Индустриялық дамуды бағалау әдістемесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. 2022 жылғы 11 мамырдағы № 260 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2022 жылғы 18 мамырда № 28104 болып тіркелді

"Өнеркәсіптік саясат туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 9-бабының 32) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Индустриялық дамуды бағалау әдістемесі бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Өнеркәсіптік саясат департаменті:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің міндетін атқарушы

М. Карабаев

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі

"КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі

Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің міндетін атқарушының 2022 жылғы 11 мамырдағы № 260 Бұйрықпен бекітілген

Индустриялық дамуды бағалау әдістемесі

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Индустриялық дамуды бағалау әдістемесі (бұдан әрі – Әдістеме) "Өнеркәсіптік саясат туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 9-бабы 32) тармақшасына сәйкес әзірленді және индустриялық дамуына бағалау жүргізу тетігін анықтайды.

2. Индустриялық дамуды бағалау өнеркәсіптің дамуына әсер ететін құқықтық, экономикалық, қаржылық және өзге де факторларды талдауды көздейді және мынадай кезеңдерді қамтиды:

1) ресми статистикалық ақпаратты және озық тәжірибелерді талдау;

2) проблемалар мен тәуекелдер картасын қалыптастыру;

3) Индустриялық даму индексін қалыптастыру және құру;

4) жүйелі түрлендірулер бойынша ұсынымдар қалыптастыру.

3. Индустриялық дамуды бағалау елімізде Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарымен анықталатын өнеркәсіптік саясатты қалыптастыру және түзету мақсатында өңдеу өнеркәсібіне және елдің дамуына әсер ететін ілеспе (аралас) экономика секторларына бағытталған.

2-тарау. Индустриялық дамуды бағалау көздері

4. Индустриялық дамуды бағалау үшін деректер көздері мыналар болып табылады:

1) ресми статистикалық ақпарат;

2) елдің өнеркәсіптік дамуын реттейтін нормативтік құқықтық актілер, мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары, сондай-ақ өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шараларын қолданысқа енгізетін (динамикада) құжаттар;

3) индустриялық даму жағдайын көрсететін мәселелер бойынша өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарына сауалнама және сұхбат жүргізу;

4) орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдарының, ұлттық даму институттарының, сондай-ақ өнеркәсіптік-инновациялық қызметті мемлекеттік ынталандыруға қатысушы өнеркәсіптік-инновациялық жүйе субъектілерінің, оны ішінде өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру саласындағы уәкілетті органның сұрауы бойынша ұсынылатын ақпараты;

5) халықаралық және отандық ұйымдармен жарияланатын, елдің өнеркәсіптік дамуын бағалайтын индекстер, рейтингтер және есептер.

3-тарау. Индустриялық дамуды талдау мен бағалау үшін қажетті ақпаратты ұсыну тәртібі

5. Өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) есепті жылдан кейінгі жылдың 31 желтоқсанынан кешіктірмей индустриялық дамуды талдау мен бағалау үшін талап етілетін деректердің сипатына байланысты орталық мемлекеттік органдарға, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдарына, ұлттық даму институттарына, сондай-ақ өнеркәсіптік-инновациялық қызметті мемлекеттік ынталандыруға қатысушы өнеркәсіптік-инновациялық жүйе субъектілеріне ағымдағы жағдай, реттеуші салалардағы тенденциялар, проблемалар, сондай-ақ оларды шешу тәсілдері туралы ақпарат ұсыну туралы сұрау жібереді.

6. Орталық мемлекеттік органдар, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары, ұлттық даму институттары, сондай-ақ өнеркәсіптік-инновациялық қызметті мемлекеттік ынталандыруға қатысушы өнеркәсіптік-инновациялық жүйе субъектілері есепті жылдан кейінгі жылдың 1 наурызына дейін уәкілетті органға ақпарат ұсынады.

7. Индустриялық дамуды бағалау сандық (статистикалық көрсеткіштер) және сапалық (сауалнама және талдау) тәсілдермен жүргізіледі.

8. Индустриялық дамуды талдау және бағалау қорытындылары жыл сайынғы Қазақстан Республикасы өнеркәсібінің жай-күйі туралы Ұлттық баяндамада жарияланады.

4-тарау. Индустриялық дамуды бағалау кезеңдері

9. Ресми статистикалық ақпаратты және озық тәжірибелерді талдау мыналарды қамтиды:

1) статистикалық ақпаратқа, оның ішінде бәсекеге қабілетті өнім өндіру және экспорттау бойынша салалық мүмкіндігін көрсететін динамикада, олардың өнеркәсіптік құрылымына, сондай-ақ өнеркәсіп саласындағы қызмет субъектілерінің технологиялық даму және жаңғыру деңгейіне мониторинг жүргізу және талдау;

2) халықаралық және отандық ұйымдармен жарияланатын, елдің өнеркәсіптік дамуын бағалайтын жалпы танылған индектер, рейтингтер және есептерді мониторингтеу және талдау.

