар:

Психолог Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)

20 ____ жылғы "____" _____________

Бұл ақпарат құпия болып табылады, жария етуге жатпайды. Тек қызметтік мақсатта пайдалану.

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 5-қосымша

Ескерту. 5-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Қызметкердің №– жеке карточкасы

Тегі _________________________________________________________________

Аты _________________________________________________________________

Әкесінің аты (ол болған жағдайда) _______________________________________

Туған күні ____________________________________________________________

Қосымша ақпарат (психологиялық сипаттама)

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 6-қосымша

Психодиагностикалық жұмыстарды есепке алу журналы

Ескерту. 6-қосымша алып тасталды – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 7-қосымша

Бақылау тобының журналы

Ескерту. 7-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Төтенше жағдайлар министрінің м.а. 19.06.2026 № 233 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

№ р/с	Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), бөлімше	Есепке алу күні	Есептен шығару күні	Есепке алу себебі	Психикалық әдістермен түзету жұмыс түрі	Ескертпе

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 8-қосымша

Жеке жұмыс нысандары журналы (консультация)

№	Күні	Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), лауазымы/ қызметкер бөлімшесі	Консультация негізі	Нәтижелер / ұсыныстар	Ескертпе

Азаматтық қорғау органдарының жеке құрамымен тәрбие, психологиялық және идеологиялық жұмыстарын ұйымдастыру қағидаларына 9-қосымша

Топтық жұмыс нысандары журналы (тренингтер)

№	Өткізу күні	Бөлімше	Адам саны	Жұмыс түрі	Мақсаты	Ескертпе

Об утверждении Правил организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Приказ Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 10 ноября 2022 года № 184. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 15 ноября 2022 года № 30538.

В соответствии с частью второй статьи 5, пунктом 6 статьи 54-1 Закона Республики Казахстан "О правоохранительной службе", а также подпунктом 175-6) пункта 16 Положения о Министерстве по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № 701 "Вопросы Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан" ПРИКАЗЫВАЮ:

Сноска. Преамбула - в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

1. Утвердить прилагаемые Правила организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты.

2. Департаменту кадровой политики Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан;

3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан представление в Юридический департамент Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан

Ю. Ильин

Приложение к приказу Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 10 ноября 2022 года № 184

Правила организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты (далее – Правила) разработаны в соответствии с частью второй статьи 5, пунктом 6 статьи 54-1 Закона Республики Казахстан "О правоохранительной службе" (далее – Закон), а также подпунктом 175-6) пункта 16 Положения о Министерстве по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № 701 "Вопросы Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан" и определяют порядок организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты (далее – ОГЗ).

Действие настоящих Правил распространяется на сотрудников (со специальными званиями), военнослужащих (постоянного и переменного состава) ОГЗ и курсантов организации образования Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан (далее - сотрудники).

Сноска. Пункт 1 - в редакции приказа Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменением, внесенным приказом и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

2. В настоящих Правилах используются следующие основные понятия:

1) физическое воспитание – форма пропаганды здорового образа жизни и физического развития личного состава;

2) экологическое воспитание – формирование у сотрудников ОГЗ практических знаний, умений и ценностных ориентаций в сфере охраны окружающей среды и экологической безопасности при пожарах и чрезвычайных ситуациях (далее – ЧС), а также профессиональных навыков по сохранению окружающей среды, смягчение последствий пожаров и чрезвычайных ситуаций;

3) экономическое воспитание – воздействие на сотрудников ОГЗ в целях формирования у них экономических знаний, навыков, умений, для успешного выполнения своих обязанностей предусмотренных статей 16 Закона;

4) эстетическое воспитание – воздействие на сотрудников ОГЗ в целях разностороннего развития эмоционально-чувственной сферы их духовного мира.

3. Воспитательная и идеологическая работа является непрерывным процессом, которая проводится в подразделениях ОГЗ в соответствии с планом организации воспитательной и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты на год, по форме согласно приложению 1 к настоящим Правилам.

4. Воспитательная и идеологическая работа осуществляется при:

1) ежеквартальной организации и проведении тематических круглых столов, уроков мужества, встреч личного состава с ветеранами ОГЗ, войны и труда, государственными и общественными деятелями, представителями государственных органов;

2) индивидуально-воспитательной работе (далее - ИВР) с личным составом проводимой непосредственными руководителями, кадровой службой, в том числе инспекцией по личному составу, психологами на предмет соблюдения ими служебной, воинской дисциплины, Этического кодекса государственных служащих Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 29 декабря 2015 года № 153 "О мерах по дальнейшему совершенствованию этических норм и правил поведения государственных служащих Республики Казахстан", Этического кодекса сотрудников правоохранительных органов, органов гражданской защиты и государственной фельдъегерской службы Республики Казахстан, утвержденного Указом Президента Республики Казахстан от 2 января 2023 года № 81 "Об утверждении Этического кодекса сотрудников правоохранительных органов, органов гражданской защиты и государственной фельдъегерской службы Республики Казахстан", добросовестного и честного исполнения обязанностей предусмотренных статей 16 Закона, статей 7 Закона Республики Казахстан "О воинской службе и статусе военнослужащих", привития чувства гордости, патриотизма к родине и службе в ОГЗ.

Сноска. Пункт 4 с изменением, внесенным приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

5. Кадровые службы ОГЗ предоставляют полугодовой обобщенный отчет об исполнении Плана организации воспитательной и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты согласно приложению 3 к настоящим Правилам к 1 июля и 5 января.

6. Оценка результативности воспитательной и идеологической работы в ОГЗ осуществляется по результатам оперативно-служебной деятельности, состоянию законности и служебной дисциплины, оценке жалоб юридических и физических лиц на деятельность ОГЗ и его сотрудников.

7. Целью воспитательной работы в ОГЗ является формирование и развитие личностных качеств сотрудника как гражданина, профессионала, высоконравственной личности, обладающего качествами, обусловленными потребностями и особенностями службы в ОГЗ.

8. Основными задачами воспитательной работы с личным составом ОГЗ являются:

воспитание у личного состава профессиональных качеств и морально-психологической готовности для добросовестного исполнения обязанностей, предусмотренных статьей 16 Закона, статьей 7 Закона Республики Казахстан "О воинской службе и статусе военнослужащих", а также оказания помощи людям в любых условиях;

формирование у личного состава модели поведения, соответствующего его нравственному и профессиональному облику спасателя, отличительными чертами мужества, бдительности и неподкупности;

мотивирование личного состава на добросовестное и профессиональное исполнение возложенных задач, обязанностей предусмотренных статьей 16 Закона, статьей 7 Закона Республики Казахстан "О воинской службе и статусе военнослужащих" соблюдение дисциплины и социальных отношений в коллективе;

привитие у личного состава уважения к законодательству Республики Казахстан и законным приказам и распоряжениям руководителей, решениям и указаниям вышестоящих органов и должностных лиц, изданные в пределах их полномочий;

развитие у личного состава потребности в здоровом образе жизни, физическом совершенствовании, готовности и способности переносить физические и психологические нагрузки.

