"Мұнай мен газды сақтау және тасымалдау" бағыты бойынша мұнай-газ саласындағы кәсіптік стандарттарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2024 жылғы 23 желтоқсандағы № 479 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің м.а. 2026 жылғы 5 қазандағы № 364-н/қ бұйрығы

      БҰЙЫРАМЫН:

      1. "Мұнай мен газды сақтау және тасымалдау" бағыты бойынша мұнай-газ саласындағы кәсіптік стандарттарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2024 жылғы 23 желтоқсандағы № 479 бұйрығына мынадай өзгерістер енгізілсін:

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Мұнайды жолдық ысыту" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Құбыр көлігіндегі коррозияға қарсы қорғаныс (Коррозиядан қорғау)" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Мұнай тасымалдауды басқару" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Газды қабылдау, сақтау және босату" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Газды қабылдау, сақтау және сату" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 6-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Газ тарату құбырларын пайдалану және жөндеу" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 7-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Газ тасымалдауды басқару" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 8-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген "Магистральдық газ құбырының желілік бөлігін пайдалану және жөндеу" кәсіптік стандарты осы бұйрыққа 9-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

      2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Мұнай тасымалдау және өңдеу департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрыққа қол қойылған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі электрондық түрдегі көшірмесін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкінде ресми жариялау және енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

      2) осы бұйрықты ресми жариялағаннан кейін Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      3) осы бұйрықты алғаш ресми жариялаған күннен кейін үш жұмыс күні ішінде оның қазақ және орыс тілдерінде ресми жарияланымына сілтемені Ұлттық біліктілік жүйесінің цифрлық платформасында орналастыру үшін Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық органға жіберуді қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Энергетика вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің міндетін атқарушы
К. Туткышбаев

      "КЕЛІСІЛДІ"

      Қазақстан Республикасының

      Еңбек және халықты әлеуметтік

      қорғау министрлігі

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
1-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
1-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: Бұл КС "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және тасымалдаудың қауіпсіздігі мен тиімділігін қамтамасыз ету, аварияларға ден қою және төтенше жағдайларда жүйелердің жұмысын жедел қалпына келтіру үшін мұнай мен газды құбыр, теңіз, теміржол және автомобиль көлігімен тасымалдау салаларында қолданылады.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) авариялық-қалпына келтіру жұмыстары – бұл төтенше жағдай аймағындағы қирау және жоғары қауіптілік ошақтарын оқшаулау, құбырлардағы авариялар мен зақымдануларды жою жөніндегі бірінші кезектегі жұмыстар;

      2) авариялық-қалпына келтіру пункті – желілік-өндірістік диспетчерлік станцияда, айдау станцияларында немесе құю станцияларында құрылады;

      3) білім – кәсіби міндет шеңберінде іс-әрекеттерді орындау үшін қажетті зерттелген және игерілген ақпарат;

      4) дағды – кәсіби тапсырманы толығымен орындауға мүмкіндік беретін білім мен дағдыларды қолдану мүмкіндігі;

      5) магистральдық құбырдың желілік бөлігі – өнімді тікелей тасымалдауды жүзеге асыратын жерасты, суасты, жербеті, жерүсті құбырлары;

      6) машық – кәсіби міндет шеңберінде жеке бірлік іс-әрекеттерді физикалық және (немесе) ақыл-оймен орындау қабілеті;

      7) салалық біліктілік шеңбері – орындалатын жұмыстардың күрделілігіне және салада пайдаланылатын білімдердің, іскерліктер мен құзыреттердің сипатына қарай Қазақстан Республикасының Ұлттық сабақ сыныптауышы, ұлттық біліктілік шеңбері негізінде әзірленеді және деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды жіктейді. Салалық біліктілік шеңберлерін әзірлеуді және (немесе) өзектендіруді уәкілетті орган айқындаған тәртіппен салалық мемлекеттік органдар жүзеге асырады. Салалық біліктілік шеңберін кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңестер бекітеді;

      8) техникалық қызмет көрсету – жабдық элементтерінің және электрхимиялық қорғау құралдарының уақытынан бұрын тозуын немесе олардың бұзылуын болдырмауға, жөндеуаралық кезеңде жабдықтың сенімді жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар кешені;

      9) ұшқышсыз ұшатын аппарат – бортта экипажы жоқ ұшу аппараты немесе қашықтан басқарылатын ұшу аппараты.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) АҚКЖ – авариялық-қалпына келтіру жұмыстары;

      2) БТБА – бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы;

      3) КС – кәсіптік стандарт;

      4) СБШ – салалық біліктілік шеңбері;

      5) ҰСҰА – ұшқышсыз ұшатын аппарат.

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H49500164

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Мұнай-газ өнеркәсібі объектілерінің істен шығулар мен авариялар кезінде жұмыс қабілеттілігін, сондай-ақ авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру және жүргізу үдерісін қамтамасыз ету.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Авариялық-қалпына келтіру пунктінің бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі;

      2) Су астындағы техникалық жұмыстар жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі;

      3) Теңізде мұнай және мұнай өнімдерінің авариялық төгілуімен күрес жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі;

      4) Инспекциялар және су асты-техникалық жұмыстар жөніндегі басшы (бөлімшелер) - 6 СБШ-нің деңгейі;

      5) Төтенше жағдайларға дайындық бөлімшесінің басшысы - 6 СБШ-нің деңгейі;

      6) Сүңгуірлік жұмыстардың мастері - 5 СБШ-нің деңгейі;

      7) Авариялық-қалпына келтіру пункті мастері - 5 СБШ-нің деңгейі;

      8) Бонндық бөгеттерді орнату жөніндегі мастер - 5 СБШ-нің деңгейі;

      9) Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі - 4 СБШ-нің деңгейі;

      10) Бонды қоршаулар орнату және мұнай жинау жөніндегі слесарь - 3 СБШ-нің деңгейі;

      11) Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі - 3 СБШ-нің деңгейі;

      12) Магистральді мұнай құбырлары мен су құбырларын тексеруші бортоператор - 3 СБШ-нің деңгейі;

      13) Ұшқышсыз ұшатын аппараттар (ҰҰА) операторы - 3 СБШ-нің деңгейі;

      14) Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі - 2 СБШ-нің деңгейі.

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру пунктінің бастығы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

1329-1-065

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 3 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Авариялық-қалпына келтіру пунктіне басшылықты жүзеге асыру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Құбыр саңылаусыздығының жоғалуы нәтижесінде тасымалданатын мұнай өнімінің бақылаусыз ағуы туындаған жағдайда магистральдық мұнай құбырының бекітілген учаскесінде авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру
2. Магистральдық мұнай құбырларында мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі қызметті техникалық қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Құбыр саңылаусыздығының жоғалуы нәтижесінде тасымалданатын мұнай өнімінің бақылаусыз ағуы туындаған жағдайда магистральдық мұнай құбырының бекітілген учаскесінде авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру



Дағды 1:
Авариялық-қалпына келтіру пунктін дайындауға жедел-техникалық басшылық ету

Машықтар:
1. АҚҚ-ның өндірістік-шаруашылық қызметіне басшылық жасау, өндірістік тапсырмалардың сапалы орындалуын қамтамасыз ету, ағымдағы өндірістік жоспарлауды, есепке алуды ұйымдастыру, АҚҚ-ның өндірістік қызметі туралы есептерді жасау және уақтылы ұсыну
2. ЖЖЖ кестесінің жылдық жоспарын әзірлеуді және орындауды ұйымдастыру, магистральдық құбырлар мен олардың объектілерін үздіксіз пайдалануды қамтамасыз ету
3. Магистральдық құбырлардың желілік бөлігінде құбыр денесінің ақауларын жою және оқшаулағыш жабынды жөндеу бойынша жөндеу жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру
4. Ішкі қуысты тазарту бойынша жоспар-кестенің орындалуын қамтамасыз ету
5. Бекітілген учаскелерде магистральдық мұнай құбырлары жұмысының сенімділігін қамтамасыз ету жөніндегі ұйымдастыру - техникалық іс-шаралар жоспарын орындау (күзет аймағында басқа қызметтер мен ұйымдар орындайтын барлық жұмыстарға қатысу және қадағалау, апаттардың алдын алу және алдын алу мақсатында кестеге сәйкес техникалық қызмет көрсету және жөндеу іс-шараларын жүргізу)
6. Тұрақты патрульдеу арқылы трассаның жағдайын бақылауды жүзеге асыру
7. АҚҚ барлық техникалық құралдарын АҚЖ-ға тұрақты дайындықта ұстау (жетіспейтін құрылғыларды уақтылы жөндеу және жинақтау; жөндеу жұмыстарын орындау үшін жабдық пен аспаптар; құбырлардың авариялық қорының тиісті техникалық жай-күйін, сақталуын және есепке алынуын, болуын және жұмсалуын қамтамасыз ету, құбырлардың, жанар-жағармай материалдарының, қосалқы бөлшектердің, қосалқы бөлшектер қорының және басқа да шығын материалдарының авариялық қорын уақтылы толықтыру)
8. Персонал мен техниканың AҚЖ орындауға дайындығын тексеру үшін ықтимал апаттарды жою жоспарын пысықтай отырып, кестеде белгіленген мерзімдерде жөндеу персоналының кәсіби дайындық деңгейін, оқу дабылдарын және апатқа қарсы жаттығуларды өткізу арқылы арттыру. Оқу-жаттығу бағдарламалары ықтимал апаттарды жою жоспарының іс-шараларын орындауға бағытталуы тиіс. Оқу-жаттығулардың санын және олардың мазмұнын жөндеу персоналының біліктілігіне, қызмет көрсетілетін учаскенің, трассаның күрделілігіне, табиғи-климаттық жағдайларға және тағы басқа байланысты басшылық айқындайды
9. Авариялық-қалпына келтіру пунктінің қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті материалдық-техникалық құралдардың, ЖЖМ мен жабдықтардың қажеттіліктерін айқындау, ЖЖМ қорларын, қосалқы бөлшектер мен материалдарды уақтылы толықтыру (құбыр трассасының әрбір учаскесінде құбырлардың авариялық қоры құрылуы тиіс).

Білімдер:
1. Магистральдық құбырлар саласындағы өндірістік-шаруашылық және қаржы-экономикалық қызметті регламенттейтін заңнамалық және нормативтік актілер
2. Құбырлар мен құрылыстардың трассада орналасуының технологиялық сызбасы
3. Мұнайдың, мұнай өнімдерінің және көмірсутек газдарының физикалық және химиялық қасиеттері
4. Құбыр өтетін аймақтағы байланыс жүйелері
5. Техникалық деректер, магистральдық мұнай құбырына техникалық қызмет көрсету және жөндеу және авариялық-жөндеу пунктін техникалық жарақтандыру нормалары
6. Шығу себептері, анықтау әдістері, апаттар мен құбырдың зақымдану түрлері
7. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары
8. Құжаттаманы ресімдеу тәртібі, актілер мен есептілікті жасау
9. Қажетті бағдарламалық жасақтаманы иелену
10. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Апаттар мен зақымдануларды жедел жою

Машықтар:
1. Мыналарға қатысты ықтимал апаттарға ден қою жоспарындағы шараларды орындау:
1) апат орнын іздеуді ұйымдастыру, оның сипатын айқындау;
2) АҚК персоналы мен техникалық құралдарын қалпына келтіру жұмыстары жүргізілетін жерге жинау, әкелу және жеткізу;
3) құбырда авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру және орындау жөніндегі ықтимал апаттарды жою жоспарының іс-шараларын орындау.
2. Патрульдік топтың трассаны бақылап қарауын ұйымдастыру (бұл ретте жеке қорғаныс құралдарымен, айдалатын мұнай өнімінің төгілу орнын қоршауға арналған сигналдық белгілермен, қажетті аспаппен, құрал-саймандармен, материалдармен және байланыс құралдарымен жарақтандырылуы тиіс). Мұнай өнімінің бетіне шығу іздері анықталған кезде:
- тиісті лауазымды тұлғалар мен қызметтерге хабарлау
- мұнай өнімінің көлік магистральдары ауданына түсу қаупі төнген жағдайда, диспетчер, тиісті құрылымдар мен қызметтерді (жергілікті билік және басқару органдарын, өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшесін, Төтенше жағдайлар департаментін, Көлік прокуратурасын, қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органдарды, "КӘАҚҚ", сондай-ақ қажеттілігіне қарай жедел жәрдем қызметі, полиция және тағы басқа) бұл туралы хабардар ете отырып, тас жол, темір жолдар мен өзендер бойынша қозғалысты тоқтату
Апатты жоюға жауапты адам келгенге дейін:
- төгілген кезде адамдарды қауіпті жерлерден шығаруды қамтамасыз ету
- диспетчердің келісуі бойынша ысырмаларды жабу арқылы зақымдалған аймақты оқшаулау
- мұнай өнімінің су айдындарына, елді мекендерге түсуін болдырмай, мұнай өнімінің одан әрі таралуының алдын алу жөнінде шаралар қабылдау, техниканы орналастыру, адамдардың болуы, жұмыс алаңын, мұнай өнімін жинау ыдыстарын және басқа да құрылыстарды жайластыру орындарын айқындау
- авариялық учаскені ажырату ұйымдастырылады.
4. Жауапты тұлғаның басшылығымен апатты жоюға кірісу (апаттың сипаты нақтыланады, нақты жағдайларға қатысты апатты жою тәсілі туралы шешім қабылданады, оған сәйкес апатты жою бойынша үздіксіз жұмысты қамтамасыз ету үшін авариялық бригадалардың, техника мен техникалық құралдардың қажетті санын нақтылау, монтаждау жұмыстарының орындалуын ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Магистральдық мұнай құбырларындағы апаттар мен зақымдарды жоюды ұйымдастыру және жою
2. Ықтимал апаттарды жою жоспарының жедел және техникалық бөлігі
3. АҚЖ жүргізілуін ұйымдастыру:
3.1. апаттар мен зақымдарды жою технологиясы
3.2. АҚЖ дайындық іс-шаралары
3.3. төгілген айдалатын мұнай өнімін оқшаулау және жинау
3.4. жер жұмыстары
3.5. құбырдың ішкі қуысын тығыздау.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Апатты жою жөніндегі жұмыстарды аяқтау

Машықтар:
1. Апатты жою жөніндегі монтаждау жұмыстары аяқталғаннан кейін және дәнекерленген қосылыстарды бақылау нәтижелерімен танысқаннан кейін, егер олар оң болса, диспетчерге, бұдан әрі - басшылыққа монтаждау жұмыстарының аяқталуы және құбырдың айдауды қайта бастауға дайындығы туралы хабарлау. Тігістердің, жарықтардың, дақтардың тығыздығы анықталған кезде оларды осы жағдайға ұсынылған әдістердің бірімен жою бойынша шаралар қабылданады
2. Желілік ысырмаларды ашу бойынша жауаптылар тағайындалады, диспетчердің өкімі бойынша оларды ашуға рұқсат етіледі
3. Жөнделген учаске, дәнекерленген тігістер және басқа да технологиялық қосылыстар құбырды іске қосқаннан және онда жұмыс қысымына жеткеннен кейін сыңылаусыздыққа тексеріледі, диспетчерге және одан кейін басшылыққа учаскенің күйі туралы баяндалады.

Білімдер:
1. Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстары
2. Дәнекерлеу қосылыстарын бақылау және ақауларды жою
3. Құбырды оқшаулау
4. Апаттардың салдарын жою

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Магистральдық мұнай құбырларында мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі қызметті техникалық қамтамасыз ету



Дағды 1:
Мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі техникалық құжаттаманы әзірлеу

Машықтар:
1. Магистральдық мұнай құбырларында мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуін жою мәселесі бойынша нормативтік-техникалық құжаттаманы әзірлеуге қатысу
2. Бөлімшелер қызметкерлерінің және техникалық құралдардың магистральдық мұнай құбырларында мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуін жою жөніндегі жұмыстарды орындауға тұрақты дайындығын қамтамасыз ету жөніндегі жоспарлар мен ұйымдастыру іс-шараларын әзірлеуге қатысу
3. Мұнайдың төгілуін жою жөніндегі операцияларды жүргізу жөніндегі іс-шаралар мен ұсынымдарды әзірлеуге қатысу
4. АҚКП техникалық жарақтандырылуын перспекти-валық дамыту бойынша өндірістік жоспарлар мен ұсыныстарды әзірлеуге қатысу
5. Ықтимал апаттарды жою жоспарына сәйкес жыл сайынғы оқыту, оқу дабылдары және апатқа қарсы жаттығулар бағдарламалары мен кестесін әзірлеу
6. Авариялық-қалпына келтіру пункті қызметінің қажетті техникалық құжаттамасын жүргізу

Білімдер:
1. Магистральдық мұнай құбырларындағы мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуін жою мәселесі бойынша нормативтік-техникалық құжаттама
2. Коммуникациялары бір техникалық дәлізде өтетін ведомстволардың өзара қарым-қатынасы, объектілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету , қоршаған ортаны қорғау туралы ереже

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Қызметкерлерді оқытуды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Магистральдық мұнай құбырларында мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне байланысты төтенше жағдайларда жұмыскерлерді іс-қимылға оқыту жоспары мен бағдарламаларын жасау
2. Бөлімше персоналы мыналарды білуге тиіс оқудың жүргізілуін қамтамасыз ету:
- өзіне бекітіліп берілген объектілердің ерекшелігі мен орналасуы, олардың іргелес құбырларға, құрылыстарға қатысты орналасуы, электр беру, байланыс желілеріне және т. б. қатысты орналасуы
- қызмет көрсетілетін құбырдың өту аймағында орналасқан құбырлардың, кабельдердің, әуе желілерінің және басқа да құрылыстар мен коммуникациялардың күзет аймағында жұмыс жүргізу ережесі
- еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт қауіпсіздігі, гигиена және өнеркәсіптік санитария және қоршаған орта, жол қозғалысы қауіпсіздігі және т.б. мәселелері бойынша арнайы жабдықтар мен химиялық құралдарды пайдалану кезіндегі ережелер, нормалар, стандарттар және т. б. нормативтік құжаттар
3. Авариялық-қалпына келтіру пунктінің қызметкерлеріне күзет, өнеркәсіптік қауіпсіздік, өрт қауіпсіздігі бойынша нұсқамалар мен жыл сайынғы оқытуды ұйымдастыру және уақтылы жүргізу
4. Еңбекті қорғау, жұмыстарды қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулықтарды әзірлеу және уақтылы қайта қарау және олармен авариялық-қалпына келтіру пунктінің қызметкерлерін қамтамасыз ету

Білімдер:
1. Учаскенің өндірістік-шаруашылық қызметі жөніндегі заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілерді, әдістемелік және басқа да материалдарды қамтиды
2. Оқыту бағдарламаларын әзірлеуге қойылатын талаптар
3. Қызметкерлерді аттестаттау тәртібі
4. Магистральдық мұнай құбырларындағы апаттар мен төгілулерді жою кезінде пайдаланылатын техникалық құралдар
5. Мұнай мен мұнай өнімдерінің авриялық төгілуіне байланысты төтенше жағдайларда жұмыскерлерді іс-қимылға оқыту жоспары мен бағдарламасын жасау әдістемесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Шешімдерді уақтылы (жедел) қабылдау және іске асыру.
Міндеттердің орындалуын қамтамасыз ету.
Талдау және болжау.

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральды құбырлар пайдалу жөніндегі инженер

10. Кәсіптің карточкасы "Су астындағы техникалық жұмыстар жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2149-3

Қызмет атауының коды:

2149-3-009

Кәсіптің атауы:

Су астындағы техникалық жұмыстар жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
Параграф 45. Инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Сәулет және құрылыс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Су асты-техникалық жұмыстар, геоинформатика, инспекциялық жұмыстар, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау техникасы саласындағы жоғары білім. Жұмыс тәжірибесіне талаптар қойылмайды.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Инспекциялық және су астындағы техникалық операцияларды орындау, жоспарлау және бақылау, инженерлік және авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын үйлестіруді қамтамасыз ету, су астындағы объектілердің, теңіз кеме қатынасы активтерінің, теңіз/өзен құрылыстарының жерүсті объектілерінің құрылымдық тұтастығын инженерлік қамтамасыз ету және өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Инспекциялық, су астындағы техникалық операцияларды ұйымдастыру және жүргізу және су астындағы объектілердің, теңіз кеме қатынасы активтерінің, теңіз/өзен құрылыстарының жерүсті объектілерінің құрылымдық тұтастығын инженерлік қамтамасыз ету
2. Суасты инспекциялардың деректерін талдау, техникалық жай-күйін бақылау және суасты техникалық жұмыстардың әдістерін жетілдіру
3. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті, еңбекті қорғауды және экологиялық қорғауды қамтамасыз ету
4. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде мердігерлермен және сыртқы ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау
5. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды орындау кезінде инженерлік-техникалық персоналды оқыту және құзыреттерін дамыту

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Инспекциялық, су астындағы техникалық операцияларды ұйымдастыру және жүргізу және су астындағы объектілердің, теңіз кеме қатынасы активтерінің, теңіз/өзен құрылыстарының жерүсті объектілерінің құрылымдық тұтастығын инженерлік қамтамасыз ету



Дағды 1:
Инспекциялық және су астындағы техникалық операцияларды дайындауға жедел-техникалық басшылық жасау

Машықтар:
1. Бекітілген учаскелерде магистральдық құбырлар жұмысының сенімділігін қамтамасыз ету жөніндегі ұйымдастыру-техникалық іс-шаралар жоспарын орындау (күзет аймағындағы басқа қызметтер мен ұйымдар орындайтын барлық жұмыстарды үйлестіру және қадағалау, аварияларды болдырмау және алдын алу мақсатында, кестеге сәйкес техникалық қызмет көрсету және жөндеу іс-шараларын жүргізу);
2. Құбырлардың, су құбырларының және су жинау құрылыстарының суасты өткелдерін уақтылы әрі сапалы тексеруді, авариялардың (істен шығулардың) алдын алуды ұйымдастыру және жүргізу;
3. Сеніп тапсырылған жұмыс учаскесінің барлық техникалық құралдарын пайдалануға және авариялық операцияларға тұрақты дайындықта ұстауды қамтамасыз ету;
4. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі талаптарын, оның ішінде нұсқамалар жүргізуді және білімді тексеруді орындау;
5. Құбырларды пайдалану және жөндеу кезінде қауіпсіздік нормалары мен қағидаларының, жүзу құралдарын, сүңгуір техникасын пайдалану қағидаларының, сүңгуір жұмыстарындағы еңбек қауіпсіздігі қағидаларының сақталуын қамтамасыз ету;
6. Учаскенің өндірістік қызметін жоспарлауды, есепке алуды және есептілікті жасауды ұйымдастыру; учаскенің өндірістік қызметіне және жөндеу жұмыстарына қажетті материалдарға, қосалқы бөлшектерге, аспаптарға және т.б. өтінім жасау;
7. Учаскенің жоспарлы тапсырмаларын орындауды және өндірістік қуаттар мен ресурстарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету;
8. Белгіленген техникалық талаптар мен қауіпсіздік нормаларына сәйкестігін қамтамасыз ете отырып, инспекциялар мен су астындағы техникалық жұмыстардың орындалуын жоспарлау, ұйымдастыру және үйлестіру;
9. Су астындаңы жабдықтардың, бейнебақылау жүйелерінің, телебақыланатын суасты аппараттарының, арқандап байлау құрылғыларының, кабельдік трассалар мен қосылыстардың техникалық жай-күйі мен дайындығын бақылау;
10. Инспекциялық және су астындағы техникалық жобалардың орындалуын бақылау, суасты активтерін, теңіз кеме қатынасы активтерін, теңіз/өзен құрылыстарының жерүсті объектілерін зерттеу, жөндеу және техникалық қызмет көрсетудің жылдық және қысқа мерзімді бағдарламаларын жасауға көмектеседі;
11. Теңіз логистикалық операцияларды жоспарлауды жүзеге асыру;
12. Ұйымның инженерлік-техникалық персоналы мен мердігерлік ұйымдар арасында міндеттерді жоспарлау мен бөлуді жүзеге асыру, кестелер мен мерзімдердің сақталуын бақылау;
13. Тәуекелдерді бағалауды жүргізу, суасты операцияларын жүргізуге рұқсаттарды ресімдеу, ӨҚжЕҚ бойынша іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз ету;
14. Жұмыстарды орындау әдістерін дайындауды, құжаттаманы және жабдықтың дайындығын тексеруді қоса алғанда, инспекциялар мен суасты техникалық жұмыстарды техникалық сүйемелдеуді бақылау;
15. Инспекциялар мен суасты техникалық жұмыстарды жүргізу үшін материалдарға, қосалқы бөлшектер мен құралдарға өтінімдерді есепке алуды, есептілікті жүргізуді және дайындауды ұйымдастыру;
16. Инспекциялар мен суасты техникалық операцияларды ұйымдастыру және орындау кезінде кеме капитандарымен, мердігерлермен және басқа бөлімшелерімен өзара іс-қимыл жасау.

Білімдер:
1. Мұнай мен газды тасымалдаудың технологиялық процесі;
2. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы
Теңіз/қоршаған ортаны мұнай және мұнай өнімдерімен ластанудан, теңіз геофизикалық, геотехникалық және сейсмологиялық жұмыстардан, теңіз іздестірулерінен және суасты техникалық жұмыстардан қорғау мәселелері бойынша қаулылар, бұйрықтар, өкімдер, әдістемелік, нормативтік құжаттар, техникалық стандарттар;
3. Мұнайдың төгілуін жою жұмыстарын орындау кезінде пайдаланылатын арнайы жүйелер мен жабдықтардың, құрылғылардың техникалық сипаттамалары;
4. Кемелерден ластануды болдырмау жөніндегі халықаралық конвенцияның (МАРПОЛ) ережелері, Теңіз ортасының ластануын болдырмау жөніндегі халықаралық теңіз ұйымының (ИМО) қарарлары және т.б.;
5. Экономика, еңбекті ұйымдастыру және басқару негіздері;
6. Еңбек заңнамасының негіздері
7. Лицензиялық қызметке қойылатын талаптар;
8. Ішкі еңбек т тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария жөніндегі қағидалар, өрт қауіпсіздігі талаптары;
9. Инспекциялық, су астындағы техникалық жұмыстарды, оның ішінде теңізде жүзу құралдарымен байланысты теңіз/өзен инженерлік операцияларын, теңіз түбін тереңдету, жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарын үйлестіру қағидаттары;
10. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарды жоспарлау және жүргізу кезіндегі халықаралық және ұлттық стандарттар;
11. Қашықтықтан басқарылатын аппараттар мен сүңгуірлік жүйелерді қолдана отырып, суасты зерттеп-қарау және суасты техникалық жұмыстарды жүргізу технологиялары;
12. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарды орындау кезінде ӨҚжЕҚ қағидаттарына толық сәйкесте өндірістік тәуекелдерді талдаудың әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу және құбырдың суасты өткелдерінде ықтимал істен шығулардың (авариялардың) салдарын жедел оқшаулауды және жоюды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Суасты техникалық жұмыстарды жүргізу және құбырдың суасты өткелдерінде ықтимал істен шығулардың (авариялардың) салдарын жедел оқшаулауды және жоюды ұйымдастыру;
2. Кестелердің, техникалық нормативтердің, су асты техникалық жұмыстарды жүргізу мерзімдерінің орындалуын бақылау;
3. Ашық от пайдаланылатын жұмыстарды дайындау мен жүргізуді ұйымдастыруға бақылау жүргізу;
4. Құбырлардың ықтимал істен шығуы (авария) жағдайында немесе аварияға қарсы жаттығулар жүргізу кезінде бон тосқауылдар орнату, мұнай өнімдерін оқшаулау және жинау жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру;
5. Сүңгуір техникасы мен барокамера объектілерінің қауіпсіз пайдаланылуына бақылау жүргізу;
6. Флоттың, сүңгуір жабдығының, механизмдердің және басқа да негізгі құралдардың техникалық дұрыс пайдаланылуын қамтамасыз ету;
7. Суасты техникалық жұмыстарының объектілерінде жұмыстардың ұйымдастырылуын және технологиясының сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. Мұнай және мұнай өнімдерінің төгілуі бойынша аварияларды жою технологиясы;
2. Су ортасын қорғау жұмыстарын ұйымдастыру әдістері;
3. Мұнайдың авариялық төгілуін жою жұмыстарын орындау кезіндегі еңбекті қорғау қағидалары мен нормалары;
4. Авариялар мен оқыс оқиғалардың салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары;
5. Мұнай мен мұнай өнімдерінің төгілу ауданының географиялық, навигациялық-гидрографиялық, гидрометеорологиялық және басқа да ерекшеліктері, олар оны жою операциясын ұйымдастыру және жүргізу кезінде ескеріледі;
6. Мұнай мен мұнай өнімдерінің, қолданылатын диспергенттер мен сорбенттер құралдарының физикалық-химиялық қасиеттері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу бойынша техникалық құжаттаманы әзірлеу

Машықтар:
1. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарды жүргізу технологиялары мен әдістерін әзірлеу үшін техникалық тапсырмаларды дайындауды жүзеге асыру;
2. Еңбекті қорғау, денсаулық және қоршаған ортаны қорғау, қауіпсіздік техникасы мәселелерін басқару міндеттерін орындау, қауіпсіздіктің өмірлік маңызды қағидаларын, инженерлік қамтамасыз ету жоспарларын және ұйым активтерінің құрылымдық тұтастығының сенімділігін сақтауды қамтамасыз ету;
3. Басқа құрылымдық бөлімшелердің жетекші мамандарымен инспекциялық, суасты техникалық жұмыстарды келісу және теңіз жүзу құралдарын жөндеу және модификациялау жөніндегі жобаларды іске асыруға интеграцияланған тәсіл мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасау;
4. Мердігерлердің жобалау құжаттарына, теңіз инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарына қатысты техникалық стандарттар мен рәсімдерге сараптамалық бағалауды жүзеге асыру;
5. Телебасқарылатын тіршілік жоқ суасты және суүсті аппараттарын қолдану саласындағы техникалық стандарттар мен рәсімдерді және инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарын жүргізуге байланысты нұсқаулықтарды әзірлеу және енгізу;
6. Шығындарды азайту үшін теңіз іздестірулерін, инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарын орындау стратегиясын енгізуді және мердігерлермен шарттық талаптардың орындалуын бақылауды қамтамасыз ету;
7. Жүргізілген инспекциялық және суасты техникалық жұмыстары бойынша есепті және техникалық құжаттама жасау;
8. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстардың нәтижелері бойынша инспекциялар деректерінің жиынтық шолуларын және талдамалық жазбаларды дайындау;
9. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстардың жобалық жоспарларын әзірлеу, рәсімдер мен қолданылатын технологияларды оңтайландыру бойынша ұсыныстар енгізу;
10. Суасты активтерін, теңіз/өзен құрылыстарының жерүсті объектілерін, теңіз жүзу құралдарын және жабдықтардың, оның ішінде қысымдағы жабдықтардың техникалық жай-күйін есепке алуды жүргізу үшін бағдарламалық құралдар мен дерекқорларды пайдалану.

Білімдер:
1. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстар саласындағы қызметті реттейтін нормативтік-техникалық, ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар;
2. Нормативтік-техникалық құжаттаманы, стандарттар мен нұсқаулықтарды әзірлеуге және ресімдеуге қойылатын талаптар;
3. Экологиялық стандарттар мен нормативтер жүйесін қоса алғанда, теңіз кемелері мен сүңгуір жабдықтарын техникалық пайдалану қағидалары;
4. Инспекциялық және суасты техникалық жұмыстарды іске асыру кезінде жобаларды басқару және құжатайналымы негіздері;
5. Инспекциялық деректерді визуалдау және талдаудың цифрлық жүйелерімен жұмыс істеу негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 4:
Суасты активтерінің, теңіз/өзен кешендерінің жерүсті құрылыстарының, қысымдағы жабдықтардың, теңіз кеме қатынасы активтерінің құрылымдық тұтастығы мен сенімділігін инженерлік қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Суасты активтерінің, теңіз кешендерінің жерүсті құрылыстарының, қысымдағы жабдықтардың, теңіз кеме қатынасы активтерінің құрылымдық тұтастығын басқару жөніндегі жұмыс алаңында бағдарламалардың орындалуын бақылау;
2. Инспекция деректері негізінде теңіз/өзен кешендері құрылыстарының, қысымдағы жабдықтардың, суасты жүйелерінің, құбырлардың, коллекторлардың, фланецті қосылыстар мен конструкциялардың техникалық жай-күйін бағалау;
3. Инспекциялық тексерулердің нәтижелерін талдау, ауытқуларды, зақымдануларды және аса қауіпті аймақтарды анықтау;
4. Инспекцияланатын объектілерді жөндеу, техникалық қызмет көрсету және жаңғырту бойынша ұсынымдар қалыптастыру;
5. Инспекцияланатын және зерттелетін активтер мен объектілердің ресурсын қалпына келтіру және ұзарту мәселелері бойынша техникалық шешімдер мен жобалау құжаттамасын әзірлеу;
6. Инспекцияланатын және зерттелетін объектілердің істен шығуының, коррозиялық зақымдануының және герметикалығының бұзылуының алдын алу жөніндегі іс-шараларды енгізу;
7. Анықталған сәйкессіздіктер мен техникалық тәуекелдерді жою бойынша түзету шараларының іске асырылуын бақылау;
8. Инспекцияланатын және зерттелетін объектілер мен активтердің техникалық жай-күйі бойынша есептер мен қорытындылар қалыптастыру, архивтеуді және дерекқорды жүргізуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Ақауларды талдауды және жабдықтың қалдық ресурсын бағалауды қоса алғанда, активтердің құрылымдық тұтастығы мен сенімділігін инженерлік қамтамасыз етудің қағидаттары мен әдістері;
2. Су астындағы диагностика және техникалық жағдайды бақылау әдістері (бейне-инспекция, ультрадыбыстық өлшеу, катодтық әлеуетті өлшеу және т.б.);
3. Суасты конструкцияларының, теңіз/өзен құрылыстарының жерүсті конструкцияларының, қысымдағы жабдықтардың материалтану, коррозия және қорғау негіздері;
4. Істен шығудың түпкі себептерін талдау және инженерлік тәуекелдерді басқару әдістемелері;
5. Активтердің құрылымдық тұтастығы мен сенімділігін инженерлік қамтамасыз ету жөніндегі ұйымның стандарттары мен рәсімдері;
6. Суасты жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарының, су астындағы техникалық жұмыстардың, жерүсті инспекциялық жұмыстардың және қысымдағы зерттелетін объектілер мен жабдықтардың жай-күйін мониторингтеудің заманауи технологиялары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Суасты инспекциялардың деректерін талдау, техникалық жай-күйін бақылау және суасты техникалық жұмыстардың әдістерін жетілдіру



Дағды 1:
Суасты зерттеулерінің техникалық жай-күйін бақылау және деректерді талдау

Машықтар:
1. Суасты объектілерінің - құбырлардың, қосылыстардың, кабельдердің, іргетастардың және суасты жабдықтарының техникалық жай-күйін бақылауды жүзеге асыру;
2. Бейнежазбалар мен фото есептерді қоса алғанда, суасты инспекцияларының нәтижелеріне талдау жүргізу, ақауларды, ауытқуларды және тәуекел аймақтарын анықтайды;
3. Суасты жүйелерінің элементтерін жөндеу, техникалық қызмет көрсету немесе ауыстыру бойынша қорытындылар мен ұсынымдар қалыптастыру;
4. Зерттеу нәтижелері бойынша есептер, диаграммалар мен талдамалық материалдарды дайындау, оларды келісуді және архивтеуді қамтамасыз етеді;
5. Суасты жүйелерінің сенімділігін арттыру үшін істен шығудың негізгі себептерін талдау;
6. Суасты активтерінің техникалық жай-күйін бақылау және профилактикалық тексеру бағдарламаларын әзірлеуді жүзеге асыру;
7. Инспекциялық ақпаратты сақтау және талдау үшін мамандандырылған дерекқор мен цифрлық жүйелерді пайдалану.

Білімдер:
1. Суасты диагностикасы және бұзбайтын бақылау әдістері;
2. Суасты зерттеулерінің деректерін талдау алгоритмдері, инспекциялық есептер мен ақаулардың визуалды карталарын жасау қағидаттары;
3. Суасты құрылыстарының техникалық жай-күйін бағалаудың корпоративтік және халықаралық стандарттары;
4. Жабдықтың техникалық ресурсын статистикалық талдау және болжау негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың технологиялары мен әдістемелерін жетілдіру

Машықтар:
1. Заманауи роботтандырылған жүйелер мен цифрлық шешімдерді қолдануды қоса алғанда, инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізудің жаңа әдістері мен технологияларын енгізуге бастамашылық жасау;
2. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың тиімділігі мен қауіпсіздігін жақсарту жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және ұсыну;
3. Қолданылатын технологияларға, жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз етуге салыстырмалы талдау жүргізу, шығындарды оңтайландыру бойынша ұсыныстар қалыптастыру;
4. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу бойынша корпоративтік стандарттарды, нұсқаулықтар мен әдістемелік нұсқаулықтарды әзірлеу.

Білімдер:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың заманауи технологиялары;
2. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізуді реттейтін халықаралық және салалық стандарттары;
3. Өндірістік процестердің тиімділігін талдау және теңіз өндірістік активтеріне техникалық қызмет көрсету шығындарын бағалау негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті, еңбекті қорғауды және экологиялық қорғауды қамтамасыз ету



Дағды 1:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті және еңбекті қорғауды басқару

Машықтар:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды орындау кезінде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын қамтамасыз ету;
2. Жұмыстарды орындамас бұрын тәуекелдерге бағалау жүргізу, оларды азайту бойынша қажетті шараларды анықтау және іске асыру;
3. ӨҚжЕҚ мәселелері бойынша кіріспе және мақсатты брифингтер өткізуді, персоналды оқытуды және олардың білімін тексеруді ұйымдастыру;
4. Аса қауіпті жұмыстарды жүргізуге рұқсаттарды ресімдеу және бақылау;
5. Жеке және ұжымдық қорғау құралдарының, сүңгуірлік және авариялық-құтқару жабдықтарының болуын, жарамдылығын және пайдаланылуын тексеру;
6. Суасты жүйелерін, қамтамасыз ету флотын және сүңгуір жабдықтарын пайдалану кезінде қауіпсіздік шараларының орындалуын бақылау;
7. Жазатайым оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру, тергеп-тексеру нәтижелері бойынша есептілік ресімдеу;
8. ӨҚжЕҚ құжаттамасын және жазатайым оқиғалар, оқыту және білімді тексеру туралы есептілік жүргізу;
9. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың қауіпсіз орындалуын ұйымдастыру және бақылау кезінде ӨҚжЕҚ ішкі қызметтерімен өзара іс-қимылды жүзеге асыру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі саласындағы заңнамасы;
2. Су астындағы операциялардың қауіпсіздігі жөніндегі ӨҚжЕҚ корпоративтік стандарттары және халықаралық талаптары;
3. Тәуекелдерді басқару әдістері;
4. Жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру және оқыс оқиғалардың есебін жүргізу тәртібі;
5. Өндірістік объектілерде ӨҚжЕҚ ішкі тексерулер мен аудиттерді жүргізу тәртібі;
6. Жеке қорғаныс құралдары мен авариялық-құтқару жабдықтарын қолдануға және оларға қызмет көрсетуге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде экологиялық қорғауды және авариялық дайындықты қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде қоршаған ортаны қорғау жөніндегі талаптардың орындалуын қамтамасыз ету;
2. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды ұйымдастыру кезінде корпоративтік стандарттарды сақтау;
3. Жұмысты бастамас бұрын сүңгуірлік жұмыстарды орындау жоспарларын және авариялық жағдайға әрекет ету іс-шараларын қарау және келісу;
4. Аварияға қарсы жаттығуларды және авариялар кезіндегі іс-қимылдарға дайындығын тексеруді дайындауға және өткізуге қатысу;
5. Мердігерлердің далалық есептілігін жинауды және орындалған жұмыс көлемінің нәтижелері бойынша жиынтық есептерді дайындауды жүзеге асыру;
6. Теңіз/қоршаған ортаның мұнай өнімдерімен және басқа заттармен ластануының алдын алу жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылау;
7. Орындалған жұмыстар бойынша есептілікті дайындау және жүргізілген операциялардан алынған анықталған сәйкессіздіктер мен сабақтар туралы мәліметтерді ұсыну.

Білімдер:
1. Теңіздің ластануының алдын алу жөніндегі корпоративтік саясатының және халықаралық стандарттарының талаптары;
2. Авариялық жағдайға әрекет ету жоспарларын және сүңгуірлік жұмыс жоспарларын әзірлеу және бекіту тәртібі;
3. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстар кезінде авариялық әзірлікті ұйымдастыру және әрекет ету әдістері;
4. Теңіз инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстар кезінде қалдықтардың айналымын, ағып кетуін және ластаушы заттарды бақылау жөніндегі талаптар;
5. Экологиялық есептілікті жүргізу және бақылаушы органдармен өзара іс-қимыл жасау қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде мердігерлермен және сыртқы ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау



Дағды 1:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды орындау кезінде мердігерлік ұйымдардың қызметін үйлестіру және бақылау

Машықтар:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарға қатысатын мердігерлік ұйымдардың қызметін үйлестіруді жүзеге асыру, олардың ұйымның техникалық талаптары мен стандарттарын сақтауын қамтамасыз етеді;
2. Су астындағы жұмыстардың жоспарларын, есептер мен жабдық сертификаттарын қоса алғанда, мердігерлер ұсынатын техникалық құжаттаманың толықтығы мен дұрыстығын тексеру;
3. Сүңгуірлік жұмыстардың, сондай-ақ суасты аппараттарымен қашықтықтан басқарылатын жұмыстардың жоспарларын қарау және келісу;
4. Мердігерлік ұйымдардың жұмыстарды орындау сапасын, көлемін және мерзімдерін бақылау, бекітілген кестелер мен нормативтерге сәйкестігін қамтамасыз етеді;
5. Операцияларды бастамас бұрын мердігерлердің флотының, сүңгуір жабдықтарының және телебасқарылатын аппараттар жүйелерінің техникалық дайындығына тексеру жүргізу;
6. ӨҚжЕҚ талаптарына, сондай-ақ теңіз және суасты-техникалық жұмыстардың халықаралық стандарттарына және ұйымның ішкі талаптарына сәйкестігін бағалау мақсатында мердігерлер алаңдарында далалық инспекциялар мен аудиттерді жүргізу;
7. Мердігерлердің шарттардың талаптарын орындауын және орындалған жұмыстардың нәтижелері бойынша есептілікті бақылау;
8. Мердігерлердің жұмыс сапасын жақсарту бойынша ескертпелер, ұсынымдар мен ұсыныстар қалыптастыру, оларды құжаттауды және жоюды бақылауды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Мердігерлік ұйымдарды тарта отырып, су астындағы техникалық жұмыстарды ұйымдастыруды және орындауды реттейтін нормативтік құжаттар;
2. Мердігерлердің қызметін реттейтін ұйымның ішкі стандарттары;
3. Мердігерлерге тексерулер, инспекциялар және аудиттер жүргізу тәртібі;
4. Шарттық жұмыстың негіздері, орындалған жұмыстардың орындалуын және қабылдануын келісу, бақылау тәртібі;
5. Мердігерлік ұйымдардың есептілігіне және орындалған жұмыстар актілерін ресімдеуге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды ұйымдастыру кезінде ішкі және сыртқы бөлімшелермен өзара іс-қимыл жасау

Машықтар:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды жоспарлау және жүргізу кезінде ішкі бөлімшелермен өзара іс-қимылды жүзеге асыру;
2. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың, жөндеу және техникалық қызмет көрсетудің жоспарлары мен бағдарламаларын келісу кезінде бөлімшенің мүдделерін білдіру;
3. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстар мәселелері бойынша мемлекеттік органдар мен бақылаушы инстанцияларға ұсыну үшін техникалық деректер мен есептілікті дайындау;
4. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды қадағалауды, сертификаттауды және бақылауды жүзеге асыратын сыртқы ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау;
5. Кеме капитандарымен, теңіз навигациясы, экологиялық бақылау қызметтерімен және басқа да мүдделі құрылымдармен жұмыстарды қауіпсіз орындау талаптарын келісу;
6. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың барысы мен нәтижелері туралы мүдделі тараптарды уақтылы хабардар етуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды орындау кезінде мемлекеттік, қадағалау және бақылаушы органдармен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстар бойынша техникалық және есептік ақпаратты беруге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 5:
Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарды орындау кезінде инженерлік-техникалық персоналды оқыту және құзыреттерін дамыту



Дағды 1:
Персоналдың кәсіби білімін беру және тәлімгерлік ету

Машықтар:
1. Деңгейі төмен инженерлерге тәлімгерлік және техникалық сүйемелдеуді жүзеге асыру, олардың ұйымның белгіленген стандарттары мен рәсімдерін қолдануын қамтамасыз ету;
2. Инспекциялық, су астындағы техникалық жұмыстарды жүргізу және ұйым активтерін басқару бойынша білімі мен практикалық тәжірибесін беру;
3. Нормативтік құжаттарды, стандарттарды және ӨҚжЕҚ талаптарын қолдану бойынша нұсқаулық жүргізу және кеңес беру;
4. Оқыту іс-шаралары мен техникалық сессияларға қатысу арқылы қызметкерлердің кәсіби құзыреттілігін дамытуды қолдау;
5. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың корпоративтік рәсімдері мен әдістемелерін біркелкі түсінуді қамтамасыз ету;
6. Инженерлік-техникалық персоналға инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың деректерін талдау, есептік құжаттаманы дайындау мәселелері бойынша кеңес беру.

Білімдер:
1. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстарда қолданылатын ұйымның корпоративтік стандарттары мен рәсімдері;
2. Персоналды оқыту және құзыреттерін бағалау әдістемелері;
3. Инспекциялық және су астындағы техникалық жұмыстардың мамандарын даярлау және сертификаттау бөлігінде халықаралық стандарттарының талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Ұқыптылық
Дербестік және жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Тез шешім қабылдай білу
Тәртіптілік
Жүйелі және аналитикалық ойлау

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".
6. Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттары, мұнай, газ және мұнай-химия өңдеу саласындағы мемлекетаралық стандарттар.
7. Халықаралық стандарттар: ASME, IMCA и ISO, MARPOL, API, DNV.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің бастығы

6

Инспекциялар және су астындағы техникалық жұмыстар жөніндегі басшы (бөлімшелер) Инспекциялар және су астындағы техникалық жұмыстар жөніндегі басшы (бөлімшелер)

11. Кәсіптің карточкасы "Теңізде мұнай және мұнай өнімдерінің авариялық төгілуімен күрес жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2149-3

Қызмет атауының коды:

2149-3-004

Кәсіптің атауы:

Теңізде мұнай және мұнай өнімдерінің авариялық төгілуімен күрес жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2149-3-006 - Теңіздегі құтқару операциялары жөніндегі инженер
2149-3-009 - Су астындағы техникалық жұмыстар жөніндегі инженер
2149-3-002 - Қауіпті өндірістік объектілерге қызмет көрсету жөніндегі авариялық-құтқару қызметінің профилактикалық тобының инженері
2149-3-021 - Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман
2149-3-022 - Қауіпті өндірістік объектілерге қызмет көрсету жөніндегі авариялық-құтқару қызметі бөлімшесінің басшысы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Теңізде мұнай және мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі жұмыс

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі ұйымдастыру-техникалық іс-шараларды жүзеге асыру
2. Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес қызметін техникалық қамтамасыз ету
3. Мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет етуге дайындық көрсеткіштерін мониторингілеу, аудит жүргізу және талдау
4. Персоналды даярлау және оқыту
5. Құжаттама және есептілік
6. Өзара іс-қимыл жасау және үйлестіру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі ұйымдастыру-техникалық іс-шараларды жүзеге асыру



Дағды 1:
Авариялық-құтқару бригадаларын дайындауға жедел-техникалық басшылық ету

Машықтар:
1. Мұнайдың авариялық төгілуін жою жұмыстарын орындау үшін бөлімшелердің құрамы мен жабдықталуын анықтау;
2. Апат орнына шығар алдында авариялық-құтқару бригадаларына нұсқаулық жүргізу;
3. Мұнай және мұнай өнімдері төгілген жағдайда қызметкерлердің өмірі мен денсаулығын қорғау шараларын айқындау;
4. Авариялық-құтқару бөлімшелерін даярлау бөлігінде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне әрекет етуге дайындық жоспарларын әзірлеу, өзектендіру және енгізу;
5. Мұнайдың авариялық төгілуін жою жоспарларын және тиісті әрекет ету рәсімдерін дайындауға және келісуге қатысу;
6. Мұнайдың авариялық төгілуін жоюға дайындық мәселелері бойынша ішкі бөлімшелермен, сыртқы қызметтермен, мемлекеттік органдармен және мердігерлік ұйымдармен өзара іс-қимылды ұйымдастыру;
7. Мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет ету жоспарларын кәсіпорынның өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік жүйесіне интеграциялауды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Мұнай өнімдерін тасымалдау және сақтау, барлау және өндіру, өңдеу және сақтаудың технологиялық процесі;
2. Қазақстан Республикасының Экологиялық Кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы;
3. Мұнаймен және мұнай өнімдерімен ластанудан теңіз ортасын қорғау мәселелері жөніндегі қаулылар, бұйрықтар, өкімдер, әдістемелік, нормативтік құжаттар;
4. Мұнайдың төгілуін жою жұмыстарын орындау кезінде пайдаланылатын арнайы жүйелер мен жабдықтардың, құрылғылардың техникалық сипаттамасы;
5. Кемелерден ластануды болдырмау жөніндегі халықаралық конвенцияның (МАРПОЛ), Теңіз ортасының ластануын болдырмау жөніндегі халықаралық теңіз ұйымының (ИМО) қарарының ережелері және т.б.;
6. Экономика, еңбекті ұйымдастыру және басқару негіздері;
7. Еңбек заңнамасының негіздері;
8. Лицензиялық қызметке қойылатын талаптар;
9. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария жөніндегі қағидалар, өрт қауіпсіздігі талаптары;
10. Әрекет етуге дайындықтың корпоративтік жоспарларының құрылымы және мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл тәртібі;
11. Авариялық жағдайлардың тәуекелдерін бағалау және мұнайдың авариялық төгілуін жоюға дайындық шараларын жобалау әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Теңізде мұнай және мұнай өнімдері төгілетін аварияларды жою

Машықтар:
1. Төгілуді жою әдістерін анықтау;
2. Күштер мен құралдардың мүмкіндіктерін, өзара әрекеттесуін бағалау;
3. Басқаруды, байланысты және құлақтандыруды ұйымдастыру;
4. Мұнай мен мұнай өнімдерінің аварияларын және төгілуін жою операцияларын жүргізу мерзімін анықтау және есептеу;
5. Төгілу деңгейі мен таралу қауіпінің ауқымын бағалау.

Білімдер:
1. Мұнай және мұнай өнімдері төгілетін аварияларды жою технологиясы;
2. Судың қоршаған ортасын қорғау жұмыстарын ұйымдастыру әдістері;
3. Мұнайдың авариялық төгілуін жою жұмыстарын орындау кезіндегі еңбекті қорғау қағидалары мен нормалары;
4. Авариялар мен оқыс оқиғалардың салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары;
5. Мұнай мен мұнай өнімдерін төгу ауданының оны жою жөніндегі операцияларды ұйымдастыру және жүргізу кезінде ескерілетін географиялық, навигациялық-гидрографиялық, гидрометеорологиялық және басқа да ерекшеліктері;
6. Мұнай мен мұнай өнімдерінің, пайдаланылатын диспергенттер мен сорбенттердің физика-химиялық қасиеттері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Мұнайдың төгілуін жою жұмыстарын аяқтау

Машықтар:
1. Төгілулерді кәдеге жаратудың соңғы деңгейін және мұнай мен мұнай өнімдерінің төгілуін жою операцияларын аяқтау өлшемшарттарын айқындау;
2. Мұнайдың төгілуін жою бойынша жүргізілген шаралар мен операциялар туралы есеп жасау;
3. Әрекет ету операциялары кезінде жүргізілген барлық шығыстар туралы есептер жасау;
4. Қолданылған әрекет ету материалдары туралы есептер жасау (мысалы, отын түрі, оның саны, пайдалану мақсаты);
5. Мұнайдың төгілуінен экологиялық және экономикалық залалды бағалауды жүргізу;
6. Теңізде мұнайдың және мұнай өнімдерінің авариялық төгілуін жою жұмыстарын жүргізу тәжірибесін қорыту.

Білімдер:
1. Есеп берудің нысандары мен тәртібі;
2. Жұмыс бейіні бойынша мамандандырылған бағдарламалық өнімдер;
3. Экологиялық және экономикалық залалды есептеу әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес қызметін техникалық қамтамасыз ету



Дағды 1:
Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі техникалық құжаттаманы әзірлеу

Машықтар:
1. Теңізде мұнай және мұнай өнімдерінің төгілуін жою мәселесі бойынша нормативтік-техникалық құжаттаманы әзірлеу;
2. Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуін жою жұмыстарын орындауға бөлімшелер қызметкерлерінің және техникалық құралдардың тұрақты дайындығын қамтамасыз ету жоспарлары мен ұйымдастыру іс-шараларын әзірлеу;
3. Мұнайдың төгілуін жою операцияларын жүргізу жөніндегі іс-шаралар мен ұсынымдар әзірлеу;
4. Бөлімшелердің техникалық жарақтандырылуын перспективалық дамыту бойынша өндірістік жоспарлар мен ұсыныстар әзірлеу;
5. Қауіпті өндірістік объектілердің өнеркәсіптік қауіпсіздік декларациясын әзірлеу;
6. Жыл сайынғы оқу-жаттығулар мен жаттығулар кестесін әзірлеу;
7. Мұнайдың авариялық төгілуін жою жоспарларының және әрекет етудің корпоративтік рәсімдерінің уақтылы өзектендірілуін бақылау;
8. Мұнайдың авариялық төгілуіне қарсы күрес бойынша әзірліктің жай-күйі және орындалған іс шаралар туралы мерзімді техникалық есептілікті қалыптастыру;
9. Белгіленген корпоративтік сақтау жүйелерінде мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет етудің техникалық құжаттамасын сақтауды және жүйелеуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Кәсіпорынның өндірістік қызметі мен кәсіби қызметіне қатысты нормативтік-техникалық, ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар;
2. Нормативтік-техникалық құжаттаманы әзірлеуге қойылатын талаптар;
3. Теңіз көлігі қызметкерлерінің тәртібі туралы жарғы;
4. Теңіз кемелерін техникалық пайдалану қағидалары;
5. Экологиялық стандарттар мен нормативтер жүйесі;
6. Мұнайдың авариялық төгілуіне дайындық және әрекет ету жөніндегі техникалық есептіліктің нысандары мен талаптары;
7. Мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет ету бөлігінде техникалық құжаттаманы мемлекеттік органдармен келісу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнай мен мұнай өнімдерінің ықтимал төгілуін болдырмауға және (немесе) олардың салдарларының қауіптілік ауқымын азайтуға бағытталған инженерлік-техникалық іс-шараларды жүргізу

Машықтар:
1. Технологиялық жабдықтың ақауларын анықтау;
2. Қоршаған орта үшін мұнай ластануының ықтимал салдарын болжау
3. Төтенше іс-шараларды жоспарлау;
4. Мұнай мен мұнай өнімдерінің төгілуінің алдын алу мақсатында оқу-жаттығулар мен жаттығулар өткізу;
5. Әлеуетті қауіпті аймақтарды анықтау
6. Техникалық-экономикалық негіздемелерге, жұмыс істеп тұрған өндірістерді кеңейту және реконструкциялау жобаларына, сондай-ақ құрылатын жаңа технологиялар мен жабдықтарға экологиялық сараптаманы жүзеге асыру, жаңа техниканы енгізу жөніндегі іс-шараларды әзірлеу;
7. Мұнайдың авариялық төгілуін жою операцияларын техникалық сүйемелдеуді қамтамасыз ету, жабдықтар мен техникалық құралдардың жарамдылығы мен дайындығын бақылау;
8. Мұнайдың авариялық төгілуін жою кезінде пайдаланылатын жабдыққа техникалық қызмет көрсету және тексеру кестесін әзірлеу және өзектендіру;
9. Мұнайдың авариялық төгілуін жою операцияларын орындау кезінде техникалық тәуекелдерге бағалау жүргізу және оларды азайту шараларын әзірлеу.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының теңізде, ішкі су айдындарында және сақтандыру аймағында мұнайдың төгілуін жоюға әзірлік пен іс-қимылды қамтамасыз етудің ұлттық жоспары;
2. Мұнай төгілуі бойынша аварияларды жою кезінде қолданылатын технологиялық жабдықты пайдалану қағидасы;
3. Мұнайдың авариялық төгілуін жою саласындағы озық отандық және шетелдік тәжірибе;
4. Мұнай төгілуі бойынша аварияларды жою кезінде қолданылатын технологиялық жабдықты жұмылдыру және өрістету тәртібі;
5. Экологиялық сараптама жүргізуге қойылатын талаптар;
6. Мұнайдың авариялық төгілуін жою кезінде қолданылатын жабдықтың техникалық сипаттамалары;
7. Авариялық-құтқару және жою жұмыстарын орындау кезіндегі техникалық тәуекелдерді бағалау әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Қызметкерлерді оқытуды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Мұнай және мұнай өнімдерінің төгілуіне байланысты төтенше жағдайларда қорғану тәсілдері мен іс-қимылдарға қызметкерлерді оқыту жоспары мен бағдарламаларын құру;
2. Мұнайдың төгілуін жоюмен айналысатын барлық персонал үшін нұсқаулық жүргізуді қамтамасыз ету;
3. Арнайы жабдықтарды немесе химиялық құралдарды пайдалану кезінде қауіпсіздік техникасын оқыту жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру;
4. Жеке және ұжымдық қорғану құралдарын пайдалану.

Білімдер:
1. Қызметкерлерді мұнай мен мұнай өнімдерінің төгілуіне байланысты төтенше жағдайларда қорғану тәсілдері мен іс-қимылдарға оқыту бағдарламасы;
2. Оқыту бағдарламаларын әзірлеуге қойылатын талаптар;
3. Қызметкерлерді аттестаттау тәртібі;
4. Авариялар мен төгілулерді жою кезінде пайдаланылатын техникалық құралдар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет етуге дайындық көрсеткіштерін мониторингілеу, аудит жүргізу және талдау



Дағды 1:
Дайындық көрсеткіштерін мониторингілеу, аудит жүргізу және талдау

Машықтар:
1. Дайын жүйелер мен жабдықтардың жай-күйіне мониторинг жүргізу (SR equipment, vessels, bms, skimmers);
2. SR жабдықтарының қоймаларына, базаларына және сақтау орындарына инспекция жүргізу;
3. Дайындық жағдайы туралы есептілік қалыптастыру, ауытқуларды анықтау және түзету шараларын әзірлеу;
4. Тексерулер мен оқу-жаттығулардың нәтижелері бойынша аналитикалық материалдарды дайындау.

Білімдер:
1. IS 9001, 14001, 45001 талаптары мен дайындығына ішкі аудиттер жүргізу тәртібі;
2. SR-жабдықтың техникалық жай-күйін бақылау әдістері;
3. KPI (тиімділіктің түйінді көрсеткіштері) және KRI авариялық жағдайларға дайындық және әрекет ету жүйесі;
4. Деректерді мониторингілеу, есептілік және талдау құралдары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Персоналды даярлау және оқыту



Дағды 1:
Мұнайдың төгілуіне әрекет ету бойынша жаттығулар мен оқу-жаттығуларды ұйымдастыру

Машықтар:
1. SR бойынша тұрақты жаттығуларды, оқу-жаттығуларды және table-tp exercises ұйымдастыру және өткізу (мұнайдың төгілуіне қарсы әрекет ету бойынша үстел жаттығулары);
2. Командалар мен техникалық құралдардың оқу-жаттығуларға қатысуға дайындығын тексеру;
3. Авариялық төгілулерді жою бойынша оқу бағдарламалары мен әдістемелік материалдарды әзірлеу;
4. Оқу-жаттығу нәтижелерін бағалауды жүргізу және түзету іс-шараларымен есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. Оқыс оқиғаларды басқару жүйесі бойынша оқу-жаттығулар мен жаттығуларды ұйымдастыру және үстел жаттығуларын өткізу әдістері (ICS және table-tp drills);
2. Ересектерді оқыту қағидаттары және оқыту тиімділігін бағалау;
3. Оқу-жаттығуларды өткізуге халықаралық (PRC) және ұлттық нормативтердің талаптары;
4. SR жаттығуларын тіркеу және есептілік жүйесі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дайындық және қауіпсіздік мәдениетін дамыту

Машықтар:
1. Авариялық мұнай төгілулеріне (SR Safety Culture) әрекет ету кезінде персонал мен мердігерлерді қауіпсіздік мәселелері бойынша оқытуды ұйымдастыру;
2. Қауіпсіз жұмыс әдістері және SR-жабдықтарды қолдану бойынша нұсқамалар жүргізу;
3. Құзыреттілік деңгейін бағалау және персоналды дамытудың жеке жоспарларын әзірлеу;
4. Қызметкерлерді қауіпсіздік мәдениетін және экологиялық жауапкершілікті арттыру бастамаларына тарту.

Білімдер:
1. HSE саласындағы мотивация және мінез-құлық көшбасшылығы әдістері;
2. Авариялық мұнай төгілуіне әрекет ету саласындағы персоналды сертификаттау бағдарламалары (IM, PRC, BSIET);
3. Құзыреттілікті талдау әдістері (Competence Assessment System).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 5:
Құжаттама және есептілік



Дағды 1:
Техникалық құжаттама және есептілік жүргізу

Машықтар:
1. SR бойынша барлық құжаттаманы (журналдар, актілер, түгендеу тізімдері) жүргізуді және өзектендіруді жүзеге асыру;
2. Мұнайдың авариялық төгілуін жою жоспарларын және корпоративтік әрекет ету рәсімдерін уақтылы жаңартуды бақылау;
3. SR дайындық және операциялар туралы ай сайынғы және жылдық есептерді қалыптастыру;
4. Электрондық құжат айналымының және еңбекті қорғау мен қоршаған ортаны басқарудың корпоративтік жүйелерінде мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет ету жөніндегі құжаттаманы сақтауды және басқаруды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Құжаттаманы басқару бөлігінде IS 9001 және 14001 стандарттарының талаптары;
2. EDMS, SAP EHS құжаттамасы мен еңбекті қорғауды және қоршаған ортаны басқарудың электрондық жүйелерін пайдалану және корпоративтік құжат айналымы қағидаттары;
3. SR және экологиялық қауіпсіздік туралы есеп беру нысандары мен талаптары;
4. Құжаттарды мемлекеттік органдармен келісу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Оқиғалар мен түзету әрекеттері бойынша талдау және есептілік

Машықтар:
1. Оқыс оқиғаларды тергеу нәтижелерін талдау және алынған сабақтар бойынша есептер дайындау ("Lessns Learned");
2. Тексеру нәтижелері бойынша түзету іс-шараларының орындалуы туралы есептілік қалыптастыру;
3. Мемлекеттік органдар мен реттеушілердің міндетті талаптарының орындалуын қадағалау;
4. Деректерді талдау негізінде SR жүйесінің тиімділігін арттыру жөнінде ұсыныстар әзірлеу.

Білімдер:
1. Оқиғалар мен оқыс оқиғалардың себептерін талдау әдістері (RCA, 5 Why, TapRt);
2. Экологиялық оқыс оқиғалар мен SR бойынша есептілікке қойылатын талаптар;
3. Уәкілетті мемлекеттік органдарға есептілікті ұсыну тәртібі;
4. CАРА корпоративтік стандарттары және іс-шаралардың орындалуын бақылау.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 6:
Өзара іс-қимыл жасау және үйлестіру



Дағды 1:
Мемлекеттік органдармен және сыртқы ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау

Машықтар:
1. Мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне дайындық және әрекет ету мәселелері бойынша уәкілетті мемлекеттік органдармен, авариялық-құтқару және жағалау қызметтерімен өзара іс-қимылды жүзеге асыру;
2. Бірлескен тексерулер мен үйлестіру кеңестеріне қатысу;
3. Сыртқы аудиторлар мен инспекторлар үшін SR бойынша есептік және ақпараттық материалдарды дайындау;
4. Салалық кездесулер мен оқу-жаттығуларда компанияның мүдделерін білдіру.

Білімдер:
1. Мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне дайындық және әрекет ету мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарымен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. Мұнайдың авариялық төгілуіне әрекет ету кезінде ақпарат алмасу және өзара іс-қимыл жасау саласындағы халықаралық және ұлттық талаптар мен ұсынымдар;
3. Есептілік форматтары және жағалаудағы қызметтер мен мердігерлермен өзара іс-әрекет жасау;
4. Іскерлік өзара іс-әрекет жасау этикасы және келіссөздер хаттамасы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Ішкі процестерді үйлестіру және бөлімшелермен өзара іс-қимыл жасау

Машықтар:
1. SR топтары, HSE қызметі және техникалық бөлімшелер арасындағы үйлестіруді қамтамасыз ету;
2. Жағалау және теңіз бөлімшелері арасында ақпарат алмасуды ұйымдастыру;
3. Дайындық, есептілік және тергеу мәселелері бойынша кеңестерге қатысу;
4. Ішкі қауіпсіздік комитеттерінде дайындықты талдау нәтижелерін ұсыну.

Білімдер:
1. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік талаптарының корпоративтік өзара іс-қимыл және интеграция қағидаттары (peratinal Excellence/HSE Integratin);
2. SR құрылымдарындағы ішкі коммуникацияны ұйымдастыру;
3. Іскерлік хат алмасу және таныстырылым дайындау әдістері;
4. SR операцияларын есепке алу және мониторингтеудің ақпараттық жүйелері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Зейінділік
Мәселелерді шешуге кәсіби көзқарас
Ұйымдастырушылық қабілеттер
Өз бетінше жұмыс істей білу
Жеделдік
Қазіргі және болашақтағы проблемаларды шешу және шешімдер қабылдау үшін жаңа ақпараттың мәнін түсіну
ТЖ кезіндегі командалық өзара іс-қимылы және көшбасшылығы
Нәтижеге бағдарлану және жоғары HSE стандарттарын сақтау
Бастамашылдық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің бастығы

6

ТЖ-ға ден қою жөніндегі басшы (бөлімше)

12. Кәсіптің карточкасы "Инспекциялар және су асты-техникалық жұмыстар жөніндегі басшы (бөлімшелер)":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Инспекциялар және су асты-техникалық жұмыстар жөніндегі басшы (бөлімшелер)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Сәулет және құрылыс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Су асты-техникалық жұмыстар, геоинформатика, инспекциялық жұмыстар, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау техникасы саласындағы жоғары білім (бакалавриат) немесе аралас инженерлік мамандықтар. Инспекциялық, су асты-техникалық немесе теңіз инженерлік жобалары саласындағы жұмыс тәжірибесі кемінде 3 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Инспекциялық және су асты-техникалық операцияларға басшылық жасау, жоспарлау және бақылау, инженерлік және авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын үйлестіруді қамтамасыз ету, су асты объектілерінің, теңіз кеме қатынасы активтерінің, теңіз құрылыстарының жерүсті объектілерінің құрылымдық тұтастығын инженерлік қамтамасыз ету және өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Су асты объектілерінің, теңіз кеме қатынасы активтерінің, теңіз құрылыстарының жерүсті объектілерінің инспекциялық, суасты-техникалық операцияларын басқару және құрылымдық тұтастығын инженерлік қамтамасыз ету
2. Су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде мердігерлерді және жабдықтың техникалық жай-күйін бақылау
3. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті, еңбекті қорғауды және экологиялық қорғауды қамтамасыз ету
4. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу кезінде ішкі және сыртқы құрылымдармен өзара іс-қимыл жасау
5. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар саласындағы тәлімгерлік және персоналды дамыту

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Су асты объектілерінің, теңіз кеме қатынасы активтерінің, теңіз құрылыстарының жерүсті объектілерінің инспекциялық, суасты-техникалық операцияларын басқару және құрылымдық тұтастығын инженерлік қамтамасыз ету



Дағды 1:
Инспекциялық және су асты-техникалық операцияларды орындауды жоспарлау және басшылық ету

Машықтар:
1. Белгіленген мерзімде және корпоративтік талаптарға сәйкес олардың орындалуын қамтамасыз ете отырып, инспекциялар мен су асты-техникалық жұмыстарды жүргізуді жоспарлау, ұйымдастыру және үйлестіру;
2. Инспекциялық және су асты-техникалық жобалардың басымдықтарын айқындау, су асты активтерін, теңіз кеме қатынасы активтерін, теңіз құрылыстарының жерүсті объектілерін тексеру, жөндеу және техникалық қызмет көрсетудің жылдық және қысқа мерзімді бағдарламаларын қалыптастыру;
3. Су асты-техникалық операцияларды орындау кезінде ресурстарды бөлу, инженерлік құрам мен мердігерлік ұйымдардың жүктемесін бақылау;
4. Жұмыстарды жүргізу жобасын (ЖЖЖ), Төтенше жағдайлар кезінде ден қою жоспарын, жұмыс рәсімдерін, инспекциялық бағдарламаларды дайындауды және бекітуді бақылау, құжаттаманың компания стандарттарына толықтығы мен сәйкестігін тексереді;
5. Ресми шығарылған наряд-тапсырысқа сәйкес қойылған міндеттерді орындау үшін сүңгуірлік түсулер жүзеге асырылатын теңіз кемелерінің, сүңгуірлік және суасты-техникалық жабдықтардың, қашықтан басқарылатын аппараттардың, навигациялық кешендердің техникалық әзірлігін бақылауды жүзеге асыру;
6. Теңіз логистикалық операцияларын жоспарлау, оның ішінде теңіз кеме қатынасы арналарының өтімділігін қамтамасыз ету үшін түбін тереңдету жұмыстарына тарту, суасты құбырларында және басқа да инфрақұрылымдық желілерде авариялық жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарына тарту, басқа бөлімшелермен өзара іс-қимыл кестелерін келісу;
7. Инспекциялық және су асты-техникалық бағдарламалардың бюджетін ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету, шығындардың тиімділігі мен ресурстық жоспарлауды талдайды, болашақ келісімшарттарды әзірлеу бойынша келісімшарттық стратегияға тартылады;
8. ҚР нормативтік-құқықтық құжаттарының талаптарын сақтауды қамтамасыз ету (Теңіз кемелерін куәландыру қағидаларын бекіту туралы, Теңіз порттарын, оның ішінде халықаралық маңызы бар теңіз порттарын, порт құрылыстары мен теңіз портының акваториясын пайдалану қағидаларын бекіту туралы, Сүңгуірлік жұмыстарды жүргізу кезіндегі қауіпсіздік қағидаларын бекіту туралы, Теңізде көмірсутектерді барлауды және (немесе) өндіруді жүргізу кезінде пайдаланылатын теңіз объектілерін құру, орналастыру және пайдалану қағидаларын бекіту туралы) инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жоспарлау және жүргізу кезінде Компанияның ішкі рәсімдері.

Білімдер:
1. Инспекциялық, су асты-техникалық жұмыстарды, оның ішінде теңіз жүзу құралдарымен байланысты теңіз инженерлік операцияларын, түбін тереңдету, жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарын жоспарлау және үйлестіру қағидаттары;
2. Корпоративтік рәсімдерді дайындау, жұмыстарды жүргізу жоспарын, төтенше жағдайлар кезінде ден қою жоспарын және инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстардың жасалған жобалары бойынша есептілікті бекіту;
3. Американдық Инженер-механиктер Қауымдастығының, Халықаралық Теңіз Мердігерлері Қауымдастығының, Халықаралық Мұнай және Газ Өндірушілер Қауымдастығының, Теңіз Жіктеу Қауымдастықтарының, Порт құрылыстары Теңіз Әкімшіліктерінің ережелерінің, ҚР нормативтік-құқықтық құжаттарының стандарттары (Теңіз кемелерін куәландыру қағидаларын бекіту туралы, Теңіз порттарын, оның ішінде халықаралық маңызы бар теңіз порттарын, порт құрылыстары мен теңіз портының акваториясын пайдалану қағидаларын бекіту туралы, Сүңгуірлік жұмыстарды жүргізу кезіндегі қауіпсіздік қағидаларын бекіту туралы, Теңізде көмірсутектерді барлауды және (немесе) өндіруді жүргізу кезінде пайдаланылатын теңіз объектілерін құру, орналастыру және пайдалану қағидаларын бекіту туралы) инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жоспарлау және жүргізу кезінде Компанияның ішкі рәсімдері.
4. Қашықтықтан басқарылатын аппараттар мен сүңгуірлік жүйелерді қолдана отырып, суасты зерттеп-қарау және суасты-техникалық жұмыстарды жүргізу технологиялары;
5. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жоспарлау кезінде өндірістік тәуекелдерді талдаудың ДЕҚОҚжҚ қағидаттарына толық сәйкес әдістері;
6. Теңіз инженериясында, теңіз инженерлік-геодезиялық жұмыстарында, су асты-техникалық жұмыстарда, оның ішінде теңіз түбін өңдеуге байланысты жұмыстарда, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарында жобаларды басқару және бюджеттеу негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Су асты активтерінің, теңіз кешендерінің жерүсті құрылыстарының, қысымдағы жабдықтардың, теңіз кеме қатынасы активтерінің құрылымдық Тұтастығы мен Сенімділігін Инженерлік қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Су асты активтерінің, теңіз кешендерінің жерүсті құрылыстарының, қысымдағы жабдықтардың, теңіз кеме қатынасы активтерінің құрылымдық тұтастығын басқару жөніндегі бағдарламалардың орындалуын ұйымдастыру және бақылау;
2. Инспекция деректері негізінде теңіз кешендерінің жерүсті құрылыстарының, қысымдағы жабдықтардың, суасты жүйелерінің, құбырлардың, коллекторлардың, фланецті қосылыстар мен конструкциялардың техникалық жай-күйін бағалау;
3. Инспекциялық тексерулердің нәтижелерін талдау, ауытқуларды, зақымдануларды және жоғары қауіпті аймақтарды анықтау;
4. Инспекцияланатын объектілерді жөндеу, техникалық қызмет көрсету және жаңғырту бойынша ұсынымдар қалыптастыру;
5. Инспекцияланатын және зерттелетін активтер мен объектілердің ресурсын қалпына келтіру және ұзарту мәселелері бойынша техникалық шешімдер мен жобалау құжаттамасын әзірлеу;
6. Инспекцияланатын және зерттелетін объектілердің істен шығуының, коррозиялық зақымдануының және герметикалығының бұзылуының алдын алу жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және енгізу;
7. Анықталған сәйкессіздіктер мен техникалық тәуекелдерді жою бойынша түзету шараларының іске асырылуын бақылау;
8. Инспекцияланатын және зерттелетін объектілер мен активтердің техникалық жай-күйі бойынша есептер мен қорытындылар ұсыну, мұрағаттауды және дерекқорды жүргізуді қамтамасыз етеді.

Білімдер:
1. Ақауларды талдауды және жабдықтың қалдық ресурсын бағалауды қоса алғанда, активтердің құрылымдық тұтастығы мен сенімділігін инженерлік қамтамасыз етудің принциптері мен әдістері;
2. Су астындағы диагностика және техникалық жағдайды бақылау әдістері (бейне-инспекция, ультрадыбыстық өлшеу, катодтық потенциалды өлшеу және т. б.);
3. Су асты конструкцияларының, теңіз құрылыстарының жер үсті конструкцияларының, қысымдағы жабдықтардың материалтану, коррозия және қорғау негіздері;
4. Істен шығудың түбірлік себептерін талдау және инженерлік тәуекелдерді басқару әдістемелері;
5. Активтердің құрылымдық тұтастығы мен сенімділігін инженерлік қамтамасыз ету жөніндегі Компанияның стандарттары мен рәсімдері;
6. Су асты жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарының, су асты-техникалық жұмыстардың, жер үсті инспекциялық жұмыстардың және қысымдағы зерттелетін объектілер мен жабдықтардың жай-күйін мониторингтеудің заманауи технологиялары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде мердігерлерді және жабдықтың техникалық жай-күйін бақылау



Дағды 1:
Мердігерлік ұйымдардың қызметін үйлестіру және басқару

Машықтар:
1. Су асты-техникалық жұмыстарды орындайтын мердігерлік ұйымдардың қызметін ұйымдастыру және бақылау, олардың іс-әрекеттерінің корпоративтік стандарттарға және халықаралық нормаларына сәйкестігін қамтамасыз ету;
2. Мердігерлердің техникалық құжаттамасының болуы мен дұрыстығын тексеру;
3. Мердігерлердің су асты операцияларын жүргізу кезінде бекітілген кестелерді, техникалық нормативтер мен ДЕҚОҚ рәсімдерін сақтауын бақылау;
4. Жабдықтарды, қашықтан басқарылатын аппараттық-кешендерді, сүңгуірлік жүйелер мен апаттық-құтқару құралдарын тексеруді қоса алғанда, мердігерлік ұйымдардың су асты жұмыстарын орындауға дайындығын бағалау;
5. Компанияның сәйкестігін тексеру үшін мердігерлердің инспекциялары мен аудиттеріне қатысу;
6. Мердігерлердің тиімділігіне талдау жүргізу, олардың жұмыс сапасын арттыру бойынша есептер, ұсынымдар мен түзету шараларын қалыптастыру;
7. Шарттық міндеттемелердің орындалуын бақылау, мердігерлердің өкілдерімен техникалық орындау және қауіпсіздік мәселелері бойынша байланыс жүргізу.

Білімдер:
1. Су астындағы мердігерлерді реттейтін халықаралық стандарттар мен нұсқаулықтар;
2. Мердігер ұйымдардың аудиттері мен инспекцияларын жүргізу тәртібі;
3. Мердігерлерді басқару жөніндегі Компанияның ішкі рәсімдері (Contractor Management System);
4. Шарттық жұмыс және міндеттемелердің орындалуын бақылау негіздері;
5. Су асты-техникалық жұмыстар саласындағы мердігерлердің есептілігі, сертификатталуы және лицензиялануы бойынша талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жабдықтың техникалық жай-күйін бақылау және су асты операцияларына дайындықты қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Су асты жабдықтарының, сүңгуір жүйелерінің, барокамералардың, арқандап байлау құралдарының және қосалқы флоттың техникалық жай-күйін бақылау;
2. Бекітілген кестелер мен стандарттарға сәйкес суасты жабдықтарына техникалық қызмет көрсетуді және тексеруді қамтамасыз ету;
3. Қолданыстағы сертификаттардың, техникалық жай-күй журналдарының, тест хаттамаларының және IMCA есеп беру нысандарының болуын тексеру;
4. Жабдық элементтерін (датчиктер, байланыс жүйелері, көтергіш құрылғылар) калибрлеуді, жөндеуді және уақтылы ауыстыруды бақылау;
5. Су асты активтерінің жабдықтарын пайдалануға және жаңғыртуға байланысты техникалық мәселелерді қарастыру;
6. Су асты операциялары үшін техникалық пайдалану рәсімдерінің, нұсқаулықтар мен чек-парақтардың болуын және өзектілігін қамтамасыз ету;
7. Жабдықтың техникалық дайындығы және оның инспекция талаптарына сәйкестігі туралы есептілікті дайындау.