10. Проблемалар мен тәуекелдер картасы проблемалық мәселелер мен тәуекелдерді анықтау мақсатында көлемін (шағын, орта және ірі) және өңірлік орнын ескере отырып, өңдеу өнеркәсібінің тіркелген белсенді кәсіпорындары қатарынан кәсіпорындарға сауалнама және сұхбат жүргізу арқылы қалыптастырылады.

Сауалнама үшін іріктеме жиынтық көлемі кемінде 400 респондент. Іріктеме жиынтықты есептеу кезінде Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының деректері қолданылады.

Іріктеме жиынтық мынадай формула бойынша есептеледі:

онда:

n – іріктеме жиынтық;

Z – сенімді деңгей коэффициенті (0,95%);

p – зерттелетін белгісі бар респонденттердің үлесі;

q = 1 – p – зерттелетін белгісі жоқ респонденттердің үлесі;

∆ – іріктеудің шекті қатесі;

N – негізгі жиынтық көлемі.

Іріктеме жиынтықты есептеу осы Әдістемеге 1-қосымшада көрсетілген.

Проблемалар мен тәуекелдер картасы әр анықталған проблема бойынша себеп-салдар байланыстарын және түпкі себептерін көрсете отырып, циклдар, салалар және өңірлер кесінінде қалыптастырылады, оның ішінде нәтижелердің себептер жиынтығына тәуелділігі талданады.

11. Индустриялық даму индексін қалыптастыру және құру мыналарды қамтиды:

1) өнеркәсіптік-инновациялық қызмет субъектілерінің қолайлы индустриялық дамуы үшін қажетті негізгі өмірлік циклдер бойынша шарттарды талдау;

2) елдің өнеркәсіптік дамуын реттейтін нормативтік құқықтық актілерді, Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын, сондай-ақ өнеркәсіптік дамуға әсер ететін, өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шараларын қолданысқа енгізетін (динамикада) құжаттарды мониторингтеу және нақты талдау;

3) еліміздің өнеркәсіптік дамуын реттейтін нормативтік құқықтық актілер, Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары, Қазақстан Республикасындағы заңнама индустриялық дамуға қолайлы жағдай туғызатындығын анықтау үшін пайдаланылатын құжаттар бойынша қойылатын сұрақтардың жиынтық көрсеткіштерінің пулын қалыптастыру;

4) алынған ақпаратты өңдеу және үштік кодқа трансформациялау, біріктірілген түрде сандық көрсеткіш қалыптастыру – индустриялық даму индексінің жиынтық көрсеткіші:

онда:

– Индустриялық даму индексі;

– Жиналған балл үлесі тиісті сұрақтар блогында;

n – НҚА арналған сауалнамада блогтардың жалпы саны.

Жиналған балл үлесін есептеу формуласы m-бөлімінде

онда:

- нақты жиналған балл сомасы тиісті сұрақтар блогында;

- ең жоғарғы балл сомасы тиісті сұрақтар блогында;

5) Осы Әдістеменің 2-қосымшасында көрсетілген негізгі индикаторларға (регрессия-корреляциялық талдаудың ғылыми тәсілдері арқылы индустрияландырудың сандық дамуын көрсететін) Индустриялық даму индексінің әсері мен өзгерістерін корреляциялық талдау.

12. Сапалы жүйелі түрлендірулер мен қажетті жақсартулар бойынша ұсынымдар қалыптастыру өнеркәсіптік саясатты түзету, сондай-ақ, сарапшы және бизнес-қауымдастықтың қатысуымен басқару шешімдерін қабылдау кезінде қолданылады.

Индустриялық дамуды бағалау әдістемесіне 1-қосымша

Іріктеме жиынтықты есептеу

Өңір	Негізгі жиынтық				Іріктеме жиынтық
	Барлығы	Шағын	Орта	Ірі	Барлығы	Шағын	Орта	Ірі
Ақмола облысы	279	242	25	12	18	15	2	1
Ақтөбе облысы	314	282	23	9	20	18	1	1
Алматы облысы	641	568	49	24	41	36	3	2
Атырау облысы	172	161	7	4	12	10	1	1
Батыс Қазақстан облысы	236	213	16	7	15	13	1	1
Жамбыл облысы	221	200	13	8	15	13	1	1
Қарағанды облысы	901	826	46	29	57	52	3	2
Қостанай облысы	401	365	29	7	26	23	2	1
Қызылорда облысы	134	125	4	5	10	8	1	1
Манғыстау облысы	267	245	17	5	17	15	1	1
Павлодар облысы	503	457	28	18	32	29	2	1
Солтүстік Қазақстан облысы	248	222	17	9	16	14	1	1
Түркістан облысы	230	201	18	11	15	13	1	1
Шығыс Қазақстан облысы	605	536	44	25	39	34	3	2
Нұр-Сұлтан қаласы	899	860	25	14	57	54	2	1
Алматы қаласы	2 211	2 100	67	44	139	132	4	3
Шымкент қаласы	630	575	36	19	39	36	2	1
Барлығы	8 892	8 178	464	250	568	515	31	22