Сноска. Пункт 8 с изменениями, внесенными приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 2. Порядок организации воспитательной работы в органах гражданской защиты

9. Основными формами воспитательной работы в ОГЗ является:

1) социально-правовая работа;

2) информирование личного состава;

3) укрепление дисциплины и правопорядка;

4) культурно-досуговая работа;

5) ИВР;

6) обучение руководителей подразделений ОГЗ и совершенствование методов воспитательной работы;

7) изучение и обмен положительного опыта организации воспитательной работы;

8) разработка и публикация информационно-иллюстрационных материалов;

9) прослушивание и просмотр информационных телепередач, радиопередач, хронико-документальных фильмов, аудио и видеоматериалов;

10) встречи сотрудников с руководящим составом, ветеранами ОГЗ, войны и труда, героями, государственными деятелями и известными людьми;

11) подготовка и выпуск аудио и видеоматериалов, информационно-справочных материалов, памяток;

12) проведение открытых судебных заседаний с участием личного состава и доведение до сведения личного состава судебных приговоров в отношении сотрудников, осужденных за коррупционные преступления.

Сноска. Пункт 9 - в редакции приказа Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

9-1. К основным средствам воспитательной работы относятся:

1) культурно-досуговые учреждения;

2) комнаты информационно-воспитательной работы;

3) библиотеки;

4) музеи;

5) технические средства воспитания;

6) передвижные информационные комплексы;

7) наглядные средства информации;

8) формирования спасателей ОГЗ (далее - формирования).

Сноска. Правила дополнены пунктом 9-1 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

10. Воспитательная работа проводится руководителями подразделений ОГЗ всех уровней, первыми заместителями и заместителями руководителей территориальных органов столицы, областей, городов республиканского значения, а при их отсутствии – должностными лицами, на которые возложены соответствующие функции, подразделениями кадровой и воспитательной работы, психологами и направлена на формирование у личного состава высоких профессиональных, гражданских и морально-психологических качеств, повышение уровня общей культуры, мобилизацию их на эффективное выполнение оперативно-служебных задач.

Сноска. Пункт 10 - в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

11. К основным видам воспитательной работы относятся:

1) организация торжественных мероприятий, приуроченных к государственным и иным праздникам с использованием Государственного Гимна, символик Республики Казахстан, знамени Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан и награждением особо отличившихся сотрудников, а также трансляция тематических видеороликов;

2) организация для личного состава культурно-массовых и спортивно-оздоровительных мероприятий, экскурсии, походов по историческим, сакральным местам и местам боевой славы;

3) организация мероприятий по увековечению памяти погибших сотрудников при исполнении служебного долга, путем установления памятников, стел, возложение венков и цветов к мемориальным доскам.

Сноска. Пункт 11 с изменением, внесенным приказом и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

12. Эффективными методами воспитательной работы являются убеждение, пример, упражнение, поощрение, принуждение, соревнование, критика и самокритика, пропаганда, агитация, дискуссия, информирование.

Сноска. Пункт 12 - в редакции приказа Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13. В целях формирования у сотрудников ОГЗ устойчивых знаний, взглядов и представлений, развития правовой культуры, навыков и привычек активного поведения проводится физическое воспитание, экономическое воспитание, эстетическое воспитание и экологическое воспитание.

Физическое воспитание способствует совершенствованию физической культуры личного состава, организации их активного досуга, укреплению здоровья и закаливанию, формированию морально-волевых, боевых и психологических качеств.

Основными направлениями экономического воспитания сотрудников ОГЗ является формирование бережного отношения к государственному имуществу и рационального использования материально-технических и учебно-методических средств.

Эстетического отношения формируется к форменной одежде и внешнему виду.

Экологическое воспитание формирует у сотрудников ОГЗ практические знания, умений и ценностные ориентаций в сфере охраны окружающей среды и экологической безопасности при чрезвычайных ситуациях.

13-1. Социально-правовую работу обеспечивают руководители ОГЗ, их первые заместители, сотрудники подразделений, ответственные за организацию кадровой и воспитательной работы.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-1 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-2. К средствам социально-правовой работы относятся методические пособия (брошюры, буклеты, памятки) по вопросам укрепления дисциплины и законности, а также обеспечения социальных гарантий сотрудников, уголки правовых знаний, документальные фильмы и рубрики в средствах массовой информации на социально-правовую тематику, наглядные и технические средства информации.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-2 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-3. Реализация мероприятий по социально-правовой работе предполагает комплексный системный подход, предусматривающий единство и согласованность форм и методов воспитательного воздействия на сознание сотрудников в интересах поддержания благоприятного морально-психологического климата в коллективах, высокого уровня служебной дисциплины и законности в ОГЗ.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-3 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-4. Основными задачами социально-правовой работы в ОГЗ являются:

1) социально-правовое просвещение сотрудников;

2) ориентирование сотрудников в вопросах государственной политики;

3) информирование об изменениях в законодательных и нормативных актах, регламентирующих деятельность ОГЗ, реформах и событиях, происходящих в сфере гражданской защиты;

4) изучение и прогнозирование социально-психологических процессов в коллективах;

5) обучение руководителей правовым основам служебной деятельности;

6) укрепление социальной защищенности сотрудников и членов их семей;

7) публичное поощрение отличившихся сотрудников на разводах, инструктажах, совещаниях, торжественных мероприятиях в целях мотивации и стимулирования личного состава к добросовестному исполнению служебных обязанностей;

8) взаимодействие с органами государственной власти и местного самоуправления, общественными объединениями и благотворительными организациями в целях эффективного решения социальных проблем сотрудников и членов их семей.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-4 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-5. Основными формами социально-правовой работы в ОГЗ являются:

1) индивидуальное и коллективное консультирование личного состава по социально-правовым вопросам;

2) занятия со всеми категориями сотрудников по социально-правовой тематике (лекции, информирования, семинары, беседы);

3) социологические опросы (анкетирование);

4) работа с членами семей сотрудников.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-5 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-6. Работа с членами семей сотрудников организуется с целью строгого соблюдения дисциплины и законности, обеспечения высокого боевого духа сотрудников путем принятия комплекса мер по укреплению семейных ценностей и оздоровлению морально-психологического климата в их семьях.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-6 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-7. Основными задачами в работе с семьями сотрудников являются:

1) изучение жилищно-бытовых условий и морально-психологической обстановки в семьях, выявление факторов, негативно влияющих на морально-психологическое состояние сотрудников и качество несения службы;

2) оказание семьям сотрудников консультативной, психологической, социально-правовой и иной необходимой помощи;