Білімдер:
1. Суасты жабдықтарының техникалық сипаттамалары мен жұмыс принциптері (ROV, сүңгуір жүйелері, барокамералар);
2. IMCA, DNV стандарттары және кәсіпорынның техникалық қызмет көрсету және жабдықты сертификаттау талаптары;
3. Жабдықтың дайындығы бойынша техникалық жай-күйін бақылау және құжаттаманы жүргізу әдістері;
4. Су асты және сүңгуір жабдықтарын пайдалану кезіндегі қауіпсіздік рәсімдері;
5. Техникалық диагностика, жүйелік қызмет көрсету және жабдықтың өмірлік циклін басқару негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті, еңбекті қорғауды және экологиялық қорғауды қамтамасыз ету



Дағды 1:
HSE және өндірістік қауіпсіздікті басқару жүйесін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік саласындағы корпоративтік және халықаралық стандарттардың сақталуын қамтамасыз ету;
2. Тәуекелдерді бағалауды, түзету іс-шараларын жоспарлауды және бақылауды қоса алғанда, қауіпсіздікті басқару жүйесінің (HSE Management System) талаптарын орындауды ұйымдастыру;
3. Наряд-рұқсат беру жүйесі, тәуекелдерді талдау, тәуекелдерді бағалау және инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар үшін міндетті басқа да ДЕҚОҚ-құжаттар талаптарының дайындалуын және сақталуын бақылау;
4. Авариялық ден қою жоспарларын және ықтимал инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі рәсімдерді әзірлеу және енгізу;
5. Персонал мен мердігерлер үшін қауіпсіздік техникасы талаптары бойынша нұсқамалар, оқыту сессиялары мен білімдерін тексеруді жүргізуді қамтамасыз ету;
6. "Өмірлік маңызды қауіпсіздік ережелерінің" (Life Saving Rules) орындалуын және Компанияның ДЕҚОҚжҚ саласындағы саясатының сақталуын бақылау;
7. ДЕҚОҚ - инспекцияларының нәтижелерін талдау, инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар объектілерінде қауіпсіздік деңгейін арттыру бойынша есептер мен ұсынымдар қалыптастырады;
8. Қауіпсіздік және инциденттердің алдын алу мәселелері бойынша ДЕҚОҚ бөлімшелерімен, теңіз қызметтерімен және мердігерлермен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Халықаралық стандарттар және корпоративтік рәсімдер HSE;
2. Наряд-рұқсат беру жүйесінің талаптарына сәйкес тәуекелдерді бағалауды жүргізу тәртібі;
3. Оқиғаларды жоспарлау, тергеу және талдау процедуралары (Incident/Accident Investigation);
4. ДЕҚОҚ - инспекцияларын жүргізуге, персоналды оқытуға және сертификаттауға қойылатын талаптар;
5. Теңіз мұнай-газ құрылыстарының өндірістік алаңдары үшін өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Экологиялық қауіпсіздікті және апаттық жағдайларға дайындықты басқару

Машықтар:
1. Теңіз ортасының ластануының алдын алу, инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде экологиялық нормалар мен шектеулерді сақтау жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру;
2. Қазақстан Республикасы ұлттық заңнамасының экологиялық талаптарының орындалуын бақылау;
3. Мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуінің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі жоспарларды әзірлеу және бекіту;
4. Бон тегістеуі, сорбенттерді, қашықтықтан басқарылатын аппараттар мен қосалқы жабдықтарды қоса алғанда, авариялық-құтқару жүйелері мен құралдарының дайындығын бақылау;
5. Теңіз объектілерінде авариялық оқытулар мен жаттығуларды ұйымдастыруға және өткізуге қатысу;
6. Экологиялық тәуекелдерге талдау жүргізу және теңіз ортасына әсерді азайту бойынша ұсыныстар әзірлеу;
7. Қажет болған жағдайда экологиялық есептілікті дайындауда қажетті көмекті қамтамасыз ету және уәкілетті мемлекеттік және бақылаушы органдармен өзара іс-қимыл жасау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының экологиялық стандарттары мен нормативтік актілері;
2. Мұнай және мұнай өнімдерінің төгілуін жою технологиялары мен құралдары, теңіз ортасын қорғау әдістері;
3. Экологиялық тәуекелдерді бағалау және басқару әдістемесі;
4. Авариялық жаттығулар мен оқу-жаттығуларды өткізу тәртібі, авариялық әзірлікке қойылатын талаптар;
5. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар кезіндегі экологиялық мониторинг принциптері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу кезінде ішкі және сыртқы құрылымдармен өзара іс-қимыл жасау



Дағды 1:
Компанияның ішкі бөлімшелерімен өзара әрекеттесу

Машықтар:
1. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстардың жоспарларын келісу үшін компанияның ішкі бөлімшелерімен (инженерлік, пайдалану, теңіз, ДЕҚОҚжҚ, жобалау және қаржылық) өзара іс-қимылды жүзеге асыру;
2. Инспекциялық, су асты-техникалық жұмыстардың және жөндеу іс-шараларының жылдық бағдарламаларын дайындау үшін инженерлік қызметтерден ақпаратты шоғырландыру;
3. Корпоративтік комиссиялар мен жұмыс топтары шеңберінде техникалық шешімдерді, есептілікті және жоспарларды қарау кезінде бөлімшені ұсыну;
4. Теңіз жобаларын жоспарлау, флот пен жабдықты жұмылдыру кезінде бөлімдер арасындағы іс-қимылдарды үйлестіруді қамтамасыз ету;
5. Компания активтерінің құрылымдық тұтастығының сенімділігі мен инженерлік қамтамасыз ету жөніндегі инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар мен іс-шаралардың нәтижелері бойынша ішкі есептілікті, баяндамалар мен презентациялар дайындау;
6. ДЕҚОҚжҚ корпоративтік талаптарын іске асыру мәселелері бойынша еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік және экология департаментімен өзара іс-қимыл жасау;
7. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар бағдарламаларының орындалу барысы, тәуекелдер мен түзету шаралары туралы басшылықты уақтылы хабардар етуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Компанияның ішкі бөлімшелерінің құрылымы, функциялары және жауапкершілік аймақтары;
2. Корпоративтік басқару жүйесінде жоспарларды, есептілікті және инженерлік құжаттарды келісу тәртібі;
3. Іскерлік өзара іс-қимыл және корпоративтік құжат айналымы әдістері;
4. Ішкі коммуникация ережелері, инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстардың есеп беру форматы мен жиілігі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Сыртқы ұйымдарда Компанияның мүдделерін білдіру

Машықтар:
1. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар мәселелері бойынша мемлекеттік органдармен, теңіз әкімшіліктерімен, қадағалау және сертификаттау ұйымдарымен өзара іс-қимыл жасау кезінде Компанияның мүдделерін білдіру;
2. Бақылаушы органдармен бірлесіп тексерулер мен инспекцияларды жүзеге асыру, қажетті құжаттама мен ақпараттың берілуін қамтамасыз ету;
3. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды үйлестіру, жоспарлау және жүргізу мәселелері бойынша сыртқы мердігерлермен және консорциум бойынша серіктестермен өзара іс-қимыл жасау;
4. Техникалық шешімдерді, инспекциялар мен авариялық ден қою жоспарларын серіктестермен және мердігерлік ұйымдармен келісу;
5. Сыртқы аудиттер мен консультацияларды қоса алғанда, кеңестерде, техникалық кездесулерде және жұмыс топтарында Компания бөлімшесінің атынан өкілдік ету;
6. Компанияның қолданыстағы келісімдері мен стандарттары шеңберінде сыртқы ұйымдармен ақпарат және есептілік алмасуды қамтамасыз ету
7. Келісімшарттық қосымшаларды, инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды орындау бойынша техникалық талаптар мен есептерді дайындау және келісу.

Білімдер:
1. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде мемлекеттік және қадағалау органдарымен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды сертификаттауға, бақылауға қойылатын халықаралық және салалық талаптар;
3. Теңіз, инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар саласындағы шарттық және құқықтық құжаттаманың негіздері;
4. Компанияны сыртқы құрылымдарда және ведомствоаралық кеңестерде ұсыну принциптері;
5. Сыртқы серіктестермен және реттеушілермен ресми хат алмасуға, есептілікке және коммуникацияға қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 5:
Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар саласындағы тәлімгерлік және персоналды дамыту



Дағды 1:
Инженерлік-техникалық персоналдың кәсіби дамуына басшылық жасау

Машықтар:
1. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарға тартылған мамандарға оқытуды, тәлімгерлікті және білім беруді ұйымдастыру;
2. Бағынысты инженерлердің құзыреттерін дамыту, оларды инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстарды жоспарлау және талдау процестеріне тартуды қамтамасыз етеді;
3. Корпоративтік стандарттарды, инженерлік рәсімдерді және ДЕҚОҚ талаптарын қолдану бойынша консультациялар мен нұсқамалар өткізу;
4. Қызметкерлердің ішкі оқыту, сертификаттау және кәсіби өсу бағдарламаларына қатысуын қамтамасыз ету;
5. Қызметкерлердің кәсіби дайындық деңгейін бағалау, оқыту қажеттіліктерін анықтайды және оларды жою бойынша ұсыныстар әзірлейді;
6. Кадрлық әлеуетті дамытуды қолдау, бөлімшеде білімнің сабақтастығын қамтамасыз етеді;
7. Кіші деңгейдегі жаңа қызметкерлер мен инженерлерге тәлімгерлік сессиялар өткізу.

Білімдер:
1. Қызметкерлерді оқытуды, дамытуды және сертификаттауды реттейтін Компанияның корпоративтік стандарттары;
2. Инженерлік-техникалық қызметкерлерге нұсқама беру, оқыту және олардың құзыреттерін бағалау әдістемесі;
3. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар саласында мамандар даярлаудың халықаралық стандарттары;
4. Инженерлік топтарда тәлімгерлік, коучинг және тиімді білім алмасу принциптері;
5. Оқытудың тиімділігін бағалау және жеке даму жоспарларын құру негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Бөлімшенің ұйымдастырушылық және техникалық құзыреттерін дамыту

Машықтар:
1. Инспекциялық және су асты-техникалық жұмыстар, активтердің құрылымдық тұтастығын басқарудың заманауи технологиялары мен жүйелері саласында озық халықаралық тәжірибені енгізуді ұйымдастыру;
2. Бөлімшенің инженерлік құзыреттерін дамыту және ішкі рәсімдерді жетілдіру жөніндегі іс-шараларға бастама жасау;
3. Ішкі стандарттарды, нұсқаулықтар мен әдістемелік нұсқаулықтарды әзірлеуге және өзектендіруге қатысу;
4. Жаңа технологиялар мен цифрлық құралдардың инспекциялық және су асты-техникалық жұмыс процестеріне интеграциялануын қолдау;
5. Ұжымда қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға, ашық білім алмасуға және кәсіби өсуге жәрдемдесу;
6. Біліктілікті арттыру жоспарларының орындалуын және персоналдың құзыреттерін дамытуды бақылау.

Білімдер:
1. Білімді басқару (Knowledge Management) және инженерлік-техникалық құзыреттерді ішкі дамыту қағидаттары;
2. Стандарттары кәсіби дайындық және құзыреттілікті бағалау бөлігінде;
3. Персоналды дамытуға және техникалық процестерге инновацияларды енгізуге корпоративтік тәсілдер;
4. Инспекциялық, су асты-техникалық жұмыстар және цифрлық мониторинг жүйелері саласындағы қазіргі заманғы үрдістер;
5. Инженерлік бөлімшелердегі өзгерістерді ұйымдастырушылық дамыту және басқару негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Көшбасшылық
Қарым-қатынас

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттары, мұнай, газ және мұнай-химия өңдеу саласындағы мемлекетаралық стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Техникалық тұтастық және өндірістік қолдау жөніндегі басшы (басқарушы)

13. Кәсіптің карточкасы "Төтенше жағдайларға дайындық бөлімшесінің басшысы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Төтенше жағдайларға дайындық бөлімшесінің басшысы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БА, БТБА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Денсаулық сақтау және қауіпсіздік/өрт қауіпсіздігі саласындағы жоғары білім. Кәсіби салада - төтенше жағдайлар, өрт қауіпсіздігі немесе денсаулық, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласында кемінде 3 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етлмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Ұйымның өндірістік объектілерінде төтенше жағдайлар мен мұнайдың төгілуіне дайындық және ден қою жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету: төтенше жағдайларды жою және мұнайдың төгілуін жою жөніндегі жоспарларды әзірлеу, енгізу және бақылау; авариялық бөлімшелердің, объектілер мен жабдықтардың тұрақты әзірлігін қолдау; мұнай төгілуін жою жөніндегі мамандар тобын басқару; оқыту мен жаттығуды ұйымдастыру; мемлекеттік органдармен, мердігерлермен және ішкі қызметтермен өзара іс-қимылды үйлестіру; Қазақстан Республикасы заңнамасының және халықаралық стандарттардың талаптарына сәйкес авариялық жағдайлардың тәуекелдері мен салдарын барынша азайту.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Төтенше жағдайларға және мұнайдың төгілуіне дайындық жүйесін басқару
2. Жоспарлау және әдістемелік қамтамасыз ету
3. Персоналды оқыту және дамыту
4. Өзара әрекеттесу мен коммуникацияны үйлестіру
5. Оқиғаларға ден қою және талдау
6. Дайындық көрсеткіштерінің мониторингі, аудит және талдау
7. Құжаттама және есеп беру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Төтенше жағдайларға және мұнайдың төгілуіне дайындық жүйесін басқару



Дағды 1:
Авариялық ден қою жүйесін басқару

Машықтар:
1. Денсаулық, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласындағы саясатқа сәйкес авариялық ден қою жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
2. Жағалау және теңіз объектілеріндегі авариялық бөлімшелерге жедел басшылықты жүзеге асыру;
3. Төтенше жағдайларға ден қою және дайындық мәселелері бойынша бөлімшелердің қызметін үйлестіру;
4. Мемлекеттік органдармен, мердігерлік ұйымдармен және басқа да мүдделі тараптармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету;
5. Төтенше жағдайларға тәулік бойы ден қою үшін ресурстардың, техникалық құралдардың және персоналдың болуын бақылау;
6. Басымдықтар мен әрекет ету жоспарларын келісу үшін ұйым басшылығымен үйлестіруді қамтамасыз ету;
7. Ден қою дайындығы мен сапасын арттыру үшін жүйенің тиімділігіне тұрақты талдауды ұйымдастыру;
8. Қауіпсіздік кедергілерінің жарамдылығы мен тиімділігін қамтамасыз ету;
9. Өндірісті кеңейту жобаларының талаптарын денсаулық сақтауды, қауіпсіздікті және экологияны басқарудың қолданыстағы жүйесіне біріктіруді үйлестіру;
10. Барлық өндірістік алаңдар арасындағы үйлестіруді қамтамасыз ету: жағалау кешені, теңіз кешені және басқалар.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік саласындағы нормативтік актілері;
2. Корпоративтік және халықаралық стандарттар: Халықаралық мұнай және газ өндірушілер қауымдастығы (IOGP), Ұлттық өрттен қорғау қауымдастығы (NFPA), американдық мұнай институты (API), Мұнаймен ластану жағдайына дайындықты қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық теңіз ұйымы мен Халықаралық конвенция (IMO / OPRC), Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі мұнай компанияларының халықаралық кеңесі (IPIECA), Британдық стандарттар институты (BSI), сондай-ақ ИСО 14001 және ИСО 45001 стандарттары;
3. ИСО 22320 стандартының талаптары (қауіпсіздік және тұрақтылық — төтенше жағдайларды басқару);
4. Инциденттерді басқару жүйесінің құрылымы мен принциптері (Incident Command System);
5. Денсаулықты, еңбекті, қоршаған ортаны және қауіпсіздікті қорғау жүйесінің жұмыс істеу қағидаттары;
6. Авариялық бөлімшелердің құрылымы: аварияларды жою топтары, авариялық-құтқару қызметтері, мұз санатындағы авариялық құтқарушы кеме;
7. Операцияларды басқару, өндірістік объектілерге техникалық қызмет көрсету және өндірістік жобаларды іске асыру принциптері;
8. Авариялық ден қоюдың аса маңызды жабдықтары қауіпсіздігінің аппараттық кедергілерін бағалау әдіснамасы;
9. Төтенше жағдайлар мен мұнайдың төгілуіне дайындық пен ден қоюдың тактикалық және стратегиялық аспектілері;
10. Халықаралық мұнай компанияларының төтенше жағдайлар мен мұнайдың төгілуіне дайындық және ден қою саласындағы тәжірибелері мен рәсімдері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Тәуекелдерді басқару және дайындық жағдайын бақылау

Машықтар:
1. Күкіртсутек шығарындылары мен мұнайдың төгілуін қоса алғанда, төтенше жағдайлар саласындағы тәуекелдерге талдау және бағалау жүргізу;
2. Бөлімшелер мен техникалық құралдардың дайындығына аудит ұйымдастыру;
3. Денсаулық сақтау, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласындағы заңнама және корпоративтік стандарттар талаптарының орындалуын бақылау;
4. Қадағалау органдарының нұсқамаларының орындалуын үйлестіру;
5. Төтенше жағдайларға дайындық жағдайы туралы есептер дайындау.

Білімдер:
1. Тәуекелдерді талдау әдістері: "көбелек-галстук" (Bow-Tie) әдісі, қауіптілік пен жұмысқа қабілеттілікті зерттеу (HAZOP), жұмыс қауіпсіздігін талдау (Job Safety Analysis);
2. ИСО 31000 (тәуекелдерді басқару) және ИСО 19011 (менеджмент жүйелерінің аудиті) стандарттары;
3. Дайындықты бақылау және ішкі аудиттің корпоративтік рәсімдері;
4. Ден қою жүйелерінің тиімділігін бағалау әдістемелері және тиімділіктің түйінді көрсеткіштері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Дайындық жүйесін дамыту және жетілдіру

Машықтар:
1. Төтенше жағдайларға дайындық жөніндегі рәсімдер мен нұсқаулықтарды әзірлеуді және өзектендіруді ұйымдастыру;
2. Денсаулық, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласындағы процестерді жетілдіру жөніндегі, сондай-ақ қауіпсіздік мәдениетін дамыту жөніндегі бастамаларды іске асыру;
3. Тексерулер, жаттығулар мен оқиғалардың нәтижелерін талдау; тиімділікті арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеу;
4. Денсаулық сақтау, қауіпсіздік және экология жүйесінің стандарттары мен рәсімдерін өзектендіру және процестердің жетілуін арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеу;
5. Жағалау мен теңіз активтері арасындағы тәжірибе мен сабақ алмасуды үйлестіру;
6. Барлық өндірістік алаңдарда авариялық ден қою рәсімдерін стандарттауды және ұйымдастыру процестерінің жетілуін арттыруды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Үздіксіз жетілдіру қағидаттары: "Жоспарлау - Жасау - Тексеру - Әрекет ету" циклі (PDCA), Кайдзен әдіснамасы;
2. Процестердің жетілуін бағалау әдістері: жетілу және мүмкіндіктерді жетілдіру моделі (CMMI);
3. Қауіпсіздік және дайындық бөлігіндегі жағалау және теңіз операцияларының ерекшеліктері;
4. Қауіпсіздік мәдениетін дамытудың корпоративтік бағдарламалары ("Сары ЗАП" бағдарламасы және осыған ұқсас).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жоспарлау және әдістемелік қамтамасыз ету



Дағды 1:
Төтенше жағдайларға ден қою және оларды жою жоспарларын әзірлеу және өзектендіру

Машықтар:
1. Төтенше жағдайларға ден қою жоспарларын және мұнайдың төгілуін жою жоспарларын әзірлеу және жаңарту;
2. Құжаттаманы мемлекеттік органдармен және ұйымның ішкі құрылымдарымен келісу;
3. Жаттығулар мен ілімдер арқылы бекітілген жоспарларды енгізуді және тәжірибелік тестілеуді қамтамасыз ету;
4. Ұйымның барлық объектілерінде мұнайдың төгілуін жою жоспарларының өзектілігін және енгізілуін бақылау;
5. Сценарийлер әзірлеуді және алаңдар бойынша ресурстарды бөлуді қоса алғанда, жаттығулар мен ілімдердің күнтізбесін ұйымдастыру;
6. Дайындық жоспарларын іске асыру жөніндегі міндеттер мен іс-шараларды барлық өндірістік алаңдар арасында бөлу;
7. Тиімді әрекет ету үшін ескерту, байланыс және командалық жүйелерді әзірлеу және қолдау;
8. Күкіртсутек шығарындыларын қоса алғанда, жоғары қауіпті сценарийлерге әрекет ету жоспарларының болуын және өзектілігін қамтамасыз ету;
9. Стандартты емес авариялық жағдайларға ден қою кезінде кешенді тактикалық шешімдерді әзірлеу және іске асыру;
10. Компанияның мұнай төгілуін басқару жүйесін оның жауапты сақтаушысы ретінде басқару;
11. Ұйымның талаптарына сәйкес жылдық және көпжылдық жұмыс жоспары мен бюджетті дайындауды және беруді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Төтенше жағдайларға ден қою жоспарларының және мұнайдың төгілуін жою жоспарларының құрылымы мен мазмұны;
2. Жоспарларды Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарымен келісу тәртібі;
3. Авариялық жоспарлаудың халықаралық стандарттары және мұнай-газ саласының үздік тәжірибелері;
4. Дайындықты ресурстық және функционалдық жоспарлау принциптері;
5. Төтенше жағдайлар кезінде хабарлау, байланыс және қолбасшылық жүйелерін әзірлеу және жүргізу стандарттары;
6. Мұнайдың төгілуін жоюға дайындық деңгейінің қағидаттары: бірінші деңгей (объектінің күшімен), екінші деңгей (корпоративтік ресурстар), үшінші деңгей (сыртқы мердігерлер).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Нормативтік және әдістемелік құжаттаманы жүргізу

Машықтар:
1. Төтенше жағдайлар кезіндегі іс-қимылдар бойынша әдістемелік және оқу материалдарын әзірлеу;
2. Дайындық жүйесі бойынша нормативтік құжаттаманы және есепке алу журналдарын жүргізу;
3. Құжаттарды басқарудың электрондық жүйесінде, ұйым ресурстарын басқарудың корпоративтік жүйесінде және корпоративтік порталда құжаттардың нұсқаларын бақылауды және сақталуын қамтамасыз ету;
4. Оқу-жаттығу, тексеру және сертификаттау нәтижелерін құжаттауды ұйымдастыру;
5. Әдістемелік базаға заңнаманың жаңа талаптарын енгізу.

Білімдер:
1. Авариялар мен мұнайдың төгілуін жою жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттама;
2. Құжаттарды басқарудың электрондық жүйесінде, ұйым ресурстарын басқарудың корпоративтік жүйесінде және корпоративтік порталда құжаттаманы жүргізудің корпоративтік қағидалары;
3. Оқу бағдарламалары мен әдістемелік материалдарды әзірлеуге және жүргізуге қойылатын талаптар;
4. Қазақстан Республикасы заңнамасының төтенше жағдайлар жөніндегі құжаттаманы жүргізуге қойылатын талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Персоналды оқыту және дамыту



Дағды 1:
Тәлімгерлік және кадрлық әлеуетті дамыту

Машықтар:
1. Бөлімше қызметкерлеріне тәлімгерлік пен кәсіби қолдауды жүзеге асыру;
2. Кадр резервін және сабақтастық жоспарларын қалыптастыру;
3. Бөлімшеде ішкі коучинг сессияларын және оқытуды өткізу;
4. Жеке даму жоспарларын қалыптастыру үшін құзыреттерді бағалау нәтижелерін пайдалану;
5. Міндеттер қою, нәтижелерді бақылау, қызметкерлерге жыл сайынғы бағалау жүргізу;
6. Кадр резервін басқаруды қоса алғанда, авариялық ден қою және мұнайдың төгілуіне ден қою саласындағы құзыреттерді тиімді басқаруды қамтамасыз ету
7. Оқытуға және сапаға бағдарланған жоғары тиімділік және үздіксіз жетілдіру мәдениетін дамытуға жәрдемдесу;
8. Персоналдың апаттық жағдайлардың алдын алу және оларға ден қою процестеріне қатысуын қамтамасыз ету;
9. Денсаулық сақтау, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласындағы талаптарды сақтау үшін жауапкершілікті нығайту үшін мотивация және кері байланыс тетіктерін іске асыру.

Білімдер:
1. Құзыреттерді басқарудың және персоналды бағалаудың корпоративтік жүйесі;
2. Коучинг және тәлімгерлік әдістері;
3. Кадрлық әлеуетті дамыту тәсілдері мен қағидаттары;
4. Ересектерді оқыту психологиясының негіздері;
5. Персоналдың деректерін басқарудың корпоративтік жүйелері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дайындық мәселелері бойынша оқытуды және құзыреттерді тексеруді ұйымдастыру

Машықтар:
1. Қызметкерлерді төтенше жағдайлар және денсаулықты, еңбекті, қоршаған ортаны және қауіпсіздікті қорғау жөніндегі талаптарға, оның ішінде құзыреттер негізінде оқыту бағдарламалары бойынша оқытуды ұйымдастыру;
2. Тұрақты тренингтер, практикалық оқу-жаттығулар, нұсқамалар және сертификаттар өткізуді қамтамасыз ету;
3. Апаттық командаларды даярлаудың оқу материалдары мен бағдарламаларын әзірлеу;
4. Мердігерлік ұйымдардың қызметкерлері үшін семинарлар мен тренингтер өткізу;
5. Апаттық дайындық бағдарламаларына сәйкес практикалық жаттығулар мен сертификаттауды үйлестіру;
6. Қызметкерлердің дайындығы мен кәсіби құзыреттілігін арттыру үшін оқыту мен тестілеу нәтижелерін талдау;
7. Оқытуды, сертификаттауды және инспекцияларды тиісті құжаттауды және есепке алуды жүргізуді қамтамасыз ету;
8. Апатқа қарсы жабдықтар мен ден қою кемелерін қолдана отырып, мұнай төгілуіне ден қою бойынша дала мамандарын оқытуды жүргізу;
9. Мұнайдың төгілуін жоюға дайындықтың бірінші деңгейі бойынша мердігерлік ұйымдарды оқытуды, сондай-ақ дайындық мақсаттарына қол жеткізу үшін екінші және үшінші деңгейлерді оқытуды ұйымдастыру және жүргізу;
10. Апаттық ден қою және мұнай төгілуін жою жөніндегі құзыреттер матрицалары мен персоналды дамыту бағдарламаларын жүргізу және өзектендіру;
11. Мердігерлік ұйымдарда бірінші деңгейдегі коучинг және дайындық аудиттерін жүргізу.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы заңнамасының төтенше жағдайлар, еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша оқытуға қойылатын талаптары;
2. 2, Халықаралық оқыту стандарттары: Ұлттық өртке қарсы қорғаныс қауымдастығы (NFPA), Халықаралық мұнай және газ өндірушілер қауымдастығы (IOGP), теңіз объектілеріндегі қауіпсіздік бойынша базалық курс, тікұшақтан апаттық шығуды үйрету (BOSIET/HUET);
3. Қазақстан Республикасының "Көк кітап" біліктілік құжатына және осыған ұқсас біліктілік құжатына қойылатын талаптар
4. Қызметкерлердің білімі мен құзыретін бағалау принциптері;
5. Оқытуды басқару жүйесінде оқыту және тіркеу бағдарламаларының құрылымы;
6. Құзыреттер негізінде авариялық командаларды оқытуды ұйымдастыруға қойылатын талаптар;
7. Мұнайдың төгілуін жою бойынша оқытудың деңгейлік жүйесінің қағидаттары: дайындықтың бірінші, екінші және үшінші деңгейлері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Өзара әрекеттесу мен коммуникацияны үйлестіру



Дағды 1:
Мемлекеттік және қадағалау органдарымен өзара іс-қимыл

Машықтар:
1. Төтенше жағдайлар, өрт және экологиялық қауіпсіздік мәселелері бойынша мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету;
2. Қадағалау құрылымдарының ұйғарымдары мен талаптарының орындалуын үйлестіру;
3. Бірлескен тексерулер, оқу-жаттығулар және жұмыс кеңестерін ұйымдастыру;
4. Мемлекеттік органдарға белгіленген мерзімде есептілік пен ұсынымдар беру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының төтенше жағдайлар және өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы құрылымы мен функциялары;
2. Қазақстан Республикасының еңбек қауіпсіздігі, еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау саласындағы заңнамалық және нормативтік актілері;
3. Деректерді, коммуникацияларды және жариялы есептілікті ұсыну тәртібі;
4. Мүдделі тараптарды басқару принциптері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Ұйым ішіндегі және мердігерлік ұйымдармен өзара іс-қимылды үйлестіру

Машықтар:
1. Ұйымның бөлімшелері арасында төтенше жағдайлар және дайындық мәселелері бойынша ақпарат алмасуды қамтамасыз ету;
2. Мердігерлік ұйымдармен және авариялық қызметтермен өзара іс-қимыл жасау, олардың оқу-жаттығуларға қатысуын бақылау;
3. Мердігерлік ұйымдарды авариялық ден қою және авариялардан кейін қалпына келтіру жөніндегі іс-шараларды жоспарлауға және өткізуге тартуды үйлестіру;
4. Дайындық және ден қою мәселелері бойынша кеңестер мен жұмыс топтарын өткізу;
5. Компания басшылығын инциденттерге ден қою барысы туралы уақтылы хабардар етуді қамтамасыз ету;
6. Өрт күзеті, қауіпсіздік қызметтерімен және сыртқы авариялық қызметтермен бірлескен іс-қимылдарды ұйымдастыру;
7. Жағалау және теңіз объектілері арасында үйлестіру стандарттарын әзірлеу;
8. Авариялық байланыс және басқару жүйелерінің дайындығын қамтамасыз ету;
9. Ұйымның барлық деңгейлерінде, соның ішінде ұйымның жоғары басшылығында мүдделі тараптармен жұмыс қатынастарын құру және қолдау;
10. Барлық мүдделі тараптармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ете отырып, дайындық саласындағы маңызды ұйымдастырушылық өзгерістерді іске асыруға басшылық жасау;
11. Көп функционалды, көп мәдени және көп алаңдық орта жағдайында тиімді жұмысты қамтамасыз ету;
12. Мұнайдың төгілуіне ден қоюдың үшінші деңгейіндегі мердігер ұйымдармен техникалық өзара іс-қимылды және логистикалық жоспарлауды қолдауды қамтамасыз ету;
13. Барлық алаңдарда ресурстардың болуын қамтамасыз ете отырып, авариялық ден қою және мұнайдың төгілуін жою саласындағы келісімшарттарды басқару;
14. Ұйымның алаңдары арасында озық тәжірибе мен білімді таратуды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Төтенше жағдайлар кезінде рөлдерді ұйымдастыру құрылымы және бөлу;
2. Мердігер ұйымдармен өзара іс-қимыл қағидалары: қызмет көрсету деңгейі туралы келісімдер, жұмыстарды орындауға наряд-рұқсаттар, жұмыстардың қауіпсіздігін талдау;
3. Теңіз және жағалау объектілеріндегі өзара іс-қимыл стандарттары;
4. Төтенше жағдайлар кезіндегі коммуникацияның, эскалацияның және есептіліктің корпоративтік регламенттері;
5. Апаттық байланыс және басқару жүйелерінің жұмыс принциптері;
6. Далалық жағдайларда енгізуді және іске асыру барысы туралы есептілікті басқару процесі;
7. Ұйымның әртүрлі деңгейлерінде өзгерістерді басқару қағидаттары және мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл әдістері;
8. Авариялық ден қою және мұнай төгілуін жою саласындағы келісімшарттарды басқару қағидаттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 5:
Оқиғаларға ден қою және талдау



Дағды 1:
Оқиғаларды талдау және түзету шараларын әзірлеу

Машықтар:
1. Оқиғалар мен авариялық жағдайлардың себептері мен салдарын талдау;
2. Түзету және алдын алу шараларын әзірлеуді үйлестіру;
3. Басшылық пен мемлекеттік органдар үшін инциденттер бойынша есептілікті дайындау;
4. Бөлімшелер арасында талдау нәтижелері мен сабақтар алмасуды қамтамасыз ету;
5. Барлық өндірістік алаңдар бойынша инциденттерді тексеруді және түпкілікті себептерді талдауды басқару;
6. Инциденттердің салдарын жоюды және іске асырылған түзету шараларын верификациялауды бақылау.

Білімдер:
1. Аварияларды тексеру әдістері: түпкілікті себептерді талдау (Root Cause Analysis), "5 Неге" әдісі, Исикава диаграммасы (Fishbone), "көбелек-галстук" әдісі (Bow-Tie), TapRoot әдісі;
2. Оқыс оқиғалар туралы есептерді құрылымдау стандарттары;
3. Төтенше жағдайлар мен жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары;
4. Түзету және алдын алу әрекеттерін әзірлеу және бақылау әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Авариялық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету және олардың дайындығы

Машықтар:
1. Авариялық жабдықтың техникалық жай-күйі мен дайындығын бақылау: автономды тыныс алу аппараттары, өрт жүйелері, газ детекторлары, хабарлау жүйелері, жарықтандыру жабдықтары және авариялық қоректендіру көздері;
2. Уақтылы техникалық қызмет көрсетуді, сынауды және жабдықтың белгіленген нормаларға сәйкестігін қамтамасыз ету;
3. Авариялық жабдықтардың сервистік шеберханасын және авариялық жабдықтардың қоймасын қадағалауды жүзеге асыру;
4. Қауiпсiздiктiң аса маңызды жабдықтарына техникалық қызмет көрсетудi жүзеге асыратын мердiгерлердiң жұмысын бақылау;
5. Апаттық бекет пен өрт сөндіру станциясының тәулік бойы шұғыл әрекет етуге дайындығын қамтамасыз ету;
6. Мұз санатындағы авариялық құтқарушы кемеге және персоналды құтқару жүйесіне техникалық инспекциялар мен сынақтар жүргізуді бақылау;
7. Объектілердегі күкіртсутек мониторингі жүйесінің және басқа да тәуекелдерді басқару жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
8. Авариялық жабдықтарды тиісті сақтауды, орналастыруды және оларға техникалық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету;
9. Екінші деңгейдегі техникалық сарапшы рөлінде авариялық ден қоюдың аса маңызды жабдықтары қауіпсіздігінің аппараттық кедергілерін бағалауды жүргізуді және өзектендіруді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Өрт сөндіру құралдарын орнату, пайдалану және техникалық қызмет көрсету: өрт сөндіргіштер, өрт жеңдері, гидранттар, өрт сөндірудің стационарлық жүйелері;
2. Тыныс алу аппараттарының жұмыс және қызмет көрсету принциптері: автономды тыныс алу аппараттары (SCBA), сығылған ауамен тыныс алу аппараттары, тыныс алу шлангі аппараттары;
3. Қазақстан Республикасының нормативтеріне сәйкес қысыммен ыдыстарды пайдалануға қойылатын талаптар;
4. Теңіз және жағалау объектілеріндегі авариялық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету стандарттары;
5. Газ мониторингі жүйелерінің құрылғысы және техникалық қызмет көрсету: газ талдағыштар, күкіртті сутек детекторлары;
6. Авариялық ден қою көлік құралдарына техникалық қызмет көрсетуге және пайдалануға қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Төтенше жағдайларға ден қоюды ұйымдастыру және басқару

Машықтар:
1. Төтенше жағдайларға, мұнайдың төгілуіне және күкіртсутек шығарындыларына ден қоюды ұйымдастыру және оған жетекшілік ету;
2. Өндірістік объектілердегі аварияларды жою бойынша авариялық командалардың іс-қимылдарына басшылық жасау;
3. Оқыс оқиғалар барысында аварияларды жою топтарымен, мұз санатындағы авариялық құтқарушы кемемен және авариялық қызметтермен өзара іс-қимыл жасау;
4. Инциденттерді басқару жүйесінің құрылымына сәйкес ішкі және мердігерлік командалардың жұмысын үйлестіру;
5. Адамдардың өмірін, мүлкін және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз ету;
6. Төтенше жағдайлар және барлық өндірістік алаңдар бойынша мұнайдың төгілуі барысында объектілерге ден қою жөніндегі іс-қимылдарды үйлестіру.

Білімдер:
1. Инциденттерді басқару жүйесінің құрылымы мен принциптері (Incident Command System);
2. Халықаралық теңіз ұйымының (IMO), кемелерден ластануды болдырмау жөніндегі халықаралық конвенцияның (MARPOL)стандарттары,
3. Мұнайдың төгілуіне ден қою саласындағы мұнаймен ластану жағдайына дайындықты қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық конвенция (OPRC);
4. Өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік ережелері;
5. Өртке қарсы жабдықты қолдану принциптері: автономды тыныс алу аппараттары (SCBA), сығылған ауасы бар тыныс алу аппараттары, өрт сөндіру жеңдері, сорғылар, газ детекторлары, құлақтандыру жүйелері;
6. Мамандандырылған ден қою түрлері: өнеркәсіптік өрт сөндіру, уытты ортада эвакуациялау, биіктікте құтқару, тұйық кеңістікте құтқару, химиялық ластану мен қауіпті материалдарға ден қою (HAZMAT), медициналық ден қою.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 6:
Дайындық көрсеткіштерінің мониторингі, аудит және талдау



Дағды 1:
Дайындық жүйесінің инспекциялары мен аудиттерін жүргізу

Машықтар:
1. Төтенше жағдайларға дайындық жүйесінің ішкі тексерулері мен аудиттерін ұйымдастыру және жүргізу;
2. Аудит нәтижелері бойынша түзету және алдын алу іс-шараларының орындалуын бақылау;
3. Компанияның барлық объектілеріндегі авариялық техника мен ден қою құралдарының жай-күйін бағалау;
4. Барлық өндiрiстiк алаңдар бойынша қауiпсiздiк тосқауылдарының дайындығын бағалауды, инспекциялауды және сынауды жүргiзу;
5. Персоналдың, жабдықтар мен инфрақұрылымның төтенше жағдайлар мен мұнайдың төгілуіне ден қоюға дайындығын бақылау;
6. Авариялық ден қою жөніндегі қызметтің ішкі стандарттарға және ИСО 14001 және ИСО 45001 халықаралық нормаларына сәйкестігін қамтамасыз ету;
7. Авариялардың алдын алу және ден қою процестерінің тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеу және енгізу;
8. Тергеу және аудит нәтижелері бойынша түзету іс-шаралары мен ұсынымдардың іске асырылуын бақылау.

Білімдер:
1. ИСО 19011 (менеджмент жүйелерінің аудиті), ИСО 45001 (еңбек қауіпсіздігі менеджменті жүйесі) және ИСО 14001 (экологиялық менеджмент жүйесі)талаптары;
2. Ішкі аудит пен тексерудің корпоративтік рәсімдері;
3. Техникалық инспекциялар жүргізу және нәтижелерді құжаттау әдістері;
4. Тексеру журналдарын және инспекциялардың бақылау парақтарын жүргізу қағидалары;
5. Денсаулық сақтау, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласындағы есептілікті ұйымдастыру және тиімділіктің негізгі көрсеткіштерін талдау принциптері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дайындық жүйесінің тиімділік көрсеткіштерін талдау және есеп беру

Машықтар:
1. Оқу-жаттығулардың, тексерулер мен оқиғалардың нәтижелерін жүйелеу және талдау;
2. Негізгі дайындық көрсеткіштерін талдау: ден қою уақыты, персоналды оқыту деңгейі, ресурстардың қолжетімділігі;
3. Ұйым басшылығы үшін аналитикалық есептер мен презентациялар қалыптастыру;
4. Ай сайынғы есептілікті және авариялық ден қою бойынша тиімділіктің негізгі көрсеткіштерін белгілеу;
5. Деректерді талдау және визуализациялау үшін сандық құралдарды пайдалану.

Білімдер:
1. Деректерді талдау әдістері: Паретоны талдау, түпкілікті себептерді талдау, негізгі тиімділік көрсеткіштерін талдау;
2. Интерактивті ақпараттық панельдерді құру және деректерді визуализациялау қағидаттары (Power BI, Qlik);
3. Төтенше жағдайларға әзірлік жүйелерінің тиімділік көрсеткіштері;
4. Дайындық және қауіпсіздік бойынша мерзімді есептілікке қойылатын талаптар;
5. Корпоративтік ақпараттық жүйелердің жұмыс принциптері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 7:
Құжаттама және есеп беру



Дағды 1:
Дайындық жүйесі бойынша құжаттаманы жүргізу және сақтау

Машықтар:
1. Әрекет ету жоспарлары, мұнайдың төгілуін жою жоспарлары, рәсімдер мен нұсқаулықтар бойынша құжаттаманы жүргізу және өзектендіру;
2. Құжаттарды электрондық басқару жүйесінде, корпоративтік жүйеде және корпоративтік порталда тіркеуді және сақтауды қамтамасыз ету;
3. Оқыту, сертификаттау және инспекциялар бойынша жазбалардың толықтығын, дұрыстығын және уақтылығын бақылау;
4. Құпиялылық талаптарының сақталуын және деректерге қол жеткізуді шектеуді қамтамасыз ету;
5. Құжаттардың өзекті нұсқаларын қолдау және олардың персонал үшін қолжетімділігін қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы заңнамасының төтенше жағдайлар жөніндегі құжаттаманы жүргізуге қойылатын талаптары;
2. Құжаттарды басқарудың электрондық жүйесіндегі, корпоративтік жүйедегі және корпоративтік порталдағы құжат айналымының корпоративтік регламенттері;
3. Құжаттарды мұрағаттау ережесі және сақтау мерзімдері;
4. Ақпараттық қауіпсіздік және деректерді қорғау принциптері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Есептілік пен талдамалық материалдарды дайындау

Машықтар:
1. Дайындық, оқу-жаттығу, оқыс оқиғалар және тиімділіктің негізгі көрсеткіштері бойынша есептілікті қалыптастыру;
2. Ұйым басшылығы үшін аналитикалық қорытындылар мен презентациялар дайындау;
3. Авариялық ден қою және мұнайдың төгілуі бойынша есептерді операциялық бөлімшелер мен мемлекеттік органдарға уақтылы ұсынуды қамтамасыз ету;
4. Бөлімшелер үшін есеп беру үлгілері мен нысандарын әзірлеу;
5. Цифрлық есептеу және талдау жүйелерімен жұмыс істеу.

Білімдер:
1. Денсаулық сақтау, еңбек, қоршаған орта және қауіпсіздік саласындағы корпоративтік есеп беру жүйесінің құрылымы;
2. Есептілікті ұсыну форматтары мен мерзімдеріне қойылатын талаптар;
3. Деректерді біріктіру және нәтижелерді визуализациялау әдістері;
4. Ішкі бақылау және деректерді верификациялау стандарттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік және сенімділік
Белгісіздік, жоғары тәуекел және стресс жағдайында шешім қабылдау мүмкіндігі
Дағдарыс жағдайында өзін-өзі бақылау және стресске төзімділік
Көшбасшылық және ұйымдастырушылық қабілеттер
Қарым-қатынас
Егжей-тегжейге назар аудару және жүйелік ойлау
Аналитикалық ойлау
Бастамашылық және жауапкершілікті өз мойнына алуға дайын болу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары". ИСО 14001, ИСО 45001, ИСО 22320, ИСО 31000, сондай-ақ Ұлттық өрттен қорғау қауымдастығының (NFPA), Халықаралық Мұнай және газ өндірушілер қауымдастығының (IOGP), Халықаралық теңіз ұйымының/Мұнаймен ластану жағдайына дайындықты қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық конвенцияның (IMO/OPRC), Америка мұнай институтының (API), Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі мұнай компанияларының халықаралық кеңесі (IPIECA), Британдық стандарттар институты (BSI) стандарттары.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Теңізде мұнай мен мұнай өнімдерінің авариялық төгілуіне қарсы күрес жөніндегі инженер

14. Кәсіптің карточкасы "Сүңгуірлік жұмыстардың мастері":

Топтың коды:

1325-1

Қызмет атауының коды:

1325-1-014

Кәсіптің атауы:

Сүңгуірлік жұмыстардың мастері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби қызмет саласында кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Түрлі жағдайларда суға сүңгу жабдықтарының барлық түрлерін пайдалана отырып, 60 метрге дейінгі тереңдікте, авариялық жағдайларда 80 метрге дейінгі тереңдікте жүргізілетін барлық суасты жұмыстарын, сондай-ақ барокамерада 100 метрге дейінгі тереңдікке оқу-жаттығу түсу жұмыстарын орындауға басшылық жасау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Суасты жұмыстарының барлық кезеңдерінде сүңгу станциясының қызметіне басшылық жасау
2. Суасты механикаландырылған құралын әртүрлі жетек түрлерімен пайдалана отырып суасты жұмыстарын ұйымдастыру және орындау
3. Дәнекерлеу және кесу жұмыстарын пайдалана отырып суасты жұмыстарын орындау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Суасты жұмыстарының барлық кезеңдерінде сүңгу станциясының қызметіне басшылық жасау



Дағды 1:
Сүңгуге түсу алдында және оның барлық кезеңдерінде тәуекелдерді бағалауды жүргізу

Машықтар:
1. Суға түсетін және сақтандырушы сүңгуірлердің сүңгу жабдықтарын, сондай-ақ суға түсу жұмыстарын қамтамасыз ету құралдарын жұмысқа жарамдылығына тексеруін бақылау.
2. Сақтандырушы сүңгуірдің суға түсуге дайындығы дәрежесін айқындау.
3. Сүңгуірді көтеру кезінде декомпрессия жүргізуге басшылық жасау.
4. Сүңгуірдің су астында болу уақытын белгілеу және оның сақталуын қамтамасыз ету.
5. Сүңгу жұмыстарын және декомпрессия (емдік рекомпрессия) режимін қамтамасыз ету үшін қажетті ауа қорына есептеу жүргізу.
6. Декомпрессия режиміне есептеу жүргізу.
7. Жасанды тыныс алу газ қоспаларының суға түсу жағдайларына жарамдылығын айқындау.
8. Гидрометеорологиялық жағдайды және қоршаған орта жай-күйін талдауға арналған аспаптарды пайдалану.
9. Суға түсу жүргізілетін жерде гидрологиялық және гидрометеорологиялық мониторинг жүргізуді ұйымдастыру.
10. Суға түсу кезінде туындауы мүмкін тәуекелдерді айқындау және олардың орнын толтыруға бағытталған қауіпсіздік шараларын белгілеу.

Білімдер:
1. Тәуекелдерді бағалау әдістемесі және тәуекелдерді төмендету жөніндегі іс-шаралар.
2. Сүңгуге түсу алдындағы тәуекелдерді бағалау нәтижелері бойынша құжаттаманы ресімдеу тәртібі.
3. Сүңгуге түсудің барлық кезеңдерінде сүңгу станциясының құжаттамасын жүргізу тәртібі.
4. Суасты жұмыстарын және суға түсу жұмыстарын жүргізу кезінде туындайтын қауіптердің тізбесі және оларды төмендету шаралары.
5. Сүңгуге түсудің барлық кезеңдерінде сүңгуірге нұсқама беру тәртібі.
6. Объектіде суасты жұмыстарын орындау кезінде пайдаланылатын сүңгу жабдықтарының және суға түсу жұмыстарын қамтамасыз ету құралдарының негізгі техникалық сипаттамалары.
7. Суасты жұмыстарын жүргізу кезіндегі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптары.
8. Сүңгуге түсуге қатысатын барлық қатысушылардың міндеттері.
9. Ішкі еңбек тәртібінің қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талаптар, өндірістік санитария талаптары, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Сүңгуге түсудің барлық кезеңдерінде авариялық жағдай туындаған кезде персоналдың іс-қимылдарына басшылық жасау

Машықтар:
1. Сүңгуірде кәсіптік ауру белгілері туындаған жағдайда емдік рекомпрессия жүргізу жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру.
2. Сүңгуге түсу кезінде сүңгу жабдықтары мен суға түсу жұмыстарын қамтамасыз ету құралдарының қалыпты жұмысы бұзылған жағдайда шешім қабылдау.

Білімдер:
1. Суасты жұмыстарын жүргізу кезіндегі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптары.
2. Декомпрессия және емдік рекомпрессия кестелерін пайдалану қағидалары.
3. Сүңгуге түсу кезінде штаттан тыс немесе авариялық жағдайлар туындаған кездегі іс-қимыл тәртібі.
4. Авариялық жағдайға ұшыраған сүңгуірге алғашқы көмек көрсету тәртібі мен әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Дайындық суасты жұмыстарын орындау.

Машықтар:
1. Техникалық құралдарды пайдалана отырып, суасты және әуе құбыр өткелдерін, акваторияларды, қайраңдарды, құбыржол құрылыстарын, суасты траншеяларына төселген құбыржолдар мен кабельдерді бекітілген тексеру кестесіне сәйкес тексеруді және іздестіруді орындау.
2. Каналдардың таспен бекітілген еңістерін, шлюздерді, бөгеттер мен дамбаларды, айлақ қабырғаларының тірек бөліктерін, пирстерді және кемелерді швартовка жасауға арналған өзге де құрылыстарды, қалқымалы навигациялық белгілерді, кеме жүретін жолдың жағдайын және навигациялық жабдық құралдарын тексеруді жүргізу.
3. Топырақтың сипаттамасын айқындай отырып, тереңдік планшеттерін жасау; траншеяларға төселген құбыржолдардың иілу шамасын өлшеу; тоннельдердің, қазаншұңқырлардың және төсеу орындарының орналасуын белгілеу.
4. Трасса іздегіштердің көмегімен құбыржолдар мен кабельдерді іздеуді жүргізу, трасса іздегіштердің көмегімен немесе көлденең қималарды түсіру әдісімен құбыржолдардың төселу тереңдігін айқындау.
5. Заттарды іздеу және анықтау бойынша суасты жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жабдықты пайдалану.
6. Тексеру нәтижелерін ресімдеу.

Білімдер:
1. Магистральдық мұнай құбыры құрылыстарының схемалары мен құрылымы.
2. Сызбаларды оқудың жалпы қағидалары.
3. Тексеру және іздестіру бойынша суасты жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жабдықтың мақсаты, құрылымы және пайдалану қағидалары.
4. Су астында жұмыс істеу кезінде қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының мақсаты, құрылымы және пайдалану қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Суасты механикаландырылған құралын әртүрлі жетек түрлерімен пайдалана отырып суасты жұмыстарын ұйымдастыру және орындау



Дағды 1:
Су астында механикаландырылған суасты құралын қолдана отырып, конструкцияларды монтаждау және бөлшектеу

Машықтар:
1. Су астында заттарды строптау және строптан босатуды орындау.
2. Құбыржол құрылыстарының суасты бөлігін жөндеу жұмыстарын орындау.
3. Су астында қалыптардың барлық түрлерін орнатуды және белгілеуді, зақымдалған орындарға арматура орнатуды, тартқыштар мен кермелерді орнатуды жүргізу.
4. Құбыржолдар мен құрылыстардың суасты бөліктеріндегі зақымданулардың контурлық және көлемдік қалыптарын түсіруді және дайындауды жүргізу.
5. Кемені көтеруге арналған строптарды, көтергіш төсемдерді және өзге де көтеру құрылғыларын бекітуді, кеме көтергіш понтондарды туралауды және найтовтауды жүргізу.
6. Кемелердің суасты құрылғыларын бөгде заттардан тазартуды және жөндеуді, сондай-ақ сипаты мен күрделілігі ұқсас өзге де жұмыстарды орындау.
7. Рульдік құрылғыны және ескекті бұранданың қалақтарын жөндеуді жүргізу.
8. Құбыржолдардың суасты және әуе өткелдерінің күзет аймағын өсімдіктерден тазартуды жүргізу.

Білімдер:
1. Көтергіш жабдықты пайдалану кезінде қолданылатын белгілік сигнал беру жүйесі.
2. Жүктерді көтеру және орнын ауыстыру кезіндегі қауіпсіздік талаптары.
3. Механикаландырылған такелаждық құралдарды пайдалану кезінде строптау қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Су астында слесарлық, ағаш ұсталығы, суасты такелаждық жұмыстарды және механикаландырылған суасты құралдарын қолдана отырып жұмыстарды орындау.

Машықтар:
1. Су астында қарапайым монтаждау, слесарлық, ағаш ұсталығы және такелаждық жұмыстарды орындау.
2. Суасты құбыржолдарына жүктерді орнатуды, муфталарды, жартылай муфталарды және қорғаныш торларын монтаждау мен бөлшектеуді жүргізу.

Білімдер:
1. Сүңгуірлер пайдаланатын механикаландырылған суасты құралдарының мақсаты, құрылымы және пайдалану қағидалары.
2. Механикаландырылған суасты құралдарын қолдана отырып, беттерді тазалау және ажарлау бойынша суасты жұмыстарын жүргізудің технологиясы, ұйымдастырылуы және қауіпсіздік қағидалары.
3. Су астында конструкцияларды монтаждау және бөлшектеу жұмыстарын орындау кезіндегі технологиялық карталардың талаптары.
4. Су астында монтаждау жұмыстарын орындаудың тәсілдері мен әдістері.
5. Механикаландырылған суасты құралдарын қолдана отырып, су астында слесарлық және ағаш ұсталығы жұмыстарын орындау тәсілдері.
6. Суасты такелаждық жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын механикаландырылған құралдардың түрлері, мақсаты және пайдалану қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Су астында топырақты әзірлеу бойынша суасты жұмыстарын орындау.

Машықтар:
1. Құбыржол құрылыстарының немесе суасты объектілерінің іргетастарына арналған суасты тас-қиыршықтас және құм төсемдерін топырақпен үйінділеуге және алдын ала тегістеуге байланысты жұмыстарды орындау.
2. Су астында бетон қоспасын қаптарға, бадьяларға немесе кюбельдерге салып төсеуді, сондай-ақ дюкерлерді, суасты құбыржолдары мен кабельдерді төсеуді жүргізу.

Білімдер:
1. Су астында топырақты әзірлеу бойынша суасты жұмыстарын орындау кезіндегі қауіпсіздік шаралары.
2. Су астында топырақты әзірлеу бойынша суасты жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жабдықтың мақсаты, құрылымы және пайдалану қағидалары.
3. Дюкерлер мен суасты кабель өткелдерін төсеуге арналған траншеяларды әзірлеу технологиясы.
4. Су астында тас төсемдерін орналастыру технологиясы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Дәнекерлеу және кесу жұмыстарын пайдалана отырып суасты жұмыстарын орындау



Дағды 1:
Дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, су астындағы объектілерді герметизациялау жұмыстарын жүргізу.

Машықтар:
1. Жұмыстарды орындау тәртібін айқындайтын құрастыру сызбалары мен жұмыс схемаларын оқу.
2. Су астында дәнекерлеу және кесу жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жерүсті қондырғылары мен суасты агрегаттарын пайдалану және оларға техникалық қызмет көрсету.
3. Су астында әртүрлі тәсілдермен барлық кеңістіктік қалыптарда дәнекерлеу жұмыстарын орындау.
4. Құбыржолдың зақымдалған учаскелеріне кессондар мен дәнекерлеу шахталарын монтаждауды жүргізу.

Білімдер:
1. Дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, су астындағы объектілерді герметизациялау жұмыстарын орындау кезіндегі технологиялық карталардың талаптары.
2. Су астында конструкцияларды монтаждау және бөлшектеу жұмыстарын орындау кезіндегі технологиялық карталардың талаптары.
3. Дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, суасты жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жабдықтың мақсаты, құрылымы және пайдалану қағидалары.
4. Құбыржолдарды салу және жөндеу кезінде қолданылатын дәнекерлеу технологиялары.
5. Дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, су астындағы объектілерді герметизациялау жұмыстарын орындау кезіндегі технологиялық карталардың талаптары.
6. Құбыржолдарды салу және жөндеу кезінде дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, суасты жұмыстарын орындау тәртібін регламенттейтін нормативтік құқықтық және жергілікті нормативтік актілердің талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құбыржолдарды салу және жөндеу кезінде дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, суасты жұмыстарын орындау.

Машықтар:
1. Су астында дәнекерлеу және кесу жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жерүсті қондырғылары мен суасты агрегаттарын пайдалану және оларға техникалық қызмет көрсету.
2. Су астында әртүрлі тәсілдермен барлық кеңістіктік қалыптарда дәнекерлеу жұмыстарын орындау.
3. Құбыржолдың зақымдалған учаскелеріне кессондар мен дәнекерлеу шахталарын монтаждауды жүргізу.
4. Құбыржолдарды салу және жөндеу кезінде қолданылатын дәнекерлеу технологияларын қолдану.
5. Құбыржолдарды салу және жөндеу кезінде дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, суасты жұмыстарын орындау тәртібін регламенттейтін нормативтік құқықтық және жергілікті нормативтік актілердің талаптарын сақтау.
6. Құбыржолда барлық күрделі авариялық-құтқару және өзге де суасты жұмыстарын орындау.

Білімдер:
1. Дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, суасты жұмыстарын орындау кезіндегі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптары.
2. Су астында конструкцияларды монтаждау және бөлшектеу жұмыстарын орындау кезіндегі технологиялық карталардың талаптары.
3. Дәнекерлеуді және кесуді қолдана отырып, суасты жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын жабдықтың мақсаты, құрылымы және пайдалану қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Көру арқылы есте сақтау қабілетінің жоғары болуы.
Қойылған міндетке назарды шоғырландыра білу.

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген Магистральдық құбыржолдарды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз ұйымдастыру".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Су астындағы техникалық ж?мыстар ж?ніндегі инженер

15. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру пункті мастері":

Топтың коды:

3118-4

Қызмет атауының коды:

3118-4-001

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру пункті мастері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1323-0-016 - Учаске мастері (құрылыс-жөндеу жұмыстары)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнай-газ саласы объектілерінің (магистральды, кәсіпшілікаралық және кәсіптік құбырлардың желілік бөлігі, ұңғыма құбырлары, компрессорлық және сығынды станциялардың технологиялық құбырлары, цехаралық құбырлар, айдау станциялары қондырғыларының технологиялық құбырлары, есептеу тораптары, жоғары, орташа және төмен қысымды газ тарату желілерінің құбырлары және т. б.) жұмыс қабілеттілігін қалпына келтіруді қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Құбырларды жөндеу бойынша дайындық жұмыстарын жүргізу
2. Жоспарлы-ескерту, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын, құбыржолдардағы аварияларды оқшаулау және жою жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру және сүйемелдеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Құбырларды жөндеу бойынша дайындық жұмыстарын жүргізу



Дағды 1:
Құбырлардағы аварияларды жоюға дайындау

Машықтар:
1. Апат орындарын анықтау және өнімді ұстау
2. Қызметкерлердің біліктілігі, көлемі мен күрделілігін ескере отырып, ұтымды орналасуын және тиелуін қамтамасыз ету
3. Құбырлардың авариялық учаскесін жөндеуге қабылдау бойынша құжаттаманы ресімдеу
4. Уақытша кірме жолдарды, құбыржолдар арқылы өтетін өткелдерді, технологиялық және трассадан тыс өтетін жолдарды жайластыру
5. Қоршау және қорғау құрылғыларының, қауіпсіздік белгілерінің қажеттілігі мен орналасу орнын анықтау
6. Электр станцияларының, қысыммен ойып кесуді жүргізуге арналған жабдықтардың,
компрессорлардың, көтергіш құрылыстардың, жүк ұстағыш құрылғылардың, арқандардың, артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың, технологиялық жабдықтардың, қысыммен ойып кесудің технологиясын қолдана отырып жұмыс жүргізуге арналған жабдықтардың техникалық жай-күйін бағалау
7. Нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес материалдық-техникалық құралдарды (жабдықтар, құбырлар, құбыр арматурасы, жанар-жағар май, дәнекерлеу материалдары, аспаптар, жарақтар, аспаптар, өлшеу және бақылау құралдары, жеке қорғау құралдары) сақтауға арналған алаңдарды ұстау
8. Авариялық техникаға техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру
9. Авариялық техниканың жедел дайындығын қамтамасыз ету
10. Қолданылатын материалдарға арналған паспорттар мен сертификаттардың өзектілігін анықтау

Білімдер:
1. Жөндеу технологиясына сәйкес қолданылатын материалдарға қойылатын талаптар
2. Жабдықты, механизмдерді, авариялық техниканы жөндеу және қызмет көрсету мерзімділігі мен түрлері
3. Жөндеу жұмыстарын жүргізуге арналған нормативтік және техникалық құжаттар
4. Материалдық-техникалық құралдардың шығыс нормалары
5. Іс жүргізу бойынша нормативтік құжаттар
6. Еңбек заңнамасының негіздері
7. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құбырларды қарау

Машықтар:
1. Құбырларды патрульдеу және тексеру жүргізу
2. Құбыр ақауларын анықтау
3. Технологиялық жабдықтың ақауын анықтау
4. Жалпы және арнайы мақсаттағы технологиялық схемаларды, сызбаларды, карталар мен техникалық құжаттаманы оқу
5. Машиналардың, механизмдердің, көтергіш құрылыстардың, жол-құрылыс және арнайы техниканың жоспарлы сандық және сапалық құрамы кезінде уақытша кірме жолдарды, құбыржолдар арқылы өтетін жолдарды, технологиялық және трассадан тыс өтетін жолдарды жайластыру қажеттілігін анықтау
6. Әртүрлі байланыс құралдарын пайдалану

Білімдер:
1. Жөндеу жұмыстарын жүргізу жобаларын әзірлеу үшін бастапқы деректерді алу әдістері
2. Мұнай-газ саласындағы объектілерді диагностикалау әдістері
3. Жөндеу объектілерін диагностикалық тексеру нәтижелері
4. Жөнделетін және жапсарлас құбырлардың орналасуы, олардың барлық жер асты және жер үсті коммуникацияларымен қиылысуы
5. Жөнделетін учаскеге жобалық, атқарушылық және пайдалану құжаттамасы
6. Диагностиканың әр түрлі әдістері кезінде анықталатын жөндеу объектілері ақауларының түрлері
7. Жөндеу жұмыстарын жүргізу жоспар-кестелері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жоспарлы-ескерту, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын, құбыржолдардағы аварияларды оқшаулау және жою жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру және сүйемелдеу



Дағды 1:
Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастыру және сүйемелдеу

Машықтар:
1. Құбырдың герметикалығын сенімді қалпына келтіру, құбырдың жөнделетін учаскесінің беріктігі мен көтеру қабілетінің жобалық деңгейін қамтамасыз ету арқылы аварияларды жоюды жүзеге асыру
2. Тазарту және диагностикалық құралдарды өткізу мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатында құбырдың ішкі қуысының жобалық өлшемдерін сақтай отырып жөндеу жұмыстарын жүргізу
3. Құбырларға техникалық қызмет көрсету және жөндеу бойынша іс-шаралар кешенін орындау
4. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын, оның ішінде газбен кесу және дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын жүргізуге жұмыс орындарын дайындау
5. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу үшін қажетті бөлімше қызметкерлерінің саны мен біліктілік құрамын анықтау
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізуге арналған механизмдердің, көтергіш құрылыстардың, арнайы техниканың саны мен құрамын анықтау
7. Дәнекерлеу және газбен кесу жабдықтарының, жарақтар мен құралдардың техникалық жай-күйін анықтау
8. Құбырлардың авариялық қорының сақталуын және есебін, болуын және жұмсалуын қамтамасыз ету
9. Жұмыс жүргізуге рұқсат-нарядтарды және басқа да арнайы рұқсаттарды ресімдеу

Білімдер:
1. Құбырларда дәнекерлеу және от қауіпті жұмыстардың технологиясы
2. Құбырлардағы монтаж-дау және бөлшектеу жұмыстарының технологиясы
3. Жұмыстарды жүргізуге арнайы рұқсат алу тәртібі мен ерекшеліктері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнай-газ саласындағы объектілерде авариялық-қалпына келтіру жұмыстары бойынша есеп жүргізу және есептілік жасау

Машықтар:
1. Орындалған авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының ағымдағы жағдайы (кезеңдері) туралы жедел ақпарат жинау
2. Объектілер бөлінісінде орындалған авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының көлемін ескеру
3. Жабдықтардың, машиналардың, механизмдердің, көтергіш құрылыстардың, жол-құрылыс техникасының жұмысын есепке алуды жүргізу

Білімдер:
1. Есепке алу-есеп беру құжаттамасын жүргізу, есептілікті жасау ережесі
2. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу жобасы
3. Жұмыс уақытын пайдалануды табельдік есепке алу тәртібі
4. Аварияларды жою жоспарлары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Техникалық сауаттылық
Ұқыптылық
Орындаушылық
Команда мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Міндеттерді орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команда жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральды құбырларды пайдалану жөніндегі инженер

16. Кәсіптің карточкасы "Бонндық бөгеттерді орнату жөніндегі мастер":

Топтың коды:

8100-0

Қызмет атауының коды:

8100-0-055

Кәсіптің атауы:

Бонндық бөгеттерді орнату жөніндегі мастер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау бойынша учаскеде жұмысты ұйымдастыру.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау үшін бонндық бөгеттер орнатуды қамтамасыз ету.
2. Мұнай жинау жұмыстарын ұйымдастыру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау үшін бонндық бөгеттер орнатуды қамтамасыз ету.



Дағды 1:
Құжаттарды ресімдеу

Машықтар:
1. Учаскеде мұнайдың төгілуін оқшаулауды және жоюды жүргізуге арнайы рұқсаттардың қажеттілігі мен құрамын бағалау
2. Бекітілген жабдыққа жедел құжаттаманы, формулярларды (паспорттарды), сондай-ақ басқа да қажетті құжаттаманы жүргізу

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы
2. Кәсіпорынның өндірістік қызметі мен кәсіби қызметіне қатысты нормативтік-техникалық, ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар
3. Өндірістік тапсырмаларды әзірлеу тәртібі
4. Жұмыстарды жүргізуге арналған құжаттарды ресімдеу тәртібі
5. Арнайы киім, арнайы аяқ киім және басқа да жеке қорғану құралдарын беру нормалары
6. Қажетті құжаттар құрамы және жұмыс түрлеріне рұқсат алу тәртібі
7. Өнеркәсіптік объектідегі авариялардың, инциденттердің және олардың салдарларының алдын алу, оқшаулау және жою жоспарлары
8. Жұмыс уақытын есепке алу тәртібі
9. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Бонндық бөгеттерді дайындау

Машықтар:
1. Бонндардың техникалық жағдайын анықтау
2. Бонндардың қолдануға дайындығын қамтамасыз ету
3. Үйкеліс болдырмау үшін бонндардың өздігінен үрлемелі үлгілерін тиісті түрде шығарып алу
4. Сүйемелдеу кемесі командасын (жүзу құралдарын) түсіну және беру
5. Төгілу учаскесінде бонндарды өрістету
6. Ұзын бонндарды сүйреу
7. Зәкірді бонндарға қою
8. Метеорологиялық қызметтің мәліметтерін оқу
9. Бонндарға әсер етуі мүмкін күш бағалау
10. Жүзу құралдарын пайдалану

Білімдер:
1. Бонндық қоршауларды орналастыру схемалары
2. Мұнай жинау жабдығының түрлері мен қолдану әдістері
3. Жүзу құралдарында жұмыс жүргізудің ерекшеліктері
4. Гидрометеорология негіздері
5. Су бетінен мұнай жинау әдістері
6. Бонндардың түрлері және пайдалану әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Мұнай жинау жұмыстарын ұйымдастыру



Дағды 1:
Мұнай жинау және айдау техникасын басқару

Машықтар:
1. Мұнай құбырларының су асты өткелдеріндегі ықтимал авариялардың салдарын жою кезінде бонустық тосқауылдарды орнату, мұнай өнімдерін оқшаулау және жинау жөніндегі жұмыстарға және жабдықтарды, құрылғылар мен құрылғыларды жөндеу кезіндегі жұмыстарға басшылықты және тікелей қатысуды жүзеге асыру
2. Апаттар мен инциденттер кезінде пайдаланылатын жабдықтар мен құрылғыларға, оның ішінде штангаларға, кабельдерге, жылжымалы сорғыларға техникалық қызмет көрсетуді және ағымдағы жөндеуді орындау жұмысқа қабілеттілігін тексеру.
3. Өнімнің сыртқы белгілері бойынша ағып кетуін анықтау
4. Қорғау және қосалқы құрылғылар мен олардың элементтерінің техникалық жағдайын бағалау
5.Төгілген мұнайды жинау бойынша озық технологияларды пайдалану

Білімдер:
1. Өнім жинау және сору үшін қолданылатын технологиялық жабдықтың ақаулық түрлері
2. Авариялық жағдайлардың түрлері мен туындау себептері, олардың алдын алу және жою тәсілдері
3. Мұнай жинау және айдау техникасын пайдалану қағидалары
4. Су объектілерінің бетінен мұнай жинаудың негізгі тәсілдері мен әдістері
5. Мұнай жинауға арналған қазіргі заманғы сорбенттердің және басқа да материалдардың қасиеттері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Персоналдың жұмысын ұйымдастыру

Машықтар:
1. Персонал үшін еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі бойынша жоспардан тыс және мақсатты нұсқама жүргізу.
2. Жеке және ұжымдық қорғану құралдарын, алғашқы өрт сөндіру құралдарын қолдану
3. Байланыс құралдарын қолдану.
4. Қызметкерлерді жұмыс орындары бойынша орналастыру және міндеттерді бөлу.

Білімдер:
1. Құралдарды, құрылғыларды пайдалану жөніндегі ережелер, нұсқаулықтар
2. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек және басқару негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Ұқыптылық
Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Дәлдік
Техникалық сауаттылық
команда мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
өз жұмысы үшін және команда жұмысы үшін жауапкершілік
күйзеліске төзімділік
кәсіби біліктілік пен біліктерді өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Теңізде мұнай және мұнай өнімдерінің авариялық төгілуімен күрес жөніндегі инженер

6

Су асты-техникалық жұмыстар жөніндегі инженер

17. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі":

Топтың коды:

7212-2

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы. 2-шығарылым "Дәнекерлеу жұмыстары; қазандық, суықтай қалыптау, сым тарту және сығымдау жұмыстары; құю жұмыстары; ұсталық-баспақтау және термиялық жұмыстар; металдар мен өзге де материалдарды механикалық өңдеу жұмыстары; металдарды қаптау және бояу жұмыстары; слесарлық және слесарлық-құрастыру жұмыстары; эмальдау жұмыстары" (Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2024 жылғы 12 ақпандағы № 30 бұйрығымен бекітілген).
52-тармақ. Электр газбен дәнекерлеуші, 6 разряд.

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
-

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Дәнекерлеу ісі (түрлері бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

6-разряд үшін техникалық және кәсіптік (орта арнаулы, орта кәсіптік), орта білімнен кейінгі білім талап етіледі.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Аттестаттау куәлігі. Өндірістік оқыту туралы куәлік.

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Әртүрлі материалдардан жасалған, жоғары қысымда, статикалық, динамикалық және дірілдік жүктемелер жағдайында жұмыс істейтін аса күрделі және аса жауапты конструкцияларды, жабдықтарды және құбыржолдарды дәнекерлеу, балқытып қаптау, кесу және жөндеу бойынша электргазбен дәнекерлеу жұмыстарын орындау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Аса күрделі және аса жауапты конструкцияларды электргазбен дәнекерлеу.
2. Аса күрделі және аса жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын бақылау.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Аса күрделі және аса жауапты конструкцияларды электргазбен дәнекерлеу.



Дағды 1:
Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын дайындау

Машықтар:
6-разряд:
5-разрядтың дағдыларына қосымша:
1. Аса күрделі және аса жауапты конструкцияларды, құбыржолдар мен жабдықтарды дәнекерлеу жұмыстарын орындау технологиясын айқындау.
2. Жоғары легирленген болаттардың, түсті металдардың және арнайы қорытпалардың қасиеттерін ескере отырып, дәнекерлеу режимдерін таңдау.
3. Технологиялық құжаттама талаптарына сәйкес аса күрделі дәнекерленген қосылыстарды дайындау.
4. Дәнекерленген қосылыстарды алдын ала, ілеспе қыздырудың және кейінгі термиялық өңдеудің қажеттілігін айқындау.
5. Дәнекерлеу жабдықтарын, автоматтарды, жартылай автоматтарды және мамандандырылған дәнекерлеу қондырғыларын жұмыстарды орындауға дайындау.

Білімдер:
6-разряд:
5-разрядтың білімдеріне қосымша:
1. Жоғары легирленген болаттардың, түсті металдардың және арнайы қорытпалардың технологиялық қасиеттері.
2. Жоғары қысымда, динамикалық және дірілдік жүктемелер жағдайында жұмыс істейтін конструкцияларды дәнекерлеу ерекшеліктері.
3. Аса жауапты дәнекерленген қосылыстарды дайындауға қойылатын технологиялық құжаттама талаптары.
4. Термиялық өңдеудің дәнекерленген қосылыстардың қасиеттеріне әсері.
5. Мамандандырылған дәнекерлеу жабдықтарының құрылысы және жұмыс істеу қағидаты.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын орындау

Машықтар:
6-разряд:
5-разрядтың дағдыларына қосымша:
1. Динамикалық және дірілдік жүктемелерде, сондай-ақ жоғары қысым жағдайында жұмыс істеуге арналған әртүрлі болаттардан, шойыннан, түсті металдардан және қорытпалардан жасалған аса күрделі аппараттарды, бөлшектерді, тораптарды, конструкцияларды және құбыржолдарды қолмен доғалық, плазмалық және газбен дәнекерлеуді орындау.
2. Динамикалық және дірілдік жүктемелерде жұмыс істейтін құрылыс және технологиялық конструкцияларды, сондай-ақ күрделі конфигурациялы конструкцияларды қолмен доғалық және газ-электрлік дәнекерлеуді орындау.
3. Арнайы конструкциялы автоматтарда, көпдоғалы, көпэлектродты автоматтарда, телевизиялық, фотоэлектрондық және өзге де арнайы құрылғылармен жабдықталған автоматтарда, автоматтандырылған манипуляторларда (роботтарда) легирленген арнайы болаттардан, титаннан және өзге де қорытпалардан жасалған әртүрлі конструкцияларды автоматты дәнекерлеуді орындау.
4. Төбелік қалыпта және тік жазықтықта дәнекерлеу жіктерін орындау кезінде динамикалық және дірілдік жүктемелерде жұмыс істейтін аппараттарды, тораптарды, құбыржолдарды, құрылыс және технологиялық конструкцияларды механикаландырылған дәнекерлеуді орындау.
5. Дәнекерленгіштігі шектеулі металдар мен қорытпалардан, сондай-ақ титаннан және титан қорытпаларынан жасалған тәжірибелік конструкцияларды дәнекерлеуді орындау.
6. Металдарды қолмен доғалық кесуді және жонуды орындау.
7. Құбырлардың беттерін, машиналар, механизмдер, конструкциялар мен құрал-саймандар бөлшектерінің ақауларын балқытып қаптауды орындау.
8. Жабдықтың мамандандырылған функцияларын (мүмкіндіктерін) ескере отырып, оның жұмысқа қабілеттілігі мен жарамдылығын тексеру және баптау.

Білімдер:
6-разряд:
5-разрядтың білімдеріне қосымша:
1. Титан қорытпаларының түрлері, олардың дәнекерлеу және механикалық қасиеттері.
2. Автоматтар мен жартылай автоматтардың кинематикалық сұлбалары, электрондық басқару сұлбаларының принциптік құрылысы.
3. Роботтарды оқыту және роботтандырылған кешендермен жұмыс істеу тәртібі.
4. Коррозияның түрлері және оның туындауына әсер ететін факторлар.
5. Дәнекерленген қосылыстарды термиялық өңдеудің негізгі түрлері.
6. Күрделі және жауапты конструкцияларды доғалық дәнекерлеуге (балқытып қаптауға) арналған дәнекерлеу материалдары.
7. Жоғары қысымда жұмыс істейтін құбырлар мен ыдыстарды дәнекерлеу ерекшеліктері.
8. Пайдаланудағы жоғары қысымды құбыржолдарда, станцияларда, үй-жайларда және резервуарларды жөндеу кезінде жұмыстарды орындау тәртібі.
9. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Аса күрделі және аса жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын бақылау.



Дағды 1:
Дәнекерленген қосылыстарды визуалды және өлшемдік бақылауды жүргізу

Машықтар:
6-разряд:
5-разрядтың дағдыларына қосымша:
1. Аса күрделі және аса жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарына визуалды және өлшемдік бақылауды жүзеге асыру.
2. Дәнекерленген қосылыстардың конструкторлық және технологиялық құжаттама талаптарына сәйкестігін бағалау.
3. Дәнекерленген қосылыстардың сапасын бақылау нәтижелерін талдау.
4. Бақылау-өлшеу аспаптарын және дәнекерлеуші үлгілерін пайдалану.

Білімдер:
6-разряд:
5-разрядтың білімдеріне қосымша:
1. Аса жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасына қойылатын талаптар.
2. Визуалды және өлшемдік бақылау әдістері.
3. Дәнекерленген қосылыстардың конструкциясы және геометриялық параметрлері.
4. Конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттама талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дәнекерленген қосылыстардың ақауларын анықтау және жою

Машықтар:
6-разряд:
5-разрядтың дағдыларына қосымша:
1. Дәнекерленген қосылыстардағы ақаулардың пайда болу себептерін айқындау.
2. Технологиялық режимдердің дәнекерлеу сапасына әсерін талдау.
3. Технологиялық құжаттамаға сәйкес дәнекерленген қосылыстардағы ақауларды түзетуді орындау.
4. Ақаулар жойылғаннан кейін дәнекерленген қосылыстардың сапасын бақылауды жүзеге асыру.

Білімдер:
6-разряд:
5-разрядтың білімдеріне қосымша:
1. Ақаулардың, ішкі кернеулер мен деформациялардың пайда болу себептері.
2. Ақаулардың алдын алу және оларды жою әдістері.
3. Дәнекерленген қосылыстарды жөндеуге қойылатын талаптар.
4. Ақаулар түзетілгеннен кейін қайта бақылау жүргізу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Қойылған міндетке назарды шоғырландыру қабілеті.
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".
2. ҚР ЕЖ 3.05-101-2013 "Магистральдық құбыржолдар" (2025 жылғы 20 маусымдағы жағдай бойынша өзгерістермен және толықтырулармен).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Авариялық-қалпына келтіру пункті мастері

18. Кәсіптің карточкасы "Бонды қоршаулар орнату және мұнай жинау жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7239-2

Қызмет атауының коды:

7239-2-059

Кәсіптің атауы:

Бонды қоршаулар орнату және мұнай жинау жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Қажет емес

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-015 - Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары

Қызметтің негізгі мақсаты:

Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау үшін бондық бөгеттер орнатуды қамтамасыз ету.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау үшін бондық бөгеттер орнатуды қамтамасыз ету.