Индустриялық дамуды бағалау әдістемесіне 2-қосымша

Негізгі индикаторлар

Индустрияландырудың сандық дамуын көрсететін негізгі индикаторлар:

1) Өнеркәсіптік өнім өндірісінің көлемі (ақшалай және заттай көріністе);

2) Өнеркәсіп өндірісінің индексі;

3) Жан басына шаққандағы өнім экспорты;

4) Жалпы экспорт көлеміндегі дайын өнім экспортының үлесі;

5) Өңдеу өнеркәсібі өнімдерінің жалпы экспортындағы орта және жоғары технологиялық өнімдер экспортының үлесі;

6) Жалпы ішкі өнімдегі қосылған құнның үлесі;

7) Жан басына шаққандағы қосылған құн;

8) Өңдеу өнеркәсібі өнімдерінің жалпы қосылған құнындағы орташа және жоғары технологиялық өнімдердің қосылған құнының үлесі;

9) Өңдеу өнеркәсібінің әлемдік қосылған құнындағы ел экономикасының үлесі;

10) Әлемдік өнеркәсіптік тауарлар саудасындағы экономика үлесі;

11) Негізгі капиталға инвестициялар көлемі;

12) Жұмыспен қамту;

13) Бір қызметкердің орташа айлық номиналды жалақысы;

14) Кәсіпорын статистикасы;

15) Еңбек өнімділігі;

16) Салықтар бойынша аударымдар.

Об утверждении Методики оценки индустриального развития

Приказ и.о. Министра индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан от 11 мая 2022 года № 260. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 18 мая 2022 года № 28104.

В соответствии с подпунктом 32) статьи 9 Закона Республики Казахстан "О промышленной политике" ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемую Методику оценки индустриального развития.

2. Департаменту промышленной политики Министерства индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан после его официального опубликования.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

исполняющий обязанности министра индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан

М. Карабаев

"СОГЛАСОВАН"
Министерство сельского хозяйства
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство образования и науки
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство здравоохранения
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство финансов
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство торговли и интеграции
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство иностранных дел
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство по чрезвычайным ситуациям
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство национальной экономики
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство цифрового развития,
инноваций и аэрокосмической промышленности
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство экологии, геологии и
природных ресурсов
Республики Казахстан

"СОГЛАСОВАН"
Министерство энергетики
Республики Казахстан

Утверждена приказом исполняющего обязанности министра индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан от 11 мая 2022 года № 260

Методика оценки индустриального развития

Глава 1. Общие положения

1. Настоящая Методика оценки индустриального развития (далее – Методика) разработана в соответствии с пунктом 32) статьи 9 Закона Республики Казахстан "О промышленной политике" и определяет механизм проведения оценки индустриального развития.

2. Оценка индустриального развития предусматривает анализ правовых, экономических, финансовых и иных факторов, влияющих на развитие промышленности, и включает следующие этапы:

1) анализ официальной статистической информации и передовых практик;

2) формирование и построение Индекса индустриального развития;

3) формирование рекомендаций по системным преобразованиям.

Сноска. Пункт 2 – в редакции приказа Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

3. Оценка индустриального развития в стране фокусируется на обрабатывающей промышленности и сопутствующих (смежных) секторах экономики, влияющих на ее развитие, с целью формирования и корректировки промышленной политики, определяемой документами Системы государственного планирования.

Глава 2. Источники оценки индустриального развития

4. Источниками данных для оценки индустриального развития являются:

1) официальная статистическая информация;

2) нормативные правовые акты, документы Системы государственного планирования, регулирующие промышленное развитие страны, а также документы, которыми вводятся в действие меры государственного стимулирования промышленности (в динамике);

3) опрос и интервьюирование предприятий обрабатывающей промышленности по вопросам, отражающим условия индустриального развития;

4) информация центральных государственных органов, местных исполнительных органов областей, городов республиканского значения, столицы, национальных институтов развития, а также субъектов промышленно-инновационной системы, участвующих в государственном стимулировании промышленно-инновационной деятельности, в том числе предоставляемая по запросу уполномоченного органа в области государственного стимулирования промышленности;

5) индексы, рейтинги и отчеты, оценивающие промышленное развитие стран, публикуемые международными и отечественными организациями.

