Трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзушылықтың болмағаны туралы

Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2025 жылғы 2 желтоқсандағы № 119 шешімі

Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасы Бәсекелестіктің жалпы қағидаттары мен қағидалары туралы хаттаманың (2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа № 19 қосымша) 10-тармағының 3 және 4-тармақшаларына, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2012 жылғы 23 қарашадағы № 99 шешімімен бекітілген трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу туралы істерді қарау тәртібінің 44 және 45-тармақтарына сәйкес өртке қарсы тиек қысымтығындарының көтерме сауда нарығында бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу туралы іс бойынша трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларының бұзылуы мәселесін (әрі қарай – іс) қарады.

Іс материалдарын қарау нәтижелері бойынша, Еуразиялық экономикалық одақтың бәсекелестік саласындағы құқығына кіретін халықаралық шарттар мен актілердің ережелеріне сүйене отырып, істің фактілік мән-жайларын және қосымшаға сәйкес осы Шешімнің сипаттамалық және дәлелдемелік бөліктерінде келтірілген істі қарау жөніндегі комиссияның тұжырымдарын зерделей отырып, Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасы шешті:

1. "Апогей" жауапкершілігі шектеулі қоғамының (Ресей Федерациясы, Мәскеу қ., Черницынский өткелі, 3-үй, 5-құрылыс, 2-қабат, 1-офис, НМТН 1023302160584, тіркеу күні – 1999 жылғы 15 наурыз, СЖН 3307007851) және оның лауазымды тұлғасы М.В. Гусевтің іс-әрекеттерінде 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың 76-бабы 2-тармағының 1) тармақшасын бұзу фактісінің болмауын тану және трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу туралы істерді қарау тәртібінің 46-тармағының 1) тармақшасына сәйкес аталған тұлғаларға қатысты істі қарауды тоқтатылсын.

2. Осы Шешімге белгіленген тәртіппен Еуразиялық экономикалық одақ Сотына шағым жасауға болады.

3. Осы Шешім ресми жарияланған күнінен бастап 30 күнтізбелік күн өткен соң күшіне енеді.

Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының төрағасы

Б. Сағынтаев

2025 жылғы 2 желтоқсандағы Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының № 119 Шешіміне ҚОСЫМША

2025 жылғы 2 желтоқсандағы Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының № 119 Шешімінің СИПАТТАМАЛЫҚ ЖӘНЕ ДӘЛЕЛДЕМЕЛІК БӨЛІКТЕРІ

Еуразиялық экономикалық комиссияға (әрі қарай – Комиссия) Беларусь Республикасының монополияға қарсы реттеу және сауда министрлігінен (әрі қарай – БР МРСМ) 2022 жылғы 7 қыркүйектегі № 16782 кіріс хаты арқылы 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың (әрі қарай – Шарт) 76-бабының ережелерін бұзу белгілерінің бар екендігі туралы өтініш (материалдар) түсті.

13¹²-тармаққа сәйкес, Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2012 жылғы 23 қарашадағы № 97 шешімімен бекітілген трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу туралы өтініштерді (материалдарды) қарау тәртібінде (әрі қарай – Өтініштерді қарау тәртібі) өтінішті (материалдарды) қарау (2022 жылғы 13 қыркүйектен 2023 жылғы 24 қаңтарға дейін) тоқтатылды, және Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2013 жылғы 30 қаңтардағы № 7 шешімімен бекітілген бәсекелестік жай-күйін бағалау әдістемесіне (әрі қарай – Әдістеме) сәйкес Комиссия өртке қарсы тиек қысымтығындарының көтерме саудасының трансшекаралық нарығындағы бәсекелестік жай-күйіне бағалау жүргізді.

Бәсекелестіктің жалпы қағидаттары мен қағидалары туралы хаттаманың (Шартқа № 19 қосымша) 11-тармағына сәйкес, (әрі қарай – Хаттама) және Әдістеменің 61 – 63-тармақтарына сәйкес бәсекелестіктің жай-күйін бағалау кезеңдерінің әрқайсысында жасалған негізгі тұжырымдар құпия ақпаратты қорғау талаптарын бұзбайтын бөлігінде баяндалды.

Әдістеменің II бөлімінің ережелеріне сәйкес нарықты зерттеу кезеңі 2021 жылғы 30 маусымнан 2022 жылғы 30 желтоқсанға дейінгі уақыт аралығы ретінде айқындалды.

Әдістеменің III бөлімінің талаптарына сәйкес тауар нарығының өнімдік шектері айқындалды: өртке қарсы тиек қысымтығындарының көтерме саудасы (әрі қарай тиісінше – тауар, тауар нарығы).

2012 жылғы 19 желтоқсандағы Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің № 29 шешімімен бекітілген Нарықты трансшекаралық нарыққа жатқызу өлшемшарттарының (әрі қарай – Өлшемшарттар) 2-тармағына сәйкес Шарттың 76-бабымен белгіленген бәсекелестіктің жалпы қағидаларын қолдану мақсатында, егер тауар нарығының географиялық шектері Еуразиялық экономикалық одаққа мүше 2 немесе одан да көп мемлекеттің аумақтарын қамтитын болса, нарық трансшекаралық нарыққа жатқызылады (әрі қарай тиісінше – мүше мемлекеттер, Одақ).

Әдістеменің 26-тармағының "a" тармақшасына сәйкес тауар нарығының географиялық шектерін оның Өлшемшарттарға сәйкестігін айқындау мақсатында айқындау кезінде тауар нарығының трансшекаралық белгісі ретінде тауардың бір мүше мемлекеттің аумағынан басқа мүше мемлекеттің аумағына жеткізілуі анықталады.

Қаралып отырған тауар нарығының географиялық шектерін айқындау кезінде тауардың бір мүше мемлекеттің аумағынан басқа мүше мемлекеттердің (Беларусь Республикасының, Қазақстан Республикасының және Ресей Федерациясының) аумақтарына жеткізілетіні анықталды.

Әдістеменің IV бөлімі ережелеріне сәйкес және тауардың Беларусь Республикасынан Қазақстан Республикасына және Ресей Федерациясына жеткізілетінін әрі осы мүше мемлекеттердің аумақтарында айналымға түсетінін ескере отырып, трансшекаралық тауар нарығының географиялық шектері ретінде Беларусь Республикасының, Қазақстан Республикасының және Ресей Федерациясының аумақтары айқындалды.

"Апогей" жауапкершілігі шектеулі қоғамы (әрі қарай – "Апогей" ЖШҚ) және "Белорус саңыраулар қоғамы" қоғамдық бірлестігінің "Цветлит" өндірістік унитарлық кәсіпорны" (Беларусь Республикасы) (әрі қарай – "Цветлит" ӨУК) өртке қарсы тиек қысымтығындарының өндірушілері болып табылады және өнімді Одақтың тауар нарықтарында сатады.

Осылайша, Өлшемшарттардың 2 және 3-тармақтарының шарттары орындалатыны анықталды, өйткені тауар нарығы трансшекаралық болып табылады, ал Шарттың 76-бабы 2-тармағында көзделген тыйымды бұзу белгілері әрекеттерінен байқалатын шаруашылық жүргізуші субъект және мұндай әрекеттердің нәтижесінде өзіне залал келтірілген немесе келтірілуі мүмкін не іскерлік беделіне нұқсан келген немесе келтірілуі мүмкін бәсекелес шаруашылық жүргізуші субъект мүше мемлекеттердің әртүрлі аумақтарында (тиісінше Ресей Федерациясында және Беларусь Республикасында) тіркелген, және Шарттың 76-бабы 2-тармағын бұзуды жолын кесу Комиссияның құзыретіне жатады.

Әдістеменің 13¹-тармағына және Өтініштерді қарау тәртібінің 13¹⁴-тармағына сәйкес Хаттаманың 13²-тармағында көзделген жағдайлардың болмауына байланысты, трансшекаралық нарықтарда бәсекелестікті болдырмауға, шектеуге немесе жоюға әкелетін не әкелуі мүмкін әрекеттердің жолын кесу мақсатында өтінішті (материалдарды) қарау 2023 жылғы 24 қаңтардағы № 8/опр анықтамасы бойынша онда көрсетілген ескерту берілген және онда көзделген талаптар мен (немесе) шаралар орындалатын мерзімге тоқтатылды.

Комиссия "Апогей" ЖШҚ-ға трансшекаралық нарықтарда бәсекелестікті болдырмауға, шектеуге немесе жоюға әкелетін не әкелуі мүмкін әрекеттерді тоқтату туралы 2023 жылғы 13 маусымдағы № 1-предупр ескертуін берді.

"Апогей" ЖШҚ 2023 жылғы 10 шілдедегі № 48 хатымен (2023 жылғы 10 шілдедегі кір. № 12096) ескертудің орындалмағаны туралы хабарлады.

"Апогей" ЖШҚ ескертуде көрсетілген талаптар мен (немесе) шараларды орындамағанына байланысты 2023 жылғы 12 шілдеде өтінішті (материалдарды) қарау қайта басталды, және трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу туралы тергеп-тексеруді жүргізу тәртібінің 3-тармағы 1) тармақшасына, 2012 жылғы 23 қарашадағы № 98 Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің шешімімен бекітілген (әрі қарай – Тергеп-тексеру тәртібі), Хаттаманың 10-тармағы 4) тармақшасына және 12-тармағына сәйкес Шарттың 76-бабы 2-тармағын бұзудың мүмкін белгілерінің болуына байланысты Комиссия 2023 жылғы 12 шілдедегі № 57/опр трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу туралы тергеп-тексеруді жүргізу туралы анықтама қабылдап (әрі қарай – тергеп-тексеру) тиісті тергеп-тексеруді жүргізді.

БР МРСМ материалдарына сәйкес, "Апогей" ЖШҚ-ның іс-әрекеттерінде жосықсыз бәсекелестікке тыйымды бұзудың мүмкін белгілері байқалған, олар "Цветлит" ӨУК өнімінің тұтынушыларының атына "Апогей" ЖШҚ тарапынан 2022 жылғы 30 маусымда келесі мазмұндағы ақпараттық хат жіберу арқылы шаруашылық жүргізуші субъектіге залал келтіруі немесе оның іскерлік беделіне нұқсан келтіруі мүмкін жалған, нақты емес немесе бұрмаланған мәліметтерді тарату түрінде көрініс берген:

"Осы хат арқылы Беларусь Республикасының аумағында өндіріліп, әрі қарай Ресей Федерациясының аумағында өткізіліп жүрген адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келмейтін (әрі қарай – қауіпті тауар) тауарлардың (өртке қарсы тиек қысымтығындары) өндіріліп жатқаны туралы хабарлаймын.

Өртке қарсы тиек қысымтығындары Беларусь Республикасы, 230005, Гродно қаласы, Дзержинский көшесі, 94-үй мекенжайы бойынша орналасқан "Белорус саңыраулар қоғамы" қоғамдық бірлестігінің "Цветлит" кәсіпорнында өндіріледі.

Қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейтін және қолдану барысында өмір мен денсаулыққа қатер төндіретін өндірістік тиек қысымтығындары Ресей Федерациясының аумағында сату үшін ұсыну және тұтынушыларға – Ресей Федерациясының ұйымдары мен азаматтарына нақты сату жолымен таратылып келеді.

2021 жылғы 22 желтоқсанда "Апогей" ЖШҚ Беларусь Республикасында "Цветлит" унитарлы кәсіпорны өндірген 15 дана тиек қысымтығындарын сатып алды.

Содан кейін, "Апогей" ЖШҚ сұрауы бойынша тиек қысымтығындарына қатысты олардың негізгі параметрі – гидравликалық кедергі коэффициентінің МЕМСТ Р 53278-2009 талаптарына сәйкестігін анықтау мақсатында Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ ФМБМ АБ және ӨТ ҒЗО СЗ аккредиттелген сынақ зертханасы сынақтар жүргізді (қосымша № 2 – сынаққа үлгілерді тапсыру актісі № 1, 25.03.2022 ж.). Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ ФМБМ АБ және ӨТ ҒЗО СЗ қорытындысына сәйкес, Беларусь Республикасында "Цветлит" унитарлы кәсіпорны өндірген тиек қысымтығындары МЕМСТ Р 53278-2009 талаптарына сәйкес келмейді және, соның салдарынан, олардың қолданылуы адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына (2022 жылғы 14 маусымдағы № 2368/4.3-2022 хаттамасына № 3 қосымша) сәйкес келмейді.

Сараптамалық зерттеу нәтижесінде өрт туындаған жағдайда тиек қысымтығындарының нормативтік субергіштігін қамтамасыз етпейтіні анықталды.

Осылайша, ПК50 бұрыштық жез тиек қысымтығы үшін МЕМСТ Р 53278-2009 бойынша гидравликалық кедергі коэффициентінің орташа мәні 7,5 болуы тиіс. Алайда зерттелген крандарда бұл коэффициент үш есеге дейін асып, 21-ден 27-ге дейінгі аралықта болды.

ПК50 бұрыштық шойын тиек қысымтығы бойынша гидравликалық кедергі коэффициентінің орташа мәнінің нормасы 7,5 кезінде 12,99-дан 13,20-ға дейінгі диапазонда болды.

Ал ПК65 тиек қысымтығы бойынша гидравликалық кедергі коэффициентінің орташа мәнінің нормасы 6,5 кезінде 7,57-ден 7,95-ке дейінгі диапазонда анықталды.

Өртке қарсы кранның тиек қысымтығындары Еуразиялық экономикалық одақтың "Өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету және өрт сөндіру құралдарына қойылатын талаптар туралы" техникалық регламентінің (ЕАЭО ТР 043/2017) талаптарына сәйкестігін міндетті түрде декларациялауға жататын объектілер болып табылады. Бұл ретте, Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2021 жылғы 29 қарашадағы N 163 шешіміне сәйкес, тиек қысымтығындарының сәйкестігін растау үшін келесі стандарттар қолданылады:

- МЕМСТ Р 53278-2009 "Өрт техникасы. Өртке қарсы тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық талаптар. Сынақ әдістері" (4.1 (1-кестенің 1–5, 8–18 тармақшалары), 4.2, 4.5, 4.7–4.15 тармақтар)

- СТБ 11.14.04-2009 "Өрт қауіпсіздігі стандарттары жүйесі. Өртке қарсы крандардың тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық шарттар" (4.2–4.6, 4.8–4.10, 4.12–4.17 тармақтар)

- ҚР СТ 1712-2007 "Өрт техникасы. Өртке қарсы сумен жабдықтау жүйелерінің жабдығы. Өртке қарсы крандардың тиек қысымтығындары. Өрт қауіпсіздігіне қойылатын техникалық талаптар. Сынақ әдістері" (4.1–4.6.2, 5-тармақтар).