Дағды 1:
Бонды монтаждау және бөлшектеу жұмыстарын орындау

Машықтар:
1. Бондарды монтаждау және бөлшектеу ережелері бойынша бондық қоршауларды орналастыру схемасын қолдану
2. Жеке және ұжымдық қорғану құралдарын, алғашқы өрт сөндіру құралдарын қолдану
3. Бонды монтаждау және бөлшектеу кезінде байланыс құралдарын қолдану
4. Бонды монтаждау және бөлшектеу кезінде жүзу құралдарын пайдалану
5. Мұз жамылғысының қалыңдығын өлшеу
6. Метеорологиялық қызметтің мәліметтерін оқу

Білімдер:
1. Бондарды монтаждау және бөлшектеуге арналған құралдарды, құрылғыларды пайдалану жөніндегі ережелер, нұсқаулықтар
2. Бондық қоршауларды орналастыру схемалары
3. Жүзу құралдарында жұмыс жүргізудің ерекшеліктері
4. Су бетінен мұнай жинау әдістері
5. Банктердің түрлері және оларды пайдалану әдістері
6. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Су объектілерінің бетінде мұнайды оқшаулау

Машықтар:
1. Өрт және жарылыс қаупі бар мұнайдың, мұнай өнімдерінің таралу аймағын анықтау
2. Өнімнің сыртқы белгілері бойынша ағуын анықтау
3. Мұнай және мұнай өнімдері төгілген жерде авариялық жұмыстарды орындау
4. Химиялық талдау жүргізу үшін өнім сынамасын алу мен әдістері
5. Авариялар мен оқыс оқиғалар кезінде пайдаланылатын жабдықтар мен құрылғылардың, оның ішінде штангалардың, тростардың, жылжымалы сорғылардың жұмыс қабілеттілігін тексеру
6. Қорғау және қосалқы құрылғылар мен олардың элементтерінің техникалық жағдайын бағалау

Білімдер:
1. Төгілу өнімдерінің физика-химиялық қасиеттері
2. Өнеркәсіптік объектідегі авариялардың, инциденттердің және олардың салдарларының алдын алу, оқшаулау және жою жоспарлары
3. Зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету ережесі
4. Орындалатын жұмыстардың барысы туралы хабарлау регламенті
5. Су объектілерінің бетінен мұнай жинаудың негізгі тәсілдері
6. Өнім жинау және сору үшін қолданылатын технологиялық жабдықтың ақаулық түрлері
7. Мұнай жинау және айдау техникасын пайдалану қағидалары
8. Мұнай жинау жабдықтары мен аспаптардың түрлері мен қолдану әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Орындаушылық
Мұқият болу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану"
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу ізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Бонндық бөгеттерді орнату жөніндегі мастер

19. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі":

Топтың коды:

7212-2

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы. 2-шығарылым "Дәнекерлеу жұмыстары; қазандық, суықтай қалыптау, сым тарту және сығымдау жұмыстары; құю жұмыстары; ұсталық-баспақтау және термиялық жұмыстар; металдар мен өзге де материалдарды механикалық өңдеу жұмыстары; металдарды қаптау және бояу жұмыстары; слесарлық және слесарлық-құрастыру жұмыстары; эмальдау жұмыстары" (Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2024 жылғы 12 ақпандағы № 30 бұйрығымен бекітілген).
50 - 51 тармақтар. Электр газбен дәнекерлеуші, 4-5 разряд.

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Дәнекерлеу ісі (түрлері бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Аттестаттау куәлігі. Өндірістік оқыту туралы куәлік.

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Электргазбен дәнекерлеу жұмыстарын жүргізу. Әртүрлі материалдардан (болаттардан, шойыннан, түсті металдардан және қорытпалардан) жасалған, қысыммен, статикалық, динамикалық және дірілдік жүктемелер жағдайында жұмыс істеуге арналған күрделі және жауапты конструкцияларды (жабдықтарды, бұйымдарды, тораптарды, құбыржолдарды, бөлшектерді) электргазбен дәнекерлеу.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Күрделі және жауапты конструкцияларды электргазбен дәнекерлеу
2. Күрделі және жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын дәнекерлеу бойынша конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттаманың талаптарына сәйкес геометриялық өлшемдерінің сәйкестігіне бақылау.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Күрделі және жауапты конструкцияларды электргазбен дәнекерлеу



Дағды 1:
Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын дайындау

Машықтар:
4-5-разрядтар:
1. Құбыржолдың зақымдалған учаскесінің диаметрін, қабырға қалыңдығын және материалын айқындау.
2. Ауа райы жағдайларына байланысты дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын жүргізу орындарын дайындау.
3. Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарына арналған материалдар мен құралдарды дайындау. Конструкция элементтерін (бұйымдарды, тораптарды, бөлшектерді) дәнекерлеуге дайындау, дәнекерлеу жіктерін тазалау және дәнекерлеуден кейінгі беткі ақауларды жою үшін қол және механикаландырылған құралдарды пайдалану.
4. Аспаптар көрсеткіштері бойынша дәнекерлеу режимін, электродтардың маркасы мен түрін таңдау.
5. Күрделі және жауапты конструкцияларды, құбыржолдар мен аппараттарды дәнекерлеуге дайындау.
6. Дәнекерлеу жіктерін салудың технологиялық реттілігін таңдау.
7. Технологиялық құжаттама талаптарын ескере отырып, дәнекерлеуге арналған жиектерді дайындау.
8. Металды алдын ала және ілеспе қыздыру қажеттілігін айқындау.

Білімдер:
4-5-разрядтар:
1. Электргазбен дәнекерлеу арқылы орындалған күрделі және жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының негізгі түрлері, конструктивтік элементтері және өлшемдері.
2. Электргазбен дәнекерлеу арқылы дәнекерленетін күрделі және жауапты конструкцияларға арналған материалдардың негізгі топтары мен маркалары.
3. Дәнекерлеу жігінің барлық кеңістіктік жағдайларында күрделі және жауапты конструкцияларды электргазбен дәнекерлеуге арналған дәнекерлеу материалдары.
4. Дәнекерлеу жіктеріндегі ақауларды жою тәсілдері.
5. Ықтимал аварияларды жою жоспары.
6. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік, электр қауіпсіздігі (2-топтан төмен емес), өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.
7. Әртүрлі электр дәнекерлеу және газбен кесу аппаратураларының, автоматтар мен жартылай автоматтардың құрылымы.
8. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, қауіпсіздік және еңбекті қорғау, өндірістік санитария қағидалары, өрт қауіпсіздігі талаптары.
9. Дәнекерленетін металдардың технологиялық қасиеттері.
10. Дәнекерлеу жіктерін салудың технологиялық реттілігін таңдау.
11. Термоөңдеудің дәнекерленген қосылыстың қасиеттеріне әсері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын орындау

Машықтар:
4-5 разрядтар:
3-разрядтың дағдыларына қосымша:
1. Құрылымдық болаттардан, шойыннан, түсті металдардан және қорытпалардан жасалған әртүрлі күрделіліктегі бөлшектерді, тораптарды, конструкцияларды және құбыржолдарды, сондай-ақ динамикалық және дірілдік жүктемелер жағдайында жұмыс істеуге арналған көміртекті болаттардан жасалған күрделі бөлшектерді, тораптарды, конструкциялар мен құбыржолдарды дәнекерлеу жігінің барлық кеңістіктік жағдайларында қолмен доғалық, плазмалық және газбен дәнекерлеуді орындау.
2. Түрлі болаттардан, түсті металдардан және қорытпалардан жасалған күрделі бөлшектерді белгілеу бойынша әртүрлі жағдайларда тасымалды, стационарлық және плазмалық кесу машиналарында бензинді және керосинді кескіш аппараттарды пайдалана отырып, қолмен оттекті, плазмалық және газбен түзу сызықты және фигуралық кесуді орындау.
3. Жоғары хромды және хромникельді болаттардан және шойыннан жасалған бөлшектерді оттекті-флюсті кесуді орындау.
4. Түрлі болаттардан, шойыннан, түсті металдардан және қорытпалардан жасалған күрделі бөлшектерді әртүрлі кеңістіктік жағдайларда қолмен электр доғалы ауа арқылы өңдеуді орындау.
5. Түрлі болаттардан, шойыннан, түсті металдардан және қорытпалардан жасалған орташа күрделіліктегі және күрделі аппараттарды, тораптарды, конструкцияларды, құбыржолдарды автоматты және механикаландырылған дәнекерлеуді орындау.
6. Күрделі жағдайларда динамикалық және дірілдік жүктемелермен жұмыс істейтін әртүрлі болаттардан жасалған жауапты күрделі құрылыс және технологиялық конструкцияларды, құбыржолдарды автоматты дәнекерлеуді орындау.
7. Түрлі болаттардан, шойыннан, түсті металдардан және қорытпалардан жасалған күрделі бөлшектерді әртүрлі кеңістіктік жағдайларда қолмен электр доғалы ауа арқылы өңдеуді орындау.
8. Шойыннан жасалған конструкцияларды дәнекерлеуді орындау.
9. Күрделі машиналар, механизмдер, конструкциялар бөлшектері мен құймалардың ақауларын механикалық өңдеу және сынақ қысымына дайындау үшін балқытып қаптауды орындау.
10. Күрделі конструкцияларды ыстықтай түзетуді орындау.
11. Осы еңбек функциясын орындау үшін конструкторлық, өндірістік-технологиялық және нормативтік құжаттаманы пайдалану.
12. Ауыр жағдайларда жұмыс істейтін күрделі құрылыс және технологиялық конструкцияларды механикаландырылған дәнекерлеуді орындау.
13. Блоктық орындалудағы конструкцияларды дәнекерлеу жігінің барлық кеңістіктік жағдайларында дәнекерлеуді орындау.
14. Жұқа қабырғалы бұйымдардағы және дәнекерлеу үшін қолжетімділігі қиын орындардағы жарықшақтар мен раковиналарды дәнекерлеуді және балқытып қаптауды орындау.
15. III–IV санаттағы технологиялық жүйелердің құбыржолдарын дәнекерлеуді орындау.

Білімдер:
4-5-разрядтар:
3-разрядтың білімдеріне қосымша:
1. Әртүрлі электр дәнекерлеу және газбен кесу аппаратураларының, автоматтар мен жартылай автоматтардың құрылымы.
2. Айнымалы және тұрақты токта дәнекерлеу және электр доғалы өңдеуді орындау ерекшеліктері.
3. Электротехника негіздері.
4. Дәнекерлеу жіктеріндегі ақаулардың түрлері және олардың алдын алу мен жою әдістері.
5. Металдарды дәнекерлеу негіздері.
6. Дәнекерленетін металдардың механикалық қасиеттері.
7. Аспаптар көрсеткіштері бойынша дәнекерлеу режимін таңдау қағидаттары.
8. Электродтардың маркалары мен түрлері.
9. Оттегі және газ баллондарымен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік талаптары.
10. Қыздыру режимін таңдау және металды алдын ала, ілеспе (қабатаралық) қыздыру бойынша жұмыстарды жүргізу тәртібі.
11. Легирленген болатты газбен кесу процесі.
12. Әртүрлі дәнекерлеу машиналарының, автоматтардың, жартылай автоматтардың және қорек көздерінің электрлік сұлбалары мен конструкциялары.
13. Жоғары легирленген болаттарды қоса алғанда, дәнекерленетін металдардың, сондай-ақ балқытылып қапталған металдың және өңдеуге ұшырайтын металдың технологиялық қасиеттері.
14. Дәнекерлеу жіктерін салудың технологиялық реттілігін таңдау.
15. Термоөңдеудің дәнекерлеу жігінің қасиеттеріне әсері.
16. Оттегі және газ баллондарымен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік талаптары.
17. Қыздыру режимін таңдау және металды алдын ала, ілеспе (қабатаралық) қыздыру бойынша жұмыстарды жүргізу тәртібі.
18. Металдарды кесу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Күрделі және жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын дәнекерлеу бойынша конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттаманың талаптарына сәйкес геометриялық өлшемдерінің сәйкестігіне бақылау.



Дағды 1:
Дәнекерленген қосылыстарды визуалды және өлшемдік бақылауды жүргізу

Машықтар:
4-5 разрядтар:
1. Орындалған дәнекерлеу жіктеріне визуалды-өлшемдік бақылауды жүзеге асыру.
2. Дәнекерленген қосылыстардың геометриялық өлшемдерінің конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттама талаптарына сәйкестігін айқындау.
3. Бақылау-өлшеу құралдарын және дәнекерлеуші үлгілерін пайдалану.
4. Дәнекерленген қосылыстардағы ақаулардың пайда болу себептерін талдау.
5. Технологиялық құжаттамаға сәйкес ақауларды жою тәсілдерін айқындау.
6. Жауапты конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын бағалау.

Білімдер:
4-5 разрядтар:
1. Орындалған дәнекерлеу жіктеріне визуалды-өлшемдік бақылау.
2. Дәнекерлеу жіктеріндегі ақаулардың түрлері және олардың алдын алу мен жою әдістері.
3. Дәнекерленген қосылыстардың геометриялық өлшемдерінің конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттама талаптарына сәйкестігін айқындау.
4. Дәнекерленген қосылыстың конструкциясы және геометриялық параметрлері.
5. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және қолдану шарттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дәнекерленген қосылыстардың ақауларын анықтау және жою

Машықтар:
4-5 разрядтар:
1. Дәнекерленген бұйымдардағы ақаулардың, ішкі кернеулер мен деформациялардың пайда болу себептерін айқындау.
2. Технологиялық құжаттамаға сәйкес дәнекерленген қосылыстардағы ақауларды түзетуді орындау.

Білімдер:
4-5 разрядтар:
1. Дәнекерленген бұйымдардағы ақаулардың, ішкі кернеулер мен деформациялардың пайда болу себептері және олардың алдын алу шаралары.
2. Дәнекерленген бұйымдардағы ақаулардың алдын алу және жою тәсілдері.
3. Дәнекерленген қосылыстарды жөндеуге және түзетуден кейін қайта бақылау жүргізуге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Қойылған міндетке назарды шоғырландыру қабілеті.
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".
2. ҚР ЕЖ 3.05-101-2013 "Магистральдық құбыржолдар" (2025 жылғы 20.06. жағдай бойынша өзгерістермен және толықтырулармен).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Авариялық-қалпына келтіру пункті мастері

20. Кәсіптің карточкасы "Магистральді мұнай құбырлары мен су құбырларын тексеруші бортоператор":

Топтың коды:

8187-4

Қызмет атауының коды:

8187-4-001

Кәсіптің атауы:

Магистральді мұнай құбырлары мен су құбырларын тексеруші бортоператор

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА-мен немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Әуе кемелерін пайдалану және ұшу-ақпараттық қамтамасыз ету

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Қажет емес.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

8187-4-002 - Магистральді құбырларды тексеру жөніндегі бортоператор

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнайдың, мұнай өнімдері мен газдардың авариялық шығуын, құбырлардың күзет аймағының жұмыс режимінің бұзылуын, коммуникациялардың және т. б. зақымдалуын анықтау мақсатында тікұшақтардың, ұшақтардың борттарынан трассаның және құбыр көлігі объектілерінің жай-күйін бақылау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральды құбырлар трассасын әуемен патрульдеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Магистральды құбырлар трассасын әуемен патрульдеу



Дағды 1:
Магистральдық құбырларды зерттеу

Машықтар:
1. Тікұшақтардың, ұшақтардың борттарынан трассаның және құбыр көлігі объектілерінің жай-күйін бақылауды орындау
2. Аэровизуалды бақылау арқылы мұнай мен газдың ағып кетуін анықтау
3. Трасса учаскелерін жағдайлық суреттеуді жүзеге асыру
4. Хабарландыру құралдарын пайдалану
5. Атқарушылық және есептік құжаттаманы ресімдеу

Білімдер:
1. Трассада құбырлар мен құрылыстардың орналасуының технологиялық схемасы
2. Мұнайдың, мұнай өнімдерінің және көмірсутек газдарының физикалық және химиялық қасиеттері
3. Құбыр өтетін өңірдегі байланыс жүйелері
4. Ұшу орындалатын әуе кемелерінің техникалық деректері
5. Құжаттарды ресімдеу, ауысымды қабылдау-тапсыру тәртібі
6. Мұнай мен газдың ағып кетуінің визуалды белгілері
7. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Трассаға бақылау жүргізу үшін қажетті аппаратураны жұмыс режиміне дайындау және баптау

Машықтар:
1. Өлшеу және бақылау құралдарын пайдалану
2. Аппаратураның параметрлерін тіркеу
3. Тіркеу аппаратурасының жұмыс қабілеттілігін анықтау

Білімдер:
1. Бақылау аппаратурасының ақауларын анықтау және жою тәсілдері
2. Трассаны бақылау аппаратурасын пайдалану ережесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Авариялық жұмыстарды, құбыр трассасында аварияларды оқшаулау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру және сүйемелдеу

Машықтар:
1. Өрт және жарылыс қаупі бар қоспаның таралу аймағын анықтау
2. Авариялық жағдайлардың алдын алу бойынша іс-шараларды жүзеге асыру
3. Авариялық жағдайларды оқшаулауды қамтамасыз ететін шараларды қабылдау
4. Авариялық бригадаларды, техника мен механизмдерді жеткізу жоспарларын әзірлеу
5. Зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету, оларды таяудағы медициналық пункттерге жеткізуді ұйымдастыру

Білімдер:
1. Авариялық хабарлау схемасы
2. Адамдар мен жүктерді тасымалдау ережесі
3. Зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету ережесі
4. Мұнайдың, мұнай өнімдерінің және газдардың авариялық шығуының, құбырлардың күзет аймағы режимінің бұзылуының, коммуникациялардың

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Жақсы естуді қабылдау
Көру жады
Қойылған міндетке шоғырлану қабілеті
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген.
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің мастері

21. Кәсіптің карточкасы "Ұшқышсыз ұшатын аппараттар (ҰҰА) операторы":

Топтың коды:

8113-4

Қызмет атауының коды:

8113-4-012

Кәсіптің атауы:

Ұшқышсыз ұшатын аппараттар (ҰҰА) операторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА-мен немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Қашықтықтан басқарылатын авиациялық жүйе

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Қажет емес

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Ұшқышсыз ұшу аппараттарын басқару

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральдық құбырлар трассасын әуемен патрульдеуге арналған ҰҰА басқару

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Магистральдық құбырлар трассасын әуемен патрульдеуге арналған ҰҰА басқару



Дағды 1:
Аппараттың техникалық сипаттамаларына сәйкес ҰҰА әрекет ету радиусындағы магистральдық құбырларды тексеру.

Машықтар:
1. Ұшу кезінде алынған деректерді талдау үшін жинау, бастапқы өңдеу және беру
2. Трассаның және құбыржол көлігі объектілерінің жай-күйін қашықтықтан бақылау
3. Аэровизуалды байқау арқылы мұнай мен газдың ағып кетуін анықтау және АҚЖ үшін жауапты адамды уақтылы хабардар ету
4. Трасса учаскелерінің ситуациялық суреттемелерін жасау
5. Атқарушылық және есептік құжаттаманы ресімдеу

Білімдер:
1. Құбырлар мен құрылыстарды трассада орналастырудың технологиялық сызбасы
2. Мұнайдың, мұнай өнімдерінің және көмірсутек газдарының физикалық және химиялық қасиеттері
3. Құбыр өтетін аймақтағы байланыс жүйелері
4. Пайдаланылатын ұшқышсыз ұшу аппараттарының техникалық деректері
5. Құжаттаманы ресімдеу, ауысымды қабылдау-тапсыру тәртібі
6. Мұнай мен газдың ағып кетуінің көрнекі белгілері
7. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Трассаны бақылау үшін қажетті ҰҰА дайындау және баптау

Машықтар:
1. Өндірістік қажеттіліктерге негізделген ұшу кестелерін әзірлеу
2. Ұшу маршруттарын әзірлеу және оларды ұшқышсыз ұшу аппараттарының бағдарламалық кодына аудару
3. Ұшу барысын бақылау
4. Ұшу барысында ақауларды, ақаулықтарды және істен шығуларды бақылау
5. Ұшқышсыз ұшу аппараттарына қызмет көрсету бойынша техниктердің жұмысын үйлестіру

Білімдер:
1. Ұшқышсыз ұшу аппараттарының ақауларын анықтау және жою әдістері
2. Ұшқышсыз ұшу аппараттарын пайдалану ережелері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Авариялық жұмыстарды, құбыр жолдарындағы апаттарды оқшаулау жөніндегі жұмыстарды сүйемелдеу

Машықтар:
1. Өрт және жарылыс қаупі бар қоспаның таралу аймақтарын анықтаңыз
2. Авариялық жағдайлардың алдын алу жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру
3. Авариялық жағдайларды оқшаулауды қамтамасыз ететін шаралар қабылдау

Білімдер:
1. Апаттық ескерту схемасы
2. Мұнай, мұнай өнімдері мен газдардың авариялық шығуларын, құбырлардың күзет аймағы режимінің бұзылуын, коммуникациялардың зақымдануын анықтау туралы хабарлау регламенті

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Төзімділік пен еңбексүйгіштік
Жақсы көру есі
Орындаушылық
Стресске төзімділік
Қойылған тапсырмаға шоғырлану қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген.
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыр".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі"
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің шебері

22. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі":

Топтың коды:

7212-2

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру пунктінің электр газбен дәнекерлеушісі

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы. 2-шығарылым "Дәнекерлеу жұмыстары; қазандық, суықтай қалыптау, сым тарту және сығымдау жұмыстары; құю жұмыстары; ұсталық-баспақтау және термиялық жұмыстар; металдар мен өзге де материалдарды механикалық өңдеу жұмыстары; металдарды қаптау және бояу жұмыстары; слесарлық және слесарлық-құрастыру жұмыстары; эмальдау жұмыстары" (Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2024 жылғы 12 ақпандағы № 30 бұйрығымен бекітілген).
48-49 тармақтар. Электр газбен дәнекерлеуші, 2-3 разряд.

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Дәнекерлеу ісі (түрлері бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Аттестаттау куәлігі. Өндірістік оқыту туралы куәлік

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Қарапайым және орташа күрделіліктегі бөлшектерді, тораптарды, конструкциялар мен құбыржолдарды дайындау, монтаждау, жөндеу және қалпына келтіру кезінде электргазбен дәнекерлеу жұмыстарын орындау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Қарапайым және орташа күрделіліктегі бөлшектерді, тораптарды, конструкциялар мен құбыржолдарды дайындау, монтаждау, жөндеу және қалпына келтіру кезінде электргазбен дәнекерлеу жұмыстарын орындау.
2. Қарапайым және орташа күрделіліктегі конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын бақылау.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Қарапайым және орташа күрделіліктегі бөлшектерді, тораптарды, конструкциялар мен құбыржолдарды дайындау, монтаждау, жөндеу және қалпына келтіру кезінде электргазбен дәнекерлеу жұмыстарын орындау.



Дағды 1:
Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын дайындау.

Машықтар:
2-3 разрядтар
1. Құбыржолдың зақымдалған учаскесінің диаметрін, қабырғасының қалыңдығын және материалын анықтау.
2. Ауа райы жағдайларына байланысты дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын жүргізу орындарын дайындау.
3. Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын жүргізуге арналған материалдар мен құралдарды дайындау. Конструкция элементтерін (бұйымдарды, тораптарды, бөлшектерді) дәнекерлеуге дайындау, дәнекерленген жіктерді тазалау және дәнекерлеуден кейінгі беткі ақауларды жою үшін қол және механикаландырылған құралдарды пайдалану.
4. Аспаптардың көрсеткіштері бойынша дәнекерлеу режимін, электродтардың маркасы мен түрін таңдау.

Білімдер:
2–3 разрядтар
1. Электргазбен дәнекерлеу арқылы орындалған қарапайым және орташа күрделіліктегі конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының негізгі түрлері, конструктивтік элементтері және өлшемдері.
2. Электргазбен дәнекерлеуге жататын қарапайым және орташа күрделіліктегі конструкциялардың материалдарының негізгі топтары мен маркалары.
3. Дәнекерлеу жігінің барлық кеңістіктік жағдайларында қарапайым және орташа күрделіліктегі конструкцияларды электргазбен дәнекерлеуге арналған дәнекерлеу материалдары.
4. Дәнекерленген жіктердің ақауларын жою тәсілдері.
5. Ықтимал аварияларды жою жоспары.
6. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік, электр қауіпсіздігі (2-топтан төмен емес), өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.
7. Әртүрлі электрмен дәнекерлеу және газбен кесу аппаратураларының, автоматтар мен жартылай автоматтардың құрылымы.
8. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, қауіпсіздік және еңбекті қорғау, өндірістік санитария қағидалары, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын орындау

Машықтар:
2–3 разрядтар
1. Болаттан жасалған жеңіл және ауыр металл сынықтарын қолмен оттекпен кесуді, сондай-ақ бензинмен және керосинмен кесу аппараттарын пайдаланып кесуді орындау.
2. Көміртекті болаттан жасалған қарапайым бөлшектерді, тораптар мен конструкцияларды төбелік қалыптан басқа барлық кеңістіктік қалыптарда қолмен доғалық, плазмалық, газбен, автоматты және жартылай автоматты дәнекерлеуді орындау.
3. Көміртекті болаттан жасалған металды, сондай-ақ қарапайым және орташа күрделіліктегі бөлшектерді таңбалау бойынша төменгі және тік қалыптарда қолмен, жылжымалы, стационарлық және плазмалық кесу машиналарында оттекпен және плазмамен түзу сызықты және қисық сызықты кесуді орындау.
4. Бөлшектерді, бұйымдар мен конструкцияларды барлық кеңістіктік қалыптарда ұстатпа дәнекерлеуді орындау.
5. Бұйымдарды, тораптар мен қосылыстарды дәнекерлеуге дайындау.
6. Дәнекерлеуден және кесуден кейін дәнекерленген жіктерді тазалау.
7. Қорғаныш газдарында дәнекерлеу кезінде дәнекерленген жіктің кері жағын қорғауды қамтамасыз ету.
8. Қарапайым бөлшектерді балқыма қабатымен қаптауды орындау.
9. Қарапайым бөлшектердегі, тораптардағы және құймалардағы қуыстар мен жарықтарды жою.
10. Бөлшектерді түзету және дәнекерлеу кезінде конструкциялар мен бөлшектерді алдын ала қыздыру.
11. Қарапайым сызбаларды оқу.
12. Газ баллондарын жұмысқа дайындау.
13. Жылжымалы газ генераторларына қызмет көрсету.
14. Әртүрлі болаттардан, шойыннан, түсті металдар мен қорытпалардан жасалған қарапайым және орташа күрделіліктегі бөлшектерді әртүрлі кеңістіктік қалыптарда қолмен доғалық ауалы жонуды орындау.

Білімдер:
2–3 разрядтар
1. Қызмет көрсетілетін айнымалы және тұрақты токтағы доғалық дәнекерлеуге арналған электрмен дәнекерлеу машиналары мен аппараттарының, газбен дәнекерлеу және газбен кесу аппаратурасының, газ генераторларының, электрмен дәнекерлеу автоматтары мен жартылай автоматтарының, оттек және ацетилен баллондарының, редукторлық құрылғылар мен дәнекерлеу жанарғыларының құрылымы және жұмыс істеу қағидаты.
2. Қолданылатын жанарғыларды, редукторларды, баллондарды пайдалану тәртібі.
3. Ұстатпа дәнекерлеудің тәсілдері мен негізгі әдістері.
4. Дәнекерлеуге арналған жікті бөлу нысандары.
5. Қорғаныш газында дәнекерлеу кезінде қорғауды қамтамасыз ету тәртібі.
6. Дәнекерленген қосылыстардың түрлері және жіктердің типтері.
7. Бұйымдардың жиектерін дәнекерлеуге дайындау тәртібі.
8. Дәнекерленген жіктердің сызбалардағы бөліну түрлері және белгіленуі.
9. Дәнекерлеу кезінде қолданылатын электродтардың, дәнекерлеу металдары мен қорытпаларының, газдар мен сұйықтықтардың негізгі қасиеттері.
10. Баллондардағы газдың рұқсат етілетін қалдық қысымы.
11. Дәнекерлеу кезінде қолданылатын флюстердің мақсаты және маркалары.
12. Газ жалынының сипаттамасы.
13. Металл сынықтарының габариттеріне қойылатын талаптар.
14. Дәнекерленген жіктерге және ауамен жону жұмыстарынан кейінгі беттерге қойылатын талаптар.
15. Болат маркаларына байланысты электрод маркаларын таңдау тәсілдері.
16. Дәнекерленген қосылыстың конструкциясы және геометриялық параметрлері.
17. Металл маркасы мен оның қалыңдығына байланысты металды қыздыру режимін таңдау тәртібі.
18. Дәнекерленетін бұйымдарда ішкі кернеулер мен деформациялардың пайда болу себептері және олардың алдын алу шаралары.
19. Әртүрлі болаттардан, шойыннан, түсті металдар мен қорытпалардан жасалған бөлшектерді дәнекерлеу және балқыма қабатымен қаптаудың негізгі технологиялық тәсілдері.
20. Оттекпен және газэлектрлік кесу кезінде кесу режимі және газ шығыны.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Қарапайым және орташа күрделіліктегі конструкциялардың дәнекерленген қосылыстарының сапасын бақылау.



Дағды 1:
Дәнекерленген қосылыстарды визуалды және өлшемдік бақылауды жүргізу

Машықтар:
2-3 разрядтар
1. Орындаған дәнекерлеу жіктеріне визуалды-өлшемдік бақылауды жүзеге асыру.
2. Дәнекерленген қосылыстардың геометриялық өлшемдерінің конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттамалар талаптарына сәйкестігін айқындау.
3. Бақылау-өлшеу құралдарын және дәнекерлеушінің үлгілерін пайдалану.

Білімдер:
2-3 разрядтар
1. Дәнекерленген қосылыстар сапасын бақылаудың негізгі әдістері және оларды қолдану салалары.
2. Дәнекерлеу жіктеріндегі ақаулардың түрлері және олардың алдын алу мен жою әдістері.
3. Дәнекерлеу бойынша конструкторлық және өндірістік-технологиялық құжаттаманың талаптары.
4. Дәнекерленген қосылыстың конструкциясы және геометриялық параметрлері.
5. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және қолдану шарттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Дәнекерленген қосылыстардың ақауларын анықтау және жою

Машықтар:
2-3разрядтар
1. Дәнекерленген бұйымдардағы ақаулардың, ішкі кернеулер мен деформациялардың пайда болу себептерін айқындау.
2. Дәнекерленген қосылыстардағы ақауларды технологиялық құжаттамаға сәйкес түзетуді орындау.

Білімдер:
2-3 разрядтар
1. Дәнекерленген бұйымдардағы ақаулардың пайда болу себептері және олардың алдын алу шаралары.
2. Дәнекерленген бұйымдардағы ақаулардың алдын алу және жою тәсілдері.
3. Дәнекерленген қосылыстарды жөндеуге және ақаулар жойылғаннан кейін қайта бақылау жүргізуге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Қойылған міндетке назарды шоғырландыру қабілеті.
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".
2. ҚР ЕЖ 3.05-101-2013 "Магистральдық құбыржолдар" (2025 жылғы 20.06. жағдай бойынша өзгерістермен және толықтырулармен).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Авариялық-қалпына келтіру пункті мастері

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      23. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы: Бердіғұлов Мирас Мақсатұлы;

      Телефон нөмірі +7 (717) 278 69 82;

      E-mail: m.berdigulov@energo.gov.kz.

      24. Әзірлеуге қатысушы компаниялар (кәсіпорын):

      "КазТрансОйл" Акционерлік қоғамы

      Жоба басшысы: Каирбекова Дана Айтбаевна;

      E-mail: kairbekova@kaztransoil.kz;

      Телефон нөмірі: +7 (717) 255 53 68.

      Орындаушылар: Кенжалиев Асылхан Айтбайұлы;

      Телефон нөмірі: +7 (717) 255 50 89;

      E-mail: kenzhaliev-a@kaztransoil.kz.

      Умирбаева Асель Алдияровна,

      Телефон нөмірі: +7 (717) 255 53 68;

      E-mail: a.umirbaeva@kaztransoil.kz.

      Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.

      Жоба басшысы: Бекбауов Дархан;

      E-mail: Darkhan.Bekbauov@ncoc.kz;

      Телефон нөмірі: +7 (712) 292 45 17.

      Орындаушылар: Решов Акылбек;

      Телефон нөмірі: +7 (712) 292 40 91;

      E-mail: Akilbek.Reshov@ncoc.kz.

      25. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңесі: 2026 жылғы 10 маусымдағы № 2-2026 Хаттама.

      26. Кәсіптік біліктілік жөніндегі Ұлттық орган: 2026 жылғы 14 шілде.

      27. Қазақстан Республикасы "Атамекен"Ұлттық кәсіпкерлер палатасы:

      28. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: версия 2, 2026 жыл.

      29. Болжамды қайта қарау күні: 2029 жылы 31 желтоқсан.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
2-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
3-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Мұнайды жолдық ысыту"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Мұнайды жолдық ысыту" кәсіптік стандарты "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және мұнай өндіру және тасымалдау саласында қолданылады. КС сәйкес мамандар оңтайлы температураны ұстап тұру және тасымалдау кезінде майдың қатып қалуын болдырмау үшін құбырлардағы май жылыту жүйелерін жобалау, орнату, пайдалану және техникалық қызмет көрсетумен айналысады. Осы КС-пен байланысты экономикалық қызметке технологияларды әзірлеу және енгізу, сондай-ақ мұнай тасымалдау қауіпсіздігі мен тиімділігін қамтамасыз ету кіреді.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Білім – кəсіби тапсырма шеңберінде іс-əрекеттерді орындау үшін қажетті зерттелген жəне игерілген ақпарат.

      2) Дағды – кəсіби тапсырманы толығымен орындауға мүмкіндік беретін білім мен дағдыларды қолдану мүмкіндігі.

      3) Жөндеу – магистральдық құбырдың жəне (немесе) оның объектілерінің желілік бөлігінің толық немесе ішінара пайдалану ресурсының жарамдылығын немесе жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралар (операциялар) кешені.

      4) Кəсіби стандарт – ресми жəне (немесе) бейресми жəне (немесе) ақпараттық білім беруді, біліктілік пен құзыреттілік деңгейін, кəсіптік қызметтің нақты саласындағы еңбек мазмұнын, сапасы мен жағдайларын ескере отырып, білімге, іскерлікке, дағдыларға, жұмыс тəжірибесіне қойылатын жалпы талаптарды белгілейтін жазбаша ресми құжат.

      5) Машық – кəсіби міндет шеңберінде жеке бірлік іс-əрекеттерді физикалық жəне (немесе) ақыл-оймен орындау қабілеті.

      6) Мұнайды айдау – мұнайды сорғы қондырғыларының көмегімен мұнай құбыры арқылы тасымалдау процесі.

      7) Мұнайды жылыту пеші – мұнай мен мұнай эмульсияларын кəсіпшілікке дайындау жəне тасымалдау кезінде қыздыруға арналған құрылғы.

      8) Салалық біліктілік шеңбері – орындалатын жұмыстардың күрделілігіне жəне салада пайдаланылатын білімдердің, іскерліктер мен құзыреттердің сипатына қарай Қазақстан Республикасының Ұлттық сабақ сыныптауышы, ұлттық біліктілік шеңбері негізінде əзірленеді жəне деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды жіктейді. Салалық біліктілік шеңберлерін əзірлеуді жəне (немесе) өзектендіруді уəкілетті орган айқындаған тəртіппен салалық мемлекеттік органдар жүзеге асырады. Салалық біліктілік шеңберін кəсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңестер бекітеді.

      9) Техникалық қызмет көрсету – магистральдық мұнай құбыры объектілерінің техникалық жай-күйін бақылау, тазалау, майлау, реттеу жəне жұмысқа қабілеттілігін жəне жарамдылығын қолдау бойынша басқа да операциялар.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

      2) КС – кәсіби стандарт

      3) СБШ – салалық біліктілік шеңбері

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Мұнайды жолдық ысыту

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H49500160

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Мұнайды құбыр көлігімен тасымалдау үшін қыздыру процестерін ұйымдастыру және жүргізу.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Газ жабдығын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      2) Мұнайды жылыту пештерінің инженер-технологі - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Жылу-, газ-, сумен жабдықтау және кәріз жүйелері жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      4) Мұнай қыздыру станциясының бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      5) Газ шаруашылығы, жылыту пеші және қазандық мастері - 5 СБШ-нің деңгейі

      6) Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау жөніндегі техник - 4 СБШ-нің деңгейі

      7) Мұнай ысыту пештерінің операторы - 3 СБШ-нің деңгейі

      8) Отқа беріктеуші - 3 СБШ-нің деңгейі

      9) Отқа беріктеуші - 2 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Газ жабдығын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2147-4

Қызмет атауының коды:

2147-4-016

Кәсіптің атауы:

Газ жабдығын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2016 жылғы 24 мамырдағы бұйрығымен бекітілген Мұнай-газ өндіру саласы ұйымдарының басшылары, мамандары және басқа да қызметшілері лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары № 217 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 13884 болып тіркелген).
§ 10. Газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

I санаттағы газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер: тиісті мамандық бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білімі және II санаттағы газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер лауазымындағы жұмыс өтілі кемінде 2 жыл; II санатты газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер: тиісті мамандық бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білімі және санаты жоқ газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер лауазымындағы жұмыс өтілі кемінде 3 жыл; санаты жоқ газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер: тиісті мамандық бойынша жұмыс өтіліне қойылатын талаптарсыз жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша орта техникалық және кәсіптік (арнаулы орта, кәсіптік орта) білім және I санатты техник лауазымындағы жұмыс өтілі кемінде 3 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ жабдығының үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ жабдығының тұрақты және тиімді жұмыс режимін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
2. Газ жабдығын тиісті пайдалануды, жөндеуді және қызмет көрсетуді ұйымдастыру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ жабдығының тұрақты және тиімді жұмыс режимін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру



Дағды 1:
Өндіруші зауыттар орнатқан газ жабдығының тұрақты жəне тиімді жұмыс режимін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Жабдықтардың, қондырғылардың, құрылыстардың жұмыс көрсеткіштерін талдау, олардың жұмыс режимін оңтайландыру мүмкіндіктерін іздеу
2. Персоналдың технологиялық құжаттаманы уақтылы жүргізуін қамтамасыз ету
3. Схемаларға, сызбаларға, пайдалану нұсқаулықтарына қажетті өзгерістер, толықтырулар енгізу
4. Пайдалану үшін қажетті отын-энергетикалық ресурстардың, жағармайлардың, майлардың жəне басқа да материалдардың шығындарын есепке алуды жəне үлестік нормаларын сақтауды ұйымдастыру жəне оларды төмендету бойынша іс-шараларды енгізу
5. Аспапқа, арнайы киімге жəне басқа материалдарға өтінім жасау
6. Жөндеу кестелерін жасауға, апаттардың, жабдықтың істен шығуының себептерін талдауға қатысу, олардың алдын

Білімдер:
1. "Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы" , "Газ жəне газбен жабдықтау туралы", "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының заңдары
2. Газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану бойынша Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілері, əдістемелік жəне басшылыққа алынатын басқа да материалдар
3. От жəне газ қауіпті жұмыстарды орындау ережелері
4. Мұнай мен газдың физикалық-химиялық қасиеттері
5. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек жəне басқару негіздері
6. Еңбек заңнамасының негіздері
7. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі, қоршаған ортаны қорғау қағидалары, ішкі еңбек тəртібінің қағидалары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Пайдалану, техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтауды қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Кешенді регламенттелген қызмет көрсету жүйесін енгізу
2. Жұмысшыларға нұсқама беру жəне жұмыс жүргізудің қауіпсіз əдістеріне оқыту
3. Персоналдың газ жабдығын, механизмдерін пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарды сақтауын қамтамасыз ету

Білімдер:
1. Магистральдық газ құбырларын пайдалану кезіндегі техникалық пайдалану жəне қауіпсіздік ережелері, өндірістік қуаттар, пайдалану сипаттамалары
2. Газ жабдығының нұсқаулықтары мен құрылымы, технологиялық схемалар мен жүйелер, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстардың құрылымы мен қауіпсіз жұмысы, метанолмен жұмыс істеу жөніндегі нұсқаулықтар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ жабдығын тиісті пайдалануды, жөндеуді және қызмет көрсетуді ұйымдастыру



Дағды 1:
Газ жабдығын тиісінше пайдалануды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Өндіруші зауыттар орнатқан газ жабдығының тұрақты және тиімді жұмыс режимін қамтамасыз етуді, пайдалану, техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтауды ұйымдастыру
2. Жабдықтар, қондырғылар, құрылыстар жұмысының пайдалану көрсеткіштерін талдау және қорыту, олардың жұмыс режимін оңтайландыру мүмкіндіктерін іздеу

Білімдер:
1. Газ жабдығын пайдалану ережелері (оның ішінде өндіруші зауыттардан)
2. Газ жабдығымен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік нормалары
3. Газ жабдығын тексеру тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жабдықты жөндеуге тиісінше беруді ұйымдастыру, жабдықты жөндеуден шығару, пайдалануға беру

Машықтар:
1. Газ жабдығын жөндеуден кейін жұмысқа дайындауды, құрылғылар мен тораптарды техникалық байқаудан өткізуді ұйымдастыру
2. Газ жабдығы элементтерінің параметрлері мен сенімділігін бақылау
3. Ақауларды уақтылы анықтау мақсатында тестілік тексеру жүргізуді ұйымдастыру
4. Газ жабдығын сынауды және өнеркәсіптік пайдалануға қабылдауды ұйымдастыру

Білімдер:
1. Жабдықты қабылдау және пайдаланудан шығару тәртібі
2. Жабдықты жөндеуге тапсыру және жөндеуден кейін қабылдау ережесі
3. Жабдықты монтаждау, реттеу және баптау әдістері
4. Жабдықтың техникалық күйіне тексеру жүргізу әдістері
5. Жабдықты сақтауға қою ережелері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Машықтар:
1. Жабдыққа, құбырларға, қондырғыларға, жүйелерге, құрылыстарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және диагностикалық тексерудің кезектілігін анықтау жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
2. Бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының қызмет бағыты бойынша тиісінше пайдаланылуын бақылау
3. Газ жабдығын монтаждау (бөлшектеу) процесін ұйымдастыру
4. От, газ қауіпті және басқа да жоғары қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
5. Пайдалану міндеттерін орындаудың басымдығын айқындау

Білімдер:
1. Газ жабдығының техникалық сипаттамалары, құрылымдық ерекшеліктері, типтік ақаулары мен ақаулықтары, мақсаты, жұмыс режимдері және пайдалану ережелері
2. Жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және технологиясы
3. Учаскеге бекітілген жабдыққа техникалық қызмет көрсетуді, жөндеуді орындау түрлері, әдістері мен технологиясы
4. Учаскеге бекітілген жабдық ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері
5. Учаскенің технологиялық схемасы
6. Өрт, газ қауіпті және басқа да аса қауіпті жұмыстарды жүргізу ережелері
7. Телемеханика негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Көшбасшылық қасиеттер
Топ мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы мен команданың жұмысы үшін жауапкершілік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Мұнай жылыту пештерінің инженер-технологы

10. Кәсіптің карточкасы "Мұнайды жылыту пештерінің инженер-технологі":

Топтың коды:

2147-4

Қызмет атауының коды:

2147-4-015

Кәсіптің атауы:

Мұнайды жылыту пештерінің инженер-технологі

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнайды тасымалдау кезінде мұнайды жылыту процесін технологиялық сүйемелдеу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Мұнайды жылыту процесін технологиялық сүйемелдеу
2. Мұнай қыздыру технологиялық пештерінің пайдаланылуын бақылау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Мұнайды жылыту процесін технологиялық сүйемелдеу



Дағды 1:
Мұнайды жылыту технологиясының сақталуын қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Жылыту процесінде мұнайдың кіру және шығу бақылауын жүзеге асыру
2. Мұнай балансы туралы есеп айырысулар жүргізу
3. Мұнай шығынын азайту жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және енгізу

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы
2. Ұйымның кәсіби қызмет саласындағы нормативтік- техникалық, әдістемелік және ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттары
3. Мұнайды жылыту технологиясын ұйымдастыру, процесі және ерекшеліктері
4. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнайды жылыту объектілері жұмысының тиімділігін арттыру жолдарын анықтау

Машықтар:
1. Ағымдағы мұнай жылыту процестерін талдау және жетілдіру
2. Мұнайды жылыту объектілерінің технологиялық жабдықтары жұмысының тиімділігін арттыру жөніндегі жоспарларды әзірлеу және енгізу
3. Қызметкерлерге жұмыстың қауіпсіз әдістері мен тәсілдерін үйрету
4. Мұнайды жылыту технологиясын жетілдіру бойынша озық тәжірибені әзірлеу және енгізу
5. Мұнайды жылыту технологиясын жетілдіру бойынша озық тәжірибені енгізуді ұйымдастыру

Білімдер:
1. Мұнай-газ кешені объектілерін жобалау, салу, пайдалану және жөндеу жөніндегі Қазақстан Республикасының заңнамалық және нормативтік құқықтық актілері
2. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек және басқару негіздері
3. Мұнайды жылыту технологиясын жетілдіру бойынша ұйымның озық тәжірибесі
4. Ұйымның даму перспективалары, технологиялық процестерді жобалауда еңбекті ұйымдастырудың негізгі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Мұнай қыздыру технологиялық пештерінің пайдаланылуын бақылау



Дағды 1:
Технологиялық пештерді қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Технологиялық жабдықтың параметрлерін бағалау, мұнай құбыры жұмысының оңтайлы температуралық режимін жасау үшін мұнайды жылыту пештері жұмысының технологиялық картасының сақталуын бақылау
2. Технологиялық пештер бойынша алдын алу жұмыстарын жүргізу
3. Авариялардың және жабдықтың істен шығуының себептерін тексеру
4. Жабдықтың істен шығу себептерін талдау
5. Мұнайды, газ шаруашылығын жылыту пункттерінің қауіпсіз пайдаланылуын және жарамды техникалық жай-күйін қамтамасыз ету
6. Техникалық қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу, авариялық жаттығулар кестесін әзірлеу; объектілерді күрделі жөндеу, құрылыс жұмыстарын жүргізуге дайындау кезінде ақаулы ведомостарды, техникалық шарттарды дайындауға қатысу
7. Мұнай, газ шаруашылығын жылыту пункттерін диагностикалау және өзге де тексерулер бойынша жұмыстардың жүргізілуіне бақылауды жүзеге асыру

Білімдер:
1. Мұнай қыздыру пештерінің технологиялық режимдері мен техникалық пайдалану қағидалары, жылыту пештерін пайдалану жөніндегі нұсқаулық
2. Қолданыстағы стандарттар, техникалық шарттар, технологиялық карталар және мұнайды жылыту процесінің технологиялық регламенті
3. Аварияларды жою (оқшаулау) жоспары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Өндіріс технологиясын жетілдіру бойынша іс- шаралар өткізу

Машықтар:
1. Мұнайды дайындау және жылыту өндірісінің технологиясын жетілдіру бойынша келіп түскен рационализаторлық ұсыныстарды талдау
2. Материалдардың шығынын қысқартуға, еңбек сыйымдылығын азайтуға, еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған өндірістің тиімділігін арттыру жөніндегі іс- шаралар жоспарын әзірлеу және енгізу

Білімдер:
1. Зерттеулер мен әзірлемелердің экономикалық тиімділігін анықтау әдістері
2. Экономика негіздері
3. Мұнайды қыздырудың технологиялық процестері
4. Өндіріс тиімділігін арттыру әдістері мен құралдары
5. Патенттік зерттеулер жүргізудің тәртібі мен әдістері; өнертабыс негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Көшбасшылық қасиеттер
Команда мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Міндеттерді орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команда жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану" .
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік Тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру"
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Газ жабдықтарын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі инженер

11. Кәсіптің карточкасы "Жылу-, газ-, сумен жабдықтау және кәріз жүйелері жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2144-2

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Жылу-, газ-, сумен жабдықтау және кәріз жүйелері жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2144-2-007 - Вентиляция жүйелерін және санитариялық-техникалық жабдықтарды пайдалану жөніндегі инженер
2144-2-008 - Кондиционер жүйесінің инженері
2144-2-009 - Жабдық жөніндегі инженер-механик

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жылумен, газбен, сумен және кәрізбен жабдықтау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Бекітілген кестеге сәйкес мұнай жылыту пештеріне, қазандықтарға, жылу желілеріне, газ құбырларына, жылу және сумен жабдықтау жүйелеріне, тұрмыстық кәрізге және қосалқы объектілерге, қондырғыларға, жабдықтарға техникалық қызмет көрсетуді және ағымдағы жөндеуді уақтылы сапалы орындауды қамтамасыз ету;

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Бекітілген кестеге сәйкес мұнай жылыту пештеріне, қазандықтарға, жылу желілеріне, газ құбырларына, жылу және сумен жабдықтау жүйелеріне, тұрмыстық кәрізге және қосалқы объектілерге, қондырғыларға, жабдықтарға техникалық қызмет көрсетуді және ағымдағы жөндеуді уақтылы сапалы орындауды қамтамасыз ету;



Дағды 1:
Жылу-газбен-сумен жабдықтау және кәріз бойынша үздіксіз жұмысты қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Қолданыстағы нормаларды, стандарттар мен пайдалану және қауіпсіздік техникасы, еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі және экология жөніндегі нұсқаулықтарды сақтай отырып, қазандық жабдығының, жылу желісінің, газ құбырларының, жылу және сумен жабдықтау жүйесінің, өнеркәсіптік және тұрмыстық кәріздің, қосалқы объектілердің, қондырғылардың, оларға арналған жабдықтардың жарамды техникалық жай-күйін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру және жүзеге асыру
2. Объектілерді жылу энергиясымен үздіксіз жабдықтауды жүзеге асыру, отынның, жылу энергиясының және үнемдеу режимінің ұтымды пайдаланылуын бақылау
3. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінде есепке алынуға жатпайтын бу және су жылыту қазандықтарын тіркеуді жүзеге асыру, куәландыруды уақтылы жүргізу. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінде есепке алынуға жататын бу және су жылыту қазандықтарын куәландыруға қатысу
4. Жылу энергетикалық қондырғылардың жай-күйін бағалау үшін оларды техникалық диагностикалау жөніндегі жұмыстарды бақылауды жүзеге асыру. Жылу энергетикалық қондырғыларды техникалық диагностикалау нәтижесінде анықталған ақауларды жою жөніндегі жұмыстарды бақылауды ұйымдастыру және жүзеге асыру
5. Жаңа жабдықтарды қабылдауға және орнатуға қатысу, жұмысшыларды өндірістік оқыту, тиімділігі төмен жабдықтарды жаңғырту және жоғары өнімділікке ауыстыру бойынша жұмыс орындарын аттестаттау және ұтымды ету бойынша жұмыстар жүргізу
6. Жөндеу жұмыстарын жүргізуге, жылу-техникалық жабдықтардың, жылу-газбен жабдықтау және кәріз жүйелерінің сапасы мен тапсырылуын бақылауға қатысу
7. Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік-құқықтық актілерінің және жұмыс берушінің еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік, қоршаған ортаны қорғау, жол қозғалысы қауіпсіздігі, өрт қауіпсіздігі, санитария және гигиена жөніндегі актілерінің талаптарын сақтай отырып жұмыстарды ұйымдастыру

Білімдер:
1. Жылумен, газбен жабдықтауға және кәрізге қатысты Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері, әдістемелік және нормативтік-техникалық материалдар
2. Пән шегіндегі инженерлік-техникалық талаптар
3. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жұмыстарды жоспарлау және ұйымдастыру

Машықтар:
1. Мұнай жылыту пештерін, қазандықтарды, жылу желілерін, газ құбырларын, жылу алмастырғыштарды, жылу және сумен жабдықтау жүйелерін, тұрмыстық кәріздерді және оларға қосалқы объектілерді, қондырғыларды, жабдықтарды жөндеу және пайдалану үшін қажетті материалдарға, жабдыққа техникалық құралдарға жылдық өтінім жасау
2. Отын шығынын, жылу энергиясын өндіру мен беруді, ЖГСЖжК жүйелері жұмысының техникалық-экономикалық көрсеткіштерін ай сайын есепке алу және талдау
3. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі, қоршаған ортаны қорғау немесе электр қауіпсіздігі саласындағы ережелер мен нұсқаулықтарды бұзу қызметкерлердің денсаулығына немесе өміріне қауіп төндіруі мүмкін жағдайларда жұмысты тоқтата тұру

Білімдер:
1. Жылумен, сумен, газбен жабдықтауға және кәрізге қатысты құжаттаманы, стандарттарды және техникалық рәсімдерді басқару
2. Еңбек заңнамасының, өнеркәсіптік еңбек және денсаулық сақтау қағидаларының негіздері
3. Мұнай-газ кәсіпшілігі объектілерінде техникалық ақаулардың, апаттардың, шиеленістердің туындау шарттары, олардың алдын алу және жою тәсілдері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Көшбасшылық
Еңбекті ұтымды ұйымдастыру
Теориялық және практикалық білімді қолдана отырып, кәсіби мәселелерді өз бетінше шешу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі"
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Айдау станциясының мұнай(газ) инженері

12. Кәсіптің карточкасы "Мұнай қыздыру станциясының бастығы":

Топтың коды:

1329-3

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Мұнай қыздыру станциясының бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Мұнай-газ саласындағы және (немесе) жылу - техникалық жабдықтарды пайдалану саласындағы жұмыс өтілі кемінде 5 жыл, оның ішінде инженерлік-техникалық лауазымдарда - кемінде 2 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Ұсынылмайды

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3118-4-003 - Газ шаруашылығы, жылыту пеші және қазандық мастері
2147-4-015 - Мұнайды жылыту пештерінің инженер-технологі

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнайды жолдық қыздырудың өндірістік-технологиялық процестерін ұйымдастыру және оларға басшылық жасау, қыздыру пештерінің жабдықтарын сенімді, қауіпсіз және энергия тиімді пайдалануды қамтамасыз ету, мұнай тасымалдаудың белгіленген режимдерін және өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын, сондай-ақ экологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Мұнай қыздыру станциясының жабдықтарын пайдалануды ұйымдастыру.
2. Технологиялық жабдықтың қауіпсіз және апатсыз жұмысын қамтамасыз ету
3. Персоналды басқару және өндірістік қызметті бақылау.
4. Жолдағы мұнай қыздырудың технологиялық режимдерін бақылау.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Мұнай қыздыру станциясының жабдықтарын пайдалануды ұйымдастыру.



Дағды 1:
Мұнай қыздырудың технологиялық процестерін басқару

Машықтар:
1. Мұнай қыздыру жабдықтарының жұмы-сын белгіленген технологиялық режимдерде ұйымдастыру.
2. Тасымалданатын мұнайдың темпера-туралық параметрлерінің сақталуын қамтамасыз ету.
3. Жедел персоналдың әрекеттерін үйлестіру.
4. Температуралық режимнің технология-лық карталарына және қорғаныс қондырғыларының карталарына сәйкес пештердің жұмысын қамтамасыз ету.
5. Пештер жұмысының режимдік парақтары мен журналдарын жүргізуді ұйымдастыру.
6. Режимдік картаны ресімдей отырып, ІҚРЖ және РРЖ жүргізуді қамтамасыз ету.
7. Техникалық пайдалану, еңбекті қорғау және өрт қауіпсіздігі жөніндегі қолданыстағы ережелер мен нұсқаулықтарға қатаң сәйкес қыздыру пештерін, электр қондырғыларын, өртке қарсы құрылыстарды, ПБ мүкәммалы мен құралдарын, ауа компрессорлық қондырғыны, БӨА және А жүйелерін, электрохимиялық қорғау құрылғыларын пайдалануды ұйымдастыру.
8. Жабдықтардың, құрылыстардың және энергиямен қамтамасыз ету жүйелерінің, БӨА және А, қыздыру станцияларының өрт сөндіру станцияларының, сондай-ақ қыздыру станциясына бекітілген механизмдер мен көлік құралдарының техникалық жарамдылығын және қауіпсіз жұмысын қамтамасыз ету.
9. Объектілердің апатсыз жұмысын қамтамасыз етуге, қысқы жағдайларда және көктемгі су тасқыны кезінде жұмысқа дайындалуға, мұнай қыздырудың өзіндік құнын төмендетуге бағытталған ұйымдастыру-техникалық іс-шараларды жүзеге асыру.
10. Жылу энергиясының шығынын азайту жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және іске асыру.

Білімдер:
Жолдағы мұнай қыздыру технологиясы.
2. Жылу техникалық жабдықтың құрылысы және жұмыс принциптері.
3. Қыздыру пункттерін пайдаланудың өндірістік регламенттері.
4. Пештерді автоматтандыру, ойық, бұғаттау және дабыл беру жүйелерінің жұмыс принциптері.
5. Режимдік карталарды және қорғау белгілерінің карталарын жүргізуге қойылатын талаптар.
6. ІҚРЖ және РРЖ жүргізуге қойылатын талаптар.
7. Жылу жабдығының энергия тиімділігін арттыру әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Техникалық қызмет көрсетуді жоспарлау және бақылау

Машықтар:
1. Жоспарлы-алдын алу жөндеулерінің жоспар-кестелерін әзірлеу және уақтылы және сапалы жоспарлы-алдын алу жөндеулерін ұйымдастыру.
2. Жабдықтың техникалық жағдайын бақылау.
3. Технологиялық көрсеткіштердің істен шығу және ауытқу себептерін талдау.
4. Катушкаларды диагностикалауды және қабырғалардың қалыңдығын бақылауды ұйымдастыру.
5. Автоматты қорғаныс пен құлыптардың дұрыстығын бақылау.
6. Ақаулы ведомостарды ресімдеуді қамтамасыз ету.
7. Газбен жабдықтауға және ГРП-ға қойылатын талаптардың сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. Техникалық қызмет көрсету және жөндеу жүйесі.
2. Қыздыру жабдықтарын диагностикалау әдістері.
3. Өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары.
4. Қыздыру пештерінің элементтерін қабылдамау нормалары.
5. Газбен жабдықтау жүйесіне және ГРП-ға қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Технологиялық жабдықтың қауіпсіз және апатсыз жұмысын қамтамасыз ету



Дағды 1:
Тәуекелдер мен штаттан тыс жағдайларды басқару

Машықтар:
1. Технологиялық режимдердің ауытқуларын анықтау.
2. Авариялардың салдарын оқшаулауды және жоюды ұйымдастыру.
3. Диспетчерлік және авариялық қызметтермен өзара іс-қимылды үйлестіру.
4. АҚҚ іске қосылған кезде персоналдың іс-қимылын ұйымдастыру.
5. АЖЖ орындауды ұйымдастыру.
6. Өрт және жөндеу жұмыстарын жүргізер алдында газдың шығуын тексеруді қамтамасыз ету.
7. Объектіні уәкілетті мемлекеттік органдардың тексерулеріне дайындауды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Құбыржол көлігі объектілеріндегі авариялық жағдайлардың жіктелуі.
2. Технологиялық бұзушылықтар кезіндегі іс-қимыл тәртібі.
3. Апаттарды жою жоспарлары.
4. От жағу алдында пешті үрлеуге қойылатын талаптар.
5. Пешті дереу жұмыстан шығару критерийлері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жабдықтың жоспардан тыс тоқтауының алдын алу жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру

Машықтар:
1. Тораптардың, бөлшектер мен жабдықтардың қызмет ету мерзімін ұзарту жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру.
2. Ғимараттар мен құрылыстардың техникалық жай-күйіне, күтіп-ұстауға және жөндеуге бақылауды жүзеге асыру, жөндеу жұмыстарын орындауға ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету.
3. Жабдықтың сенімділігін қамтамасыз ету, қосалқы бөлшектерді, тораптарды және ауыстырылатын жабдықтарды мамандандырылған жөндеуді ұйымдастыру.
4. Материалдар мен жабдықтардың апаттық қорын қамтамасыз ету.
5. Үрлемелі желдеткіштер мен түтін сорғыштардың жұмысын бақылау.
6. Өрт сөндіру жүйелерінің жарамдылығын бақылау.

Білімдер:
1. Нормативтік-техникалық құжаттама, еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау нормалары.
2. Объектінің жабдығы және оны техникалық пайдалану ережелері, негізгі және қосалқы жабдықтардың сипаттамалары мен жұмыс параметрлері.
3. Заманауи қызмет көрсету жүйелерін ұйымдастыру.
4. Өрт сөндіру жүйелерінің жұмысына қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Персоналды басқару және өндірістік қызметті бақылау.



Дағды 1:
Қыздыру станциясы персоналының жұмысын ұйымдастыру

Машықтар:
1. Қыздыру станциясы жұмыскерлерінің жұмысын ұйымдастыру.
2. Еңбекті қорғау талаптарының орындалуын қамтамасыз ету.
3. Қауіпсіз және қолайлы еңбек жағдайларын жасау жөніндегі іс-шараларды әзірлеуді және енгізуді қамтамасыз ету.
4. Жабдықтың жұмысын жақсарту бойынша рационализаторлық ұсыныстарды қарастыру, олардың ең күрделілеріне, сондай-ақ нормативтер мен мемлекеттік стандарттардың жобаларына пікірлер мен қорытындылар беру, қабылданған рационализаторлық ұсыныстарды енгізуге жәрдемдесу және жабдықты сатып алуға өтінімдер жасауға қатысу.
5. Персоналды газ жабдығына қызмет көрсетуге жіберуді қамтамасыз ету.
6. Жоғары қауіпті жұмыстар үшін наряд-рұқсат беру жүйесін ұйымдастыру.
7. Баламалы газ жеткізушілеріне көшу және тарифтік санаттарды өзгерту бойынша ұсыныстарды қалыптастыруға қатысу.
8. Жұмыскерлерді оқытуға және олардың біліктілігін арттыруға өтінімдер қалыптастыру.

Білімдер:
1. Персоналды басқару негіздері.
2. Еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары. Зардап шеккендерге алғашқы (дәрігерге дейінгі) көмек көрсету.
3. Кәсіпорынның ішкі регламенттері.
4. Авариялар мен жазатайым оқиғаларды тергеу тәртібі.
5. Персоналды газ және жылу техникалық жабдықтарға қызмет көрсетуге жіберуге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығы мен қыздыру пештерінің дұрыс жұмыс істеуін бақылау

Машықтар:
1. Жабдықты, арматураны және құбырларды технологиялық пайдалану ережелерінің бұзылуын бақылау және талдау.
2. Жұмыс орындарындағы тәуекелдерді бағалау. Оқу дабылдарын және аварияға қарсы жаттығуларды өткізуді жүзеге асыру.
3. Технологиялық, орындаушылық және еңбек тәртібін нығайту жөніндегі іс-шараларды әзірлеуді және енгізуді қамтамасыз ету.
4. Апаттар мен жазатайым оқиғаларды тергеуге қатысу.
5. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, еңбек тәртібі, өндірістік санитария жөніндегі талаптардың, сеніп тапсырылған үй-жайлардың өртке қарсы жай-күй қағидаларының сақталуын бақылау.
6. От жағу алдында пешті үрлеуге қойылатын талаптардың сақталуын қамтамасыз ету.
7. Қауіпсіздік-құлыптау және ағызу клапандарының дұрыстығын бақылау.

Білімдер:
1. Жабдыққа қойылатын техникалық талаптар.
2. Қондырғылардың технологиялық регламенті, аварияларды жою жоспарлары, қондырғыдағы технологиялық жабдықты пайдалану және техникалық қызмет көрсету жөніндегі өндірістік нұсқаулықтардың талаптары.
3. Қауіпті өндірістік объектілердегі өндірістік бақылау негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Жолдағы мұнай қыздырудың технологиялық режимдерін бақылау.



Дағды 1:
Жолдағы мұнай қыздырудың технологиялық режимдерін бақылау және реттеу

Машықтар:
1. Мұнай және газ шаруашылығын қыздыру пештерінің үздіксіз және техникалық дұрыс пайдаланылуын қамтамасыз ету.
2. Мұнайды жол бойы қыздырудың белгіленген режимдерінің сақталуын бақылау.
3. Жабдықты жұмыс жағдайында ұстауды қамтамасыз ету.
4. Мұнайдың тұтану температурасына қатысты шектеулердің сақталуын бақылау.
5. Мұнай қыздыру пештерінің тиімділік көрсеткіштерін бақылау.
6. Үрлемелі желдеткіштер мен түтін сорғыштардың жұмысын бақылау.

Білімдер:
1. Мұнайдың тұтану және өздігінен тұтану температурасының шектеулері.
2. Мұнай қыздыру пештерінің энергетикалық тиімділігінің көрсеткіштері.
3. Мұнай қыздыру пештерінің құрылымы мен жұмыс принциптері.
4. Мұнай қыздыру қондырғыларын пайдаланудың технологиялық регламенті.
5. Қыздыру пештерін пайдалану кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнай қыздыру режимдерін талдау және оңтайландыру

Машықтар:
1. Мұнай құбырының температуралық режиміне арналған технологиялық карталарды әзірлеу.
2. Мұнайды қыздыру пештерінің режимдік бапталуын ұйымдастыру.
3. Мұнайды қыздыру кезінде отындық газдың меншікті шығынын талдау.
4. Газ шығынын төмендету мақсатында пештердің жұмыс режимдерін оңтайландыруды қамтамасыз ету.
5. Температуралық режимдердің ауытқуларын талдау және түзету шараларын әзірлеу.
6. Қыздыру режимдеріндегі өзгерістерді диспетчерлік және технологиялық қызметтермен келісуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Мұнай құбырының температуралық режимдерін есептеу әдістемесі.
2. Отын газының шығынын нормалау негіздері.
3. Жылу жабдығының энергия тиімділігін арттыру әдістері.
4. Мұнайды қыздыру процестерін технологиялық реттеу негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Командада жұмыс істей білу
Тәртіптілік
Аналитикалық ойлау
Ауызекі сөйлеу дағдылары
Жазбаша қарым-қатынас жасау дағдылары
Көшбасшылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. Мұнай және газ өнеркәсібінің қауіпті өндірістік объектілері үшін өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 355 бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
2. Магистральдық мұнай құбырларын пайдалану қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 29 қазандағы № 84 бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10107 болып тіркелген).
3. Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
4. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
5. СТ ҚТО-4.008-2025 "Магистральдық мұнай құбырлары. Мұнай қыздыру пештері. Техникалық пайдалану".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Мастер газового хозяйства и печей подогрева

6

Мұнай қыздыру пештерінің инженер-технологы

6

Жылу-газбен жабдықтау және кәріз инженері

6

Газ жабдықтарын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі инженер

7

Мұнай құбыры басқармасының бас инженері

13. Кәсіптің карточкасы "Газ шаруашылығы, жылыту пеші және қазандық мастері":

Топтың коды:

3118-4

Қызмет атауының коды:

3118-4-003

Кәсіптің атауы:

Газ шаруашылығы, жылыту пеші және қазандық мастері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

1 жылдан кем емес практикалық тәжірибе

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3118-4-009 - Мұнайды қыздыру қазандық пешінің механигі

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнай жылыту қазандықтары мен пештеріне қызмет көрсету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Жабдықты жоспарлы- алдын ала жөндеуді қамтамасыз ету, аппараттарды, көтергіш механизмдер мен құбырларды технологиялық куәландыру, сақтандырғыш құрылғылар мен құрылғыларды тексеру
2. Жылыту пештері мен қазандықтардың газ жабдықтарын, құбыр арматураларын пайдалану, тексеру және жөндеу кезінде ережелердің, нұсқаулықтар мен технологиялық шарттардың сақталуын қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Жабдықты жоспарлы- алдын ала жөндеуді қамтамасыз ету, аппараттарды, көтергіш механизмдер мен құбырларды технологиялық куәландыру, сақтандырғыш құрылғылар мен құрылғыларды тексеру



Дағды 1:
Газ жабдықтарына, жылыту пештеріне және қазандықтарға техникалық қызмет көрсету

Машықтар:
1. Нормативтік-техникалық құжаттамаларды түсіну, сызбаларды, сызбаларды оқу
2. Жабдықтың жай-күйін және жабдықты, арматураны, құбырларды, сақтандырғыш құрылғыларды, қоршауларды, жерге тұйықтауды пайдалану ережелерінің сақталуын тексеру
3. Отын және мұнай беру желілеріндегі арматураның, жыланшалардың, құбыр торларының, аспалар мен тіректердің, құрылыс онструкцияларының, Іргетастардың және т. б. жай-күйін бағалау.
4. Ведомстволық бағынысты жабдықтарды куәландыруға дайындау жөніндегі жұмысты ұйымдастыру
5. Жабдыққа жоспарлы-алдын ала тексеру жүргізу
6. Жабдықтың дұрыс пайдаланылуын бақылауды жүзеге асыру
7. Ақаулықтардың себептерін уақтылы анықтау және оларды жою шараларын қабылдау

Білімдер:
1. Мұнайды жылыту пештерінің құрылысы мен жұмыс істеу принципі
2. Қазандық жабдықтары мен механизмдердің пайдалану деректері
3. Жұмыс жүргізу кезіндегі еңбекті қорғау талаптары
4. Аспаптардың көрсеткіштеріне қарай қазандықтың жұмыс режимін жүргізу ережесі
5. Жұмыс жүргізу үшін пайдаланылатын жеке қорғану құралдарының түрлері мен оларды қолдану қағидалары
6. Жұмыстарды орындау кезіндегі қауіпті және зиянды өндірістік факторлар
7. Жабдықты пайдалану кезіндегі ақаулықтардың түрлері, олардың пайда болу себептері және алдын алу және жою тәсілдері
8. Жабдықты тексеруді ұйымдастыру әдістері және жүргізу технологиясы
9. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығын, жылыту пештері мен қазандықтарды жөндеу жүргізуге арналған материалдар мен қосалқы бөлшектердің қажеттілігін есептеу

Машықтар:
1. Жабдықтарды, ғимараттар мен құрылыстарды жоспарлы жөндеу жүргізу үшін материалдар мен қосалқы бөлшектердің қажеттілігін есептеу
2. Мұнай жылыту пештері мен қазандықтардың қосалқы бөлшектері мен материалдарының есебін жүргізу
3. Мұнай жылыту пештері мен қазандықтардың жабдықтары мен жауапты құбырларының төлқұжаттарын толтыру
4. Жабдық бөлшектерінің тез тозуының себептерін белгілеу, жабдықтың қызмет ету мерзімін арттыратын іс-шараларды әзірлеу және жүзеге асыру

Білімдер:
1. Жабдықты пайдалану және оларға техникалық қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулықтар, ақаулар мен ерекшеліктер ведомостары
2. Техникалық сипаттамалар және өндіріс технологиясына қойылатын талаптар
3. Материалдық-техникалық ресурстар шығынының нормалары
4. Объектінің өндірістік- шаруашылық қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар, нормативтік және әдістемелік материалдар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Технологиялық газ жабдығын, жылыту пештері мен қазандықтарды жөндеу

Машықтар:
1. Жүргізілген монтаждау және жөндеу жұмыстарының сапасын анықтау
2. Жүргізілген жөндеу, куәландыру және сынау туралы жазбалар жүргізу
3. Технологиялық жабдық бөлшектерінің, механизмдер тораптарының және корпустарының ақауларын, тозуын, техникалық ақауларын анықтау және жою
4. Технологиялық жабдықтың техникалық жағдайын бағалау үшін бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану
5. Қондырғылардың технологиялық жабдықтарын жөндеу кестесін құру
6. Жабдыққа рекламация актілерін жасау үшін ақпарат беру

Білімдер:
1. Жабдықты жоспарлы-алдын ала жөндеу жүйесі
2. Объектінің жабдығы және оны техникалық пайдалану ережесі; негізгі технологиялық және қосалқы жабдықтың берілген жұмыс қабілеттілігі
3. Жұмыстарды орындауға арналған құралдардың, аспаптар мен айлабұйымдардың түрлері, мақсаты, құрылысы және қолдану ережесі
4. Нормативтік-техникалық құжаттама, өнеркәсіптік қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау нормалары
5. Заманауи қызмет көрсету жүйелері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жылыту пештері мен қазандықтардың газ жабдықтарын, құбыр арматураларын пайдалану, тексеру және жөндеу кезінде ережелердің, нұсқаулықтар мен технологиялық шарттардың сақталуын қамтамасыз ету



Дағды 1:
Жылыту пештері мен қазандықтардың газ жабдықтарын, құбыр арматураларын пайдалану және жөндеу құжаттамасын әзірлеу

Машықтар:
1. Әдістемелік және нормативтік материалдарды, техникалық құжаттаманы әзірлеу
2. Техникалық шарттардың, стандарттардың және техникалық сипаттамалардың жобаларын әзірлеу

Білімдер:
1. Техникалық сипаттамалар, конструктивтік ерекшеліктер, типтік ақаулар мен сынықтар, мақсаты, жұмыс режимі және техникалық құрылғыларды пайдалану ережесі
2. Жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және технологиясы, жабдықты жөндеуге тапсыру ережесі және жөндеуден кейін қабылдау, жабдықты монтаждау, реттеу және баптау әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығын, жылыту пештері мен қазандықтарды пайдаланудың дұрыстығын бақылау

Машықтар:
1. Жабдықты, арматураны, құбырларды технологиялық пайдалану ережелерінің жол берілген бұзушылықтарын ескеру және талдау
2. Қауіпті анықтау және жұмыс орындарындағы тәуекелдерді бағалау
3. Жабдықты іске қосу және жабдықты пайдаланудан шығару дағдысына ие болу

Білімдер:
1. Жабдыққа қойылатын техникалық талаптар
2. Қондырғылардың технологиялық регламенті, авариялық жағдайларды оқшаулау жоспарлары, қондырғыда технологиялық жабдықты пайдалану және техникалық қызмет көрсету бойынша өндірістік нұсқаулықтардың талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дәлдік
Техникалық сауаттылық
Ұқыптылық
Команда мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Міндеттерді орындаудағы дәлдік
Күнделікті типтік міндеттерді шешуде дербестік
Жағдайды көре және бағалай білу және оны конструктивті түрде шеше білу
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілет

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану" 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 нөмірімен тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру"
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі" 5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Мұнайды жылыту пештерінің инженер-технологі

14. Кәсіптің карточкасы "Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау жөніндегі техник":

Топтың коды:

3118-4

Қызмет атауының коды:

3118-4-011

Кәсіптің атауы:

Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау жөніндегі техник

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Мұнай-газ өндіру саласындағы басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілердің лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары: т. 173 Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау жөніндегі техник

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

І санаттағы мұнай және газ дайындау мен тасымалдау жөніндегі техник: тиісті мамандық (біліктілік) бойынша орта техникалық және кәсіптік (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және ІІ санаттағы мұнай және газ дайындау мен тасымалдау жөніндегі техник лауазымында жұмыс өтілі кемінде 2 жыл; ІІ санаттағы мұнай және газ дайындау мен тасымалдау жөніндегі техник:тиісті мамандық (біліктілік) бойынша орта техникалық және кәсіптік (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және мұнай және газ дайындау мен тасымалдау жөніндегі санаты жоқ техник лауазымында жұмыс өтілі кемінде 2 жыл; мұнай және газ дайындау мен тасымалдау жөніндегі техник санаты жоқ: жұмыс өтіліне талап қоймай, тиісті мамандық (біліктілік) бойынша орта техникалық және кәсіптік (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3118-4-012 - Мұнай-газ құбырларын пайдалану жөніндегі техник

Қызметтің негізгі мақсаты:

Тасымалдауға дайындық процесінде мұнай талдауын іріктеуді қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Химиялық талдау жүргізу үшін резервуарлық парктерден мұнай сынамаларын алуды қамтамасыз ету
2. Тауарлық және технологиялық резервуарлық парктердің жұмысы туралы жиынтық жедел есептілікті дайындау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Химиялық талдау жүргізу үшін резервуарлық парктерден мұнай сынамаларын алуды қамтамасыз ету



Дағды 1:
Дайын өнімді қайта айдау, қабылдау және тапсыру жөніндегі операцияларға құжаттаманы тексеру

Машықтар:
1. Өнімді қабылдау және тапсыру бойынша ілеспе құжаттарды жүргізу;
2. Пайдалану құжаттамаларымен жұмыс істеу;
3. Жұмыста анықтамалық және арнайы әдебиеттерді пайдалану;
4. Нормативтік-техникалық құжаттаманы пайдалану;
5. Дайын өнімді айдауға, қабылдауға және беруге арналған құжаттаманы тексереді.

Білімдер:
1. Көмірсутектерді есепке алу әдістері;
2. Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау технологиясы және ұйымдастыру;
3. Мұнай мен газды дайындау жөніндегі қондырғыларды техникалық пайдаланудың технологиялық режимдері мен қағидалары;
4. Дайын өнімге қойылатын техникалық талаптар;
5. Технологиялық жабдықты пайдалану ережесі;
6. Арнайы және анықтамалық әдебиетте, жұмыс бағдарламалары мен нұсқаулықтарда қолданылатын терминология;
7. Мұнай сынамаларын іріктеу технологиясы;
8. Іс жүргізу негіздері;
9. Бағдарламалық жасақтаманы пайдаланатын пайдаланушы деңгейіндегі дербес компьютерде жұмыс істеу ережелері;
10. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары;
11. Мұнай және газ өндіруге, бұрғылауға қатысты Қазақстан Республикасының заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілерін, әдістемелік материалдар мен нұсқаулықтарды.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнай мен су фазаларының бөлінуін өлшеу, тауарлық технологиялық резервуарлардан, тасымалданатын автоцистерналардан техникалық талаптар мен шарттарды ескере отырып сынама алу уақтылығын тексеру

Машықтар:
1. Өлшеу, сынама алу құралдарын қолдану;
2. Арнайы бағдарламалық қамтамасыз етумен жұмыс істеу;
3. Бақылау-өлшеу аспаптарымен жұмыс істеу;
4. Резервуарлық парктерден алынған мұнайдың, мұнай эмульсиясының талдамаларын іріктеуді қамтамасыз етеді;
5. Техникалық талаптар мен жағдайларды ескере отырып, мұнай мен су фазаларының бөлімін өлшеу, технологиялық резервуарлардан, әкелінетін автоцистерналардан алынған сынамаларды іріктеу уақтылығын тексереді;
6. Мұнай және газ дайындау және тасымалдау, мұнай және газ дайындау мен тасымалдаудың технологиялық объектілерінің жұмысының тиімділігін арттыру жолы жөніндегі перспективалық, ағымдағы және жедел тапсырмалар әзірлеуге қатысады;
7. Күзгі-қысқы маусымға ұйымды дайындау жөніндегі іс-шаралар әзірлеуге қатысады.

Білімдер:
1. Мұнай мен газды жинау, дайындау және тасымалдау тәсілдері;
2. Мұнай мен газдың физика- химиялық қасиеттері;
3. Коллектордағы және технологиялық қондырғылардағы сұйықтар мен газдың қасиеттері мен тәртібі, сондай-ақ мұнай мен газдың негізгі компоненттерінің қасиеттері;
4. Бақылау-өлшеу аспаптары, автоматика және жабдықты қорғау жүйелері жұмысының принциптері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Тауарлық және технологиялық резервуарлық парктердің жұмысы туралы жиынтық жедел есептілікті дайындау



Дағды 1:
Жабдықты техникалық пайдалану бойынша ақпарат жинау

Машықтар:
1. Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау технологиясының бұзылуын анықтау;
2. Авариялардың және жабдықтың істен шығуының себептерін тексеру;
3. Қажетті материалдарды, статистикалық есептілік деректерін жинауды, өңдеуді және жинақтауды жүзеге асыру;
4. Жабдықтарды күрделі жөндеуге беру үшін қажетті материалдар мен жабдықтардың төлқұжаттарын жинау;
5. Цехтың технологиялық жабдығын қауіпсіз және техникалық дұрыс пайдалануды қамтамасыз етуге, мұнай және газ дайындау мен тасымалдау технологиясының сақталуын бақылауға қатысады.

Білімдер:
1. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек және басқару негіздері;
2. Технологиялық жабдықты, бақылау-өлшеу аппаратурасын, құралды техникалық пайдалану және қызмет көрсету ережесі;
3. Өнімді тасымалдау кезінде техникалық ақаулықтардың, авариялардың және асқынулардың туындау себептері мен шарттары, олардың алдын алу және жою тәсілдері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнай тасымалдау объектілерінде есептілікті жүргізу

Машықтар:
1. Материалдарды дайындау және тапсырылатын мұнайдың шығынын қысқарту және сапасын арттыру бойынша қосалқы есептерді орындау;
2. Мұнай мен газды дайындауға және айдауға арналған химиялық реагенттер, материалдар, отын, электр энергиясы шығынының есебін жүргізу;
3. Тауарлық және резервуарлық парктер жұмысы туралы жиынтық жедел есептілік дайындайды.