3) выработка и внесение предложений руководству ОГЗ для принятия своевременных мер в разрешении возникающих проблемных вопросов.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-7 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-8. Основными направлениями деятельности руководителей в организации работы с семьями сотрудников являются:

1) оказание помощи начальникам, подразделениям кадровой и воспитательной работы в формировании у сотрудников и членов их семей высоких морально-деловых и духовно-нравственных качеств, семейной культуры и этики поведения;

2) повышение имиджа и престижа службы в ОГЗ, привитие членам семей сотрудников чувства гордости и уважения к профессии защитника Отечества;

3) психологическая поддержка и сплочение семей сотрудников для создания здоровой морально-психологической атмосферы в служебных коллективах;

4) религиозное просвещение сотрудников и членов их семей с целью разъяснения политики светского, правового и социального государства, основ межэтнического и межконфессионального согласия, сущности деструктивной и радикальной идеологии;

5) оказание помощи многодетным и молодым семьям, семьям погибших сотрудников в решении социальных, семейно-бытовых проблем;

6) организация досуга семей сотрудников, популяризация позитивных обычаев и традиций, пропаганда здорового образа жизни, вовлечение в народное творчество, художественную самодеятельность;

7) взаимодействие с общеобразовательными и дошкольными учреждениями по вопросам обучения, предоставления мест детям сотрудников, организации их оздоровительного отдыха и досуга;

8) взаимодействие с местными исполнительными органами, общественными объединениями и благотворительными организациями для решения поставленных задач.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-8 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменением, внесенным приказом и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-9. Основополагающими принципами в работе с семьями сотрудников являются:

1) индивидуальный и дифференцированный подходы;

2) соблюдение конфиденциальности сведений личного характера;

3) установление устойчивых и доверительных отношений с членами семей сотрудников на основе взаимного уважения, согласия и дружелюбия;

4) развитие принципов социального партнерства, гендерного равенства, конструктивного взаимодействия и обмена передовым опытом работы.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-9 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-10. Основными формами работы с семьями сотрудников являются:

1) изучение морально-психологического климата в семьях сотрудников путем проведения разъяснительной и психолого-социологической работы с членами семей (беседы и лекции воспитательного, профилактического и правового характера, индивидуальные собеседования, социологические опросы, анонимные анкетирования, тренинги, консультации и формы неформального общения);

2) посещение семей сотрудников с целью изучения жилищно-бытовых условий, морально-психологической атмосферы, наличия проблем в сфере семейных взаимоотношений;

3) учебно-методические сборы с должностными лицами по вопросам работы с членами семей сотрудников (с выездом в регионы);

4) вечера вопросов и ответов, встречи с членами семей сотрудников с участием руководства ОГЗ, приглашением представителей местных исполнительных и правоохранительных органов, банковского сектора;

5) тематические вечера различной идейной и гуманитарной направленностей по укреплению патриотических, духовно-нравственных и семейных ценностей;

6) проведение для членов семей сотрудников "Дня открытых дверей", "Уроков мужества", круглых столов, диспутов, встреч, смотров-конкурсов художественной самодеятельности, вечеров-портретов, вечеров отдыха, молодежных и офицерских балов, экскурсий, благотворительных и памятных акций, спортивных состязаний, театрализованных представлений и концертов, детских утренников.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-10 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-11. Культурно-досуговая работа является частью воспитательной и социально-правовой работы в ОГЗ и проводится в тесном взаимодействии с другими ее направлениями, важнейшими среди которых являются идеологическое, патриотическое, нравственное и эстетическое воспитание.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-11 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-12. Культурно-досуговая работа в ОГЗ располагает разнообразными формами, методами, силами и средствами, умелое использование которых способствует формированию у сотрудников высоких эстетических, морально-нравственных качеств, поддержанию их духовно-эмоционального состояния, мобилизации на успешное решение служебных задач.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-12 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-13. Система форм и методов организации культурно-досуговой работы в ОГЗ включает в себя:

1) теле, радио, кино, аудио и видео обслуживание личного состава;

2) обеспечение личного состава литературой и периодическими изданиями;

3) организация выступлений профессиональных и самодеятельных коллективов, деятелей культуры, спорта, агитационных, художественных и творческих коллективов;

4) проведение культурно-массовых и спортивно-оздоровительных мероприятий, способствующих отдыху и поднятию морального духа личного состава;

5) экскурсии по историческим и сакральным местам родного края;

6) сбор материалов для музеев ОГЗ, организация тематических выставок.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-13 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-14. К основным средствам культурно-досуговой работы относятся:

1) дома культуры;

2) культурные центры;

3) передвижные информационные комплексы;

4) музеи;

5) комнаты и уголки боевой славы.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-14 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-15. Культурно-досуговая работа отражается отдельным разделом в документах по планированию воспитательного процесса.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-15 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-16. Одним из действенных элементов культурно-досуговой работы, способствующим патриотическому, нравственному и эстетическому воспитанию сотрудников является использование визуальной наглядной агитации.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-16 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-17. ИВР – является важной составной частью воспитательной работы с личным составом территориальных органов, государственных учреждений, проводимой непосредственными руководителями и направленной на формирование в коллективах здорового морально-психологического климата, предупреждение нарушений дисциплины и законности, воспитание у сотрудников высоких морально-нравственных и культурных качеств, повышение их профессионализма и ответственности за выполнение служебных обязанностей.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-17 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-18. Под ИВР подразумеваются целенаправленные меры воспитательного воздействия на конкретного сотрудника с целью всестороннего изучения его личностных качеств, способностей, индивидуальных особенностей, интересов, потребностей, характера, социально-бытовых проблем, имеющие особое значение при выполнении служебных задач.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-18 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-19. Используя принципы индивидуальной работы, руководитель быстро и эффективно доводит до своего подчиненного специфику профессии, особенности корпоративной культуры, формы и методы решения на практике служебных задач, корректирует деятельность и поведение сотрудника, указывает на его ошибки, оказывает помощь в их исправлении.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-19 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-20. Основными целями ИВР являются:

1) приобретение профессиональных знаний, умений и навыков;

2) выработка добросовестного отношения к выполнению служебных обязанностей;

3) соблюдение служебной дисциплины и законности;

4) воспитание патриотизма и гражданственности.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-20 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-21. Задачами ИВР являются:

1) учет сотрудников, требующих проведения ИВР;

2) осуществление анализа и контроля состояния ИВР;

3) обобщение и распространение положительного опыта ИВР.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-21 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-22. ИВР проводится сроком до одного года со следующими лицами:

1) сотрудники, впервые принятые на службу в ОГЗ;

2) выпускники ведомственных учебных заведений;

3) сотрудники, склонные к нарушениям служебной дисциплины;