Өртке қарсы тиек қысымтығындары "Белорус саңыраулар қоғамы" Қоғамдық бірлестігінің "Цветлит" унитарлы кәсіпорнына тиесілі болып, декларациялар тізілімінің деректеріне сәйкес 2020 жылғы 13 сәуірдегі № 022/20 және 2020 жылғы 12 мамырдағы № 035/20 сынақ хаттамаларының негізінде рәсімделген 2020 жылғы 18 мамырда берілген № BY/11211.01.ТР043 033 00038 ЕАЭО сәйкестік декларациясына ие. Сәйкестікті растау стандарты ретінде СТБ 11.14.04-2009 "Өрт қауіпсіздігі стандарттары жүйесі. Өртке қарсы крандардың тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық шарттар" (4.2–4.6, 4.8–4.10, 4.12–4.17 тармақтар) стандарты қолданылған.

Бұл стандартта гидравликалық кедергі коэффициентінің орташа мәніне қойылатын талаптар көзделмеген, алайда бұл параметрдің есебі тиек қысымтығының құрылысына және оның ішкі диаметріне байланысты анықталады, ал ішкі диаметрге жоғарыда көрсетілген стандартта міндетті талап қойылған.

Осы стандарттың 1-кестесінің 7-тармағына сәйкес шартты өткелі "50" болатын тиек қысымтығы үшін ішкі диаметр кемінде 45 мм болуы тиіс, ал Беларусь Республикасындағы "Цветлит" унитарлы кәсіпорны өндірген зерттелген тиек қысымтығындарында ішкі диаметр 35 мм-ге тең. Өз кезегінде, шартты өткелі "65" болатын тиек қысымтығындары үшін ішкі диаметр кемінде 62 мм болуы тиіс, ал нақты көрсеткіш 46 мм-ді құрайды.

Осылайша, Беларусь Республикасындағы "Цветлит" унитарлы кәсіпорны өндірген тиек қысымтығындары өртке қарсы сумен жабдықтау жүйелерінің жабдығы ретінде пайдаланылмайды, өйткені олар СТБ 11.14.04-2009 "Өрт қауіпсіздігі стандарттары жүйесі. Өртке қарсы крандардың тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық шарттар" (4.2–4.6, 4.8–4.10, 4.12–4.17 тармақтары) стандартының талаптарына сәйкес келмейді, бұл өз кезегінде Еуразиялық экономикалық одақтың "Өрт қауіпсіздігін және өрт сөндіруді қамтамасыз ету құралдарына қойылатын талаптар туралы" техникалық регламентінің (ЕАЭО ТР 043/2017) талаптарының бұзылуына әкеледі және адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына жауап бермейді" (әрі қарай – ақпараттық хат № 64).

Тергеу жүргізу барысында "Интернет" ақпараттық-телекоммуникациялық желісіндегі (әрі қарай – Интернет желісі) "Апогей" ЖШҚ ресми сайтында (https://oooapogei.ru) "Апогей" ЖШҚ бас директоры М.В. Гусевтің тапсырмасы бойынша "ЕЭК тексерісі жөніндегі ұстаным" бөлімінде келесі ақпарат орналастырылғаны да анықталды:

"Құрметті әріптестер мен клиенттер!

Еуразиялық экономикалық комиссия тарапынан біздің клиенттерімізге, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің аумағында жабу арматурасын өндіру және сату нарығында қызмет атқаратын үшінші тарапты ұйымдарға жолданып жатқан хаттар негізінде "Апогей" ЖШҚ-ға келіп түсіп жатқан сұрауларға байланысты төмендегіні хабарлау қажетті деп санаймыз:

2022 жылғы қыркүйек айында "Апогей" ЖШҚ Еуразиялық экономикалық комиссиясынан "Апогей" ЖШҚ-ға Комиссияға "Апогей" ЖШҚ-ның шаруашылық қызметіне қатысты едәуір көлемдегі құжаттарды ұсыну туралы талап қойылған сұрау алды. Мұндай талапқа негіздеме ретінде ЕЭК Беларусь Республикасының Монополияға қарсы реттеу және сауда министрлігі мен белгілі бір белорус жабу арматурасы өндірушісінен алынған "Апогей" ЖШҚ тарапынан трансшекаралық нарықтарда бәсекелестік туралы ортақ қағидалардың бұзылуы мүмкін деген өтінішке сілтеме жасады.

Біз мұндай тексеруге әкелген белорус өндірушісінің шағымының себебі Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасының бақылаушы органдарына "Апогей" ЖШҚ тарапынан жолданған өтініштер болды деп есептейміз. Аталған өтініштерде "Апогей" ЖШҚ ілмекті арматураның (өртке қарсы тиек қысымтығындары) ресейлік өндірушілері Беларусь аумағында қызметін жүзеге асыратын өндірушілермен салыстырғанда тең емес бәсекелестік жағдайға түсіп отырғаны туралы хабарлаған.

Мәселенің мәні неде?

Өртке қарсы тиек қысымтығындары өртке қарсы кранда суды жіберуге арналған. Бұл арматураның маңызды функцияларының бірі – клапан арқылы қажетті су шығынын қамтамасыз ету (қажетті су қысымын қамтамасыз ету); оның орындалуы конструктивтік тұрғыдан айқындалады – су өтетін клапанның барлық қуыстары ең төменгі қажетті қималарға/диаметрлерге ие болуы тиіс.

Ресей Федерациясының аумағында өндірілетін тиек қысымтығындарына қойылатын міндетті техникалық параметрлер МЕМСТ Р 53278-2009 стандартымен реттеледі, онда, атап айтқанда, тиек қысымтығындарын төмендегі гидравликалық кедергі коэффициенттерімен дайындау талабы көзделген:

– диаметрі 50 мм тиек қысымтығындарында – кемінде 7,5 м³/с;

– диаметрі 65 мм тиек қысымтығындарында – кемінде 6,5 м³/с.

Сонымен қатар, Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2019 жылғы 19 қарашадағы № 200 шешіміне сәйкес, Еуразиялық экономикалық одақ аумағында өндірілетін ілтекті арматураның (оның ішінде қысымтығындарының) тиісті халықаралық және өңірлік (мемлекетаралық) стандарттар қабылданғанға дейін қатысушы мемлекеттердің ұлттық стандарттары негізінде сату жүзеге асырылуға тиіс.

Беларусь Республикасында қолданыстағы СТБ 11.14.04-2009 стандартына Мемлекеттік стандарттау жөніндегі комитеттің 13.11.2017 ж. № 83 қаулысымен енгізілген № 1 өзгеріс гидравликалық кедергіге қойылатын міндетті талаптарды көздемейді, яғни тиек қысымтығындары тесіктерсіз немесе айтарлықтай төмендетілген көрсеткіштерімен шығарылуы мүмкін. Параметрлері тарылтылған крандардағы тесіктер өртті сөндіру кезінде қажетті су напорын қамтамасыз етпейді және, біздің ойымызша, мұндай крандар өртке қарсы іс-шараларды жүргізуге арналған жабдықтарға (гидранттарда, тұрғын үйлер мен кәсіпорындардағы өрт шкафтарында және т.б.) орнатылмауы тиіс.

Аталғандарды растау мақсатында "Апогей" ЖШҚ бір Беларусь өндірушісінің бірнеше бұйымын сатып алып, Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ ФМБМ АБ және ӨТ ҒЗО СЗ аккредиттелген сынақ зертханасында сараптамалық зерттеу жүргізуге тапсырыс берді. Зерттеу нәтижелері бұл өндірушінің тиек қысымтығындарының құрылысы өткізгіш диаметрінің 30%-ға дейін төмендетілгенін, бұл өз кезегінде напордың (үш есеге) және өрт оқпанының су ағынының ұшу қашықтығының нормативтік көрсеткіштерден төмендеуіне әкелетінін көрсетті. Мұндай тиек қысымтығындары өрт туындаған жағдайда нормативтік субергіштікті қамтамасыз етпейді. Мұндай конструкция басқа да Беларусь өндірушілерінің Ресей Федерациясына жеткізілетін өнімдері ілмекті арматурасында да болуы мүмкін.

Сонымен бірге, отандық МЕМСТ Р 53278-2009 тұрғысынан қауіпті осындай өнімдердің Ресей Федерациясының аумағында сатылуы ЕЭО мен Беларусь Республикасының нормативтік актілерінің талаптарына толық сәйкес келеді.

Қалыптасқан жағдайды талдағаннан кейін, біз ілмекті арматураға қатысты мемлекетаралық стандарттардағы айырмашылықтар беларус өндірушілеріне едәуір бәсекелестік артықшылықтар беретінін анықтадық, өйткені жоғары сапа стандарттарына толық сай және барлық қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетін ресейлік жабу арматурасын өндіру материалдың көбірек жұмсалуына байланысты қымбатқа түседі. Өндіріс құнын төмендету мақсатында ресейлік стандарттарды (МЕМСТ-ті) төмендету мүмкін емес, өйткені МЕМСТ талаптарын сақтау азаматтардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігінің кепілдігі болып табылады. Тұтынушылар, әдетте, ілмекті арматураны жобалау саласының мамандары емес, оның қауіпсіздік стандарттарын, түрлі өрттерді сөндіруге арналған нормативтерді білмейді және қажетті тауарды сатып алу кезінде, негізінен, оның бағасын баса назарға алады. Осылайша, жақын уақытта салыстырмалы түрде арзан, бірақ ықтимал қауіпті өнім нарықтың елеулі бөлігін иемденуі мүмкін. "Апогей" ЖШҚ пікірінше, бұл баға бәсекелестігіне төтеп бере алмайтын ресейлік ілмекті арматураны өндіретін кәсіпорындардың көпшілігінің сөзсіз банкротқа ұшырауына әкеледі. Бұдан бөлек, өткізгіш диаметрі төмендетілген крандарды қолдану әртүрлі өрттерден келетін залалдың ұлғаюына соқтырады.

Біз осы ақпаратты Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасының қандай да бір түрде мүдделі барлық мемлекеттік органдарына жеткізу мүмкін деп санадық және олардың ілмекті арматураға қойылатын техникалық талаптарды біріздендіру процесін бастайды деп үміттендік".

Трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу белгілерінің бар немесе жоқ екендігі туралы қорытынды жасауға жеткілікті мәліметтердің болмауына байланысты Комиссия Тергеп-тексеру жүргізу тәртібінің 6-тармағына сәйкес 2023 жылғы 14 қарашадағы № 69/опр анықтамасымен тергеу жүргізу мерзімін 2024 жылғы 14 ақпанға дейін ұзартты.

Хаттаманың 10-тармағының 3-тармақшасына, Тергеп-тексеру жүргізу тәртібінің 11-тармағының 1-тармақшасына, 13 және 16-тармақтарына, сондай-ақ 2012 жылғы 23 қарашадағы Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің № 99 шешімімен бекітілген трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу істерін қарау тәртібінің (әрі қарай – Істерді қарау тәртібі) 2-тармағына сәйкес, тергеу барысында трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу белгілерінің анықталуына байланысты Комиссия 2024 жылғы 12 ақпандағы № 2/опр анықтамасымен трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу ісін (әрі қарай – іс) қозғап, оны қарау үшін келесі құрамда комиссия тағайындады:

істі қарау жөніндегі комиссияның төрағасы Сушкевич А.Г.;

істі қарау жөніндегі комиссия төрағасының орынбасары Калиев А.А.;

істі қарау жөніндегі комиссия мүшелері: Королькова О.С., Курбатов Е.В., Сейталиев А.Л. және Суменков С.С.

"Апогей" ЖШҚ-ға (Ресей Федерациясы, Мәскеу қ., Черницынский өткелі, 3-үй, 5-құрылыс, 2-қабат, 1-офис, НМТН 1023302160584, тіркеу күні – 1999 жылғы 15 наурыз, СЖН 3307007851) (әрі қарай – жауапкер) қатысты іс қозғалды.

Сонымен қатар, іс бойынша жауапкер ретінде істі қарау жөніндегі комиссия келесі тұлғаны тартты – "Апогей" ЖШҚ бас директоры Гусев М.В. (2024 жылғы 18 наурыздағы № 10/опр анықтамасы).

Істі қарауға қатысқан тұлғалар:

мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарының бәсекелестік (антимонополиялық) саясатты іске асыру және (немесе) жүргізу құзыретіне кіретін өкілдері: Войно А.В., Казаков Р.Т., Сагдат Ж.Б., Склярова Я.В. және Шемякина А.А.;

сенімхат бойынша жауапкердің өкілі – Покровская А.Б.

2024 жылғы 4 сәуірдегі істі қарау жөніндегі комиссияның құрамын өзгерту туралы № 15/опр анықтамасымен Курбатов Е.В. осы комиссия құрамынан шығарылды.

2024 жылғы 10 қыркүйектегі істі қарау жөніндегі комиссияның құрамын өзгерту туралы № 49/опр анықтамасымен істі қарау жөніндегі комиссияның төрағасы болып Максимов С.В. тағайындалып, Королькова О.С. комиссия құрамынан шығарылды.

Істі қарау шеңберінде трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бұзу фактісі жауапкерлермен мойындалмайды.

Жауапкерлердің түсініктемелеріне (2024 жылғы 3 желтоқсандағы кір. № 19868 хат) сәйкес, "Апогей" ЖШҚ-ның № 64 ақпараттық хаты жасалмаған және үшінші тұлғаларға жолданбаған. 2022 жылғы 30 маусымдағы шығыс № 64 ретінде тіркелген хат "Апогей" ЖШҚ бас директоры М.В. Гусевтің тапсырмасы бойынша тек Ресей Федерациясының Азаматтық қорғаныс, төтенше жағдайлар және табиғи апаттардың зардаптарын жою істері жөніндегі министрлігінің (Ресей ТЖМ) Білім беру және ғылыми-техникалық қызмет департаментінің мекенжайына ғана жіберілген. "Апогей" ЖШҚ мемлекеттік органдарға өтініштер жолдай отырып, тұтынушылардың құқықтарының, сондай-ақ Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасының тауар нарығының өзге қатысушыларының құқықтарының бұзылуы мүмкіндігі туралы хабарлау жөніндегі өз конституциялық құқығын іске асырып отырмыз деп есептеген.

Комиссияның № 64 ақпараттық хатын алу туралы сұрауына жауап ретінде Ресей ТЖМ Білім беру және ғылыми-техникалық қызмет департаменті (2023 жылғы 27 шілдедегі кіріс № 13214 хат) "Апогей" ЖШҚ-ның 2022 жылғы 30 маусымдағы шығыс № 64 хаты "Цветлит" ӨУК өнімінің (өртке қарсы тиек қысымтығындары) сапасына қатысты Ресей ТЖМ-не келіп түспегенін хабарлады. Сонымен қатар, Ресей ТЖМ Білім беру және ғылыми-техникалық қызмет департаментіне "Апогей" ЖШҚ-ның "Цветлит" ӨУК өнімінің сапасы мәселесі бойынша 2022 жылғы 30 маусымдағы шығ. № 52 хаты келіп түскені көрсетілді.