Білімдер:
1. Энергия тұтынудың үнемді режимдерін іске асыруға қатысты нормативтік және әдістемелік материалдар;
2. Мұнай тасымалдау объектілерінде есепке алу мен есептілікті жүргізуге қатысты нормативтік және әдістемелік материалдар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дәлдік
Техникалық сауаттылық
Ұқыптылық
Команды мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Міндеттерді орындаудағы орындаушылық және дәлдік
Өз жұмысы мен команда жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану";
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген);
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру"; 4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі"; 5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Мұнай және газ дайындау және тасымалдау жөніндегі инженер

15. Кәсіптің карточкасы "Мұнай ысыту пештерінің операторы":

Топтың коды:

8112-2

Қызмет атауының коды:

8112-2-004

Кәсіптің атауы:

Мұнай ысыту пештерінің операторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА байланысы жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Мұнай мен газды қайта өңдеу технологиясы

Біліктілік:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Қажет емес

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

8187-1-011 - Технологиялық қондырғылардың операторы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнайды жылыту пештерінің технологиялық процесін қолдау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Мұнай ысыту пештерінің жұмысын қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Мұнай ысыту пештерінің жұмысын қамтамасыз ету



Дағды 1:
Мұнайды ысыту пештерін қарау

Машықтар:
1. Мұнайды ысыту пештерінің техникалық жай-күйіне тексеру жүргізу
2. Тексеру нәтижелері бойынша одан әрі іс-қимылдарды анықтау
3. Сыртқы тексеру кезінде сорғы және компрессорлық агрегаттардың, ысыту пештерінің, жылу алмастырғыштардың, металл конструкциялардың қорғаныш жерге тұйықталуының, суды алдын ала ағызу қондырғыларының және автоматика құралдарының ақауларын анықтау
4. Отын және мұнай беру желілеріндегі арматураның, жыланшалардың, құбыр торларының, аспалар мен тіректердің, құрылыс конструкцияларының, іргетастардың және т. б. техникалық жай-күйін бағалау
5. Биіктік құрылыстарында жұмыстарды жүзеге асыру
6. Өрт сөндіру жүйесін пайдалану дағдыларын меңгеру
7. Тексеру актілерін құру

Білімдер:
1. Пештің техникалық сипаттамалары
2. Мұнайды қыздырудың технологиялық режимдері
3. Пештің жай-күйіне көзбен шолып бақылауды жүзеге асыру тәртібі
4. Сорғы және компрессорлық агрегаттарды пайдалану жөніндегі нұсқаулықтар
5. Зиянды заттардың шекті рұқсат етілген шоғырлануы, жарылыс қауіпті заттардың шекті рұқсат етілген шоғырлануы және олардың адамға әсер ету сипаты
6. Ысыту пештерінің ақаулары
7. Мұнай ысыту пештерінде мүмкін болатын аварияларды жою ережесі
8. Қысыммен жұмыс істейтін ыдыстарды пайдалану ережесі
9. Көбікгенератор станциясының, өрт су сорғыш станциясының жабдықтарына, өртке қарсы сумен жабдықтау жүйесіне қызмет көрсету ережесі
10. От және газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулық
11. Биіктікте жұмыстарды қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулық
12. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Мұнайды ысыту пештерінің қауіпсіз жұмысын қамтамасыз етуді бақылау

Машықтар:
1. Сорғы және компрессорлық агрегаттардың, ысыту пештерінің, жылу алмастырғыштардың, бақылау-өлшеу аспаптарының, суды алдын ала түсіру қондырғыларының жұмыс қабілеттілігін көзбен және есту арқылы анықтау
2. Құбырларды қысыммен сынауды жүргізу

Білімдер:
1. Сорғы және компрессорлық агрегаттардың, ысыту пештерінің, жылу алмастырғыштардың, автоматика құралдарының, металл конструкциялардың жерге тұйықталуының, суды алдын ала ағызу қондырғыларының мақсаты, жіктелуі, құрылысы, жұмыс қағидаттары
2. Нормативтік-технологиялық параметрлер, технологиялық қорғау, блоктау және сигнал беру қондырғыларының карталары, технологиялық жабдық жұмысының технологиялық режимдерінің карталары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Технологиялық процестің параметрлерін реттеу

Машықтар:
1. Ысыту пештерінің жұмысқа қосу тәсілдерін меңгеру
2. Ысыту пештерінің жұмысының технологиялық режиміне шығару тәсілдерін меңгеру
3. Ысыту пештерінің жұмысын тоқтату процесін басқару
4. Жөндеуден технологиялық жабдықты қабылдау
5. Технологиялық жабдықтарды сынау дағдысын меңгеру

Білімдер:
1. Пештерді пайдалану жөніндегі нұсқаулық
2. Мұнайды жылыту процесінің технологиялық картасы және технологиялық регламенті
3. Үлгілік жөндеу жұмыстарының тізбесі мен көлемі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Естуді жақсы қабылдау
Көру жадысы
Қойылған міндетке шоғырлану
Орындаушылық
Мәселелерді шеше білу (типтік мәселелер)

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану"
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру". 4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі" 5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау жөніндегі техник

5

Газ шаруашылығы, жылыту пеші және қазандық мастері

16. Кәсіптің карточкасы "Отқа беріктеуші":

Топтың коды:

7124-1

Қызмет атауының коды:

7124-1-004

Кәсіптің атауы:

Отқа беріктеуші

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

3-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (3-шығарылым) бекіту туралы" 2019 жылғы 30 шілдедегі № 388 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19169 болып тіркелген).
§244-246. Отқа төтеп беруші

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Мұнай мен газды қайта өңдеу технологиясы

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Жұмыс тәжірибесі кемінде 6 ай

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнай жылыту пештерінің беттерінің отқа төзімділігін (оттөзімділігін) қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Құбырлы мұнайды жылыту пештерінің бетін отқа төзімді құрамдармен жөндеу жөніндегі жұмыстарды орындау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Құбырлы мұнайды жылыту пештерінің бетін отқа төзімді құрамдармен жөндеу жөніндегі жұмыстарды орындау



Дағды 1:
Құбырлы мұнайды жылыту пештерінің бетін отқа төзімді құрамдармен жөндеу жөніндегі жұмыстарды орындау

Машықтар:
4-разряд:
1. Әдеттегі қыш кірпіштер мен волокнисті тақталардан, сондай-ақ отқа төзімді кірпіштен - массивтерден, төсемдерден, едендерден және қосымшалардан түзетін тікелей қабырғаларды төсеу
2. Қазандықтар мен вагранкалардағы қыш құймаларды жөндеу және орнату
3. Газ және ауа құбырларын футеровка кезінде отқа төзімді қабырғаларды оқшаулау
4. Отқа төзімді бетондармен және изоляциялық қоспалармен жылжымалы подтар мен табақшаларды, есіктерді толтыру және саңылауларды жабу
5. Қазандықтарды оқшаулау және қазандық блогына бетон қоспаларын төсеу
6. Отқа төзімді қоспалармен сыртқы беттерге торкрет қоспаларын себу
7. Пеш агрегаттарын, мұздатқыштарды колосникпен, циклонды жылу алмастырғыштарды, конвейерлік кальцинаторларды, декарбонизаторларды, кептіргіш барабандарды, шаң камераларын, түтін түтектері мен жану пештерін жоғары білікті отқа төзімді маманның басқаруымен футеровка жасау
8. Футеровкалық қабырғалардың тігістерін құю және тазалау
5-разряд:
4-разряд машықтарына қосымша:
1. Қалыпты және пішінді отқа төзімді кірпіштен регенераторлардың қабырғаларын қалау
2. Регенераторлар мен кокс камераларының қабаттасуын қалау
3. Регенераторлар мен ауа жылытқыштардың саптамаларын қалау
4. Арнайы мақсаттағы күмбездер, өтпелі каналдар және балқыту агрегаттарының басқа да бөлшектерін қалау
5. Есіктер мен көтергіштерді төсеу
6. Қарапайым саздан және жылу оқшаулағыш кірпіштен жасалған қисық қабырғаларды, қоймалар мен пештердің аркаларын қалау
7. 2 мм-ге дейінгі тігістердің қалыңдығы кезінде пештердің жұмыс ошақтарының, қоймалары мен аркаларының отқа төзімді кірпішінен қалау
8. Ауа және газ құбырларын отқа төзімді кірпішпен қаптау
9. От жағу және от жағу белдіктерін отқа төзімді төсеу
10. Пешке төзімді блоктардан өнеркәсіптік пештер конструкцияларының құрастырмалы элементтерін монтаждау
11. Қазандықтарға күрделі шойын гарнитурасын орнату
12. Көміртекті массаны тігістерге және көміртекті блоктар арасындағы саңылауларға соғу
13. Көміртекті массадан тегістеу қабатын төсеу
14. Домна қабығының түбіне ыстыққа төзімді ерітінді немесе көміртекті паста құю
6-разряд:
5-разряд машықтарына қосымша:
1. 1 мм-ге дейін қалыңдығы бар пештердің қабырғаларының, тіректерінің, қоймаларының және аркаларының барлық түрлерін отқа төзімді материалдармен қалау
2. Көміртекті блоктарды құрғақ және пастаға салыңыз
3. Кокс пештерінің бастарын төсеу, регистрлер мен оттықтарды орнату
4. Кокс батареясын төсеу аяқталғаннан кейін саптаманың жоғарғы қатарын төсеу
7-разряд:
6-разряд машықтарына қосымша:
1. Газ-мазутты қыздырғыштарды ыстыққа төзімді ерітіндіде фасонды кірпішпен қаптау
2. Қазандық қоймасының бетін ыстыққа төзімді бетонмен қаптау

Білімдер:
4-разряд:
1. Фасонды отқа төзімді және термоизоляциялық бұйымдар, көміртекті және ыстыққа төзімді блоктар, волокнисті тақталар мен ыстыққа төзімді бетондардың түрлері мен маркалары, олардың қабылдау және сақтау тәртібі
2. Жылу оқшаулағыш бетондардың түрлері мен маркалары
3. Өнеркәсіптік пештер элементтерінің қалау сапасына қойылатын талаптар
4. Отқа төзімді қоспалармен торкреттеу әдістері
5. Пеш агрегаттарының футеровка аймақтары, колосник мұздатқыштары, циклондары бар жылу алмастырғыштар, конвейерлік кальцинаторлар, декарбонизаторлар, кептіргіш барабандар, шаң камералары, түтін түтектері, жану пештері құрылымы
5-разряд:
4-разряд білімдеріне қосымша:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері, жылумен газбен жабдықтауға және кәрізге қатысты әдістемелік және нормативтік-техникалық материалдар
2. Пән шегіндегі инженерлік-техникалық талаптар
3. Отқа төзімді материалдарды өңдеуге арналған тетіктердің құрылысы мен пайдалану қағидалары
4. Өнеркәсіптік пештер мен қазандықтарда оларды пайдалану кезіндегі шекті температура
5. Майлау және толтыру құрамы; Өнеркәсіптік пештердің, энергетикалық қазандық агрегаттарының құрылымдық элементтерін қалау сапасына қойылатын талаптар; айналмалы пештердің футерлеу аймақтарының құрылысы
6. Футерлеу материалдарының түрлері, сорттары, нөмірлері, маркалары мен стильдері; отқа төзімді материалдардың сапасына қойылатын талаптар
7. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария жөніндегі қағидалар, өрт қауіпсіздігі талаптары
6-разряд:
5-разряд білімдеріне қосымша:
1. Өнеркәсіптік пештер мен қазандықтардың құрылымдық элементтерін берілген осьтер мен белгілер бойынша бөлу тәсілдері
2. Көміртекті блоктарды төсеу және қалыңдығы 1 мм дейінгі тігістермен отқа төзімді қалаудың барлық түрлерін орындау тәсілдері
7-разряд:
6-разряд білімдеріне қосымша:
1. Ыстыққа төзімді бетонмен қаптау тәсілдері; орындалатын отқа төзімді жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құбырлы мұнайды жылыту пештерінің бетін отқа төзімді құрамдармен жөндеу жөніндегі жұмыстарды қамтамасыз ету

Машықтар:
Разряд 4:
1. Вагонеткаларды дайындау, қыш бұйымдарын күйдіру кезінде подты отқа төзімді ерітіндімен майлау
2. Стекловар өндірісі мен күйдіру пештерін және басқа пеш жабдықтарын қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу
3. Углеродты блоктарды және углеродты қоспаларды дайындау
4. Ұяшықтарды, насадкаларды және ауа қыздырғыштарды тазалау
5. Арнайы ерітінділерді, бетондарды (қышқылға төзімді, ыстыққа төзімді) және изоляциялық қоспаларды қолмен дайындалған қоспалар бойынша дайындау
6. Қыш пен углеродты блоктарды конструктивті түрде және пішіндеу арқылы қолмен өңдеу
7. Арнайы маркалы отқа төзімді фасонды бұйымдарды сұрыптау, сыртқы түрі бойынша фасонды бұйымдарды шығару
8. Арнайы маркалы отқа төзімді бұйымдардан футеровкалық қабырғаларды бұзу
9. Қазандықтардың қарапайым гарнитураларын орнату
10. Футеровкалық кірпіштің мөлшерін және маркасын анықтау
11. Футеровкалық қабырғаларды бекіткіштермен орнату және төсемнің сапасын тексеру
12. Жаңа футеровкалық қабырғаның ескі қабырғаға қосылуын бақылау
5-разряд:
4-разряд машықтарына қосымша:
1. Ішкі беттердің отқа төзімді құрамдарымен торкреттеу (реакторлардан басқа)
2. Фасонды отқа төзімді бұйымдарды жазықтық бойынша қолмен конструктивті кесу
3. Отқа төзімді кірпіш пен көміртекті блоктарды механикаландырылған өңдеу
4. Отқа төзімді бұйымдарды оттықтарға, лаздарға салу
5. Көлденең және тік температуралық тігістерді орнату
6. Бетон қоспаларын от жағу қысымы орнында, экрандар (қазандықтар) құбырларын бекіту белдіктеріне, түйісу орындарына төсеу
7. Тығыздағыш жабынды және басылған массаларды қолдану
8. Пеш агрегаттарын, торлы тоңазытқыштарды, циклонды жылу алмастырғыштарды, конвейерлік кальцинаторларды, декарбонизаторларды, кептіру барабандарын, шаң камераларын, түтін мұржаларын, оттықтарды төсеу
9. Ыстық және суық жағдайларда жөндеу жұмыстарын жүргізу
10. Қаптауға жататын учаскелердің өлшемдерін және қаптау кірпішінің қажетті саны мен ассортиментін анықтау
11. Отқа төзімді материалдарды өңдеу
12. Байланыстырушы ерітінділерді дайындау
13. Төсеу тігістерін толтыру және тазалау. Қалау сапасын тексеру
14. Жаңа төсемді ескі төсеммен жұптастыруды бақылау
6-разряд:
5-разряд машықтарына қосымша:
1. Қазандықты сызбалар бойынша төсеу үшін белгілеу
2. Отқа төзімді кірпіш пен пішінделген бұйымдарды қолмен пішіндеу
3. Реакторлардың отқа төзімді құрамдарымен торкреттеу
7-разряд:
6-разряд машықтарына қосымша:
1. Бу қазандықтарының конвективті білігінің артқы қабырғаларын қалау
2. Шұңқырды нығайту

Білімдер:
Разряд 4:
1. Өнеркәсіптік пештер элементтерінің қалау сапасына қойылатын негізгі талаптар
2. Отқа төзімді қоспалармен торкреттеу әдістері
3. Пеш агрегаттарының футеровка аймақтары, колосник мұздатқыштары, циклондары бар жылу алмастырғыштар, конвейерлік кальцинаторлар, декарбонизаторлар, кептіргіш барабандар, шаң камералары, түтін түтектері, жану пештерін жасау әдістері
4. Растворларды дайындау, қалау процесінде ерітінділерді бекіту, футеровкалық қабырғалардағы тігістерді құю және тазалау ережелері, топтық кірпішті төсеу әдістері
5. Қабырғалардың сапасын тексеру әдістері
6. Футеровкалық жұмыстарда қолданылатын механизмдер
5-разряд:
3-разряд білімдеріне қосымша:
1. Әр түрлі аймақтардағы футерлеу жұмысының шарттары; футерлеуге жататын учаскелердің мөлшерін айқындау ережелері мен тәсілдері
2. Футерлеуге арналған кірпіштің мөлшерін анықтау әдістері
3. Футерлеу материалдарының әртүрлі сорттарын, маркалары мен стильдерін сұрыптау және іріктеу тәсілдері
4. Футерлеуді қалау, ерітінділерді дайындау және кірпішті бекіту, буындарды құю және тазалау тәсілдері
5. Құлып кірпішті төсеу тәсілдері; футерлеу сапасын тексеру тәсілдері
6-разряд:
5-разряд білімдеріне қосымша:
1. Болат конструкциялармен қаптаманы артикуляциялау тәсілдері
7-разряд:
6-разряд білімдеріне қосымша:
1. Отқа төзімді материалдардың физикалық-техникалық қасиеттері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дәлдік
Техникалық сауаттылық
Ұқыптылық
Топ мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану".
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру". 4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Мұнайды қыздыру пешінің операторы

17. Кәсіптің карточкасы "Отқа беріктеуші":

Топтың коды:

7124-1

Қызмет атауының коды:

7124-1-004

Кәсіптің атауы:

Отқа беріктеуші

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

3-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (3-шығарылым) бекіту туралы" 2019 жылғы 30 шілдедегі № 388 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19169 болып тіркелген).
§241. Отқа төтеп беруші

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Қажет емес

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнай жылыту пештерінің беттерінің отқа төзімділігін (оттөзімділігін) қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Құбырлы мұнайды жылыту пештерінің бетін отқа төзімді құрамдармен жөндеу жөніндегі жұмыстарды орындау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Құбырлы мұнайды жылыту пештерінің бетін отқа төзімді құрамдармен жөндеу жөніндегі жұмыстарды орындау



Дағды 1:
Отқа төзімді материалдарды дайындау және өңдеу

Машықтар:
2-разряд:
1. Құрылыс және қарапайым отқа төзімді ерітінділерді қолдан дайындау
2. Отқа төзімді қалыпты, оқшаулағыш, сазды қарапайым кірпіш пен талшықты материалдар негізіндегі бұйымдарды сұрыптау
3. Отқа төзімді ұнтақтарды елеу
4. Әйнек қоспамен құмыралардың тосқауылдарын құйғаннан кейін сылау

Білімдер:
2-разряд:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері, жылумен газбен жабдықтауға және кәрізге қатысты әдістемелік және нормативтік-техникалық материалдар
2. Пән шегіндегі инженерлік-техникалық талаптар
3. Отқа төзімді заттардың негізгі түрлері
4. Құрылыс және қарапайым отқа төзімді ерітінділерді қолмен дайындау тәсілдері
5. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария жөніндегі қағидалар, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Отқа төзімді материалдарды бөлшектеу, тазалау және төсеу

Машықтар:
2-разряд:
1. Қарапайым кірпіштен жасалған массивтер мен төсемдерді ажырату
2. Отқа берік кірпішті балшық пен ерітіндіден тазалау
3. Отқа беріктерді қатарға және табандықтарға қалап қатпарлау
3-разряд:
2-разряд машықтарына қосымша:
1. Қыштан жасалған әдеттегі, изоляциялық кірпіштер мен волокнисті тақталардан массивтер мен төсемдерді төсеу
2. Половнякпен қуыс жерлерді толтыру және оларды қаландыру
3. Құрылыс қыштарын ұнтақ тәрізді материалдармен, асбест картондармен және арқанмен оқшаулау
4. Асбест арқанымен немесе минераловат плиталарымен экран түтікшелерінің (қазандықтар) төсемдерден өту орындарын оқшаулау
5. Отқа төзімді ерітінділерді (арнайы емес) және ыстыққа төзімді бетондарды қолмен дайындау
6. Отқа төзімді материалдарды дайындау (кесу, сындыру, тегістеу, конструктивті түрде кесу және пішіндеу)
7. Отқа төзімді фасонды бұйымдарды (арнайы маркалардан басқа) сұрыптап, штабельдерге жинақтау
8. Отқа төзімді кірпіштен және фасонды бұйымдардан (арнайы маркалардан басқа) салынған қабырғаларды бұзу
9. Футеровканы үзу
10. Футеровкалық кірпішті сұрыптау және таңбалау

Білімдер:
2-разряд:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері, жылумен газбен жабдықтауға және кәрізге қатысты әдістемелік және нормативтік-техникалық материалдар
2. Отқа төзімді заттарды сұрыптау ережелері
3. Қарапайым кірпіштен қалауды бөлшектеу тәсілдері
3-разряд:
2-разряд білімдеріне қосымша:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері, жылу-газбен жабдықтау және кәріз жүйелеріне қатысты әдістемелік және нормативті-техникалық материалдар
2. Дисциплина аясындағы инженерлік-техникалық талаптар
3. Каолиндік талшық негізіндегі негізгі отқа төзімді материалдар, ерітінділер және бұйымдардың түрлері мен мақсаты
4. Отқа төзімді материалдарға қойылатын негізгі сапа талаптары, олардың пішіні мен өлшемдері
5. Жұмысқа қажетті құралдар мен жабдықтарды дайындау ережелері
6. Отқа төзімді материалдарды тасымалдау және сақтау әдістері
7. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дәлдік
Техникалық сауаттылық
Ұқыптылық
Топ мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану" 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген).
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру".
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі".
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Мұнайды қыздыру пешінің операторы

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      18. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Бердіғұлов Мирас Мақсатұлы,

      +7 (717) 278 69 82, m.berdigulov@energo.gov.kz

      19. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі

      Жоба жетекшісі:

      Каирбекова Дана Айтбаевна

      E-mail: kairbekova@kaztransoil.kz

      Телефон нөмірі: +7 (717) 255 53 68

      Орындаушылар:

      Кенжалиев Асылхан Айтбайұлы, +7 (717) 255 50 89,

      kenzhaliev-a@kaztransoil.kz

      Умирбаева Асель Алдияровна, +7 (717) 255 53 68, a.umirbaeva@kaztransoil.kz

      20. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 10.06.2026 ж.

      21. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 23.06.2026 ж.

      22. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      23. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 2, 2026 ж.

      24. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2029 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
3-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
7-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Құбыр көлігіндегі коррозияға қарсы қорғаныс (Коррозиядан қорғау)"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Құбыр көлігіндегі коррозияға қарсы қорғаныс (Коррозиядан қорғау)" кәсіптік стандарты "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және мұнай-газ саласында қолданылады. Осы стандартқа сәйкес келетін мамандар мұнай және газ өндірісінде, құбыр көлігінде, теңіз платформаларында және мұнай-газ саласындағы басқа да инфрақұрылым объектілерінде коррозияның алдын алу және бақылаумен айналысады. Осы КС-пен байланысты экономикалық қызметке мұнай және газ қондырғыларының тиімділігі мен қауіпсіздігіне тікелей әсер ететін коррозиядан қорғау жүйелерін жобалау, орнату, пайдалану және техникалық қызмет көрсету кіреді.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Білім – кəсіби тапсырма шеңберінде іс-əрекеттерді орындау үшін қажетті зерттелген жəне игерілген ақпарат;

      2) Дағды – кəсіби тапсырманы толығымен орындауға мүмкіндік беретін білім мен дағдыларды қолдану мүмкіндігі;

      3) Жөндеу – магистральдық құбырдың және (немесе) оның объектілерінің желілік бөлігінің толық немесе ішінара пайдалану ресурсының жарамдылығын немесе жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралар (операциялар) кешені;

      4) Қорғаныс жабыны жүйесі – бұл әр қабат белгілі бір функцияны орындайтын көп қабатты жабын;

      5) Машық – кəсіби міндет шеңберінде жеке бірлік іс-əрекеттерді физикалық жəне (немесе) ақыл-оймен орындау қабілеті;

      6) Металдардың коррозиясы – металдар тотығатын немесе оларға тән қасиеттерін жоғалтатын сыртқы ортамен химиялық немесе электрохимиялық өзара әрекеттесу салдарынан металдар мен қорытпалардың бұзылуы;

      7) Техникалық диагностика – құбырдың техникалық жай-күйін анықтауға арналған жұмыстар мен ұйымдастырушылық-техникалық іс-шаралар кешені;

      8) Техникалық қызмет көрсету – жабдық элементтерінің уақытынан бұрын тозуын немесе олардың бұзылуын болдырмауға, жөндеуаралық кезеңде жабдықтың сенімді жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар кешені;

      9) Салалық біліктілік шеңбері – орындалатын жұмыстардың күрделілігіне және салада пайдаланылатын білімдердің, іскерліктер мен құзыреттердің сипатына қарай Қазақстан Республикасының Ұлттық сабақ сыныптауышы, ұлттық біліктілік шеңбері негізінде әзірленеді және деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды жіктейтін құжат.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) КИ – коррозия ингибиторы;

      2) ҚЖЖ – қорғаныш жабын жүйесі;

      3) ТТ – техникалық талаптар;

      4) ББ – бұзбайтын бақылау;

      5) КС – кәсіби стандарт;

      6) СБШ – салалық біліктілік шеңберіации;

      7) БТБА, БА – жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы.

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Құбыр көлігіндегі коррозияға қарсы қорғаныс (Коррозиядан қорғау)

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H49500163

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: "Коррозиядан қорғау" кәсіптік стандарты материалдар мен конструкциялардың коррозиясының алдын алу және олармен күресу саласындағы мамандардың құзыретіне қойылатын талаптарды анықтайды. Ол коррозия ғылымының негіздерін, коррозия процестерін диагностикалау және талдау әдістерін, сондай-ақ коррозиядан қорғау құралдары мен технологияларын қамтиды.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Қорғаныс жабындарының жүйелері жөніндегі сарапшы - 7 СБШ-нің деңгейі

      2) Қорғаныс жабыны жүйелерінің инженер-жобалаушысы - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Электр-химиялық қорғау және әуе желілері жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      4) Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      5) Коррозияға қарсы күрес жөніндегі басшы (бөлімшелер) - 6 СБШ-нің деңгейі

      6) Қорғаныс жабындары жүйесінің инспекторы - 5 СБШ-нің деңгейі

      7) Құбырларды қорғау жөніндегі инспектор - 5 СБШ-нің деңгейі

      8) Газмұнай өнімдерін оқшаулауға арналған машинаның машинисi - 3 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Қорғаныс жабындарының жүйелері жөніндегі сарапшы":

Топтың коды:

2147-4

Қызмет атауының коды:

2147-4-023

Кәсіптің атауы:

Қорғаныс жабындарының жүйелері жөніндегі сарапшы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

7

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, резидентура)

Мамандық:
Физикалық және химиялық ғылымдар

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кемінде 7 жылдық жұмыс тәжірибесі. 3-қосымша еңбек функциясымен байланысты қызметті жүзеге асыру кезінде қорғаныс жабындары жүйелері саласындағы қызметті жүзеге асырумен байланысты бейін бойынша біліктілікті арттырудың қосымша кәсіби бағдарламаларынан өту қажет 3-деңгей.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Қорғаныс жабындарының жүйелерін сараптау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Бетті дайындау және қорғаныс жабындарының жүйелерін салу жөніндегі жұмыстардың сапасын бағалау
2. Қорғаныс жабындары жүйелерінің техникалық құжаттамасын бағалау

Қосымша еңбек функциялары:

1. Қорғаныс жабындары жүйелері бойынша мамандардың кәсіби біліктілік деңгейін бағалау

Еңбек функциясы 1:
Бетті дайындау және қорғаныс жабындарының жүйелерін салу жөніндегі жұмыстардың сапасын бағалау



Дағды 1:
Жұмыстың сапасы мен толықтығын тәуелсіз бағалау: "бетті дайындау және қорғаныс жабынының жүйелерін салу және материалдар мен қорғаныс жабыны жүйелерінің сапасын бақылау" бойынша

Машықтар:
1. Қорғаныс жабыны жүйелерінің күйін диагностикалау.
2. Жобалық, конструкторлық және техникалық құжаттамамен жұмыс істеу.
3. Жобалау және құрылыс саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану.
4. Коррозиядан қорғау саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану.
5. Жұмыс нәтижелерін талдау және жүйелеу.
6. Қорғаныс жабындары жүйелерінің пайдалану мерзімі ішінде олардың жай-күйін бағалау.
7. Қорғаныс жабындары жүйесін қолдану бойынша ұсыныстар дайындау.
8. Бағалау нәтижелері бойынша есептер дайындау.

Білімдер:
1. Қорғаныс жабындары жүйелерінің техникалық шарттары мен мемлекеттік стандарттары.
2. ҚР өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі, сондай-ақ халықаралық және салалық регламенттер мен нормалар.
3. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты және қолдану шарттары.
4. Жоғары тұрған және басқа органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, объектілерді жобалау, салу және пайдалану жөніндегі әдістемелік және нормативтік материалдар.
5. Қорғаныс жабындары жүйелерін қолданудың озық отандық және шетелдік тәжірибесі.
6. Сынақ жүргізу әдістемесі.
7. Беттерді дайындау және қорғаныс жабыны жүйелерін салу технологиясы.
8. Қолданылатын материалдар мен қорғаныс жабындары жүйелерінің сипаттамалары.
9. Қорғаныс жабындарындағы ақаулардың негізгі түрлері.
10. Еңбек заңнамасы, ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Қорғаныс жабындары жүйелерінің техникалық құжаттамасын бағалау



Дағды 1:
Қорғаныс жабындарының жүйелеріне техникалық құжаттаманы ресімдеудің толықтығы мен дұрыстығын талдау

Машықтар:
1. Қорғаныс жабындары жүйелеріне техникалық құжаттамаға тәуелсіз бағалау жүргізу;
2. Жобалау, конструкторлық және техникалық құжаттамамен жұмыс істеу;
3. Жобалау және құрылыс саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану;
4. Коррозиядан қорғау саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану;
5. Жұмыс нәтижелерін талдау, оның нәтижелерін рәсімдеу
6. Техникалық құжаттама негізінде қорғаныс жабындары жүйелерінің физикалық-механикалық сипаттамаларын талдау;
7. Техникалық құжаттама негізінде қорғаныс жабындары жүйесін қолдану технологиясын талдау;
8. Қорғаныс жабындары жүйелерін зертханалық және тәжірибелік-өнеркәсіптік сынау нәтижелерін талдау

Білімдер:
1. Қорғаныс жабындары жүйелерінің техникалық шарттары мен мемлекеттік стандарттары;
2. Қазақстан Республикасының өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі заңнамалық актілер, нормативтік және әдістемелік материалдар, сондай-ақ халықаралық және салалық материалдар.
3. Жоғары тұрған және басқа органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, объектілерді жобалау, салу және пайдалану жөніндегі әдістемелік және нормативтік материалдар;
4. Қорғаныс жабындары жүйелерін қолданудың озық отандық және шетелдік тәжірибесі;
5. Бетті дайындау және қорғаныс жабындарының жүйелерін салу технологиясы;
6. Қорғаныс жабыны жүйелерінің техникалық сипаттамалары;
7. Қорғаныс жабындары жүйесіне техникалық құжаттаманы ресімдеу ережесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

қажет етпейді

Қосымша еңбек функциясы 1:
Қорғаныс жабындары жүйелері бойынша мамандардың кәсіби біліктілік деңгейін бағалау



Дағды 1:
Кандидаттарды біліктілікті бағалауды жүргізу қағидаларымен таныстыру

Машықтар:
1. Біліктілікті бағалау қағидаттарын қолдану;
2. Мәлімделген біліктілік деңгейіне сәйкес үміткерлердің теориялық білімі мен практикалық дағдыларын бағалау
3. Кәсіби біліктілік деңгейін растау үшін кандидаттардың теориялық білімі мен практикалық дағдыларын бағалау мақсатында емтихандық іс-шараларды өткізу
4. Апелляциялық іс-шаралар кезінде кандидаттардың емтихандық іс-шаралардың нәтижелеріне қайта тексеру жүргізу
5. Апелляциялық іс-шаралар кезінде кандидаттардың емтихандық іс-шарал

Білімдер:
1. Біліктілікті бағалауды жүргізу қағидалары;
2. Қазақстан Республикасының қауіпті өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі нормативтік құқықтық актілер, сондай-ақ халықаралық және салалық;
3. Біліктілік деңгейінің сәйкестігін растау үшін үміткерлерге қойылатын талаптар;
4. Үміткерлердің білімі мен дағдыларын бағалау әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

қажет етпейді

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Зейінді шоғырландыру және бақылау
Ақпаратты іздеу және талдау
Тіл тапқыштық
ұйымшылдық
қорытынды жасау және ақпаратпен сауатты жұмыс жасау қабілеті
Жаңа технологиялар мен жаңа тәсілдерге үнемі үйреніп жүру.

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ ИСО 21457:2011, Мұнай, мұнай-химия және газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материал таңдау және коррозияны бақылау

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер

6

Қорғаныс жабыны жүйелерінің инженер-жобалаушысы

10. Кәсіптің карточкасы "Қорғаныс жабыны жүйелерінің инженер-жобалаушысы":

Топтың коды:

2147-4

Қызмет атауының коды:

2147-4-024

Кәсіптің атауы:

Қорғаныс жабыны жүйелерінің инженер-жобалаушысы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Сәулет және құрылыс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2164-1-001 - Инженер-жобалаушы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Қорғаныс жабындары жүйелері бойынша жобалық және/немесе жұмыс құжаттамасын сапалы орындау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Қорғаныс жабындары жүйелері бойынша жобалық шешімдерді әзірлеу және әзірленетін жобалар мен техникалық құжаттаманың мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтерге сәйкестігін қамтамасыз ету
2. Қабылданатын жобалық шешімдер бойынша есептерді орындау
3. Қабылданатын жобалық шешімдерге сәйкес құзыретке кіретін мәселелер бойынша кеңес беру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Қорғаныс жабындары жүйелері бойынша жобалық шешімдерді әзірлеу және әзірленетін жобалар мен техникалық құжаттаманың мемлекеттік және мемлекетаралық нормативтерге сәйкестігін қамтамасыз ету



Дағды 1:
Жобалау үшін бастапқы деректерді талдау және жинау

Машықтар:
1. Жобалық, конструкторлық және техникалық құжаттамамен жұмыс істеу
2. Жобалық шешімдерді әзірлеуге тапсырмаларды дайындауға қатысу
3. Жобалық шешімдерді сабақтас пәндермен келісу
4. Күрделілігі орташа жобалық шешімдерді қабылдау және әзірлеу
5. Коррозиядан қорғау саласында нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану
6. Жобалау үшін ақпаратты жинау, талдау және жүйелеу
7. Жобалау және құрылыс саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану

Білімдер:
1. ҚР қауіпті өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі, сондай-ақ халықаралық және салалық нормалар
2. Қауіпті өндірістік объектілерді жобалау кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары
3. Жобалау әдістері
4. Жоғары тұрған және басқа органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, объектілерді жобалау, салу және пайдалану жөніндегі әдістемелік және нормативтік материалдар
5. Жобалау мен құрылыстың озық отандық және шетелдік тәжірибесі
6. Жобаланатын объектілерге экономикалық, экологиялық нормалар
7. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Пайдалану шарттары мен мерзімдеріне сәйкес қорғаныс жабындарының жүйесін қолдану бойынша жобалық шешімдерді дайындау

Машықтар:
1. Жобалық шешімдерді әзірлеуге арналған тапсырмаларды дайындауға қатысу
2. Объектілерді жобалау алдындағы тексеру
3. Жобалық шешімдерді сабақтас пәндермен үйлестіру және байланыстыру
4. Коррозиядан қорғаудың оңтайлы шешімін таңдау үшін қорғаныс жабыны жүйелерінің шешімдерінің қасиеттері мен қасиеттерін негіздеп анықтау
5. Қорғаныс жабыны жүйелерін қолдана отырып, коррозиядан қорғау шешімдерінің әзірленген нұсқаларын талдау
6. Күрделілігі орташа жобалық шешімдерді қабылдау және әзірлеу
7. Коррозиядан қорғау саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану

Білімдер:
1. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы ҚР заңнамалық, нормативтік құқықтық актілерінің және нормативтік-техникалық құжаттарының талаптарын білу, ағымдағы өзгерістер
2. Объектілерді жобалау, салу, пайдалану жөніндегі басшылыққа алынатын материалдарды, жобалау мен құрылыстың озық отандық және шетелдік тәжірибесі
3. ҚР қауіпті өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі нормаларды, сондай-ақ халықаралық және салалық нормалар (қорғаныс жабындары жүйелері мен нұсқаулықтарға арналған ТШ, қорғалатын объектінің ерекшеліктерін және оны пайдалану шарттарын ескеретін технологиялық регламенттер немесе карталар)
4. Өрт қауіпсіздігі, экология, еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік құжаттар
5. Қауіпті өндірістік объектілерді жобалау кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Жобалық және жұмыс құжаттамасын әзірлеу

Машықтар:
1. Жобалау процесіне қатысушылар арасындағы құжат айналымы процесін қамтамасыз ету (құжаттарды жасау; шешімдердің келісілуін бақылау; құжаттарды сақтауды және беруді ұйымдастыру; есептерді жедел жасау) және кез келген жобалық шешімдердің өзгеруі (себептері мен жауапты тұлғаларын көрсете отырып) туралы ақпаратты енгізу үшін жалпы деректер ортасын қолдану (жобаны ҚОАҮТ қолдана отырып іске асыру кезінде)
2. Нормативтік-техникалық құжаттамаға және әзірлеуге арналған тапсырмаға сәйкес жұмыстар мен материалдар көлемінің схемаларын, ерекшеліктерін, ведомостарын жасау және ресімдеу
3. Коррозиядан қорғау саласындағы кәсіби қызметте ақпараттық және ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың заманауи құралдарын пайдалану
4. Коррозиядан қорғау саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану
5. Нормобақылау, сараптама ескертулері және келісуші және бекітуші инстанциялардың шешімдері бойынша анықталған сәйкессіздіктерге сәйкес жобалық құжаттамаға немесе PIM-ге (жобаны ҚОАҮТ қолдана отырып іске асыру кезінде) өзгерістер мен толықтыруларды уақтылы енгізу

Білімдер:
1. Техникалық есептеулерді орындаудың негізгі әдістері мен құралдарын, қолданылатын материалдардың негізгі сипаттамаларын, әзірленетін қорғаныс жабындарының жүйелерін дайындау технологиясы мен техникалық пайдалану шарттарын білу
2. ҚР қауіпті өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі нормаларды, сондай-ақ халықаралық және салалық (қорғаныс жабындары жүйелеріна арналған ТШ және нұсқаулықтарды, қорғалатын объектінің ерекшеліктерін және оны пайдалану шарттарын ескеретін технологиялық регламенттер немесе карталарды) білу
3. Объектілерді жобалау, салу, пайдалану бойынша басшылыққа алынатын материалдарды, жобалау мен құрылыстың озық отандық және шетелдік тәжірибесін білу
4. ҚОАҮТ қолдану бойынша ҚР нормативтік-техникалық құжаттарын білу
5. ҚОАҮТ бойынша ұйымының стандартын білу
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Қабылданатын жобалық шешімдер бойынша есептерді орындау



Дағды 1:
Қорғаныс жабындарының жобаланған жүйелері бойынша техникалық-экономикалық есеп

Машықтар:
1. Жобалау, конструкторлық және техникалық құжаттамамен жұмыс істеу
2. Техникалық-экономикалық есептеулерді жобалау және жүргізу әдістерін жүргізу
3. Қабылданатын жобалық шешімдердің экономикалық есептеулерін және техникалық-экономикалық негіздемесін жүргізу
4. Технологиялық процестердің қауіптілігін талдау және коррозияға байланысты апаттар қаупін сандық талдау жүргізу
5. Жұмысты басқару

Білімдер:
1. ҚР қауіпті өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі, сондай-ақ халықаралық және салалық нормалар
2. Қауіпті өндірістік объектілерді жобалау кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары
3. Жоғары тұрған және басқа органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, объектілерді жобалау, салу және пайдалану жөніндегі әдістемелік және нормативтік материалдар
4. Әзірленіп жатқан объектілерге қойылатын техникалық талаптар, оларды сертификаттау тәртібі
5. Жобалау кезінде техникалық есептеулерді жүргізу әдістері
6. Техника және технология объектілерінің техникалық деңгейін талдау әдістері
7. Жобалау мен құрылыстың озық отандық және шетелдік тәжірибесі
8. Экономика, еңбекті ұйымдастыру және басқару негіздері
9. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жобаланған қорғаныс жабыны жүйелерінің тиімділігін функционалдық-құндық талдау

Машықтар:
1. Жобаланған объектінің функцияларын талдаудың арнайы әдістерін қолдану
2. Әдістердің маңыздылығы мен құнын салыстыру, коррозиядан қорғаудың тиімділігін арттыру үшін шешімдер іздеу
3. Қабылданатын жобалық шешімдердің тиімділігіне функционалдық-құндық талдау жүргізу
4. Қорғаныс жабынының жүйелерін қолдана отырып, коррозиядан қорғау жөніндегі шешімдердің әзірленген нұсқаларын талдау

Білімдер:
1. ҚР қауіпті өндірістік объектілерін коррозиядан қорғау жөніндегі, сондай-ақ халықаралық және салалық (қорғаныс жабындары жүйелеріне арналған ТШ мен нұсқаулықтарды, қорғалатын объектінің ерекшеліктерін және оны пайдалану шарттарын ескеретін технологиялық регламенттер немесе карталарды) нормалары
2. Техникалық есептеулерді орындаудың негізгі әдістері мен құралдарын, қолданылатын материалдардың негізгі сипаттамаларын, қорғаныс жабындарының жобаланған жүйелерін дайындау технологиясы мен техникалық пайдалану шарттары
3. Техника және технология объектілерінің техникалық деңгейін талдау әдістері
4. Жобалау мен құрылыстың озық отандық және шетелдік тәжірибесі
5. Экономика, еңбекті ұйымдастыру және басқару негіздері
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Жаңа жобалық шешімдерді әзірлеу кезіндегі тәуекелдерді есептеу

Машықтар:
1. Жаңа жобалық шешімдерді әзірлеу үшін тәуекел есептеулерін жүргізу барысында кәсіптік мазмұндағы ақпараттың үлкен көлемін талдау
2. Коррозиядан қорғау саласында ақпараттық және ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың заманауи құралдарын пайдалану
3. Коррозиядан қорғауды жобалау әдістерін, тәсілдерін, амалдарын және технологияларын қолдану

Білімдер:
1. Белгіленген өлшемшарттардың негізінде жобалық шешімдер
2. Өрт қауіпсіздігі, экология, еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік құжаттары
3. Қауіпті өндірістік объектілерді жобалау кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Қабылданатын жобалық шешімдерге сәйкес құзыретке кіретін мәселелер бойынша кеңес беру



Дағды 1:
Қорғаныс жабындары жүйелерін жобалау және оларды құрылыста іске асыру тәжірибесін талдау және жалпылау

Машықтар:
1. Жобалау, конструкторлық және техникалық құжаттамамен жұмыс істеу
2. Жобалауды автоматтандыру құралдарын қолдану
3. Жобалау және құрылыс саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану
4. Коррозиядан қорғау саласындағы нормативтік-техникалық құжаттарды қолдану
5. Бекітілген объектілер бойынша техникалық қадағалау жүргізу
6. Жұмысты басқару

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Қауіпті өндірістік объектілерін, сондай-ақ халықаралық және салалық объектілерді коррозиядан қорғау жөніндегі нормалар
2. Қауіпті өндірістік объектілерді жобалау кезіндегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары
3. Жоғары тұрған және басқа органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, объектілерді жобалау, салу және пайдалану жөніндегі әдістемелік және нормативтік материалдар
4. Жобалау мен құрылыстың озық отандық және шетелдік тәжірибесі
5. Жобаланатын объектілерге қойылатын экономикалық, экологиялық және әлеуметтік талаптар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Ұйымның стратегиясы, саясаты мен мақсаттары шеңберіндегі еңбек процестерін дербес басқару және бақылау
Тұжырымдарды дәлелдеу және ақпаратпен сауатты жұмыс жасау

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ ИСО 21457:2011 "Мұнай, мұнай-химия және табиғи газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материалдарды таңдау және коррозияны бақылау".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер

7

Қорғаныс жабыны жүйелері жөніндегі сарапшы

11. Кәсіптің карточкасы "Электр-химиялық қорғау және әуе желілері жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2149-9

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Электр-химиялық қорғау және әуе желілері жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
45-параграф. Инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жұмыс өтіліне талаптар қоймай, жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім. Жұмысқа жіберу электр қауіпсіздігі жөніндегі топ болған кезде ғана жүзеге асырылады (инженерлер үшін IV-ден төмен емес)

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2151-9-014 - Электрхимиялық қорғаныс жөніндегі инженер

Қызметтің негізгі мақсаты:

Монтаждау, іске қосу-баптау, техникалық қызмет көрсету және жөндеу, электр-химиялық қорғау жүйелерін диагностикалау және оңтайландыру, нұсқаулықтар мен рәсімдерді әзірлеу және тәуекелдерді басқару арқылы металл құрылыстарды, құбырлар мен резервуарларды коррозиядан сенімді қорғауды қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Электр-химиялық қорғау және электрмен жабдықтау жүйелерін басқару және бақылау.
2. Қауіпсіздік және сапаны қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Электр-химиялық қорғау және электрмен жабдықтау жүйелерін басқару және бақылау.



Дағды 1:
Электр-химиялық қорғау жүйелерін пайдалану, қызмет көрсету және жөндеу

Машықтар:
1. Құбырларда, резервуарларда және металл құрылыстарда катодты қорғау жүйелерін пайдалану.
2. Электр-химиялық қорғау жабдығына техникалық қызмет көрсетуді және жөндеуді орындау: түзеткіштер, анодты жерге тұйықтағыштар, кабель желілері, салыстыру электродтары.
3. Техникалық қызмет көрсету және жөндеуді орындалу сапасын бақылау және мердігерлік ұйымдар орындаған жұмыстарды қабылдау.
4. Электр-химиялық қорғау жүйелері үшін қосалқы бөлшектерді және сыни қосалқы бөлшектер қорын басқару.
5. Объектілерді салу және жаңғырту кезінде жаңа электр-химиялық қорғау жүйелерінің іске қосу-реттеу жұмыстарын орындау.
6. Әлеуеттер картасын және өлшеу кестесін жүргізу.
7. Экологиялық талаптарды ескеру: ағып кетудің алдын алу, коррозияның қоршаған ортаға әсерін бақылау.
8. Электр қондырғыларында және өнеркәсіптік объектілерде жұмыстардың қауіпсіз орындалуын қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Электр-химиялық коррозия және катодты және анодты қорғау жүйелерінің қағидаттары.
2. Анодты жерге тұйықтағыштардың, ток көздерінің, қашықтан мониторинг жүйелерінің құрылғысы.
3. ҚР нормативтері (ЭҚҚ, ТЭҚТПҚ, ҚТҚ), халықаралық стандарттар.
4. КҚ жүйелерін жобалау және монтаждау стандарттары.
5. Қорғаныс әлеуеттерінің өлшемшарттары мен оларды өлшеу әдістері.
6. КК жүйелерінің ақауларының себептері.
7. Құбырлар мен резервуарларды пайдалануға қойылатын экологиялық талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Диагностика, сынақтар, мониторинг және тәуекелдерді басқару

Машықтар:
1. Электр-химиялық өлшеулер жүргізу: потенциалдар, қорғаныс токтары, жерге тұйықтағыштардың кедергісі.
2. Топырақты, су ортасын және жабындарды коррозиялық белсенділікке зертханалық сынауды орындау.
3. Қашықтан басқару, цифрлық датчиктер және қашықтағы станциялар арқылы электр-химиялық қорғау жүйелерінің мониторингін жүзеге асыру.
4. Жүйелердің тиімділігін талдау және конструкциялар ресурсын болжау.
5. Сәтсіздіктер мен тәуекелдерді талдау әдістерін қолдану.
6. Электр-химиялық қорғау жүйелерінің энергия тиімділігі мен сенімділігін арттыру шараларын әзірлеу.
7. Жабдықтың жай-күйі туралы деректердің өзектілігін сақтау.
8. Түзеткіштерді, анодтарды, тізбектер мен кабельдерді сынау және функционалды тексеру жүргізу.
9. Ағымдағы және потенциалографиялық зерттеулерді ұйымдастыру және/немесе орындау.
10. Мониторингтік деректер трендтерін талдау және ауытқуларды анықтау.
11. Электр-химиялық қорғау жүйелерін қашықтықтан бақылау және басқару үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалануды, сондай-ақ мониторинг деректерін техникалық тұтастық пен активтерді басқарудың корпоративтік ақпараттық жүйелеріне біріктіруді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Электр-химиялық қорғау жүйелерін диагностикалау әдістері
2. Электр-химиялық қорғау жүйелерін бақылаудың заманауи әдістері.
3. Халықаралық стандарттар.
4. Деректерді жоспарлауға және басқаруға арналған бағдарламалық қосымшалар.
5. Тәуекелдерді талдау әдістері.
6. Қашықтан мониторинг жүйелерінің, SCADA-жүйелерінің және техникалық тұтастық пен активтерді басқарудың корпоративтік платформаларының жұмыс істеу қағидаттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
ЭХҚ жүйелерінің электр желілері мен қондырғыларын пайдалану және олардың жұмыс істеу қабілетін қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Электр-химиялық қорғау жүйелерін электрмен жабдықтауды қамтамасыз ететін 0,4–10 кВ әуе желілеріне техникалық қызмет көрсетуді және ағымдағы жөндеуді ұйымдастыру;
2. Тіректердің, оқшаулағыштардың, сымдардың, кабель желілерінің және желілік арматураның техникалық жай-күйін бақылау;
3. Кабельдік және әуе электр беру желілерін диагностикалауды және олардың зақымдануын анықтауды ұйымдастыру;
4. Жерге тұйықтау құрылғыларының кедергісін өлшеуді және "фаза-нөл" тізбегін тексеруді жүргізуді бақылау;
5. Электр қондырғыларын қауіпсіз пайдалануды және электр қауіпсіздігі талаптарын сақтауды қамтамасыз ету;
6. Электр желілері мен ЭХҚ жабдықтарына қызмет көрсету кезінде мердігерлік және жөндеу ұйымдарының жұмыстарды орындауын үйлестіру;
7. ЭХҚ электрмен жабдықтау жүйелерінің істен шығу себептерін талдау және түзету шараларын әзірлеу.

Білімдер:
1. Тарату құрылғылары мен трансформаторлық қосалқы станцияларды салу және пайдалану ережесі.
2. Электр қондырғыларында жедел ауысуларды жүргізу тәртібі.
3. Әуе және кабельдік электр беру желілерін орнату және пайдалану жөніндегі нормативтер.
4. ЭҚОҚ, ТЭҚТПҚ талаптары және электр қондырғыларын пайдалану кезіндегі электр қауіпсіздігі қағидалары;
5. Әуе және кабель желілерінің ақауларын диагностикалау әдістері;
6. Мұнай-газ саласы объектілерін жерге тұйықтауға және найзағайдан қорғауға қойылатын талаптар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Қауіпсіздік және сапаны қамтамасыз ету



Дағды 1:
Жұмыстарды ұйымдастыру, құжаттама, нормативтер, қауіпсіздік және өзара іс-қимыл

Машықтар:
1. Электр-химиялық қорғау жұмыстарын қауіпсіз орындауды ұйымдастыру, тәуекелдерді бағалауды жүргізу, наряд - рұқсаттар бойынша жұмыс істеу.
2. Электр-химиялық қорғау жүйелерін пайдалану және диагностикалау нұсқаулықтарын, әдістемелері мен рәсімдерін әзірлеу және өзектендіру.
3. Құжаттаманы жүргізу: ТҚКжЖ журналдары, сынау хаттамалары, қорғаныш әлеуеттерін өлшеу карталары.
4. Ішкі және сыртқы тексерулер үшін есептілікті дайындау.
5. Өндірістік персоналмен, жобалау институттарымен, мердігерлермен, жөндеу бөлімшелерімен, техникалық қызметтермен және мемлекеттік органдармен тиімді өзара іс-қимыл жасау.
6. Істен шығулар мен оқып оқиғаларды тергеп-тексеруге қатысу, түзету іс-қимылдарын енгізу.
7. Қызметкерлерді электр-химиялық қорғау жүйелерімен жұмыс істеу әдістеріне тәлімгерлік ету және оқыту.
8. Жұмыстарды орындау кезінде өнеркәсіп қауіпсіздігі және еңбекті қорғау және электр қауіпсіздігі талаптарының сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. ҚР өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті қорғау және экология саласындағы заңнамасы.
2. Ұйымның ішкі рәсімдері: наряд-рұқсаттар, өзгерістерді басқару, процестердің қауіпсіздігі, активтердің тұтастығы және т.б.
3. Электр-химиялық қорғау бойынша құжаттамаға қойылатын халықаралық және ұлттық талаптар.
4. Нормативтік-техникалық құжаттаманы әзірлеу және жүргізу қағидаттары.
5. Персоналды басқару және функционаларалық өзара іс-қимыл негіздері.
6. Оқыту және тәлімгерлік әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік және сапаға бағдарлану
Аналитикалық ойлау және проблемаларды шешу
Қауіпсіздікке және стандарттарға сәйкестікке бағдарлану
Қарым-қатынас және тиімді өзара әрекеттесу
Өзін-өзі ұйымдастыру және уақытты басқару
Топтық жұмыс және ынтымақтастық
Инновация және цифрлық сауаттылық
Кәсіби даму

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттары, құбырларды, теңіз конструкцияларын және басқа да металл құрылыстарды коррозиядан қорғау жүйелерін жобалау мен пайдалануды реттейтін электр-химиялық қорғау саласындағы мемлекетаралық стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Инженер-электрик

12. Кәсіптің карточкасы "Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2149-9

Қызмет атауының коды:

2149-9-008

Кәсіптің атауы:

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
Параграф 45.

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Физикалық және химиялық ғылымдар

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Физикалық және химиялық ғылымдар

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кәсіби салада кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Коррозиядан қорғау, материалдардың жай-күйін бақылау және корпоративтік және халықаралық стандарттарға сәйкес тиімді инженерлік шешімдерді енгізу жөніндегі іс-шараларды іске асыру арқылы мұнай-газ кешенінің жабдықтар мен құбыр жүйелерінің техникалық жағынан бүтіндігі мен сенімділігін қамтамасыз ету.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Коррозиядан қорғау стратегиялары мен рәсімдерін әзірлеу
2. Коррозияға қарсы жүйелердің жұмысын қабылдау және бақылау
3. Коррозиядан қорғау бойынша техникалық және технологиялық құжаттаманы жүргізу және өзектендіру

Қосымша еңбек функциялары:

1. Жабдықтар мен құбырлардың техникалық жағынан бүтіндігін қамтамасыз ету

Еңбек функциясы 1:
Коррозиядан қорғау стратегиялары мен рәсімдерін әзірлеу



Дағды 1:
Коррозиядан қорғау жүйелерінің тиімділігіне және жабдықтың пайдалану жай-күйіне бақылау жүргізу

Машықтар:
1. Жабдықты коррозиядан қорғау және коррозияны бақылау бойынша ғылым мен техниканың озық жетістіктері туралы ақпаратты пайдалану;
2. Пайдалану, техникалық қызмет көрсету және инженерлік-техникалық қамтамасыз ету мамандары үшін коррозиядан қорғау мәселелері бойынша кеңес беру;
3. Коррозиядан қорғау жүйелері үшін уақытша тоқтату науқандарын қоса алғанда, техникалық қызмет көрсету бағдарламаларын дайындау;
4. Мониторинг жүйесінің деректері негізінде коррозиядан қорғау тиімділігінің параметрлерін бағалау және талдау жүргізу;
5. Жабдықтар мен құбырларды тексеру/техникалық қызмет көрсету жұмыстарының көлемі мен рәсімдерін жасау;
6. Коррозиядан қорғаудың әртүрлі әдістерін қолдану қажеттілігінің өлшемшарттарын бағалау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы;
2. Кәсіпорынның өндірістік қызметі мен кәсіби қызметіне қатысты нормативтік-техникалық, ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар;
3. Пайдаланылатын материалдар, олардың қасиеттері, бұзбайтын бақылау, жобалау нормативтері және өндіріс процестері туралы деректер;
4. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек және басқару негіздері;
5. Негізгі технологиялық жабдықтың жұмыс шарттары мен режимі;
6. Коррозиялық сынақтарды жүргізу әдістері;
7. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Коррозиядан қорғау стратегиясын әзірлеу

Машықтар:
1. Қолданыстағы және жаңадан енгізілетін жабдықты пайдаланудың оңтайлы жағдайларын әзірлеу;
2. Технологиялық процестердің қауіпті жағдайларына талдау және коррозия себебінен болатын авариялар қаупіне сандық талдау жүргізу;
3. Әртүрлі көздерден алынған коррозиядан қорғау жүйесінің жұмысы туралы деректерді талдау;
4. Коррозиядан қорғау бойынша қабылданған жалпы және принципті жобалық шешімдерді түзетудің орындылығы туралы ұсыныстар дайындау;
5. Коррозиядан қорғау құралдары мен жүйелерін пайдаланудың перспективалық кешенді бағдарламаларын жасау, енгізілген коррозиядан қорғау бағдарламаларының нәтижелерін бағалау және олардың тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар дайындау;
6. Коррозиядан қорғау жүйесінің параметрлерін анықтау үшін үстірт техникалық есептеулер жүргізу;
7. Катодты қорғау, тежеу және коррозияға қарсы жабындар жөніндегі іс-шараларды қоса алғанда, коррозиялық мониторинг жоспарларын әзірлеу;
8. Тәуекелге бағытталған инспекция (RBI) бағдарламаларын құру;
9. Істен шығу және коррозиялық зақымдану себептерін талдау (Root Сause Analysis, FMEA және т.б.);
10. Коррозиялық процестерді ескере отырып, жабдықтың қалдық ресурсын бағалау;
11. Материалдар мен қорғаныс жабындарын таңдау бойынша ұсыныстар әзірлеу;
12. Техникалық шешімдерді пайдалану және жобалау бөлімшелерімен келісу.

Білімдер:
1. Мұнай-газ кешені жабдықтарының ішкі жағын коррозиядан қорғау және коррозия жылдамдығын бақылау үшін қолданылатын әдістер мен технологиялар;
2. Әзірленіп жатқан объектілерге қойылатын техникалық талаптар, оларды сертификаттау тәртібі;
3. Мұнай-газ кешені жабдықтарының ішкі жағын коррозиядан қорғау үшін қолданылатын жабдықтар мен материалдардың қасиеттері мен сипаттамалары;
4. Asset Integrity Management (AIM) қағидаттары;
5. Risk-Based Inspection (RBI) әдістері;
6. Материалдар мен коррозия саласындағы ISO, API, ASTM, NACE халықаралық стандарттары;
7. Жабдықтың қалдық ресурсын бағалау әдістері;
8. Коррозиялық тәуекелдерді талдау әдістері;
9. SAP BP, IMS, RBI жүйелерінің жұмыс істеу қағидаттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Коррозияға қарсы жүйелердің жұмысын қабылдау және бақылау



Дағды 1:
Коррозия ингибиторларын (КИ) енгізу жұмысын қабылдау және бақылау

Машықтар:
1. КИ жүйесін пайдалануға беру;
2. КИ жүйесінің жабдықтарын пайдаланудың технологиялық бұзылу себептерін талдау;
3. КИ жүйесі жабдықтарының жұмыс қабілеттілігін бағалау;
4. КИ жүйесі жабдығының функционалдығы мен тиімділігін бағалау;
5. Жұмысты жоспарлау, тапсырмаларды қызметкерлер арасында бөлу;
6. Коррозияны бақылау деректерін талдауды орындау (ER, LPR, купондық бақылау);
7. KPI көмегімен ингибиторлық бағдарламалардың тиімділігін бағалау;
8. Ингибиторлық қорғау бойынша мердігерлік жұмыстардың орындалуын бақылау;
9. Катодты қорғаудың тиімділігін тексеруге қатысу.

Білімдер:
1. КИ жүйесінің жабдықтарын іске қосу, тоқтату және оларға қызмет көрсету тәртібі;
2. КИ жүйесінің жабдықтарын техникалық байқау, жөндеу және сынау тәртібі;
3. КИ қолдану арқылы жабдықтың ішкі жағын коррозиядан қорғау әдістері мен технологиялары;
4. Қолданылатын КИ түрлері және физика-химиялық сипаттамалары;
5. Жабдықтар мен құбырларды жөндеу технологиялары;
6. Құбырлардың жай-күйін және әртүрлі технологиялардың мүмкіндіктерін диагностикалық бақылау әдістері және оларды құбырларды тексеру кезінде қолдану;
7. Ішкі жағын коррозиядан қорғау жүйесінің техникалық құрылғысы;
8. Жеке қорғаныс құралдарының түрлері, мақсаты және қолдану қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Қорғаныш жабын жүйелерін (ҚЖЖ) қабылдау және олардың жұмысын бақылау

Машықтар:
1. Беткі жағын дайындау және ҚЖЖ қолдану бойынша орындалатын жұмыстардың сапа көрсеткіштерінің өзгеру себептерін жедел анықтау және жою;
2. Пайдалану процесінде ҚЖЖ сапа көрсеткіштерінің төмендеу себептерін талдау;
3. ҚЖЖ пайдалануға қабылдау;
4. Пайдалану процесінде ҚЖЖ функционалдығы мен тиімділігін кешенді бағалау;
5. Коррозияға қарсы жабындардың -жай-күйін және материалдардың деградациясын бақылау;
6. Бұзбайтын бақылау нәтижелерін бағалау;
7. Қаптау кезінде халықаралық стандарттардың сақталуын бақылау;
8. Қысыммен жұмыс істейтін жабдықты тексеруге қатысу.

Білімдер:
1. Жұмыс өндіру технологиясы, беткі жағын дайындауға және ҚЖЖ қолдануға қойылатын техникалық сипаттамалар мен талаптар;
2. ҚЖЖ ақауларының түрлері, оларды анықтау және жою тәсілдері;
3. ҚЖЖ жөндеу әдістері мен технологиялары;
4. Беткі жағын коррозиядан қорғау жүйесінің техникалық құрылғылары;
5. Коррозияның пайда болу механизмдері, азайту шаралары мен әдістері, материалдардың қасиеттері, қорғаныс жабыны мен түрлі-түсті қабатты жөндеу, жарықтар пайда болу механизмі;
6. Бұзбайтын бақылау әдістері;
7. Коррозияны бақылау әдістері;
8. Жабдықтың техникалық жағдайын бағалау әдістері;
9. Қысымды жабдыққа қойылатын өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары;
10. Катодты қорғау принциптері;
11. Коррозияны бақылаудың заманауи әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Коррозиядан қорғау бойынша техникалық және технологиялық құжаттаманы жүргізу және өзектендіру



Дағды 1:
Коррозиядан қорғау құжаттамасын жүргізу

Машықтар:
1. Сынақтар мен өлшеулер жүргізу нәтижелері бойынша КИ және ҚЖЖ жүйелерін пайдалану мүмкіндігі туралы қорытындыларды ресімдеу;
2. Объектілер үшін сенімділікті арттыру жобаларын, қажет болған жағдайда объектінің техникалық тұтастығын арттыру үшін конструкцияны жаңғырту жөніндегі ұсынымдарды дайындау;
3. Жұмысты сапаны басқару жүйесінің ережелеріне сәйкес орындау;
4. Жұмыста қолданылатын нормативтік-техникалық құжаттаманың базасын өзектендіру;
5. Орындалған жұмыс бойынша есепке алуды және уақтылы есептілікті қамтамасыз ету;
6. SAP BP, IMS, RBI жүйелерінде коррозияны бақылау дерекқорларын жүргізу;
7. Жабдықтың техникалық жай-күйі бойынша талдамалық есептерді қалыптастыру;
8. Инспекциялардың, тексерулердің және түзету іс-шараларының есебін жүргізу;
9. Қадағалау органдарына материалдар дайындау.

Білімдер:
1. Жабдықты техникалық байқау, жөндеу және сынау тәртібі;
2. Жабдықтар мен құбырларды іске қосу, тоқтату және оларға қызмет көрсету тәртібі;
3. Сапаны басқару жүйесінің ережелері;
4. Нормативтік-техникалық құжаттарды пайдалану тәртібі және өзектендіру көздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Коррозиядан қорғау құжаттамасын әзірлеу

Машықтар:
1. КИ және ҚЖЖ жүйелерін өлшеу және сынау құжаттамасын әзірлеу;
2. КИ және ҚЖЖ жүйелеріне жоспарлы техникалық қызмет көрсету және жөндеу құжаттамасын әзірлеу;
3. Мемлекеттік және салалық стандарттар негізінде коррозиядан қорғау жөніндегі нормативтік-техникалық және әдістемелік құжаттаманы әзірлеу;
4. КИ және ҚЖЖ жүйелері жабдықтарының функционалдығы мен тиімділігін бағалау;
5. Жобалық, конструкторлық және техникалық құжаттаманы оқу;
6. Коррозиялық мониторинг және техникалық тұтастық рәсімдерін әзірлеу;
7. Инспекция және профилактикалық бақылау бағдарламаларын әзірлеу;
8. Мониторинг және диагностика нәтижелері бойынша техникалық қорытындылар дайындау;
9. Коррозиядан қорғау бойынша корпоративтік рәсімдер мен стандарттарды өзектендіру.

Білімдер:
1. КИ және ҚЖЖ жабдықтарын техникалық байқау, қызмет көрсету, жөндеу және сынау тәртібі;
2. КИ және ҚЖЖ жабдықтарын іске қосу, тоқтату және оларға қызмет көрсету тәртібі;
3. Нормативтік-техникалық құжаттаманы әзірлеуге қойылатын талаптар;
4. Asset Integrity Management техникалық құжаттамасына қойылатын талаптар;
5. RBI/IMS жүйелерін жүргізу қағидаттары;
6. Техникалық тұтастық бойынша есептерді ресімдеуге қойылатын талаптар;
7. ҚР өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнамасы;
8. Ішкі техникалық аудит қағидаттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Қосымша еңбек функциясы 1:
Жабдықтар мен құбырлардың техникалық жағынан бүтіндігін қамтамасыз ету



Дағды 1:
Жабдықтар мен құбырлардың бүтін болуын қамтамасыз ету бойынша мониторинг жүргізу және іс-шараларды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Жабдықтың коррозиясы жай-күйінің мониторингі туралы кестелерді, есептік жазбаларды, дерекқорды және есептілікті жүргізу;
2. Құрлықтағы және теңіздегі құбырларының бүтін болуын сақтау, тексеру деректерін сақтау және барлық мүдделі қызметкерлерге осы деректерге қол жеткізу бойынша кеңес беру;
3. Мамандандырылған бағдарламалық өнімдермен жұмыс істеу;
4. Жабдықтар мен құбырлардың техникалық тұтастығы жүйелерінің тиімділігін арттыру жөніндегі іс шараларды әзірлеу және оларды іске асыруға басшылық жасау;
5. Материалдардың деградациясын бағалау және коррозиялық зақымдануды болжау;
6. Техникалық тұтастық жүйелерінің тиімділігін талдау;
7. Мониторинг пен диагностиканың жаңа технологияларын енгізуге қатысу;
8. Жабдықтың сенімділігін арттыру бойынша ұсыныстар қалыптастыру.

Білімдер:
1. Жабдықтар мен құбырлардың жай-күйін диагностикалық бақылау әдістері және әртүрлі технологиялардың мүмкіндіктері мен оларды тексеру кезінде қолдану;
2. Жабдықтар мен құбырлардың бүтіндігін тексеру жүйелерінің техникалық сипаттамалары;
3. Техника мен технологияның техникалық деңгейін талдау әдістері;
4. Тәуекелге бағытталған инспекция (RBI), ақаулардың түрлері мен салдарын талдау (FMEA), сенімділікке бағытталған техникалық қызмет көрсету (RCM) әдістері;
5. Интернеттегі бақылаудың заманауи әдістері;
6. Жабдықтың істен шығу қаупін бағалау әдістері;
7. Техникалық тұтастықты қамтамасыз етудің халықаралық тәжірибелері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жабдықтар мен құбырлардың техникалық жағынан бүтіндігі жүйелерін енгізу

Машықтар:
1. Коррозиядан қорғау жүйелері мен әдістерін анықтау, оларды енгізу жабдықтар мен құбырлардың техникалық жағынан бүтіндігін кезең-кезеңімен арттыруға мүмкіндік береді (және мүмкіндігіне қарай кезең-кезеңмен);
2. Жабдық пен құбырлардың жағдайын диагностикалық бақылау нәтижелерін талдау;
3. Жабдық пен құбырлардың бүтіндігіне мониторинг жүргізу жүйелерінің жұмыс тиімділігін бағалау.

Білімдер:
1. Жабдықтар мен құбырлардың техникалық жағынан бүтіндігін анықтаудың заманауи әдістері;
2. Жабдықтар мен құбырларға коррозиялық зерттеулер, қорғау және бүтіндігі саласындағы отандық және халықаралық тәжірибе.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Көшбасшылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ИСО ҚР СТ 21457:2011 "Мұнай, мұнай-химия және газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материалдарды таңдау және коррозияны бақылау"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Қорғаныс жабыны жүйелерінің инженер-жобалаушысы

6

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі басшы (бөлімшелер)

13. Кәсіптің карточкасы " Коррозияға қарсы күрес жөніндегі басшы (бөлімшелер)":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі басшы (бөлімшелер)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Физикалық және химиялық ғылымдар

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Жабдықтарды инженерлік-техникалық қамтамасыз ету, пайдалану және техникалық қызмет көрсету саласында кемінде 3 жыл жұмыс тәжірибесі.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Материалдарға, жабдықтардың, құбырлар мен қондырғылардың коррозиялық қорғалуына және техникалық сәйкестігіне байланысты барлық аспектілер бойынша басшылық пен сараптамалық қолдауды жүзеге асыру, коррозияны басқару процестерін, рәсімдері мен жоспарларын, техникалық мониторинг пен инспекцияларды әзірлеу мен іске асыруды қамтамасыз ету, сондай-ақ материалдар мен коррозиядан қорғау пәні шеңберінде инженерлік-техникалық персоналдың құзыреттерін дамыту.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Коррозияға қарсы қорғанысты басқару
2. Бағынысты персоналды басқару және коррозияға қарсы қорғау саласындағы инженерлік құзыреттерді дамыту
3. Инженерлік процестерді жетілдіру, технологияларды енгізу және мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл жасау

Қосымша еңбек функциялары:

1. Материалдарды таңдауды және дәнекерлеу жұмыстарын орындауды бақылау

Еңбек функциясы 1:
Коррозияға қарсы қорғанысты басқару



Дағды 1:
Коррозияға қарсы қорғау жөніндегі іс-шараларды әзірлеу, енгізу және олардың орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Коррозияға қарсы қорғауды (ҚҚ) басқару жоспарын әзірлеуге және іске асыруға басшылық жасау және оның тұрақты жетілдірілуін қамтамасыз ету;
2. Бағдарламаның тиімділігін арттыру үшін өндірістік және инженерлік-техникалық бөлімшелермен өзара іс-қимылды ұйымдастыру;
3. Электрохимиялық қорғау рәсімдерін және коррозияны болдырмау жүйелерін дұрыс енгізуді қамтамасыз ету;
4. Электрохимиялық қорғау жабдықтарының жай-күйіне техникалық қызмет көрсету және мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шаралардың әзірленуін және орындалуын бақылау;
5. Техникалық деректерді талдауды жүзеге асыру, жабдықтың тозу деңгейін бағалау және оны жөндеу және/немесе жаңғырту бойынша ұсыныстар қалыптастыру;
6. Тәуекелдерді бағалау және түзету шараларын әзірлеу.

Білімдер:
1. Коррозиялық процестер мен олардың механизмдерінің негіздері, технологиялық және химиялық факторлардың коррозия жылдамдығына әсері;
2. Коррозиядан қорғау әдістері, пайдалану жағдайларын ескере отырып материалдарды таңдау принциптері;
3. Электрохимиялық қорғау жүйелерінің жұмыс істеу принциптері және олардың тиімділігін бақылау әдістері;
4. Коррозиядан қорғау саласындағы халықаралық және ұлттық стандарттар;
5. Материалдардың тозуын мониторингілеу және жабдықтар мен құрылыстардың қалдық ресурсын бағалау әдістері;
6. Техникалық бақылауға және коррозияға қарсы қорғауды басқаруға қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Коррозияға қарсы қорғау жүйелерінің жұмыс істеуін пайдалануды қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Ұйым объектілерінде коррозияға қарсы қорғау жүйелерінің пайдалану жарамдылығын және үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
2. Коррозияға қарсы қорғау жүйелерін сынау және қызмет көрсету кестелерін әзірлеу, тексеру және орындауды ұйымдастыруға басшылық жасау;
3. Жабдықтар мен құбырлардың тұтастығын қамтамасыз ету үшін коррозияға қарсы қорғаныс жүйелерін таңдауды, орнатуды, пайдалануды, техникалық жай-күйін және жұмыс істеу параметрлерін бақылау;
4. Халықаралық және ұлттық стандарттарға сәйкес жүйелерді жобалау және оларға қызмет көрсету кезінде коррозияға қарсы қорғау жөніндегі бағынысты персоналдың жұмысын ұйымдастыру;
5. Коррозияға қарсы қорғау жүйелері тиімділігінің пайдалану көрсеткіштерін талдауды, техникалық есептілікті дайындауды және олардың жұмыс істеу сенімділігін арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Коррозияға қарсы қорғау жүйелерінің жұмыс істеу принциптері мен пайдалану параметрлері;
2. Коррозияға қарсы қорғау жүйелерін пайдалану және бақылау саласындағы халықаралық және ұлттық стандарттар;
3. Коррозияға қарсы қорғаныс жүйелерінің тиімділігін диагностикалау және бақылау әдістері;
4. Коррозияға қарсы қорғаныс жүйелерін қабылдау критерийлері және пайдалану параметрлері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Коррозияны инспекциялық бақылау және мониторинг жүйелерін қолдау және дамыту

Машықтар:
1. Тәуекел факторларына негізделген электрохимиялық қорғау жүйелерін сараптамалық сүйемелдеуді қамтамасыз ету;
2. Жабдықты есепке алу мен мониторингтеудің ақпараттық жүйелеріне коррозияға қарсы қорғау жөніндегі деректерді интеграциялауды қамтамасыз ету;
3. Коррозияға қарсы қорғау жүйелерін тексеру, сынау және техникалық қызмет көрсету кезеңділігінің бекітілген жоспарларға сәйкестігін бақылау;
4. Жабдықтарды коррозиялық бақылау және мониторингілеу және инспекциялау нәтижелері бойынша жинауды, талдауды және есептілікті ұйымдастыру;
5. Өндірістік бақылау бағдарламаларын келісіп орындау үшін пайдалану және техникалық қызмет көрсету және пайдалану бөлімшелерімен өзара іс-қимылды қолдау;
6. Жабдықтар мен құрылыстардың инспекциялық бақылау және профилактикалық техникалық мониторингі бағдарламаларының орындалуын үйлестіру;
7. Тексерулердің, инспекциялардың және коррозиялық мониторинг нәтижелерінің дерекқорларын жүргізуді және өзектендіруді қамтамасыз ету;
8. Техникалық тексерулер мен инспекциялардың нәтижелерін талдау, тозу тенденцияларын анықтау және түзету шараларын қалыптастыру;
9. Жабдықтың техникалық тұтастығы және коррозиялық бақылау нәтижелері бойынша есептерді басшылыққа және бақылаушы органдарға ұсыну.

Білімдер:
1. Коррозияға қарсы қорғау жөніндегі нормативтік талаптар, коррозиялық мониторинг және электрохимиялық қорғау құралдарының тиімділігін бақылау әдістері;
2. Материалтану және бұзылу механизмдері (коррозиялық зақымдану түрлері, құрылымдық және коррозияға төзімді материалдардың қасиеттері, қоршаған ортаның, температураның, қысымның және ағын жылдамдығының әсері);
3. Жабдықтар мен құрылыстарды Инспекциялауға тәуекелге бағдарланған тәсілдің әдіснамасы;
4. Жабдықтар мен құрылыстардың техникалық тұтастығын басқару және жабдықтардың техникалық тұтастығын мониторингтеу жүйелерін құру қағидаттары;
5. Техникалық тұтастықты есепке алудың ақпараттық жүйелерін құру принциптері;
6. Коррозиялық деректерді талдау және есептілікті қалыптастыру әдістері;
7. ҚР заңнамасының инспекциялар, техникалық куәландырулар және қысыммен жабдықтарға мониторинг жүргізуге қойылатын талаптары;
8. Электрохимиялық қорғау құралдарын инспекциялау және куәландыру кезінде бақылаушы органдармен өзара іс-қимыл жасау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Бағынысты персоналды басқару және коррозияға қарсы қорғау саласындағы инженерлік құзыреттерді дамыту



Дағды 1:
Бөлімше қызметіне басшылық жасау

Машықтар:
1. Белгіленген мерзімде тапсырмалардың орындалуын қамтамасыз ете отырып, материалдар мен коррозиядан қорғау бойынша инженерлік-техникалық мамандардың жұмысын ұйымдастыру және үйлестіру;
2. Бөлімшеде міндеттерді бақылауды, нұсқауды және бөлуді жүзеге асыру, бөлімшенің мақсаттарына жету үшін басымдықтарды белгілеу;
3. Тұрақты кеңестер өткізу, жоспарлардың орындалуын талдау және ауытқыған жағдайда бағыныстылардың іс-қимылын түзету;
4. Инженерлік шешімдердің сапасын, ұйымдастыру стандарттары мен өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау
5. Келісілген жұмыс үшін техникалық қызмет көрсету, пайдалану, жобалау және инспекция бөлімшелерімен өзара әрекеттесуді қолдау.

Білімдер:
1. Инженерлік бөлімшелер мен жобалау командаларының жұмысын ұйымдастыру принциптері;
2. Ресурстарды жоспарлау, бөлу және тапсырмалардың орындалуын бақылау әдістері;
3. Сапа, еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздікті басқарудың корпоративтік стандарттары;
4. Техникалық ұжымдардағы өндірістік өзара іс-қимыл және жанжалдарды басқару негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Инженерлік персоналдың құзыреттілігін дамыту және тәлімгерлік

Машықтар:
1. Инженерлік-техникалық персоналға тәлімгерлік және оқытуды жүзеге асыру;
2. Коррозияға қарсы қорғау, коррозия мониторингі және инженерлік шешімдер мәселелері бойынша техникалық оқытуды ұйымдастыру;
3. Корпоративтік оқыту бағдарламаларына сәйкес жеке даму жоспарларын әзірлеу және қызметкерлердің біліктілігін арттыруды қамтамасыз ету;
4. Бағынысты персоналдың құзыреттеріне бағалау жүргізу және олардың дамуын ұйымдастыру;
5. Бөлімше ішінде үздіксіз кәсіби жетілдіру және тәжірибе алмасу мәдениетін қолдау.

Білімдер:
1. Персоналдың құзыреттерін бағалау және дамыту әдістемесі;
2. Тәлімгерлікті ұйымдастыру және персоналды дамыту принциптері;
3. Персоналды басқару негіздері және персоналды басқару жөніндегі ішкі нормативтік құжаттар;
4. Коррозиядан қорғаудың техникалық стандарттары..

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Қауіпсіздік, сапа және тиімділік мәдениетін қалыптастыру және қолдау

Машықтар:
1. "Нөлдік жарақаттану" мәдениетін және жұмыстарды орындау кезіндегі қауіпсіздік үшін жеке жауапкершілікті насихаттау;
2. ӨҚжЕҚ және тәуекелдерді басқару принциптерін жобалау, техникалық қадағалау және қызмет көрсету процестеріне біріктіру;
3. Сенімге, сапаға және нәтижеге бағдарлануға негізделген командалық мәдениетті қалыптастыру;
4. Персоналды инновацияларды енгізуге және инженерлік шешімдердің тиімділігін арттыруға ынталандыру;
5. Аварияларды, инциденттерді және жазатайым оқиғаларды тексеруге қатысу.