4) сотрудники, имеющие неблагополучное семейно-бытовое положение.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-22 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-23. При возникновении обоснованной необходимости руководители проводят ИВР с любым из своих сотрудников.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-23 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-24. Наряду с руководящим составом к проведению ИВР привлекаются психологи, наставники, ветераны ОГЗ и формирования.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-24 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-25. ИВР осуществляется на основе использования рекомендаций педагогики и психологии, с учетом индивидуальных особенностей личности сотрудника в тесной связи с выполняемыми ими служебными задачами.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-25 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-26. Изучение личности сотрудника служит основой для проведения ИВР, выбора эффективных форм и методов воспитательного воздействия.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-26 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-27. Для изучения личности конкретного сотрудника используются такие методы, как познавательная беседа, наблюдение, изучение характеристик.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-27 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-28. При проведении познавательной беседы необходимо:

заранее определить цель беседы, ее задачи;

изучить имеющиеся документы, характеризующие подчиненного, мнения о нем непосредственных начальников;

выбрать место и время, способствующие доверительной беседе;

в ходе беседы создать обстановку непринужденности, доброжелательности, не превращать беседу в допрос;

беседа носит творческий характер, сопровождается рассказом самого руководителя;

в ходе беседы необходимо соблюдать тактичность, учитывать мнение, реакцию собеседника, не делать при ее проведении записей;

данные, полученные в ходе беседы, следует проанализировать, сравнить с имеющимися сведениями, что повысит объективность выводов;

познавательная беседа является не только источником сведений о подчиненном, но и носит воспитательный характер.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-28 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-29. Наблюдение позволяет изучать сотрудника в различных ситуациях при выполнении служебных задач, в личное время, при общении с гражданами, сослуживцами.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-29 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-30. Наблюдение бывает длительным или кратковременным. Длительное (сплошное) наблюдение позволяет определить основные индивидуальные особенности сотрудника, черты его личности в целом. Кратковременное (выборочное) наблюдение помогает изучению отдельных качеств личности сотрудника.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-30 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-31. Результативность наблюдения зависит от соблюдения следующих условий:

точное определение задач наблюдения;

выбор ситуаций, подлежащих изучению, в ходе которых сотрудник проявляет себя наиболее ярко;

систематичность наблюдения;

фиксация результатов наблюдения и их анализ;

сопоставление данных, полученных в результате наблюдения с другими сведениями о сотруднике.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-31 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-32. Методы обобщения мнений руководителей, коллег применяются для более полного и всестороннего изучения личности сотрудника. При этом учитываются данные, содержащиеся в аттестациях, характеристиках с прежнего места службы (работы). Результаты, полученные методом обобщения необходимо сравнивать с данными, полученными с помощью предыдущих методов.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-32 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-33. В ИВР применяются следующие формы:

1) изучение материалов личного дела, других характеризующих документов – проводится с целью получения первичной информации о сотруднике и заполнения журнала ИВР;

2) психолого-педагогическое наблюдение за деятельностью и поведением сотрудника – используется с целью накопления и обобщения фактов о социально-психологических особенностях личности, с одновременным определением побудительных мотивов, чувств и намерений сотрудника;

3) индивидуальная беседа – самая распространенная форма, предусматривающая доверительный, товарищеский характер общения, направленная на развитие или выработку у сотрудника определенных положительных качеств, в ходе которой сотруднику разъясняются основные требования нормативных правовых актов, регламентирующих деятельность ОГЗ, необходимость соблюдения служебной дисциплины и законности, этических норм поведения, повышения профессионального и культурного уровня. Результаты индивидуальной беседы с ее кратким содержанием заносятся в журнал ИВР, с которыми сотрудник ознакамливается под роспись;

4) индивидуальная помощь – применяется при решении различных вопросов служебной деятельности, личной жизни, изучении нормативных правовых актов и должностных обязанностей, овладении навыками профессионального мастерства. Индивидуальная помощь оказывается в виде разъяснений, советов, проведения дополнительных занятий, совместного выполнения отдельных поручений, заданий;

5) индивидуальные задания и поручения – включают в себя постановку служебных и общественных поручений с целью воспитания ответственности за оказанное руководителем доверие;

6) индивидуальный контроль – проводится в форме личной проверки руководителем несения службы, выполнения заданий, поручений, проверки качества подготовки материалов, определения профессиональных компетенции, ключевых показателей конкурентоспособности сотрудника;

7) заслушивание отчетов и сообщений сотрудников – проводится на совещаниях личного состава подразделения (службы);

8) посещение сотрудников по месту жительства – применяется при изучении его жилищно-бытовых условий, морально-психологического климата в семье, круга общения, досуга, их влияние на состояние дисциплины, отношение к службе;

9) методы морального, материального стимулирования и дисциплинарного воздействия – применяются в качестве оценки служебной деятельности сотрудника, соблюдения дисциплины и законности, профессиональных и общечеловеческих норм поведения.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-33 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-34. Руководителями планируется проведение ИВР один раз в полугодие с отражением результатов в специальных разделах журнала ИВР.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-34 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-35. В планах ИВР отражаются следующие мероприятия:

1) изучение индивидуальных особенностей личности подчиненных, с целью определения форм и методов воспитательного воздействия на них;

2) повышение профессионального мастерства, образовательного и культурного уровня подчиненных, их социально-правовой и физической подготовки;

3) укрепление дисциплины, воспитание высоких морально-нравственных качеств, ограждение от нежелательного круга общения.

4) консультации со специалистами (психологами, педагогами, юристами);

5) оказание помощи в изучении основных прав и обязанностей, нормативных правовых актов и служебных документов, для выполнения функциональных обязанностей;

6) доведение требований антикоррупционного законодательства, норм этического кодекса;

7) организация досуга подчиненных, привлечение к активному участию в общественной жизни коллектива;

8) индивидуальные задания и поручения.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-35 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-36. Составлению плана ИВР предшествует всесторонний анализ морально-психологического климата в коллективе, состояния дисциплины и законности, соблюдения этических норм, результатов служебной деятельности и воспитательной работы за предыдущий период.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-36 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-37. Результаты ИВР отражаются в журнале ИВР по форме, согласно приложению 3-1 к настоящим Правилам, который ведется каждым непосредственным руководителем лично на протяжении всего периода нахождения в должности (службе).