Іс материалдарына сәйкес, "Апогей" ЖШҚ 2022 жылғы 30 маусымдағы № 64 ақпараттық хатын "Цветлит" ӨУК тұтынушыларының мекенжайына жолдаған, онда, өзге ақпаратпен қатар келесі тұжырым жасалған: "Беларусь Республикасындағы "Цветлит" ӨУК кәсіпорны өндірген тиек қысымтығындары өртке қарсы сумен жабдықтау жүйелерінің жабдығы ретінде пайдаланылмайды, өйткені олар СТБ 11.14.04-2009 "Өрт қауіпсіздігі стандарттары жүйесі. Өртке қарсы крандардың тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық шарттар" (4.2–4.6, 4.8–4.10, 4.12–4.17 тармақтар) стандартының талаптарына сәйкес келмейді, бұл Еуразиялық экономикалық одақтың "Өрт қауіпсіздігін және өрт сөндіруді қамтамасыз ету құралдарына қойылатын талаптар туралы" техникалық регламентінің (ТР ЕАЭО 043/2017) талаптарының бұзылуына әкеледі және адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына жауап бермейді".

Шарттың 76-баптың 2-тармағының 1-тармақшасына сәйкес Шартқа жосықсыз бәсекеге жол берілмейді, оның ішінде шаруашылық жүргізуші субъектiге (нарық субъектісіне) залал келтіруі немесе оның iскерлiк беделiне нұқсан келтіруі мүмкін жалған, дәл емес немесе бұрмаланған мәліметтерді тарату да жосықсыз бәсекеге жатады.

Хаттаманың 2-тармағының 14-тармақшасында жосықсыз бәсеке деп кәсіпкерлік қызметте артықшылықтар алуға бағытталған, мүше мемлекеттердің заңнамасына, іскерлік айналым әдет-ғұрыптарына, адалдық, парасаттылық және әділдік талаптарына қайшы келетін және өзге шаруашылық жүргізуші субъектілерге (нарық субъектілеріне) – бәсекелестерге залал келтірген немесе залал келтіруі мүмкін, не олардың іскерлік беделіне нұқсан келтірген немесе нұқсан келтіруі мүмкін бір шаруашылық жүргізуші субъектінің (нарық субъектісінің) (тұлғалар тобының) немесе бірнеше шаруашылық жүргізуші субъектілердің (нарық субъектілерінің) (тұлғалар топтарының) кез келген әрекеттері танылады.

Көрсетілген нормаларды өзара байланыстыра оқу олардың мағынасы Одақ құқығымен кәсіпкерлік қызметте артықшылық алуға бағытталған, мемлекеттер-мүшелердің заңнамасына, іскерлік айналым әдет-ғұрыптарына, адалдық, парасаттылық және әділеттілік талаптарына қайшы келетін және өзге шаруашылық жүргізуші субъектілерге (нарық субъектілеріне) – бәсекелестерге залал келтірген не залал келтіруі мүмкін, не болмаса олардың іскерлік беделіне нұқсан келтірген немесе нұқсан келтіруі мүмкін әрекеттерге бір шаруашылық жүргізуші субъектінің (нарық субъектісінің) (тұлғалар тобының) не бірнеше шаруашылық жүргізуші субъектілердің (нарық субъектілерінің) (тұлғалар топтарының) жол берілмейтінін білдіреді, мұндай нұқсан жалған, дәл емес немесе бұрмаланған мәліметтерді таратуда көрініс табады және ол шаруашылық жүргізуші субъектіге (нарық субъектісіне) шығын келтіруі немесе оның іскерлік беделіне зиян келтіруі мүмкін.

Комиссия БР МРСМ материалдарында ұсынылған № 64 ақпараттық хаттың мазмұнына қатысты төмендегіні анықтады.

Еуразиялық экономикалық одақ туралы Шарттың 53-бабы 2-тармағының бірінші абзацына сәйкес, Одақтың техникалық регламенті күшіне енген өнім Одақтың аумағында, егер ол осы техникалық регламентпен белгіленген сәйкестікті бағалау рәсімдерінен өткен жағдайда ғана, айналысқа шығарылуға жатады.

Шарттың 53-бабы 2-тармағының екінші абзацына сәйкес мемлекеттер-мүшелер Одақтың техникалық регламентінің талаптарына сәйкес келетін өнімнің өз аумағында айналымға түсуін, Одақтың техникалық регламентінде (Одақтың техникалық регламенттерінде) көзделген талаптардан тыс қосымша талаптар қоймай және қосымша сәйкестікті бағалау рәсімдерін жүргізбей қамтамасыз етеді.

Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2019 жылғы 19 қарашадағы № 200 Шешіміне сәйкес, ЕАЭО ТР 043/2017 талаптарының, атап айтқанда өртке қарсы тиек қысымтығындарына қатысты талаптардың орындалуын қамтамасыз ету мақсатында МЕМСТ Р 53278-2009 "Өрт техникасы. Өртке қарсы тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық талаптар. Сынақ әдістері" (4.1-тармақ (соның ішінде 1–5, 8–18-тармақтары 1-кестеде), 4.2, 4.5 және 4.7–4.15-тармақтар), СТБ 11.14.04-2009 "Өрт қауіпсіздігі стандарттары жүйесі. Өрт крандарының тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық шарттар" (4.2–4.6, 4.8–4.10 және 4.12–4.18-тармақтар), сондай-ақ ҚР СТ 1712-2007 "Өрт техникасы. Өртке қарсы сумен жабдықтау жүйелерінің жабдықтары. Өрт крандарының тиек қысымтығындары. Өрт қауіпсіздігіне қойылатын техникалық талаптар. Сынақ әдістері" қолданылады.

Осылайша, әрбір стандарттың (МЕМСТ Р 53278-2009, СТБ 11.14.04-2009 және ҚР СТ 1712-2007) қолданылуы өнімнің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Мемлекеттер-мүшелердің уәкілетті органдары № 64 ақпараттық хатта баяндалған ақпаратқа қатысты келесі ұстанымдарды білдірді.

Осылайша, Беларусь Республикасының Төтенше жағдайлар жөніндегі министрлігінің (әрі қарай – Беларусь Республикасы ТЖМ) ұстанымына (2022 жылғы 12 қазандағы № 19296 кіріс хаты) сәйкес "Апогей" ЖШҚ, сондай-ақ Ресей Федерациясының ТЖМ "Всероссийский ордена „Знак Почета“ противопожарной обороны ғылыми-зерттеу институты" федералдық мемлекеттік бюджеттік мекемесі (әрі қарай – Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ) мемлекеттік бақылауды (қадағалауды) жүргізуге өкілетті ұйымдар болып табылмайды.

Муфталық кіріс және шығыс келтеқұбырлары бар ПК50 өртке қарсы тиек қысымтығындарының (өткізгіш) ішкі диаметрінің өлшемдеріне қойылатын талаптар (2020 жылғы 12 мамырдағы № 035/20 сынақ хаттамасы) СТБ 11.14.04-2009 1-кестесінің 7-тармағында белгіленбеген.

Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ сынақ хаттамасына (2022 жылғы 14 маусымдағы № 2368/4.3-2022) қоса берілген қабылдау-тапсыру актісі үлгілерді (сынамаларды) іріктеу актісі болып табылмайды.

Аталған сынақ хаттамасының 7-бөлімінде гидравликалық кедергі коэффициентін анықтау бойынша сынақлар "Гидравликалық кедергі коэффициентін анықтау бойынша сынақларды жүргізу әдістемесі. Өртке қарсы тиек қысымтығындары" құжатына сәйкес жүргізілгені көрсетілген. Алайда өртке қарсы тиек қысымтығындарының ЕАЭО ТР 043/2017 талаптарына сәйкестігін бағалау кезінде осы әдістемені қолдану Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2016 жылғы 18 қазандағы № 161 Шешімімен бекітілген халықаралық және өңірлік (мемлекетаралық) стандарттар тізбелерін әзірлеу және қабылдау тәртібінің 11-тармағының талаптарына қайшы келеді.

Жоғарыда баяндалғанның негізінде көрсетілген өнімнің қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмейді және пайдалану кезінде өмір мен денсаулық үшін қауіп тудырады деген қорытынды негізсіз болып табылады.

"Апогей" ЖШҚ және Еуразиялық экономикалық комиссияның Техникалық реттеу және аккредиттеу департаменті "Цветлит" ӨУК өндірісінің өртке қарсы тиек қысымтығындарына сәйкестік декларациясын тіркеудің заңдылығына қатысты мәселемен Беларусь Республикасы ТЖМ-ге жүгінген.

"Цветлит" ӨУК өрт крандарының тиек қысымтығындарына қатысты 2020 жылғы 18 мамырдағы ЕАЭО ТР № BY/112 11.01.ТР043 033 00038 сәйкестік декларациясы ресми сертификаттау органы арқылы тіркелген.

Беларусь Республикасы ТЖМ "Лицензияланатын қызмет түрлеріне сараптама және сертификаттау жөніндегі республикалық орталық" мекемесі ЕАЭО ТР 043/2017 талаптарының барлығын ескере отырып және толық көлемде ТШ BY 500059277.031-2015 бойынша шығарылатын өртке қарсы тиек қысымтығындарының ЕАЭО ТР 043/2017 талаптарына сәйкес келетінін растайды.

Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитетінің "Қазақстан стандарттау және метрология институты" республикалық мемлекеттік кәсіпорнының ұстанымына (2023 жылғы 16 қаңтардағы № 674 кіріс хаты) сәйкес № 64 ақпараттық хатында "Апогей" ЖШҚ көрсеткен "гидравликалық кедергі коэффициенті" және "клапанның су беру мөлшері" деген көрсеткіштер ЕАЭО ТР 043/2017-де белгіленбеген.

Өрт краны және оның құрамдас бөліктері Одақ аумағында айналымға ЕАЭО ТР 043/2017 талаптарына сәйкестігі стандарттардың кез келгенін қолдану арқылы расталғаннан кейін шығарылуы мүмкін, бұл стандарттар ЕАЭО ТР 043/2017-ге арналған стандарттар тізбесіне енгізілген және осы өнімге қатысты зерттеу (сынау) және өлшеу қағидалары мен әдістерін қамтиды.

Өрт қауіпсіздігін және өрт сөндіруді қамтамасыз етуге арналған құралдарға жүргізілетін зерттеу (сынау) және өлшеу әдістері техникалық регламент талаптарын қолдану және орындау үшін қажетті сынамалар іріктеу қағидаларын қоса отырып, зерттеу (сынау) және өлшеу қағидалары мен әдістерін қамтитын стандарттар тізбесіне енгізілген стандарттарда белгіленеді.

Өнімнің техникалық регламент талаптарына сәйкессіздігі мүше мемлекеттердің заңнамасында белгіленген тәртіппен техникалық регламенттер талаптарының сақталуына мемлекеттік бақылау (қадағалау) жүргізу барысында айқындалады.

Осы жағдайда өртке қарсы тиек қысымтығындары ЕАЭО ТР 043/2017 талаптарына, сондай-ақ ЕАЭО ТР 043/2017-ге арналған стандарттар тізбесіне енгізілген Беларусь Республикасының ұлттық стандарты СТБ 11.14.04-2009 "Өрт қауіпсіздігі стандарттары жүйесі. Өрт крандарының тиек қысымтығындары. Жалпы техникалық шарттар" талаптарына сәйкес деп мәлімделген.

Ресей ТЖМ-нің хатына (2023 жылғы 16 қаңтардағы № 647 кір.) сәйкес, Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ жүргізген сынаулар сертификаттау немесе өнімді декларациялау шеңберінде міндетті талаптарға сәйкестікті растау үшін өткізілетін сынауларға жатпайды және бағалау сипатындағы сынақтар болып табылады.

СТБ 11.14.04-2009 және ҚР СТ 1712-2007 стандарттарында гидравликалық кедергі коэффициентіне немесе клапанның су беру мөлшерін сипаттайтын өзге көрсеткішке қойылатын талаптар жоқ, ал өртке қарсы тиек қысымтығындарының кіріс және шығыс келтеқұбырларының ішкі диаметрлеріне қойылатын талаптар белгіленген.

МЕМСТ Р 53278-2009, немесе СТБ 11.14.04-2009, немесе ҚР СТ 1712-2007 бойынша сәйкестігі расталған өртке қарсы тиек қысымтығындары осы құжаттарда белгіленген және клапан арқылы өтетін судың ағымын ашуды (жабуды) қамтамасыз ететін бірдей көрсеткіштерге (клапан бағыты – Дh, клапанды Дh шамасына ашу үшін қажетті айналымдар саны, сермердің айналу бағыты, айналдырықтың жеңілдігі мен бірқалыптылығы, клапанның тығыз жабылуы) ие.

Сонымен қатар, Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ мамандарының пікірінше, "гидравликалық кедергі коэффициенті" көрсеткіші өртке қарсы тиек қысымтығындарының өткізу қабілетін толық айқындайды. Алайда Ресей ТЖМ ӨҚЖБҒЗИ мамандары өртке қарсы тиек қысымтығындарының сынамаларын іріктеу (сатып алу) және оларды іріктеу (сатып алу) кезеңінде сәйкестендіру процесіне қатыспаған.

Сынақ хаттамасында келтірілген сынақ нәтижелері тек сынақтан өткен өртке қарсы тиек қысымтығындарының үлгілеріне ғана қатысты және осы түрдегі шығарылатын өнімнің жалпы сапасын көрсетпейді.

Осылайша, № 64 ақпараттық хат мазмұнын, іс материалдарын және мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары ұсынған ұстанымдарды зерделей отырып, Комиссия БР МРСМ материалдарында ұсынылған № 64 ақпараттық хатта "Цветлит" ӨУК өртке қарсы тиек қысымтығындарына қатысты келтірілген ақпарат шындыққа сәйкес келмейді және бұрмаланған деген қорытындыға келеді.

"Апогей" ЖШҚ-ның № 64 ақпараттық хаты үшінші тұлғаларға дайындауы және жолдауы бойынша Комиссия келесіні анықтады.

БР МРСМ материалдарына сәйкес, № 64 ақпараттық хатының көшірмесі "Цветлит" ӨУК-ке "ГАЗСЕРВИС+" жауапкершілігі шектеулі қоғамы (әрі қарай – "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ) тарапынан 2022 жылғы 23 тамыздағы № 23/08 шығыс хаты арқылы жолданған, онда "… бізге "Апогей" ЖШҚ-нан хат келіп түсті, онда Сіздің кәсіпорынның өнімдері адамдардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігі талаптарына және Еуразиялық экономикалық одақтың "Өрт қауіпсіздігі және өрт сөндіруді қамтамасыз ету құралдарына қойылатын талаптар туралы" ЕАЭО ТР 043/2027 Техникалық регламентіне сәйкес келмейді деп көрсетілген. Бұл ақпаратты назарсыз қалдыра алмаймыз, осыған байланысты "Цветлит" ӨУК-те шығарылатын өнімнің сертификаттаудан өту тәртібі, оның қауіпсіздігі және пайдалануға жарамдылығы жөнінде түсініктеме беруіңізді сұраймыз." деп көрсетілген.