Білімдер:
1. ӨҚжЕҚ және тәуекелдерді басқарудың халықаралық стандарттары;
2. Ұйымның өнеркәсіптік қауіпсіздік және техникалық тұтастық саласындағы ішкі құжаттары;
3. Персоналды басқару негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Инженерлік процестерді жетілдіру, технологияларды енгізу және мүдделі тараптармен өзара іс-қимыл жасау



Дағды 1:
Инженерлік процестердің тиімділігін арттыру және жаңа технологияларды енгізу

Машықтар:
1. Коррозияға қарсы қорғау саласындағы инженерлік процестердің тиімділігін арттыру бағыттарын анықтау;
2. Коррозияға қарсы қорғау және жабдықтың тұтастығын басқару саласында озық технологияларды енгізуге бастамашылық жасау;
3. Шығындарды оңтайландыру және нәтижелерді жақсарту мақсатында қолданылатын мониторинг әдістері мен жүйелерінің тиімділігін бағалауды ұйымдастыру;
4. Коррозияны бақылау деректерін және техникалық есептерді талдауға арналған цифрлық құралдарды енгізуді бақылау;
5. Техникалық шешімдермен және үздік тәжірибелермен алмасуды қамтамасыз ету;
6. Операциялық тиімділікті арттыру үшін ЖИ-технологияларды қолдану бағыттарын айқындау және ЖИ-шешімдерді (экономикалық, технологиялық, HSE-әсері) енгізудің тиімділігі мен орындылығын бағалау;
7. Операциялық қызметте ЖИ-ді этикалық және қауіпсіз қолдану қағидаттарының сақталуын қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Коррозияны бұзбайтын бақылау мен мониторингтеудің қазіргі заманғы технологиялары;
2. Халықаралық және ұлттық стандарттар, техникалық тұтастықты басқару саласындағы озық тәжірибе;
3. Техникалық деректерді талдау және инженерлік процестердің тиімділігін бағалау әдістері;
4. Инспекция деректерін жинауға және өңдеуге арналған бағдарламалық қамтамасыз ету;
5. Цифрландыру мен ЖИ-дің қазіргі заманғы үрдістері;
6. Цифрлық басқару және Data Governance принциптері;
7. Цифрлық шешімдердің тиімділігін бағалау әдістері;
8. ЖИ қолданудың және деректерді қорғаудың нормативтік-құқықтық аспектілері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Сыртқы ұйымдармен және қадағалау органдарымен өзара іс-қимыл

Машықтар:
1. Техникалық қадағалау, лицензиялау және жабдықтарды тексеру мәселелері бойынша ҚР мемлекеттік органдарымен өзара іс-қимылды қолдау;
2. Мемлекеттік инспекциялар мен сыртқы аудиттер үшін есептілікті дайындауды және ұсынуды үйлестіру;
3. Мердігерлермен, консультанттармен және техникалық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау кезінде бөлімшенің атынан өкілдік ету;
4. Техникалық шешімдер мен тексеру бағдарламаларын бақылаушы құрылымдармен және сыртқы сарапшылармен келісу;
5. Мердігерлік ұйымдар ұсынатын құжаттар мен есептерге сараптамалық бағалауды жүзеге асыру;
6. Қажет болған жағдайда аварияларды, инциденттерді, жазатайым оқиғаларды тергеуге қатысу.

Білімдер:
1. Өнеркәсіптік қауіпсіздік, қоршаған ортаны қорғау, қысымдағы жабдықтарды пайдалану және коррозиядан қорғау саласындағы ҚР заңнамасы;
2. Жабдықтарды техникалық қадағалау мен сертификаттаудың халықаралық және ұлттық тәжірибесі;
3. Мемлекеттік органдар үшін техникалық есептер мен құжаттарды дайындауға қойылатын талаптар;
4. Мердігерлік және қадағалау ұйымдарымен өзара іс-қимыл жөніндегі ұйымның стандарттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Инженерлік шешімдерді үйлестіру және басқа бөлімшелермен өзара әрекеттесу

Машықтар:
1. Коррозияға қарсы қорғау бөлімшесі мен басқа бөлімшелер (пайдалану, техникалық қызмет көрсету, жобалар және т. б.) арасындағы инженерлік-техникалық өзара іс-қимылдарға басшылықты жүзеге асыру;
2. Инженерлік шешімдер мен жоспарларды пайдалану бөлімшелерімен, мердігерлермен және сыртқы сарапшылармен келісуді қамтамасыз ету;
3. Коррозияға қарсы қорғау жөніндегі шешімдердің техникалық тұтастығы мен тиімділігін қамтамасыз ете отырып, техникалық модификациялар жобаларын әзірлеуге және келісуге қатысу;
4. Коррозиядан қорғау және материалдарды таңдау жөніндегі іс-шараларды жабдыққа техникалық қызмет көрсету, жөндеу және жаңғыртудың жалпы бағдарламаларына біріктіру;
5. Инженерлік шешімдердің ҚР нормативтік талаптарына және ішкі нормативтік құжаттарға сәйкестігін бақылау.

Білімдер:
1. Коррозияға қарсы қорғау саласындағы халықаралық және ұлттық стандарттар;
2. Ұйымның ішкі нормативтік құжаттары.
3. Инженерлік шешімдерді келісу рәсімдері;
4. Ішкі коммуникация негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 4:
Сапаны бақылау, есеп беру және үнемі жақсарту

Машықтар:
1. Коррозияға қарсы қорғаныс бойынша инженерлік шешімдер мен құжаттаманың сапасын бақылау;
2. Инспекциялардың, аудиттер мен тексерулердің нәтижелері бойынша ескертулерге талдау жүргізу, түзету шараларын әзірлеу;
3. Коррозиялық бақылау және жабдықтың тұтастығы бойынша техникалық есептерді уақтылы ұсынуды қамтамасыз ету;
4. Техникалық қызмет көрсету және инспекция процестерін жақсарту бойынша ұсыныстар әзірлеу;
5. Коррозияға қарсы қорғау бойынша ішкі аудит және деректердің құжатталған есебі жүйесін қолдау;
6. Электрохимиялық қорғау жабдықтарын жаңғырту және күрделі жөндеу жөніндегі іс-шараларды жоспарлау; орта және ұзақ мерзімді перспективада.

Білімдер:
1. Сапаны басқарудың халықаралық және ұлттық стандарттары;
2. Сәйкессіздіктерді талдау және түзету әрекеттерін әзірлеу әдістемесі;
3. Коррозиялық бақылау және инженерлік тексерулер саласындағы есепті құжаттаманың нысандары мен құрылымы;
4. Өзгерістерді басқару және инженерлік процестерді үнемі жетілдіру негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Қосымша еңбек функциясы 1:
Материалдарды таңдауды және дәнекерлеу жұмыстарын орындауды бақылау



Дағды 1:
Материалдарды таңдау және дәнекерлеу жұмыстарын орындау кезінде техникалық сәйкестікті қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Материалдарды таңдаудың жобалық және нормативтік құжаттама талаптарына сәйкестігін бақылауды ұйымдастыру;
2. Дәнекерлеу технологияларының қолданылуын және дәнекерлеу қосылыстарының сапасын техникалық қадағалауды қамтамасыз ету;
3. Жобалау, монтаждау және пайдалану сатысында материалдар мен дәнекерлеу бойынша техникалық шешімдерге сараптамалық бағалау жүргізу;
4. Материалдар мен дәнекерлеу процестері бойынша Компанияның стандарттары мен рәсімдерін әзірлеуге және өзектендіруге қатысу.

Білімдер:
1. Мұнай-газ саласында қолданылатын құрылымдық және коррозияға төзімді материалдардың қасиеттері мен жіктелуі;
2. ASME IX, ISO 15614, API 1104 стандарттары және материалдар, дәнекерлеу және қосылым сапасын бақылау бойынша басқа нормалар;
3. Технологиялық процестер, дәнекерленген қосылыстар мен жабдықтарды бұзбай бақылау әдістері;
4. Жабдықты сертификаттауға және паспорттауға қойылатын заңнамалық және корпоративтік талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық
Жауапкершілік және нәтижеге бағдарлану
Жүйелік және аналитикалық ойлау
Көп тапсырма жағдайында бастамашылық және шешім қабылдауға дайындық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ ИСО 21457: 2011 "Мұнай, мұнай-химия және газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материалдарды таңдау және коррозияны бақылау" ISO 45001, ISO 31000, ISO 9001, ISO 17020, NACE, API 580, ASME, DNV.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер

6

Қорғаныс жабындары жүйелерінің инженер-жобалаушысы

6

Электр-химиялық қорғау және әуе желілері жөніндегі инженер

14. Кәсіптің карточкасы "Қорғаныс жабындары жүйесінің инспекторы":

Топтың коды:

3160-2

Қызмет атауының коды:

3160-2-006

Кәсіптің атауы:

Қорғаныс жабындары жүйесінің инспекторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Архитектура

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Сәулет және құрылыс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

-

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Екінші деңгейдегі қорғаныс жабыны жүйелерінің инспекторларына арналған қосымша кәсіби бағдарламалар

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3160-9-001 - Инспектор (жалпы бейін)
8100-0-039 - Металмен қаптау жұмыстарын бақылаушы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Материалдар мен қорғаныс жабындары жүйелерінің сапасын бақылау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Жұмыстарды орындау кезінде қолданылатын материалдар мен құрамдарды кірме бақылау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Жұмыстарды орындау кезінде қолданылатын материалдар мен құрамдарды кірме бақылау



Дағды 1:
Нормативтік құжаттамаға сәйкес материалдар мен құрамдардың сапасын талдау

Машықтар:
1. Қолданылатын материалдар мен құрамдардың сапасын тексеру үшін сынама алу
2. Заттардың физикалық қасиеттерін анықтау, аспаптардан көрсеткіштерді алу
3. Алынған деректерді өңдеу
4. Талдау қорытындысы бойынша материалдар мен құрамдардың сапасын бағалау
5. Жұмыстарды орындау кезінде материалдар мен құрамдарды пайдалану мүмкіндігі туралы кірме бақылаудың нәтижелері негізінде қорытынды дайындау
6. Қабылданған және қабылданбаған материалдар мен құрамдарға сапа бойынша есепке алу мен есептілікті жүргізу

Білімдер:
1. Қолданылатын материалдарға арналған техникалық шарттар мен мемлекеттік стандарттар
2. Қазақстан Республикасының қауіпті өндірістік объектілерін, сондай-ақ халықаралық және салалық объектілерді коррозиядан қорғау жөніндегі нормалар
3. Қорғаныс жабындарын жағу кезінде қолданылатын материалдардың сұрыптары, сапасы мен қасиеттері, материалдарды қабылдау ережелері мен тәсілдері
4. Қабылданған және қабылданбаған өнімді есепке алу және есептілік нысандары
5. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты және қолдану шарттары
6. Еңбек заңнамасы, ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі және электр қауіпсіздігі талаптары
7. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы ережелер
8. Зардап шеккендерге алғашқы көмек көрсету ережелері
9. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері
10. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Беттің дайындалу сапасына, қоршаған ортаның параметрлеріне және қорғаныс жабындары жүйелерінің салынуына визуалдық бақылау жүргізу

Машықтар:
1. Бетті дайындау сапасын бақылау
2. Қорғаныс жабындары жүйелерінің бетін дайындау және аралық қабаттарын салу кезінде қоршаған ортаның параметрлерін бақылау
3. Визуалдық бақылау жүргізу қорытындысы бойынша жасырын жұмыстардың сапасын бағалау
4. Қорғаныс жабындары жүйелерінің аралық қабаттарын жағу сапасын бақылау
5. Бетті дайындау мен қорғаныс жабындары жүйелерін салу арасындағы уақыт аралықтарының сақталуын және қорғаныс жабындары жүйелерінің қабаттарын кейіннен салу арасындағы уақыт аралықтарының сақталуын қадағалау
6. Жасырын жұмыстарды орындау кезінде ақаулардың түрлерін анықтау
7. Қорғаныс жабындары жүйелерін салу жөніндегі жасырын жұмыстарды бақылау туралы есепті құжаттарды ресімдеу
8. Техникалық шарттар мен мемлекеттік стандарттардың талаптарына сәйкес жасырын жұмыстарды қабылдау

Білімдер:
1. Қабылданатын жұмыстарға арналған техникалық шарттар мен мемлекеттік стандарттар
2. Қазақстан Республикасының қауіпті өндірістік объектілерін, сондай-ақ халықаралық және салалық объектілерді коррозиядан қорғау жөніндегі нормалар
3. Қорғаныс жабыны жүйелерін салу технологиясы, түрлері және тәсілдері
4. Қорғаныс жабындарын салу кезінде анықталған ақаулардың негізгі түрлері, оларды анықтау және жою тәсілдері
5. Қорғаныс жабындары жүйелерінің ақауларының алдын алу әдістері, бақылау-өлшеу құралдарын баптау, реттеу және тексеру қағидалары
6. Қабылданған және қабылданбаған өнімді есепке алу және есептілік нысандары
7. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты және қолдану шарттары
8. Есептік құжаттардың белгіленген нысандары және оларды толтыру қағидалары
9. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы ережелер
10. Зардап шеккендерге алғашқы көмек көрсету ережелері
11. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Қорғаныс жабындары жүйелеріне қабылдау-тапсыру сынақтарын жүргізу

Машықтар:
1. Қорғаныс жабындары жүйелерінің сапасына визуалдық бақылау жүргізу
2. Визуалдық бақылау жүргізудің қорытындысы бойынша жұмыстардың сапасын бағалау
3. Әр түрлі қалыңдықтағы қорғаныс жабындарының көп қабатты жүйелерінің сапасын бақылау
4. Техникалық шарттар мен мемлекеттік стандарттардың талаптарына сәйкес қорғаныс жабындары жүйесін пайдалануға қабылдау
5. Қорғаныс жабындары жүйесін қолдану кезінде ақаулардың түрлерін анықтау
6. Қорғаныс жабындары жүйелерінің сапасын бақылау туралы есепті құжаттарды ресімдеу

Білімдер:
1. Қабылданатын жұмыстарға арналған техникалық шарттар мен мемлекеттік стандарттар
2. Қазақстан Республикасының қауіпті өндірістік объектілерін, сондай-ақ халықаралық және салалық объектілерді коррозиядан қорғау жөніндегі нормалар
3. Қорғаныс жабындарын салу технологиясы, түрлері және тәсілдері
4. Қорғаныс жабындарын салу кезінде анықталған ақаулардың негізгі түрлері, оларды анықтау және жою тәсілдері
5. Қорғаныс жабыны жүйелерінің ақауларының алдын алу әдістері
6. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты және қолдану шарттары
7. Бақылау-өлшеу аспаптарын баптау, реттеу және тексеру қағидалары
8. Есептік құжаттардың белгіленген нысандары және оларды толтыру қағидалары
9. Өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы ережелер
10. Зардап шеккендерге алғашқы көмек көрсету ережелері
11. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Зейінділік
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік
Өз жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби міндеттерді тиімді орындау қабілеті
Мәселелерді шеше білу (әдеттегі проблемалар)

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ ISO 21457:2011 "Мұнай, мұнай-химия және газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материалдарды таңдау және коррозияны бақылау"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Коррозияға қарсы күрес жөніндегі инженер

6

Инженер-жобалаушы (коррозия бойынша)

15. Кәсіптің карточкасы "Құбырларды қорғау жөніндегі инспектор":

Топтың коды:

3160-2

Қызмет атауының коды:

3160-2-007

Кәсіптің атауы:

Құбырларды қорғау жөніндегі инспектор

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Физикалық және химиялық ғылымдар

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

жұмыс тәжірибесі 6 айдан кем емес

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жабдықты қадағалау мен техникалық қолдауды жүзеге асыру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Технологиялық жабдыққа қатысты техникалық талаптардың сақталуын бақылау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Технологиялық жабдыққа қатысты техникалық талаптардың сақталуын бақылау



Дағды 1:
Техникалық талаптардың бұзылуын анықтау мақсатында объектілерді тексеру

Машықтар:
1. Құжаттаманы, жабдық төлқұжаттарын және басқа ақпаратты жабдықтың сәйкестігін және құжаттаманың жай-күйін өндірістік қағидалар талаптарына және техникалық құжаттаманы бағалауға тексеру
2. Жабдықты жөндеу сапасына мерзімді тексерулер жүргізу
3. Жұмыс құжаттамасының пакеттері бойынша ескертулерді қарау және енгізу
4. Топ қызметінің жаңа техникалық шешімдерін немесе жұмыс процестерін енгізу
5. Жабдықтың құжаттамасын бағалау және ауытқулар мен олқылықтарды жою үшін техникалық талаптарды сақтау

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы
2. Кәсіпорынның өндірістік қызметі мен кәсіби қызметіне қатысты нормативтік-техникалық, ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар
3. Пайдаланылатын материалдар, олардың қасиеттері, бұзбайтын бақылау, жобалау нормативтері және өндіріс процестері туралы деректер
4. Қауіпсіз жұмыс процестері мен рәсімдері; өлімге әкелетін жазатайым оқиғалардың алдын алу бастамалары
5. Апаттарды тергеу процесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Техникалық талаптардың бұзылуын анықтау мақсатында объектілерді бақылау

Машықтар:
1. Түзетуші іс-әрекеттерге қатысты ұсынымдар әзірлеу және инспекциялық тексерулер жүргізудің болашақ жоспарларын дайындау
2. Зауыттық модификациялар мен жөндеу жұмыстарын олардың сапалы орындалуы және нормативтік-құқықтық талаптардың сақталуы тұрғысынан қадағалау
3. ҚР қағидаларында, сондай-ақ кәсіпорынның ішкі рәсімдерінде көзделген қазандықтарды, ыдыстарды, резервуарлар мен құбырларды сынаудың, техникалық куәландырудың және тексерудің бұзбайтын әдістерін және профилактикалық тексерулердің уақтылы және сапалы жүргізілуіне бақылауды жүзеге асыру
4. Тиісті талаптарда көзделген қауіпті техникалық құрылғылар мен құбырларға техникалық құжаттаманың (пайдалану, жөндеу) дұрыс ресімделуін және жүргізілуін бақылау
5. Апаттарды тергеуге және оларды жою және жабдықтар мен құбырларды пайдалану кезінде олардың алдын алу жөніндегі іс-шараларды әзірлеуге қатысу, осы іс-шаралардың орындалуын бақылау

Білімдер:
1. Жабдықтың тұтастығы туралы мәліметтер базасын басқару жүйелері
2. Компьютерленген техникалық қызмет көрсетуді басқару жүйелері
3. Инженерлік-техникалық және жобалық құжаттаманы оқу және түсіну
4. Стационарлық жабдықты пайдалануға, тексеруге және жөндеуге байланысты API/ASME/NACE ережелері мен стандарттары; тәуекел факторын ескере отырып инспекциялау қағидаттары
5. Бұзбайтын бақылауды (ББ) орындау әдісі мен құралы
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Көшбасшылық
Топ мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік
Өз жұмысы мен команданың жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетімен дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ ISO 21457:2011 "Мұнай, мұнай-химия және газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материалдарды таңдау және коррозияны бақылау".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Коррозиямен күрес жөніндегі инженер

16. Кәсіптің карточкасы "Газмұнай өнімдерін оқшаулауға арналған машинаның машинисi":

Топтың коды:

8112-9

Қызмет атауының коды:

8112-9-002

Кәсіптің атауы:

Газмұнай өнімдерін оқшаулауға арналған машинаның машинисi

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

-

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

практикалық тәжірибе және / немесе кәсіби дайындық (бір жылға дейінгі кәсіптік даярлау бағдарламалары бойынша білім беру ұйымының базасындағы курстар немесе кәсіпорында оқыту)

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Бір жылға дейінгі кәсіптік даярлау бағдарламалары бойынша білім беру ұйымының базасындағы курстар немесе кәсіпорында оқыту

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнай-газ саласындағы құбыржолдарда құрылыс, монтаждау және жөндеу-құрылыс жұмыстарын орындау кезінде қолданылатын машиналар мен механизмдерді басқару

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газмұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машинаны стационарлық және трассалық жағдайларда газмұнай өнімдері құбырларын төсеу кезінде басқару
2. Машинаға ауысым сайын техникалық қызмет көрсетуді орындау
3. Құбырларды оқшаулау бойынша механикаландырылған жұмыстарды жүргізу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газмұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машинаны стационарлық және трассалық жағдайларда газмұнай өнімдері құбырларын төсеу кезінде басқару



Дағды 1:
Машинаны ауыстыру бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Жұмыстарды жүргізу орнына ауыстыру кезінде машинаны дайындау, бекіту, тиеу-түсіру жұмыстарын жүргізу
2. Автомобиль жолдары бойынша машинаны басқару (жүргізу)
3. Штаттық емес жағдайлар туындаған кезде машинаның қозғалысын бақылау

Білімдер:
1. Машиналардың (механизмдердің) құрылымы, оларды пайдалану, техникалық қызмет көрсету және профилактикалық жөндеу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар
2. Жүретін көлік машиналармен жұмыс істеу кезіндегі жол жүру ережелері
3. Жүретін газмұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машинаны мемлекеттік тіркеу ережесі
4. Машиналарды платформаларда, трейлерлерде тиеу және тасымалдау ережесі
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Машина жүйелері мен жұмыс жабдықтарын технологиялық күйге келтіру бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Машина жүйелері мен жұмыс жабдықтарын реттеу
2. Машинаны сынамалық іске қосу
3. Машина жұмысындағы бұзушылықтардың себептерін анықтау
4. Машина жұмысындағы бұзушылықтарды жою
5. Машина жұмысындағы бұзушылықтарды болдырмау

Білімдер:
1. Машинаның техникалық параметрлері
2. Машинаның жұмысқа қабілеттілігін сипаттайтын бақылау параметрлерінің мәні
3. Тиісті машиналардың көмегімен жұмыс жүргізу тәсілдері
4. Орындалатын жұмыстардың, құрылыс материалдары мен элементтерінің сапасына қойылатын техникалық талаптар
5. Жанар және жағар май материалдары мен электр энергиясының шығыс нормалары
6. Машинаның жұмыс аймағында жүктерді қоймалау тәртібі
7. Машина жұмысын авариялық тоқтату тәсілдері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Машинаға ауысым сайын техникалық қызмет көрсетуді орындау



Дағды 1:
Машинаны қабылдау

Машықтар:
1. Машинаның жалпы техникалық жай-күйін көзбен шолып қарауды жүзеге асыру
2. Машинаның жуу-жинау жұмыстарын орындау
3. Машина агрегаттары мен механизмдерінің жұмысқа қабілеттілігін жалпы тексеруді орындау
4. Машинаның жүріс бөлігінің жай- күйін, тораптары мен механизмдерінің бекітілуін тексеруді жүзеге асыру
5. Басқару механизмдері мен жүйелерінің жай-күйін тексеру үшін құралдарды, арнайы жабдықтар мен аспаптарды жұмыста қолдану
6. Машинаның сигнализациясы мен бұғатталуының дұрыстығын тексеру

Білімдер:
1. Ауысымды қабылдау және тапсыру ережесі
2. Жанар-жағармай материалдары мен техникалық сұйықтықтардың қасиеттері, сақтау және пайдалану ережелері
3. Жанар-жағармай материалдарының жануы кезінде өрт сөндіргішпен немесе басқа да қолда бар құралдармен өртті сөндіру ережесі
4. Эвакуациялау жоспары және төтенше жағдайлар кезіндегі іс- қимылдар
5. Жеке қорғау құралдарына қойылатын талаптар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Машинаға техникалық қызмет көрсетуді орындау

Машықтар:
1. Стационарлық машинаға ауысым сайын техникалық қызмет көрсетуді орындау
2. Жоспарлы сақтандыру жөндеуін жүзеге асыру
3. Техникалық қызмет көрсету кезінде реттеу операцияларын орындау
4. Трассалық жағдайда машиналардың механикалық тораптарының техникалық жай- күйін тексеруді жүргізу
5. Жабдықты майлау режимін сақтау
6. Машиналарға отынмен, маймен, салқындатқыш және арнайы сұйықтықтармен май құю және қосымша құю жүргізу
7. Техникалық пайдалану ережелерін сақтау
8. Жобалық құжаттаманы оқу

Білімдер:
1. Стационарлық машиналардың құрылымы, жұмыс принципі, техникалық сипаттамалары
2. Операциялар тізбесі және ауысым сайынғы техникалық қызмет көрсету технологиясы
3. Технологиялық жабдықты, бақылау-өлшеу аппаратурасын, құралды техникалық пайдалану және қызмет көрсету ережесі
4. Машинаға қызмет көрсету кезінде техникалық ақаулардың, авариялардың және асқынулардың туындау себептері мен шарттары, олардың алдын алу және жою тәсілдері
5. Құрылыс машиналарын жөндеу бойынша слесарлық іс негіздері
6. Машиналарға қызмет көрсету кезінде пайдаланылатын құрал- саймандар мен технологиялық жабдықтардың негізгі түрлері, типтері және мақсаты
7. Жүктерді тасымалдау және қоймалау ережесі
8. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
9. Трассалық жағдайда қолданылатын машиналардың құрылғысы, жұмыс принципі, техникалық сипаттамалары
10. Машиналарға техникалық қызмет көрсетудің әртүрлі түрлері кезіндегі операциялар және жұмыс технологиясы

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Ауысымды аспалы жабдықтарды монтаждау/бөлшектеу

Машықтар:
1. Аспалы жабдықпен технологиялық операциялар жүргізу
2. Монтаждау/ бөлшектеу жұмыстарының кезектілігін сақтау
3. Көмекшілерді тарту кезінде монтаждау/ бөлшектеу жұмыстарының дұрыс орындалуын тексеру
4. Дұрыс командаларды көмекшілерге беру

Білімдер:
1. Газмұнай өнімдері құбырларын оқшаулауға арналған машиналарды монтаждау, бөлшектеу, орнын ауыстыру, жұмысқа дайындау және ауыспалы аспалы жабдықты орнату ережесі мен тәртібі
2. Механика негіздері
3. Машиналардың монтаждау жұмыстары үшін қажетті құралдарды, материалдар мен техникалық бөлшектерді пайдалану тізбесі мен ережесі
4. Машиналарды монтаждау/бөлшектеу жұмыстарына қажетті нормативтер мен талаптар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Құбырларды оқшаулау бойынша механикаландырылған жұмыстарды жүргізу



Дағды 1:
Құбырларды оқшаулауды орындау

Машықтар:
1. Газмұнай өнімдері құбырларын оқшаулау кезінде машинаны басқару
2. Газмұнай өнімдері құбырларын оқшаулау машинасының жекелеген тораптарын басқару
3. Машиналарды қолдана отырып механикаландырылған жұмыстарды орындау кезінде штаттан тыс жағдайлар туындаған кезде жұмыс процесін тоқтату
4. Құбырларды оқшаулау процесінің температуралық режимін сақтау

Білімдер:
1. Жұмыстарды қауіпсіз жүргізу әдістері
2. Оқшаулау материалдарының сорттары мен қасиеттері, олардың технологиялық сипаттамалары, қауіпсіз сақтау ережесі
3. Машинаның жұмысқа қабілеттілігін сипаттайтын бақылау параметрлерінің мәні
4. Оқшаулау материалдарының ақау түрлері және оның алдын алу және жою тәсілдері
5. Зардап шеккендерге алғашқы көмек көрсету ережесі
6. Жеке қорғану құралдарын пайдалану ережесі
7. Жүктерді тасымалдау және қоймалау ережесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Оқшаулау жұмыстарын орындау кезінде оқшаулағыштармен өзара іс- қимыл жасау

Машықтар:
1. Оқшаулаушы командаларына сәйкес оқшаулау жұмыстарын орындау
2. Оқшаулау процесін және машинаны басқаруды бір уақытта қадағалау
3. Оқшаулау жұмыстары бойынша жобалық құжаттаманы оқу

Білімдер:
1. Жұмыс бейіні бойынша мамандармен өзара іс-қимыл тәртібі
2. Ұйымның ішкі ережелері
3. Пайдаланылатын материалдар мен жинақтаушылардың қасиеттері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Кәсіптік міндеттерді тиімді орындау қабілеті
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті
Мәселелерді шеше білу (типтік мәселелер)
Зейінділік
Міндеттерді орындаудағы дәлдік
Өз жұмысы мен команда жұмысы үшін жауапкершілік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ ISO 21457:2011 "Мұнай, мұнай-химия және газ өнеркәсібі. Мұнай және газ өндіру жүйелері үшін материалдарды таңдау және коррозияны бақылау"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:




4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      17. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Крикбаев Сунгат Болатович,

      +7 (777) 978 00 95, S.Krikbaev@energo.gov.kz

      18. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      Қазақстан Республикасының Энергетика Министрлігі

      Жоба жетекшісі:

      Крикбаев Сунгат Болатович

      E-mail: S.Krikbaev@energo.gov.kz

      Телефон нөмірі: +7 (777) 978 00 95

      Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.

      Жоба жетекшісі:

      Бекбауов Дархан

      E-mail: Darkhan.Bekbauov@ncoc.kz

      Телефон нөмірі: +7 (712) 292 45 17

      Орындаушылар:

      Решов Акылбек, +7 (712) 292 40 91, Akilbek.Reshov@ncoc.kz

      19. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №9 , 03.07.2026 ж.

      20. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 08.07.2026 ж.

      21. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: 17.12.2024 ж.

      22. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 1, 2024 ж.

      23. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2027 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
4-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
8-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Мұнай тасымалдауды басқару"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: Кәсіптік стандарт "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және мұнай өңдеу және мұнай өнімдерін тасымалдау саласында қолданылады. Ол теңіз, өзен, теміржол және автомобильді қоса алғанда, көліктің әртүрлі түрлерімен мұнай мен мұнай өнімдерін тасымалдау процестерін ұйымдастыру және басқарумен байланысты экономикалық қызмет түрлерін қамтиды.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Білім – кәсіби тапсырма шеңберінде іс-әрекеттерді орындау үшін қажетті зерттелген және игерілген ақпарат;

      2) Дағды – кәсіби тапсырманы толығымен орындауға мүмкіндік беретін білім мен дағдыларды қолдану мүмкіндігі;

      3) Магистральдық құбыр – техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың талаптарына сәйкес келетін өнімді қауіпсіз тасымалдауды қамтамасыз ететін желілік бөліктен және объектілерден тұратын бірыңғай өндірістік-технологиялық кешен;

      4) Магистральдық құбырды пайдалану – техникалық қызмет көрсетуді, жөндеуді, техникалық диагностикалауды және жедел-диспетчерлік басқаруды қоса алғанда, магистральдық құбырдың үздіксіз, тиісті және тиімді жұмыс істеуі үшін қажетті қызмет;

      5) Машық – кәсіби міндет шеңберінде жеке бірлік іс-әрекеттерді физикалық және (немесе) ақыл-оймен орындау қабілеті;

      6) Өнімді тасымалдау – өнімді магистральдық құбыр арқылы оны жөнелтушіден қабылдау пунктінен алушыға тапсыру пунктіне дейін қабылдау, тапсыру, айдау, өнімді төгу, құю, басқа магистральдық құбырларға беру, көліктің басқа түріне ауыстырып тиеу, сақтау, араластыру процесі;

      7) Техникалық диагностикалау – магистральдық құбырдың техникалық күйін анықтауға арналған жұмыстар мен ұйымдастыру-техникалық іс-шаралар кешені;

      8) Технологиялық процесті басқарудың автоматтандырылған жүйесі – технологиялық процесті басқаруды автоматтандыруға арналған техникалық және бағдарламалық құралдар шешімдерінің жиынтығы;

      9) Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші – кәсіпорындарды, ұйымдарды және жеке кәсіпкерлерді біркелкі жіктеу үшін әртүрлі қызмет түрлерін жүйелеу және стандарттау құралы.

      10) Benchmarking – бенчмаркинг, жақсарту мүмкіндіктерін айқындау мақсатында ұйым қызметінің көрсеткіштерін, процестерін, әдістері мен нәтижелерін озық тәжірибелердің көрсеткіштерімен салыстырмалы талдау процесі;

      11) Coaching – коучинг, қызметкердің әлеуетін ашуға, оның дағдыларын жетілдіруге және кері байланыс пен сүйемелдеу арқылы кәсіби міндеттерді орындау тиімділігін арттыруға бағытталған кәсіби дамыту әдісі.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) МҚ – магистральдық құбыр;

      2) ТПБАЖ – технологиялық процесті басқарудың автоматтандырылған жүйесі;

      3) БТБА – бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы;

      4) КС – кəсіптік стандарт;

      5) СБШ – салалық біліктілік шеңбері;

      6) ММҚ – магистральдық мұнай құбыры;

      7) БА – біліктілік анықтамалығы;

      8) ЭҚЖЖ – экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші.

      9) QA/QC – сапаны қамтамасыз ету және сапаны бақылау (Quality Assurance / Quality Control);

      10) API – Американдық мұнай институты (American Petroleum Institute);

      11) ASME – Американдық механикалық инженерлер қоғамы (American Society of Mechanical Engineers);

      12) ISO – Халықаралық стандарттау ұйымы (International Organization for Standardization);

      13) EN – Еуропалық стандарт (European Standard).

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Мұнай тасымалдауды басқару

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H49500159

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      52 Жүктерді қоймаға қою және қосалқы көлік қызметі

      52.1 Жүктерді қоймаға қою және сақтау

      52.10 Жүктерді қоймаға қою және сақтау

      52.10.4 Мұнайды сақтау

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: "Мұнай тасымалдауын басқару" кәсіптік стандарты мұнай тасымалдау процестерін ұйымдастырумен және басқарумен айналысатын мамандарға қойылатын талаптарды айқындайды. Стандарт мұнай тасымалдауды жоспарлау және үйлестіру, тасымалдау бағыттарын бақылау, сондай-ақ тасымалдау процесінің қауіпсіздігі мен тиімділігін қамтамасыз ету жөніндегі құзыреттерді қамтиды.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Бас диспетчерлік басқарма бастығы - 7 СБШ-нің деңгейі

      2) Магистральдық құбырлардың диспетчері - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Сапаны қамтамасыз ету және бақылау жүйелері жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Бас диспетчерлік басқарма бастығы":

Топтың коды:

1322-0

Қызмет атауының коды:

1322-0-101

Кәсіптің атауы:

Бас диспетчерлік басқарма бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

7

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:


БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
Параграф 14. Бас диспетчер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, резидентура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, резидентура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Диспетчер лауазымындағы немесе өндірісті немесе қызметті жедел басқару жөніндегі өзге де лауазымдардағы жұмыс өтілі кемінде 5 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1329-3-025 - Магистральдық құбырлардың бас диспетчері

Қызметтің негізгі мақсаты:

МҚ жүйесі объектілерінің сенімді, үздіксіз және қауіпсіз жұмыс істеуі, белгіленген жұмыс режимдерін сақтау, диспетчерлік персоналдың іс-қимылын үйлестіру мен штаттық және штаттық емес жағдайларда басқару шешімдерін жедел қабылдау мақсатында МҚ жүйесі бойынша мұнай мен газды тасымалдаудың өндірістік-технологиялық процестерін орталықтандырылған жедел-диспетчерлік басқаруды қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральдық құбырлар жүйесінің жұмыс режимдерін орталықтандырылған диспетчерлік басқаруды ұйымдастыру және оған басшылық жасау
2. МҚ жүйесінің тұрақты, қауіпсіз және апатсыз жұмысын қамтамасыз ету, штаттан тыс жағдайларды басқару.
3. Диспетчерлік басқару сапасын бақылау және процестер мен регламенттерді жетілдіру.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Магистральдық құбырлар жүйесінің жұмыс режимдерін орталықтандырылған диспетчерлік басқаруды ұйымдастыру және оған басшылық жасау



Дағды 1:
Магистральдық құбырлар жүйесінің жұмыс режимдерін жедел басқаруды жүзеге асыру.

Машықтар:
1. Магистральдық құбыр жүйесінің жұмыс режимдерін жүргізу бойынша жедел шешімдер қабылдау.
2. Жүк ағындарының бағыттары өзгерген кезде жұмыс режимдерін түзету.
3. Уақыт шектеулі және жауапкершілігі жоғары жағдайларда әрекет ету.
4. Өндіріс барысына және ұйымның негізгі қызметінің өзге де түрлеріне тұрақты жедел бақылауды жүзеге асыру, өндірістік процестің қалыпты жүруінің бұзылуының алдын алу және оларды жою жөнінде шаралар қабылдау, бұзушылықтарды жоюға ұйымның қосалқы және өзге де қызметтерін тарту.

Білімдер:
1. Магистральдық құбыр жүйесінің жұмыс режимдерінің негіздері.
2. Магистральдық құбыр жүйесінің орнықтылығы мен сенімділігін қамтамасыз ету қағидаттары.
3. Жедел-диспетчерлік басқару мәселелері бойынша нормативтік құжаттар.
4. Қазақстан Республикасының "Магистральдық құбыр туралы" Заңы.
5. Қазақстан Республикасының "Акционерлік қоғамдар туралы" Заңы.
6. Қазақстан Республикасының "Табиғи монополиялар туралы" Заңы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Диспетчерлік персоналдың қызметін үйлестіру және бақылау

Машықтар:
1. Диспетчерлік персоналдың өзара іс-қимылын ұйымдастыру.
2. Диспетчерлік өкімдердің орындалуын бақылау.
3. Басқарудың белгіленген тәртібінің сақталуын қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Диспетчерлік қызметтердің құрылымы мен функциялары.
2. Жедел персоналдың өзара іс-қимыл жасау регламенттері.
3. Өндірісті жедел басқару мәселелері бойынша заңнамалық, өзге де нормативтік құқықтық актілер және әдістемелік материалдар.
4. Ұйым жабдықтарының техникалық сипаттамалары, конструкциялық ерекшеліктері мен жұмыс режимдері, оларды пайдалану тәртібі.
5. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, өнеркәсіптік қауіпсіздік және еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау, өндірістік санитария талаптары, өрт қауіпсіздігі талаптары, қауіпті және зиянды өндірістік және табиғи факторлардың әсерінен ұжымдық және жеке қорғану құралдары және өзге де талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
МҚ жүйесінің тұрақты, қауіпсіз және апатсыз жұмысын қамтамасыз ету, штаттан тыс жағдайларды басқару.



Дағды 1:
Штаттан тыс жағдайдағы әрекеттерді басқару

Машықтар:
1. МҚ жүйесінің тұрақтылық қатерлерін анықтау және бағалау.
2. Режимдерді бұзудың алдын алу бойынша шешімдер қабылдау.
3. Режимдік және техникалық шектеулердің сақталуын қамтамасыз ету.
4. МҚ жүйесінің тұрақтылығы мен сенімділігін қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. МҚ жүйесінің тұрақтылығы мен сенімділігіне әсер ететін факторлар.
2. Пайдаланудың режимдік және техникалық талаптары.
3. МҚ жүйесінің сенімділігін қамтамасыз ету жөніндегі нормативтік құжаттар.
4. Еңбек заңнамасы, ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Штаттан тыс және төтенше жағдайларды басқару

Машықтар:
1. Штаттан тыс және авариялық режимдерді айқындау.
2. Бұзушылықтардың салдарын оқшаулауды және жоюды ұйымдастыру.
3. Жедел және диспетчерлік персоналдың іс-қимылдарын үйлестіру.

Білімдер:
1. Авариялық жағдайлардың сыныптамасы мен белгілері.
2. Авариялар мен технологиялық бұзушылықтар туындаған кездегі іс-қимыл тәртібі.
3. Авариялық жағдайларды жою кезінде өзара іс-қимыл жасау схемалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Диспетчерлік басқару сапасын бақылау және процестер мен регламенттерді жетілдіру.



Дағды 1:
Диспетчерлік басқарудың тиімділігін бағалау және бақылау

Машықтар:
1. Тиімділіктің негізгі көрсеткіштері бойынша диспетчерлік қызметтердің жұмысына талдау жүргізу.
2. Жұмыста белгіленген стандарттар мен регламенттерден ауытқуларды анықтау.
3. Бақылау нәтижелері туралы есептерді қалыптастыру және түзету шараларын ұсыну.

Білімдер:
1. Диспетчерлік басқару және өндірістік процестерді ұйымдастыру негіздері.
2. Персонал жұмысының сапасын бақылау және тиімділігін бағалау әдістері.
3. Кәсіпорынның нормативтік құжаттары, стандарттары мен регламенттері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Процестер мен регламенттерді жетілдіру

Машықтар:
1. Диспетчерлік басқару процестерін оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірлеу.
2. Жұмыс нұсқаулықтары мен регламенттеріне өзгерістер енгізуді қамтамасыз ету.
3. Енгізілген өзгерістердің тиімділігіне мониторинг және бағалау жүргізу.

Білімдер:
1. Бизнес-процестерді талдау және оңтайландыру әдістері.
2. Құжат айналымы және қызметті реттеу принциптері.
3. Басқару процестерінің сапасын жақсартудың заманауи тәсілдері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Командада жұмыс істей білу
Тәртіптілік
Аналитикалық ойлау
Зейінді шоғырландыру және бақылау
Бастамашылық
Қарым-қатынас

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 1474-2016 ММҚ. Мұнайды есепке алу жөніндегі нұсқаулық. 2. ҚР СТ 1347-2024 Мұнай. Жалпы техникалық шарттар. 3. МЕМСТ 2517-2012 Мұнай және мұнай өнімдері. Сынама алу әдістері. 4. ҚР СТ 2081-2011 ММҚ. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары.
5. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы №33 бұйрығымен бекітілген "Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары" (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10363 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Мұнай құбыры басқармасының бастығы

7

Мұнай тасымалдау департаментінің директоры

6

Магистральдық құбыр диспетчері

10. Кәсіптің карточкасы "Магистральдық құбырлардың диспетчері":

Топтың коды:

2147-4

Қызмет атауының коды:

2147-4-001

Кәсіптің атауы:

Магистральдық құбырлардың диспетчері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА және КС-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Басқару (өндіріс) процесін жедел реттеу бойынша жұмыс өтілі кемінде 3 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет етпейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3159-0-001 - Диспетчер (жалпы бейін)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Мұнайды тасымалдау процесінің өндірістік бағдарламаларға, күнтізбелік жоспарларға және ауысымдық-тәуліктік тапсырмаларға сәйкес орындалуын бақылау және жедел реттеу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Жұмыс тәртібінің мониторингі және технологиялық объектілерді қашықтықтан басқару жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
2. Магистральдық құбырларды диспетчерлік басқару жұмыс режимдерінің күйін талдау
3. Жергілікті деңгейдегі технологиялық объектілерде аварияларды, инциденттерді және өзге де штаттан тыс жағдайларды оқшаулауды ұйымдастыру және олардың салдарын жоюды бақылау.
4. Өнімді тасымалдау жүйесі объектілерінің жұмысын үйлестіру

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Жұмыс тәртібінің мониторингі және технологиялық объектілерді қашықтықтан басқару жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру



Дағды 1:
Жабдықты пайдалану жөніндегі бекітілген нұсқаулықтарға, өндірістік бағдарламаларға, мұнай айдаудың күнтізбелік жоспарлары мен кестелеріне сәйкес диспетчерлік бақылау және басқару жүйесін пайдалана отырып, магистральдық құбыржолының жұмысын жедел басқаруды жүзеге асыру

Машықтар:
1. Технологиялық объектілердің оңтайлы жұмыс режимін анықтау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру
2. Технологиялық объектілер учаскелерінің ең жоғары техникалық мүмкін өткізу қабілеті мен өнімділігі бойынша деректерді талдау
3. Дербес компьютермен және оның перифериялық құрылғыларымен, ұйымдастыру техникасымен жұмыс істеу дағдыларын меңгеру

Білімдер:
1. ҚР Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" ҚР Кодексі, "азаматтық қорғау туралы" ҚР Заңы, "магистральдық құбыр туралы"ҚР Заңы
2. Кәсіпорынның өндірістік қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-әкімшілік құжаттар мен әдістемелік материалдар
3. Өндірістік тапсырмаларды жасау және өндірісті жедел басқару мәселелеріне қатысты нормативтік құқықтық актілер, жоғары тұрған органдардың басқа да басшылық, әдістемелік және нормативтік материалдары
4. Технологиялық объектілердің оңтайлы жұмыс режимі
5. Объектілер бойынша өнімді тасымалдаудың технологиялық регламенттері
6. Жабдықты пайдалану режимін сипаттайтын бақылау шамалары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жабдықтың жұмыс режимін тікелей басқаруды жүзеге асыратын жедел персоналға басшылық жасау

Машықтар:
1. Жабдықтың жұмыс режимін тікелей басқаруды жүзеге асыратын жедел персонал арасында міндеттерді бөлуді ұйымдастыру және басымдықтарды айқындау.
2. Жедел журналды жүргізуді бақылау (жұмыс режимі, жүргізілген ауыстырып қосу, құбыр учаскесі жұмысындағы іске қосу және тоқтату, жұмыстағы істен шығу және жұмыс режимін қалпына келтіру жөніндегі іс- қимылдар, наряд нөмірі мен жұмыс мазмұны көрсетілген наряд бойынша жұмыстарға рұқсат беру және жұмыстардың аяқталу уақыты туралы жазба жасау).

Білімдер:
1. Ұйым бөлімшелерінің мамандануы және олардың арасындағы өндірістік байланыстар.
2. Өндірісті, еңбекті және басқаруды ұйымдастыру.
3. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өнеркәсіптік қауіпсіздік және еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау, өндірістік санитария жөніндегі нормалар, өрт қауіпсіздігі талаптары, қауіпті және зиянды өндірістік және табиғи факторлардың әсерінен ұжымдық және жеке қорғану құралдары және басқалар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Ақпараттық жүйелер мен диспетчерлік шешімдерді қабылдауды қолдау құралдарын пайдалана отырып, жедел-диспетчерлік ақпараттың және есепке алу-статикалық ақпараттың түсуін өңдеуді, дұрыстығын және уақтылығын бақылауды жүзеге асыру жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Технологиялық объектілердің жұмыс режимдерін талдау
2. Технологиялық объектілер учаскелерінің ең жоғары техникалық мүмкін өткізу қабілеті мен өнімділігі бойынша деректердің мониторингін жүргізу
3. Технологиялық объектілердің жұмыс режимдерінің есептеулерін талдау
4. Мамандандырылған диспетчерлік бағдарламалық өнімдерді пайдалану

Білімдер:
1. Диспетчерлеу бойынша мамандандырылған бағдарламалық өнімдер
2. Нормативтік-анықтамалық ақпарат
3. Қызмет бағыты бойынша статистикалық деректер

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Магистральдық құбырларды диспетчерлік басқару жұмыс режимдерінің күйін талдау



Дағды 1:
Сапасыз мұнай, газ және олардың өнімдерін анықтау бойынша іс-шараларды ұйымдастыру және жүзеге асыру

Машықтар:
1. Көмірсутек шикізатының ағындарын диспетчерлік басқаруды жүзеге асыру
2. Технологиялық объектілерде жөндеу жұмыстарын жүргізу кезеңінде диспетчерлік қамтамасыз етуді жүзеге асыру
3. Нормаланған көрсеткіштер мен режимдік карталардың орындалуын талдау
4. Ұйымдастырушылық-техникалық іс-шараларды өткізу нәтижелері мен тиімділігін бағалау
5. Техникалық-экономикалық көрсеткіштерге әсер ететін құбырлар күйінің, жұмыс режимдерінің және басқа да факторлардың кемшіліктерін анықтау
6. Пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес құбыр учаскесін ауыстыруды, іске қосуды және тоқтатуды жүргізу

Білімдер:
1. Ұйымның бейіні, құрылымы және өндірістік қуаты
2. Ұйымның құбырлары мен құрылыстарының орналасуының технологиялық схемасы
3. Өндірістік жоспарлау және өндірісті жедел басқару мәселелері бойынша әдістемелік материалдар
4. Ұйымда өндірістік жоспарлау мен диспетчерлеуді ұйымдастыру

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құбыр көлігін техникалық пайдалану ережелерінің сақталуын бақылау

Машықтар:
1. Техникалық пайдалану талаптарын бұза отырып орындалатын өндірістік операцияларды анықтау
2. Жабдықтар жұмысының нақты параметрлері нормативтерден ауытқыған жағдайда, айдау станцияларының тиісті жұмысын ұйымдастыру
3. Айдау станцияларын пайдалану жөніндегі нормативтік және техникалық құжаттаманың уақтылы жаңартылуын бақылау

Білімдер:
1. Айдау станцияларын техникалық пайдалану ережелері
2. Құбырдың желілік бөлігінің жұмыс режимдеріне технологиялық шектеулер
3. Жабдықтың жұмыс параметрлерінің нақты мәндері нормативтерден ауытқыған кездегі іс-қимыл тәртібі
4. Құбыр апаттарын анықтау әдістері
5. Ұйым бөлімшелерінің мамандануы және олардың арасындағы өндірістік байланыстар

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Диспетчерлік қызметті ақпараттық қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Технологиялық жабдықтың жұмыс режимі бойынша жиынтық талдамалық және статистикалық деректерді қалыптастыру
2. Диспетчерлік басқаруда қолданылатын әртүрлі мақсаттағы схемалар мен карталардың дерекқорларын сүйемелдеу
3. Бағдарламалық-есептеу кешендерін, диспетчерлік бақылау және басқару жүйелерін және диспетчерлік шешімдер қабылдауды қолдаудың басқа құралдарын пайдалану және дамыту
4. Технологиялық жабдықтың жұмыс режимдерін есептеу бойынша қолданбалы міндеттерді әзірлеу, енгізу және сүйемелдеу

Білімдер:
1. Өндірісті диспетчерлік басқарудың озық отандық және шетелдік тәжірибесі
2. Жоспарлы-алдын алу жұмыстарын жүргізу кестесін әзірлеу кезінде ұсыныстарды дайындауға арналған өндірістік объектілер мен жабдықтардың техникалық күйі туралы деректер
3. Диспетчерлік басқару барысында қолданылатын карталар мен схемалардың негізгі түрлері, түрлері және мақсаты

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Жергілікті деңгейдегі технологиялық объектілерде аварияларды, инциденттерді және өзге де штаттан тыс жағдайларды оқшаулауды ұйымдастыру және олардың салдарын жоюды бақылау.



Дағды 1:
Авария ошақтарын оқшаулау жөніндегі жұмыстарға жедел басшылық жасау және басқару.

Машықтар:
1. Авариялық жағдай кезінде және аварияларды оқшаулау барысында өндірістік процестерге араласудың салдарын бағалау.
2. Технологиялық объектілерде авариялық жұмыстардың жүргізілуін бақылау.
3. Авариялық жағдайдың туындау орнын айқындау.
4. Қалпына келтіру жұмыстарына мониторинг жүргізу.

Білімдер:
1. Технологиялық объектілерде отты жұмыстарды және қауіптілігі жоғары өзге де жұмыстарды жүргізу тәртібі.
2. Технологиялық объектілерде аварияға қарсы жаттығуларды өткізу тәртібі.
3. Еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы нормативтік құжаттар мен қағидалардың талаптары.
4. Технологиялық объектілерде жөндеу жұмыстарын жүргізудің әдістері мен техникалық құралдары.
5. Аварияларды жою жоспарына сәйкес іс-қимылдардың реттілігі.
6. Орын алған авариялар, жабдықтың істен шығуы және жазатайым оқиғалар туралы хабарлау схемасы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Өнімді тасымалдау жүйесі объектілерінің жұмысын үйлестіру



Дағды 1:
Бөлімшелермен жұмысты ұйымдастыру

Машықтар:
1. Технологиялық объектілерде профилактикалық және жөндеу жұмыстарын жүргізуге өтінімдерді қабылдау және қарау
2. Жөндеу және Диагностикалық жұмыстарды ескере отырып технологиялық объектілер учаскелерінің өткізу қабілеті мен өнімділігін анықтау
3. Жұмыстағы бас тартулар мен бұзушылықтарды оқшаулау және жою жөніндегі құрылымдық бөлімшелердің жұмысын келісу
4. Жөндеу жұмыстары және қалыпты жұмыс режимін қалпына келтіру бойынша құрылымдық бөлімшелердің әрекетін үйлестіру
5. Түзету іс-шараларының жоспарын әзірлеу және оларды өткізу мерзімдерін анықтау
6. Штаттан тыс жағдайлардың алдын алу үшін шұғыл шаралар қабылдау

Білімдер:
1. Жабдықтың техникалық жай-күйінің сәйкестігін бақылау қағидалары мен құралдары
2. Қызметкерлерді штаттан тыс жағдайлар туралы ақпараттандыру әдістері
3. Бас диспетчермен негізгі және авариялық байланысты ұйымдастыру схемалары
4. Магистральдық мұнай құбырларындағы авариялардың, рұқсатсыз кесулердің және ағып кетулердің орнын айқындау әдістері мен құралдары
5. Жедел құжаттаманың құрамы мен жүргізу тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Зейінділік
Проблемаларды шешуге кәсіби көзқарас
Ұйымдастырушылық қабілет
Өз бетінше жұмыс істей білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СТ 1474-2016 "Магистральдық мұнай құбырлары. Мұнайды есепке алу жөніндегі нұсқаулық", ҚР СТ 1347-2024 "МҰНАЙ Жалпы техникалық шарттар", ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары", ГОСТ 2517-2012 "Мұнай және мұнай өнімдері. Сынама алу әдістері".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Бас диспетчер

4

Мұнай қотару станциясының операторы

11. Кәсіптің карточкасы "Сапаны қамтамасыз ету және бақылау жүйелері жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2144-2

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Сапаны қамтамасыз ету және бақылау жүйелері жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
Параграф 90. Сапа жөніндегі инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Жұмыс өтіліне талап қойылмайды.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2141-4-002 - Сапа жөніндегі инженер

Қызметтің негізгі мақсаты:

Өндірістік объектілер мен жабдықтардың өмірлік циклінің барлық кезеңдерінде процестердің, жұмыстардың, қызметтердің және мердігерлік қызметтің сапасын басқаруға бағытталған сапаны қамтамасыз ету мен бақылаудың интеграцияланған жүйесін (QA/QC Management System) енгізуді, жұмыс істеуін және жетілдіруді қамтамасыз ету, халықаралық, корпоративтік және нормативтік талаптарға сәйкестікті қамтамасыз ету, сондай-ақ сапа мәдениетін дамыту, тәуекелдерді басқару және өндірістік процестерді үздіксіз жетілдіру.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Сапаны қамтамасыз ету жүйесін басқару және сәйкестікті бақылау.
2. Функционаларалық үйлестіру, өзара іс-қимыл және оқыту.

Қосымша еңбек функциялары:

1. Мердігерлер мен жеткізушілерді басқару.

Еңбек функциясы 1:
Сапаны қамтамасыз ету жүйесін басқару және сәйкестікті бақылау.



Дағды 1:
Сапаны қамтамасыз ету және бақылау жүйесін (QA/QC) әзірлеу, енгізу және қолдау.

Машықтар:
1. Сапаны қамтамасыз ету және бақылау бойынша рәсімдерді, нұсқаулықтар мен талаптарды әзірлеу, енгізу және жаңарту.
2. Сапа критерийлерін, өнімділік көрсеткіштерін және бақылау механизмдерін анықтау.
3. Ресурстарды, оқытуды және сапаны қамтамасыз ету шараларын жоспарлау.
4. Нормативтік, техникалық және салалық талаптардың сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. Сапа, экология және еңбек қауіпсіздігін басқарудың халықаралық стандарттары.
2. Сапа жүйелерін құру және өзгерістерді басқару принциптері.
3. Тәуекелдерді талдау және сәйкессіздіктердің алдын алу негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Аудит, тексеру және инспекция жүргізу.

Машықтар:
1. Сапа жүйесінің ішкі және сыртқы аудиттерін жүргізу.
2. Инспекциялар мен сынақтардың жоспарларын әзірлеу және орындау.
3. Анықталған сәйкессіздіктерді тіркеу және есептерді ресімдеу.
4. Түзету және ескерту әрекеттерінің орындалуын бақылау.
5. Жабдықтарды, материалдарды және технологиялық процестерді инспекциялауды жүзеге асыру.

Білімдер:
1. Инспекциялық бақылау және нәтижелерді құжаттандыру әдістемелері (чек-парақтар, хаттамалар, актілер).
2. Сынақтарға, дәнекерлеу процестеріне, материалдарға және монтаждау жұмыстарына қойылатын талаптар.
3. Түпкілікті себептерді талдау, істен шығу түрлері мен салдарын талдау қағидаттары.
4. Өнім мен объектілерді қабылдау және сертификаттау рәсімдері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Сапа процестерін талдау, жақсарту және дамыту.

Машықтар:
1. Сәйкессіздіктер, аудит нәтижелері және тиімділіктің негізгі көрсеткіштері бойынша деректерді талдау.
2. Жүйелі мәселелерді анықтау және жақсарту бағдарламаларын әзірлеу.
3. Алдыңғы жобалардан алынған үздік тәжірибелер мен сабақтарды енгізу.
4. Үздіксіз жетілдіру әдістерін қолдану.

Білімдер:
1. Деректерді, себеп-салдарлық диаграммаларды статистикалық талдау әдістері.
2. Процестік басқару және сапаны қамтамасыз ету және бақылау жүйесінің (QA/QC) нәтижелілігін бағалау тәсілдері.
3. Сапа көрсеткіштерін құру және талдау қағидаттары.
4. Салыстырмалы талдау жүргізу практикасы (бенчмаркинг, салыстырмалы аудит және т.б.).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 4:
Тәуекелдерді басқару

Машықтар:
1. Жұмыстарды орындау сапасына және жабдықтарды өндіруге байланысты тәуекелдерді анықтау.
2. Жабдық бойынша техникалық сәйкессіздікті болдырмау үшін тиісті алдын алу шараларын ұсыну.
3. Жабдықтың сынына сәйкес инспекциялар жүргізу.

Білімдер:
1. Тәуекелдерді басқару негіздері.
2. Жабдықтың сыни сипатын ескере отырып, тексеру және сынақ жоспарларын әзірлеу және бақылау нүктелерін анықтау принциптері.
3. Жабдықтар мен жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар (қабылдау критерийлері).

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Функционаларалық үйлестіру, өзара іс-қимыл және оқыту.



Дағды 1:
Бөлімшелердің қызметіне сапаны қамтамасыз ету және бақылау жүйелерін ықпалдастыру.

Машықтар:
1. Жобалау, инженерлік және пайдалану бөлімшелері арасындағы өзара іс-қимылды үйлестіру.
2. Сапаны қамтамасыз ету және бақылау жөніндегі талаптарды (QA/QC) дайындау жоспарларына, жөндеу кестелеріне, жаңғырту жобаларына және сатып алу рәсімдеріне енгізу.
3. Тексерулердің, аудиттердің және инспекциялардың нәтижелерін мүдделі тараптармен келісу.
4. Басшылық пен реттеуші органдар үшін есептілікті дайындауды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Жобаларды басқару негіздері.
2. Объектілерді пайдалануға беру және техникалық қызмет көрсету кезеңдері.
3. Басқару және құжат айналымының ақпараттық жүйелері.
4. Тиімді қарым-қатынас, презентация және қақтығыстарды басқару әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құзыреттерді дамыту және сапа мәдениетін қалыптастыру.

Машықтар:
1. Сапаны қамтамасыз ету және бақылау рәсімдері бойынша қызметкерлер мен мердігерлерді оқытуды ұйымдастыру және жүргізу.
2. Жас мамандарға тәлімгерлік ету және білім мен тәжірибенің берілуін қамтамасыз ету.
3. Тәжірибе алмасу және үздік тәжірибелерді тарату бойынша тақырыптық іс-шаралар өткізу.

Білімдер:
1. Оқу қажеттіліктерін талдау әдістері.
2. Тәлімгерлік, коучинг және персоналдың құзыреттерін дамыту қағидаттары.
3. Сапа инженерлерін сертификаттаудың халықаралық бағдарламалары.
4. Ішкі байланыс құралдары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Қосымша еңбек функциясы 1:
Мердігерлер мен жеткізушілерді басқару.



Дағды 1:
Жұмыс сапасын және бөгде ұйымдардың жеткізілімдерін бақылау.

Машықтар:
1. Сапа критерийлері бойынша мердігерлер мен жеткізушілердің біліктілігі мен таңдауына қатысу.
2. Сапаны қамтамасыз ету және бақылау жөніндегі жоспарлардың орындалуын және жұмыстарды жүргізу кезінде стандарттар талаптарының сақталуын бақылау.
3. Өндірістік алаңдарда және жеткізушілерде инспекциялар жүргізу.
4. Техникалық құжаттама мен есептіліктің толықтығын тексеру.

Білімдер:
1. Жеткізуді және мердігерлік ұйымдарды басқару қағидаттары (келісімшарттық талаптар, орындалуын бақылау).
2. Жеткізушілердің құзыреттілігі мен біліктілігін бағалау тәртібі.
3. Материалдарды қабылдау, тасымалдау және сертификаттау регламенттері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік және сапаға бағдарлану
Талдау және жүйелік ойлау және проблемаларды шешу
Қауіпсіздікке бағдарлану және стандарттарды сақтау
Коммуникабельділік және тиімді өзара іс-қимыл

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттары, мұнай, газ және мұнай-химия өңдеу саласындағы мемлекетаралық стандарттар. Жабдықты жобалаудың, дайындаудың және пайдаланудың мемлекеттік және халықаралық стандарттары. Қадағалау мен инспекциялардың халықаралық стандарттары.API Q1/Q2, ASME Boiler and Pressure Vessel Code (Section V, VIII, IX), ASME B31.3 Process Piping, EN ISO 3834 Quality Requirements for Fusion Welding of Metallic Materials; EN 10204 Metallic Products - Inspection Documents; ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Жабдықтарға техникалық қызмет көрсету және жөндеу жөніндегі суперинтендант

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      12. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Бердіғұлов Мирас Мақсатұлы,

      +7 (717) 278 69 82, m.berdigulov@energo.gov.kz

      13. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      "ҚазТрансОйл" АҚ

      Жоба жетекшісі:

      Каирбекова Дана Айтбаевна

      E-mail: kairbekova@kaztransoil.kz

      Телефон нөмірі: +7 (717) 255 53 68

      Орындаушылар:

      Кондратьев Владимир Владимирович, , kondratyev@kaztransoil.kz

      Умирбаева Асель Алдияровна, +7 (717) 255 53 68, a.umirbaeva@kaztransoil.kz

      14. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 19.06.2026 ж.

      15. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 23.06.2026 ж.

      16. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      17. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 2, 2026 ж.

      18. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2029 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
5-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
9-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Газды қабылдау, сақтау және босату"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Газды қабылдау, сақтау және босату" кәсіптік стандарты газды қабылдау, сақтау және тарату процестерін қауіпсіз және тиімді басқаруды қамтамасыз ету үшін газ өнеркәсібінде қолданылады. Экономикалық қызметке инфрақұрылымға инвестиция салу, жүйенің үздіксіздігін қолдау, процестерді оңтайландыру және тұтынушыларға қызмет көрсету кіреді.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Білім – кәсіптік міндет шеңберінде іс-әрекеттерді орындау үшін қажетті зерделенген және меңгерілген ақпарат;

      2) Дағды – кәсіптік міндетті толығымен орындауға мүмкіндік беретін білім мен машықты қолдану қабілеті;

      3) Жөндеу – магистральдық құбырдың және (немесе) оның объектілерінің желілік бөлігінің толық немесе ішінара пайдалану ресурсының жарамдылығын немесе жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралар (операциялар) кешені;

      4) Кәсіптік стандарт – формалды және (немесе) формалды емес, және (немесе) информалды білім беру ескеріле отырып, білімге, машыққа, дағдыға, жұмыс тәжірибесіне, біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, кәсіптік қызметтің нақты бір саласындағы еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын жалпы талаптарды белгілейтін жазбаша ресми құжат;

      5) Магистральдық газ құбыры (МГ) – тасымалданатын газдың қысымын арттыруды және төмендетуді қамтамасыз ететін бір немесе бірнеше газ құбырынан (желілік бөліктен) және олармен ұштасып жатқан объектілерден, телебасқару, байланыс құралдарынан және өзге де коммуникациялардан тұратын, тауарлық газды тасымалдауға арналған инженерлік құрылыс. Магистральдық газ құбыры объектілерінің құрамы жобалық құжаттамада және техникалық регламенттер талаптарында айқындалады;

      6) Салалық біліктілік шеңбері – Қазақстан Республикасының ұлттық кәсіптер сыныптауышының, ұлттық біліктілік шеңберінің негізінде әзірленеді және салада орындалатын жұмыстардың күрделілігіне және пайдаланылатын білімнің, машықтың және құзыреттің сипатына қарай деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды сыныптайды.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) БА – басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы

      2) БТБА – жұмыс және жұмысшылар кәсіптерінің Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы

      3) ҒЗТКЖ – ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар

      4) ДТ – диагностикаға дейінгі тексеру

      5) ЖГҚ – жерасты газ қоймағы

      6) КС – кәсіби стандарт

      7) МГ – магистральдық газ құбыры

      8) СБШ – салалық біліктілік шеңбері

      9) ТҚК – техникалық қызмет көрсету

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Газды қабылдау, сақтау және босату

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H52104158

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      52 Жүктерді қоймаға қою және қосалқы көлік қызметі

      52.1 Жүктерді қоймаға қою және сақтау

      52.10 Жүктерді қоймаға қою және сақтау

      52.10.4 Мұнайды сақтау

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: "Газды қабылдау, сақтау және босату" кәсіби стандарты "Кәсіптік біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді және газды қабылдау, сақтау және босатудың қауіпсіз және тиімді процесін қамтамасыз ететін газ өнеркәсібіндегі мамандарға қойылатын талаптарды айқындайды.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Жедел-өндірістік қызмет бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      2) Жерасты газ қоймасының бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Жер асты газ сақтау жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Жедел-өндірістік қызмет бастығы":

Топтың коды:

1322-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Жедел-өндірістік қызмет бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
94-параграф (Цех бастығы)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Маман лауазымдарында мамандығы бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жерасты газ қоймалары (ЖАГҚ) жабдықтарының сенімді және тиімді жұмыс істеуін жүзеге асыру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалануды ұйымдастырушылық-техникалық сүйемелдеу
2. Құбырларды пайдалану жөніндегі қызмет персоналына басшылық жасау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалануды ұйымдастырушылық-техникалық сүйемелдеу



Дағды 1:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану бөлімшелерінің өндірістік көрсеткіштердің орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдаланудың өндірістік көрсеткіштерін талдау;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану кезінде Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің, өкімдік құжаттардың және техникалық құжаттаманың талаптарын бұзушылықтарды анықтау;
3. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының жұмыс режимдерін оңтайландыру бойынша ұсыныстар қалыптастыру;
4. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын авариясыз пайдалануға қауіп төндіретін авария алдындағы жай-күйді, ақаулар мен ақауларды анықтау, олардың дамуын болжау және оларды жою жөніндегі шараларды айқындау;
5. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының істен шығу себептерін және технологиялық процестің бұзылуын талдау;
6. Ұйымның бөлімшелерімен бірлесіп жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалануға бақылау жүргізу;
7. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану бойынша қорытындылар қалыптастыру;
8. Бақылаушы және қадағалау органдарының ескертулерін жою жөніндегі іс-шараларды әзірлеу, оларды құрамы мен мерзімі бойынша жүйелеу;
9. Жерасты газ қоймаларын пайдалану жөніндегі құжаттаманың жүргізілуін бақылау;
10. Мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы қолдану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі техникалық құжаттама;
3. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс принципі;
4. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының нормативтік және шекті жұмыс параметрлері;
5. Газды айдау, алу және сақтаудың технологиялық процестері;
6. ТҮБАЖ құралдарының, телемеханиканың, жерасты газ қоймаларының жабдықтарын автоматты басқару жүйелерінің құрылымы, өзара іс-қимылы және оларды басқару қағидалары;
7. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жерасты газ сақтау қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ ұйымдастыру-техникалық қамтамасыз ету

Машықтар:
1. ТҚКжЖ, ДТ бойынша жұмыс жоспарларын, кестелерін, бағдарламаларын, ақаулар мен көлемдер ведомостарын жасау;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану саласында техникалық құжаттаманы әзірлеу;
3. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын реконструкциялауға дейін, ТҚКжЖ, ДТ жүргізілуін бақылау;
4. Пайдалану, техникалық, жөндеу құжаттамасын талдау;
5. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ саласындағы өндірістік құжаттаманың бөлімшелерге қажеттілігін бағалау;
6. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарындағы авариялар мен авариялық жағдайларды тергеу нәтижелері бойынша іс-шараларды жоспарлау;
7. Күзгі-қысқы және көктемгі-жазғы пайдалану режиміне көшуге жерасты газ қоймаларының жабдықтарын дайындау жөніндегі іс-шараларды әзірлеу;
8. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану саласындағы есептілікті қалыптастыру;
9. Мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы қолдану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі техникалық құжаттама;
3. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ орындау түрлері, әдістері және технологиясы;
4. Газды жерасты сақтау объектілерінің технологиялық схемасы;
5. Газды айдау, алу және сақтаудың технологиялық процестері;
6. Атқарушылық құжаттаманы ресімдеу тәртібі;
7. Техникалық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу бойынша басшылық құжаттардың, оның ішінде стандарттар мен техникалық шарттардың талаптары;
8.Тауарлық-материалдық құндылықтардың өндірістік қорларын, авариялық қорды және жөндеу-пайдалану материалдарының шығынын нормалау негіздері;
9. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі есептілікті қалыптастыруға қойылатын талаптарды белгілейтін стандарттар, техникалық регламент (нұсқаулықтар);
10. Авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары;
11. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалануды тиімді және перспективалы дамыту жөнінде ұсыныстар әзірлеу және енгізу

Машықтар:
1. Жаңа техника мен технологияларды енгізу нәтижесінде жерасты газ қоймалары жабдықтарының жұмыс тиімділігінің өзгеруін талдау және бағалау;
2. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының қызмет ету мерзімін ұзарту жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және енгізу;
3. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану саласында озық тәжірибені қолдану;
4. Өз құзыреті шегінде заманауи энергия үнемдеу технологияларын қолдану;
5. Жерасты газ қоймаларының пайдаланылатын жабдықтарын жаңғырту және реконструкциялау жөнінде ұсыныстар дайындау;
6. Жаңа техника мен технологияларды енгізу жоспарларын дайындау;
7. Жаңа техниканы енгізуден, рационализаторлық ұсыныстардан, жұмыс орнының ұйымдастырушылық-техникалық жағдайларының өзгеруінен болатын тәуекелдерді бағалау;
8. Мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы қолдану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі техникалық құжаттама;
3. Газды айдау, алу және сақтаудың технологиялық процестері;
4. Жаңа техниканы, озық технологияларды, ҒЗТКЖ нәтижелерін енгізуді регламенттейтін салалық құжаттар;
5. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының жұмысында қолданылатын озық, оның ішінде энергия үнемдейтін технологиялар;
6. Техникалық есептеулер жүргізу және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану тиімділігін айқындау әдістері;
7. Өнертапқыштық және рационализаторлық қызметтің негіздері;
8. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Құбырларды пайдалану жөніндегі қызмет персоналына басшылық жасау



Дағды 1:
Қарамағындағы персоналдың өндірістік қызметін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Өндірістік міндеттердің басымдылығын және қолда бар ресурстарды ескере отырып, жұмыс жоспарларын жасау;
2. Еңбекті тиімді ұйымдастыруды және жұмыс уақытын ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету;
3. Персонал орындаған жұмыстардың сапасын бағалау;
4. Құбырларды пайдалану жөніндегі бөлімше қызметінің тиімділігін бағалау;
5. Бөлімшеде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт, экологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы;
2. Менеджмент, еңбекті ұйымдастыру және персоналды басқару негіздері;
3. Жұмыс уақытының кестелік есебі;
4. Қызметкерлердің лауазымдары, жұмысшылардың кәсіптері бойынша жұмыс сипаттамалары;
5. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық
Топ мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Аналитикалық ойлау
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команданың жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген "Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10363 болып тіркелген).
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 360 бұйрығымен бекітілген "Компрессорлық станцияларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10251 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

6

Жерасты газ қоймасының бастығы

10. Кәсіптің карточкасы "Жерасты газ қоймасының бастығы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Жерасты газ қоймасының бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
94-параграф (Цех бастығы)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Өндірісті жедел басқару бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жерасты газ қоймалары (ЖАГҚ) жабдықтарының сенімді және тиімді жұмыс істеуін жүзеге асыру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі бөлімше персоналына басшылық жасау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру



Дағды 1:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдаланудың өндірістік процесін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының қалдық ресурсын бағалауды жүргізу;
2. Жерасты газ қоймалары жабдықтарын пайдалану және істен шығу жөніндегі деректерді талдау;
3. Жерасты газ қоймаларындағы газ балансы мен қорлары туралы ақпаратты талдау;
4. Газ сапасының стандарт талаптарына сәйкес келмеу себептерін жою жөніндегі іс-шараларды қалыптастыру;
5. Аварияларды жою жөніндегі жұмыстарды талдау және оларды жетілдіру және түзету жөнінде шаралар қабылдау;
6. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының қалыпты жұмысынан ауытқуларды анықтау;
7. Пайдалану міндеттерін оларды орындаудың басымдығы тұрғысынан саралау;
8. Пайдалану міндеттерін оларды орындаудың басымдығы тұрғысынан ранжирлеу;
9. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарында авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс шаралар жоспарына сәйкес қарамағындағы қызметкерлермен аварияға қарсы жаттығулар жүргізу;
10. Мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы қолдану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Табиғи газдың, тұрақсыз сұйық көмірсутектердің, газ және сұйық орталардың, химиялық реагенттердің физикалық-химиялық қасиеттері, оларды кәдеге жарату тәртібі мен қағидалары;
3. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі техникалық құжаттама;
4. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс принципі;
5. Газды жерасты сақтау объектілерінің технологиялық схемасы;
6. Газды жерасты сақтау объектілерінің технологиялық схемасы;
7. Пайдаланылатын жерасты газ қоймасына газды айдау және алу жөніндегі жоспар;
8. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану кезіндегі авариялық жағдайлардың түрлері, олардың пайда болу себептері және алдын алу және жою тәсілдері;
9. Авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары;
10. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану саласындағы есептілік түрлері;
11. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ ұйымдастыру

Машықтар:
1. Жалпы және арнайы мақсаттағы технологиялық схемаларды, чертеждерді және техникалық құжаттаманы оқу;
2. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының техникалық жағдайын талдау;
3. Ақаулар ведомостарының, жерасты газ қоймаларының жабдықтарын тексеру актілерінің деректерін талдау;
4. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын диагностикалау нәтижелерін қолдану;
5. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТККжЖ, ДТ бойынша жұмыс көлемін анықтау;
6. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарында жұмыстарды орындау тәуекелдерін бағалау;
7. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ жүргізілуін бақылау;
8. Қолда бар ресурстарды (адам, көлік, материалдық-техникалық) үйлестіру және оңтайлы пайдалану;
9. Анықталған ақауларды жою бойынша жұмыстардың көлемі мен сапасын бағалау;
10. Мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы қолдану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және жерасты газ сақтау қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ саласындағы өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі техникалық құжаттама;
3. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принципі;
4. Газды айдау, алу және сақтаудың технологиялық процесі;
5. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ орындау түрлері, әдістері және технологиясы;
6. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының техникалық жай-күйін техникалық диагностикалау және болжау әдістері;
7. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері;
8. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, от және газ қауіпті жұмыстарды, биіктікте, орындалған жұмыстардың сапасын бақылау және қабылдау саласындағы жұмыстарды жүргізу жөніндегі жергілікті нормативтік актілердің және өкімдік құжаттардың талаптары;
9. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарына ТҚКжЖ, ДТ бойынша жұмыстарды пайдалану және орындау кезіндегі авариялық жағдайлардың түрлері, олардың пайда болу себептері және алдын алу және жою тәсілдері;
10. Авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары;
11. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Жерасты газ қоймалары жабдықтарын пайдалану тиімділігін арттыру жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының ағымдағы жағдайын және оны пайдалануды ұйымдастыруды талдау және бағалау;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану тиімділігін арттыру резервтерін анықтау;
3. Ресурстарды ұтымды жұмсау жөніндегі іс-шараларды әзірлеу;
4. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының сенімділігін, тиімділігін және пайдалану қауіпсіздігін арттыруға бағытталған іс-шараларды әзірлеу және жүргізу;
5. Газды жерасты сақтау саласындағы озық тәжірибені жинақтау, оны қолдану мүмкіндігін бағалау;
6. Рационализаторлық ұсыныстарды қолданудың жаңалығын, пайдалылығын және орындылығын анықтау;
7. Инновацияларды енгізу тиімділігін бағалау;
8. Жаңа техниканы енгізуден, рационализаторлық ұсыныстардан, жұмыс орнының ұйымдастырушылық-техникалық жағдайларының өзгеруінен болатын тәуекелдерді бағалау;
9. Мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы қолдану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі техникалық құжаттама;
3. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принципі;
4. Жерасты газ қоймалары жабдықтарының сенімділігін, тиімділігін және жұмыс қауіпсіздігін арттыру тәсілдері;
5. Ғылым мен техниканың жетістіктері, жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану саласындағы озық отандық және шетелдік тәжірибе;
6. Рационализаторлық қызмет саласындағы салалық стандарттар;
7. Жаңа техниканы, технологияларды, еңбекті ұйымдастырудың озық тәсілдерін, рационализаторлық ұсыныстар мен өнертабыстарды енгізудің тиімділігін анықтау әдістері;
8. Параметрлердің техникалық есептеулерін жүргізу және жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану тиімділігін анықтау әдістері;
9. Өнертапқыштық және рационализаторлық қызметтің негіздері;
10. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жерасты газ қоймаларының жабдықтарын пайдалану жөніндегі бөлімше персоналына басшылық жасау



Дағды 1:
Қарамағындағы персоналдың өндірістік қызметін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Өндірістік міндеттер мен қолда бар ресурстардың басымдылығын ескере отырып, жұмыс жоспарларын жасау;
2. Еңбекті тиімді ұйымдастыруды және жұмыс уақытын ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету;
3. Бөлімше қызметінің тиімділігін бағалау;
4. Қарамағындағы персонал орындаған жұмыстардың сапасын бағалау;
5. Бөлімше туралы ережені, лауазымдық және өндірістік (жұмыс) нұсқаулықтарды әзірлеу;
6. Бөлімшеде Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік жөніндегі өкімдік құжаттардың сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы;
2. Жұмыс уақытын пайдаланудың табельдік есебі;
3. Басшылардың, мамандардың, қызметшілердің лауазымдарына және қарамағындағы персоналға қатысты бөліктегі жұмысшылардың кәсіптеріне қойылатын біліктілік талаптары;
4. Қызметшілердің лауазымдары, жұмысшылардың кәсіптері бойынша жұмыс сипаттамалары бар салалық құжаттар;
5. Құрылымдық бөлімшелер туралы ережелерді, лауазымдық және өндірістік (жұмыс) нұсқаулықтарды әзірлеу жөніндегі жергілікті нормативтік актілер мен өкімдік құжаттардың талаптары;
6. Менеджмент, еңбекті ұйымдастыру және персоналды басқару негіздері;
7. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Қарамағындағы персоналды оқытуды жүргізу

Машықтар:
1. Қызметкерлерді оқытуға өтінімдерді ресімдеу;
2. Персоналға қажетті біліктілік қажеттілігін анықтау;
3. Техникалық оқу жоспарларын, бағдарламаларын жасау;
4. Персоналдың біліктілігін бағалауды жүзеге асыру;
5. Қарамағындағы қызметкерлермен техникалық оқу жүргізу;
6. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт қауіпсіздігі бойынша оқытуды, нұсқамалар, білімдерін тексеруді ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және персоналды оқытуды ұйымдастыру жөніндегі өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Жұмысшылардың кәсіптері бойынша техникалық оқу бағдарламаларының құрамы және оқыту кезеңділігі;
3. Кіріспе, бастапқы, кезеңдік, нысаналы және жоспардан тыс нұсқамаларды өткізу тәртібі мен құрамы;
4. Кадрларды іріктеу жөніндегі жұмыс негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық
Аналитикалық ойлау
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команданың жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген "Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10363 болып тіркелген).
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 360 бұйрығымен бекітілген "Компрессорлық станцияларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10251 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Жедел-өндірістік қызмет бастығы

6

Өндірістік-техникалық қызмет бастығы

7

Бас инженер

11. Кәсіптің карточкасы "Жер асты газ сақтау жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2147-3

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Жер асты газ сақтау жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2016 жылғы 24 мамырдағы № 217 бұйрығымен бекітілген Мұнай-газ өндіру саласындағы басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілердің лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары
§ 10 Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

I санаттағы жер асты газ қоймасы жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер: тиiстi мамандық бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейiнгi) бiлiм және II санаттағы газ шаруашылығы жабдықтарын пайдалану жөнiндегi инженер лауазымындағы жұмыс өтілі 2 жылдан кем емес; II санаттағы жер асты газ қоймасы жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер: тиiстi мамандық бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейiнгi) бiлiм және санаты жоқ газ шаруашылығы жабдықтарын пайдалану жөнiндегi инженер лауазымындағы жұмыс өтілі 3 жылдан кем емес; санаты жоқ жер асты газ қоймасы жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер: жұмыс өтіліне талаптар қойылмай тиісті мамандық бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша орта техникалық және кәсіптік (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және жұмыс өтілі. I санатты техник кемінде 3 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етпейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2141-9-003 - Технологиялық жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі инженер

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жер асты газ сақтау жабдықтарын пайдалану бойынша жұмыстарды орындау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ тасымалдау жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу (ТҚКЖ), диагностикалық тексеру (ДТ) бойынша жұмыстардың орындалуын қамтамасыз ету
2. Газ тасымалдау жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ сүйемелдеу бойынша құжаттаманы жүргізу
3. Газ тасымалдау жабдығы жұмысының беріктігі мен сенімділігін арттыру жөніндегі іс- шараларды орындау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Газ тасымалдау жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу (ТҚКЖ), диагностикалық тексеру (ДТ) бойынша жұмыстардың орындалуын қамтамасыз ету



Дағды 1:
Жоспарлы-алдын ала жөндеу (ЖАЖ), техникалық қызмет көрсету (ТҚ) кестелерін және диагностикалық тексеру жүргізу

Машықтар:
1. Жұмыстарды орындаудың желілік кестелерін әзірлеу;
2. От және газ қауіпті жұмыстарды жүргізуді жоспарлау және олардың орындалуын бақылау;
3. ТҚКЖ, ДТ ұйымдастыру және қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс- шаралардың орындалуын әзірлеу және бақылау, ЕҰ;
4. Пайдалану персоналының жұмысын жоспарлау;
5. Газ объектілері жабдықтарында жұмыстарды орындау кезінде тәуекелдерді бағалау;
6. Қызмет бағыты бойынша арнайы бағдарламалық өнімдерді пайдалану.