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-37 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-38. После окончания ИВР журнал хранится в данном подразделении для объективности оценки проведения ИВР, в том числе при инспектировании органа (подразделения) гражданской защиты.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-38 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-39. Подразделения кадровой и воспитательной работы постоянно анализируют состояние ИВР с личным составом, обучают руководителей структурных подразделений теории и практике данной работы, обобщают и распространяют передовой опыт, добиваются качественного выполнения каждым начальником требований по организации ИВР.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-39 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-40. Обучение руководителей методам организации индивидуально-воспитательной работы проводится на курсах повышения квалификации, учебно-методических сборах, а также в системе профессиональной подготовки. Наряду с лекциями в программу включаются практические занятия, деловые игры, семинары по обмену опытом.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-40 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-41. В территориальных органах, государственных учреждениях, организации образования и воинских частях гражданской обороны как средства организации воспитательной работы создаются формирования.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-41 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-42. К формированиям в ОГЗ относятся:

1) офицерское собрание;

2) собрание рядового и младшего начальствующего состава;

3) женский совет.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-42 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-43. Деятельность формирований осуществляется на следующих принципах:

1) законности;

2) гласности и открытости;

3) демократии и многообразия мнений с соблюдением норм этики;

4) доброжелательности;

5) взаимного уважения в отношениях между лицами рядового и начальствующего состава.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-43 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-44. Формирования осуществляют следующие функции:

1) оказание содействия руководителям по укреплению в ОГЗ правопорядка и культуры;

2) участие в проведении воспитательной работы среди сотрудников;

3) проведение индивидуальной работы с членами формирований, заслушивание сотрудников по различным вопросам служебной деятельности и бытовых отношений;

4) оказание практической, консультативной и методической помощи в служебной деятельности подразделений ОГЗ, проведение лекций, бесед, занятий, семинаров, круглых столов по наиболее актуальным проблемам правоприменительной практики;

5) проведение работы, направленной на повышение профессионального уровня сотрудников;

6) внесение ходатайства руководству ОГЗ о применении к сотрудникам мер поощрения;

7) рассмотрение по собственной инициативе конфликтных ситуаций между сотрудниками, фактов злоупотребления служебным положением, халатного отношения к служебным обязанностям, нарушений дисциплины, недостойного поведения на службе и в быту, общественных местах и т.д.;

8) разработка и внесение руководству предложений по совершенствованию действующих нормативных правовых актов, регламентирующих деятельность ОГЗ;

9) оказание содействия руководству ОГЗ в направлении обращений в мобилизации сотрудников на оказание материальной помощи сотрудникам, и членам их семей, попавшим в трудные жизненные ситуации (болезни, получения увечий, травм при исполнении служебного долга);

10) организация мероприятий по чествованию сотрудников, проведению торжественных проводов к новому месту службы (в случае назначения на вышестоящую должность), а также на заслуженных отдых;

11) рассмотрение на собраниях писем, заявлений, предложений, поступающих в адрес формирований, осуществление приема сотрудников по личным вопросам;

12) осуществление контроля за выполнением решений собраний формирований.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-44 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-45. Формирование состоит из председателя, заместителя председателя, секретаря и его членов. Общее число членов формирований должно составлять нечетное количество.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-45 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-46. Председателем формирования является первый заместитель начальника.

Заместитель Председателя Женского совета избирается непосредственно на заседании Женского совета из его состава путем голосования.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-46 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); с изменением, внесенным приказом и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-47. К числу членов формирований включаются сотрудники, состоящие на службе не менее трех лет, обладающие высокими моральными и профессиональными качествами, характеризующие с положительной стороны, а также члены семей сотрудников, пенсионеры ОГЗ и ветераны.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-47 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-48. Формирования приглашают на заседание сотрудников независимо от того, являются ли они его членами, а также представителей органов государственной власти, органов местного самоуправления, заинтересованных организаций, экспертов, специалистов, ученых, заинтересованных лиц, а также они принимают участие в обсуждении рассматриваемых вопросов и вносят свои предложения.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-48 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-49. Собрания формирований проводятся не реже одного раза в квартал (могут проводиться внеочередные собрания), и считаются правомочными, если на них присутствует более половины членов.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-49 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-50. Решения формирований оформляются протоколом, который подписывается секретарем и председательствующим.

Формирования принимают следующие решения (меры воздействия):

1) порицание или критика;

2) предупреждение;

3) ходатайство руководству о применении мер дисциплинарного характера;

4) принесение перед заседанием формирования публичного извинения сотрудником, совершившим тот или иной проступок;

5) выражение недоверия сотруднику;

6) посещение по месту жительства с обязательным проведением беседы с членами семьи и соседями (в случаях совершения проступков в семейно-бытовой сфере).

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-50 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-51. Члены формирований принимают личное участие в заседаниях.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-51 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-52. Решения формирований принимаются большинством голосов от общего числа присутствующих на собрании членов открытым, или по требованию большинства, закрытым голосованием и считаются правомочными, если за них проголосовало более половины присутствующих членов.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-52 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-53. При равенстве голосов, правом решающего голоса обладает председатель, а в случае его отсутствия – заместитель председателя, председательствующий на заседании.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-53 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

13-54. По решению председателя формирования допускается доведение до сведения общественности через средства массовой информации вопросы, обсужденные на собрании.

Сноска. Глава 2 дополнена пунктом 13-54 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Глава 3. Организация психологической работы с личным составом в органах гражданской защиты

Сноска. Глава 3 - в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Параграф 1. Основы организации психологической работы в органах гражданской защиты

14. Психологическая работа проводится психологами в рамках организации сопровождения и психологического просвещения личного состава ОГЗ.

15. Деятельность психолога базируется на принципах законности, гуманизма, соблюдения прав человека, уважения к его личности, профессионализма и ответственности предусмотренных статьей 19 Закона за результаты своей работы, а также профессиональной независимости и разумной самостоятельности в принятии решений по вопросам, входящим в компетенцию психолога.

16. Психологическая работа с личным составом проводится в целях:

1) изучение индивидуально-психологических особенностей личного состава и организации психологической помощи;

2) исследование состояния морально-психологического климата и формирование рекомендаций для руководителей подразделений ОГЗ всех уровней по улучшению психологической атмосферы в коллективе;

3) формирования психологической устойчивости и готовности личного состава к выполнению задач в экстремальных условиях.

17. Психологическая работа проводится по трем основным направлениям:

1) психодиагностическая работа (участие в мероприятиях по психологическому мониторингу и аттестационных мероприятиях);

2) психологическое просвещение (проведение лекционных занятий для личного состава, семинаров, круглых столов, практических занятий);

3) психокоррекционная работа (психологическая коррекция, консультирование и тренинговые занятия).

18. Основными задачами психологической работы в ОГЗ:

1) изучение личностных особенностей сотрудников;

2) изучение морально-деловых и личностных качеств сотрудников при перемещении по службе и аттестации;

3) проведение исследований состояния морально-психологического климата и разработка рекомендации по его улучшению;

4) осуществление психологической профилактики конфликтных ситуаций среди личного состава;

5) психологическое просвещение личного состава;

6) психологическая подготовка личного состава к выполнению служебных задач;

7) оказание психологической помощи личному составу в случае необходимости после проведения аварийно-спасательных работ и ликвидации ЧС;

8) выявление лиц с признаками низкой нервно-психической неустойчивостью, склонных к различным формам девиантного поведения с последующим включением их в "группу наблюдения", с дальнейшей организацией психологической работы с данной категорией;

9) психологическая профилактика суицидальных поведений;

10) психологическая помощь и консультирование личного состава.