Осылайша, егер № 64 ақпараттық хат "Цветлит" ӨУК өнімдеріне қатысты бұрмаланған ақпаратты қамти отырып, таратылған жағдайда, ол "Цветлит" ӨУК-ке залал келтіруі және оның іскерлік беделіне нұқсан келтіруі мүмкін еді.

"КАЛАНЧА" ЖШҚ ақпараттық хат № 64-ті алғанын (2023 жылғы 9 қазандағы № 19440 кіріс хаты), алайда оны құжаттарда сақтамағанын хабарлаған.

Іс материалдарына сәйкес "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ-ның мекенжайына "Апогей" ЖШҚ атынан № 64 ақпараттық хаты (2022 жылғы 19 қазандағы № 19791 кіріс хаты) жолданған.

Комиссияның сұрауына жауап ретінде "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ (2022 жылғы 8 қарашадағы № 21097 кіріс хаты) № 64 ақпараттық хатты ұсыну мүмкін еместігін, техникалық себептерге байланысты хат алмасу сақталмағанын хабарлаған.

Қосымша ретінде "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ Комиссияға № 64 ақпараттық хаты таратылғаны туралы ақпаратты және кейіннен "Балтық Өрт Компаниясы" жауапкершілігі шектеулі қоғамы (әрі қарай – "БӨК" ЖШҚ) электрондық пошта арқылы таратқан "Апогей" ЖШҚ-ның ұқсас хатын тіркеп, хат алмасудың скриншотын жолдаған.

Істі қарау жөніндегі Комиссия "БПК" ЖШҚ-дан ұйым немесе оның қызметкерлері алған № 64 ақпараттық хатының түпнұсқа нұсқасын, сондай-ақ оны қандай жолмен алғаны туралы (электрондық пошта мекенжайын және т.б. көрсете отырып) егжей-тегжейлі жазбаша ақпаратты және "Цветлит" ӨУК өнімінің сапасына қатысты өзге қандай да бір хатты ұсынуды сұратқан.

"БПК" ЖШҚ 2024 жылғы 10 маусымдағы № 9522 кіріс хаты арқылы "Апогей" ЖШҚ-нан "Цветлит" ӨУК өнімінің сапасына қатысты ешқандай хат алмағанын хабарлаған.

Комиссияның "Апогей" ЖШҚ-ның 2022 жылғы 30 маусымнан 2022 жылғы 4 шілдеге дейінгі аралықтағы пошта және электрондық хат-хабар жіберулері мен олардың алушылары туралы сұрауларына "Ресей Поштасы" АҚ-ның (2023 жылғы 23 тамыздағы № 14826 кіріс хаты) және "ВКонтакте" ЖШҚ-ның (2023 жылғы 4 тамыздағы № 13697 кіріс хаты) жауаптарында Комиссия сұратқан пошта жөнелтілімдері мен электрондық хат-хабардың деректері байланыс құпиясы болып табылатыны және жіберушінің келісімінсіз әрі сот шешімі жоқ жағдайда Комиссияға берілмейтіні көрсетілген. 1999 жылғы 17 шілдедегі № 176-ФЗ "Пошталық байланыс туралы" Федералдық заңның 15-бабына сәйкес, байланыс құпиясын шектеу тек сот шешімі негізінде ғана жол беріледі, бұл сот практикасы (Ресей Федерациясы Жоғарғы Сотының 2022 жылғы 15 тамыздағы № 305-ЭС22-11582 анықтамасы) арқылы да расталған.

Істі қарау жөніндегі Комиссия (2024 жылғы 9 сәуірдегі № 16/опр және 2024 жылғы 2 мамырдағы № 18/опр анықтамаларымен) "Апогей" ЖШҚ-дан 2022 жылғы 30 маусымнан 2022 жылғы 4 шілдеге дейінгі кезеңде пошталық байланыс және электрбайланыс желілері арқылы "Апогей" ЖШҚ жіберген хат-хабарлар туралы "Почта России" АҚ және "ВК" ЖШҚ-ға ақпарат ұсынуға келісім беруді сұратқан (алушылары, күндері, шығыс нөмірлері, трек-нөмірлері, "Ресей Поштасы" АҚ арқылы жолданған хат-хабарға қатысты өзге растайтын құжаттар туралы мәліметтер), сондай-ақ электрондық пошта арқылы "Апогей" ЖШҚ жіберген барлық хаттардың көшірмелерін (скриншоттарын) қоса беруді (ол хаттардың жіберілген "Апогей" ЖШҚ-ның электрондық поштасы туралы, алушылары және олардың электрондық пошта мекенжайлары, хаттардың шығыс нөмірлері мен күндері туралы ақпаратпен бірге) талап еткен.

"Апогей" ЖШҚ-ның 2024 жылғы 25 сәуірдегі № 7120 кіріс хаты бойынша, жауапкер көрсетілген кезеңге қатысты өзінің хат-хабары туралы ақпаратты "Ресей Поштасы" АҚ мен "ВК" ЖШҚ-ға беруге Комиссияға келісім ұсынуды мүмкін деп санамайды.

Сонымен қатар, Комиссия шарттың 76-бабы 2-тармағының бұзылу белгілерінің ("Апогей" ЖШҚ-ның үшінші тұлғаларға № 64 ақпараттық хатын дайындауы және жолдауы) бар-жоғын растайтын немесе жоққа шығаратын мәліметтерді (ақпаратты) алу мақсатында 2023 жылғы 10 қазандағы № СБ-2422/22 дәлелдемелік ұсынысты Ресей Федералдық монополияға қарсы қызметінің (Ресей ФМқҚ) мекенжайына жолдап, "Апогей" ЖШҚ-ға қатысты келесі процессуалдық әрекеттерді жүргізуді сұраған:

электрондық поштамен жұмысқа жауапты "Апогей" ЖШҚ қызметкерлерін (oooapogei@mail.ru және "Апогей" ЖШҚ-ның іскерлік хат-хабар үшін пайдаланатын өзге электрондық пошта мекенжайлары), сондай-ақ қажетті жағдайда тиісті ақпаратқа ие өзге адамдарды және көрсетілген пошта жәшігіне қолжетімділігі бар қызметкерлерге келесі сұрақтар бойынша (олармен шектелмей) сауалнама жүргізу:

№ 64 ақпараттық хатының мәтінін әзірлеуді жүзеге асырған барлық тұлғалар туралы;

№ 64 ақпараттық хатын "Апогей" ЖШҚ-ның электрондық пошта мекенжайынан жолдауды жүзеге асырған барлық тұлғалар туралы;

2022 жылғы 30 маусымнан 4 шілдеге дейінгі аралықта "Цветлит" ӨУК өнімдеріне қатысты хат жолданған oooapogei@mail.ru мекенжайынан жіберілген, олардың электрондық пошта мекенжайларын және өзге де байланыс ақпаратын көрсете отырып шығыс хат-хабарлардың барлық алушылары туралы;

тергеуге қатысты құжаттарды (соның ішінде электронды) зерделеу:

файл метадеректеріне сәйкес, бастапқы электрондық құжатты (№ 64 ақпараттық хаты) жасаған тұлғаларды, сондай-ақ оның жасалған нақты уақытын және көлемін (Кб немесе Мб түрінде) айқындау;

№ 64 ақпараттық хатының адресаттарға қандай тәсілмен жолданғанын растайтын барлық құжаттар мен хаттарды анықтау (хат алмасуға "Апогей" ЖШҚ атынан тікелей қатысқан жіберушінің тегі, аты және әкесінің аты (бар болған жағдайда) көрсетіле отырып);

2022 жылғы 30 маусымнан 4 шілдеге дейінгі кезеңде № 64 ақпараттық хаты жолданған oooapogei@mail.ru мекенжайынан (сондай-ақ "Апогей" ЖШҚ-ның іскерлік хат-хабар үшін пайдаланатын өзге электрондық пошта мекенжайларынан) жіберілген корреспонденцияның, олардың электрондық пошта мекенжайларын және өзге де байланыс ақпаратын көрсете отырып, барлық алушыларын айқындау;

№ 64 ақпараттық хаты жөнелтілген уақытты, жеткізілгені (оқылғаны) туралы хабарламаның түскен уақытын көрсете отырып, шығыс хат-хабардың есепке алу журналын (тіркеу кітабын, тізілімін) зерделеу;

"Апогей" ЖШҚ-ның "Цветлит" ӨУК өнімін жағымсыз көрсететін мәліметтерді таратқаны жөнінде мәліметтердің болуын көрсететін тергеуге қатысты құжаттарды (өтініштерді, хаттарды (соның ішінде электрондық), хат алмасуды, жұмыс кеңестерінің хаттамаларын, тіркеу журналдарын, бұйрықтарды, өкімдерді, нұсқауларды) талап ету және көшірмесін алу;

тергеуге қатысты электрондық түрде сақталған құжаттардың (ақпараттың) электрондық тасымалдаушылардан – байланыс техникалық арналарынан (электрондық пошта, электрондық құжат айналымы жүйелері және т.б.) көшірмесін алу, соның ішінде "Апогей" ЖШҚ тарапынан "Цветлит" ӨУК-ке залал келтіруі немесе оның іскерлік беделіне нұқсан келтіруі мүмкін жалған, дәл емес немесе бұрмаланған мәліметтерді таратқаны туралы ақпарат бар құжаттар;

Ресей ФМқҚ (2023 жылғы 25 қазандағы № 18563 кіріс хаты), Ресей Федерациясы аумағында қызметін жүзеге асыратын "Апогей" ЖШҚ-ға қатысты процессуалдық әрекеттерді орындау Дәлелдемелік ұсынуды (2023 жылғы 10 қазандағы № СБ-2422/22) орындау хаттамасында 70-тармағында көзделген мүмкін еместігін хабарлаған.

№ 64 ақпараттық хатының түпнұсқалығын айқындау мақсатында істі қарау жөніндегі комиссия 2024 жылғы 2 мамырдағы № 18/опр анықтамасымен істі қарауды тоқтатып, Беларусь Республикасының Сот сараптамалары жөніндегі мемлекеттік комитеті тартылған тиісті сараптамаларды тағайындаған.

Беларусь Республикасының Сот сараптамалары жөніндегі мемлекеттік комитеті арқылы аталған сараптамаларды ақылы түрде жүргізу мүмкіндігі бар екенін хабарлаған (2024 жылғы 17 шілдедегі № 11687 кіріс хаты).

Комиссияның 2024 жылға арналған бюджетінде сараптамалар жүргізуге арналған шығыстарды қаржыландыру көзделмегенін ескере отырып, істі қарау жөніндегі комиссия тағайындалған сараптамаларды жүргізуге жәрдем көрсету мақсатында Беларусь Республикасының Сот сараптамалары жөніндегі мемлекеттік комитетінің атына тиісті өтініш жолдау үшін БР МРСМ-ге өтініш берген.

БР МРСМ Беларусь Республикасының Сот сараптамалары жөніндегі мемлекеттік комитеті аталған сараптамаларды ақылы негізде жүргізу мүмкіндігі бар екенін хабарлаған. Сонымен қатар, БР МРСМ өзінің бюджетінде сараптамалар жүргізу шығыстарын қаржыландыру қарастырылмағанын мәлімдеген (2024 жылғы 11 шілдедегі № 11332 кіріс хаты).

Өз кезегінде Комиссия "Цветлит" ӨУК-ке жоғарыда көрсетілген сараптамаларды өз қаражаты есебінен жүргізу үшін Беларусь Республикасының Сот сараптамалары жөніндегі мемлекеттік комитетіне жүгіну мүмкіндігін қарастыру жөнінде хат жолдаған. Комиссияның өтінішіне "Цветлит" ӨУК-тен жауап түскен жоқ.

Сараптамаларды жүргізу мүмкін еместігін ескере отырып, істі қарау жөніндегі комиссия 2024 жылғы 26 қыркүйектегі № 50/опр анықтамасымен істі қарауды қайта бастады.

Істерді қарау тәртібінің 16-тармағына сәйкес және шешім қабылдау үшін қосымша ақпарат алу қажеттілігіне байланысты істі қарау жөніндегі комиссия істі қарау мерзімін 60 жұмыс күніне ұзартты, бұл туралы 2024 жылғы 26 қыркүйектегі № 50/опр анықтама шығарылды.

Істі қарау жөніндегі комиссия тауар нарығының шаруашылық жүргізуші субъектілері № 64 ақпараттық хатының алынғанын растайтын дәлелдемелерді толық, жан-жақты және объективті зерттеу мақсатында "Цветлит" ӨУК және "Апогей" ЖШҚ контрагенттерінен № 64 ақпараттық хатының алынғаны және оның қандай тәсілмен алынғаны туралы ақпаратты сұратты.

"Цветлит" ӨУК және "Апогей" ЖШҚ контрагенттерін сұрау нәтижелері бойынша тауар нарығының шаруашылық жүргізуші субъектілері "Апогей" ЖШҚ-дан № 64 ақпараттық хатын алғаны туралы факті анықталмаған.

Осы айтылғандарды ескере отырып, істі қарау жөніндегі комиссия "Апогей" ЖШҚ тарапынан № 64 ақпараттық хатының тікелей дайындалғаны және таратылғаны фактісін анықтамаған, осыған байланысты "Апогей" ЖШҚ әрекеттерінде жосықсыз бәсекенің жиынтық белгілерінің болуы анықталған жоқ және, демек, Шарттың 76-бабы 2-тармағында белгіленген тыйымды бұзу фактісі де анықталмаған.

Жауапкерлердің түсініктемелеріне (2024 жылғы 3 желтоқсандағы № 19868 кіріс хаты) сәйкес, олардың әрекеттерінде (ресми интернет-ресурсында ақпарат жариялау) бәсекенің жалпы қағидаларын бұзу белгілері жоқ, өйткені Комиссия "Апогей" ЖШҚ-ға қатысты тергеп-тексеру жүргізуді бастағаннан кейін және тауар нарығының қатысушыларына тиісті сұрауларды жаппай жолдай бастаған сәттен бастап "Апогей" ЖШҚ-ға оның серіктестері (бәсекелестері), сондай-ақ клиенттері жағдайды түсіндіруді талап етіп жүгінген.

Осыған байланысты "Апогей" ЖШҚ бас директоры Гусев М.В. компанияның тергеп-тексеруге қатысты ұстанымын интернет желісіндегі "Апогей" ЖШҚ-ның ресми сайтында орналастыру қажет деп есептеген және бұл ақпарат 2023 жылғы 30 қаңтарда жарияланған.

Сонымен қатар, жауапкерлердің түсініктемелеріне сәйкес, 2024 жылғы 9 тамызда "Апогей" ЖШҚ-ның бас директоры М.В. Гусевтің өкімі бойынша жарияланымды сайттан алып тастау жауапкерлердің аталған ұстанымды орналастыру жөніндегі әрекеттерінің құқыққа қарсы екенін мойындауын да, мәтінде сипатталған мәселеге қатысты өз пікірін өзгертуін де білдірмейді. Бұл өзге жағдайларға, соның ішінде сайттың құрылымы мен дизайнын жетілдіру және орналастырылған ақпараттың өзектілігін жоғалтуы байланысты жасалған.