Білімдер:
1. Техникалық диагностика негіздері;
2. Теориялық механика негіздері;
3. Термодинамика негіздері;
4. Электротехника негіздері;
5. Материалтану негіздері;
6. Дәнекерлеу өндірісінің негіздері;
7. От және газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар;
8. Газ объектілері жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принципі;
9. Газ тасымалдау жабдығы ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері;
10. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тасымалдау жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ кезінде технологиялық регламенттердің сақталуын бақылау

Машықтар:
1. Бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарын пайдалану;
2. Сызбалар мен спецификацияны оқу;
3. Газ тасымалдау жабдығының техникалық параметрлерін талдау;
4. Қосалқы бөлшектерге, материалдар мен құралдарға қажеттілікті қалыптастыру;
5. Газдың ағуын анықтау және жою;
6. Дербес компьютерді және оның перифериялық құрылғыларын, ұйымдастыру техникасын пайдалану.

Білімдер:
1. Кәсіпорынның технологиялық регламенттері;
2. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының жұмыс принципі;
3. Газ жабдығына техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді орындау түрлері, әдістері мен технологиясы;
4. Кәсіптер мен жұмыс түрлері бойынша еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулық;
5. Номенклатура, материалдар мен қосалқы бөлшектерді сақтауға қойылатын талаптар;
6. Құрал-сайманның, материалдардың және қосалқы бөлшектердің шығыс нормалары;
7. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 3:
Сынақтарды жүргізу кезінде және жөндеу жұмыстарын орындағаннан кейін газ тасымалдау жабдығының техникалық жай-күйін бақылау

Машықтар:
1. Жабдықтың жұмысындағы, оның ішінде сынақтарды жүргізу кезінде және жөндеу жұмыстарын орындағаннан кейін ақауларды анықтау;
2. Жабдықтарды диагностикалау және өнеркәсіптік қауіпсіздік сараптамасының нәтижелерін қолдану;
3. Энергия үнемдеу, жөндеу технологиялары, еңбек әдістері мен тәсілдері бойынша озық тәжірибені қолдану;
4. Күзгі-қысқы кезеңде жабдықтарды көктемгі су тасқынына дайындау және пайдалану бойынша іс-шаралар өткізу;
5. Жеке және ұжымдық қорғану құралдарын қолдану;
6. Шектеулі уақыт режимінде шешім қабылдау.

Білімдер:
1. Технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелері (ТП АБЖ), телемеханика құралдарының, газ тасымалдау жабдығын автоматты басқару жүйелерінің құрылымы, өзара іс- қимылы және оларды басқару;
2. Газ тасымалдау жабдығын пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар;
3. Жөндеудің озық технологиялары, еңбектің прогрессивті әдістері мен тәсілдері;
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ тасымалдау жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ сүйемелдеу бойынша құжаттаманы жүргізу



Дағды 1:
Газ тасымалдау жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ бойынша техникалық құжаттаманы ресімдеу

Машықтар:
1. Газ тасымалдау жабдығының ауытқуларын және ақауларын жөндеу кезінде сыныптау;
2. Газ тасымалдау жабдығын жөндеу кезінде беру және қабылдау жөніндегі құжаттаманы жүргізу;
3. Жабдықтардың ТҚКЖ, ДТ атқарушылық құжаттамасын толтыру;
4. Одан әрі пайдалануға жарамсыз материалдық-техникалық ресурстарды есептен шығару актілерін ресімдеу;
5. Жабдықтарды паспорттауды жүргізу;
6. Техникалық құжаттамаға қажеттілікті анықтау;
7. Жабдықтарға ТҚКЖ, ДТ саласында есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан
Республикасының Кодексі, "Газ және газбен жабдықтау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы;
2. Кәсіпорынның өндірістік қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар;
3. Газ тасымалдау жабдығын пайдалану және жөндеу жөніндегі техникалық құжаттама және оны ресімдеуге қойылатын талаптар;
4. Жабдықты паспорттау тәртібі;
5. Материалдық-техникалық ресурстарды есептен шығару тәртібі;
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Жұмыс жүргізуге арналған наряд-рұқсатнамаларды және басқа да арнайы рұқсаттарды ресімдеу

Машықтар:
1. Газ жабдығын пайдалану және жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі құжаттаманы талдау
2. Еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулық жүргізу

Білімдер:
1. Газ тасымалдау жабдығының ТҚКЖ талаптарын белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар;
2. Жұмыстарды жүргізуге наряд- рұқсатнамаларды ресімдеу тәртібі;
3. От және газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар;
4. Бағынушы персоналдың біліктілік сипаттамалары;
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Газ тасымалдау жабдығы жұмысының беріктігі мен сенімділігін арттыру жөніндегі іс- шараларды орындау



Дағды 1:
Газ тасымалдау жабдығы жұмысының тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар дайындау

Машықтар:
1. Газ тасымалдау жабдығы жұмысының тиімділігін арттыру мүмкіндіктерін талдау;
2. Ұсынылған шешімдердің тиімділігін есептеу;
3. Жабдық жұмысының тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар қалыптастыру;
4. Жалпы және арнайы мақсаттағы технологиялық схемаларды, сызбаларды және техникалық құжаттаманы оқу.

Білімдер:
1. Жөндеудің озық технологиялары, еңбектің прогрессивті әдістері мен тәсілдері;
2. Жабдықты пайдалану кезіндегі алдыңғы қатарлы энергия үнемдеу технологиялары;
3. Өнертапқыштық және рационализаторлық қызметтің негіздері;
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Авариялардың, оқыс оқиғалардың, газ тасымалдау жабдығының істен шығуының алдын алуға бағытталған іс-шаралар бағдарламасына ұсыныстар дайындау

Машықтар:
1. Жабдықтың жұмысына әсер ететін факторларды анықтау
2. Жабдықты пайдалану кезінде авариялар мен инциденттердің алдын алу және жою жөніндегі шараларды әзірлеу

Білімдер:
1. Газды тасымалдаудың технологиялық процестері;
2. Еңбек қауіпсіздігі стандарттары, қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары;
3. Табиғи газдың, тұрақсыз сұйық көмірсутектердің, газ және сұйық ортаның, химиялық реагенттердің физика-химиялық қасиеттері, оларды кәдеге жарату тәртібі мен ережесі;
4. Авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары;
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 3:
Персоналдың жұмысында ТҚКЖ, ДТ озық технологияларын және еңбектің прогрессивті әдістері мен тәсілдерін енгізу

Машықтар:
1. Жаңа техниканы, рационализаторлық ұсыныстарды енгізуден, жұмыс орнының ұйымдастыру-техникалық шарттарының өзгеруінен қауіптерді бағалау;
2. Инновацияларды енгізуден тиімділікті бағалау;
3. Энергия үнемдеу, жөндеу технологиялары, еңбек әдістері мен тәсілдері бойынша озық тәжірибені қолдану;
4. Жабдықтың пайдалану параметрлерінің нормативтік (рұқсат етілген) шамаларынан өзгеру және ауытқу себептерін анықтау;
5. Газ объектілері жабдықтарының технологиялық параметрлерін түзету бойынша шешімдер қабылдау.

Білімдер:
1. Жаңа техниканы, озық технологияларды, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелерді енгізуді регламенттейтін салалық құжаттар;
2. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық қасиеттер
Аналитикалық ойлау
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы мен команда жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

"Мұнай-газ салаларындағы қауіпті өндірістік объектілердің өнеркәсіптік қауіпсіздігін қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №355 бұйрығымен бекітілген.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Бас инженер

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      12. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Сағатұлы Ілияс, +7 (717) 278 69 54, I.sagatuly@energo.gov.kz

      13. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      АО "Интергаз Центральная Азия"

      Жоба жетекшісі:

      Сембекова Айдана Ериковна

      E-mail: a.sembekova@ica.kz

      Телефон нөмірі: +7 (701) 666 71 45

      Орындаушылар:

      Тасмагамбетова Венера Алгалиевна, +7 (777) 479 13 48, Tasmagambetova@ica.kz Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 17.06.2026 ж.

      14. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 18.06.2026 ж.

      15. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      16. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 2, 2026 ж.

      17. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2029 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
6-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
10-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Газды қабылдау, сақтау және сату"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Газды қабылдау, сақтау және сату" кәсіптік стандарты газды қабылдау, сақтау және өткізу саласында жұмыс істейтін мамандарға қойылатын талаптарды анықтайды. Бұл КС газ қоймалары мен терминалдарындағы жұмыс, газ логистикасы және тасымалдау, газ жабдықтарына техникалық қызмет көрсету, газды сату және сату, сапаны бақылау және қауіпсіздік сияқты салаларды қамтиды. Бұл КС осы саладағы жұмыстың сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектеседі.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Автогаз құю станциясы (АГҚС) – сұйытылған мұнай газын отын ретінде пайдаланатын көлік құралдарының иелеріне сақтауға және бөлшек саудада өткізуге арналған технологиялық кешен.

      2) Автогаз толтыру компрессорлық станциясы – тауарлық газды отын ретінде пайдаланатын көлік құралдарының иелеріне компримдеуге, сақтауға және бөлшек саудада өткізуге арналған технологиялық кешен.

      3) Газ тарату жүйесі – газ құбырларынан (желілік бөліктен) және олармен ұштасқан объектілерден тұратын, тауарлық газды магистральдық газ құбырынан газ тұтыну жүйелеріне дейін тасымалдауға арналған технологиялық өзара байланысты құрылыстар кешені.

      4) Газ тарату станциясы (ГТС) – газды бөлудің және оның қысымын реттеудің, өлшеу қондырғылары мен техникалық жабдықтардың және қосалқы жүйелерінің жиынтығы. Газ тарату станциялары газ тарату жүйелеріне кіреді.

      5) Жөндеу – магистральдық құбырдың және (немесе) оның объектілерінің желілік бөлігінің толық немесе ішінара пайдалану ресурсының жарамдылығын немесе жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралар (операциялар) кешені.

      6) Магистральдық газ құбыры (МГ) – тасымалданатын газдың қысымын арттыруды және төмендетуді қамтамасыз ететін бір немесе бірнеше газ құбырынан (желілік бөліктен) және олармен ұштасып жатқан объектілерден, телебасқару, байланыс құралдарынан және өзге де коммуникациялардан тұратын, тауарлық газды тасымалдауға арналған инженерлік құрылыс. Магистральдық газ құбыры объектілерінің құрамы жобалық құжаттамада және техникалық регламенттер талаптарында айқындалады.

      7) Магистральдық газ құбырының желілік бөлігі (МГЖБ) – газды тікелей тасымалдауды жүзеге асыратын жер асты, су асты, жер үсті, жер үсті құбырлары..

      8) Тасымалдау – газ құбырлары арқылы шикі немесе тауарлық газды айдаудың технологиялық процесі.

      9) Тауарлық газ – құрамында метан басым, газ тәріздес күйдегі, шикі газды қайта өңдеу өнімі болып табылатын және компоненттердің сапалық және сандық құрамы бойынша техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттар талаптарына жауап беретін көмірсутектердің көп компонентті қоспасы.

      10) Тауарлық газ қоймасы – тауарлық газды сақтауға арналған технологиялық өзара байланысты өндірістік және өзге де объектілер кешені.

      11) Техникалық диагностикалау – магистральдық құбырдың техникалық жай-күйін айқындауға арналған жұмыстар мен ұйымдастыру-техникалық ісшаралар кешені.

      12) Топтық резервуарлық қондырғы – сыйымдылықтар тобынан, сақтандырғыш-бекіткіш және реттеуші арматурадан, газ құбырларынан тұратын және сұйытылған мұнай газын газ тұтыну жүйелеріне сақтауға және беруге арналған инженерлік құрылыс.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) АГҚС – Автогаз құю станциясы

      2) ГТС – Газ тарату станциясы

      3) ДТ – Диагностикалық тексеру

      4) КриоАЖҚС – криоавтожанармай құю станциясы

      5) МГ – Магистральдық газ құбыры

      6) МГЖБ – Магистральдық газ құбырының желілік бөлігі

      7) НТҚ – нормативтік-техникалық құжаттама

      8) ТҚКЖ – техникалық қызмет көрсету және жөндеу

      9) ГРУ – Топтық резервуар қондырғысы

      10) БТБА – бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалық

      11) КС – кәсіптік стандарт

      12) СБШ – салалық біліктілік шеңбері

      13) БА – басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Газды қабылдау, сақтау және сату

      5. Кәсіптік стандарттың коды: D35230071

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      D Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау

      35 Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен қамтамасыз ету

      35.2 Құбыржолдар бойынша газды тәрізді отын өндіру және тарату

      35.23 Газ тәрізді отынды құбырлар арқылы сату

      35.23.0 Газ тәрізді отынды құбырлар арқылы сату

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Бұл КС "Газды қабылдау, сақтау және сату", "Кәсіби біліктілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес, кәсіптік тобының сипаттамасын, сондай-ақ газды қабылдау, сақтау, босату және өткізу бойынша жұмыстарды орындайтын өндірістік бригаданың жұмысы мен еңбек функцияларының сипаттамаларын қамтиды. Өнеркәсіптік мұнай және газ өндіру кәсіпорындары және мұнай өнімдерін өңдеу кәсіпорындары тауарлық өнімді тікелей тұтынушыларға (мысалы, мұнай өңдеу зауыттары) немесе көлік және өткізу ұйымдарының жүйесі арқылы өткізеді.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Газ өткізу жөніндегі маман - 6 СБШ-нің деңгейі

      2) Станцияға техникалық қызмет көрсету жөніндегі мастер - 5 СБШ-нің деңгейі

      3) Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы - 4 СБШ-нің деңгейі

      4) Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь - 3 СБШ-нің деңгейі

      5) Газ тарату станциясының машинисi - 3 СБШ-нің деңгейі

      6) Пеш шаруашылығының бақылаушысы - 3 СБШ-нің деңгейі

      7) Баллондарды толтырушы - 3 СБШ-нің деңгейі

      8) Газгольдер станциясының операторы - 3 СБШ-нің деңгейі

      9) Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь - 2 СБШ-нің деңгейі

      10) Пеш шаруашылығының бақылаушысы - 2 СБШ-нің деңгейі

      11) Газгольдер станциясының операторы - 2 СБШ-нің деңгейі

      12) Баллондарды толтырушы - 2 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Газ өткізу жөніндегі маман":

Топтың коды:

2147-9

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Газ өткізу жөніндегі маман

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Отсутствует в ЕТКС и КС
БТБА мен БА-нда жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Кемінде 2 жыл жұмыс өтілі бар арнаулы орта білім (орта буын маманы)

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Абоненттер тұтынатын газ көлемін есепке алуды қамтамасыз ету және жеткізілген газ үшін тұтынушылармен есеп айырысуды жүргізу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Тұтынушыларға жеткізілетін газды есепке алу
2. Тұтынушыларға газ өткізу және берешекті өтеу жөніндегі құжаттаманы жүргізу
3. Тауарлық газды тұтынушыларға қызмет көрсету

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Тұтынушыларға жеткізілетін газды есепке алу



Дағды 1:
Газ тасымалдау ұйымы беретін газ көлемін есепке алу

Машықтар:
1. Газ тарату станцияларынан газдың келуін есепке алуды бақылауды жүзеге асыру
2. Газ тасымалдау ұйымынан газ қабылдау-беру актілеріне қол қоюды бақылауды жүзеге асыру
3. Газ тарату жүйесінің секторлары (учаскелері) бойынша газ беру режимдерінің өзгеруіне және шығынына талдау жүргізу
4. Тұтынушыларға газдың келуін мен сатылуының теңгерімін жасау

Білімдер:
1. Газ жеткізу саласындағы нормативтік актілер мен құжаттар
2. Газ жеткізу шартының ережелері
3. Газ тасымалдау ұйымымен өзара іс-қимыл тәртібі
4. Есепке алу құжаттамасын жүргізу және ресімдеу қағидалары
5. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі қағидалар мен нормалар
6. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары
8. Ішкі еңбек тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тұтынушыларға өткізілетін газ көлемін есепке алу

Машықтар:
1. Тұтыну көлемі бойынша жедел ақпарат жинауды жүзеге асыру, қолданыстағы тұтынушылардың тізілімдерін қалыптастыру
2. Тұтынушылардан газ жеткізуге өтінімдер жинауды жүзеге асыру, тұтынушыларға газ жеткізу жоспарын қалыптастыру, оның ішінде тауарлық газды тасымалдау және өткізу көлемін бөле отырып
3. Газ тұтыну объектілерінің техникалық сипаттамаларын өзгерту бойынша деректер базасына түзетулер енгізуге мониторинг және салыстыру жүргізу
4. Тұтынушының газ жеткізу және қабылдау актілерін ресімдеуін бақылауды жүзеге асыру
5. Газды есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін түсірудің толықтығы мен дұрыстығына талдау жүргізу
6. Газды рұқсатсыз пайдаланудың себептері мен мерзімін анықтай отырып, дерекқорда есепке алынбаған тұтынушыларды анықтау
7. Газ тұтыну динамикасы бойынша есептілікті қалыптастыру
8. Тұтынушыларға газ жеткізу жоспарының болжамды дәлдігіне талдау жүргізу
9. Қызмет бағыты бойынша мамандандырылған бағдарламалық өнімдерді пайдалану

Білімдер:
1. Газ тарату жүйесі бойынша тасымалдау және тауарлық газды бөлшек саудада өткізу саласындағы нормативтік актілер мен құжаттар
2. Газ балансын жасау тәртібі
3. Тауарлық газды тасымалдау және өткізу жөніндегі өндірістік бағдарламалардың жоспарларын жасау және келісу тәртібі
4. Газ тұтыну нормаларын есептеу және бекіту қағидасы

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Тұтынушыларға газ өткізу және берешекті өтеу жөніндегі құжаттаманы жүргізу



Дағды 1:
Газ тұтынушылармен шарттар бойынша жұмыс

Машықтар:
1. Тұтынушылармен газды сатуға және тасымалдауға шарттар жасасуды қамтамасыз ету
2. Тұтынушылармен газды бөлшек саудада өткізу және тасымалдау шарттарына (тарифтердің өзгеруіне, тұтыну көлемінің ұлғаюына байланысты)қосымша келісімдер дайындау
3. Шарттардың тізілімдерін, алдын ала төлеу бойынша тізілімдерді, газ тұтыну көлемдерін жабу тізілімдерін жасау
4. Алдын ала төлеуге шоттарды және газды төлеуге арналған шот-фактураларды қалыптастыру және жіберу
5. Тұтынушылардың газ төлемін салыстыру және бақылау

Білімдер:
1. Тауарлық газды тасымалдауға және өткізуге арналған үлгілік шарттар
2. Шот-фактураларды ресімдеуге және ұсынуға қойылатын нормативтік талаптар
3. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі қағидалар мен нормалар
4. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары
5. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары
6. Ішкі еңбек тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ үшін берешекті өтеу жөніндегі жұмыстарды құжаттамалық қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Дебиторлық берешекке талдау жүргізу
2. Тұтынушының газға берешегі туралы хабарлама жасау және жіберу
3. Өтінімдер негізінде тұтынылған газ үшін берешекке байланысты тұтынушыларды ажырату процесін ресімдеу
4. Газ үшін берешекке байланысты тұтынушыларды ажырату бойынша жұмыстардың жүргізілуін есепке алуды және бақылауды жүзеге асыру
5. Талап-арыз жұмысын жүргізу үшін ақпарат жинауды және материалдарды дайындауды жүзеге асыру

Білімдер:
1. Газ тұтынушыларын ақпараттандыру тәсілдері
2. Тұтынушыларға шарттық міндеттемелерді бұзғаны үшін талаптарды қалыптастыру тәртібі
3. Дербес деректерді өңдеу, сақтау және жою жөніндегі нормативтік құқықтық актілер

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Тауарлық газды тұтынушыларға қызмет көрсету



Дағды 1:
Құжаттарды қабылдау

Машықтар:
1. Өтініштерді қабылдауды жүзеге асыру
2. Растайтын құжаттарды салыстырып тексеру
3. Қабылданған құжаттарды тіркеуді және сақтауды қамтамасыз ету

Білімдер:
1. Істерді құжаттау және архивке беру қағидалары
2. Өтініштерді ресімдеу қағидалары және үлгілік нысандары
3. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі қағидалар мен нормалар
4. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары
5. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары
6. Ішкі еңбек тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Тұтынушыларға кеңес беру

Машықтар:
1. Газбен жабдықтауға қол жеткізу және қолданыстағы шарттық қатынастар мәселелері бойынша кеңес беру үшін тұтынушыларды қабылдауды жүзеге асыру
2. Тұтынушылардың талаптарымен жұмыс жүргізу, тұтынушылармен келіссөздер жүргізу
3. Тұтынушылардың шағымдары бойынша материалдарды комиссиялық қарауға шығару үшін дайындау
4. Газдандыру және тұрмыста газды қауіпсіз пайдалану жөніндегі хабарландыру жобаларын, үгіт материалдарының макеттерін дайындау

Білімдер:
1. Газ тарату жүйелері бойынша газ тасымалдау саласында реттеліп көрсетілетін қызметтерді көрсетудің үлгілік регламенті
2. Іскерлік этика нормалары
3. Келіссөздер жүргізу негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Командада жұмыс істей білу
Тәртіптілік
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері"
ҚР ҚҚ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері"
МСН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Қызмет (учаске) бастығы

10. Кәсіптің карточкасы "Станцияға техникалық қызмет көрсету жөніндегі мастер":

Топтың коды:

7100-0

Қызмет атауының коды:

7100-0-010

Кәсіптің атауы:

Станцияға техникалық қызмет көрсету жөніндегі мастер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).90 Параграф. Участке мастері

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Мұнай және газ кен орындарын пайдалану

Біліктілік:

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

кадрлар даярлаудың тиісті саласында жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және өндірісте кемінде 1 жыл жұмыс өтілі немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және жұмыс өтілі өндірісте кемінде 3 жыл, тиісті мамандық бойынша білімі болмаған жағдайда, өндірістегі жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7100-0-008 - Жүйелерге техникалық қызмет көрсету жөніндегі мастер

Қызметтің негізгі мақсаты:

АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС сенімді және тиімді жұмыс істеуін жүзеге асыру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалануды қамтамасыз ету
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалануды ұйымдастыру- техникалық сүйемелдеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалануды қамтамасыз ету



Дағды 1:
Берілген режимде АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жұмысын үйлестіру

Машықтар:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының пайдалану параметрлері мен жұмысының бұзылуына талдау жүргізу
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының ақауларын жою, авариялардың, бұзылулардың алдын алу бойынша шаралар қабылдау
3. Берілген мәндерден технологиялық параметрлердің ауытқу себептерін жою бойынша шаралар қабылдау
4. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалану қызметкерлерінің жұмыстарды орындауына жедел бақылау жүргізу

Білімдер:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принциптері
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының негізгі типтері мен техникалық сипаттамалары
3. Технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелерінің құрылымы, өзара әрекеттесуі (ТП АБЖ), телемеханика, АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары
4. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының жұмыс істеу қағидаттары
5. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары ақауларының түрлері
6. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік саласындағы НТҚ талаптары
7. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС Жабдықты пайдалануға және жөндеуге қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар,
техникалық регламенттер, нұсқаулықтар
8. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
ГЖС жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу (ТҚКЖ), диагностикалық тексеру (ДТ) бойынша жұмыстардың орындалуын қамтамасыз ету

Машықтар:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарына жоспарлы-алдын ала жөндеу кестелерін және техникалық қызмет көрсету кестелерін әзірлеу
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарына ДТ өткізу жоспарларының жобаларын дайындау
3. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарына ТҚКС, ДТ технологиялық регламенттердің сақталуын бақылауды жүргізу білігі
4. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын монтаждау және қайта құру процесінде жұмыстарды жүргізуге бақылауды жүзеге асыру
5. От және газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жоспарларын әзірлеу және олардың орындалуын бақылау
6. Қауіптілігі жоғары, оның ішінде авариялардың алдын алу немесе жою жөніндегі жұмыстарды жүргізу
7. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының ТҚКЖ жүргізу кезінде пайдалану персоналы арасында міндеттерді бөлу
8. Материалдық-техникалық ресурстарға (МТР) және аспаптарға қажеттілікті айқындау
9. Жабдықтың, аспаптардың жинақталуын кіріс бақылауын қамтамасыз ету
10. Жөндегеннен кейін АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын техникалық сынау және тексеру
11. Мердігерлік ұйымдардың персоналымен АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ бойынша жедел мәселелерді шешу
12. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын көктемгі су тасқынына дайындау және күзгі- қысқы кезеңде пайдалану бойынша іс- шараларды әзірлеу білігі
13. ТҚКЖ, ДТ ұйымдастыру және қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және орындалуын бақылау
14. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС газ құбырларын гидратты түзілімдерден тазартуды қамтамасыз ету
15. Газ кемуін жоюды ұйымдастыру және бақылау
16. Бақылау және қадағалау органдарының нұсқамаларын орындау
17. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалану тиімділігін арттыру, қауіпсіз еңбек
жағдайларын жасау, қоршаған ортаны қорғау бойынша ұсыныстар дайындау

Білімдер:
1. Техникалық диагностика негіздері
2. Теориялық механика негіздері
3. Термодинамика негіздері
4. Электротехника негіздері
5. Материалтану негіздері
6. Дәнекерлеу өндірісінің негіздері
7. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принциптері
8. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының ТҚКЖ түрлері, әдістері және орындау технологиясы
9. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері
10. Газдың шығуын жою тәсілдері
11. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар
12. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының жұмыс принципі
13. МТР, құрал-сайманның шығыс нормалары
14. От және газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар
15. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалануды ұйымдастыру- техникалық сүйемелдеу



Дағды 1:
ГЖС пайдалану бойынша бөлімшелердің өндірістік көрсеткіштердің орындалуын бақылау

Машықтар:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын пайдалану регламенттерінің сақталуына тексеру жүргізу
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдығының, оның ішінде ақпараттық жүйелерде болуы мен жай-күйін есепке алуды жүргізу
3. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС арқылы өтетін газ көлемін өлшеуге талдау жүргізу
4. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жұмыс режимдерін оңтайландыру бойынша ұсыныстар дайындау
5. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының істен шығу, технологиялық процестің бұзылу себептерін тексеру
6. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары жұмысының сенімділігін арттыру бойынша ұйымдастыру-техникалық іс-шараларды қалыптастыру
7. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын дайындаушы ұйымдармен бірлесіп АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС пайдалану мәселелері
бойынша ұсыныстар мен қорытындылар әзірлей білу

Білімдер:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары жұмысының нормативтік және шекті параметрлері
2. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының жұмыс принципі
3. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік саласындағы НТҚ талаптары
4. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу
принциптері
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
ГЖС жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ ұйымдастыру- техникалық қамтамасыз ету

Машықтар:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарына ТҚКЖ, ДТ кестелері мен бағдарламаларының жиынтық жұмыс жоспарларын қалыптастыру
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын жоспарлы-алдын алу және күрделі жөндеу кешендерін жүргізу үшін МТР сатып алуға жылдық өтінімді қалыптастыру
3. Жекелеген тораптарды зауыттық жөндеуге және қосалқы бөлшектерді дайындауға тапсырыстарды орналастыру үшін құжаттаманы дайындауды жүзеге асыру
4. Жобалық құжаттама бойынша қорытынды дайындауды жүзеге асыру
5. Ақаулар ведомостарын, техникалық тапсырмаларды, техникалық шарттарды, ТҚКЖ, ДТ жөніндегі жұмыс көлемінің ведомостарын дайындауды ұйымдастыру және бақылауды жүзеге асыру
6. Басқа мердігер орындайтын ДТ, жөндеу- техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды жүргізуге арналған шарттарды дайындауды жүзеге асыру
7. Көктемгі су тасқыны және күзгі-қысқы кезеңдегі жұмысқа АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын дайындау бойынша іс- шараларды әзірлеуді және орындалуын бақылауды жүзеге асыру
8. Жөндеу жұмыстарын жүргізгеннен кейін АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын іске қосуға және ажыратуға рұқсат ресімдеу
9. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарында от және газ қауіпті жұмыстарды жүргізуге рұқсатты ресімдеу
10. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын пайдалану саласында есептік деректерді қалыптастыру білігі

Білімдер:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарының түрлері, әдістері мен технологиясы
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар
3. Атқарушы құжаттаманы ресімдеу тәртібі
4. Шарттық жұмысты реттейтін құжаттар
5. Жобалау құжаттамасын жасауға қойылатын талаптар
6. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС үлгілік технологиялық схемасы
7. Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары
8. Техникалық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу жөніндегі басшылық құжаттар
9. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік саласындағы НТҚ талаптары
10. МТР нормалау негіздері
11. Есеп беруді қалыптастыру құрылымы мен әдістері
12. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
ГЖС пайдалануды тиімді және перспективалық дамыту бойынша ұсыныстар әзірлеу және енгізу

Машықтар:
1. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары жұмысының тиімділігін арттыруға бағытталған іс-шаралар жоспарын әзірлеуді жүзеге асыру
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары жұмысының сенімділігін арттыруға бағытталған жаңа техниканы, озық технологияларды енгізу жоспарларын жасау
3. Энергия үнемдеу технологияларын енгізу бойынша ұсыныстар қалыптастыру
4. Құрылыс салуға, қайта жаңартуға, АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС басқа ұйымдардға қосуға техникалық шарттар жобасын әзірлеу білігі
5. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарының апаттарын, инциденттерін, істен шығуын алдын алуға бағытталған іс-шараларды әзірлеу білігі

Білімдер:
1. Жаңа техниканы, озық технологияларды енгізуді регламенттейтін салалық құжаттар
2. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтары жұмысындағы энергия үнемдеу технологиялары
3. Техникалық есептеулерді жүргізу және АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын пайдалану тиімділігін анықтау әдістері
4. АГҚС, АГТС, КриоАЖҚС жабдықтарын пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық (ұйымдастырушылық және басқарушылық) сапа
Аналитикалық және жүйелі ойлау
Стресс тұрақтылығы
Ішінара және толық белгісіздік жағдайында шешім қабылдай білу
Қабылданатын шешімдер үшін жауапкершілік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Мұнай базасының бастығы

11. Кәсіптің карточкасы "Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы":

Топтың коды:

8100-0

Қызмет атауының коды:

8100-0-033

Кәсіптің атауы:

Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА, БА байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Стандарттау, метрология және сертификаттау (салалар бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Өндірісте кемінде 1 жыл жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Сұйытылған көмірсутек газын, тауарлық газды, сығымдалған және сұйытылған табиғи газды өткізу және есепке алу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Жеткізілген тауарлық газды есепке алуды қамтамасыз ету
2. Жеткізілетін сұйытылған көмірсутек газын есепке алуды қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Жеткізілген тауарлық газды есепке алуды қамтамасыз ету



Дағды 1:
Газды есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін жинау

Машықтар:
1. Газды есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін түсіру.
2. Мессенджерлер және ақпарат берудің өзге де құралдары арқылы газды есепке алу аспаптарының берілген көрсеткіштерін жинауды жүзеге асыру.
3. Мамандандырылған ақпараттық жүйелерде газды есепке алудың электрондық аспаптарының көрсеткіштерін жинау мониторингін жүргізу.

Білімдер:
1. Газ тарату желілері мен тұтынушыларды қосу схемалары.
2. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолдану ережес.
3. Газды есепке алу тораптары жабдығының құрылысы және орналасуы.
5. Жабдықтар мен есепке алу аспаптарының өзара әрекеттесуі.
6. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі ережелер мен нормалар.
7. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
9. Ішкі еңбек тәртібі.
10. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Өткізілетін газды есепке алу бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Қолданыстағы газ тұтынушыларға түгендеу жүргізу.
2. Тексеру нәтижелері туралы газ тұтынушыларымен актілер жасау.
3. Газ тарату жүйесіне рұқсатсыз қосылуларды анықтау.
4. Газ тарату ұйымына тиесілі газды есепке алудың электрондық аспаптарының жұмысқа қабілеттілігін тексеруді жүзеге асыру.
5. Пломбалардың тұтастығын тексеру.
6. Газды есепке алу аспаптарында пломбаларды бастапқы және қайта орнату бойынша жұмыс жүргізу.
7. Газды есепке алу аспаптарының жұмысқа қабілеттілігін көзбен қарап анықтау.
8. Өлшеу құралдарын мерзімді тексеруге жататын газды есепке алу аспаптарының мониторингін жүргізу.

Білімдер:
1. Есепке алу аспаптарының ақаулы жай-күйінің белгілері.
2. Пломбалардың тұтастығын және рұқсатсыз араласудың іздерін бұзу белгілері.
3. Ішкі еңбек тәртібі.
4. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі ережелер мен нормалар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жеткізілетін сұйытылған көмірсутек газын есепке алуды қамтамасыз ету



Дағды 1:
Өткізілетін газды есепке алу бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Газ пайдаланатын жабдықтың газбен жабдықтау жүйесіне рұқсатсыз қосылуын тексеруді жүзеге асыру.
2. Газды есепке алу аспаптарының көрсеткіштерін бақылауды және алуды жүзеге асыру.
3. Тексеру нәтижелері туралы газ шаруашылығы абоненттерімен актілер жасау.

Білімдер:
1. Станция жабдықтарының технологиялық схемасы.
2. Жерасты газ коммуникацияларының схемасы.
3. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолдану ережесі.
4. Газгольдер станциясы жабдығының құрылысы және орналасуы.
5. Станцияның жабдықтары мен аспаптарының өзара әрекеттесуі.
6. Ішкі еңбек тәртібінің, қауіпсіздік және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығы жұмысының беріктігі мен сенімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды орындау

Машықтар:
1. Газды есепке алу аспаптарының жұмысқа қабілеттілігін тексеруді жүргізу.
2. Газды есепке алу аспабында пломбалардың болуы мен тұтастығы бойынша тексеру жүргізу.
3. Газды есепке алу аспаптарында пломбаларды бастапқы және қайта орнату бойынша жұмыс жүргізу.
4. Газды есепке алу аспаптарының жұмысқа қабілеттілігін көзбен қарап анықтау.
5. Газды есепке алу аспаптарының техникалық жай-күйі туралы актілер жасау.

Білімдер:
1. Станция жабдықтарының технологиялық схемасы.
2. Жерасты газ коммуникацияларының схемасы.
3. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолдану ережесі.
4. Майлау түрлері мен тәсілдері және олардағы құрылыстар.
5. Газгольдер станциясы жабдығының құрылысы және орналасуы.
6. Станцияның жабдықтары мен аспаптарының өзара әрекеттесуі.
7. Ішкі еңбек тәртібінің, қауіпсіздік және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Ауызекі сөйлеу дағдылары
Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті
Компьютерлік сауаттылық
Орындаушылық
Дербестік
Зейінділік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Газ қызметінің (учаскесінің) бастығы

5

Станцияларға техникалық қызмет көрсету жөніндегі шебер (мастер)

12. Кәсіптің карточкасы "Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-020

Кәсіптің атауы:

Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде
№ 21626 болып тіркелген).
4-5 Параграфтар. Газ жабдығын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь (4-5 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Жөндеуші-слесарь

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

өндірісте кемінде 6 ай жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Бір жылға дейінгі кәсіптік даярлау бағдарламалары бойынша білім беру ұйымының базасындағы курстар немесе кәсіпорында оқыту

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-019 - Жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь

Қызметтің негізгі мақсаты:

Өнеркәсіптік объектілердің газ жабдықтарының, үй газ желілері элементтерінің және жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Өнеркәсіптік объектілердің газ жабдығына және үй шаруашылығының газ желілеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу
2. Үй ішіндегі газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Өнеркәсіптік объектілердің газ жабдығына және үй шаруашылығының газ желілеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Газ жабдықтарына өнеркәсіптік объектілерге және үй шаруашылығының газ желілеріне техникалық қызмет көрсету бойынша регламенттік жұмыстарды орындау

Машықтар:
4-разряд үшін:
1. Жетілдірілген автоматты құрылғылармен жабдықталмаған тұрмыстық газ плиталарын ауыстыру жөніндегі слесарлық жұмыстарды орындау, осы плиталар мен арматурасы бар үйішілік газ құбырларына қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу
2. Кейіннен инертті газбен үрлеумен сұйытылған газға арналған баллондардың ішкі қуысын буландыруды жүзеге асыру
3. Дәнекерлеу үшін баллондардың тігістерін дайындауды жүзеге асыру
4. Баллондарды бояу алдында тазалауды жүргізу, баллон башмактарын жөндеу және түзету
5. Тығыздағыш муфталарда тұздықты жоюды жүргізу
6. Газбен дәнекерлеуге арналған қосымша сымды дайындауды жүзеге асыру
7. Баллондарда вентильдерді орнатуды жүргізу және баллондарды өлшеу
8. Баллондарды ауыстыруды жүргізу және газ аспаптарын пайдалану ережелері бойынша абоненттерге профилактикалық жөндеу және нұсқау беру
9. Таңба салуды жүзеге асыру
10. Жартылай автоматты газды су жылытқыштарды ауыстыру жөніндегі слесарлық жұмыста орындау, барлық жүйедегі тұрмыстық газ плиталарын, төмендетілген газдың газ баллон қондырғыларын, газ каминдерін, кір жуу машиналарын, инфрақызыл сәулелі тоңазытқыш пен жанарғыларды жөндеу, реттеу және ағымдағы жөндеу
11. Редукторларды ауыстыруды жүргізу, тұрмыстық аспаптарға газ жіберу, газ құбырлары мен газгольдерлік және газ тарату станцияларының бекіткіш арматурасына қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу
12. Газгольдерлерді, газ тарату станцияларының резервуарларын және сұйытылған газдың топтық қондырғыларын ішкі қарауға және гидравликалық сынауға дайындауды жүргізу
13. Газ реттеу пункттері жабдықтарының жұмысына тексеру жүргізу
14. Газды тез әрекет ететін және сыйымдылықты автоматты су жылытқыштарды ауыстыру жөніндегі слесарлық жұмыстарды орындау, оларға қызмет көрсету, реттеу және жөндеу, жылыту пештерінің жанарғыларын, автоматикасы бар пәтерлік жылыту қазандықтарын, ас дайындау қазандықтары мен мейрамханалық плиталарды, сұйытылған газдың топтық баллонды қондырғыларын, газ жабдықтарын және газ реттеу пункттерінің санитарлық-техникалық жабдықтарын (әртүрлі типтегі реттегіштер және негізгі және импульсті газ құбырларының тиекті-сақтандырғыш арматураларын) жөндеу
15. Қолданыстағы газ құбырларын кесу және кесу бойынша қарапайым слесарлық жұмыстарды орындау
16. Орталықтан тепкіш және поршеньді сорғылар мен компрессорлардың барлық түрлеріне жөндеу жүргізу, буландыру қондырғысына, баллондар вентильдерінің өздігінен жабылатын клапандарына және сұйытылған газ үшін редукторларға қызмет көрсету және жөндеу
17. Құрылыстағы қолданыстағы жаңа газ реттегіш пункттер мен станцияларды қайта жаңарту кезінде монтаждау жұмыстарын орындау
18. Топтық газбаллонды қондырғыларды монтаждау
19. Мекемелер мен коммуналдық-тұрмыстық кәсіпорындарда орнатылған газ жабдықтарының барлық түрлеріне, сондай-ақ автоматикасыз қазандықтарға қызмет көрсету және жөндеу жүргізу
5-разряд үшін 4 -разрядты машықтарға қосымша:
1. Газ реттеу пункттері мен станциялардың жабдықтары мен автоматикасын жөндеу және баптау жөніндегі слесарлық жұмыстарды оларды жөндеуден кейін орындау
2. Газды ас дайындау қазандары мен автоматикасы бар мейрамхана плиталарына қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу жүргізу
3. Жұмыс істеп тұрған газ құбырларын кесу және кесу бойынша күрделілігі орташа және күрделі слесарлық жұмыстарды орындау
4. Газгольдерлік және газ тарату станцияларында Кенқадағалаукомы инспекторлық тексеруіне жататын жабдықтарды тапсыруға дайындық және қатысу
5. Газгольдерлік, газ тарату және газ реттеу станцияларының (пункттерінің) жабдықтары мен жер асты коммуникацияларын бөлшектеу, монтаждау және жөндеу кезінде слесарьлар бригадасына басшылық жасай білу
6. Тұрғын үй ғимараттарының, электр станцияларының, коммуналдық-тұрмыстық және өнеркәсіптік кәсіпорындардың қазандықтарына газ жіберу, газ жабдығына, пневматикалық және электр автоматикасына қызмет көрсету және жөндеу жүргізу, қазандықтардың, қазандықтардың газ реттеу қондырғыларының автоматикасын (іске қосу және пайдалану кезінде) сынау және берілген жұмыс режиміне баптау
7. Бақылау-өлшеу аспаптарын баптау
8. Аулалық резервуарлық қондырғыларды сұйытылған газбен алғашқы толтыру, олардан буланбайтын қалдықтарды жою, осы қондырғыларды мерзімді куәландыруға дайындау
9. Буландырғыш қондырғыларды іске қосу және реттеу жүргізу
10. Қазандықтардың, реттегіш және резервуарлық қондырғылардың газ жабдықтарын жөндеуге ақау ведомостарын жасау

Білімдер:
4-разряд үшін:
1. Тұрмыстық газ плиталарын, үй ішіндегі газ құбырларын және олардың арматураларын орнату және техникалық пайдалану және жөндеу ережесі
2. Баллондар мен олардың вентильдерінің типтері мен құрылысы
3. Баллондарды жөндеу кезінде қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының, механизмдер мен айлабұйымдардың мақсаты және пайдалану ережесі
4. Баллондар мен муфталардағы жыртуларды жою тәсілдері
5. Газбен дәнекерлеу үшін қолданылатын сымның мақсаты
6. Тұрғын үйлерді газбен жабдықтау қағидалары
7. Үй ішіндегі газ жабдығын пайдалану қағидалары
8. Газ аспаптарын жөндеу түрлері
9. Газгольдерлік және газ тарату станцияларының газ құбырларының технологиялық схемалары
10. Сұйытылған және сығылған газдың газгольдерлік және газ тарату станцияларын пайдалану қағидалары
11. Газгольдерлік және газ тарату станцияларының коммуникациялары мен жабдықтарына ағымдағы жөндеу жүргізу ережесі
12. Станциялардағы резервуарлар мен басқа да жабдықтарды куәландыру және сынау ережесі
13. Газ реттеу пункттері жабдықтарының құрылысы, жұмыс принципі, баптау және ағымдағы жөндеу
14. Қысыммен жұмыс істейтін ыдыстарды орнату және қауіпсіз пайдалану жөніндегі қазандық қадағалау ережесі
15. Тұрғын үй, коммуналдық-тұрмыстық кәсіпорындар мен қазандықтарды газбен жабдықтау ережесі
16. Автоматикасы бар тұрмыстық және коммуналдық-тұрмыстық газ аспаптарының құрылысы және жұмыс істеу принципі
17. Тұрғын үйлерде, коммуналдық-тұрмыстық кәсіпорындар мен қазандықтарда орнатылған газ жабдығына газды монтаждау және қосу ережесі
18. Желілік және сұйытылған газдың газ аспаптарын жөндеу түрлері мен тәсілдері
19 Газ реттеу пункттерінің санитарлық-техникалық құрылғыларын монтаждау, орнату, жұмыс істеу принципі және жөндеу ережесі
20. Сұйытылған газдың газ тарату станцияларында буландыру қондырғыларын, компрессорларды, орталықтан тепкіш және поршеньді сорғыларды орнату, монтаждау және жөндеу
21. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
5-разряд үшін 4 -разрядты білімге қосымша:
1. Металл технологиясы және электротехника негіздері
2. Ақаулықтарды анықтау және жою тәсілдері мен ережесі
3. Газгольдерлік, газ тарату және газ реттеу станцияларының (пункттерінің) жабдықтарын сынау және баптау өндірісі)
4. Құрылғы, әрекет ету принципі
5. Газ отынымен жұмыс істейтін станциялар мен қазандықтардың бақылау-өлшеу аспаптарын монтаждау, жөндеу және мемлекеттік тексеруге тапсыру ережесі
6. Газдандырылған қазандықтардың автоматикасын орнату, пайдалану, жөндеу және баптау ережесі
7. Сұйытылған газдың, буландырғыштардың, жылу алмастырғыштардың аулалық резервуарлық қондырғылары жабдықтарының құрылғысы және пайдалану ережесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

-

Еңбек функциясы 2:
Үй ішіндегі газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Үйішілік газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу бойынша регламенттік жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Үй газ жабдықтарына техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды жүргізуге наряд- тапсырыс алу
2. Құрал-саймандардың, айлабұйымдардың және жеке қорғану құралдарының жарамдылығы мен жұмысқа қабілеттілігіне тексеру жүргізу
3. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды үй шаруашылығының газ желілерінен ажыратуды жүргізу
4. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарға тексеру жүргізу және оларға техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс көлемін анықтау
5. Жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін газды пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды демонтаждау
6. Техникалық регламенттердің талаптарына сәйкес үй шаруашылығының газ желілерін алдын алу бойынша жұмыстарды орындау
7. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың тораптары мен элементтеріне ұсақ жөндеу жүргізу
8. Жөнделген немесе меншік иелері жаңадан сатып алған газ пайдалану аспаптары мен жабдықтарын монтаждауды жүргізу
9. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды үй шаруашылығының газ желілеріне қосуды жүргізу
10. Жұмыс орнын тазалау
11. Есептік құжаттаманы ресімдей білу

Білімдер:
1. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың құрылғысы және техникалық сипаттамалары
2. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды пайдалану ережесі
3. Дератизацияны есепке алағандағы газдың қасиеттері
4. Үй газ пайдалану аспаптары мен жабдықтарының жұмыс режиміндегі ауытқудың рұқсат етілген параметрлері
5. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды монтаждау және демонтаждау технологиясы
6. Жұмыс жүргізу кезіндегі еңбекті қорғау талаптары
7. Слесарлық іс
8. Авариялық жағдайларда әрекет ету тәртібі
9. Үй газ пайдалану аспаптары мен жабдықтарына техникалық қызмет көрсету жөніндегі жұмыстарды жүргізуге арналған уақыт және бағалау нормалары
10. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды ажырату және қосу ережесі
11. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

-

Дағды 2:
Газ жабдығының өнеркәсіптік объектілердің және үй газ жабдығының жұмыс қабілеттілігін тексеру

Машықтар:
1. Құрал-саймандардың, айлабұйымдардың және жеке қорғану құралдарының жарамдылығы мен жұмысқа қабілеттілігіне тексеру жүргізу
2. Бұрандалы қосылыстардың герметикалығын тексеру үшін құрамдарды дайындауды жүргізу
3. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды жөндеу жұмыстары кешенін жүргізгеннен кейін бұрандалы қосылыстардың герметикалығына тексеру жүргізу
4. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың қысыммен жұмыс істеу қабілеттілігіне тексеру жүргізу

Білімдер:
1. Өнеркәсіптік және үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру кезінде жұмыс орнын ұйымдастыруға қойылатын талаптар
2. Өнеркәсіптік және үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру жөніндегі жұмыстарды өндіру технологиясы
3. Бұрандалы қосылыстардың герметикалығын бақылау әдістері
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

-

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Орындаушылық
Стресс тұрақтылығы
Дербестік
Зейінділік
Жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Станцияға техникалық қызмет көрсету шебері

13. Кәсіптің карточкасы "Газ тарату станциясының машинисi":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-153

Кәсіптің атауы:

Газ тарату станциясының машинисi

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 21626 болып тіркелген).
6-7 Параграфтар. Газ тарату станциясының машинисi (4-5 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

өндірісте кемінде 6 ай жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Бір жылға дейінгі кәсіптік даярлау бағдарламалары бойынша білім беру ұйымының базасындағы курстар немесе кәсіпорында оқыту

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

8131-9-152 - Газ үрлеу машиналарының машинисi

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ тарату станциясындағы газды қабылдау және жіберу бойынша жұмыстар

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ тарату станциясында сұйытылған және сығылған газды айдау бойынша компрессорларға, сорғыларға қызмет көрсету

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ тарату станциясында сұйытылған және сығылған газды айдау бойынша компрессорларға, сорғыларға қызмет көрсету



Дағды 1:
Газ тарату станциясына пайдалану бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
4-разряд үшін:
1. Қызмет көрсетілетін жабдықты қосуды жүргізу және оның жұмысын қадағалау
2. Агрегаттардың жұмысын және материалдардың шығысын есепке алуды жүзеге асыру.
5-разряд үшін, 4 -разрядты машықтарға қосымша:
1. Сұйытылған газды айдау технологиялық процесін жүргізу
2. Бақылау-өлшеу аспаптары мен сақтандыру құрылғыларына тексеру жүргізу
3. Газ тарату станциясының жабдығын резервке немесе жөндеуге ауыстырып қосу және шығару жүргізу.

Білімдер:
4-разряд үшін:
1. Қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және пайдалану ережесі
2. Газ тарату және газ толтыру станцияларының газ құбырлары, газ құбырларының коммуникациялары бойынша сұйытылған және сығылған газды тасымалдау технологиясы
3. Компрессорлар мен газ құбырлары жүйесінде орнатылған бақылау-өлшеу аспаптары
4. Сору-сору желдеткішін іске қосу және сөндіру тәртібі және ауа алмасу нормалары
5. Іске қосқыштарға, жарықтандыру арматурасына, электр сымдарына, ажыратқыш құрылғылар мен құбырларға қойылатын техникалық талаптар
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
5-разряд үшін, 4 -разрядты білімге қосымша:
Бақылау-өлшеу аспаптары мен сақтандыру құрылғыларының құрылысы

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тарату станциясына қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
4-разряд үшін:
1. Сығымдағыштарға, сұйылтылған және сығылған газды айдау сорғыларына, урлеу-сору желдеткішіне қызмет көрсетуді жүзеге асыру
2. Сорғы-компрессорлық бөлімшенің агрегаттары мен коммуникациясына ағымдағы жөндеу жүргізу.
5-разряд үшін, 4 -разрядты машықтарға қосымша:
1. Газ тарату станциясының (ГТС) жабдықтарына қызмет көрсету және баптау
2. Агрегаттар мен олардың тораптарының жұмысындағы ақауларды анықтау және жою біліктілігі
3. Компрессорларға, сорғыларға, сорғы- компрессорлық бөлімшенің арматурасына және басқа жабдықтарға күрделі жөндеу жүргізу.

Білімдер:
4-разряд үшін:
1. Компрессорларды, бекіткіш арматураны және аппаратураны жөндеу түрлері
2. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
5-разряд үшін, 4 -разрядты білімге қосымша:
1. Қызмет көрсетілетін жабдықтың конструктивтік ерекшеліктері мен баптау ережесі
2. Компрессорлық-сорғы бөлімшесінде орнатылған компрессорлардың, сорғылардың, карусельді қондырғылардың, үрлеу-сору агрегаттары мен басқа да жабдықтардың жұмысындағы барлық ақаулықтарды тексеру және жою тәсілдері
3. Қызмет көрсетілетін жабдықты жоспарлы- алдын ала жөндеу және ревизиялау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Орындаушылық
Стресс тұрақтылығы
Дербестік
Зейінділік
Жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Станцияларға техникалық қызмет көрсету мастері

14. Кәсіптің карточкасы "Пеш шаруашылығының бақылаушысы":

Топтың коды:

9629-2

Қызмет атауының коды:

9629-2-003

Кәсіптің атауы:

Пеш шаруашылығының бақылаушысы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21626 болып тіркелген).
20 Параграф. Пеш шаруашылығы бақылаушысы (4 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

өндірісте кемінде 6 ай жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Пеш шаруашылығының техникалық жағдайын бақылау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Пеш шаруашылығында пештер мен түтін құбырларына қызмет көрсету жөніндегі жұмыстарды жүргізу

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Пеш шаруашылығында пештер мен түтін құбырларына қызмет көрсету жөніндегі жұмыстарды жүргізу



Дағды 1:
Пештер мен түтіндіктерді пайдалану және жұмыс жағдайында ұстау

Машықтар:
1. Қатты, сұйық және газ тәрізді отынмен жылытылатын пештер мен тақталардың түтін жолдарын тазалау жұмыстарын жүргізу
2. Түтін мұржалары бастарының төбе шатыржалының конькіне қатысты дұрыс орналасуын тексеру және жел тірегінің аймағын анықтау
3. Мұржалар мен бастардың пайдалануға жарамдылығын анықтау білігі
4. Ауытқулар мен ақаулықтарды анықтау және оларды жою біліктілігі.
5. Пеш отынының отқа төзімді кірпішпен қалануын бақылауды жүзеге асыру
6. Түтін жолдарында және арнайы пештерде күйені күйдіру
7. Өндірістік желдетуді отты тазарту
8. Газ жанарғыларын орнату үшін оттықты қабылдау.
9. Бастың биіктігінің, тесікті тесіп сұқпажапқышы орнатудың сәйкестігіне тексеру жүргізу
10. Түтін мұржалары мен пештердің техникалық жағдайы туралы акт жасай біліу
11. Түтін жолдарында, желдеткіш каналдардағы күрделі үйінділердің орнын анықтай білу және оларды жою.

Білімдер:
1. Түтін жолдары мен желдеткіштерді тексеру және тазалау тәртібі
2. Пеш жұмыстарының түрлері және оларды жүргізу ережесі
3. Әртүрлі жүйедегі пештердің құрылғысы және "Құбыр-пеш жұмыстары бойынша нұсқаулар", "Газ шаруашылығындағы қауіпсіздік ережелері", пеш жұмыстарын жүргізу кезіндегі өртке қарсы іс-шаралар
4. Қажетті техникалық құжаттаманы ресімдеумен жұмыстарды ресімдеу және тапсыру тәртібі
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Қатты отынмен жұмыс істейтін пешті газ тәрізді отынға айналдыру

Машықтар:
1. Пештерді қатты отыннан газ тәрізді отынға ауыстыру үшін дайындауға тексеру жүргізу
2. Газ тәрізді отынға қайта жабдықталған барлық жүйедегі пештердің сызбалары мен техникалық шарттарын оқу білігі
3. Пештер мен түтін жолдарын қайта жаңарту жөніндегі жұмыстарды жүргізу
4. Газбен жылытылатын пештерден, су жылытатын және шаруашылық-тұрмыстық аспаптардан шығатын түтін өткізгіштердің оқшаулығын және тығыздығын анықтай білу
5. Газ тәрізді отындағы пештерді қайта жабдықтау және пайдалануға қабылдау кезінде техникалық құжаттаманы ресімдей білу.

Білімдер:
1. Газ аспаптарынан жану өнімдерін шығаруға арналған түтін өткізгіштерді орнату
2. Газ тәрізді отынға қайта жабдықтау кезінде пештерге қойылатын талаптар
3. Жылыту аспаптарының қолданылатын конструкциялары және қатты отыннан газ тәрізді отынға ауыстырылатын пештерге, түтін құбырларға және желдету арналарына қойылатын талаптар
4. Қатты отыннан газ тәріздес отынға ауыстырылатын түтін құбырлары мен пештердің техникалық жай-күйіне
актіні ресімдеу тәртібі
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Дербестік және жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

15. Кәсіптің карточкасы "Баллондарды толтырушы ":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-157

Кәсіптің атауы:

Баллондарды толтырушы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

1-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (1-шығарылым) бекіту туралы" 2023 жылғы 1 қыркүйектегі № 364 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33389 болып тіркелген).
46 Параграф. Баллондарды толтырушы (4 разряд).

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

өндірісте кемінде 6 ай жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

Берілген қысыммен баллондарды толтыру бойынша жұмыстарды жүзеге асыру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Баллондарды газдармен немесе химиялық заттармен толтыру жөніндегі жұмыстарды жүргізу және оларды реттеу

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Баллондарды газдармен немесе химиялық заттармен толтыру жөніндегі жұмыстарды жүргізу және оларды реттеу



Дағды 1:
Баллондарды дайындау

Машықтар:
1. Коммуникацияға және рампаның арматурасына қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындау
2. Баллондарды сұйытылған және сығылған газбен толтыру жөніндегі автоматты аспаптардың жұмысын реттеу
3. Өздігінен жабылатын клапандардың жағдайын тексеру
4. Құбырлардың жабдықтарын, оттегі және толтыру қондырғыларының арматураларын ағымдағы жөндеу бойынша жұмыстарды орындау
5. Станциялар мен қондырғыларда баллондарды толтыру жөніндегі автоматты аспаптардың
жұмысын реттеу
6. Құбыр арқылы оттегі беру
7. Толтыру рампасын, құбырларды, арматуралар мен баллондарды ағымдағы жөндеу
8. Газ құю колонкалары мен автомобильдердің сақтандыру клапандарының жарамдылығын тексеру
9. Газ құятын колонкаларды ағымдағы жөндеу бойынша жұмыстарды орындау
10. Газ құю колонкасының құбыржолдарының, шлангтардың, бекіту және сақтандыру арматураларының саңылаусыздығын тексеру

Білімдер:
1. Толтыру рампасының жұмыс істеу принципі
2. Бекіту-реттеу арматурасының, сақтандыру құрылғылары мен құбырлардың орналасу схемасы
3. Толтырғыш рампаның, баллондарды толтыру станциялары мен қондырғыларының құрылғысы
4. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы
5. Газ құятын колонкалардың құрылғысы
6. Газ толтыру компрессорлық станциясында сығылған табиғи газ өндіру технологиясы
7. Қызмет көрсетілетін жабдықты қауіпсіз пайдалану ережесі
8. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Баллондарды толтыру бойынша жұмыстарды жүзеге асыру

Машықтар:
1. Толтыру үшін баллондарды толтыру рампасына беруді және қосуды жүзеге асыру.
2. Баллондарды сұйық хлормен, фторлы сутегімен, фреонмен толтыру
3. Аспаптар бойынша рампадағы толтыру дәрежесін, сондай-ақ қысымды бақылау бойынша жұмыстарды жүзеге асыру
4. Толтырылған баллондарды рампадан ажырату және тасымалдау, оларды тасымалдау және қоймалау
5. Газдардың және химиялық заттардың жіктелуіне байланысты баллондарды бояу және таңбалау жұмыстарын жүргізу.
6. Баллондарды толтыру бойынша құжаттаманы жүргізу
7. Баллонға паспорттарды тексеру және толтыру
8. Станцияларда және арнайы қондырғыларда баллондарды оттегімен немесе басқа газбен толтыру
9. Станцияға баллондарды беруді жүзеге асыру және оларды толтыру үшін орнату
10. Газ толтыру компрессорлық станциясының газ толтыру колонкаларында автомобиль баллондарын сығылған табиғи газбен толтыру
11. Газ баллондарын тексеру және жарамсыз ету
12. Газ құю колонкасында және автомобиль баллондарында газ қысымы бойынша автомобиль баллондарының толтырылу дәрежесін бақылауды жүзеге асыру
13. Автомобиль баллондарын сығылған газбен толтыру кезінде бақылау-өлшеу аспаптары мен сигнал беру құралдарының жұмысын тексеру
14. Диспетчерге автомобиль баллондарындағы газдың қысымы мен температурасы бойынша деректерді беруді жүзеге асыру

Білімдер:
1. Қысыммен газ немесе химиялық заттарды алудың технологиялық процесі туралы негізгі мәліметтер
2. Газдың немесе химиялық заттардың құрамына байланысты баллондарды бояу түстері
3. Газдың ағып кетуін және құбырларда судың пайда болуын анықтау және жою тәсілдері
4. Қысыммен тұрған баллондарды толтыру, тасымалдау және сақтау кезінде пайдалану ережесі; бақылау-өлшеу аспаптарының
мақсаты және қолдану шарттары
5. Қысыммен газ немесе химиялық заттарды алудың технологиялық процесі
6. Станциялар мен қондырғыларда баллондарды қосу және толтыру ережесі
7. Табиғи газдың физикалық-химиялық қасиеттері
8. Әр түрлі автомобиль баллондарының құрылымы мен сипаттамалары
9. Автомобиль баллондарын сығылған табиғи газбен толтыру ережесі мен нормалары
10. Босатылған газды есепке алу тәртібі мен нысаны
11. Қызмет көрсетілген автомобильдерді тіркеу ережесі
12. Бақылау-өлшеу аспаптары мен автоматиканың құрылысы және қолдану ережесі
13. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Орындаушылық
Зейінділік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

16. Кәсіптің карточкасы "Газгольдер станциясының операторы ":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-164

Кәсіптің атауы:

Газгольдер станциясының операторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21626 болып тіркелген).13 Параграф. Газгольдер станциясының операторы (4 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

өндірісте кемінде 6 ай жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газгольдерлерді газбен толтыру және газгольдерлік станциядағы газды реттеу, өлшеу және есепке алу аспаптарына қызмет көрсету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. 250 мың м3-қа дейін көлемдегі газгольдер станциясына қызмет көрсету
2. 250 мың м3 асатын көлемдегі газгольдерлік станцияға өздігінен қызмет көрсету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
250 мың м3-қа дейін көлемдегі газгольдер станциясына қызмет көрсету



Дағды 1:
250 мың м3-қа дейін газгольдерлік станцияға қызмет көрсету бойынша операцияларды орындау

Машықтар:
1. Газгольдерлерді газбен толтыру
2. Бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану
3. Қызмет көрсетілетін Жабдықты майлау
4. Көлемі 250 мың м3-қа дейінгі газгольдерлік станцияда газды өлшеу және есепке алу
5. Газголдерді, сорғыларды, газ коммуникацияларын, блоктау және дабыл жүйелерін, көтеру механизмдерін, ұңғымалардың және алаулардың жағдайын тексеру;
6. Газгольдер станциясына газ беру режимдерін сақтау;
7. Газгольдердегі газдың температурасын, қысымын және көлемін, майлық тығыздағыштағы, шайбалардағы май деңгейін, тығыздағыштардағы, резервуарлардағы судың деңгейі мен температурасын бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша реттеу;
8. Газдың шығуын тексеру және жою;
9. Газды қабылдау қысымы мен тұтынудың жедел есебін жүргізу;
10. Жұмыс журналында тіркей отырып, аспаптар көрсеткіштерін өңдеу және есептерді орталық диспетчерлік пунктке беру.

Білімдер:
1. Станция жабдықтары жұмысының технологиялық схемасы;
2. Жерасты газ коммуникацияларының схемасы;
3. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және қолдану ережесі;
4. Майлау түрлері мен тәсілдері;
5. Газгольдер конструкциясы мен жұмыс режимі;
6. Станция жабдықтарының жұмысын ауыстырудың барлық мүмкін нұсқалары;
7. Газбен жабдықтау режимі;
8. Қолданылатын аспаптардың конструкциясы;
9. Жазу құрылғыларының диаграммаларын өңдеу ережесі;
10. Станция жұмысының жедел есебін жүргізу тәртібі;
11. Газгольдер толтыру және босатудың рұқсат етілген шектері;
12. Газгольдерде сақталатын газдардың қасиеттері;
13. Ішкі еңбек тәртібін, қауіпсіздік техникасын және еңбекті қорғауды, өндірістік санитарияны, өрт қауіпсіздігі талаптарын орындау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
250 мың м3 асатын көлемдегі газгольдерлік станцияға өздігінен қызмет көрсету



Дағды 1:
Газгольдерлерді газбен толтыру және реттеу аспаптарының жұмысын бақылау және тіркеу аспаптарының көрсеткіштерін өңдеу

Машықтар:
1 дағдыдағы дағдыларға қосымша:
1. Газгольдерлерді газбен толтыру
2. Бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану
3. Біліктілігі жоғары оператордың басшылығымен көлемі 250 мың м3 артық газгольдерлік станцияда газды өлшеу және есепке алу
4. Тіркеуші аспаптардың көрсеткіштерін оларды жоспарлай отырып және қажетті
түзетулерді енгізе отырып өңдей білу
5. Газгольдерлік станциядағы газдың және қалдық газдың нақты шығынын анықтау
6. Газгольдерлік станцияның сақтандыру құрылғысын тексеру және құдықтардың, өндірістік үй-жайлар мен станция құрылыстарының газдануын тексеру
7. Резервуарларды мерзімді куәландыра отырып, газгольдерлік станцияға ішкі тексеру жүргізу
8. Станцияның есептік құжаттамасын және жұмыс кестесін жасау
9. Пиролиз газдарын бөлу өндірісінде газгольдерлерге техникалық қызмет көрсету

Білімдер:
1 дағдыдағы білімге қосымша:
1. Жерасты газ коммуникацияларының және олардағы құрылыстардың схемалары
2. Газгольдерлік станция жабдығының құрылғысы және орналасуы
3. Станция жабдықтары мен аспаптарының өзара әрекеттесуі
4. Газбен жабдықтаудың берілген режимінің бұзылуын және газгольдерлік станцияны газбен толтыруды туындататын себептер
5. Әртүрлі типті газталдағыштардың құрылғысы
6. Талдау нәтижелері бойынша қажетті есептеулерді жүргізу ережесі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Орындаушылық
Дербестік
Зейінділік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

17. Кәсіптің карточкасы "Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-020

Кәсіптің атауы:

Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 21626 болып тіркелген). 2-3 Параграфтар. Газ жабдығын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь (2-5 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-019 - Жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь

Қызметтің негізгі мақсаты:

Өнеркәсіптік объектілердің газ жабдықтарының, үй газ желілері элементтерінің және жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Өнеркәсіптік объектілердің газ жабдығына және үй шаруашылығының газ желілеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу
2. Үй ішіндегі газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Өнеркәсіптік объектілердің газ жабдығына және үй шаруашылығының газ желілеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Газ жабдықтарына өнеркәсіптік объектілерге және үй шаруашылығының газ желілеріне техникалық қызмет көрсету бойынша регламенттік жұмыстарды орындау

Машықтар:
2-разряд үшін:
1. Жетілдірілген автоматты құрылғылармен жабдықталмаған тұрмыстық газ плиталарын ауыстыру жөніндегі слесарлық жұмыстарды орындау, осы плиталар мен арматурасы бар үйішілік газ құбырларына қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу
2. Кейіннен инертті газбен үрлеумен сұйытылған газға арналған баллондардың ішкі қуысын буландыруды жүзеге асыру
3. Дәнекерлеу үшін баллондардың тігістерін дайындауды жүзеге асыру
4. Баллондарды бояу алдында тазалауды жүргізу, баллон башмактарын жөндеу және түзету
5. Тығыздағыш муфталарда тұздықты жоюды жүргізу
6. Газбен дәнекерлеуге арналған қосымша сымды дайындауды жүзеге асыру
7. Баллондарда вентильдерді орнатуды жүргізу және баллондарды өлшеу
8. Баллондарды ауыстыруды жүргізу және газ аспаптарын пайдалану ережелері бойынша абоненттерге профилактикалық жөндеу және нұсқау беру
9. Таңба салуды жүзеге асыру.
3-разряд үшін, 2 -разрядты машықтарға қосымша:
1. Жартылай автоматты газды су жылытқыштарды ауыстыру жөніндегі слесарлық жұмыста орындау, барлық жүйедегі тұрмыстық газ плиталарын, төмендетілген газдың газ баллон қондырғыларын, газ каминдерін, кір жуу машиналарын, инфрақызыл сәулелі тоңазытқыш пен жанарғыларды жөндеу, реттеу және ағымдағы жөндеу
2. Редукторларды ауыстыруды жүргізу, тұрмыстық аспаптарға газ жіберу, газ құбырлары мен газгольдерлік және газ тарату станцияларының бекіткіш арматурасына қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу
3. Газгольдерлерді, газ тарату станцияларының резервуарларын және сұйытылған газдың топтық қондырғыларын ішкі қарауға және гидравликалық сынауға дайындауды жүргізу
4. Газ реттеу пункттері жабдықтарының жұмысына тексеру жүргізу.

Білімдер:
2-разряд үшін:
1. Тұрмыстық газ плиталарын, үй ішіндегі газ құбырларын және олардың арматураларын орнату және техникалық пайдалану және жөндеу ережесі
2. Баллондар мен олардың вентильдерінің типтері мен құрылысы
3. Баллондарды жөндеу кезінде қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының, механизмдер мен айлабұйымдардың мақсаты және пайдалану ережесі
4. Баллондар мен муфталардағы жыртуларды жою тәсілдері
5. Газбен дәнекерлеу үшін қолданылатын сымның мақсаты
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
3-разряд үшін, 2 -разрядты білімдерге қосымша:
1. Тұрғын үйлерді газбен жабдықтау қағидалары
2. Үй ішіндегі газ жабдығын пайдалану қағидалары
3. Газ аспаптарын жөндеу түрлері
4. Газгольдерлік және газ тарату станцияларының газ құбырларының технологиялық схемалары
5. Сұйытылған және сығылған газдың газгольдерлік және газ тарату станцияларын пайдалану қағидалары
6. Газгольдерлік және газ тарату станцияларының коммуникациялары мен жабдықтарына ағымдағы жөндеу жүргізу ережесі
7. Станциялардағы резервуарлар мен басқа да жабдықтарды куәландыру және сынау ережесі
8. Газ реттеу пункттері жабдықтарының құрылысы, жұмыс принципі, баптау және ағымдағы жөндеу
9. Қысыммен жұмыс істейтін ыдыстарды орнату және қауіпсіз пайдалану жөніндегі қазандық қадағалау ережесі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Үй ішіндегі газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Үйішілік газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу бойынша регламенттік жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Үй газ жабдықтарына техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды жүргізуге наряд- тапсырыс алу
2. Құрал-саймандардың, айлабұйымдардың және жеке қорғану құралдарының жарамдылығы мен жұмысқа қабілеттілігіне тексеру жүргізу
3. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды үй шаруашылығының газ желілерінен ажыратуды жүргізу
4. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарға тексеру жүргізу және оларға техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс көлемін анықтау
5. Жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін газды пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды демонтаждау
6. Техникалық регламенттердің талаптарына сәйкес үй шаруашылығының газ желілерін алдын алу бойынша жұмыстарды орындау
7. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың тораптары мен элементтеріне ұсақ жөндеу жүргізу
8. Жөнделген немесе меншік иелері жаңадан сатып алған газ пайдалану аспаптары мен жабдықтарын монтаждауды жүргізу
9. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды үй шаруашылығының газ желілеріне қосуды жүргізу
10. Жұмыс орнын тазалау
11. Есептік құжаттаманы ресімдей білу

Білімдер:
1. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың құрылғысы және техникалық сипаттамалары
2. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды пайдалану ережесі
3. Дератизацияны есепке алағандағы газдың қасиеттері
4. Үй газ пайдалану аспаптары мен жабдықтарының жұмыс режиміндегі ауытқудың рұқсат етілген параметрлері
5. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды монтаждау және демонтаждау технологиясы
6. Жұмыс жүргізу кезіндегі еңбекті қорғау талаптары
7. Слесарлық іс
8. Авариялық жағдайларда әрекет ету тәртібі
9. Үй газ пайдалану аспаптары мен жабдықтарына техникалық қызмет көрсету жөніндегі жұмыстарды жүргізуге арналған уақыт және бағалау нормалары
10. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды ажырату және қосу ережесі
11. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығының өнеркәсіптік объектілердің және үй газ жабдығының жұмыс қабілеттілігін тексеру

Машықтар:
1. Құрал-саймандардың, айлабұйымдардың және жеке қорғану құралдарының жарамдылығы мен жұмысқа қабілеттілігіне тексеру жүргізу
2. Бұрандалы қосылыстардың герметикалығын тексеру үшін құрамдарды дайындауды жүргізу
3. Газ пайдаланатын аспаптар мен жабдықтарды жөндеу жұмыстары кешенін жүргізгеннен кейін бұрандалы қосылыстардың герметикалығына тексеру жүргізу
4. Үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың қысыммен жұмыс істеу қабілеттілігіне тексеру жүргізу

Білімдер:
1. Өнеркәсіптік және үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру кезінде жұмыс орнын ұйымдастыруға қойылатын талаптар
2. Өнеркәсіптік және үй газын пайдаланатын аспаптар мен жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру жөніндегі жұмыстарды өндіру технологиясы
3. Бұрандалы қосылыстардың герметикалығын бақылау әдістері
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Орындаушылық
Зейінділік
Командада жұмыс істей білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері",
ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Станцияға техникалық қызмет көрсету шебері

3

Газ жабдығын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь 5 разрядты

3

Газ жабдығын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь 4 разрядты

18. Кәсіптің карточкасы "Пеш шаруашылығының бақылаушысы":

Топтың коды:

9629-2

Қызмет атауының коды:

9629-2-003

Кәсіптің атауы:

Пеш шаруашылығының бақылаушысы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде
№ 21626 болып тіркелген).
18-19 Параграфтар. Пеш шаруашылығы бақылаушысы (2-3 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Пеш шаруашылығының техникалық жағдайын бақылау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Пеш шаруашылығында пештер мен түтін құбырларына қызмет көрсету жөніндегі жұмыстарды жүргізу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Пеш шаруашылығында пештер мен түтін құбырларына қызмет көрсету жөніндегі жұмыстарды жүргізу



Дағды 1:
Пештер мен түтіндіктерді пайдалану және жұмыс жағдайында ұстау

Машықтар:
2-разряд үшін:
1. Қатты, сұйық және газ тәрізді отынмен жылытылатын пештер мен тақталардың түтін жолдарын тазалау жұмыстарын
жүргізу
2. Түтін мұржалары бастарының төбе шатыржалының конькіне қатысты дұрыс орналасуын тексеру және жел тірегінің аймағын анықтау
3. Мұржалар мен бастардың пайдалануға жарамдылығын анықтау білігі
4. Ауытқулар мен ақаулықтарды анықтау және оларды жою біліктілігі.
3-разряд үшін, 2 -разрядты машықтарға қосымша:
1. Пеш отынының отқа төзімді кірпішпен қалануын бақылауды жүзеге асыру
2. Түтін жолдарында және арнайы пештерде күйені күйдіру
3. Өндірістік желдетуді отты тазарту
4. Бастың биіктігінің, тесікті тесіп сұқпажапқышы орнатудың сәйкестігіне тексеру жүргізу
5. Түтін мұржалары мен пештердің техникалық жағдайы туралы акт жасай біліу.

Білімдер:
2-разряд үшін:
1. Түтін жолдары мен желдеткіштерді тексеру және тазалау тәртібі
2. Газ аспаптарынан жану өнімдерін шығаруға арналған түтін өткізгіштерді орнату
3. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
3-разряд үшін, 2- разрядты білімдерге қосымша:
Пеш жұмыстарының түрлері және оларды жүргізу ережесі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Қатты отынмен жұмыс істейтін пешті газ тәрізді отынға айналдыру

Машықтар:
2-ші разряд үшін:
Пештерді қатты отыннан газ тәрізді отынға ауыстыру үшін дайындауға тексеру жүргізу.
3-разряд үшін, 2 -разрядты машықтарға қосымша:
Газ жанарғыларын орнату үшін оттықты қабылдау.

Білімдер:
2-ші разряд үшін:
1. Газ тәрізді отынға қайта жабдықтау кезінде пештерге қойылатын талаптар
2. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
3-разряд үшін, 2 -разрядты білімдерге қосымша:
1. Жылыту аспаптарының қолданылатын конструкциялары және қатты отыннан газ тәрізді отынға ауыстырылатын пештерге, түтін құбырларға және желдету арналарына қойылатын талаптар
2. Қатты отыннан газ тәріздес отынға ауыстырылатын түтін құбырлары мен пештердің техникалық жай-күйіне
актіні ресімдеу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Дербестік және жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Жүзеге асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

3

Пеш шаруашылығының бақылаушысы, 4 разряд

19. Кәсіптің карточкасы "Газгольдер станциясының операторы ":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-164

Кәсіптің атауы:

Газгольдер станциясының операторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде
№ 21626 болып тіркелген).
11-12 Параграфтар. Газгольдер станциясының операторы (2-3 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газгольдерлерді газбен толтыру және Газгольдер станциясында газды реттеу, өлшеу және есепке алу аспаптарына қызмет көрсету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Біліктілігі анағұрлым жоғары оператордың басшылығымен көлемі 250 мың м3 дейінгі Газгольдер станциясына қызмет көрсету
2. Көлемі 250 мың м3 дейінгі Газгольдер станциясына дербес қызмет көрсету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Біліктілігі анағұрлым жоғары оператордың басшылығымен көлемі 250 мың м3 дейінгі Газгольдер станциясына қызмет көрсету



Дағды 1:
Оператордың басшылығымен 250 мың м3 дейін Газгольдер станциясына қызмет көрсету жөніндегі операцияларды орындау

Машықтар:
2-разряд үшін:
1. Газгольдерлерді газбен толтыру;
2. Бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану;
3. Қызмет көрсетілетін Жабдықты майлау;
4. Біліктілігі анағұрлым жоғары оператордың басшылығымен көлемі 250 мың м3 дейінгі Газгольдер станциясындағы газды өлшеу және есепке алу.