Параграф 2. Психодиагностика индивидуальных особенностей (личностных качеств) личного состава

19. Психологическая диагностика проводится психологами в форме индивидуальных (с одним сотрудником) и групповых (с двумя и более сотрудниками) психологических мероприятий.

20. Психологическая диагностика не проводится с сотрудниками, вышедшими накануне после суточного или ночного дежурства.

21. При изучении индивидуальных особенностей личного состава используются следующие методы: анализ документов и биографических данных, индивидуальная беседа, анкетирование, психологическое тестирование, наблюдение и опрос.

22. Мероприятия психологической диагностики проводятся:

1) с личным составом территориальных органов, государственных учреждений, организации образования – один раз в год;

2) с военнослужащими воинских частей гражданской обороны – два раза в год;

3) при проведении аттестации;

4) с сотрудниками, находящимся в "группе наблюдения" каждые 6 месяцев.

23. Психологическая диагностика (обследование) состоит из трех этапов:

1) первый этап – психологическое обследование с целью получения формализованных (стандартизированных) данных о психологических особенностях личности с использованием психологических методик. Завершается обработкой бланков тестов и формированием пакета первичных материалов по каждому обследуемому;

2) второй этап – проводится в отношении сотрудников, получивших низкие пороговые значения в психологических тестах. В этом случае психолог проводит индивидуальное психологическое обследование и собеседование с целью получения уточненной и развернутой психологической характеристики;

3) третий этап – проводится при наличии признаков нарушения адаптации с применением дополнительных методик.

24. В случае недостоверности результатов тестирования повторное тестирование проводится не позднее трех рабочих дней после проведения первого.

25. Бланки тестов, профильные графики, диаграммы, отражающие результаты тестирования и первичные материалы обследуемого лица хранятся три года.

26. Психологическое заключение согласно приложению 4 к настоящим Правилам выносится психологом в течение 15 календарных дней после проведения психологической диагностики и подшивается в индивидуальную карточку сотрудника по форме согласно приложению 5 к настоящим Правилам.

27. Психологическое заключение содержит информацию:

1) о выявленных индивидуальных психологических особенностях (психологический портрет);

2) индивидуальные рекомендации для сотрудников;

3) рекомендации (мероприятия) по индивидуальным психологическим особенностям.

28. Рекомендации по индивидуальным психологическим особенностям сотрудников, включенных или находящихся в "группе наблюдения" даются непосредственному руководителю подразделения по проведению необходимой индивидуально-воспитательной работы и сопровождению его в процессе служебной деятельности.

29. По итогам психологической диагностики определяются лица, подлежащие углубленному психологическому изучению. Сотрудники с высоким уровнем суицидального риска имеющие признаки нервно-психической неустойчивости, нарушения адаптации и депрессии, переживающие негативные жизненные события, семейно-бытовые и финансовые трудности, психофизиологические, личностные и другие проблемы, берутся психологом на учет в "группу наблюдения" с занесением в журнал группы наблюдения по форме согласно приложению 7 к настоящим Правилам.

30. Сотрудник включается (исключается) в "группу наблюдения" на основании служебной записки психолога на имя первого руководителя подразделения, которое оформляется с литером "ДСП" и хранится в сейфе психолога. Учет сотрудников, включенных в "группу наблюдения", является конфиденциальной и разглашению не подлежит.

31. При перемещении сотрудника в другое подразделение, его индивидуальная карточка направляется к месту перемещения фельдъегерской службой и оформляется с литером "ДСП" с пометкой психологу лично в руки.

32. Диагностические и профилактические беседы, проведенные психологами, учитываются в журнале индивидуальных форм работ (консультации) согласно приложению 8 к настоящим Правилам.

Параграф 3. Изучение морально-психологического климата в подразделениях органов гражданской защиты

32. Изучение групповых процессов в подразделениях организуется и проводится в процессе повседневной деятельности психологами совместно с руководителями подразделений и их заместителями.

34. Проведение социологического мониторинга состояния морально-психологического климата в подразделениях ОГЗ проводится ежегодного в соответствие с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан от 20 февраля 2026 года № 70 "Об утверждении Правил и методики проведения ежегодного социологического мониторинга состояния морально-психологического климата в подразделениях органов гражданской защиты".

Параграф 4. Оказание психологической помощи личному составу к выполнению задач по предназначению в любых экстремальных условиях

34. Психологическая помощь включает в себя:

1) психологическое консультирование – это профессиональная помощь психолога психически здоровым людям в преодолении жизненных трудностей, стрессов и межличностных конфликтов. Через беседу психолог помогает сотруднику осознать проблемы, найти внутренние ресурсы и изменить модели поведения;

2) психокоррекционную работу – это целенаправленная работа по исправлению или компенсации особенностей психического развития, поведения или эмоционального состояния у здоровых людей с использованием специальных психологических методов. Она направлена на устранение причин дезадаптации, развитие личности и помощь в решении актуальных проблем;

3) тренинговую работу – деятельность, направленная на формирование практических навыков, способствующих гармоничному и устойчивому функционированию личности в различных условиях экстремальной среды;

4) психологический дебрифинг – метод работы с групповой психической травмой. Это особо организованная и четко структурированная работа в группах с людьми, совместно пережившими катастрофу или трагическое событие.

36. Психологами составляется программа по психокоррекционной и тренинговой работе. Занятия отражаются в журнале групповых форм работ (тренинги) по форме согласно приложению 9 к настоящим Правилам.

37. Психологический дебрифинг проводится с сотрудниками после проведения аварийно-спасательных работ и ликвидации ЧС.

38. Психологическая помощь оказывается психологами во время приема личного состава. Прием осуществляется в соответствии с графиком работы комнаты психологической разгрузки, который утверждается руководителем и доводится личному составу подразделения.

Параграф 5. Психопрофилактическая работа с личным составом

39. Профилактические мероприятия включают в себя:

1) выявление лиц с риском суицидального поведения из числа личного состава в ходе психодиагностических мероприятий;

2) проведение комплекса мероприятий по оптимизации процесса адаптации молодых сотрудников;

3) организацию занятий (тренингов), направленных на формирование у личного состава психологической устойчивости к стрессовым ситуациям в служебной деятельности и посттравматических расстройств;

4) проведение профилактической работы с сотрудниками, склонными к нарушению служебно-воинской дисциплины, имеющими конфликтные взаимоотношения в коллективе;

5) оптимизацию морально-психологического климата, поддержание в служебных коллективах атмосферы дружбы, товарищества, взаимопомощи, уважения личного достоинства каждого сотрудника;

6) своевременное предупреждение и разрешение конфликтов в коллективах подразделений;

7) использование духовно-нравственного потенциала традиционных религиозных конфессий, общественных объединений в интересах профилактики суицидальных происшествий.