Көрсетілген ақпарат анықталмаған тұлғалар тобының назарына жеткізілген. Жауапкерлердің түсініктемелеріне сәйкес, 2024 жылғы 9 тамыздағы жағдай бойынша 620 пайдаланушы тарапынан 772 қаралым тіркелген.

Өз кезегінде, істі қарау жөніндегі комиссия "Апогей" ЖШҚ-ның өзінің ресми интернет-сайтында ақпарат жариялау жөніндегі әрекеттерін (жоғарыда келтірілген мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарының ұстанымдарын ескере отырып) субъективті пікірді білдіретін бағалау пікірлерін тарату ретінде бағалады. Сонымен қатар, жарияланған ақпаратта нақты бір шаруашылық жүргізуші субъектінің немесе оның өнімінің атауы көрсетілмегендіктен, бұл ақпарат Шарттың 76-бабы 2-тармағының 1-тармақшасында белгіленген жосықсыз бәсекеге тыйым салуды түсіну тұрғысынан "Цветлит" ӨУК-ті немесе оның өнімін жағымсыз сипаттайтын ақпарат ретінде бағаланбайды.

Істі қарау жөніндегі комиссия іс қарауға қатысушы тұлғаларды тыңдады, келіп түскен өтінішхаттарды қарап, талқылады және олар бойынша тиісті шешімдер қабылдады, бұл істі қарау жөніндегі комиссия отырыстарының хаттамаларында көрсетілген. Дәлелдемелер зерттелді, істі қарауға қатысушы тұлғалардың басқа тұлғалар ұсынған дәлелдемелерге қатысты пікірлері мен түсініктемелері тыңдалды.

Істі қарау барысында жауапкерлерге Істерді қарау тәртібінің 13-тармағында көзделген барлық құқықтарды іске асыру мүмкіндігі қамтамасыз етілді. Бұдан бөлек, оларға іс бойынша түсініктемелер беру (олардың әрекеттерінде трансшекаралық нарықтардағы бәсекенің жалпы қағидаларын бұзу белгілерінің бары (жоғы) туралы дәлелдерді ұсыну) және Шарттың 76-бабы 2-тармағының ережелерінің ықтимал бұзылуымен келісуі немесе келіспеуі туралы ұстанымдарын білдіру жөнінде сұрау жолданды.

Істерді қарау тәртібінің 23-тармағына сәйкес, 2024 жылғы 16 желтоқсанда істі қарау жөніндегі комиссияның төрағасы Максимов С.В. істі қараудың аяқталғанын жариялады.

Істерді қарау тәртібінің 44-тармағына сәйкес, істі қарау жөніндегі комиссия Комиссия Алқасының шешімінің жобасын дайындап, оны белгіленген тәртіппен Комиссия Алқасы отырысының күн тәртібіне енгізді.

Беларусь Республикасының Экономика министрлігі Комиссия Алқасының шешімінің жобасына қатысты өз ұстанымдарын жолдады:

"Апогей" ЖШҚ мен оның лауазымды тұлғасының әрекеттерінде Шарттың 76-бабы 2-тармағы 1) тармақшасының бұзылуы бар екенін тану және айыппұл салу қажеттігі туралы 2025 жылғы 17 сәуірдегі (№ 6661 кір.) хаты;

"Апогей" ЖШҚ-ға қатысты істі қайта бастау мүмкіндігін қарастыруды, іс бойынша шешім қабылдау үшін маңызы бар қосымша дәлелдемелер алуды ұсынысы бар 2025 жылғы 26 мамырдағы (№ 8803 кір.) хаты.

Комиссия Алқасы белорус тараптың ұстанымын (2025 жылғы 3 маусымдағы № 19 отырысының хаттамалық жазбасы) ескере отырып қосымша пысықтауды талап ететін мәселелердің анықталуына байланысты іс бойынша шешім қабылдамаған.

Істі қарау жөніндегі комиссияның құрамын өзгерту туралы 2025 жылғы 4 маусымдағы № 22/опр анықтамаға сәйкес, істі қарау жөніндегі комиссия төрағасының орынбасары болып Ивантей И.А. тағайындалған және Калиев А.А. құрамнан шығарылған.

Комиссия Алқасы отырысында қойылған мәселелерді қосымша пысықтау қажеттілігіне байланысты, істі қарау жөніндегі комиссия Істерді қарау тәртібінің 44-тармағына сәйкес 2025 жылғы 18 маусымдағы № 26/опр анықтамамен істі қарауды (істі қарау жөніндегі комиссияның отырысы 2025 жылғы 17 маусымда өткізілген) қайта бастады.

Істі қарау жөніндегі комиссия Хаттаманың 61-тармағын басшылыққа ала отырып, 2025 жылғы 17 маусымдағы Ресей ФМқҚ мекенжайына (шығ. № ЕМ-1474/22) және БР МРСМ-ге 2025 жылғы 17 маусымдағы (шығ. № ЕМ-1475/22) дәлелдемелік ұсыныстарын жолдады. Онда Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасының шаруашылық жүргізуші субъектілеріне қатысты процессуалдық әрекеттер жүргізу, сондай-ақ "Апогей" ЖШҚ мен оның лауазымды тұлғасының әрекеттерінде Шарттың 76-бабы 2-тармағының бұзылу белгілерінің бар-жоғын растайтын немесе жоққа шығаратын мәліметтер (ақпарат) алуға жәрдемдесу сұралған.

БР МРСМ 2025 жылғы 17 маусымдағы Беларусь Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын шаруашылық жүргізуші субъектілеріне қатысты процессуалдық әрекеттер туралы № ЕМ-1475/22 дәлелдемелік ұсынысты орындау шеңберінде "Каланча" ЖШҚ мен "Цветлит" ӨУК сұрау жүргізілгенін хабарлаған (2025 жылғы 9 шілдедегі кір. № 11489 хаты). "Каланча" ЖШҚ "Апогей" ЖШҚ-дан № 64 ақпараттық хатын алмағанын және оны көрмегенін хабарлаған. "Цветлит" ӨУК № 64 ақпараттық хаты Ресей Федерациясының аумағындағы контрагент болып табылатын "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ-ның хаты бірге келіп түскенін мәлімдеген. Аталған хатта "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ "Апогей" ЖШҚ-ның хаты бойынша баяндалған ақпаратты растауды немесе жоққа шығаруды сұраған (№ 64 ақпараттық хаты PDF форматында қоса берілген). "Цветлит" ӨУК түсіндірулеріне сәйкес, бұл хаттың нақты қай электрондық пошта мекенжайына және қай электрондық пошта мекенжайынан келгенін анықтау мүмкін емес. Электрондық хат сақталмағандықтан, аталған хаттың келіп түскен күні мен уақытын да атау қиындық тудырады.

Ресей ФМқҚ Ресей Федерациясы аумағында қызметін жүзеге асыратын шаруашылық жүргізуші субъектілеріне ("Апогей" ЖШҚ, "ГАЗСЕРВИС+" ЖШҚ, "БПК" ЖШҚ) қатысты процессуалдық әрекеттер жүргізу туралы 2025 жылғы 17 маусымдағы № ЕМ-1474/22 дәлелдемелік ұсынысты орындау шеңберінде "Апогей" ЖШҚ тарапынан № 64 ақпараттық хатының тікелей дайындалғаны және таратылғаны фактісі анықталмағанын хабарлаған (2025 жылғы 4 қыркүйектегі кір. № 15076ДСП хаты).

Істерді қарау тәртібінің 23-тармағына сәйкес 2025 жылғы 25 шілдеде істі қарау жөніндегі комиссияның төрағасы Максимов С.В. істі қараудың аяқталғанын жариялаған.

Іс бойынша жиналған материалдардың бүкіл жиынтығын бағалай келе, істі қарау жөніндегі комиссия "Апогей" ЖШҚ және оның лауазымды тұлғасы Гусев М.В. әрекеттерінде жосықсыз бәсекенің барлық жиынтық белгілері анықталмағанын, осыған байланысты Шарттың 76-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында көзделген трансшекаралық нарықтардағы бәсекенің жалпы қағидаларын бұзу фактісі жоқ деп тану туралы шешім қабылдау қажет деген қорытындыға келеді.

Об отсутствии нарушения общих правил конкуренции на трансграничных рынках

Решение Коллегии Евразийской экономической комиссии от 2 декабря 2025 года № 119

Коллегия Евразийской экономической комиссии в соответствии с подпунктами 3 и 4 пункта 10 Протокола об общих принципах и правилах конкуренции (приложение № 19 к Договору о Евразийском экономическом союзе от 29 мая 2014 года), пунктами 44 и 45 Порядка рассмотрения дел о нарушении общих правил конкуренции на трансграничных рынках, утвержденного Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 23 ноября 2012 г. № 99, рассмотрела вопрос о нарушении общих правил конкуренции на трансграничных рынках по делу о нарушении общих правил конкуренции на трансграничном рынке оптовой реализации клапанов пожарных запорных (далее – дело).

По результатам рассмотрения материалов дела, основываясь на положениях международных договоров и актов, входящих в право Евразийского экономического союза в сфере конкуренции, изучив фактические обстоятельства дела и выводы комиссии по рассмотрению дела, представленные в описательной и мотивировочной частях настоящего Решения согласно приложению, Коллегия Евразийской экономической комиссии решила:

1. Признать отсутствие в действиях общества с ограниченной ответственностью "Апогей" (Российская Федерация, г. Москва, пр-д Черницынский, д. 3, стр. 5, этаж 2, офис 1, ОГРН 1023302160584, дата регистрации – 15 марта 1999 г., ИНН 3307007851) и его должностного лица Гусева М.В. нарушения подпункта 1 пункта 2 статьи 76 Договора о Евразийском экономическом союзе от 29 мая 2014 года и на основании подпункта 1 пункта 46 Порядка рассмотрения дел о нарушении общих правил конкуренции на трансграничных рынках прекратить рассмотрение дела в отношении указанных лиц.

2. Настоящее Решение может быть обжаловано в установленном порядке в Суд Евразийского экономического союза.

3. Настоящее Решение вступает в силу по истечении 30 календарных дней с даты его официального опубликования.

Председатель Коллегии Евразийской экономической комиссии

Б. Сагинтаев

ПРИЛОЖЕНИЕ к Решению Коллегии Евразийской экономической комиссии от 2 декабря 2025 г. № 119

ОПИСАТЕЛЬНАЯ И МОТИВИРОВОЧНАЯ ЧАСТИ
Решения Коллегии Евразийской экономической комиссии
от 2 декабря 2025 г. № 119

В Евразийскую экономическую комиссию (далее – Комиссия) поступило заявление (материалы) Министерства антимонопольного регулирования и торговли Республики Беларусь (далее – МАРТ РБ) (письмо от 7 сентября 2022 г. вх. № 16782) о наличии признаков нарушения положений статьи 76 Договора о Евразийском экономическом союзе от 29 мая 2014 года (далее – Договор).

На основании пункта 13¹² Порядка рассмотрения заявлений (материалов) о нарушении общих правил конкуренции на трансграничных рынках, утвержденного Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 23 ноября 2012 г. № 97 (далее – Порядок рассмотрения заявлений), рассмотрение заявления (материалов) приостановлено (с 13 сентября 2022 г. по 24 января 2023 г.), и в соответствии с Методикой оценки состояния конкуренции, утвержденной Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 30 января 2013 г. № 7 (далее – Методика) Комиссией проведена оценка состояния конкуренции на трансграничном рынке оптовой реализации клапанов пожарных запорных.

В соответствии с пунктом 11 Протокола об общих принципах и правилах конкуренции (приложение № 19 к Договору) (далее – Протокол) и пунктами 61 – 63 Методики основные выводы, сделанные на каждом этапе оценки состояния конкуренции, изложены в той части, в которой не нарушаются требования, предъявляемые к защите конфиденциальной информации.

В соответствии с положениями раздела II Методики временной интервал исследования рынка определен с 30 июня 2021 г. по 30 декабря 2022 г.

Исходя из требований раздела III Методики установлены продуктовые границы товарного рынка: оптовая реализация клапанов пожарных запорных (далее соответственно – товар, товарный рынок).

Пунктом 2 Критериев отнесения рынка к трансграничному, утвержденных Решением Высшего Евразийского экономического совета от 19 декабря 2012 г. № 29 (далее – Критерии), установлено, что в целях применения общих правил конкуренции, установленных статьей 76 Договора, рынок относится к трансграничному, если географические границы товарного рынка охватывают территории 2 и более государств – членов Евразийского экономического союза (далее соответственно – государства-члены, Союз).

Согласно подпункту "а" пункта 26 Методики при определении географических границ товарного рынка в целях установления его соответствия Критериям выявляется такой признак трансграничности товарного рынка, как осуществление поставки товара с территории одного государства-члена на территорию другого государства-члена.

При определении географических границ рассматриваемого товарного рынка установлено, что поставка товара осуществляется с территории одного государства-члена на территорию других государств-членов (Республики Беларусь, Республики Казахстан и Российской Федерации).

В соответствии с положениями раздела IV Методики и с учетом того, что товар поставляется из Республики Беларусь в Республику Казахстан и Российскую Федерацию и обращается на территориях этих государств-членов, географическими границами трансграничного товарного рынка определены территории Республики Беларусь, Республики Казахстан и Российской Федерации.

Общество с ограниченной ответственностью "Апогей" (далее – ООО "Апогей") и производственное унитарное предприятие "Цветлит" общественного объединения "Белорусское общество глухих" (Республика Беларусь) (далее – ПУП "Цветлит") являются производителями клапанов запорных пожарных и реализуют продукцию на товарных рынках Союза.

Таким образом, установлено, что выполняются условия пунктов 2 и 3 Критериев, поскольку товарный рынок является трансграничным, а хозяйствующий субъект, в действиях которого усматриваются признаки нарушения установленного пунктом 2 статьи 76 Договора запрета, и хозяйствующий субъект – конкурент, которому причинен или может быть причинен ущерб либо нанесен или может быть нанесен вред деловой репутации в результате совершения таких действий, зарегистрированы на территориях разных государств-членов (в Российской Федерации и в Республике Беларусь соответственно), и пресечение нарушения пункта 2 статьи 76 Договора относится к компетенции Комиссии.

В соответствии с пунктом 13¹ Протокола и пунктом 13¹⁴ Порядка рассмотрения заявлений в связи с отсутствием случаев, установленных пунктом 13² Протокола, в целях пресечения действий, которые приводят или могут привести к недопущению, ограничению, устранению конкуренции на трансграничных рынках, рассмотрение заявления (материалов) определением от 24 января 2023 г. № 8/опр приостановлено на срок выдачи предупреждения и выполнения требований и (или) мер, указанных в нем.

Комиссия выдала ООО "Апогей" предупреждение от 13 июня 2023 г. № 1-предупр о пресечении действий, которые приводят или могут привести к недопущению, ограничению, устранению конкуренции на трансграничных рынках.