Глава 3. Порядок предоставления информации, необходимой для анализа и оценки индустриального развития

5. Уполномоченный орган в области государственного стимулирования промышленности (далее – уполномоченный орган) не позднее 31 января года, следующего за отчетным, в зависимости от характера данных, требующихся для анализа оценки индустриального развития направляет в центральные государственные органы, местные исполнительные органы областей, городов республиканского значения, столицы, национальные институты развития, а также субъектам промышленно-инновационной системы, участвующим в государственном стимулировании промышленно-инновационной деятельности запрос о предоставлении информации о текущем состоянии, тенденциях, проблемах в регулируемых сферах, а также способах их решения.

Сноска. Пункт 5 с изменением, внесенным приказом Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

6. Центральные государственные органы, местные исполнительные органы областей, городов республиканского значения, столицы, национальные институты развития, а также субъекты промышленно-инновационной системы, участвующие в государственном стимулировании промышленно-инновационной деятельности до 1 марта года, следующего за отчетным, предоставляют информацию уполномоченному органу.

7. Оценка индустриального развития проводится количественным (статистические показатели) и качественным (опрос и анализ) методами.

8. Итоги анализа и оценки индустриального развития опубликовываются в ежегодном Национальном докладе о состоянии промышленности Республики Казахстан.

Глава 4. Этапы оценки индустриального развития

9. Анализ официальной статистической информации и передовых практик включает:

1) мониторинг и анализ статистической информации, в том числе в динамике, указывающей на отраслевую способность производить и экспортировать конкурентоспособную продукцию, их промышленную структуру, а также уровень технологического развития и модернизации субъектов деятельности в сфере промышленности;

2) мониторинг и анализ общепризнанных индексов, рейтингов и отчетов, оценивающих промышленное развитие стран, публикуемых международными и отечественными организациями;

3) построение индекса экономической диверсификации обрабатывающей промышленности, который представляет собой оценку диверсификации с учетом производства продукции среднего и верхнего переделов, и увеличения сложности производимых товаров;

4) анализ индикаторов на уровне отраслей обрабатывающей промышленности, который позволяет оценить уровень развития отраслей обрабатывающей промышленности в разрезе регионов Республики Казахстан.

Сноска. Пункт 9 – в редакции приказа Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

10. Формирование и построение Индекса индустриального развития.

Алгоритм расчета:

1) На первом этапе ключевые показатели, указанные в пункте 11 настоящей Методики, нормализуются согласно Z – оценке в целях очищения показателей от выбросов. В результате данные преобразуются таким образом, что они имеют среднее значение 0 и стандартное отклонение 1:

где

значение показателя j для региона i,

– среднее значение выборки,

– стандартное отклонение выборки.

2) На втором этапе рассчитывается субиндекс на уровне классов (4 знака) ОКЭД для каждого региона по следующей формуле:

где

– субиндекс на уровне классов ОКЭД (4 знака) k региона i,

– вес показателя j,

– нормализованный показатель j для региона i.

3) На третьем этапе рассчитанные субиндексы на уровне классов ОКЭД нормируются согласно min-max нормализации в разрезе регионов в целях приведения индексов к единой шкале от 0 до 1 согласно следующей формуле:

4) На четвертом этапе рассчитывается субиндекс по переделам для каждого региона по следующей формуле:

где

– субиндекс по переделу в рамках разделов ОКЭД (2 знака) отрасли l региона i,

– вес субиндекса отрасли k на уровне классов ОКЭД.

5) На пятом этапе рассчитывается субиндекс на уровне разделов ОКЭД для каждого региона по следующей формуле:

Веса по переделам: нижний – 0,1, средний – 0,3, высокий – 0,6.

6) На последнем этапе рассчитывается сводный индекс диверсификации обрабатывающей промышленности для каждого региона по следующей формуле:

где

– сводный индекс региона i,

– вес субиндекса m на уровне классов ОКЭД.
Сноска. Пункт 10 – в редакции приказа Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

11. Ключевые индикаторы, отражающие количественное развитие индустриализации:

– Валовая добавленная стоимость (ВДС), млн. тенге;

– Реальный рост валовой добавленной стоимости, в %;

– Производительность труда, тыс. долл. США/чел.;

– Инвестиции в основной капитал, млн. тенге;

– Реальный рост инвестиций, в %;

– Объем экспорта обрабатывающей промышленности, в долл. США.

Сноска. Пункт 11 – в редакции приказа Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

12. Формирование рекомендаций по качественным системным преобразованиям и необходимым улучшениям используются при корректировке промышленной политики, а также принятии управленческих решений при участии экспертного и бизнес-сообщества.

Приложение 1 к Методике оценки индустриального развития

Сноска. Приложение 1 исключено приказом Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

	Приложение 2 к Методике оценки индустриального развития

Сноска. Приложение 2 исключено приказом Министра промышленности и строительства РК от 02.04.2026 № 138 (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).