Параграф 6. Психологическая работа по профилактике суицидальных происшествий

40. Профилактика суицидальных происшествий представляет собой комплекс организационных, психологических, педагогических и социальных мероприятий, проводимых психологами совместно с кадровыми подразделениями и специалистами собственной безопасности, в целях предотвращения суицидальных происшествий среди личного состава ОГЗ, устранения причин и условий, способствующих их совершению. В рамках проводимой работы психологами выполняются нижеследующие функции:

1) выявление сотрудников с риском суицидального поведения по результатам психологической диагностики и проведение дальнейшей психологической работы с ними;

2) обучение руководителей подразделений способам распознавания признаков социально-психологической дезадаптации;

3) осуществляют мониторинг за психологическим состоянием сотрудников при выполнении служебных задач и в повседневной жизнедеятельности;

4) оказание психологической поддержки и помощи сотрудникам, у которых выявлены признаки кризисного состояния и суицидального поведения.

41. Психологи информируют первого руководителя подразделения, начальников кадровых подразделений, а также специалистов собственной безопасности, о сотрудниках с признаками суицидального риска, с включением их в "группу наблюдения".

42. Сотрудники, совершившие суицидальные попытки (не завершенный факт) направляются кадровыми подразделениями на военно-врачебную комиссию для определения пригодности к дальнейшей службе согласно приказу Министра внутренних дел Республики Казахстан от 2 ноября 2020 года № 758 "Об утверждении Правил проведения военно-врачебной экспертизы в правоохранительных органах, органах гражданской защиты и Государственной фельдъегерской службе Республики Казахстан и Положения о комиссиях военно-врачебной экспертизы в органах внутренних дел Республики Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 21580).

Параграф 7. Психологическое просвещение личного состава

43. Психологическое просвещение организуется психологами в рамках профессиональной служебной подготовки.

44. Психологическая информация может доводиться в устной (лекции, доклады, выступления участников и очевидцев событий), в печатной (памятки, листовки и другие печатные продукции) формах, путем просмотра и обсуждения кинофильмов.

45. Основными задачами психологического просвещения являются:

1) разъяснение сущности и содержания психологической работы в ОГЗ;

2) ознакомление личного состава с закономерностями психического развития человека, группы, коллектива;

3) популяризация идей психического здоровья человека, его возможностей и ограничений;

4) информирование о мероприятиях по сохранению психического здоровья личного состава;

5) привитие интереса к психологическим знаниям и стремления конструктивно использовать их в профессиональной деятельности и в личной жизни.

Глава 4. Организация идеологической работы в органах гражданской защиты

46. Идеологическая работа в ОГЗ направлена на формирование у личного состава ОГЗ патриотического сознания, любви к Родине, своему народу, верности присяге, конституционным принципам и национальным интересам Республики Казахстан, чувства гордости за избранную профессию, противодействия деструктивной идеологии, безупречное выполнение обязанностей, предусмотренных статей 16 Закона, статьей 7 Закона Республики Казахстан "О воинской службе и статусе военнослужащих".

Сноска. Пункт 46 - в редакции приказа Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

47. Основными задачами идеологической работы являются:

1) приобщение личного состава к системе культурных ценностей, истории и традициям народа Республики Казахстан, ОГЗ, формирование общечеловеческих норм гуманистической морали, выражающиеся в доброте, взаимовыручке, взаимоподдержке, толерантности и дружбе, как нации единого будущего;

2) формирование через средства массовой информации позитивного общественного мнения о деятельности ОГЗ, повышения авторитета и престижа профессии сотрудника ОГЗ;

3) формирование и развитие у сотрудников ОГЗ представления о нравственных основах службы, антикоррупционного поведения, знания профессионально-этических требований к поведению на службе и в быту, взаимоотношениям в служебном (трудовом, воинском) коллективе;

4) осуществление взаимодействия с государственными органами и неправительственными организациями, средствами массовой информации по вопросам предупреждения и ликвидации ЧС;

5) готовность к выполнению служебного долга и проявление отличительных черт сотрудника ОГЗ;

6) организация и проведение в ОГЗ воспитательной, социально-правовой, психологической и идеологической работы с личным составом, разъяснение государственной политики, принимаемых руководством страны мерах по укреплению обороноспособности, обеспечению межэтнического и межконфессионального согласия;

7) формирование у сотрудников морально-психологической устойчивости и готовности к действиям в экстремальных условиях, их невосприимчивости к идеологии деструктивных религиозных течений.

Сноска. Пункт 47 с изменениями, внесенными приказами Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования); от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

48. Идеологическая работа организовывается и проводится путем:

1) воспитания у личного состава идейных, нравственных, качеств, достижения задач, предусмотренных абзацами вторым, третьим, четвертым и пятым пункта 8 настоящих Правил;

2) вырабатывание у личного состава устойчивого иммунитета на внешнее воздействие идеологии преступного мира, деструктивных идеологии, а также религиозного и иного экстремизма;

3) опровержение негативной информации, демонстрация враждебности и ущербности идеологии экстремизма, разврата и насилия.

48-1. Идеологическая работа в сфере недопущения проникновения деструктивных идей в ОГЗ организовывается и проводится в следующем порядке:

1) планирование идеологической работы в сфере противодействия религиозному экстремизму;

2) организация и проведение комплекса мероприятий по моральной и материальной поддержке сотрудников и членов их семей, повышения престижа ОГЗ, созданию атмосферы уважения к защитникам Отечества;

3) принятие оперативных мер по реализации обращений сотрудников по фактам попыток проникновения религиозных идей в коллективы ОГЗ и информирование личного состава о принятых решениях;

4) принятие мер по защите личного состава от негативного информационного воздействия.