Письмом от 10 июля 2023 г. № 48 (вх. № 12096 от 10 июля 2023 г.) ООО "Апогей" сообщило о неисполнении предупреждения.

В связи с неисполнением ООО "Апогей" требований и (или) мер, указанных в предупреждении, 12 июля 2023 г. рассмотрение заявления (материалов) возобновлено, и в соответствии с подпунктом 1 пункта 3 Порядка проведения расследования нарушений общих правил конкуренции на трансграничных рынках, утвержденного Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 23 ноября 2012 г. № 98 (далее – Порядок проведения расследования), подпунктом 4 пункта 10 и пунктом 12 Протокола Комиссия в связи с наличием возможных признаков нарушения пункта 2 статьи 76 Договора вынесла определение о проведении расследования нарушений общих правил конкуренции на трансграничных рынках от 12 июля 2023 г. № 57/опр (далее – расследование) и провела соответствующее расследование.

Согласно материалам МАРТ РБ, в действиях ООО "Апогей" усмотрены возможные признаки нарушения запрета на недобросовестную конкуренцию, выразившиеся в распространении ложных, неточных или искаженных сведений, которые могут причинить убытки хозяйствующему субъекту либо нанести ущерб его деловой репутации, путем направления ООО "Апогей" 30 июня 2022 г. в адрес потребителей продукции ПУП "Цветлит" информационного письма, следующего содержания:

"Настоящим сообщаю, о производстве на территории Республики Беларусь и дальнейшем сбыте на территории Российской Федерации товаров (клапаны пожарные запорные), не отвечающих требованиям безопасности жизни или здоровья людей (далее – опасный товар).

Клапаны производятся производственным унитарным предприятием "Цветлит" Общественного объединения "Белорусское общество глухих" по адресу: Республика Беларусь, 230005, город Гродно, улица Дзержинского, дом 94.

Производственные клапаны, не отвечающие требованиям безопасности и создающие при использовании угрозу жизни и здоровья, распространяются на территории Российской Федерации путем предложения к продаже и фактической продажи потребителям – организациям и гражданам Российской Федерации.

22 декабря 2021 года ООО "Апогей" приобрело клапаны, произведенные Унитарным предприятием "Цветлит" в Республике Беларусь, в количестве 15 штук.

Затем, по запросу ООО "Апогей" в отношении клапанов, проведены испытания аккредитованной испытательной лабораторией ИЛ НИЦ ПТ и СБ ФГБУ ВНИИПО МЧС России с целью определения соответствия основного параметра – коэффициента гидравлического сопротивления требованиям ГОСТ Р 53278-2009, который определяет величину водоотдачи через клапан (приложение № 2 – акт передачи образцов на испытания № 1 от 25.03.2022 г). В соответствии с заключением лаборатории ИЛ НИЦ ПТ и СБ ФГБУ ВНИИПО МЧС России клапаны, произведенные Унитарным предприятием "Цветлит" в Республике Беларусь, не соответствуют требованиям ГОСТ Р 53278-2009 и, как следствие, их использование не отвечает требованиям безопасности жизни и здоровья людей (прил.3 протокол № 2368/4.3-2022 от 14.06.2022 г.).

Экспертное исследование показало, что клапаны не обеспечивают нормативную водоотдачу в случае возникновения пожара.

Так, для клапана ПК50 углового латунного средние значения коэффициента гидравлического сопротивления установленные ГОСТ Р 53278-2009 составляют коэффициент 7,5. Но по факту в исследуемых кранах коэффициент превышен в 3 раза и находится в диапазоне от 21 до 27.

По клапану ПК 50 угловому чугунному превышение показателя среднего значения коэффициента гидравлического сопротивления находятся в диапазоне от 12,99 до 13,20 при норме 7,5.

А по клапану ПК 65 средние значения коэффициента гидравлического сопротивления находятся в диапазоне от 7,57 до 7,95 при норме 6,5.

Клапаны пожарного крана являются объектом обязательного декларирования на соответствие требованиям технического регламента Евразийского экономического союза "О требованиях к средствам обеспечения пожарной безопасности и пожаротушения" (ТР ЕАЭС 043/2017). При этом, согласно решения Коллегии Евразийской экономической комиссии от 29 ноября 2021 года N 163, для подтверждения соответствия клапанов требованиям используются следующие стандарты:

- ГОСТ Р 53278-2009 "Техника пожарная. Клапаны пожарные запорные. Общие технические требования. Методы испытаний" (пункты 4.1 (пункты 1-5, 8-18 таблицы 1), 4.2, 4.5, 4.7-4.15)

- СТБ 11.14.04-2009 "Система стандартов пожарной безопасности. Клапаны пожарных кранов. Общие технические условия" (пункты 4.2-4.6, 4.8-4.10, 4.12-4.17)

- СТ РК 1712-2007 "Техника пожарная. Оборудование систем противопожарного водоснабжения Клапаны пожарных кранов. Технические требования пожарной безопасности. Методы испытаний" (пункты 4.1-4.6.2, 5).

Клапаны Производственного унитарного предприятия "Цветлит" Общественного объединения "Белорусское общество глухих", согласно данных реестров деклараций, имеют декларацию соответствия ЕАЭС № BY/11211.01.ТР043 033 00038 от 18.05.2020 года, выданную на основании протокола испытаний №022/20 от 13.04.2020 г. и № 035/20 от 12.05.2020. В качестве стандарта для подтверждения соответствия использовался стандарт СТБ 11.14.04-2009 "Система стандартов пожарной безопасности. Клапаны пожарных кранов. Общие технические условия" (пункты 4.2-4.6, 4.8-4.10, 4.12-4.17).

В данном стандарте отсутствует требование по среднему значению коэффициента гидравлического сопротивления, однако расчет этого параметра определяется конструкцией клапана и его внутренним диаметром, к которым есть обязательное требование в вышеуказанном стандарте.

В соответствии с пунктом 7 таблицы 1 данного стандарта внутренний диаметр для клапана с условным проходом "50" должен быть не менее 45 мм, а у исследуемых клапанов, произведенных Унитарным предприятием "Цветлит" в Республике Беларусь, внутренний диаметр равен 35 мм. В свою очередь, для клапанов с условным проходом "65" внутренний диаметр должен быть не менее 62 мм, а по факту он составляет 46 мм.

Таким образом, клапаны, произведенные Унитарным предприятием "Цветлит" в Республике Беларусь, не могут использоваться в качестве оборудования систем противопожарного водоснабжения, так как не соответствуют стандарту СТБ 11.14.04-2009 "Систем стандартов пожарной безопасности. Клапаны пожарных кранов. Общие технические условия" (пункты 4.2-4.6, 4.8-4.10, 4.12-4.17), что влечет нарушение требования технического регламента Евразийского экономического союза "О требованиях к средствам обеспечения пожарной безопасности и пожаротушения" (ТР ЕАЭС 043/2017 и не отвечающих требованиям безопасности жизни и здоровья людей." (далее – информационное письмо № 64).

В ходе проведения расследования также было установлено, что на официальном сайте ООО "Апогей" в информационно-телекоммуникационной сети "Интернет" (далее – сеть Интернет) (https://oooapogei.ru) по поручению генерального директора ООО "Апогей" Гусева М.В. в разделе "Позиция о проверке ЕЭК" размещена следующая информация:

"Уважаемые коллеги и клиенты!

В связи с поступающими в ООО "Апогей" запросами, поводом для которых стали письма Евразийской экономической комиссии, рассылаемые как нашим клиентам, так и сторонним организациям, осуществляющим свою деятельность на рынке производства и продажи запорной арматуры на территории стран Евразийского экономического союза, считаем необходимым сообщить следующее:

В сентябре 2022 г. ООО "Апогей" получило запрос Евразийской экономической комиссии, в котором ООО "Апогей" предписывалось предоставить в Комиссию значительный объем документов, касающийся хозяйственной деятельности ООО "Апогей". В качестве основания для такого требования ЕЭК ссылалась на полученное ею заявление Министерства антимонопольного регулирования и торговли Республики Беларусь и некоего белорусского производителя запорной арматуры о возможном нарушении ООО "Апогей" общих правил конкуренции на трансграничных рынках.

Мы полагаем, что причиной жалобы белорусского производителя, которое, в итоге, повлекло указанной проведение проверки, стали обращения ООО "Апогей" в контролирующие органы Российской Федерации и Республики Беларусь. В этих обращениях ООО "Апогей" сообщало о том, что российские производители запорной арматуры (клапанов пожарных запорных) поставлены в неравные конкурентные условия с производителями, осуществляющими свою деятельность на территории Белоруссии.

В чем суть проблемы?

Клапаны пожарные запорные предназначены для пуска воды в пожарном кране. Одной из важнейших функций этой арматуры является обеспечение требуемого расхода воды через клапан (обеспечение необходимого напора воды); еҰ выполнение задаҰтся конструктивно – все полости клапана, через которые проходит вода, должны иметь минимально необходимые сечения/диаметры.

Обязательные технические параметры клапанов, производимых на территории Российской Федерации, регулируется ГОСТ Р 53278-2009, который, в частности, содержит требование об изготовлении клапанов со следующими коэффициентами гидравлического сопротивления:

- клапаны диаметром 50 мм – не менее 7,5 м3/с;

- клапаны диаметром 65 мм – не менее 6,5 м3/с.

В то же время, в соответствии с решением коллегии Евразийской экономической комиссии от 19 ноября 2019 г. № 200 продажа запорной арматуры, производимой на территории Евразийского экономического союза (в т.ч., клапанов), до принятия соответствующих международных и региональных (межгосударственных) стандартов должна осуществляться на основании национальных стандартов стран-участниц.

Действующий в Республике Беларусь ГОСТ СТБ 11.14.04.2009 с изменением № 1, введенным в действие постановлением Госстандарта РБ от 13.11.2017 г. № 83, не предусматривает обязательных требований к гидравлическому сопротивлению, т.е. клапаны могут выпускаться без отверстий или же со значительно заниженными показателями. Отверстия в кранах, параметры которых заужены, не обеспечивают необходимый напор воды при тушении пожара, и, как представляется, такие краны не должны устанавливаться на оборудовании, предназначенном для проведения противопожарных мероприятий (в гидрантах, пожарных шкафах в домах и на предприятиях и т.д.).

Для подтверждения сказанного ООО "Апогей" приобрело несколько изделий одного белорусского производителя и заказало соответствующее экспертное исследование в аккредитованной лаборатории ИЛ НИЦ ПТ и СБ ФГБУ ВНИИПО МЧС России. Исследование подтвердило, что конструкция клапанов этого производителя имеет на 30% заниженный проходной диаметр, что ведҰт к снижению напора (в три раза) и дальности струи воды в пожарном стволе ниже нормативных показателей. Такие клапаны не обеспечивают нормативную водоотдачу в случае возникновения пожара. Возможно, подобная конструкция клапанов встречается и у других белорусских производителей запорной арматуры, поставляющих свой товар в Российскую Федерацию.

Между тем, продажа подобной небезопасной с точки зрения отечественного ГОСТ Р 53278-2009 продукции на территории Российской Федерации полностью соответствует требованиям нормативных актов ЕЭС и Белоруссии.

Проанализировав сложившуюся ситуацию, мы сочли, что различия межгосударственных стандартов в отношении запорной арматуры создают для белорусских производителей значительные конкурентные преимущества, поскольку производство российской запорной арматуры, имеющей высочайшие стандарты качества и отвечающей всем требованиям безопасности, обходится дороже за счет использования большего количества материала. Снижение российских стандартов (изменение ГОСТ) для удешевления производства невозможно, поскольку соблюдение ГОСТ является гарантией безопасности жизни и здоровья граждан. Потребители, как правило, не являются специалистами в проектировании запорной арматуры, в стандартах еҰ безопасности, в нормативах, установленных для тушения возгораний разного рода, и при приобретении необходимого товара ориентируются, в основном, на его цену. Таким образом, в течение ближайшего времени относительно дешҰвая, но потенциально небезопасная продукция может занять значительную долю рынка. Это, по мнению ООО "Апогей", приведет к безусловному банкротству большинства российских производителей запорной арматуры, которые не выдержат ценовой конкуренции. Кроме того, использование кранов с заниженным проходным диаметром приведет к увеличению ущерба, причиненного разного рода возгораниями.

Мы посчитали возможным довести эту информацию до сведения всех так или иначе заинтересованных государственных органов Российской Федерации и Республики Беларусь, рассчитывая, что они начнут процесс унификации технических требований к запорной арматуре.".

В связи с недостаточностью сведений, позволяющих сделать вывод о наличии или отсутствии признаков нарушения общих правил конкуренции на трансграничных рынках, Комиссия в соответствии с пунктом 6 Порядка проведения расследования определением от 14 ноября 2023 г. № 69/опр продлила срок проведения расследования до 14 февраля 2024 г.

В соответствии с подпунктом 3 пункта 10 Протокола, подпунктом 1 пункта 11, пунктами 13 и 16 Порядка проведения расследования, пунктом 2 Порядка рассмотрения дел о нарушении общих правил конкуренции на трансграничных рынках, утвержденного Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 23 ноября 2012 г. № 99 (далее – Порядок рассмотрения дел), в связи с выявлением в ходе расследования признаков нарушения общих правил конкуренции на трансграничных рынках определением от 12 февраля 2024 г. № 2/опр Комиссией возбуждено дело о нарушении общих правил конкуренции на трансграничных рынках (далее – дело) и назначена комиссия по его рассмотрению в следующем составе:

председатель комиссии по рассмотрению дела Сушкевич А.Г.;

заместитель председателя комиссии по рассмотрению дела Калиев А.А.;

члены комиссии по рассмотрению дела: Королькова О.С., Курбатов Е.В., Сейталиев А.Л. и Суменков С.С.

Дело возбуждено в отношении ООО "Апогей" (Российская Федерация, г. Москва, пр-д Черницынский, д. 3, стр. 5, этаж 2, офис 1, ОГРН 1023302160584, дата регистрации – 15 марта 1999 г., ИНН 3307007851) (далее – ответчик).

Также в качестве ответчика по делу комиссией по рассмотрению дела привлечено следующее лицо – Гусев М.В., генеральный директор ООО "Апогей" (определение от 18 марта 2024 г. № 10/опр).

Лица, участвовавшие в рассмотрении дела:

представители уполномоченных органов государств-членов, в компетенцию которых входят реализация и (или) проведение конкурентной (антимонопольной) политики: Войно А.В., Казаков Р.Т., Сагдат Ж.Б., Склярова Я.В. и Шемякина А.А.;

представитель ответчика по доверенности – Покровская А.Б.

Определением от 4 апреля 2024 г. № 15/опр об изменении состава комиссии по рассмотрению дела из данной комиссии исключен Курбатов Е.В.

Определением от 10 сентября 2024 г. № 49/опр об изменении состава комиссии по рассмотрению дела председателем комиссии по рассмотрению дела назначен Максимов С.В. и исключена Королькова О.С.