Білімдер:
2-разряд үшін:
1. Станция жабдықтарының технологиялық схемасы;
2. Жерасты газ коммуникацияларының схемасы;
3. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолдану ережесі;
4. Майлаудың түрлері мен әдістері;
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Көлемі 250 мың м3 дейінгі Газгольдер станциясына дербес қызмет көрсету



Дағды 1:
Газгольдерлерді газбен толтыру және реттеу аспаптарының жұмысын бақылау және тіркеу аспаптарының көрсеткіштерін өңдеу

Машықтар:
3-разряд үшін, 2-разряд еңбек функциясы 1 машықтарға қосымша:
1. Газгольдерлерді, сорғыларды, газ коммуникацияларын, бұғаттау және сигнал беру жүйелерін, көтеру механизмдерін, құдықтар мен алаулардың жай-күйін тексеру;
2. Газгольдер станциясына газ беру режимін сақтау;
3. Газгольдерлердегі газдың температурасын, қысымын және көлемін, қақпа майындағы май деңгейін, шайбаларды, қақпалардағы, резервуарлардағы судың деңгейі мен температурасын бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша реттеу;
4. Газдың ағып кетуін тексеру және жөндеу;
5. Газды қабылдау қысымы мен шығынын жедел есепке алуды жүргізу;
6. Аспаптардың көрсеткіштерін жедел журналда тіркей отырып өңдей білу және орталық диспетчерлік бөлмеге қысқаша мәлімет бере білу.

Білімдер:
3-разряд үшін, 2-разрядты еңбек функциясы 1 білімінен басқа:
1. Газгольдерлердің құрылғысы және жұмыс режимі;
2. Станция жабдықтарын ауыстырудың барлық нұсқалары;
3. Газ беру режимі;
4. Қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының құрылғысы;
5. Тіркеу аспаптарының диаграммаларын өңдеу ережелері;
6. Станция жұмысының жедел есебін жүргізу тәртібі;
7. Газгольдерлерді толтыру мен босатудың рұқсат етілген шектері;
8. Газгольдерлерде сақталатын газдардың қасиеттері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Орындаушылық
Тәуелсіздік
Зейінділік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
MSN 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері" және басқа стандарттар.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Іске асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

3

Газгольдер станциясының операторы (4 разряд)

20. Кәсіптің карточкасы "Баллондарды толтырушы ":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-157

Кәсіптің атауы:

Баллондарды толтырушы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

1-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (1-шығарылым) бекіту туралы" 2023 жылғы 1 қыркүйектегі № 364 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 33389 болып тіркелген).
44-45 Параграфтар. Баллондарды толтырушы (2-3 разряд)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Баллондарды берілген қысыммен толтыру бойынша жұмыстарды жүзеге асыру.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Баллондарды газдармен немесе химиялық заттармен толтыру жөніндегі жұмыстарды жүргізу және оларды реттеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Баллондарды газдармен немесе химиялық заттармен толтыру жөніндегі жұмыстарды жүргізу және оларды реттеу



Дағды 1:
Баллондарды дайындау бойынша жұмыстарды жүзеге асыру

Машықтар:
2-разряд үшін:
1. Коммуникациялар мен рампаның арматурасына қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындау;
2. Баллондарды сұйытылған және сығылған газбен толтыру жөніндегі автоматты аспаптардың жұмысын реттеу;
3. Өздігінен жабылатын клапандардың күйін тексеру;
4. Құбыржолдардың жабдықтарын, оттегі және толтырғыш қондырғылардың арматурасын ағымдағы жөндеу бойынша жұмыстарды орындау.
3-разряд үшін, 2-разряд машықтарға қосымша:
1. Станциялар мен қондырғыларда баллондарды толтыру бойынша автоматты аспаптардың жұмысын реттеу;
2. Құбыр арқылы оттегін беру;
3. Толтыру рампасын, құбырларды, арматураны және баллондарды ағымдағы жөндеу.

Білімдер:
2-разряд үшін:
1. Толтыру пандусының жұмыс принципі ;
2. Бекіту-реттеу арматурасының, сақтандыру құрылғылары мен құбырлардың орналасу схемалары;
3. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
3-разряд үшін, 2-разрядты білумінен басқа:
1. Баллондарды толтыруға арналған рампаны, станцияларды және қондырғыларды салу;
2. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылғысы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Баллондарды толтыру бойынша жұмыстарды жүзеге асыру

Машықтар:
2-разряд үшін:
1. Толтыру үшін баллондарды толтыру рампасына беруді және қосуды жүзеге асыру;
2. Баллондарды сұйық хлормен, фторлы сутегімен, фреонмен толтыру;
3. Аспаптар бойынша рампадағы толтыру дәрежесін, сондай-ақ қысымды бақылау жөніндегі жұмыстарды жүзеге асыру;
4. Толтырылған баллондарды рампадан ажырату және орау, оларды тасымалдау және сақтау;
5. Газдар мен химиялық заттардың жіктелуіне байланысты баллондарды бояу және таңбалау жұмыстарын жүргізу;
6. Баллондарды толтыру бойынша құжаттаманы жүргізу;
7. Баллонға төлқұжаттарды тексеру және толтыру.
3-разряд үшін, 2-разряд машықтарға қосымша:
1. Станциялар мен арнайы қондырғыларда баллондарды оттегімен немесе басқа газбен толтыру;
2. Станцияға баллондарды беруді жүзеге асыру және оларды толтыру үшін орнату.

Білімдер:
2-разряд үшін:
1. Қысыммен газдар немесе химиялық заттарды алудың технологиялық процесі туралы негізгі мәліметтер;
2. Газдың немесе химиялық заттардың құрамына байланысты баллондардың бояу түстері;
3. Құбырлардағы газдың ағуын және судың пайда болуын анықтау және жою әдістері;
4. Қысымдағы баллондарды толтыру, тасымалдау және сақтау кезінде олармен жұмыс істеу қағидалары; бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолдану шарттары;
5. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
3-разряд үшін, 2-разрядты білімінен басқа:
1. Қысыммен газдар немесе химиялық заттар алудың технологиялық процесі;
2. Станциялар мен қондырғыларда баллондарды қосу және толтыру ережесі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Орындаушылық
Зейінділік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Іске асыру және есепке алу жөніндегі бақылаушы

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      21. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Сағатұлы Ілияс, +7 (717) 278 69 54, i.sagatuly@energo.gov.kz

      22. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі

      Жоба жетекшісі:

      Сағатұлы Ілияс

      E-mail: i.sagatuly@energo.gov.kz

      Телефон нөмірі: +7 (717) 278 69 54

      23. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 26.06.2026 ж.

      24. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 29.06.2026 ж.

      25. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы:

      26. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа2, 2026 ж.

      27 Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2029 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрықа
7-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
12-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Газ тарату құбырларын пайдалану жəне жөндеу"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Газ тарату құбырларын пайдалану жəне жөндеу" кəсіптік стандарты (бұдан əрі – кəсіптік стандарт) Қазақстан Республикасының "Кəсіптік біліктіліктер туралы" Заңының 5-бабы 5-тармағына сəйкес əзірленген. Аталған стандарт тарату газ құбырының сенімді əрі қауіпсіз жұмысын қамтамасыз етуге байланысты негізгі кəсіптерді құрылымдауға арналған. Онда орындалатын жұмыстардың сипаттамалары мен жұмыскерлердің негізгі еңбек функциялары сипатталады, бұл өз кезегінде олардың біліктілік жəне құзыреттілік деңгейіне, еңбек жағдайлары мен сапасына қойылатын талаптарды айқындауға мүмкіндік береді. Осы кəсіптік стандарт кəсіпорын қызметкерлерін оқытуға арналған білім беру бағдарламаларын əзірлеуге, сондай-ақ қызметкерлер мен оқу орындары түлектерін сертификаттауға негіз болады.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) авариялық-қалпына келтіру жұмыстары – төтенше жағдай (зақымдау) аумағында орындалатын, қирау ошақтарын және жоғары қауіпті ошақтарды оқшауландыру, құбырлардағы апаттар мен зақымдарды жою жөніндегі бірінші кезектегі жұмыстар

      2) біліктілік – еңбек нарығы және одан әрі білім алу үшін меңгерілген құзыреттердің құндылығын ресми тану, бұл еңбек қызметін жүзеге асыруға мүмкіндік береді

      3) білім – кәсіптік міндеттер аясында әрекеттерді орындау үшін қажетті зерттелген және меңгерілген ақпарат

      4) бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы – жұмысшылардың жұмыстарына тарифтік разрядтар беру және жұмысты тарификациялау үшін арналған анықтамалық

      5) газ жабдығы – газ құбырларының құрамдас элементтері (компенсаторлар, конденсат жинағыштар, сақтандырғыш-қашыртқы арматура, құбырлық ілмекті арматура) ретінде пайдаланылатын толық зауыттық дайындықтағы техникалық бұйымдар, сондай-ақ газды пайдаланатын қондырғылар

      6) газ құбыры – жапқыш арматурасы бар бір-бірімен қосылған құбырлардан тұратын және газ тәрізді немесе екі фазалы күйде газды тасымалдауға арналған құрылыс

      7) дағды – білім мен іскерлікті қолдану қабілеті, бұл кәсіптік міндетті толығымен орындауға мүмкіндік береді

      8) еңбек функциясы – бизнес-процеспен анықталатын және оларды орындауға қажетті құзыреттердің болуын болжайтын, салыстырмалы түрде автономды еңбек әрекеттерінің біріктірілген жиынтығы

      9) жөндеу – газ құбырдың және (немесе) оның объектілерінің желілік бөлігінің толық немесе ішінара пайдалану ресурсының жарамдылығын немесе жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралар (операциялар) кешені

      10) кәсіп – жеке тұлға орындайтын және оны жүзеге асыру үшін белгілі бір біліктілікті талап ететін қызмет түрі

      11) құзырет – еңбек функциясын құрайтын бір немесе бірнеше кәсіптік міндеттерді орындауға мүмкіндік беретін дағдыларды қолдану қабілеті

      12) машық – кəсіптік міндет шеңберінде жекелеген бірлі-жарым іс-әрекетті физикалық тұрғыдан және (немесе) ақыл-оймен орындау қабілеті

      13) салалық біліктілік шеңбері – Қазақстан Республикасы ұлттық кəсіптер жіктеуіші, ұлттық біліктілік шеңбері негізінде əзірленетін жəне салалардағы жұмыстардың күрделілігі мен пайдаланылатын білімдер, іскерліктер мен құзыреттердің сипатына қарай мамандардың біліктілік талаптарын деңгейлер бойынша жіктейтін құжат

      14) техникалық қызмет көрсету – жабдық элементтерінің мерзімінен бұрын тозуын немесе бұзулуын болдырмауға және жөндеуаралық кезеңде жабдықтың сенімді жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар кешені

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

      2) ДТ – диагностикалық тексеру

      3) ЖААЖ – жоспарлы-алдын алу жұмыстары

      4) ТҚжЖ – Техникалық қызмет көрсету және жөндеу

      5) ТжКБ – Техникалық және кәсіптік білім

      6) ТҚ – Техникалық қызмет көрсету

      7) БА – басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы

      8) ЭҚЖЖ – Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші

      9) ЖҚҚ – Жеке қорғаныс құралдары

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Газ тарату құбырларын пайдалану жəне жөндеу

      5. Кәсіптік стандарттың коды: D35220072

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      D Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау

      35 Электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен қамтамасыз ету

      35.2 Құбыржолдар бойынша газды тәрізді отын өндіру және тарату

      35.22 Құбырлар арқылы газ тәрізді отынды бөлу

      35.22.0 Құбырлар арқылы газ тәрізді отынды бөлу

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Кəсіптік стандарт Газ тарату құбырларының сенімді əрі қауіпсіз жұмысын қамтамасыз ететін қызметкерлердің біліміне, білігіне, тəжірибесіне жəне біліктілігіне қойылатын талаптарды айқындайды. Аталған стандарт осы саладағы еңбек қызметін реттеу, мамандарды сертификаттау жəне білім беру бағдарламаларын қалыптастыру үшін негіз болып табылады

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Газ шаруашылығының директоры - 7 СБШ-нің деңгейі

      2) Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Газ қызметінің (учаскесінің)бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      4) Газ жабдықтарын жөндеу және оларға қызмет көрсету мастері - 5 СБШ-нің деңгейі

      5) Авариялық-диспетчерлік қызметтің (АДҚ) диспетчері - 4 СБШ-нің деңгейі

      6) Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник - 4 СБШ-нің деңгейі

      7) Жерасты газ құбырларын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь - 3 СБШ-нің деңгейі

      8) Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь - 3 СБШ-нің деңгейі

      9) Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары - 3 СБШ-нің деңгейі

      10) Желілік қараушы - 2 СБШ-нің деңгейі

      11) Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь - 2 СБШ-нің деңгейі

      12) Жерасты газ құбырларын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь - 2 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Газ шаруашылығының директоры":

Топтың коды:

1329-3

Қызмет атауының коды:

1329-3-026

Кәсіптің атауы:

Газ шаруашылығының директоры

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

7

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

БТБА немесе БА-мен байланыс жоқ

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, резидентура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Инженерлік-техникалық лауазымдардағы жұмыс өтілі кемінде 5 жыл және газ шаруашылығындағы жұмыс өтілі кемінде 5 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ шаруашылығы қызметінің тиімділігін қамтамасыз ету, тұтынушыларды газбен жабдықтау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Тасымалдау бойынша қызметтер көрсетуді қамтамасыз ету
2. Газ тарату жүйесін пайдалану процесін басқару
3. Газ шаруашылығына қызмет көрсету аймағының шекараларында газды жеткізуді қамтамасыз ету (есепке алу) және балансты жинақтау
4. Шаруашылық қызметті басқару

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Тасымалдау бойынша қызметтер көрсетуді қамтамасыз ету



Дағды 1:
Бөлімшенің жұмысына басшылықты жүзеге асыру

Машықтар:
1. Ұйымның миссиясы мен стратегиясы, жоғары тұрған басшылықтың бұйрықтары мен өкімдері негізінде газ шаруашылығының мақсаттары мен міндеттерін қалыптастыру және қызметін жоспарлау
2. Газ шаруашылығы ішіндегі процестерді үйлестіру, жұмыс өндірісін ұтымды ұйымдастыруды ескере отырып, бағынысты қызметкерлер арасында міндеттер мен жауапкершіліктерді бөлу
3. Еңбек тәртібінің жай-күйін бақылау және оны нығайту бойынша іс-шаралар жүргізу
4. Қарамағындағылар қызметінің нәтижелерін бағалау және орындалған қызметтік тапсырмалар мен өзге де жұмыс түрлерінің есебін жүргізу
5. Өндірістік-шаруашылық қызметті оңтайландыру, оның ішінде арнайы білім мен ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану бойынша ұсыныстар әзірлеу
6. Қызметкерлерді жұмыс орнында оқытуды жүргізу
7. Регламенттік жұмыстар жоспарларының орындалу мониторингі және тапсырмалардың уақтылы орындалуы негізінде кадрларға қажеттілікті айқындау
8. Ішкі регламенттеуші құжаттарды әзірлеуге қатысу
9. Жұмыскерлерді газ шаруашылығы орындайтын функцияларға қатысты әдістемелік және анықтамалық құжаттамамен қамтамасыз ету
10. Газ шаруашылығында іс жүргізуді тиісті ұйымдастыруды және жүргізуді қамтамасыз ету

Білімдер:
1.  Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы
2. Жоғары билік органдары мен басшылардың ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттары және нормативтік және басшылық құжаттары
3. Салада және ұйымда жұмыс жүргізудің технологиялық дайындығын ұйымдастыру
4. Стандарттау және сертификаттау негіздері
5. Техникалық-экономикалық және жедел - өндірістік жоспарлау негіздері, бюджеттеу, еңбекті ұйымдастыру негіздері
6. Инновациялық және инвестициялық қызметтің перспективалары, Ұйымның экономикалық қызметінің көрсеткіштері
7. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Бағынысты персоналдың еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарын сақтауын қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау техникасы бөлігінде қолданыстағы заңнаманың және ішкі регламенттеуші құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету және бақылау
2. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау техникасы талаптарының орындалуына бақылау аудитін жүргізу
3. Міндетті алдын ала және мерзімді медициналық тексеруден өтуі тиіс қызметкерлердің тізімдерін бекіту
4. Ауыр, зиянды немесе қауіпті еңбек жағдайлары үшін арнайы тамақ қосымша еңбек демалысы күндері берілуге тиіс қызметкерлердің тізімдерін бекіту
5.Табиғат қорғау іс-шараларының орындалуын бақылауды жүзеге асыру
6. Өндірістік экологиялық бақылау объектілерінде өткізуді бақылауды жүзеге асыру
7. Бөлінген аумақтардың санитарлық жағдайын бақылау (тұтыну және өндіріс қалдықтарын жинау, уақытша сақтау, тапсыру, журналдарды толтыру)

Білімдер:
1. Еңбекті қорғау саласындағы заңнама
2. Өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігінің, Өндірістік санитарияның нормалары мен талаптары
3. Қазақстан Республикасының Экологиялық Кодексі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Билік органдарымен, тұтынушылармен және басқа адамдармен өзара әрекеттесу

Машықтар:
1. Қадағалау органдарымен, тергеу органдарымен және сот сатыларымен өзара іс-қимыл жасау кезінде ұйымның мүдделерін білдіру
2. Уәкілетті және жергілікті атқарушы органдардың аумақтық бөлімшелерінің хаттарына, ұсыныстарына, хабарламалары мен хабарламаларына, тұтынушылардың және өзге де тұлғалардың өтініштері мен шағымдарына толық жазбаша және ауызша жауап беру
3.  Аварияларға, газ жабдықтары мен газ құбырларының зақымдалуына кінәлі, сондай-ақ газ шаруашылығына өзге де залал келтірген адамдарды анықтау жөніндегі іс-шараларды жүргізу
4.  Материалдық залалды өтеу бойынша шаралар қабылдау
5. Газ шаруашылығы құзыреті шеңберінде азаматтарды қабылдауды жүргізу
6. Газ шаруашылығының жауапкершілігі шеңберінде тарифтік сметалар мен инвестициялық бағдарламаларды орындау бойынша баспасөз турларын өткізу
7. Газ шаруашылығын тұтынушылардың тұрмыста газды пайдалану кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау қажеттілігін түсіндіру бойынша профилактикалық рейдтер мен тұрғындар жиындарын ұйымдастыру және өткізу

Білімдер:
1. "Табиғи монополиялар туралы" Қазақстан Республикасының Заңы және заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілер
2. "Газ және газбен жабдықтау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы және заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілер
3. Құнын анықтау әдістері, баға белгілеу және салық салу тәртібі, көрсетілген қызметтер мен орындалған жұмыстар үшін есеп айырысу тәртібі
4. Стандарттар, салада және ұйымда статистикалық есепке алуды ұйымдастыру
5. Жоғары тұрған органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, басқа да басшы және нормативтік құжаттары
6. Қазақстан Республикасы азаматтарының өтініштерін қарау, тыңдаулар мен қоғамдық тыңдаулар өткізу тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ тарату жүйесін пайдалану процесін басқару



Дағды 1:
Жоспарлы-алдын алу және авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу

Машықтар:
1. Отқа және газға қауіпті жұмыстардың тізбелері мен жоспарларын бекітуге, олардың орындалуын бақылауға
2. Регламенттік жұмыстарды орындау кестелерінің орындалуын бақылау
3. Өнеркәсіптік қауіпсіздік бөлігінде қолданыстағы заңнаманың және ішкі регламенттеуші құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету
4. Жоспарлы жұмыстарды ұйымдастыру және қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бекіту және бақылау
5. Көктемгі су тасқынына жабдықтарды дайындау және күзгі-қысқы кезеңде пайдалану жөніндегі іс-шаралардың жоспарын бекіту және орындалуын бақылау
6. Энергия үнемдеу, жөндеу технологиялары, еңбек әдістері мен тәсілдері бойынша озық тәжірибені қолдану
7. Өлшеу құралдарын тексеру кестесін бекіту
8. Қызмет бағыты бойынша мамандандырылған бағдарламалық өнімдерді пайдалану

Білімдер:
1. Жөнделген жабдықты жөндеу, бөлшектеу және монтаждау, дәлдігін тексеру және сынау технологиясы мен әдістері
2.  Отқа және газға қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар
3. Газ объектілері жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принциптері
4. Газ жабдығы ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері
5. Газ жабдығының, Технологиялық схемалар мен жүйелердің нұсқаулары мен конструкциясы, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстардың құрылымы мен қауіпсіз пайдалану ережелері
6. Мұнай мен газдың физика-химиялық қасиеттері
7. Техникалық есептеулерді жүргізу әдістері
8. Газды газ тарату жүйесі арқылы тасымалдаудың технологиялық процестері
9. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі, өндірістік санитария талаптары
10. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары және дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Техникалық құжаттаманың әзірленуіне және бекітілуіне бақылауды жүзеге асыру

Машықтар:
1. Техникалық құжаттаманың уақтылы бекітілуін қамтамасыз ету
2. Өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын қамтамасыз ету үшін техникалық құжаттаманың болуына қойылатын талаптарды айқындау
3. Техникалық құжаттаманы рәсімдеу үшін мамандандырылған бағдарламалық өнімдерді пайдалану
4. Техникалық құжаттаманы ресімдеуге қойылатын белгіленген талаптардың орындалуын бақылау

Білімдер:
1. Газ және газбен жабдықтау саласындағы заңнама
2. Азаматтық қорғау саласындағы заңнама
3. Ұйымның өндірістік қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар
4. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі қағидалары

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Газ шаруашылығына қызмет көрсету аймағының шекараларында газды жеткізуді қамтамасыз ету (есепке алу) және балансты жинақтау



Дағды 1:
Газды есепке алу және өткізу жөніндегі жұмыстарды қамтамасыз ету және ұйымдастыру

Машықтар:
1. Газ тарату станциялары / қысқарту пункттері және өлшеу тораптары арқылы газ қабылдауды бақылауды жүзеге асыру
2. Өлшеу тораптарының жұмысын, жеткізушілердің өлшеу тораптарындағы аспаптардың жарамдылығын, есептеудің қарсы тораптарының жұмысын бақылау
3. Өнеркәсіптік, коммуналдық-тұрмыстық тұтынушылар объектілерінде және газ тарату станцияларында (түзеткіштер, Шығын өлшегіштер) газды есепке алу тораптарын ауыстыруға, баптауға, калибрлеуге, тексеруге, қабылдауға қатысу
4. Тұтынушылардан газ жеткізуге өтінімдерді қабылдауды және газды өткізу жоспарын қалыптастыруды бақылау
5. Газ тұтынушыларымен шарттар мен келісімдердің жобаларын әзірлеу, тұтынушылармен газды өткізу шарттарын уақтылы жасасуды қамтамасыз ету
6. Бөлінген газ көлемі және тауарлық газ үшін ақы төлеу шегінде газды тұтыну мониторингін жүзеге асыру
7. Өнеркәсіптік кәсіпорындардың газды есепке алу аспаптарынан көрсеткіштердің алынуын, редукциялау пункттеріндегі газды есепке алудың бас тораптарынан көрсеткіштердің алынуын бақылауды жүзеге асыру
8. Газ тұтынатын және төлемейтін есепке алынбаған объектілерді анықтауды қамтамасыз ету
9. Тұтынушылардың дебиторлық берешегін болдырмау және / немесе төмендету жөніндегі іс-шараларды жүргізу
10. Тұтынушылардың өтінімі бойынша есепке алу аспаптарын алуды, тексеруден кейін орнатуды және пломбалауды бақылауды жүзеге асыру
11. Өнеркәсіптік тұтынушылардың тауарлық газын жеткізуге актілердің уақтылы берілуін бақылау
12. Газ шаруашылығына қызмет көрсету аймағының шекарасындағы газ балансының мәліметтерін бақылау
13. Тұтынушылардың дебиторлық берешегін өндіріп алу бойынша талап-арыз жұмысын ұйымдастыру

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының "Газ және газбен жабдықтау туралы" Заңы және заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілер
2. Газ балансын есепке алу және жасау негіздері
3. Технологиялық қажеттіліктерге және газдың жоғалуына газды есептеу әдістемесі
4. Газ шаруашылығына қызмет көрсету аймағының шекарасындағы газ балансын анықтау әдістері
5. Газ тұтынушыларына өзара есеп айырысулар мен есептеулер жүргізудің негіздері мен әдістері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 4:
Шаруашылық қызметті басқару



Дағды 1:
Газ шаруашылығының шаруашылық қызметін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Құрал-саймандарды, қосалқы бөлшектерді, материалдарды, жеке қорғаныс құралдарын, арнайы киімдерді және т. б. сатып алуға өтінімдерді бекіту
2. Алынған негізгі құралдарды қойма есебіне қоюды және оларды есептен шығаруды қамтамасыз ету және бақылау. Мерзімді түгендеу жүргізу
3.  Пайдалану үшін қажетті отын-энергетикалық ресурстардың, майлаудың, майлардың және басқа да материалдардың шығындарын есепке алуды және үлестік нормаларын сақтауды ұйымдастыру және оларды төмендету жөніндегі іс-шараларды енгізу
4. Одан әрі пайдалану үшін жарамсыз материалдық-техникалық ресурстарды есептен шығаруға арналған актілерді бекіту

Білімдер:
1.  Шикізаттың, материалдардың, аспаптардың, жинақтаушы бұйымдардың номенклатурасы, қабылдау қағидалары және сақтауға қойылатын талаптар, сынамаларды іріктеу әдістері, оларды есептен шығару тәртібі
2.  Құралды, материалдарды және қосалқы бөлшектерді тұтыну нормалары
3. Экономика негіздері, өндірісті ұйымдастыру
4. Жабдықты пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, басшылықтар (нұсқаулықтар)
5. Жүктерді қабылдауға және жөнелтуге арналған құжаттардың нысандары және оларды ресімдеу қағидалары
6. Негізгі құралдарды есепке алу және есептен шығару тәртібі

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Тәртіптілік
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Кəсіптік біліктілік пен икемділікті өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Бас инженер

7

Филиал директоры

10. Кәсіптің карточкасы "Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2147-3

Қызмет атауының коды:

2147-3-003

Кәсіптің атауы:

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2016 жылғы 24 мамырдағы № 217 бұйрығымен бекітілген Мұнай-газ өндіру саласындағы басшылардың, мамандардың жəне басқа да қызметшілердің лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары
10 Параграф. Газ объектілері жабдығын пайдалану жөніндегі инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Техник лауазымындағы жұмыс тәжірибесі кемінде 3 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану бойынша жұмыстарды орындау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу (ТҚжЖ), диагностикалық тексеру (ДТ) бойынша жұмыстардың орындалуын қамтамасыз ету
2. Газ жабдықтарына ТҚжЖ, ДТ сүйемелдеу бойынша құжаттаманы жүргізу
3. Газ жабдығы жұмысының беріктігі мен сенімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды орындау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу (ТҚжЖ), диагностикалық тексеру (ДТ) бойынша жұмыстардың орындалуын қамтамасыз ету



Дағды 1:
Жоспарлы алдын-ала жөндеу (ЖАЖ), техникалық қызмет көрсету (ТҚ) кестелерін жəне диагностикалық тексеру жүргізу

Машықтар:
1. Жұмыстарды орындаудың желілік кестелерін əзірлеу.
2. От жəне газ қауіпті жұмыстарды жүргізуді жоспарлау жəне олардың орындалуын бақылау.
3. ТҚжЖ, ДТ ұйымдастыру жəне қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс- шаралардың орындалуын əзірлеу жəне бақылау.
4. Пайдалану персоналының жұмысын жоспарлау.
5. Газ объектілері жабдықтарында жұмыстарды орындау кезінде тəуекелдерді бағалау.
6. Қызмет бағыты бойынша арнайы бағдарламалық өнімдерді пайдалану.

Білімдер:
1. Техникалық диагностика негіздері.
2. Теориялық механика негіздері.
3. Термодинамика негіздері.
4. Электротехника негіздері.
5. Материалтану негіздері.
6. Дəнекерлеу өндірісінің негіздері.
7. От жəне газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар.
8. Газ объектілері жабдықтарының мақсаты, құрылысы жəне жұмыс істеу принципі.
9. "Газ жабдығы ақауларының түрлері жəне оларды жою тəсілдері".
10. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
11. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
12. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
13. Ішкі еңбек тəртібі.
14. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Сынақтарды жүргізу кезінде жəне жөндеу жұмыстарын орындағаннан кейін газ жабдығының техникалық жай-күйін бақылау

Машықтар:
1. Жабдықтың жұмысындағы, оның ішінде сынақтарды жүргізу кезінде жəне жөндеу жұмыстарын орындағаннан кейін ақауларды анықтау".
2. Жабдықтарды диагностикалау жəне өнеркəсіптік қауіпсіздік сараптамасының нəтижелерін қолдану.
3. Энергия үнемдеу, жөндеу технологиялары, еңбек əдістері мен тəсілдері бойынша озық тəжірибені қолдану.
4. Күзгі-қысқы кезеңде жабдықтарды көктемгі су тасқынына дайындау жəне пайдалану бойынша іс-шаралар өткізу.
5. Жеке жəне ұжымдық қорғану құралдарын қолдану.
6. Шектеулі уақыт режимінде шешім қабылдау.

Білімдер:
1. Технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелері (ТП АБЖ), телемеханика құралдарының, газ жабдығын автоматты басқару жүйелерінің құрылымы, өзара іс- қимылы жəне оларды басқару.
2. Газ жабдығын пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар.
3. Жөндеудің озық технологиялары, еңбектің прогрессивті əдістері мен тəсілдері.
4. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
5. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
6. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
7. Ішкі еңбек тəртібі.
8. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Газ жабдықтарына ТҚжЖ, ДТ кезінде технологиялық регламенттердің сақталуын бақылау

Машықтар:
1. Бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарын пайдалану.
2. Сызбалар мен спецификацияны оқу.
3. Газ жабдығының техникалық параметрлерін талдау.
4. Қажеттіліктерді қалыптастыру, құрал-саймандарға, қосалқы бөлшектерге, материалдарға, арнайы киімдерге жəне т. б. өтінімдер жасау.
5. Газдың шығып кетуін анықтау жəне жою.
6. Дербес компьютерді жəне оның перифериялық құрылғыларын, ұйымдастыру техникасын пайдалану.

Білімдер:
1. Кəсіпорынның технологиялық регламенттері.
2. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының жұмыс принципі.
3. Газ жабдығына техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді орындау түрлері, əдістері мен технологиясы.
4. Кəсіптер мен жұмыс түрлері бойынша еңбекті қорғау жөніндегі
Нұсқаулық.
5. Номенклатура, материалдар мен қосалқы бөлшектерді сақтауға қойылатын талаптар.
6. Құрал-сайманның, материалдардың жəне қосалқы бөлшектердің шығыс нормалары.
7. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен
Нормалар.
8. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
9. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
10. Ішкі еңбек тəртібі
11. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ жабдықтарына ТҚжЖ, ДТ сүйемелдеу бойынша құжаттаманы жүргізу



Дағды 1:
Газ жабдықтарына ТКжЖ, ДТ бойынша техникалық құжаттаманы ресімдеу

Машықтар:
1. Газ жабдығының ауытқуларын жəне ақауларын жөндеу кезінде сыныптау.
2. Газ жабдығын жөндеу кезінде беру жəне қабылдау жөніндегіқұжаттаманы жүргізу.
3. Жабдықтардың ТҚжЖ, ДТ атқарушылық құжаттамасын толтыру.
4. Одан əрі пайдалануға жарамсыз материалдық-техникалық ресурстарды есептен шығару актілерін ресімдеу".
5. Жабдықтарды паспорттауды жүргізу.
6. Техникалық құжаттамаға қажеттілікті анықтау.
7. Жабдықтарға ТҚжЖ, ДТ саласында есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. "Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі", "Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Газ жəне газбен жабдықтау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы".
2. "Кəсіпорынның өндірістік қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен əдістемелік материалдар".
3. Газ жабдығын пайдалану жəне жөндеу жөніндегі техникалық құжаттама жəне оны ресімдеуге қойылатын талаптар.
4. Жабдықтарды паспорттау тəртібі.
5. Материалдық-техникалық ресурстарды есептен шығару тəртібі.
6. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
7. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
9. Ішкі еңбек тəртібі.
10. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жұмыстарды жүргізуге наряд-рұқсатнамаларды жəне басқа да арнайы рұқсаттарды ресімдеу

Машықтар:
1. Газ жабдығын пайдалану жəне жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі құжаттаманы талдау.
2. Еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулық жүргізу.

Білімдер:
1. Газ жабдығының ТҚжЖ талаптарын белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар.
2. Жұмыстарды жүргізуге наряд- рұқсатнамаларды ресімдеу тəртібі.
3. От жəне газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар.
4. Бағынушы персоналдың біліктілік сипаттамалары.
5. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
6. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
8. Ішкі еңбек тəртібі.
9. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Газ жабдығы жұмысының беріктігі мен сенімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды орындау



Дағды 1:
Газ жабдығы жұмысының тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар дайындау

Машықтар:
1. Жабдықтар, қондырғылар, құрылыстар жұмысының пайдалану көрсеткіштерін, олардың жұмыс режимін оңтайландыру мүмкіндіктерін талдау жəне қорытындылау.
2. Ұсынылған шешімдердің тиімділігін есептеу.
3. Жабдық жұмысының тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар қалыптастыру.
4. Жалпы жəне арнайы мақсаттағы технологиялық схемаларды, сызбаларды жəне техникалық құжаттаманы оқу.

Білімдер:
1. Жөндеудің озық технологиялары, еңбектің прогрессивті əдістері мен тəсілдері.
2. Жабдықты пайдалану кезіндегі алдыңғы қатарлы энергия үнемдеу технологиялары.
3. Өнертапқыштық жəне рационализаторлық қызметтің негіздері.
4. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
5. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
6. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
7. Ішкі еңбек тəртібі.
8. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Авариялардың, оқыс оқиғалардың, газ жабдығының істен шығуының алдын алуға бағытталған іс-шаралар бағдарламасына ұсыныстар дайындау

Машықтар:
1. Жабдықтың жұмысына əсер ететін факторларды анықтау.
2. Жабдықты пайдалану кезінде авариялар мен инциденттердің алдын алу жəне жою жөніндегі шараларды əзірлеу.

Білімдер:
1. Газды тасымалдаудың технологиялық процестері.
2. Еңбек қауіпсіздігі стандарттары, қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркəсіптік қауіпсіздік талаптары.
3. Табиғи газдың, тұрақсыз сұйық көмірсутектердің, газ жəне сұйық ортаның, химиялық реагенттердің физика-химиялық қасиеттері, оларды кəдеге жарату тəртібі мен ережесі.
4. Авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау жəне жою жөніндегі іс-шаралар жоспары.
5. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
6. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
8. Ішкі еңбек тəртібі.
9. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Персоналдың жұмысында ТҚжЖ ДТ озық технологияларын және еңбектің прогрессивті әдістері мен тәсілдерін енгізу

Машықтар:
1. Жаңа техниканы, рационализаторлық ұсыныстарды енгізуден, жұмыс орнының ұйымдастыру-техникалық шарттарының өзгеруінен қауіптерді бағалау.
2. Инновацияларды енгізуден тиімділікті бағалау.
3. Энергия үнемдеу, жөндеу технологиялары, еңбек əдістері мен тəсілдері бойынша озық тəжірибені қолдану.
4. Жабдықтың пайдалану параметрлерінің нормативтік (рұқсат етілген) шамаларынан өзгеру жəне ауытқу себептерін анықтау.
5. Газ объектілері жабдықтарының технологиялық параметрлерін түзету бойынша шешімдер қабылдау.

Білімдер:
1. Жаңа техниканы, озық технологияларды, ғылыми-зерттеу жəне тəжірибелік-конструкторлық əзірлемелерді енгізуді регламенттейтін салалық құжаттар.
2. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
3. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
4. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
5. Ішкі еңбек тəртібі.
6. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Тәртіптілік
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Кəсіптік біліктілік пен икемділікті өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Газ жабдығын жөндеу жəне қызмет көрсету шебері

7

Бас инженер

11. Кәсіптің карточкасы "Газ қызметінің (учаскесінің)бастығы":

Топтың коды:

1329-3

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Газ қызметінің (учаскесінің)бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы.
(нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
32 Параграф. Жабдықтарды пайданалу қызметінің бастығы (Бас механигі)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және мамандығы бойынша ұйымның бейініне сәйкес келетін экономикалық қызмет түрінде кемінде 5 жыл жұмыс өтілі.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1329-3-017 - Қызмет бастығы (электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны кондинционерлеу)
1329-3-020 - Учаске бастығы (электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны кондинционерлеу)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газбен жабдықтау жүйесінің үздіксіз, қауіпсіз және тиімді жұмысын қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ тарату желілерін пайдалану процесін басқару
2. Техникалық құжаттаманы әзірлеуді қамтамасыз ету
3. Газ тарату жүйелерін пайдалану бойынша персоналдың қызметін жоспарлау және бақылау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Газ тарату желілерін пайдалану процесін басқару



Дағды 1:
Жоспарлы-алдын алу және авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу

Машықтар:
1. Регламенттік жұмыстарды орындау кестесін бекіту.
2. Отқа жəне газға қауіпті жұмыстардың тізбелері мен жоспарларын бекітуге, олардың орындалуын бақылауға.
3. Газ жабдықтарында жəне газ тарату желілерінде авариялық жағдайларда жұмыстарды ұйымдастыруды жүргізу.
4. Жоспарлы жұмыстарды ұйымдастыру жəне қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бекіту жəне бақылау.
5. Өндіруші зауыттар белгілеген газ жабдығының тұрақты жəне тиімді жұмыс режимін, пайдалану, техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтауды қамтамасыз ету.
6. Газ учаскесі шегінде көктемгі су тасқынына жабдықтарды дайындау жəне күзгі-қысқы кезеңде пайдалану жөніндегі іс- шаралардың жоспарын бекіту жəне орындалуын бақылау.
7. Жабдықтардың жұмысына, газ беру режимдерінің сақталуына бақылау жүргізу.
8. Пайдалану персоналының жұмысын жоспарлау.
9. Газ құбырларының қолданыстағы учаскелерін ажыратуды қарастыру жəне келісу.
10. Жабдықтар мен газ құбырларын жөндеуге қою туралы шешім
Қабылдау.
11. Энергия үнемдеу, жөндеу технологиялары, еңбек əдістері мен тəсілдері бойынша озық тəжірибені қолдану.
12. Өлшеу құралдарын тексеру кестесін бекіту.
13. Газ жабдығының техникалық параметрлерін, беру режимі бойынша деректерді жəне жедел есептілікті талдау.
14. Газ объектілерінің жабдықтарында жұмыстарды орындау кезіндегі тəуекелдерді бағалау.
15. Қызмет бағыты бойынша мамандандырылған бағдарламалық өнімдерді пайдалану.

Білімдер:
1. Жөнделген жабдықты жөндеу, бөлшектеу жəне монтаждау, дəлдігін тексеру жəне сынау технологиясы мен əдістері.
2. Отқа жəне газға қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар.
3. Газ объектілері жабдықтарының мақсаты, құрылысы жəне жұмыс істеу принциптері.
4. Газ жабдығы ақауларының түрлері жəне оларды жою тəсілдері.
5. Газ жабдығының, Технологиялық схемалар мен жүйелердің нұсқаулары мен конструкциясы, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстардың құрылымы мен қауіпсіз пайдалану ережелері.
6. Мұнай мен газдың физика-химиялық қасиеттері.
7. Газ жабдықтары мен газ тарату желілерін пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар (нұсқаулықтар).
8. Жетілдірілген жөндеу технологиялары, прогрессивті əдістер мен еңбек əдістері.
9. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
10. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
11. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
12. Ішкі еңбек тəртібі.
13. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тарату жүйелерін пайдалану жөніндегі жұмыстардың жай-күйін техникалық бақылау және орындалуын технологиялық бақылау

Машықтар:
1. Сызбалар мен сипаттамаларды оқыңыз.
2. Персоналдың газ жабдықтарын, механизмдерін пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарды сақтауы жөнінде шаралар қабылдау.
3. Бағдарламаларды əзірлеу жəне жұмысшыларды жұмыс жүргізудің қауіпсіз əдістеріне оқытуды жүргізу.
4. Газ жабдығы жұмысының тиімділігін арттыру (оңтайландыру) бойынша шешімдер қабылдау.
5. Авариялардың, инциденттердің жəне жабдықтың жұмысынан бас тартудың себептерін талдау, олардың алдын алу жөніндегі іс- шараларды əзірлеу жəне бекіту.
6. Газ объектілері жабдықтарының технологиялық параметрлерін түзету бойынша шешімдер қабылдау.
7. Жабдықтың жұмысындағы бұзушылықтарды тану.
8. Сертификаттау жəне аттестаттау кезінде туындайтын проблемалардың шешімдерін қалыптастыру.
9. Жаңа техниканы, рационализаторлық ұсыныстарды, жұмыс орнының ұйымдастырушылық-техникалық жағдайларын өзгерту тəсілдері бойынша шешімдер қабылдау.

Білімдер:
1. Кəсіпорынның технологиялық регламенттері.
2. Қысыммен жұмыс істейтін құбырлар мен арматураға қойылатын талаптар.
3. Негізгі Бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының əрекет ету принциптері.
4. Газ жабдығына техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді орындау түрлері, əдістері мен технологиялары.
5. Кəсіптер мен жұмыс түрлері бойынша еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтар.
6. Құбырларды дəнекерлеу жəне дəнекерленген қосылыстарды термиялық өңдеу кезіндегі негізгі талаптар.
7. Материалтану негіздері.
8. Дəнекерлеу өндірісінің негіздері.
9. Газ жабдығының тиісті жұмысының негізгі техникалық көрсеткіштері.
10. Гидравликалық есептеуді орындау əдістемесі.
11. Құбырлардың коррозиясының себептері жəне онымен күресу жолдары.
12. Құбырлар мен арматураларға зақым келтіретін себептер, олардың алдын алу жəне жою тəсілдері.
13. Өндірістік қуаттар жəне жабдықтың жұмыс режимдері.
14. Жабдықтар мен желілердің, тұтынушыларды қосу тораптарының аумақтық орналасуы.
15. Жабдықтың техникалық жай-күйінің сəйкестігін бақылау құралдары.
16. Қарапайым такелаж құралдарын м жүк көтергіш механизмдерді пайдалану құрылымы мен ережелері.
17. Жер жұмыстарын жүргізу түрлері мен ережелері.
18. Өлшеу құралдарының құрылғысы, жұмыс принципі жəне орнату орны.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Газ учаскесінің (қызметінің) шаруашылық қызметін қамтамасыз ету

Машықтар:
1. Құралды, қосалқы бөлшектерді, материалдарды, арнайы материалдарды сатып алуға өтінімдер бекітілсін. киім жəне т. б.
2. Алынған негізгі құралдарды, құралдарды, қосалқы бөлшектерді, материалдарды жəне т.б. қойма есебіне қоюды жəне оларды есептен шығаруды қамтамасыз ету жəне бақылау.
3. Мерзімді түгендеу жүргізу.
4. Пайдалану үшін қажетті отын-энергетикалық ресурстардың, майлаудың, майлардың жəне басқа да материалдардың шығындарын есепке алуды жəне үлестік нормаларын сақтауды ұйымдастыру жəне оларды төмендету жөніндегі іс-шараларды енгізу.
5. Одан əрі пайдалану үшін жарамсыз материалдық-техникалық ресурстарды есептен шығаруға арналған актілерді бекіту.

Білімдер:
1. Номенклатура, материалдар мен қосалқы бөлшектерді сақтауға қойылатын талаптар.
2. Құралды, материалдарды жəне қосалқы бөлшектерді тұтыну нормалары.
3. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, Еңбек жəне басқару негіздері.
4. Өрт қауіпсіздігі ережелері.
5. Өндірісті басқаруды ұйымдастыруды талдау əдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Техникалық құжаттаманы әзірлеуді қамтамасыз ету



Дағды 1:
Техникалық құжаттаманың әзірленуін және бекітілуін бақылау

Машықтар:
1. Техникалық құжаттамаға қажеттілікті анықтау.
2. Қолданыстағы регламенттеуші құжаттардың талаптарына сəйкес техникалық құжаттаманы əзірлеу жəне ресімдеу.
3. Техникалық құжаттаманы рəсімдеу үшін мамандандырылған бағдарламалық өнімдерді пайдалану.
4. Жоғалған техникалық құжаттаманы қалпына келтіру, оның ішінде қажетті тексерулер тағайындау жəне аудит жүргізу жөнінде шаралар қабылдау.
5. Персоналдың пайдалану жəне технологиялық құжаттаманы уақтылы толтыруын бақылау.
6. Анықтамалық материалдарды қолдану, газ жабдықтары мен газ тарату желілерін пайдалану саласындағы ғылыми-техникалық ақпаратты талдау.

Білімдер:
1. Газ жəне газбен жабдықтау саласындағы заңнама.
2. Азаматтық қорғау саласындағы заңнама.
3. Ұйымның өндірістік қызметіне қатысты əдістемелік материалдар.
4. Газ жабдықтары мен газ тарату желілерін пайдалану жəне жөндеу жөніндегі техникалық құжаттаманың түрлері, оны
ресімдеуге қойылатын талаптар.
5. Жабдықты паспорттау тəртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Газ тарату жүйелерін пайдалану бойынша персоналдың қызметін жоспарлау және бақылау



Дағды 1:
Газ қызметі (учаске) қызметкерлеріне басшылық жасау

Машықтар:
1. Бөлімшеде еңбекті қорғау мен техника қауіпсіздігінің жай- күйіне бақылауды жүзеге асыру.
2. Бағынысты қызметкерлерге тапсырмаларды тұжырымдау.
3. Жедел-техникалық жəне есептік құжаттаманы жүргізу.
4. Жабдықтар мен газ тарату желілерін пайдалану бойынша орындалған жұмыстар туралы есептілік пен актілерді ұсыну мерзімдерін бақылау.
5. Шешімдерді жедел қабылдау (лауазымдық міндеттер шеңберінде).
6. Жаңа құрылғыларды енгізу жəне жұмыстарды жүргізудің озық əдістерін игеру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру (оларды енгізуге қарай).

Білімдер:
1. Ұйымның ұйымдық-өкімдік құжаттары.
2. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау стандарттары.
3. Нұсқамалардың түрлері, оларды өткізу тəртібі мен мерзімдері.
4. Газ қауіпті жұмыстарды ұйымдастыру жəне өндіру жөніндегі нұсқаулықтар.
5. Газға қауіпті жұмыстарды орындау үшін рұқсат-нарядтарды ресімдеу тəртібі.
6. Өртке қарсы жəне аварияға қарсы жаттығуларды ұйымдастыру жөніндегі нормативтік құжаттар.
7. Жабдықтар мен газ тарату құрылыстарын пайдалану жөніндегі нормативтік құжаттар.
8. Өндірістегі авариялар мен технологиялық бұзушылықтарды, жазатайым оқиғаларды тексеру жəне есепке алу жөніндегі ережелер мен нұсқаулықтар.
9. Құрал-сайманмен жəне құрылғылармен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелері.
10. Газ құбырлары трассаларының өзге коммуникациялармен қиылысу жағдайындағы жұмыс ережесі.
11. Жұмыс өндірісі бойынша технологиялық регламенттер.
12. Бағынысты қызметкерлердің лауазымдық жəне өндірістік нұсқаулықтары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Персоналдың жұмыстарды орындау сапасына бақылау жүргізу

Машықтар:
1. Бағынысты қызметкерлердің жұмысын жоспарлау жəне ұйымдастыру.
2. Орындалған жоспарлы-алдын алу жұмыстарының сапасына мерзімді тексерулер жүргізу.
3. Жоспарлы-алдын алу жұмыстарын орындау кезінде қызметкерлердің қауіпсіздік техникасын сақтауы тұрғысынан тұрақты байқау аудитін жүргізу.
4. Бағынысты қызметкерлер қызметінің нəтижелерін бағалау.
5. Қызметкерлерді мерзімді өндірістік оқытуды жүргізу.

Білімдер:
1. Жоспарлауды ұйымдастыру тəсілдері, тиімділік көрсеткіштерін есепке алу жəне есептеу қағидалары.
2. Жөндеу жұмыстарын дайындау тəртібі мен жүргізу ережесі.
3. Газ тарату жүйелері объектілеріне техникалық қызмет көрсетуді жəне жөндеуді ұйымдастыру қағидалары.
4. Газ тарату жүйелері объектілерінің тиісті жай-күйіне нормативтік құжаттардың талаптары.
5. Газ құбырларының, газ реттеу пункттерінің, бекіту арматурасының жіктелуі, техникалық сипаттамалары жəне жұмыс ерекшеліктері.
6. Газ тарату жүйелерінің объектілерін пайдалану кезінде жұмыстарды орындаудың техникалық регламенттері (өндірістік нұсқаулықтар) (операциялардың реттілігі).
7. Ақаулардың түрлері, жабдықтың істен шығу себептері, газ беру режимінің бұзылуы, өндірістік нұсқаулықтарды орындау кезіндегі типтік қателер, жоспарлы-алдын алу жұмыстарының орындалмау белгілері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Тәртіптілік
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Кəсіптік біліктілік пен икемділікті өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Бас инженер

7

Газ шаруашылығының директоры

12. Кәсіптің карточкасы "Газ жабдықтарын жөндеу және оларға қызмет көрсету мастері":

Топтың коды:

3118-4

Қызмет атауының коды:

3118-4-005

Кәсіптің атауы:

Газ жабдықтарын жөндеу және оларға қызмет көрсету мастері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
90 Параграф. Учаске шебері

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және өндірісте кемінде 1 жыл жұмыс өтілі немесе тиiстi мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнайы орта, кәсіптік орта) білім және өндірісте кемінде 3 жыл жұмыс өтілі, тиісті мамандық бойынша білімі болмаған кезде өндірісте кемінде 5 жыл жұмыс өтілі.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1329-3-013 - Учаске мастері (электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны кондинционерлеу)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ жабдығының үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ жабдығын пайдалану бойынша жұмыстарды ұйымдастыру
2. Газ жабдығына жөндеу жүргізу және қызмет көрсету

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ жабдығын пайдалану бойынша жұмыстарды ұйымдастыру



Дағды 1:
Газ жабдығына ағымдағы жөндеу және техникалық қызмет көрсетуді құжаттамалық сүйемелдеу

Машықтар:
1. Нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптарын қолдану, сызбаларды, схемаларды оқу.
2. Техникалық тапсырмаларды, ақау ведомостарын, жабдықты жөндеуге қабылдауға жəне тапсыруға құжаттарды ресімдеу.
3. Газ жабдығын пайдалануға қабылдау.
4. Газ жабдықтарын тексеру жəне техникалық қызмет көрсету жəне ағымдағы жөндеу бойынша жылдық кестелерді құру.
5. Өлшеу құралдарын тексеру кестесін дайындау.
6. Жөндеу жұмыстарын жүргізудің желілік кестесін қалыптастыру.
7. Қосалқы бөлшектерге, материалдарға, құралдарға өтінімдер жасау, сондай-ақ олардың дұрыс жұмсалуын бақылау.
8. Газ қауіпті жұмыстарға наряд- рұқсат ресімдеу.
9. Ұйымның прогрессивті нысандарын, еңбек əдістері мен тəсілдерін енгізуге жəрдемдесу, жұмысшыларға жұмыстар мен кəсіптердің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығына сəйкес разрядтар беру туралы ұсыныстар енгізу, жұмыстарды тарифтеуге жəне учаске жұмысшыларына біліктілік разрядтарын беруге
Қатысу.
10. Өндірістік тапсырманы бағынышты персоналға бөлу жəне оның орындалуын бақылау.

Білімдер:
1. Учаске жабдықтары жəне оны техникалық пайдалану ережесі, газ шаруашылығының өндірістік-шаруашылық қызметінің əдістері.
2. Ұйымның өндірістік - шаруашылық жəне қаржы - экономикалық қызметін реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне өзге де нормативтік-құқықтық актілері, ішкі жəне сыртқы нормативтік құжаттары.
3. Жабдықты жоспарлы-алдын ала жөндеу жүйесі.
4. Өндірісті басқару бойынша озық отандық жəне шетелдік тəжірибе.
5. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек жəне басқару негіздері.
6. Қазіргі заманғы пайдалану жəне техникалық қызмет көрсету деңгейі.
7. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
8. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
9. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
10. Ішкі еңбек тəртібі.
11. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығы жұмысының беріктігі мен сенімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды орындау

Машықтар:
1. Газ жабдығының жұмыс параметрлерін, өндірістік қызметтің нəтижелерін талдау.
2. Газ жабдығына əдістемелік жəне нормативтік материалдарды, техникалық құжаттаманы əзірлеу.
3. Материалдарды, бөлшектерді, тораптарды, агрегаттарды жəне газ жабдығын сынауды жүргізу.
4. Газ жабдығына паспорттар, қосалқы бөлшектерге спецификациялар, ақаулар ведомосі жəне басқа техникалық құжаттама жасау.
5. Газ жабдығының, құрал- сайманның, құрылғылардың, коммуникациялардың, өндірістік құралдардың, жеке қорғау құралдарының жай-күйі мен дұрыс пайдаланылғандығын, сондай- ақ жұмыстарды жүргізудің дұрыстығын бағалау.
6. Газ жабдығына техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу, жабдықты пайдалануды жақсарту жəне пайдалану тиімділігін арттыру, рационализаторлық ұсыныстар мен өнертабыстарды қолдану жөніндегі іс-шаралардың перспективалық жəне ағымдағы жоспарларын əзірлеу.
7. Бригадаларды қалыптастыру (сандық, кəсіптік-біліктілік құрамынан), бригадаларға ұтымды қызмет көрсету жөніндегі іс- шараларды əзірлеу жəне енгізу, олардың қызметін үйлестіру.

Білімдер:
1. Жабдыққа арналған паспорттарды, жабдықтарды пайдалану жəне оларға техникалық қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулықтарды, ақаулар жəне ерекшеліктер тізімдемелерін жасау тəртібі.
2. Қондырғылардың технологиялық регламенттері, жабдықтарды пайдалану жəне техникалық қызмет көрсету бойынша өндірістік нұсқаулықтардың талаптары.
3. Негізгі жəне қосалқы қызмет көрсетілетін жабдықтың төлқұжаттарды ұстау.
4. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
5. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
6. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
7. Ішкі еңбек тəртібі.
8. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ жабдығына жөндеу жүргізу және қызмет көрсету



Дағды 1:
Жабдықты жөндеуге беру, жабдықты жөндеуден шығару, пайдалануға беру

Машықтар:
1. Газ жабдығын жөндеуден кейін жұмысқа дайындау, құрылғылар мен тораптарға техникалық тексеру жүргізу.
2. Газ жабдығы элементтерінің параметрлері мен сенімділігін бақылау.
3. Ақауларды уақтылы анықтау мақсатында тестілік тексерулер жүргізу.
4. Газ жабдығын өнеркəсіптік пайдалануға сынау жəне қабылдау.

Білімдер:
1. Жабдықты пайдаланудан қабылдау жəне шығару тəртібі.
2. Жабдықты жөндеуге тапсыру жəне жөндеуден кейін қабылдау ережесі.
3. Жабдықты монтаждау, реттеу жəне баптау əдістері.
4. Жабдықтың техникалық жай- күйіне тексеру жүргізу əдістері.
5. Жабдықты консервациялау ережесі.
6. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
7. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
9. Ішкі еңбек тəртібі.
10. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ жабдығына техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Машықтар:
1. Жабдықтарды, құбырларды, қондырғыларды, жүйелерді, құрылыстарды техникалық қызмет көрсету, жөндеу жəне диагностикалық тексеру кезектілігін анықтау.
2. Қызмет бағыты бойынша бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарын пайдалану.
3. Газ жабдығын монтаждау (бөлшектеу) процесін басқару.
4. От, газ қауіпті жəне қауіптілігі жоғары басқа да жұмыстарды жүргізу.
5. Пайдалану міндеттерін орындаудың басымдығын анықтау.
6. Бригадаларды (олардың сандық, кəсіптік-біліктілік құрамын) қалыптастыруды жүзеге асыру, олардың қызметін үйлестіру.
7. Жұмысшыларға өндірістік нұсқама беруді жүзеге асыру, еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жəне өндірістік санитария, жабдықтар мен құралдарды техникалық пайдалану жөніндегі тəртіпті орындау жөніндегі іс-шараларды жүргізу, сондай-ақ олардың сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. Газ жабдығының техникалық сипаттамалары, құрылымдық ерекшеліктері, типтік ақаулар мен ақаулар, мақсаты, жұмыс режимі жəне пайдалану ережесі.
2. Жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру жəне технология.
3. Учаскеге бекітілген жабдықтарға техникалық қызмет көрсетуді, жөндеуді орындау түрлері, əдістері мен технологиясы.
4. Учаскеге бекітілген жабдық ақауларының түрлері жəне оларды жою тəсілдері.
5. Учаскенің технологиялық схемасы.
6. Отпен, газға қауіпті жəне қауіптілігі жоғары басқа да жұмыстарды жүргізу жөніндегі ереже.
7. Телемеханика негіздері.
8. Материалдарды механикаландырылған өңдеу технологиялары.
9. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
10. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
11. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
12. Ішкі еңбек тəртібі.
13. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Дәлдік
Техникалық сауаттылық
Кəсіптік біліктілік пен икемділікті өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

4

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

13. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-диспетчерлік қызметтің (АДҚ) диспетчері":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Авариялық-диспетчерлік қызметтің (АДҚ) диспетчері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
27 Параграф. Диспетчер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану

Біліктілік:

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнаулы орта, кәсіптік орта) білімі, жұмыс өтіліне талаптар қойылмайды немесе мамандығы бойынша жалпы орта және жұмыс өтілі кемінде 1 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3159-0-001 - Диспетчер (жалпы бейін)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Авариялық бригадалар мен жөндеу қызметтерінің жұмысын жедел бақылауды және үйлестіруді қамтамасыз ету, халықтан өтінімдерді қабылдау және өңдеу, авариялық жағдайларды жоюды ұйымдастыру, орындалған жұмыстар бойынша есепке алу мен есептілікті жүргізу

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Халық пен ұйымдардан өтінімдерді қабылдау және өңдеу
2. Авариялық және жөндеу қызметтерінің жұмысын жедел басқару
3. Өтінімдердің орындалуын және авариялық жағдайларды жоюды мониторингтеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Халық пен ұйымдардан өтінімдерді қабылдау және өңдеу



Дағды 1:
Авариялық өтінімдерді тіркеу журналын жүргізу

Машықтар:
1. Халықтан және ұйымдардан өтінімдерді телефон арқылы және электрондық байланыс арналары арқылы қабылдау;
2. Өтінімдерді қолмен және/немесе ақпараттық жүйелерді қолдана отырып ресімдеу және тіркеу;
3. Өтінімдердегі мәліметтердің толықтығы мен дұрыстығын тексеру (мекенжайы, мәселесі, байланыс деректері);
4. Өтініш берушіге одан әрі іс-қимылдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде нұсқама жүргізу;
5. Өтінімдерді тиісті қызметтерге немесе мамандарға уақтылы беру;
6. Аварияларды жою жоспарына және коммуналдық қызметтердің өзара іс-қимыл жоспарларына сәйкес мүдделі жергілікті атқарушы және мемлекеттік органдарды уақтылы хабардар етуді жүзеге асыру
7. Орындау мерзімдерін белгілей отырып, өтінімдерді есепке алуды, орындалуын бақылауды және жабуды жүргізу;
8. Мамандандырылған ақпараттық жүйелерді қоса алғанда, есепке алу және электрондық құжат айналымы бағдарламаларын пайдалану.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының газбен жабдықтау саласындағы заңнамасының негіздері;
2. Ақаулар мен авариялық жағдайлардың негізгі түрлері;
3. Іс жүргізу және құжат айналымы ережелері;
4. Диспетчерлеудің ақпараттық жүйелерімен және деректер базасымен жұмыс істеу негіздері;
5. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі ережелер мен нормалар
6. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары
8. Ішкі еңбек тәртібі
9. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Өтінімдерді тиісті қызметтерге беру

Машықтар:
1. Алынған өтінімдерді Аварияларды жоюдың бекітілген жоспарына сәйкес тиісті авариялық, жөндеу және пайдалану қызметтеріне жедел жіберу;
2. Өтінімдерді санаттар бойынша бөлу алгоритмдерін қолдану;
3. Өтінімдерді беру үшін байланыс құралдарын (телефон, радиобайланыс, ақпараттық жүйелер) пайдалану;
4. Өтінімді журналға немесе ақпараттық жүйеге беру фактісін тіркеп, күнін, уақытын және жауапты бөлімшесін көрсету;
5. Орындаушы қызметтің өтінімді алуын бақылау.

Білімдер:
1. Диспетчерлік қызметтің жедел және техникалық бөлімшелермен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. Аварияларды жою жоспары
3. Авариялық-диспетчерлік қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулықтар мен ішкі ережелер;
5. Ақпаратты беру үшін қолданылатын байланыс құралдары (телефон желілері, радиобайланыс және т.б.).
6. Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және АДҚ туралы ереже

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Авариялық және жөндеу қызметтерінің жұмысын жедел басқару



Дағды 1:
Өтінімдердің орындалуын бақылау

Машықтар:
1. Бөлімшелерге орындауға берілген өтінімдердің орындалу мерзімдерін бақылауды жүзеге асыру;
2. Орындаушылардан жұмыстарды орындау кезеңдері туралы ақпарат алу және тіркеу;
3. Кешігу себептерін көрсете отырып, аяқталған және аяқталмаған өтінімдердің есебін жүргізу;
4. Өтінім берушілерге өтінімнің орындалу мәртебесі туралы хабарлау;
5. Өтінімдерді белгіленген мерзімде орындау бойынша есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. Коммуналдық қызметтермен ұйымдастыру және олармен өзара іс-қимыл жасау тәртібі;
2. Есептілікті жүргізуге және өтінімдердің орындалуын есепке алуға қойылатын талаптар;
3. Диспетчерлеуде қолданылатын ақпараттық жүйелер немесе есепке алу журналдары;
4. Газбен жабдықтау саласындағы авариялық-диспетчерлік қызмет көрсету тәртібін регламенттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері.
6. Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және АДҚ туралы ереже

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Бригадалардың шығуын үйлестіру

Машықтар:
1. Жөндеу және авариялық бригадалардың объектілерге уақтылы шығуын ұйымдастыру және жоспарлау;
2. Өтінімдерді олардың жүктемесі мен мамандануын ескере отырып, бригадалар арасында жедел бөлу;
3. Мәселелерді тиімді шешу үшін диспетчер, бригадалар және өтініш берушілер арасындағы байланысты қамтамасыз ету;
4. Жұмыс орнына бригадалардың орын ауыстырулары мен келуін қадағалау және бақылау;
5. Шығуларды үйлестіру және авариялық жағдайларға ден қою жөніндегі құжаттаманы жүргізу.

Білімдер:
1. Жөндеу және авариялық қызметтердің құрылымы мен функционалдық міндеттері ;
2. Өтінімдерге және авариялық жағдайларға жедел ден қою тәртібі мен регламенті;
3. Шығу уақытын, маршруттарын және қауіпсіздік талаптарын қоса алғанда, бригадалардың жұмысын ұйымдастыру қағидалары;
4. Шығуды үйлестіру үшін пайдаланылатын коммуникациялық құралдар мен ақпараттық жүйелер;
5. Авариялық ден қою тәртібін реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілері.
6. Диспетчердің лауазымдық нұсқаулығы және АДҚ туралы ереже;
7. Авариялық бригадалардың ауысым кестелері;
8. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар;
9. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары;
10. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары;
11. Ішкі еңбек тәртібі;
12. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Ауысымдық есептілікті жүргізу

Машықтар:
1. Орындалған жұмыстар, авариялық жағдайлар және өтінімдерге ден қою туралы ауысымдық есептерді жасау және ресімдеу;
2. Тиімділікті бағалау және жедел шешім қабылдау үшін жұмыстың барысы туралы ақпаратты талдау;
3. Құжаттаманы белгіленген нормативтер мен талаптарға сәйкес жүргізу;
4. Есептік деректерді тіркеу және сақтау үшін ақпараттық жүйелерді пайдалану;
5. Ауысымдық есептерді басшылыққа және мүдделі бөлімшелерге уақтылы беруді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Ауысымдық есептілікті жүргізу қағидалары мен рәсімдері;
2. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілеріне сәйкес құжаттаманы ресімдеуге қойылатын форматтар мен талаптар;
3. Жөндеу және авариялық жұмыстарды басқару негіздері;
4. Есепке алу және есеп беру үшін қолданылатын ақпараттық жүйелер мен бағдарламалық қамтамасыз ету;
5. Газбен жабдықтау саласында есеп беру және бақылау жүргізу тәртібін регламенттейтін нормативтік құжаттар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Өтінімдердің орындалуын және авариялық жағдайларды жоюды мониторингтеу



Дағды 1:
Диспетчерлік бағдарламалармен және байланыс құралдарымен жұмыс

Машықтар:
1. Газ шаруашылықтары мен қызмет көрсету аймақтарының құрылымына бағдарлану
2. Стандартты емес жағдайларда тез және сауатты шешім қабылдау.
3. Халықпен қарым-қатынас кезінде сөйлеу мәдениетін меңгеру.
4. Компьютерлік және кеңсе техникасымен жұмыс істеу.
5. Қызметтер мен жоғары тұрған ұйымдар арасында нақты ақпарат беру.

Білімдер:
1. Газбен жабдықтау жүйелерінің жұмыс істеу негіздері.
2. Газ қызметтері жұмысының ережелері мен регламенттері.
3. Авариялық және жөндеу бөлімшелері арасындағы өзара іс-қимыл жасасу тәртібі.
4. Іс жүргізу, құжат айналымы, диспетчерлік қызмет жөніндегі нұсқаулықтар негіздері.
5. Еңбекті қорғау және өрт қауіпсіздігі негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Ұқыптылық
Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Ауызекі сөйлеу дағдылары
Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті
Компьютерлік сауаттылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

"Газбен жабдықтау жүйелері объектілерінің қауіпсіздігі жөніндегі талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2017 жылғы 9 қазандағы № 673 бұйрығы

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Газ жабдықтарын жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі шебер (мастер)

14. Кәсіптің карточкасы "Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник":

Топтың коды:

3118-3

Қызмет атауының коды:

3118-3-003

Кәсіптің атауы:

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2016 жылғы 24 мамырдағы № 217 бұйрығымен бекітілген Мұнай-газ өндіру саласындағы басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілердің лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары
12 Параграф. Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

1 жыл жалпы жұмыс тәжірибесі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3118-4-012 - Мұнай-газ құбырларын пайдалану жөніндегі техник

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ тасымалдау жабдығын пайдалануды құжаттамалық қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ жабдықтарын пайдалану жөніндегі құжаттаманы жүргізу
2. Қызмет бағыты бойынша есептілікті қалыптастыру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ жабдықтарын пайдалану жөніндегі құжаттаманы жүргізу



Дағды 1:
Газ жабдықтарын пайдалану жəне жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі нұсқаулықтарды ресімдеу

Машықтар:
1. Жалпы жəне арнайы мақсаттағы технологиялық схемаларды, сызбаларды жəне техникалық құжаттаманы оқу.
2. Пайдалану құжаттамаларымен жұмыс істеу.
3. Қолда бар нормативтер негізінде материалдық-техникалық ресурстарға, жеке жəне ұжымдық қорғану құралдарына қажеттілікті айқындау.
4. Технологиялық схемаларды, сызбаларды, жабдықтың паспортын ресімдеу.
5. Ұйымдастыру-өкімдік құжаттарды ресімдеу.
6. Дербес компьютермен жəне оның перифериялық құрылғыларымен, ұйымдастыру техникасымен жұмыс істеу.
7. Тапсырмаларды орындау туралы есептер дайындайды, орындалатын жұмыстар туралы техникалық есептер үшін материалдарды өңдейді.
8. Жабдықты жаңғыртумен байланысты техникалық құжаттамадағы өзгерістерді ресімдейді.

Білімдер:
1. Сызу жəне схемаларды құрастыру негіздері.
2. Техникалық құжаттаманы əзірлеу жəне ресімдеу бойынша стандарттар, техникалық шарттар, басшылыққа алатын құжаттар.
3. Газ жабдықтарын пайдалану жəне жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі нұсқаулықтарды ресімдеу қағидалары.
4. Газ жабдықтарының мақсаты, құрылысы жəне жұмыс істеу принциптері.
5. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
6. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
8. Ішкі еңбек тəртібі.
9. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ объектілері жабдықтарының жұмысы туралы, оның ішінде ақпараттық жүйелердегі деректерді жүргізу жəне өзектендіру

Машықтар:
1. Жабдықтар мен газ құбырларының орналасуының технологиялық схемаларын, сызбаларды өзекті жағдайда ұстау.
2. Бөлімше бойынша жабдықтың, оның жұмысындағы ақаулардың есебін жүргізу.
3. Арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану.
4. Жаңа жүйелерді жəне саланың объектілерінде пайдаланылатын жабдықты зерттейді жəн меңгереді.
5. Перспективалық əзірленімдерді, пайдалануды ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулықтарды əзірлеуге, іске қосу-баптау жұмыстарын жүргізуге қатысады.
6. Технологиялық жабдық сынағына, жаңа жабдық пен технологиялық процестерді тексеру мен игеру бойынша эксперименттік жұмыстарды жүргізуге қатысады.
7. Жүйелер мен жабдық жұмысының сенімділігі мен үнемділігі бойынша материалдарды талдауға, таңдауға қатысады.
8. Материалдарды өңдеу кезінде жеделділікті арттыру мен еңбек шығынын қысқарту мақсатында есептеу техникасын енгізуге қатысады.

Білімдер:
1. Орындау, жобалау құжаттамасын сақтау тəртібі.
2. Іс жүргізу жөніндегі нормативтік актілер мен өкімдік құжаттардың талаптары.
3. Пайдаланушы деңгейіндегі дербес компьютерде жұмыс істеу ережелері, қызмет бағыты бойынша пайдаланылатын бағдарламалық жасақтама.
4. Қызмет бағыты бойынша газ жабдығының жұмысымен байланысты ақпараттық жүйелер.
5. Өндірістік қуаттылықтар, пайдалану сипаттамалары, техникалық-экономикалық сипаттамалары жəне жабдықтың конструктивтік ерекшеліктері.
6. Технологиялық схемалар мен жүйелер, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстарды орнату жəне қауіпсіз пайдалану қағидалары.
7. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
8. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
9. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
10. Ішкі еңбек тəртібі.
11. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Қызмет бағыты бойынша есептілікті қалыптастыру



Дағды 1:
Материалдық-техникалық ресурстарды пайдалану бойынша есептер жасау

Машықтар:
1. Материалдық-техникалық жəне отын-энергетикалық ресурстарға қажеттілікті анықтау.
2. Белгіленген есептілік шеңберінде ұсынылатын ақпаратты талдау.
3. Материалдық-техникалық жəне отын-энергетикалық ресурстарды пайдалану бойынша есептерді қалыптастыру.
4. Тозған құрал мен жарақтарды есептен шығару актілерін ресімдеу.
5. Газ объектілерін пайдалану саласындағы есептілікті қалыптастыру.

Білімдер:
1. Есептілікті жасау тəртібі.
2. Шикізат, материалдар, ЖҚҚ, отын жəне энергия шығыны бойынша нормативтік материалдар.
3. Бағдарламалық жасақтаманы пайдаланатын пайдаланушы көлемінде жеке компьютерде жұмыс істеу ережелері.
4. Газ объектілері жабдықтарын пайдалану саласындағы есептілікті қалыптастыруға қойылатын талаптарды белгілейтін стандарттар, техникалық регламент, нұсқаулықтар.
5. Тозған құрал-саймандар мен жарақтарды есептен шығару тəртібі.
6. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
7. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
9. Ішкі еңбек тəртібі.
10. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жұмыс уақытын пайдалануды есепке алу табелін жүргізу

Машықтар:
1. Жұмыс уақытын пайдалануды есепке алу табелін ресімдеу.
2. Жұмыс балансы уақытын есептеу.
3. Ауысым жұмысшыларына арналған кестелерді құру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Ұйымның кəсіби қызмет саласындағы нормативтік- техникалық, əдістемелік жəне ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттары.
3. Экономикалық қызмет, ұйымда еңбекті ұйымдастыру, өндіріс жəне басқару негіздері.
4. Еңбек жəне демалыс режимдері.
5. Ауысым кестелері.
6. Ішкі еңбек тəртібінің қағидалары.
7. Өндірістік санитарлық ережелер.
8. От жəне газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нұсқаулықтар жəне басқа да ережелер.
9. Экономика негіздері, еңбекті ұйымдастыру жəне басқару.
10. Еңбек заңнамасының негіздері.
11. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі, қоршаған ортаны қорғау қағидалары.
12. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
13. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
14. Ішкі еңбек тəртібі.
15. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Дәлдік
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Техникалық сауаттылық
Кәсіптік біліктілік пен икемділікті өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

5

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі инженер

15. Кәсіптің карточкасы "Жерасты газ құбырларын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-021

Кәсіптің атауы:

Жерасты газ құбырларын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
15-17 Параграфтар. Жер асты газ құбырларын пайдалану жəне жөндеу жөніндегі слесарь, 3-5 разряд

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Әрбір разряд бойынша газ шаруашылығы саласында кемінде 1 жыл жұмыс өтілі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жерасты газ құбырларын мен олардағы құрылыстарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жай-күйін тексеру
2. Жерасты газ құбырларына жəне олардағы құрылыстарға техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жай-күйін тексеру



Дағды 1:
Газ құбырлары мен олардағы құрылыстарды тексеру

Машықтар:
Барлық разрядтар үшін:
1. Атқарушы түсірілімдерді, газ құбырларын тексеріп шығудың технологиялық сызбалары мен маршруттық карталарын, жерасты газ құбырларының тану белгілері мен байламдарын оқу.
2. Газ құбырларының қызмет көрсетілетін учаскесін ресімдеу мен күтіп-ұстауда нормативтік талаптарға сəйкессіздіктерді анықтау.
3. Жерасты құбырының жер бетіне шығуы мүмкін жерлердегі жер жамылғысының жай-күйін бағалау.
4. Жоғары қысымды құбыр жəне сақтандырғыш арматураның, крандарды басқару жүйесінің командалық аспаптар клапандарының техникалық жағдайын анықтау.
5. Құдықтардың, кран жəне алау алаңдарының, авариялық қор алаңдарының жай-күйін бағалау.
6. Жақын маңдағы ғимараттардың құдықтарында, бақылау құбырларында, жертөлелерінде газды ауа ортасының сынамаларын алу.
7. Жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
8. Газ құбырларын тексеру нəтижелерінің жазбаларын жүргізу.
9. Танымдық белгілері мен қабырға нұсқағыштарды орнату.

Білімдер:
Барлық разрядтар үшін:
1. Газ құбырларын ресімдеуге жəне күтіп-ұстауға нормативтік құқықтық актілердің, техникалық құжаттаманың жəне өкімдік құжаттардың талаптары.
2. Жоспарлы тексерулердің құрамы, тəртібі жəне орындалу мерзімділігі.
3. Тасымалданатын өнімнің физикалық жəне химиялық қасиеттері.
4. Күзет аймағында жəне ең аз қашықтық аймағында газдың шығып кетулері, ақаулар, бұзушылықтар, шайылып кетулер, құбырлар трассасында зақымданулар анықталған жағдайдағы іс- қимыл тəртібі.
5. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
6. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
8. Ішкі еңбек тəртібі.
9. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жерасты газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жай- күйін бақылау

Машықтар:
Барлық разрядтар үшін:
1. Газ құбырларындағы газдың шығып кетуін анықтау.
2. Құбыржолдары мен құбыр арматурасында орнатылған аспаптардың көрсеткіштерін алу.
3. Газ талдағыштарын, ағыс іздегіштерді, трасса іздегіштерді, өзге де аспаптар мен өлшеу құралдарын қолдану.
4. Байланыс жəне сигнал беру құралдарын пайдалану.

Білімдер:
Барлық разрядтар үшін білуі тиіс:
1. Құбыр желісінің нормативтік тереңдікте төселуін.
2. Құбыр желісіндегі рұқсат етілген жұмыс қысымын.
3. Құбыр өткізгіштер мен құбыр арматураларына орнатылған бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен техникалық сипаттамаларын.
4. Байланыс жəне дабыл беру құралдарын пайдалану тəртібін.
5. Газ құбырларындағы газдың ағып кетуін анықтау қағидаларын.
6. Газоанализаторлардың, ағып кету мен трассаларды анықтауға арналған құралдардың, сондай-ақ басқа да өлшеу жəне бақылау аспаптарының құрылымы мен оларды пайдалану ережелерін.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жерасты газ құбырларына жəне олардағы құрылыстарға техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу



Дағды 1:
200 мм дейінгі төмен қысымдағы істеп тұрған газ құбырларын жөндеу кезінде слесарлық жұмыстарды орындау

Машықтар:
3 разряд
2-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Газ құбырлары трассаларына жəне олардағы құрылыстарға қызмет көрсету.
2. 200 миллиметрге дейінгі төмен қысымдағы істеп тұрған газ құбырларын жөндеу кезінде слесарьлық жұмыстарды орындау.
3. Төмен қысымды конденсат жинағыштардан конденсатты алып тастау.
4. Газ құдықтарының, конденсат жинағыштардың жəне арматуралардың жарамдылығын тексеру.
5. Төмен қысымды газ құбырларында линзалы компенсаторлар мен ысырмалардың қысымымен монтаждау жəне бөлшектеу жүргізу.
6. Төмен қысымды газ құбырларында арматурада аздаған шығып кетулерді жою.
7. Газ құбырларынан газ ауа қоспасын шығару, көсеу жəне газ құбырларын тазалау.
8. Жерасты газ құбырларында оқшаулауды қалпына келтіру.
9. Бақылап тексеру үшін үй- жайлар мен құдықтарда газ-ауа қоспасының сынамаларын алу.
10. Газ құдықтарын жөндеу.
11. Газ құбырлары мен олардағы құрылыстарға профилактикалық жəне ағымдағы жөндеу жүргізу.
12. Газ құбырларының тереңдігіне ұңғыма бұрғылау.
13. Оқшаулау жəне газ құбырының жағдайын бағалау.
14. Газ құбырларындағы газ қысымын өлшеу.