Сноска. Правила дополнены пунктом 48-1 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

	Приложение 1 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты
	Утвержден приказом курирующего вице-министра по чрезвычайным ситуациям Республики Казахстан "____" _________20__ года №_______

План организации воспитательной и идеологической работы
с личным составом органов гражданской защиты на ____ год

№

Наименование мероприятия

Сроки проведения

Ответственные

Форма завершения

Приложение 2 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Лист беседы о проведении индивидуальной воспитательной работы

Сноска. Приложение 2 исключено приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Приложение 3 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Отчет об исполнения Плана организации воспитательной и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Таблица 1. Отчет по правовой подготовке личного состава органов гражданской защиты

№

Наименование подразделения органа гражданской защиты (далее - ОГЗ)

Количество проведенных правовых подготовок с личным составом

Дата проведения мероприятий

Тематика правовой подготовки

Количество личного состава, принявших участие в правовой подготовке

Таблица 2. Отчет по организации тематических собраний и круглых столов с личным составом органов гражданской защиты

№

Наименование подразделения ОГЗ

Наименование мероприятия (тематические собрания, круглые столы)

Дата проведения мероприятий

Тематика мероприятия

Фамилия, имя, отчество (при его наличии), принадлежность к ветеранским организациям, государственным органам, приглашенных на мероприятие (ветераны ОГЗ, войны, труда, государственные общественные деятели, представители государственных органов)

Количество личного состава, принявших участие в мероприятии

Таблица 3. Отчеты по организации воспитательной и идеологической работе с личным составом органов гражданской защиты

№	Наименование подразделения ОГЗ	Количество проведенных индивидуально-воспитательных работ с личным составом на предмет соблюдения ими служебной, воинской дисциплины	Выпущенные аудиоматериалы и видеоматериалы, информационно-справочные материалы, памятки о деятельности ОГЗ		Организованные экскурсии, походы по историческим, сакральным местам и местам боевой славы
			Количество	Наименование тематик	Количество личного состава, принявших участие в мероприятии	Наименование экскурсии

	Приложение 3-1 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты
	Форма

Журнал индивидуально-воспитательной работы

Сноска. Правила дополнены приложением 3-1 в соответствии с приказом Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 22.12.2023 № 697 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

______________________________________________
должность, звание
______________________________________________
фамилия, имя, отчество (при его наличии)
______________________________________________
подразделение Список личного состава
______________________________________________
(наименование подразделения)

№	Звание, должность	Фамилия, имя, отчество (при его наличии)	Дата рождения	Национальность	Образование	Семейное положение	Служба в армии	Служба в органах гражданской защиты	Домашний адрес
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10

Данные о подчиненном сотруднике
Фамилия, имя, отчество (при его наличии) ________________________________
Дата рождения _______________________________________________________
Место рождения ______________________________________________________
Национальность ______________________________________________________
Образование (когда, где учился, профессия, специальность, успехи в учебе)
_____________________________________________________________________
Звание _______________________________________________________________
(когда присвоено, приказ)
Должность ___________________________________________________________
Служба в Вооруженных Силах (когда, где, в какой должности и звании проходил
службу).
Участие в боевых операциях.
Награды и знаки воинской доблести ______________________________________
_____________________________________________________________________
Дата поступления на службу в органы гражданской защиты __________________
Какие имеет поощрения и за что __________________________________________
Какие имеет взыскания и за что ___________________________________________
Прохождение первоначальной профессиональной подготовки_________________
(когда, где)
Результаты психологического обследования сотрудника
______________________________________________________________________
(по заключению военно-врачебной комиссии)
Где работал до поступления на службу в органы гражданской защиты
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
Место жительства (адрес, домашний телефон, сотовый телефон) ______________
______________________________________________________________________
Жилищно-бытовые условия ______________________________________________
Семейное положение ____________________________________________________
_______________________________________________________________________
Близкие родственники (фамилия, имя, отчество (при его наличии), дата рождения,
адрес, место работы, учебы):
Жена (муж) ____________________________________________________________
Дети __________________________________________________________________
Отец __________________________________________________________________
Мать __________________________________________________________________
Близкие друзья по работе и месту жительства ________________________________
_______________________________________________________________________
Наличие личного автотранспорта (марка, государственный номер) ______________
_______________________________________________________________________
Наличие ипотечного займа, кредита (банк, организация) ______________________
______________________________________________________________________

"Согласовано" Заместитель начальника __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ года

"Утверждаю" Начальник __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ года

ПЛАН индивидуально-воспитательной работы на первое полугодие

№	Звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность	Дата проведения		Вид ИВР	Причина, цель ИВР	Отметка об исполнении
"Согласовано" Заместитель начальника __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ года			"Утверждаю" Начальник __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ года

ПЛАН индивидуально-воспитательной работы на второе полугодие

№	Звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность	Дата проведения		Вид ИВР	Причина, цель ИВР	Отметка об исполнении
"Согласовано" Заместитель начальника __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ года			"Утверждаю" Начальник __________________________ __________________________ __________________________ "____"_________ 20____ года

Характеристика
(на сотрудника, с которым проводилась ИВР)

__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________

Учет индивидуально-воспитательной работы

№	Звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность	Дата проведения	Вид ИВР	Причина, цель проведения ИВР (по плану ИВР, какому-либо факту или проступку и.т.д.	Краткое содержание, результаты ИВР	Выводы, замечания, принятые меры

Лист индивидуальной беседы

С __________________________________________________
Вопросы беседы:
___________________________________________________
Выводы по беседе:
___________________________________________________
Беседу провел:
___________________________________________________
С выводами беседы ознакомлен:
___________________________________________________

Запись лиц, проверяющих журнал ИВР

№	Звание, фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность	Замечания, предложения	Дата проверки	Роспись

Приложение 4 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Психологическое заключение

Сноска. Приложение 4 - в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

1. Фамилия:

2. Имя:

3. Отчество (при его наличии):

4. Возраст на момент тестирования:

5. Дата проведения тестирования:

6. Основание для проведения:

7. Психодиагностическое обследование проходило с использованием следующих методик:

8. Результаты (портрет):

9. Рекомендации:

Психолог Фамилия, имя, отчество (при его наличии)
"___" ____________ 202_ г.

Данная информация является конфиденциальной, разглашению не подлежит. Использовать только в служебных целях.

Приложение 5 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Сноска. Приложение 5 - в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Индивидуальная карточка сотрудника № -

Фамилия _____________________________________________________________
Имя _________________________________________________________________
Отчество (при его наличии) _____________________________________________
Дата рождения ________________________________________________________
Дополнительная информация (психологическая характеристика)
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

Приложение 6 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Журнал учета психодиагностических работ

№	Дата	Фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность сотрудника	Методы психологической работы	Результаты обследования, выводы	Примечание

Приложение 7 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Журнал группы наблюдения

Сноска. Приложение 7 - в редакции приказа и.о. Министра по чрезвычайным ситуациям РК от 19.06.2026 № 233 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

№	Фамилия, имя, отчество (при его наличии), подразделение	Дата взятия на учет	Дата снятия с учета	Причина учета	Вид психокоррекционной работы	Примечание

Приложение 8 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Журнал индивидуальных форм работ (консультации)

№	Дата	Фамилия, имя, отчество (при его наличии), должность /подразделение сотрудника	Основание проведения консультации	Результаты/рекомендации	Примечание

Приложение 9 к Правилам организации воспитательной, психологической и идеологической работы с личным составом органов гражданской защиты

Журнал групповых форм работ (тренинги)

№	Дата проведения	Подразделение	Количество человек	Вид работы	Цель	Примечание