В рамках рассмотрения дела факт нарушения общих правил конкуренции на трансграничных рынках ответчиками не признается.

Согласно пояснениям ответчиков (письмо от 3 декабря 2024 г. вх. № 19868) информационное письмо № 64 ООО "Апогей" не составлялось и третьим лицам не рассылалось. Письмо, зарегистрированное под исходящим № 64 от 30 июня 2022 г., по поручению генерального директора ООО "Апогей" Гусева М.В. направлялось исключительно в адрес Департамента образовательной и научно-технической деятельности Министерства Российской Федерации по делам гражданской обороны, чрезвычайным ситуациям и ликвидации последствий стихийных бедствий (МЧС России). ООО "Апогей", направляя обращения в государственные органы, полагало, что реализует свое конституционное право на сообщение о возможном нарушении прав потребителей, а также других участников товарного рынка Российской Федерации и Республики Беларусь.

На запрос Комиссии о получении информационного письма № 64 Департамент образовательной и научно-технической деятельности МЧС России сообщил (письмо от 27 июля 2023 г. вх. № 13214), что письмо ООО "Апогей" от 30 июня 2022 г. исх. № 64 касательно качества продукции ПУП "Цветлит" (клапаны пожарные запорные) в МЧС России не поступало. Вместе с тем в Департамент образовательной и научно-технической деятельности МЧС России поступало письмо ООО "Апогей" по вопросу качества продукции ПУП "Цветлит" от 30 июня 2022 г. исх. № 52.

Согласно материалам дела ООО "Апогей" направило в адрес потребителей ПУП "Цветлит" информационное письмо № 64 от 30 июня 2022 г., в котором в том числе утверждалось: "клапаны, произведенные Унитарным предприятием "Цветлит" не могут использоваться в качестве оборудования систем противопожарного водоснабжения, так как не соответствуют стандарту СТБ 11.14.04-2009 "Система стандартов пожарной безопасности. Клапаны пожарных кранов. Общие технические условия" (пункты 4.2 - 4.6, 4.8 - 4.10, 4.12 - 4.17), что влечет нарушение требования технического регламента Евразийского экономического союза "О требованиях к средствам обеспечения пожарной безопасности и пожаротушения" (ТР ЕАЭС 043/2017), и не отвечают требованиям безопасности жизни и здоровья людей.".

В соответствии с подпунктом 1 пункта 2 статьи 76 Договора не допускается недобросовестная конкуренция, в том числе распространение ложных, неточных или искаженных сведений, которые могут причинить убытки хозяйствующему субъекту (субъекту рынка) либо нанести ущерб его деловой репутации.

Подпунктом 14 пункта 2 Протокола установлено, что недобросовестной конкуренцией являются любые направленные на приобретение преимуществ в предпринимательской деятельности действия хозяйствующего субъекта (субъекта рынка) (группы лиц) или нескольких хозяйствующих субъектов (субъектов рынка) (групп лиц), которые противоречат законодательству государств-членов, обычаям делового оборота, требованиям добропорядочности, разумности и справедливости и причинили или могут причинить ущерб другим хозяйствующим субъектам (субъектам рынка) – конкурентам либо нанесли или могут нанести вред их деловой репутации.

Взаимосвязанное прочтение указанных норм свидетельствует о том, что правом Союза запрещены любые направленные на приобретение преимуществ в предпринимательской деятельности действия хозяйствующего субъекта (субъекта рынка) (группы лиц) или нескольких хозяйствующих субъектов (субъектов рынка) (групп лиц), которые противоречат законодательству государств-членов, обычаям делового оборота, требованиям добропорядочности, разумности и справедливости и причинили или могут причинить ущерб другим хозяйствующим субъектам (субъектам рынка) – конкурентам либо нанесли или могут нанести вред их деловой репутации, выразившиеся в распространении ложных, неточных или искаженных сведений, которые могут причинить убытки хозяйствующему субъекту (субъекту рынка) либо нанести ущерб его деловой репутации.

Комиссией относительно содержания информационного письма № 64, представленного в материалах МАРТ РБ, установлено следующее.

В соответствии с абзацем первым пункта 2 статьи 53 Договора продукция, в отношении которой вступил в силу технический регламент Союза, выпускается в обращение на территории Союза при условии, что такая продукция прошла необходимые процедуры оценки соответствия, установленные данным техническим регламентом Союза.

Абзацем вторым пункта 2 статьи 53 Договора также установлено, что государства-члены обеспечивают обращение продукции, соответствующей требованиям технического регламента Союза, на своей территории без предъявления дополнительных по отношению к содержащимся в техническом регламенте Союза (технических регламентах Союза) требований к такой продукции и без проведения дополнительных процедур оценки соответствия.

Согласно Решению Коллегии Евразийской экономической комиссии от 19 ноября 2019 г. № 200 в целях обеспечения соблюдения требований ТР ЕАЭС 043/2017 к средствам обеспечения пожарной безопасности и пожаротушения, в частности клапанам пожарным запорным, применяются ГОСТ Р 53278-2009 "Техника пожарная. Клапаны пожарные запорные. Общие технические требования. Методы испытаний" (пункты 4.1 (в том числе пункты 1 – 5, 8 – 18 таблицы 1), 4.2, 4.5 и 4.7 – 4.15), СТБ 11.14.04-2009 "Система стандартов пожарной безопасности. Клапаны пожарных кранов. Общие технические условия" (пункты 4.2 – 4.6, 4.8 – 4.10 и 4.12 – 4.18), СТ РК 1712-2007 "Техника пожарная. Оборудование систем противопожарного водоснабжения. Клапаны пожарных кранов. Технические требования пожарной безопасности. Методы испытаний".

Таким образом, применение каждого из стандартов (ГОСТ Р 53278-2009, СТБ 11.14.04-2009 и СТ РК 1712-2007) обеспечивает безопасность продукции.

Уполномоченными органами государств-членов относительно информации, изложенной в информационном письме № 64, представлены следующие позиции.

Так, согласно позиции Министерства по чрезвычайным ситуациям Республики Беларусь (далее – МЧС Республики Беларусь) (письмо от 12 октября 2022 г. вх. № 19296) ООО "Апогей", равно как и Федеральное государственное бюджетное учреждение "Всероссийский ордена "Знак Почета" научно-исследовательский институт противопожарной обороны" МЧС России (далее – ВНИИПО МЧС России), не являются уполномоченными на проведение государственного контроля (надзора).

Требования к размерам внутреннего диаметра клапана пожарного запорного ПК50, м (проходного) (протокол испытаний от 12 мая 2020 г. № 035/20), имеющего муфтовые присоединения входного и выходного патрубков, пунктом 7 таблицы 1 СТБ 11.14.04-2009 не установлены.

Прилагаемый к протоколу испытаний ВНИИПО МЧС России (от 14 июня 2022 г. № 2368/4.3-2022) акт приема-передачи не является актом отбора образцов (проб).

В разделе 7 указанного протокола испытаний отмечено, что испытания по определению коэффициента гидравлического сопротивления проводились в соответствии с документом "Методика проведения испытаний по определению коэффициента гидравлического сопротивления. Клапаны пожарные запорные". Однако применение данной методики при оценке соответствия клапанов пожарных запорных требованиям TP ЕАЭС 043/2017 противоречит требованиям пункта 11 Порядка разработки и принятия перечней международных и региональных (межгосударственных) стандартов, утвержденного Решением Совета Евразийской экономической комиссии от 18 октября 2016 г. № 161.

На основании изложенного вывод о том, что указанная продукция не отвечает требованиям безопасности и создает при использовании угрозу жизни и здоровью, не обоснован.

ООО "Апогей" и Департамент технического регулирования и аккредитации Евразийской экономической комиссии обращались в МЧС Республики Беларусь по вопросу правомерности регистрации декларации соответствия на клапаны пожарные запорные производства ПУП "Цветлит".

Декларация о соответствии продукции ТР ЕАЭС № BY/112 11.01. ТР043 033 00038 от 18 мая 2020 г. на клапаны пожарных кранов ПУП "Цветлит" зарегистрирована официальным органом по сертификации.

Учреждение "Республиканский центр сертификации и экспертизы лицензируемых видов деятельности" МЧС Республики Беларусь с учетом всех требований TP ЕАЭС 043/2017 и в полном объеме подтверждает соответствие клапанов пожарных запорных, выпускаемых по ТУ BY 500059277.031-2015, требованиям TP ЕАЭС 043/2017.

Согласно позиции Республиканского государственного предприятия "Казахстанский институт стандартизации и метрологии" Комитета технического регулирования и метрологии Министерства торговли и интеграции Республики Казахстан (письмо от 16 января 2023 г. вх. № 674) приводимые в информационном письме № 64 ООО "Апогей" показатели "коэффициент гидравлического сопротивления" и "величина водоотдачи клапана" не установлены ТР ЕАЭС 043/2017.

Пожарный кран и его комплектующие могут выпускаться в обращение на территории Союза после подтверждения соответствия ТР ЕАЭС 043/2017 путем применения любого из стандартов, включенных в перечень стандартов к ТР ЕАЭС 043/2017, содержащих правила и методы исследований (испытаний) и измерений в отношении данной продукции.

Методы исследований (испытаний) и измерений средств обеспечения пожарной безопасности и пожаротушения устанавливаются в стандартах, включенных в перечень стандартов, содержащих правила и методы исследований (испытаний) и измерений, в том числе правила отбора образцов, необходимые для применения и исполнения требований технического регламента.

Несоответствие продукции требованиям технического регламента определяется при проведении государственного контроля (надзора) за соблюдением требований технических регламентов, который проводится в порядке, установленном законодательством государств-членов.

В данном случае клапаны пожарные запорные заявлены соответствующими требованиям ТР ЕАЭС 043/2017, а также требованиям национального стандарта Республики Беларусь СТБ 11.14.04-2009 "Система стандартов пожарной безопасности. Клапаны пожарных кранов. Общие технические условия", который включен в перечень стандартов к ТР ЕАЭС 043/2017.

Согласно письму МЧС России (от 16 января 2023 г. вх. № 647) проведенные ВНИИПО МЧС России испытания не относятся к испытаниям по подтверждению соответствия обязательным требованиям в рамках сертификации или декларирования продукции и являются оценочными.

В СТБ 11.14.04-2009 и СТ РК 1712-2007 требования к коэффициенту гидравлического сопротивления или к другому показателю, характеризующему величину водоотдачи клапана, отсутствуют и введены требования к внутренним диаметрам выходных и входных патрубков клапана пожарного запорного.

Клапаны пожарные запорные, соответствие которых подтверждено ГОСТ Р 53278-2009, или СТБ 11.14.04-2009, или СТ РК 1712-2007, обладают идентичными показателями (ход клапана Дh, количество оборотов до открытия клапана на величину Дh, направление вращения маховика, легкость и плавность хода шпинделя, герметичность закрытия клапана), установленными в указанных документах и обеспечивают открытие (закрытие) потока проходящей через клапан воды.

Кроме того, по мнению специалистов ВНИИПО МЧС России, показатель "коэффициент гидравлического сопротивления" в полной мере определяет пропускную способность клапанов пожарных запорных. При этом специалисты ВНИИПО МЧС России не участвовали в процессе отбора (закупки) образцов клапанов пожарных запорных и их идентификации на стадии отбора (закупки).

Результаты испытаний, приведенные в протоколе испытаний, относятся только к испытанным образцам клапанов пожарных запорных и не отражают качество всей выпускаемой продукции этого вида.

Таким образом, изучив содержание информационного письма № 64, материалы дела и представленные позиции уполномоченных органов государств-членов, Комиссия приходит к выводу, что информация относительно продукции ПУП "Цветлит" (клапанов пожарных запорных), содержащаяся в представленном в материалах МАРТ РБ информационном письме № 64, не соответствует действительности и является искаженной.

Относительно подготовки и направления ООО "Апогей" третьим лицам информационного письма № 64 Комиссией установлено следующее.

Согласно материалам МАРТ РБ копия информационного письма № 64 направлена в ПУП "Цветлит" обществом с ограниченной ответственностью "ГАЗСЕРВИС+" (далее – ООО "ГАЗСЕРВИС+") письмом от 23 августа 2022 г. исх. № 23/08, в котором указано, что "… к нам поступило письмо от ООО "Апогей" в котором продукция Вашего предприятия названа как не отвечающая требованиям безопасности жизни и здоровья людей и Техническому регламенту Евразийского экономического союза "О требованиях к средствам обеспечения пожарной безопасности и пожаротушения" (ТР ЕАЭС 043/2027). Не можем оставить данную информацию без внимания, в связи с этим просим дать разъяснения о порядке прохождения сертификации продукции, выпускаемой на УП "Цветлит", ее безопасности и пригодности к эксплуатации.".

Таким образом, в случае распространения информационное письмо № 64, содержащее искаженную информацию в отношении продукции ПУП "Цветлит", могло причинить убытки ПУП "Цветлит" и нанести ущерб его деловой репутации.

Общество с ограниченной ответственностью "КАЛАНЧА" сообщило (письмо от 9 октября 2023 г. вх. № 19440), что получило информационное письмо № 64, но не сохранило в документах.

Согласно материалам дела в адрес ООО "ГАЗСЕРВИС+" от имени ООО "Апогей" было направлено информационное письмо № 64 (письмо от 19 октября 2022 г. вх. № 19791).

На запрос Комиссии ООО "ГАЗСЕРВИС+" сообщило (письмо от 8 ноября 2022 г. вх. № 21097), что представление информационного письма № 64 невозможно, так как по техническим причинам переписка не сохранилась.

Дополнительно ООО "ГАЗСЕРВИС+" сообщило Комиссии о факте рассылки информационного письма № 64 и направило скриншот переписки с приложением аналогичного письма ООО "Апогей", которое было в дальнейшем распространено обществом с ограниченной ответственностью "Балтийская Пожарная Компания" (далее – ООО "БПК") посредством электронной почты.

Комиссия по рассмотрению дела запросила у ООО "БПК" оригинальный (полученный организацией, сотрудниками организации) экземпляр информационного письма № 64, а также подробную письменную информацию о способе его получения (с указанием адреса электронной почты и т.п.) и отправителе либо иного письма о качестве продукции ПУП "Цветлит".

ООО "БПК" сообщило (письмо от 10 июня 2024 г. вх. № 9522), что не получало от ООО "Апогей" никаких писем, в которых затрагивались бы вопросы качества продукции ПУП "Цветлит".

В ответах акционерного общества "Почта России" (далее – АО "Почта России") (от 23 августа 2023 г. вх. № 14826) и общества с ограниченной ответственностью "ВКонтакте" (далее – ООО "ВК") (от 4 августа 2023 г. вх. № 13697) на запросы Комиссии о почтовых и электронных отправлениях ООО "Апогей" и их адресатах в период с 30 июня 2022 г. по 4 июля 2022 г. указано, что запрашиваемая Комиссией информация о почтовых отправлениях и исходящей корреспонденции с электронной почты является тайной связи и не может быть предоставлена Комиссии без согласия отправителя в отсутствие судебного решения. В соответствии со ст. 15 Федерального закона от 17 июля 1999 г. № 176-ФЗ "О почтовой связи" любые ограничения тайны связи допускаются только на основании судебного решения, что подтверждается судебной практикой (определение Верховного Суда Российской Федерации от 15 августа 2022 г. № 305-ЭС22-11582).

Комиссией по рассмотрению дела (определениями № 16/опр от 9 апреля 2024 г., № 18/опр от 2 мая 2024 г.) запрошено у ООО "Апогей" согласие на предоставление АО "Почта России" и ООО "ВК" информации о направленной в период с 30 июня 2022 г. по 4 июля 2022 г. корреспонденции ООО "Апогей", передаваемой по сетям почтовой связи и электросвязи (об адресатах, датах, исходящих номерах, трек-номерах, иных подтверждающих документах корреспонденции, направленной посредством АО "Почта России"), а также копий (скриншотов) всех писем ООО "Апогей", направленных посредством электронной почты (с приложением информации об адресе электронной почты ООО "Апогей", с которого осуществлялась отправка, адресатах и адресах их электронной почты, исходящих номерах и датах писем).

Согласно письму ООО "Апогей" (от 25 апреля 2024 г. вх. № 7120) ответчик не считает возможным предоставить Комиссии согласие на предоставление АО "Почта России" и ООО "ВК" информации о его корреспонденции за указанный период.

Также Комиссией с целью получения сведений (информации), подтверждающих или опровергающих наличие признаков нарушения пункта 2 статьи 76 Договора (подготовку и направление ООО "Апогей" третьим лицам информационного письма № 64), в адрес Федеральной антимонопольной службы (ФАС России) направлено мотивированное представление от 10 октября 2023 г. № СБ-2422/22 с просьбой провести следующие процессуальные действия в отношении ООО "Апогей":

опрос работников ООО "Апогей", ответственных за работу с электронной почтой (oooapogei@mail.ru и другими электронными почтовыми адресами, используемыми ООО "Апогей" для деловой переписки), а также иных лиц, обладающих информацией (в случае их наличия), а также работников, имеющих доступ к указанному почтовому ящику, по следующим вопросам (но не ограничиваясь ими):

о всех лицах, которые осуществляли подготовку текста информационного письма № 64;

о всех лицах, осуществлявших рассылку информационного письма № 64 с адреса электронной почты ООО "Апогей";

об адресатах исходящей корреспонденции c адреса oooapogei@mail.ru, которым в период с 30 июня по 4 июля 2022 г. было направлено письмо в отношении продукции ПУП "Цветлит", с указанием адресов электронной почты и иной контактной информации;

изучение документов (в том числе электронных), имеющих отношение к расследованию:

установление лиц, создавших исходный электронный документ (информационное письмо № 64) (согласно метаданным файла), точного времени его создания с указанием размера (в Кб или Мб);

всех документов и писем, подтверждающих осуществление документооборота в части, касающейся того, каким образом информационное письмо № 64 направлялось адресатам (с указанием фамилии, имени и отчества (при наличии) отправителя письма, который принимал непосредственное участие от имени ООО "Апогей" в переписке с контрагентами);

установление адресатов корреспонденции, отправляемой c адреса oooapogei@mail.ru (а также с других электронных почтовых адресов, используемых ООО "Апогей" для деловой переписки), которым в период с 30 июня по 4 июля 2022 г. было направлено информационное письмо № 64, с указанием адресов электронной почты и иной контактной информации;

изучение журнала учета (книги регистрации, реестра) исходящей корреспонденции с указанием времени отправки, поступления уведомления о доставке (прочтении) информационного письма № 64;

истребование и копирование документов, имеющих отношение к расследованию (обращений, писем (в том числе электронных), переписки, протоколов рабочих совещаний, регистрационных журналов, приказов, распоряжений, указаний), указывающих на распространение ООО "Апогей" сведений, дискредитирующих продукцию ПУП "Цветлит";

копирование документов (информации) в электронном виде, имеющих отношение к расследованию, с электронных носителей – технических каналов связи (электронной почты, систем электронного документооборота и т.д.), в том числе указывающих на распространение ООО "Апогей" ложных, неточных или искаженных сведений, которые могут причинить убытки ПУП "Цветлит" либо нанести ущерб его деловой репутации.

ФАС России информировала (письмо от 25 октября 2023 г. вх. № 18563), что в соответствии с пунктом 70 Протокола исполнение мотивированного представления (от 10 октября 2023 г. № СБ-2422/22) о проведении процессуальных действий в отношении ООО "Апогей", осуществляющего деятельность на территории Российской Федерации, не представляется возможным.

Для определения подлинности информационного письма № 64 комиссией по рассмотрению дела определением от 2 мая 2024 г. № 18/опр было приостановлено рассмотрение дела и назначены соответствующие экспертизы, к проведению которых привлечен Государственный комитет судебных экспертиз Республики Беларусь.

Государственный комитет судебных экспертиз Республики Беларусь (письмо от 17 июля 2024 г. вх. № 11687) сообщил о возможности проведения соответствующих экспертиз на возмездной основе.

С учетом того, что бюджетом Комиссии на 2024 год не предусмотрено финансирование расходов на проведение экспертиз, комиссия по рассмотрению дела направила обращение в адрес МАРТ РБ с просьбой оказать содействие в проведении назначенных экспертиз путем направления соответствующего обращения в адрес Государственного комитета судебных экспертиз Республики Беларусь.

Из письма МАРТ РБ (письмо от 11 июля 2024 г. вх. № 11332) следует, что Государственный комитет судебных экспертиз Республики Беларусь сообщил о возможности проведения указанных экспертиз на платной основе. Одновременно МАРТ РБ сообщило, что бюджетом МАРТ РБ не предусмотрено финансирование расходов на проведение экспертиз.

В свою очередь Комиссия направила письмо в адрес ПУП "Цветлит" рассмотреть возможность обращения ПУП "Цветлит" в Государственный комитет судебных экспертиз Республики Беларусь для проведения вышеуказанных экспертиз за счет ПУП "Цветлит". Ответ ПУП "Цветлит" на обращение Комиссии не поступил.

Учитывая невозможность проведения экспертиз комиссия по рассмотрению дела определением от 26 сентября 2024 г. № 50/опр возобновила рассмотрение дела.

В соответствии с пунктом 16 Порядка рассмотрения дел и в связи с необходимостью получения дополнительной информации для принятия решения комиссией по рассмотрению дела продлен срок его рассмотрения на 60 рабочих дней, о чем вынесено соответствующее определение от 26 сентября 2024 г. № 50/опр.

Комиссия по рассмотрению дела для полного, всестороннего, объективного исследования доказательств, которые подтверждали бы факт получения информационного письма № 64 хозяйствующими субъектами товарного рынка, запросила у контрагентов ПУП "Цветлит" и ООО "Апогей" информацию о получении информационного письма № 64 и сведения о способе его получения.

По результатам опроса контрагентов ПУП "Цветлит" и ООО "Апогей" не установлен факт получения хозяйствующими субъектами товарного рынка информационного письма № 64 от ООО "Апогей".

Учитывая изложенное, комиссией по рассмотрению дела не установлен факт составления и распространения информационного письма № 64 непосредственно ООО "Апогей", в связи с чем в действиях ООО "Апогей" не установлено наличие совокупности признаков недобросовестной конкуренции и, следовательно, не установлен факт нарушения запрета, установленного пунктом 2 статьи 76 Договора.

Согласно пояснениям ответчиков (письмо от 3 декабря 2024 г. вх. № 19868) в их действиях (публикация информации на своем официальном сайте в сети Интернет) не имеется признаков нарушения общих правил конкуренции, поскольку после начала проведения Комиссией расследования в отношении ООО "Апогей" и массовой рассылки участникам товарного рынка соответствующих запросов в ООО "Апогей" начали обращаться как партнеры (конкуренты) ООО "Апогей", так и его клиенты с требованием разъяснить ситуацию.

Соответственно, генеральный директор ООО "Апогей" Гусев М.В. счел необходимым разместить в сети Интернет на официальном сайте ООО "Апогей" позицию компании в отношении проводимого расследования, которая была размещена 30 января 2023 г.

При этом согласно пояснениям ответчиков удаление 9 августа 2024 г. по распоряжению генерального директора ООО "Апогей" Гусева М.В. публикации с сайта не свидетельствует о признании ответчиками своих действий по размещению указанной позиции противоправными или об изменении своего мнения в отношении описанного в тексте вопроса. Оно вызвано иными обстоятельствами, к которым относятся усовершенствование структуры и дизайна сайта и тот факт, что размещенная информация перестала быть актуальной.

Указанная информация была доведена до сведения неопределенного круга лиц. Согласно пояснениям ответчиков по состоянию на 9 августа 2024 г. зафиксировано 772 просмотра 620 пользователями.

В свою очередь, комиссия по рассмотрению дела оценила действия ООО "Апогей", касающиеся публикации информации на своем официальном сайте в сети Интернет, как распространение (с учетом изложенных выше позиций уполномоченных органов государств-членов) оценочных суждений, которые являются выражением субъективного мнения хозяйствующего субъекта. Вместе с тем, поскольку публикация не содержит указания на наименование конкретного хозяйствующего субъекта либо его продукции, указанная информация не может быть оценена как дискредитирующая ПУП "Цветлит" либо его продукцию в понимании запрета недобросовестной конкуренции, установленного подпунктом 1 пункта 2 статьи 76 Договора.

Комиссией по рассмотрению дела заслушаны лица, участвующие в рассмотрении дела, рассмотрены и обсуждены поступившие ходатайства, по которым были приняты соответствующие решения, что отражено в протоколах заседаний комиссии по рассмотрению дела, исследованы доказательства, заслушаны мнения и пояснения лиц, участвующих в рассмотрении дела, относительно доказательств, представленных другими лицами, участвующими в рассмотрении дела.

В рамках рассмотрения дела ответчикам была обеспечена возможность реализации всех прав, предусмотренных пунктом 13 Порядка рассмотрения дел. Кроме того, у них были запрошены пояснения по делу (с просьбой представить доводы относительно наличия (отсутствия) в их действиях нарушений общих правил конкуренции на трансграничных рынках), а также позиции о согласии или несогласии с возможным нарушением положений пункта 2 статьи 76 Договора.

В соответствии с пунктом 23 Порядка рассмотрения дел 16 декабря 2024 г. председателем комиссии по рассмотрению дела Максимовым С.В. объявлено об окончании рассмотрения дела.

В соответствии с пунктом 44 Порядка рассмотрения дел комиссией по рассмотрению дела был подготовлен проект решения Коллегии Комиссии и включен в повестку дня заседания Коллегии Комиссии в установленном порядке.

Министерство экономики Республики Беларусь направило позиции по проекту решения Коллегии Комиссии:

письмо от 17 апреля 2025 г. (вх. № 6661) о необходимости признания наличия нарушения подпункта 1 пункта 2 статьи 76 Договора в действиях ООО "Апогей" и его должностного лица и наложения штрафа;

письмо от 26 мая 2025 г. (вх. № 8803) с предложением рассмотреть вопрос о возобновлении рассмотрения дела в отношении ООО "Апогей" с целью получения дополнительных доказательств, имеющих значение для принятия решения по делу.

Коллегией Комиссии не было принято решение по делу в связи с установлением вопросов, требующих дополнительной проработки с учетом позиции белорусской стороны (протокольная запись заседания Коллегии Комиссии от 3 июня 2025 г. № 19).

Определением от 4 июня 2025 г. № 22/опр об изменении состава комиссии по рассмотрению дела заместителем председателя комиссии по рассмотрению дела назначена Ивантей И.А. и исключен Калиев А.А.

В связи с необходимостью дополнительной проработки вопросов, поставленных в ходе заседания Коллегии Комиссии, комиссия по рассмотрению дела в соответствии с пунктом 44 Порядка рассмотрения дел определением от 18 июня 2025 г. № 26/опр возобновила рассмотрение дела (заседание комиссии по рассмотрению дела состоялось 17 июня 2025 г.).

Комиссия по рассмотрению дела, руководствуясь пунктом 61 Протокола, направила мотивированные представления в адрес ФАС России от 17 июня 2025 г. (исх. № ЕМ-1474/22) и МАРТ РБ от 17 июня 2025 г. (исх. № ЕМ-1475/22) с просьбой провести процессуальные действия в отношении хозяйствующих субъектов Российской Федерации и Республики Беларусь с целью получения сведений (информации), подтверждающих или опровергающих наличие признаков нарушения пункта 2 статьи 76 Договора в действиях ООО "Апогей" и его должностного лица.

МАРТ РБ информировало (письмо от 9 июля 2025 г. вх. № 11489), что в рамках исполнения мотивированного представления (от 17 июня 2025 г. исх. № ЕМ-1475/22) о проведении процессуальных действий в отношении хозяйствующих субъектов, осуществляющих деятельность на территории Республики Беларусь, были опрошены ООО "Каланча" и ПУП "Цветлит". ООО "Каланча" сообщило, что не получало и не видело информационного письма № 64 от ООО "Апогей". ПУП "Цветлит" сообщило, что информационное письмо № 64 было получено совместно с письмом от ООО "ГАЗСЕРВИС+", которое является контрагентом на территории Российской Федерации. В указанном письме ООО "ГАЗСЕРВИС+" просило ПУП "Цветлит" подтвердить или опровергнуть информацию, изложенную в письме ООО "Апогей" (информационное письмо № 64 было приложено к письму ООО "ГАЗСЕРВИС+" в формате PDF). Установить, на какой конкретный адрес электронной почты и с какого конкретного адреса электронной почты поступило данное письмо, по объяснениям ПУП "Цветлит", не представляется возможным. Время и дату поступления указанного письма ПУП "Цветлит" затрудняется назвать, так как электронное письмо не сохранилось.

ФАС России информировала (письмо от 4 сентября 2025 г. вх. № 15076ДСП), что в рамках исполнения мотивированного представления (от 17 июня 2025 г. исх. № ЕМ-1474/22) о проведении процессуальных действий в отношении хозяйствующих субъектов (ООО "Апогей", ООО "ГАЗСЕРВИС+", ООО "БПК"), осуществляющих деятельность на территории Российской Федерации, не установлен факт составления и распространения информационного письма № 64 непосредственно ООО "Апогей".

В соответствии с пунктом 23 Порядка рассмотрения дел 25 июля 2025 г. председателем комиссии по рассмотрению дела Максимовым С.В. объявлено об окончании рассмотрения дела.

Оценив совокупность собранных по делу материалов, комиссия по рассмотрению дела полагает, что в действиях ООО "Апогей" и его должностного лица Гусева М.В. не установлена вся совокупность признаков недобросовестной конкуренции, в связи с чем приходит к выводу о необходимости принять решение об отсутствии нарушения общих правил конкуренции на трансграничных рынках, предусмотренного подпунктом 1 пункта 2 статьи 76 Договора.