Білімдер:
3 разряд
2-разрядтағы білімдерге қосымша:
1. Газ құбырлары мен құрылыстарында жұмыс жүргізу қағидалары.
2. Жерасты газ құбырларының мақсаты мен арматура құрылымы.
3. Газ құбырлары құрылыстарындағы ақаулықтарды анықтау жəне жою тəсілдері.
4. Қысым реттегіштерінің, манометрлердің, сақтандыру клапандарының жəне бекіту арматурасының құрылғысы.
5. Конденсат жинағыштардан конденсатты жою тəсілдері мен қағидалары.
6. Бақылау тексеру үшін орынжайлар мен құдықтарда газ ауа қоспасынан сынама алу тəсілдері.
7. Төмен қысымды жұмыс істеп тұрған газ құбырларында ойып жалғау жəне ауыстырып қосу түрлері жəне газ құбырлары тораптарының тығыздығын тексеру тəсілдері.
8. Коррозияға қарсы оқшаулаудың түрлері, оны газ құбырларына салу тəртібі жəне пайдалануға қабылдау қағидалары.
9. Шурф жұмыстарының жүргізу қағидалары.
10. Газ құбырларындағы бітеулерді анықтау жəне жою тəсілдері.
11. Тығындарды жоюға арналған еріткіштердің қасиеттері, оларды қолдану, сақтау тəртібі.
12. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
13. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
14. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
15. Ішкі еңбек тəртібі
16. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Диаметрі 500 мм дейінгі орташа жəне жоғары қысымдағы жұмыс істеп тұрған газ құбырларында ойып жалғау, ауыстыру жəне жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде слесарлық жұмыстарды орындау

Машықтар:
4 разряд
3-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Жоғары жəне орташа қысымды газ құбырларының трассаларында конденсат жинағыштарды қарау, тексеру жəне орнату, олардан конденсатты шығару.
2. Конденсат жинағыштардың тіректеріндегі анықталған ақаулықтарды жою.
3. Газ құбырларын тексеріп шығудың графигін жəне маршруттық карталарын құру.
4. Газ құбырларын тығыздыққа, үрлеуге жəне буландыруға сынау.
5. Жерасты газ құбырларын жөндеу кезінде күрделі слесарлық жұмыстарды орындау, газдың кемуін жəне бітеулерді жою.
6. Линзалы компенсаторларды, конденсат жинағыштарды, гидроқақпақтар мен ысырмаларды газдың орташа жəне жоғары қысымымен монтаждауды жəне демонтаждауды жүзеге асыру.
7. Жер асты газ құбырларының орналасқан жерін анықтау, оларды оқшаулаудың жай-күйін электрондық аспаптармен тексеру.
8. Ашылған учаскені оқшаулай отырып, газ құбырының трассасы бойынша шурфтау.
9. Құбырларды дəнекерлеуге дайындау жəне ортасын дəлдеу.
10. Жоғары қысымды газ құбырларында крандарды майлау.
11. Газ құбырлары трассаларының жанындағы бөгде ұйымдардың жұмысын өндіруде газ құбырларының сақталуын қамтамасыз ету жөніндегі шараларды қабылдау.

Білімдер:
4 разряд
3-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Газ құбырлары трассаларында жұмыс жүргізу қағидалары.
2. Орташа жəне жоғары қысымды конденсат жинағыштардан конденсатты жою қағидалары мен тəсілдері.
3. Жерасты газ құбырларында жұмыс жүргізу кезінде қолданылатын барлық жүйедегі газ талдағыштардың құрылғысы жəне жұмысын тексеру.
4. Газ құбырларын үрлеу, сынау жəне булау тəсілдері мен қағидалары.
5. Жерасты газ құбырларын монтаждау, сынау жəне пайдалануға берудің техникалық шарттары.
6. Күрделі жөнделетін газ құбырларындағы уақытша байпастардың құру қағидалары мен тəсілдері.
7. Газ құбырларын жөндеу түрлері.
8. Диаметрі 500 мм-ге дейінгі орта жəне жоғары қысымды газ құбырларында ойып жалғаулар мен ауыстырып қосуларды жүргізу қағидалары.
9. Газ құбырларын оқшаулау жай- күйінің электрондық аспаптарының құрылымы мен жұмысы.
10. Орта жəне жоғары қысымды барлық диаметрдегі газ құбырларға тығыздау муфталарын орнату тəсілдері.
11. Диаметрі 500 мм-ге дейінгі орта жəне жоғары қысымды газ құбырларында линзалы компенсаторлар мен бекіту арматурасын монтаждау жəне бөлшектеу қағидалары мен құрылғысы.
12. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
13. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
14. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
15. Ішкі еңбек тəртібі.
16. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Диаметрі 500 мм жоғары орта жəне жоғары қысымды қолданыстағы газ құбырларын ойып жалғау жəне қайта қосу кезінде слесарлық жұмыстарды орындау

Машықтар:
5 разряд
4-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Газ құбырларында тығыздағыш, күшейткіш, жапсырма муфталар мен бандаждарды орнату.
2. Жер асты газ құбырларын оқшаулау.
3. Трассаларда газ құбырларының ірі фасонды бөліктері мен бөлшектерін таңбалау, дайындау жəне монтаждау.
4. Газ құбырлары мен кесінділердің жекелеген күрделі тораптарының эскиздерін жасау.
5. Оқшаулау жай-күйін айқындау жəне жерасты газ құбырларының герметикалығын электрондық құрал- саймандардың тексеру.
6. Газдың шығып кетуін оқшалау.
7. Газ құбырларының тығыздығын сынау, үрлеу жəне булау.
8. Төмен қысымдағы конденсат жинағыштардың, түтіктер мен өткізгіштердің су өткізетін түтіктерін ұзартуда ерекше күрделі слесарьлық жұмыстарды орындау.
9. Орташа жəне жоғары қысымдағы конденсат жинағыштарды бөлшектеу, ауыстыру жəне монтаждау.
10. Біліктілігі төмен слесарьлар жұмысын басқару.

Білімдер:
5 разряд
4-разрядтағы білімдерге қосымша:
1. Диаметрі 500 миллиметрден жоғары істеп тұрған орта жəне жоғары қысымды газ құбырларды ойып жалғау, оқшаулау жəне қайта қосу тəсілдері мен қағидалары.
2. Газ құбырларын үрлеу қағидалары мен тəсілдері, газ құбырларын сынау жəне булау, газ құбырларының герметикалығын бақылаудың электрондық аспаптарының құрылымы мен жұмысы, конденсат жинағыштарды, ысырмаларды, өздігінен жанатын крандарды, 500 мм асатын диаметрлі компенсаторларды монтаждау жəне бөлшектеу тəртібі, қысымды төмендетпей газ құбырларына ойп жалғауға арналған айлабұйымдардың құрылымы жəне осындай газ құбырларын жөндеу қағидалары.
3. Күрделі жəне ірі фасонды бөлшектер мен бөлшектерді дəнекерлеуге белгілеуге, өңдеуге жəне құрастыруға арналған техникалық шарттар.
4. Газ құбырлары мен олардағы құрылыстарды монтаждауға, сынауға жəне пайдалануға тапсыруға арналған техникалық шарттар.
5. Жерасты газ құбырларында орнатылған ерекше күрделі жабдықтардың конструктивтік ерекшеліктері мен оны жөндеу қағидалары.
6. Газ құбырларының күрделі тораптары мен қиылыстарының эскиздерін жасау қағидалары.
7. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
8. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
9. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
10. Ішкі еңбек тəртібі.
11. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу
Зейінділік
Кəсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті
Мəселелерді шеше білу
Қолданыстағы опциялар жиынтығынан ең жақсы əдістерді таңдау мүмкіндігі

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Газ жабдығын жөндеу және қызмет көрсету шебері

4

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

16. Кәсіптің карточкасы "Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-020

Кәсіптің атауы:

Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
3-5 Параграфтар. Газ жабдығын пайдалану жəне жөндеу жөніндегі слесарь, 3-5 разряд

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Әрбір разряд бойынша газ шаруашылығы саласында кемінде 1 жыл жұмыс өтілі

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-017 - Технологиялық және газ жабдықтарын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі слесарь
7126-9-018 - Технологиялық жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ тарату жүйелерінің газ жабдықтарының сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ тарату жүйелерінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу
2. Газ тарату жүйелерінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ тарату жүйелерінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Газ тарату жүйелері жабдықтарының техникалық жай-күйі мен жұмысқа қабілеттілігін бақылау

Машықтар:
3-разряд
2-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Құралдар арқылы газ қысымының деңгейін реттегішке дейін және кейін, сүзгідегі қысымның төмендеуін, бөлмедегі ауа температурасын тексеру.
2. Газ тазарту және конденсатты бұру жүйесінің жұмысын тексеру (сүзгілер, конденсат жинау ыдыстары).
3. Өлшеу торабының жұмысын, сондай-ақ газды жеке технологиялық қажеттіліктеріне есепке алуды (құбыр арматурасы, импульстік желілер, газ шығыны мен сапасының аспаптары) тексеруді жүзеге асыру.
4. Бригада құрамында газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдығының апаттық ажырату жүйелерінің іске қосылуына сынақ жүргізу.
5. Манометрлердің жұмыс істеуін тексеру.
6. Фланцтық және бұрандалы қосылыстардың герметикалықтығын тексеру, барлық типтегі қосылыстарды тартуды орындау.
7. Электр жарығының, желдетудің, жылыту жүйесінің жай-күйі мен жұмыс істеуін тексеру, негізгі және қосалқы үй-жайларды бөліп тұрған қабырғалардың жарықтары мен тығыздығын көзбен анықтау.
8. Қарапайым слесарь жұмыстарын орындау (кесу, түзету, иу, кесу, аралау, қарапайым бөлшектерді бұрғылау).
9. Өлшеу құралдары мен аспаптарының көмегімен өлшеулерді жүргізу.
10. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғыларының қарапайым және орташа күрделілігі бар жабдықтарын ластанудан тазартуды, үй-жайларды жинауды және редукциялау пункттерінің аумақтарын қардан, қоқыстан және құрғақ өсімдіктерден тазартуды жүргізу.
11. Қоршауларды, плакаттарды және ескерту белгілерін орнату немесе алып тастау.

Білімдер:
3-разряд
2-разрядтағы білімге қосымша:
1. Техникалық өлшеу әдістері.
2. Газды тазарту тораптарының құрылғысы мен жұмыс принципі.
3. Машиналар мен аппараттардың, сорғылардың, құбырлар мен құбыр арматураларының қарапайым және орташа күрделі тораптары мен механизмдерінің типтік ақаулары.
4. Конденсатты жою жұмыстарын жүргізу кезіндегі жұмыс тәртібі, нұсқаулар, сақтық шаралары
5. Майлау материалдарын, майларды, жуғыш құрамдарды қолдану ережелері.
6. Газды редууциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдығының апаттық ажырату жүйелерінің құрылғысы мен жұмыс істеу қағидаты, іске қосылуын сынауды жүргізу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тарату жүйелері жабдықтарының берілген жұмыс режимін қамтамасыз ету

Машықтар:
3-разряд
2-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдықтарының жұмыс режимін реттеу (газ шығынын ұлғайту немесе шектеу, редукциялау желілерін ауыстыру).
2. Редукциялау пункттерінің сақтандырғыш бекіту және түсіру клапандарының іске қосу параметрлерін тексеру және баптау.
3. Газ қысымын реттегіштерді дәлдеу (ретке келтіру)
4. Газ қысымын реттегіштерді жұмысқа қосу.
5. Өлшеу құралдарын пайдалануға енгізуді (пайдаланудан шығаруды) жүзеге асыру.
6. Сүзгілердің ластануын анықтау, сүзгі кассетасын бөлшектеу және тазалау.
7. Конденсатты жиналуы мүмкін жерлерден жою (ағызу) .

Білімдер:
3-разряд
2-разрядтағы білімге қосымша:
1. Тексеру және дәлдеу (ретке келтіру), жабдықты реттеу кезіндегі жұмыс тәртібі мен құрамы, сақтық шаралары.
2. Қысым реттегіштерді іске қосу кезінде операциялардың реттілігі және жұмыстарды қауіпсіз жүргізу әдістері, өлшеу құралдарын іске қосу/істен шығару.
3. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
4. Өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.
5. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері .
6. Ішкі еңбек тәртібі.
7. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ тарату жүйелерінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Газ тарату жүйелерінің редукциялау пункттері мен жабдықтарына қызмет көрсету

Машықтар:
4-разряд
3-разрядтағы білімге қосымша:
1. Регламенттік жұмыстарды жүргізу үшін жабдықты өшіру.
2. Газ тарату жүйелерінің жабдықтарына техникалық қызмет көрсету үшін құралдар мен құрылғыларды пайдалану, қолмен слесарь және механикаландырылған құралдармен жұмыс істеу
3. Тығыздағыш прокладкаларды дайындау, шарлы крандарға тығыздағыш материалдарды тығыздауға арналған құрылғыларды пайдалану.
4. Газдануды және газдың шығуын анықтау үшін беткі белсенді заттар мен өлшеу құралдарын (газ талдағыштарын) қолдану.
5. Қақпақтар мен сақтандыру клапандарының жабылу барысы мен тығыздығын тексеру
6. Бұрандалы және дәнекерленген қосылыстардың герметикалығын тексеру.
7. Қосылған жерлердің тығыз болмауына қарай газ шығатын жерді жою.
8. Үйкеліс бөліктерін майлау, тығыздағыштарды тарту және қайта толтыру.
9. Қысымды реттегіштер мен басқару мембраналарының тығыздығы мен сезімталдығын анықтау.
10. Бақылау-өлшеу аспаптарына, сақтандыру клапанына және қысым реттегішке (арматура клапаны) импульстік түтіктерді үрлеу.
11. Газды редукциялау пункттерінің іске қосылу параметрлерін тексеру, сақтандыру және бекіту клапандарды ретке келтіру.
12. Бригада құрамында бөлшектеу және майлау, ажырату құрылғыларын ауыстыруды орындау.
13. Бригада құрамында конденсатты жинау сыйымдылығынан конденсатты алып тастау.
14. Аралап тексеру және тексеру кезінде анықталған жабдықтың ұсақ ақаулары мен бұзылуларды жою.
15. Бригада құрамында ақаулы бөлшектерді (манжеттік және сальниктерді, подшипниктерді, втулкаларды, шпилькаларды) ауыстыруды жүргізу
16. Редукциялау пункттерінің үй-жайларының/ғимараттарының және олардың аумақтарының санитарлық және техникалық жағдайын нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес ұстау.

Білімдер:
4-разряд
3-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Материалтану.
2. Газ динамикасының негіздері.
3. Газ конденсатының физикалық-химиялық қасиеттері, оны кәдеге жарату тәртібі мен қағидалары
4. Шарикті крандарды тығыздауға арналған құрылғылардың түрлері, типтері және сипаттамалары
5. Резеңке тығыздағыштар мен мембраналардың ықтимал ақаулары.
6. Газ жабдықтарын пайдалану бойынша нұсқаулық
7. Шарлы крандардың тіректерін реттеу тәртібі.
8. Технологиялық жабдықтың жобалық жағдайы.
9. Қазақстан Республикасының қадағалау органдары бақылайтын жабдықты техникалық куәландыруға қойылатын талаптар.
10. Газ реттегіш станциялардың техникалық құрылғыларының құрылғысы, жұмыс істеу қағидаты және оларды жөндеу қағидалары.
11. Сұйытылған газды газ тарату станцияларындағы буландырғыш қондырғыларды, компрессорларды, ортадан тепкіш және поршеньді сорғыларды жөндеуге арналған құрылғы, олардың жұмыс істеу қағидаты және ережелер.
12. Қауіпсіздік техникасы, өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
13. Өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.
14. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану қағидалары.
15. Ішкі еңбек тәртібі.
16. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғыларының күрделі жабдықтарын бөлшектеуге және жөндеуге дайындау

Машықтар:
4-разряд
3-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Бақылау-өлшеу аспаптарымен және құралдарымен өлшеулерді орындау.
2. Пайдалану алдында жүк көтеру құрылғыларының жарамдылығын тексеру.
3. Күрделі жабдықтарды, технологиялық құбырларды бөлшектеуге және жөндеуге дайындауды орындау, тораптар мен бөлшектерді ластанудан тазарту.
4. Редукциялау пунктінің жұмысын байпастық (резервтік) желіге ауыстыру.
5. Бригада құрамында қарапайым және орташа күрделі, оның ішінде қысыммен жұмыс істейтін жабдықтарды жұмыстан алып тастауды (жұмысқа кіргізуді) жүзеге асыру.
6. Технологиялық байламнан газды тазарту шамдары арқылы өршітуді (жою) жүргізу.
7. Жұмыстарды орындауға арналған құрылғыларды дайындау.
8. Күрделі жабдықты бөлшектеу және жинау үшін фланцтық қосылыстарды бөлшектеу және жинау, жөндеуге жататын күрделі жабдықтың тораптары мен механизмдерін бөлшектеу және жинау, газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғыларын орындау.
9. Арқалықтарды, тораптарды, бөлшектерді бөлшектеуді (жиналуын) және оларды дәнекерлеу үшін жиектерін сәйкестендіруді жүзеге асыру.
10. Жұмыс істеп тұрған газ құбырларын ойып қосу және кесу бойынша орташа және күрделі слесарлық жұмыстарды орындау.
11. Бақылау-өлшеу аспаптарын реттеуді жүргізу.
12. Газды редууциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғыларының күрделі жабдығының жұмысына әсер ететін ақауларды анықтау.
13. Редукциялау пункттерінің газ жабдығын және газ тарату жүйелерінің басқа да жабдығын жөндеуге ақаулық ведомост құру.

Білімдер:
4 разряд
3-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Слесарьлық жұмыстарды қабылдау.
2. Бөлшектердің сызбаларын оқу ережелері.
3. Монтаждау-бөлшектеу жұмыстарын орындау кезіндегі операциялардың ережелері мен реттілігі
4. Бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарын тағайындау, құрылғы және қолдану қағидалары.
5. Жүк ұстағыш құрылғылар мен жүк көтергіш механизмдерді пайдалану жөніндегі талаптар.
6. Қолмен және механикаландырылған құралдардың түрлері мен жұмыс істеу бағыты.
7. Қауіпсіздік техникасы, өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
8. Өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.
9. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану қағидалары.
10. Ішкі еңбек тәртібі.
11. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Редукциялау пункттері мен газ тарату жүйелерінің жабдықтарын жөндеу

Машықтар:
4 разряд
3-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Шаберлеу (өңдеу), аралауды, біріктіру, ысқылау, дәлдеуді, жылтыратуды орындау.
2. Күрделі бөлшектерді кесу, түзету, иу, кесу, аралау, бұрғылау,
3. Қаңылтыр, реттеу, майлау, бекіту жұмыстарын орындау.
4. Аралау, үстелшелі бұрғылау, құбырды иу, қайрау станогында және тегістеу құралын қолдана отырып жұмыс орындау.
5. Бригада құрамында сүзгі элементтерін ауыстыру, сақтандыру клапандарындағы, қақпақтардағв және вентильдегі сальник тығыздағыштарды және тығыздағыш прокладкаларды ауыстыру.
6. Ескірген немесе тозған жабдықты немесе оның жеке тораптарын/бөліктерін жөндеу және/немесе ауыстыру.
7. Түтін мұржаларының жағдайын тексеру және тазарту (жылыту маусымы алдында), желдету жүйесінің жағдайын тексеру.
8. Жылыту жүйесіне (қажет болған жағдайда сығымдау), соның ішінде жылыту қондырғыларына, желдету, жарықтандыру және байланыс жүйелеріне қызмет көрсету.
9. Редукциялау пункттерінің ғимараттарын жөндеуді жүргізу (құлаған сылақтың жекелеген жерлерін қалпына келтіру, терезе тесіктеріндегі, шатырдың жекелеген учаскелеріндегі сынған әйнектерді ауыстыру, қабырғаларды әктеу немесе бояу).
10.Редукциялау пункттерінің найзағайдан қорғау жүйесінің найзағай қабылдағыштары мен тоқ өткізгіштерін бояуды жүзеге асыру (қажеттігіне қарай).
11. Бригада құрамында құбыржолдардың жер-ауа учаскесінде оқшаулағыш жабынын жөндеу.
12. Бригада құрамында технологиялық құбырлардың тіректерін реттеу.
13. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін арматураның (шпиндельдің еркін жүруі, құбыр арматурасының тығыздығы) жұмысқа дайындығын тексеру.
14. Жабдықты (оның ішінде қысым реттегіштерін) және редукциялау пункттерінің автоматтарын жөндеуден кейін оларды реттеу және баптау жөніндегі жұмыстарды орындау.
15. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, газ реттегіш пунктінің қысым реттегіштерін жұмысқа қосу.
16. Жабдықты, құбыржолдарды, технологиялық блоктар мен қоршауларды бояуды (боялған жабынды қалпына келтіруді), сондай-ақ сәйкестендіру және ескерту белгілерін қалпына келтіру.
5-разряд
4-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Құбырлардың ақаулы учаскелерін және ақаулы пішінді бөлшектерді кесу үшін кесу орындарын белгілеуді жүргізу.
2. Редукторларды, сақтандыру клапандарын, клапандар мен крандарды ауыстыруды жүзеге асыру
3. Газ тарату жүйелерінің жабдықтарын бөлшектеу/монтаждау және жөндеу кезінде слесарьлар бригадасын басқару.
4. Машиналар мен аппараттардың, агрегаттардың, технологиялық құбырлардың күрделі тораптары мен механизмдерін сәйкестендіруді орындау.
5. Жөндеу кезінде жабдықты реттеу.

Білімдер:
1. Дәнекерлеу ісінің негіздері.
2. Серіппелі механизмдерге қойылатын талаптар.
3. Күрделі тораптардың, механизмдердің, машиналардың, агрегаттардың, аппараттардың, технологиялық құбыржолдардың құрылғысы, жұмысты орындау бағыты және жұмыс істеу қағидаты.
4. Рұқсаттар мен отырғызу жүйесі, квалитеттер және квалитеттер бойынша кедір-бұдырлық параметрлері туралы жалпы мәліметтер.
5. Слесарь электр және пневматикалық құралдардың жұмыс принциптері.
6. Жабдықтың ақауларының пайда болу себептері мен жою тәсілдері.
7. Машиналар мен аппараттардың, агрегаттардың, технологиялық құбыржолдардың күрделі тораптары мен механизмдерін жөндеудің технологиялық операциялары.
8. Тораптар мен механизмдерді реттеу тәсілдері.
9. Қауіпсіздік техникасы, өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
10. Өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.
11. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану қағидалары.
12. Ішкі еңбек тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 4:
Машиналар мен аппараттардың, агрегаттардың, технологиялық құбыржолдардың күрделі тораптары мен механизмдерін сынау

Машықтар:
5-разряд
4-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Тығыздығын тексеруге және сынауға дайындауды жүргізу.
2. Жөндеу кезінде жабдықты сынау.
3. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғыларының күрделі жабдығының ақауларын қосалқы бөлшектер мен жиынтықтаушы бұйымдар жиынтығын пайдалана отырып жою.
4. Жөндеуден кейін күрделі жабдықты сығымдау және пайдалануға беру.
5. Сынақ жүргізу кезінде қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмысының дұрыстығын бағалау.

Білімдер:
5 разряд
4-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Гидравликалық сынақтар жүргізу кезінде құбырлар элементтерінің ақауларының тән белгілері
2. Машиналар мен аппараттардың, агрегаттардың, технологиялық құбыржолдардың күрделі тораптары мен механизмдерін сынауды жүргізу тәртібі.
3. Жетекті қозғалтқыштары бар сорғыларды, желдеткіштерді орталықтандыруды орындау тәртібі.
4. Гидравликалық, пневматикалық сынақтарды жүргізу жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттамаға қойылатын талаптар.
5. Қауіпсіздік техникасы, өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
6. Өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.
7. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану қағидалары.
8. Ішкі еңбек тәртібі.
9. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу
Зейінділік
Кəсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті
Мəселелерді шеше білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

17. Кәсіптің карточкасы "Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-015

Кәсіптің атауы:

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы.
(нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21626 болып тіркелген).
8-10 Параграфтар. Газ шаруашылығындағы авариялық- қалпына келтіру жұмыстарының слесары, 4-6 разряд

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Газбен қамтамасыз ету жабдықтары мен жүйелерін құрастыру және пайдалану

Біліктілік:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Жұмыс тәжірибесі және/немесе кәсіптік даярлық (білім беру ұйымы базасында кәсіптік даярлау бағдарламалары бойынша бір жылға дейінгі курстар немесе кәсіпорында оқыту)

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ саласындағы жөндеу (авариялық) -қалпына келтіру жұмыстарын қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ саласындағы объектілерде жөндеу- қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу кезінде дайындық жұмыстарын орындау
2. Газ саласындағы авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын орындау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Газ саласындағы объектілерде жөндеу- қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу кезінде дайындық жұмыстарын орындау



Дағды 1:
Газ саласы объектілерінде авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу кезінде тиеу-түсіру жұмыстарын орындау

Машықтар:
Барлық разрядтар үшін:
1. Тиеу-түсіру жұмыстарын орындау.
2. Тиеу-түсіру жұмыстарын жүргізу орындарында қорғау жəне қоршау құрылғыларын орнату.
3. Тасымалданатын жүктердің ауырлық орталығын көзбен анықтау.
4. Жүктерді, оның ішінде ауыр салмақты жəне габаритті емес жүктерді қауіпсіз ілмектеу жəне орнын ауыстыру тəсілдерін таңдау.
5. Жүктерді, оның ішінде ауыр салмақты жəне габаритті емес жүктерді ілмектеу жəне ілмектеу.
6. Көтергіш құрылыстардың жабдықтарын, жол-құрылыс жəне арнайы техниканы құрастыруды орындау.
7. Пайдалану алдында арқандар мен жүк ұстағыш құралдардың жарамдылығын тексеру.
8. Қол слесарлық құрал- саймандарымен жұмыс істеу.

Білімдер:
Барлық разрядтар үшін:
1. Тиеу-түсіру жұмыстарын орындау ережесі.
2. Көтеру-такелаж айлабұйымдарының құрылғысы жəне қолдану тəсілдері.
3. Жүктерді ілмектеу, көтеру, орнын ауыстыру ережесі мен тəсілдері.
4. Арқандардың, шынжырлардың, арқандардың мақсаты жəне қолдану ережесі.
5. Жүктерді көтеру жəне орнын ауыстыру кезінде қолданылатын жүк қармаушы айлабұйымдардың құрылымы мен жұмыс принципі.
6. Ілмектерді жалғау жəне байлау ережесі мен тəсілдері.
7. Ілмектерді пайдалану мерзімдері жəне олардың жүк көтергіштігі.
8. Көтергіш құрылыстардың, жол- құрылыс жəне арнайы техниканың құрылысы, мақсаты жəне құрастыру тəртібі.
9. Жабдықтарды, пайдаланылатын аспаптар мен құрылғыларды пайдалану жөніндегі ережелер, нұсқаулықтар.
10. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
11. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
12. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
13. Ішкі еңбек тəртібі.
14. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ саласы объектілерінде жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу кезінде қосалқы жұмыстарды орындау

Машықтар:
Барлық разрядтар үшін:
1. Жалпы жəне арнайы мақсаттағы схемаларды, карталарды, сызбаларды жəне техникалық құжаттаманы оқу.
2. Құбырдың, жер асты коммуникацияларының нақты орналасқан жерін анықтау.
3. Балташы жұмыстарын орындау.
4. Қазаншұңқырлар мен траншеялар қабырғасын бекемдеу.
5. Газталдағыштар көмегімен метан мен ауыр көмірсутектердің концентрациясын анықтау.
6. Құдықтарда, қазаншұңқырларда жұмыс істейтіндерді сақтандыруды қамтамасыз ету.
7. Құдықтарда, қазаншұңқырларда жұмыс істейтіндерді сақтандыруды қамтамасыз ету.
8. Құбырларда орнатылған аспаптардың көрсеткіштерін есептеу.
9. Дренаждық жұмыстарды орындау.
10. Жабдықтарды, агрегаттар мен машиналарды, құбырларды жөндеуге жəне монтаждауға арналған құралдарды дайындау.
10. Қарапайым ұста жұмыстарын орындау.
11. Құбырларды, фасонды бөліктерді жəне бекіту құралдарын сұрыптау.
12. Тораптар мен механизмдерді бөлшектеуге, құрастыруға арналған қарапайым құралдарды пайдалану
13. Жабдықты, құрал-саймандарды тиісті жағдайда ұстау.

Білімдер:
Барлық разрядтар үшін:
1. Сызбаларды, карталарды жəне сызбаларды оқу ережесі.
2. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу кезінде қолданылатын жабдықтардың, құрал-саймандар мен құрылғылардың түрлері мен мақсаты.
3. Ағаш ұстасы, сырлау жəне сылау жұмыстарын орындау ережесі.
4. Траншеялар мен қазаншұңқырларды бекемдеу жəне қайта бекіту ережесі.
5. Құбырлардың, фасонды бөліктердің, бекіту құралдарының жəне құбыржолдар мен арматура бөлшектерінің түрлері.
6. Жер жұмыстарын қолмен жəне механизмдерді пайдалана отырып орындау тəртібі.
7. Аспаптарды (трассаны іздегіштерді) пайдалану ережесі).
8. Топырақ сипаттамасына байланысты траншея қабырғаларын бекіту түрлері.
9. Құдықтарда, қазаншұңқырларда жұмыс істейтіндерді сақтандыру тəсілдері мен құралдары.
10. Құбырларды жөндеуге шығару, жұмыстарды жүргізу жəне құбырларды пайдалануға енгізу үшін құбыр учаскелерін ажырату бойынша жұмыстарды жүргізу тəртібі.
11. Қарапайым ұсталық жұмыстарды орындау ережесі.
12. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
13. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
14. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
15. Ішкі еңбек тəртібі.
16. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газ саласындағы авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын орындау



Дағды 1:
Диаметрі 500 мм дейінгі төмен жəне орташа қысымды жұмыс істеп тұрған газ құбырларында жөндеу жұмыстарын орындау

Машықтар:
4 Разряд
1. Конденсат жинағыштан газконденсатын жою.
2. Крандарды майлау, газ құбырларын герметикалыққа сынау жүргізу, оларды үрлеу жəне булау.
3. Аварияны жою үшін жерасты газ құбырларының трассасы бойынша шурфтарды қазуды жүзеге асыру.
4. Тұрмыстық газ аппаратурасын, ас дайындау қазандықтарын, сұйытылған газдың топтық баллонды қондырғыларын, сондай- ақ газ тұтыну пештерінде жəне өнеркəсіптік, коммуналдық- тұрмыстық жəне ауыл шаруашылығы кəсіпорындары мен мекемелерінің басқа да агрегаттарында орнатылған газ жабдықтарын қалпына келтіру бойынша жөндеу жұмыстарын орындау.
5. Газды желіге қосу жəне газ жабдығын желіге қосу.

Білімдер:
4 Разряд
1. Тұрмыстық газ аппаратурасын, автоматикасы бар пəтерлік жылыту қазандықтарының, ас қорыту қазандықтарының жəне сұйытылған газдың топтық баллонды қондырғыларының құрылғысы, техникалық пайдалану жəне жөндеу ережесі.
2. Газды желіге қосу, газ жабдығын монтаждау жəне желіге қосу ережесі.
3. Газ құбырлары мен коммуникациялардың орналасу схемалары.
4. Қысыммен жұмыс істейтін резервуарлар мен басқа да ыдыстарды орнату жəне қауіпсіз пайдалану жөніндегі қазандық қадағалау ережесі.
5. Диаметрі 500 мм-ге дейінгі төмен жəне орташа қысымдағы жұмыс істеп тұрған газ құбырларының трассаларында авариялық- жөндеу жұмыстарын жүргізу ережесі.
6. Газ құбырларын үрлеу, булау жəне герметикалыққа сынау ережесі.
7. Авариялық газ құбырларында уақытша байпастарды орнату; шойын газ құбырларының кең ағынды қосылыстарында жөндеу жұмыстарын жүргізу жəне газ құбырларында муфталарды орнату тəсілдері.
8. Жерасты газ құбырларын монтаждау мен пайдаланудың техникалық шарттары.
9. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
10. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
11. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
12. Ішкі еңбек тəртібі.
13. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Диаметрі 500 мм-ден асатын төмен жəне орташа қысымдағы жəне диаметрі 500 мм-ге дейінгі жоғары қысымды жұмыс істеп тұрған газ құбырларында авариялық-жөндеу жұмыстарын орындайды

Машықтар:
5 разряд
4-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Газ ағатын жерлерді оқшаулау.
2. Газ құбырларында тығыздағыш, күшейткіш, жапсырма муфталар мен бандаждарды орнату.
3. Жұмыс істеп тұрған газ құбырының трассасында үлгілік бөліктер мен жеке бөлшектерді дайындау жəне монтаждау.
4. Газ құбыры тораптарының жəне оның қиылыстарының эскиздерін дайындау.
5. Жер асты газ құбырларының орналасқан жерін анықтау, газ құбырының жай-күйін жəне оның оқшаулануын электрондық аспаптармен тексеру.
6. Қолданыстағы газ құбырларын кесу жəне бөлшектеу бойынша слесарлық жұмыстарды орындау.
7. Газ толтыру станцияларындағы (пункттеріндегі) аварияны жою бойынша жұмыстарды орындау жəне газ жабдығының пневмомеханикалық жəне электр автоматикасын қалпына келтіру.

Білімдер:
5 разряд
4-разрядтағы білімдерге қосымша:
1. Диаметрі 500 мм-ден асатын төмен жəне орташа қысымдағы жəне диаметрі 500 мм-ге дейінгі жоғары қысымды қоса алғанда, жұмыс істеп тұрған төмен жəне орташа қысымдағы газ құбырларында авариялық-жөндеу жұмыстарын жүргізу ережесі.
2. Жұмыс істеп тұрған газ құбырларында ойып жалғау жəне ауыстырып қосу тəсілдері мен ережесі; қысымды төмендетпей жұмыс істеп тұрған газ құбырларына ойып жалғауға арналған айлабұйымдардың құрылымы.
3. Газ құбырлары жəне олардағы құрылыстардың авариясынан кейін техникалық шарттар, герметикалығын сынау жəне пайдалануға беру қағидалары.
4. Газ құбырларының, газды редуциялау пункттерінің жəне электр қорғау қондырғыларының техникалық жəне ситуациялық схемалары.
5. Газ жабдығын куəландыру жəне сынау ережесі.
6. Диаметрі 500 мм асатын жоғары қысымды қолданыстағы газ құбырларында авариялық-жөндеу жұмыстарын жүргізу ережесі.
7. Жерасты газ құбырларындағы күрделі жабдықтардың конструктивтік ерекшеліктері жəне оны жөндеу ережесі.
8. Газ құбырларының сызбалары (жоспар, профиль, дəнекерлеу схемасы) жəне газ құбырларының күрделі тораптары мен қиылыстарының эскиздерін жасау қағидалары.
9. Газ реттеу пункттерінде газ жабдықтары мен автоматиканы баптау.
10. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу қағидалары.
11. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
12. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
13. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
14. Ішкі еңбек тəртібі.
15. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Диаметрі 500 мм асатын жоғары қысымды қолданыстағы газ құбырларында жəне металл емес газ құбырларында авариялық- жөндеу жұмыстарын орындайды

Машықтар:
6 разряд:
5-разрядтағы дағдыларға қосымша:
1. Тікелей трассада газ құбырының аса күрделі ірі фасонды бөліктері мен жекелеген бөлшектерін белгілеу, дайындау жəне монтаждау.
2. Жұмыс істеп тұрған газ құбырлары мен газ тұтыну жабдықтарындағы катодты, протекторлы жəне дренажды электр қорғау қондырғыларын, автоматика мен телемеханикалық құрылғыларды ажырату, ретке келтіру жəне қосу.
3. Газ жабдықтарын электрмен қорғау бойынша жұмыстар жүргізу.
4. Газгольдерлік станцияларда авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу.
5. Газ құбырының жай-күйін жəне оны диагностикалық аспаптармен оқшаулауды анықтау.
6. Аварияны жою, автоматика жəне телемеханика жабдықтарын баптау жəне іске қосу бойынша біліктілігі төмен персоналдың жұмысын басқару.

Білімдер:
6 разряд:
5-разрядтағы білімдерге қосымша:
1. Диаметрі 500 мм асатын жоғары қысымды қолданыстағы газ құбырларында жəне металл емес газ құбырларында авариялық- жөндеу жұмыстарын жүргізу ережесі.
2. Газ құбырлары мен электрлік қорғау қондырғыларының орналасу схемалары.
3. Қолданыстағы газ құбырларында кесу жəне ауыстырып қосу тəсілдері мен ережесі.
4. Қолданыстағы газ құбырларында ойып жалғау жəне ауыстырып қосу тəсілдері мен ережесі.
5. Жерасты газ құбырларындағы күрделі жабдықтардың конструктивтік ерекшеліктері жəне оны жөндеу ережесі.
6. Газ құбырларының сызбалары (жоспар, профиль, дəнекерлеу схемасы) жəне газ құбырларының күрделі тораптары мен қиылыстарының эскиздерін жасау қағидалары.
7. Телемеханика жəне автоматика жүйелерімен жабдықталған газ реттегіш станцияларда (пункттерде) жəне қазандықтарда газ жабдықтары мен автоматиканы баптау.
8. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу, телемеханика жəне автоматика жүйелерінің жабдықтары мен аппаратураларын баптау ережесі.
9. Күрделі бақылау-өлшеу жəне диагностикалық аспаптарды баптау жəне реттеу.
10. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
11. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
12. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
13. Ішкі еңбек тəртібі.
14. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Не рекомендуется

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу
Зейінділік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті
Мәселелерді шеше білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

18. Кәсіптің карточкасы "Желілік қараушы":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-163

Кәсіптің атауы:

Желілік қараушы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

34-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (34-шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 24 желтоқсандағы № 533 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21909 болып тіркелген).
7-8 Параграфтар. Желілік қараушы 3-4 разряд

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-2-002 - Желілік құбыр жүргізуші
7126-2-001 - Құбыр жүргізуші

Қызметтің негізгі мақсаты:

Магистральдық құбырлардың желілік бөлігінің техникалық жай-күйін тексеру

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Нормативтік- техникалық құжаттама талаптарына сəйкес мұнай жəне мұнай өнімдері құбырларының трассасын ұстау
2. Құбыр объектілерін ұстау

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Нормативтік- техникалық құжаттама талаптарына сəйкес мұнай жəне мұнай өнімдері құбырларының трассасын ұстау



Дағды 1:
Құбыр трассасын қарау

Машықтар:
3-разряд:
1. Құбыр трассасының бір тіректі учаскесін көзбен шолып қарауды орындау
2. Топырақ коррозиясынан және кезбе токтардан, су жинағыштардан, құдықтардан, тиек арматурасынан, байланыс желілерінен және ондағы басқа да құрылыстардан электр қорғау құрылғыларынсыз құбырдың бір жіпті учаскесін аралау және қызмет көрсету
3. Бөлінген белдеуде және күзет аймағында газдың, мұнайдың және мұнай өнімдерінің кемуі, зақымданулар, әртүрлі бұзушылықтар анықталған кезде аудандық басқармаларға немесе айдау станциясына жедел хабарлау
4. Желілік аралап қараушының журналына және құбырларды коррозиядан электр қорғау журналына жазба жүргізу
4-разряд:
3-разряд машықтарына қосымша:
1. Жағалау бекіністерінің, қоршаулардың, көп жіпті құбыр учаскелерінің іргетастарының жай- күйін деформациялардың, орын ауыстырулардың, салулардың, учаскелердің жалаңаштануының болуына тексеру және бағалауды орындау
2. Топырақ коррозиясынан және адаспа токтан электр қорғау құрылғысы бар көп желілі құбырының өзеннен күрделі ауамен өтетін өтпелері бар бір желілі учаскесінің, су жинағыштарды, құдықтарды, жаппа арматурасын, байланыс, дабылдату желісін және сондағы өзге де құрылғыларды аралап қарау және қызмет көрсету

Білімдер:
3-разряд:
1. Магистральдық құбырларды техникалық пайдалану қағидалары мен тəртібі.
2. Бөлінген белдеуді жəне күзет аймағын қадағалау қағидалары.
3. Магистральдық құбырдың бекітілген учаскесінің технологиялық схемасы.
4. Өз учаскесіндегі крандар мен ысырмалардың конструкциясы жəне оларға қызмет көрсету.
5. Телемеханиканың бақылау пункттерін және электрлік химиялық қорғау объектілерін қадағалауды жүзеге асыру.
6. Ішкі еңбек тəртібінің тəртібі, ережелері еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары
4-разряд:
3-разряд білімдеріне қосымша:
1. Бір желілік немесе көпжіпті құбыр трассасының бекітілген учаскесі жəне ондағы құрылыстардың орналасуы.
2. Телемеханиканың бақылау пункттерінің жəне электрхимиялық қорғау объектілерінің құрылысы.
3. Топырақ пен топырақтың құрылымы мен құрамы, топырақты шайылудан қорғау тəсілдері, жылжымалы топырақты бекіту, трасса бойындағы судың ағуын болдырмау, құбырдың қорғау аймағында жыралар мен шұңқырлардың өсуі.
4. Аумақтарды санитарлық күтіп- ұстауға қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құбыр трассасындағы қосалқы жұмыстар

Машықтар:
3-разряд:
1. Белгілерді, жазуларды, плакаттарды, тақтайшаларды, бұғаттау жəне сигнал беретін құрылғыларды орнату.
2. Құбырлардың желілік бөлігінде конструктивтік элементтердің лак- бояу жұмыстарын орындау.
3. Ағаш-бұта өсімдіктерінен, бөгде заттардан тазарту үшін желілік бекіту арматурасының учаскелерін анықтау, шөпті шабу.
4. Жұмыстар орындалғаннан кейін аумақ пен үй-жайларды ретке келтіру.
5. Берілген жолақта шурф қазу, талдарды қырқу жəне шөпті шабу, жаға бекімелерін, бұта торларын, тас үйіндерді түзету.
6. Өзіне бекітілген көлікке қызмет көрсету жəне оның сақталуына жауаптылық.
4-разряд:
3-разряд машықтарына қосымша:
1. Өрме клеткаларын, тас сызбаларын, одерновкаларды жəне т. б. жасай отырып, жыраларды, жағалауларды нығайту бойынша жұмыстарды орындау.
2. Құбырдың күзет аймағында бөгде заттарды жою, өскіндерді, бұталар мен ағаштарды кесу жөніндегі жұмыстарды орындау.
3. Кран алаңдарының қоршауларын, құбыр ішілік құрылғыларды іске қосу жəне қабылдау алаңдарын, үрлеу жəне сору шамдарының тірек тумбаларын, құдықтарды, километрлік бағаналар айналасындағы көпірлерді, іргетастарды, бекітпе тіректерін жөндеуді орындау.
4. Су өткізу құрылыстарын жөндеуді орындау.
5. Құбырлардың авариялық қорының стеллаждарын қалпына келтіру бойынша жұмыстарды орындау.
6. Трассадағы құрылғыларға, оның ішінде құдықтар мен блок- пост ғимараттарына ағымдық жөндеу жүргізу.

Білімдер:
3-разряд:
1. Қорғау аймақтарына нормативтік- техникалық құжаттаманың талаптары.
2. Байланыс жəне сигнал беру құралдарын пайдалану тəртібі.
3. Қаріптер нысанына жəне құбырлардың трассаларын, бөгде ұйымдардың коммуникацияларымен қиылысуларды, табиғи жəне жасанды кедергілерді, репер белгілерін, ескерту жазбаларын, плакаттарды, тақтайшаларды, блоктау жəне сигнал беру құрылғыларын белгілеу белгілерінің түстік рұқсатына қойылатын талаптар.
4. Құбыр жолдары трассасын белгілеу белгілерін, бөгде ұйымдардың коммуникацияларымен қиылысуларды, табиғи жəне жасанды кедергілерді, қоршауларды, ескерту белгілерін, плакаттарды, жазуларды орнату орындары.
5. Жазуларды, оның ішінде трафареттерді пайдалана отырып бояу жəне жағу ережесі.
6. Тазалауға арналған ерітінділердің құрамы жəне бояу кезінде қолданылатын құралдарды, жаққыштарды жуу жəне тазалау тəсілдері.
7. Слесарлық іс негіздері.
4-разряд (3-разряд білімдеріне қосымша:
1. Жағалық бекіністерді, өрме клеткаларын, тас сызбаларын, одерновкаларды жəне т. б. құру тəсілдері.
2. Жер жұмыстарын орындау тəртібі.
3. Құбыр трассасын ағаш-бұта өсімдіктерінен тазарту тəсілдері.
4. Уақытша құрылыстарды, стеллаждарды орналастыру тəсілдері.
5. Өзендер мен құдықтардың көп жіпті өткелдерінде ауыстырып қосу схемасы.
6. Слесарлық іс.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Құбыр объектілерін ұстау



Дағды 1:
Мұнай жəне мұнай өнімдері құбырлары объектілерінің техникалық жай-күйін техникалық жарамды күйде қарау, бақылау жүргізу жəне қолдау

Машықтар:
3-разряд:
1. Құдықтарды тексеру.
2. Құбырлардың магистральдық бөлігінің əуе өткелдерін қарау.
3. Құбыр жəне сақтандырғыш арматураны тексеру.
4-разряд:
3-разряд машықтарына қосымша:
1. Құбырдың жəне трассаның, жабдық жұмысының жай-күйінің нормалары мен ережелерінен ауытқуларды анықтау.
2. Құбырлардың, материалдар мен құралдардың авариялық қорының жағдайын бағалау.
3. Бөгде ұйымдардың көп жіпті құбыр учаскесінің күзет аймағында жұмыс жүргізуді бағалауы.
4. Сыртқы белгілері бойынша мұнай мен мұнай өнімдерінің ағып кету орындарын анықтау.

Білімдер:
3-разряд:
1. Бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы мен мақсаты.
2. Өз учаскесіндегі крандар мен ысырмалардың конструкциясы жəне оларға қызмет көрсету.
3. Магистральдық құбырлар мен оның құрылыстарының мақсаты.
4. Мұнай, мұнай өнімдері мен газдың физикалық жəне химиялық қасиеттері.
5. Бекіту арматурасын ашу жəне жабу жəне оның герметикалығын тексеру кезіндегі операциялардың кезектілігі.
6. Құбыр арматурасының түрлері, мақсаты, құрылысы, пайдалану ережелері, техникалық, конструктивтік ерекшеліктері мен
Сипаттамалары.
7. Құбырлар учаскелерінің конструктивтік жəне технологиялық сипаттамалары.
8. Магистральдық құбыр объектілерін жоспарлы тексерулердің құрамы, тəртібі жəне орындалу мерзімділігі.
4-разряд:
3-разряд білімдеріне қосымша:
1. Құбыр арматурасының, құбырдың желілік бөлігінің жабдықтарының түрлері, мақсаты, құрылысы, пайдалану, техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу ережесі, техникалық, конструктивтік ерекшеліктері мен сипаттамалары.
2. Қорғау аймақтарына нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптары.
3. Құбыр арматурасының герметикалығының белгілері.
4. Күзет аймағында ақаулар, ауытқулар, бұзушылықтар, шайылулар, зақымданулар анықталған жағдайдағы іс-қимыл тəртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Аспаптардың көрсеткіштерін есепке алу

Машықтар:
3-4 разрядтар:
1. Аспаптардың көрсеткіштерін алу.
2. Тиісті журналдарда жазба жүргізу, деректерді беру, ауысымды қабылдау-тапсыру бойынша жұмыстарды орындау.
3. Өз құзыреті шегінде есепке алу құралдарын пайдалану.
4. Байланыс жəне сигнал беру құралдарын пайдалану.

Білімдер:
3-4 разрядтар:
1. Магистральдық мұнай құбырында орнатылған аспаптардың сипаттамалары.
2. Құжаттарды ресімдеу, ауысымды қабылдау-тапсыру тəртібі.
3. Байланыс құралдарын пайдалану ережесі.
4. Өндірістік сигнал берудің жұмыс принципі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Зейінділік
Орындаушылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. ҚР СТ 3362-2019 "Магистральдық мұнай құбырлары. Техникалық пайдалану";
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген);
3. ҚР СТ 2079-2010 "Магистральдық мұнай құбырлары. Газ қауіпті жұмыстарды қауіпсіз жүргізуді ұйымдастыру";
4. ҚР СТ 2080-2022 "Магистральдық мұнай құбырлары. Өрт қауіпсіздігі";
5. ҚР СТ 2081-2011 "Магистральдық мұнай құбырлары. Пайдалану кезіндегі қауіпсіздік талаптары".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Желілік құбыр жүргізуші

19. Кәсіптің карточкасы "Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-020

Кәсіптің атауы:

Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы.
(нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21626 болып тіркелген).
2 Параграф. Газ жабдығын пайдалану жəне жөндеу жөніндегі слесарь, 2 разряд

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

7126-9-017 - Технологиялық және газ жабдықтарын пайдалану және қызмет көрсету жөніндегі слесарь
7126-9-018 - Технологиялық жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ тарату жүйелерінің газ жабдықтарының сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ тарату жүйелері жабдықтарының жұмысын қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Газ тарату жүйелері жабдықтарының жұмысын қамтамасыз ету



Дағды 1:
Газ тарату жүйелері жабдықтарының техникалық жай-күйі мен жұмыс қабілеттілігін бақылау

Машықтар:
2-Разряд
1. Техникалық құжаттаманы, маршрут карталарды және технологиялық схемаларды оқу.
2. Қолмен жұмыс істейтін слесарь құралдарымен жұмыс істеу.
3. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдықтарының (тазалау тораптары, құбыр және қорғаныс арматурасы, технологиялық газ құбырлары), ғимараттар мен құрылыстардың техникалық жай-күйін, аспаптардың, өрт сөндіру жарақтарының жай-күйін аралап (белгіленген маршрут бойынша) және көзбен қарап тексеру.
4. Өндірістік үй-жайлар мен сыртқы қондырғылардың газдануына тексеру жүргізу.
5. Жарықтандыру жүйесінің (оның ішінде авариялық) жұмыс істеуін, жылыту жабдығының техникалық жай-күйі мен ақаусыздығын тексеруді жүргізу.
6. Қоршаулардың, аумақтың жай-күйін және ең аз қашықтықтағы аймақтардың сақталуын бақылауды жүзеге асыру.
7. Желдету жүйелерінің (желдеткіштер, ауа арналары, кері қорғаныс клапандары, дефлекторлар) жұмысын тексеру.
8. Технологиялық жабдықта газдың шығуының болмауына, герметикалығына, газды есепке алу және тарату, редукциялау пункттерінің ішкі құбырларының қосылыстарын және аспаптар мен өлшеу құралдарын қосу орындарына тексеру жүргізу.
9. Пломбалардың (байпас желісінде, қауіпсіздік клапанында) болуы мен сақталуын тексеру.
10. Газды редукциялау, есепке алу мен таратудың технологиялық қондырғысы жабдықтарының жұмыс параметрлерін манометрлердің, термометрлердің, газдың қысымы мен шығынының датчиктерінің көрсеткіштері бойынша бақылауды жүзеге асыру.
11. Газды редукциялау, есепке алу мен тарату қондырғысының технологиялық байланыстырудағы құбыр арматурасының жұмысын тексеру.
12. Бақылау-өлшеу аспаптары мен автоматиканың (БӨАА) (қорғаныс автоматикасы, телемеханика жүелері, күзет және өрт дабылы) жұмысын тексеруді жүзеге асыру.
13. Газды есепке алудың өлшем құралдары және газды редукциялаудың технологиялық қондырғыларында орнатылған өлшем құралдарының жұмысқа қабілеттілігін бақылауды жүзеге асыру.
14. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдықтарының жұмысындағы ақауларды анықтау
15. Жабдықтың жұмысында анықталған ауытқулар туралы тікелей басшыға, диспетчерге хабарлау.
16. Газды редукциялау пункттері жабдықтарының техникалық жағдайы бойынша жедел және пайдалану құжаттамасын жүргізу.

Білімдер:
2-Разряд
1. Слесарлық жұмыстардың негізгі әдістері.
2. Қызмет көрсетілетін жабдықтардың жай-күйін сипаттайтын белгілер.
3. Жабдықтарды, пайдаланылатын құралдар мен құрылғыларды пайдалану ережелері, нұсқаулары.
4. Бақылау-өлшеу құралдарын, механизмдер мен құрылғыларды белгілеу және пайдалану қағидалары.
5. Газды редукциялау пункттері жабдықтарының техникалық жағдайы бойынша жедел және пайдалану құжаттамасын жүргізу тәртібі.
6. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
7. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері.
9. Ішкі еңбек тәртібі.
10. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тарату жүйелері жабдықтарының берілген жұмыс режимін қамтамасыз ету

Машықтар:
2-Разряд
1. Күрделі емес конфигурацияда тығыздағыш прокладкалар дайындау.
2. Жабдықтарды, құралдарды, қондырғыларды тиісті жағдайда ұстау.
3. Газды редукциялау, есепке алу және тарату технологиялық қондырғылары жабдықтарының жұмыс режимінің сақталуын бақылауды жүзеге асыру.
4. Газды редукциялау, есепке алу және тарату технологиялық қондырғылары жабдықтарының жұмыс режимінің бұзылуын жою.
5. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдықтарының қауіпті жұмыс режимдерінің, авариялық жағдайлардың және авариялардың алдын алу жөніндегі шараларды қабылдау.
6. Апаттарды жою жоспарына сәйкес апаттық жағдайлар туындаған кездегі іс-қимылдарды орындау.
7. Газды редукциялау, есепке алу және таратудың технологиялық қондырғылары жабдықтарының жұмыс режимдері бойынша жедел құжаттама жүргізу.

Білімдер:
2-Разряд
1. Жеке тораптар мен арматуралардың құрылғысы.
2. Қызмет көрсетілетін жабдықтардың принципті технологиялық схемалары.
3. Газ жабдықтарын пайдалану, қолданылатын құралдар мен құрылғылар бойынша ережелер, нұсқаулар.
4. Газ реттеу пункттерінің құрылғысы, жұмыс принципі, жабдықтарын баптау тәртібі.
5. Апаттық жағдайларды оқшаулау және жою жөніндегі іс-қимылдар жоспары мен тәртібі.
6. Қауіпсіздік техникасы және еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
7. Өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері.
9. Ішкі еңбек тәртібі.
10. Дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері",
ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері",
МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері",
ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

3

Газ жабдықтарын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

20. Кәсіптің карточкасы "Жерасты газ құбырларын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь":

Топтың коды:

7126-9

Қызмет атауының коды:

7126-9-021

Кәсіптің атауы:

Жерасты газ құбырларын пайдалану және жөндеу жөніндегі слесарь

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

2

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

63-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (63 -шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 10 қарашадағы № 441 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21626 болып тіркелген).
14 Параграф. Жер асты газ құбырларын пайдалану жəне жөндеу жөніндегі слесары, 2 разряд

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
негізгі орта білім

Мамандық:
-

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жерасты газ құбырларын мен олардағы құрылыстарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жай-күйін тексеру
2. Жерасты газ құбырлары мен олардағы құрылыстарға техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жай-күйін тексеру



Дағды 1:
Газ құбырлары мен олардағы құрылыстарды тексеру

Машықтар:
Барлық разрядтар үшін:
1. Атқарушы түсірілімдерді, газ құбырларын тексеріп шығудың
технологиялық сызбалары мен маршруттық карталарын, жерасты газ құбырларының тану белгілері мен байламдарын оқу.
2. Газ құбырларының қызмет көрсетілетін учаскесін ресімдеу мен күтіп-ұстауда нормативтік талаптарға сəйкессіздіктерді анықтау.
3. Жерасты құбырының жер бетіне шығуы мүмкін жерлердегі жер жамылғысының жай-күйін бағалау.
4. Жоғары қысымды құбыр жəне сақтандырғыш арматураның, крандарды басқару жүйесінің командалық аспаптар
клапандарының техникалық жағдайын анықтау.
5. Құдықтардың, кран жəне алау алаңдарының, авариялық қор алаңдарының жай-күйін бағалау.
6. Жақын маңдағы ғимараттардың құдықтарында, бақылау құбырларында, жертөлелерінде газды ауа ортасының. сынамаларын алу.
7. Жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
8. Газ құбырларын тексеру нəтижелерінің жазбаларын жүргізу.

Білімдер:
Барлық разрядтар үшін:
1. Газ құбырларын ресімдеуге жəне күтіп-ұстауға нормативтік құқықтық актілердің, техникалық құжаттаманың жəне өкімдік құжаттардың талаптары.
2. Жоспарлы тексерулердің құрамы, тəртібі жəне орындалу мерзімділігі.
3. Тасымалданатын өнімнің физикалық жəне химиялық қасиеттері.
4. Күзет аймағында жəне ең аз қашықтық аймағында газдың шығып кетулері, ақаулар, бұзушылықтар, шайылып кетулер, құбырлар трассасында зақымданулар анықталған жағдайдағы іс-қимыл тəртібі.
5. Қауіпсіздік техникасы, өнеркəсіптік қауіпсіздік, еңбекті жəне қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қағидалар мен нормалар.
6. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
7. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
8. Ішкі еңбек тəртібі.
9. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жерасты газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жай-күйін бақылау

Машықтар:
Барлық разрядтар үшін:
1. Газ құбырларындағы газдың шығып кетуін анықтау.
2. Құбыржолдары мен құбыр арматурасында орнатылған аспаптардың көрсеткіштерін алу.
3. Газ талдағыштарын, ағыс іздегіштерді, трасса іздегіштерді, өзге де аспаптар мен өлшеу құралдарын қолдану.
4. Байланыс жəне сигнал беру құралдарын пайдалану.

Білімдер:
Барлық разрядтар үшін:
1. Құбыр орнының нормативтік тереңдігі.
2. Құбырдағы рұқсат етілген жұмыс қысымы.
3. Құбыржолдары мен құбыр арматурасында орнатылған бақылау- өлшеу аспаптарының мақсаты мен сипаттамасы.
4. Байланыс жəне сигнал беру құралдарын пайдалану тəртібі.
5. Газ құбырларындағы газдың шығуын анықтау қағидалары.
6. Газ талдағыштарды, ағыс іздегіштерді, трасса іздегіштерді, өзге де аспаптарды жəне өлшеу құралдарын пайдалану құрылғылары мен қағидалары.
7. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
8. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
9. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
10. Ішкі еңбек тəртібі.
11. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жерасты газ құбырлары мен олардағы құрылыстарға техникалық қызмет көрсету және жөндеу



Дағды 1:
Жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде қосалқы жəне жəне слесарлық жұмыстарды орындау, оқшаулаудың зақымдалған орындарын қалпына келтіру, кесу жəне жұмыс істеп тұрған газ құбырларын ауыстыру

Машықтар:
2 Разряд
1. Жер асты газ құбырлары мен олардағы құрылыстарға қызмет көрсету: коверлер, құдықтар, конденсат жинағыштар, гидротығындар.
2. Құдықтарды желдету.
3. Ескерту белгілерін орнату.
4. Жөндеу, оқшаулардың зақымданған жерлерді, ойып жалғауды қалпына келтіруде қосымша жəне слесарьлық жұмыстарды
орындау жəне істеп тұрған газ құбырларын қайта қосу.

Білімдер:
2 разряд
1. Трассалардың қызмет көрсетілетін учаскелеріндегі газ құбырлары мен басқа да жерасты құрылыстарының жанындағы коммуникациялары.
2. Газ құбырларында газдың шығуын анықтау ережесі.
3. Ковер орнатуға қойылатын техникалық талаптар.
4. Газдалған құдықтарды желдету тəсілдері.
5. Газталдағыштардың құрылғысы жəне пайдалану ережесі.
6. Еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар.
7. Өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік талаптары.
8. Жеке қорғану құралдарын пайдалану қағидалары.
9. Ішкі еңбек тəртібі.
10. Дəрігерге дейінгі медициналық көмек көрсету негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Зейінділік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті
Қолданыстағы опциялар жиынтығынан ең жақсы әдістерді таңдау мүмкіндігі

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ЕЖ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

5

Газ жабдығын жөндеу және қызмет көрсету шебері

4

Газ объектілері жабдықтарын пайдалану жөніндегі техник

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      21. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы: Сағатұлы Ілияс;

      E-mail: I.sagatuly@energo.gov.kz;

      Телефоны: +7 (717) 278 69 54.

      Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі

      Орындаушылар:

      "QAZAQGAZ AIMAQ" АҚ

      Орындаушылар:

      Шафрай Ольга Игоревна, +7 (717) 255 89 60, o.shafray@aimaq.kz

      22. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 19.06.2026 ж.

      23. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 29.06.2026 ж.

      24. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      25. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 2, 2025 ж.

      26. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2028 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
8-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
14-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Газ тасымалын басқару"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Газ тасымалдауды басқару" кәсіптік стандарты Қазақстан Республикасының "Кәсіби біліктіліктер туралы" Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді және ол магистральдық газ тасымалдау саласында жұмысшылардың кәсіби біліктілігін тану, еңбек мазмұнын айқындау, біліктілікті тәуелсіз бағалауды жүргізу және кадрлық әрі өндірістік жоспарлау міндеттерін шешу үшін қолданылады.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) Газ айдаушы агрегат – газ құбырлары мен жерасты газ қоймаларындағы компрессорлық станцияларда табиғи газды сығуға арналған агрегат.

      2) Газ тарататын станция – газды тарату және қысымын реттеу жүйелерінен, орнатылған жабдықтар мен құрылғылар кешенінен тұратын нысан. Газ тарататын станциялар газ тарату жүйелерінің құрамына кіреді;

      3) Газды тасымалдау – шикі немесе тауарлық газды газ құбырлары арқылы айдау процесі;

      4) Компрессор станциясы – газды өндіру, тасымалдау және сақтау кезінде газдың қысымын арттыруға арналған құрылыстар мен жабдықтар кешені;

      5) Магистральдық газ құбыры – тауарлық газды тасымалдауға арналған, бір немесе бірнеше құбыр желісінен және қысымды реттейтін, телеуправление мен байланыс құралдарынан тұратын инженерлік құрылым. Объектілер құрамы жобалық құжаттама мен техникалық регламенттердің талаптарымен анықталады;

      6) Магистральдық құбырды пайдалану – магистральдық құбырдың үздіксіз, тиімді және талапқа сай жұмыс істеуін қамтамасыз етуге қажетті қызмет түрлері, оның ішінде техникалық қызмет көрсету, жөндеу, техникалық диагностикалау және жедел-диспетчерлік басқару кіреді;

      7) SCADA – автоматтандырылған нысандардың жұмысын үздіксіз бақылауға, басқаруға және ақауларға дер кезінде әрекет етуге мүмкіндік беретін бағдарламалық жүйе.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) АЖҚ – аварияларды жою қағидалары

      2) ӘӨБ – әкімшілік-өндірістік бақылау

      3) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

      4) ГАА – газ айдаушы агрегат

      5) ГТС – газ тарату станциясы

      6) ҒЗТКЖ – ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар

      7) ДТ – диагностикаға дейінгі тексеру

      8) ЖӨБ – желілік-өндірістік басқару

      9) КС – компрессор станциясы

      10) ҚР ТР – Қазақстан Республикасының техникалық регламенті

      11) МГҚ – магистральдық газ құбыры

      12) МТР – материалдық-техникалық ресурстар

      13) ӨҚ – өлшеу қондырғысы

      14) ӨҚжТШ – өндірістік қажеттіліктер мен технологиялық шығындар

      15) СБШ – салалық біліктілік шеңбері

      16) ТҚК – техникалық қызмет көрсету

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Газ тасымалын басқару

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H49500162

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: "Газ тасымалын басқару" кәсіби стандарты газды өндіру көздерінен тұтынушыларға дейін тасымалдау процестерін ұйымдастырумен және басқарумен айналысатын мамандардың құзыреттері мен кәсіби дағдыларына қойылатын талаптарды айқындайды. Кәсіби стандарт газ құбырларына техникалық қызмет көрсету, газ сапасын бақылау, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және тасымалдау процестерінің экономикалық тиімділігі сияқты негізгі қызмет салаларын қамтиды.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Өндірістік-техникалық бөлімнің бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      2) Газды есепке алу жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер - 6 СБШ-нің деңгейі

      4) Желілік-өндірістік басқарманың бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      5) Өндірістік-техникалық қызмет бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      6) Өндіріс инженері - 6 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Өндірістік-техникалық бөлімнің бастығы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Өндірістік-техникалық бөлімнің бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
§ 74. Өндірістік (өндірістік-техникалық) бөлімнің бастығы

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Өндірісті жедел басқару бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Тауарлық газды газ тарату жүйесі бойынша тасымалдау процесінің тиімді және үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Тауарлық газды газ тарату жүйесі бойынша тасымалдаудың өндірістік процесін ұйымдастыру
2. Пайдалану процесін жедел басқару және бақылау
3. Газ тарату жүйесін дамыту

Қосымша еңбек функциялары:

1. Газбен жабдықтау қызметтеріне қолжетімділікті қамтамасыз ету

Еңбек функциясы 1:
Тауарлық газды газ тарату жүйесі бойынша тасымалдаудың өндірістік процесін ұйымдастыру



Дағды 1:
Өндіріс процесін жоспарлау

Машықтар:
1 Ұйым және оның бөлімшелері бойынша регламенттік Жұмыстардың өндірістік бағдарламалары мен күнтізбелік кестелерін әзірлеуге, оларды жоспарланған кезең ішінде түзетуге, жедел-өндірістік жоспарлау үшін нормативтерді әзірлеуге және енгізуге басшылықты жүзеге асыру;
2 Тиімділікті арттыру мүмкіндіктерін анықтау мақсатында өндірістік бөлімшелер қызметінің ағымдағы және алдыңғы кезеңдердегі нәтижелерін талдау;
3 Газға қауіпті, электрге қауіпті жұмыстарды, ұйымдастыру бойынша жоспарлы жұмыстарды ұйымдастыру және қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс-шаралардың тізбелері мен жоспарларын әзірлеу;
4 Көктемгі су тасқынына газ тарату жүйелері объектілерін дайындау және күзгі-қысқы кезеңде пайдалану жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу
5 Регламенттік жұмыстар жоспарларының орындалу мониторингі және тапсырмалардың уақтылы орындалуы, ағымдағы жарақтандыру негізінде шикізат пен материалдарға, қосалқы бөлшектерге, құралдар мен жабдықтарға қажеттілікті айқындау;
6 Шикізат пен материалдардың, қосалқы бөлшектер мен құралдардың нормативтік шығыстарының, технологиялық қажеттіліктерге газдың нормативтік ысыраптары мен газдың ысыраптарының, өндірістік қажеттіліктерге электр энергиясына, материалдар мен жабдықтар қорына, автокөлікке қажеттіліктің есептеулерінің орындалуын бақылауды жүзеге асыру;
7 Жедел жоспарлауды, өндірісті ағымдағы есепке алуды, өндірістік процестерді автоматтандыруды және цифрландыруды, эксплуатациялық және техникалық құжаттаманы жүргізуді жетілдіру жөніндегі іс-шараларды әзірлеуді жүзеге асыру;
8 Газ тарату жүйелерінің объектілерін олардың ағымдағы жай-күйін талдау негізінде ағымдағы және күрделі жөндеу, реконструкциялау және жаңғырту жөніндегі іс-шараларды әзірлеуді жүзеге асыру;
9 Мердігерлік ұйымдармен және жеткізушілермен өзара әрекеттесу.

Білімдер:
1 Қазақстан Республикасының Газ және газбен жабдықтау саласындағы заңнамасы;
2 Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы;
3 Газ және газбен жабдықтау саласындағы уәкілетті органның және жоғары тұрған ұйымдардың ұйымдастыру-өкімдік құжаттары және нормативтік және басшылық құжаттары;
4 Салада және ұйымда жұмыс жүргізудің технологиялық дайындығын ұйымдастыру;
5 Тарату газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың технологиялық сызбалары, конструктивтік және техникалық сипаттамалары;
6 Техникалық-экономикалық және жедел-өндірістік жоспарлау негіздері, бюджеттеу, еңбекті ұйымдастыру негіздері;
7 Регламенттік жұмыстардың жоспарларын, кестелерін әзірлеу, келісу және бекіту тәртібі;
8 Регламенттік жұмыстарды жүргізу техникасы мен технологиясы, ұйымдастыру тәртібі;
9 Шикізат пен материалдарды, қосалқы бөлшектер мен құралдарды тұтыну номенклатурасы мен нормалары;
10 Шикізат пен материалдардың, қосалқы бөлшектер мен құралдардың кіріс бақылауын ұйымдастыру;
11 Күзгі-қысқы кезеңде және көктемгі су тасқыны кезеңінде пайдалануға дайындықты ұйымдастыру және бағалау тәртібі;
12 Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария жөніндегі талаптар, өрт қауіпсіздігі талаптары;
13 Қоршаған ортаны қорғауға нормативтік құжаттардың талаптары;
14 Көрсетілген қызметтер мен орындалған жұмыстар үшін есеп айырысу тәртібі;
15 Стандарттар, салада және ұйымда статистикалық есепке алуды ұйымдастыру;
16 Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Өндірістік процесті құжаттамалық қамтамасыз ету

Машықтар:
1 Газ тарату жүйелерін пайдалану саласындағы заңнамалық және нормативтік техникалық құжаттаманың талаптарына талдау жүргізу және жүйелеу;
2 Ұйымның ішкі регламенттеуші құжаттарын әзірлеуге қатысу;
3 Техникалық регламенттерді, нұсқаулықтарды, технологиялық карталарды және өзге де техникалық құжаттамаларды әзірлеу;
4 Өндірістік бөлімшелердің пайдалану құжаттамасының болуын және жүргізілуін бақылауды жүзеге асыру;
5 Есепті құжаттаманың жүргізілуіне, оның ішінде ақпараттық жүйелерді пайдалана отырып, басшылық жасауды және бақылауды жүзеге асыру;
6 Өндірістік бөлімшелердің қызметкерлерін орындалатын функциялар саласына жататын әдістемелік және анықтамалық құжаттамамен қамтамасыз ету;
7 Бөлімде іс жүргізуді тиісті ұйымдастыруды және жүргізуді қамтамасыз ету.

Білімдер:
1 Еңбекті қорғау саласындағы заңнама;
2 Өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігінің, Өндірістік санитарияның нормалары мен талаптары;
3 Қазақстан Республикасының Экологиялық Кодексі;
4 Газ тарату жүйесі бойынша тауарлық газды тасымалдау саласындағы нормативтік-техникалық құжаттама;
5 Техникалық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу бойынша басшылық құжаттардың, оның ішінде стандарттар мен техникалық шарттардың талаптары;
6 Өндірушілердің пайдалану құжаттамасының талаптары;
7 Тарату газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың, қолданылатын жабдықтардың нақты техникалық жай-күйін ұйымдастыру және бағалау әдістері;
8 Іс жүргізуді ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Жоғары тұрған ұйымдармен, жергілікті атқарушы және уәкілетті органдармен өзара іс-қимыл жасау

Машықтар:
1 Өндірістік процесс құзыреті шеңберінде жергілікті атқарушы, қадағалау органдарымен, тергеу органдарымен және сот сатыларымен өзара іс-қимыл жасау кезінде ұйымның мүдделерін білдіру
2 Уәкілетті және жергілікті атқарушы органдардың аумақтық бөлімшелерінің хаттарына, ұсыныстарына, хабарламалары мен хабарламаларына, тұтынушылардың және өзге де адамдардың өтініштері мен шағымдарына толық жазбаша және ауызша жауап беру.

Білімдер:
1 "Табиғи монополиялар туралы" Қазақстан Республикасының Заңы және заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілер;
2 "Газ және газбен жабдықтау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы және заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілер;
3 Жоғары тұрған органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, басқа да басшы және нормативтік құжаттары;
4 Қазақстан Республикасы азаматтарының өтініштерін қарау, тыңдаулар мен қоғамдық тыңдаулар өткізу тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Пайдалану процесін жедел басқару және бақылау



Дағды 1:
Өндірістік процестің мониторингін жүзеге асыруға басшылық жасау

Машықтар:
1 Өндірістік процеске жедел бақылауды ұйымдастыру, регламенттік жұмыстарды орындау кестелерінің орындалуын бақылау, Өндірісті жабдықтармен, құралдармен, материалдармен, жиынтықтаушы бұйымдармен, көлікпен қамтамасыз ету;
2 Газ тарату жүйелері объектілерінің жұмыс көрсеткіштері мен ағымдағы пайдалану жағдайларын талдау және бағалау, қауіпті өндірістік факторларды анықтау және тәуекелдерді бағалау;
3 Өндірістік процесс шеңберінде қолданыстағы заңнаманың және ішкі регламенттеуші құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету;
4 Жоспарлы жұмыстарды ұйымдастыру және қауіпсіз жүргізу жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылау;
5 Көктемгі су тасқынына жабдықтарды дайындау және күзгі-қысқы кезеңде пайдалану жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылау;
6 Өндіріс барысын жедел есепке алуды, қоймалар мен жұмыс орындарындағы жай-күйі мен толықтығын, Көлік құралдарын пайдаланудың ұтымдылығын бақылауды қамтамасыз ету;
7 Ұйымның өндірістік бөлімшелерінің жұмысын үйлестіру, өндіріс жоспарларының орындалуын қамтамасыз ету, өндіріс процесінің бұзылуының алдын алу және жою бойынша шаралар қабылдау;
8 Өндірістік бөлімшелердің өзара іс-қимылын уақтылы ресімдеуді, есепке алуды және реттеуді қамтамасыз ету, олардың өзара талаптарының орындалуын бақылау;
9 Қызмет бағыты бойынша мамандандырылған бағдарламалық өнімдерді пайдалану;
10 Мердігерлік және қосалқы мердігерлік ұйымдардың жұмыстарды орындауының технологиялық реттілігі мен мерзімдерін байланыстыруды қамтамасыз ету, олардың шарттық міндеттемелерінің орындалуын бақылау.

Білімдер:
1 Жөнделген жабдықты жөндеу, бөлшектеу және монтаждау, дәлдігін тексеру және сынау технологиясы мен әдістері;
2 Газға қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттар;
3 Газ объектілері жабдықтарының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принциптері;
4 Газ жабдығы ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері;
5 Техникалық есептеулерді жүргізу әдістері;
6 Газды газ тарату жүйесі арқылы тасымалдаудың технологиялық процестері;
7 Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі, өндірістік санитария, қоршаған ортаны қорғау талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тарату жүйелерін пайдалану тиімділігін арттыру жөніндегі жұмыстарға басшылық жасау

Машықтар:
1 Газ тарату жүйелерінің объектілерін пайдалану жөніндегі қызмет көрсеткіштерін талдау және қорыту;
2 Тарату газ құбырларын техникалық тексеру нәтижелерін, газ тарату желілерінің соңғы нүктелеріндегі қысымды өлшеу нәтижелерін, авариялық өтінімдердің саны мен сипатын талдау;
3 Жеткізу жоспарлары мен шарттарына сәйкес өндірістік процесті жедел реттеу жөніндегі жұмысқа басшылық жасау, өндірістік процестерді және олардың талаптарын оңтайландыру жөнінде шешімдер қабылдау;
4 Газ тарату жүйелерінің объектілерін пайдалану саласындағы перспективалық даму жоспарларын әзірлеу;
5 Пайдалану процесін ұйымдастырудың тиімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды әзірлеу;
6 Газбен жабдықтаудың сенімділігін арттыру және үздіксіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды әзірлеу.

Білімдер:
1. Газ және газбен жабдықтау саласындағы заңнама;
2. Азаматтық қорғау саласындағы заңнама;
3. Ұйымның өндірістік қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар мен әдістемелік материалдар;
4. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі қағидалары;
5. Стандарттау және сертификаттау негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Газ тарату жүйесін дамыту



Дағды 1:
Өндірістің озық технологияларын игеру жөніндегі жұмысқа басшылық жасау

Машықтар:
1. Техникалық инновациялар мен өнертабыстарды анықтау және игеру, технологияны жақсартуға, өндірісті ұйымдастыруға және еңбек өнімділігін арттыруға ықпал ететін озық тәжірибені қолдану бойынша жұмыс жүргізу;
2. Өндірістің инновациялық тәжірибелері мен технологияларын, еңбек әдістері мен тәсілдерін салыстырмалы талдау және іріктеуді жүзеге асыру;
3. Энергияны үнемдеу бойынша озық тәжірибені қолдану;
4. Жаңа техниканы, технологияларды, ҒЗТКЖ, материалдар мен жабдықтарды енгізу тәуекелдерін бағалау;
5. Газ тарату жүйелерін пайдалану жөніндегі қызметке инновацияларды енгізудің тиімділігін бағалауды жүзеге асыру;
6. Газ тарату жүйелерін пайдалану процестерін автоматтандыру бойынша жұмыстар жүргізуді жоспарлау;
7. Рационализаторлық ұсыныстарды қолданудың жаңалығын, пайдалылығын және орындылығын бағалау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының талаптары;
2. Газ саласын дамытудың бағыттары мен перспективалары;
3. Инновациялық және инвестициялық қызметтің перспективалары, Ұйымның экономикалық қызметінің көрсеткіштері;
4. Экономика және жоспарлау негіздері;
5. Газбен жабдықтау саласындағы заманауи ғылыми-техникалық жетістіктер мен озық тәжірибе;
6. Инновациялық менеджмент саласындағы Қазақстан Республикасының халықаралық стандарттары мен стандарттары;
7. Газбен жабдықтау саласындағы энергия үнемдеу технологиялары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тарату жүйелерін дамытуды жоспарлау және қамтамасыз ету жөніндегі жұмысқа басшылық жасау

Машықтар:
1. Газ тарату желілерінің өткізу қабілеттілігінің ағымдағы көрсеткіштерін және оларды ұлғайту қажеттілігін анықтай отырып, қысқарту пукнттарының өнімділігін талдау;
2. Қолда бар сұранысты ескере отырып, жаңа елді мекендерді газдандыру және қолданыстағы газ тарату жүйелерін дамыту қажеттіліктерін болжау;
3. Аймақтық және Қазақстан Республикасын газдандырудың бас схемаларын, Қазақстан Республикасының Газ саласын дамытудың кешенді жоспарын өзектендіру жөнінде ұсыныстар дайындау;
4. Газ тарату жүйелерін пайдалану саласындағы практикалық тәжірибені ескере отырып, жергілікті атқарушы органдардың сұрауы бойынша газ тарату желілерін салуға және елді мекендерді газдандыруға техникалық тапсырмаларды дайындауға қатысу;
5. Жергілікті атқарушы органдардың сұрауы бойынша елді мекендерді газдандыру және газдандыру желілерін салу бойынша жүргізілетін жұмыстардың техникалық мониторингіне қатысу;
6. Ұйымның техникалық саясатын қалыптастыру бойынша ұсыныстар әзірлеу.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Газ және газбен жабдықтау саласындағы қолданыстағы заңнамасының талаптары;
2. Қазақстан Республикасының құрылыс саласындағы қолданыстағы заңнамасының талаптары;
3. Газ саласын дамытудың бағыттары мен перспективалары;
4. Стандарттау және статистика негіздері;
5. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Қосымша еңбек функциясы 1:
Газбен жабдықтау қызметтеріне қолжетімділікті қамтамасыз ету



Дағды 1:
Өндірістік-техникалық бөлімнің құзыреті шеңберінде табиғи монополиялар субъектісінің міндеттерін орындау жөніндегі жұмыстарға басшылық жасау

Машықтар:
1. Газ тарату жүйесіне қосылуға техникалық шарттардың уақтылы әзірленуіне және берілуіне дайындалуына бақылауды жүзеге асыру;
2. Газ тарату желілерінің бос және қолжетімді қуаттарының, өткізу қабілеттерінің болуы туралы ақпараттың уақтылы дайындалуын бақылауды жүзеге асыру;
3. Газ тарату жүйелерінің объектілерін орналастыру схемаларын өзектендіру;
4. Инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету жөніндегі қызметтерді жеткізушінің атынан орындалған құрылыс-монтаждау жұмыстарының сәйкестігі туралы декларацияларды келісуді жүзеге асыру;
5. Газ тарату жүйесіне қосылуға дайындығына тексеру жүргізудің сапасы мен уақтылығына бақылауды жүзеге асыру;
6. Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған ақпараттық жүйесінде белгіленген ақпаратты орналастыру және өзектендіру мониторингін жүзеге асыру.

Білімдер:
1. Табиғи монополиялар саласындағы заңнама;
2. Кеңістіктік деректерді түсіну;
3. Газ тарату желісі учаскелерінің өткізу қабілетін және газ қысымын реттегіштердің өнімділігін есептеу әдістемесі;
4. Құрылыс объектілеріне атқарушылық-техникалық құжаттаманың жинақтылығына нормативтік-техникалық құжаттардың талаптары;
5. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі қағидалары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Жүйелік ойлау
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Тәртіп
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР ҚН 4.03-01-2011 "Газ тарату жүйелері", ҚР ҚНжЕ 4.03-101-2013 "Газ тарату жүйелері", МСҚН 4.03-01-2003 "Газ тарату жүйелері", Кеден одағының техникалық регламенті ТР ТС 032/2013 "Артық қысыммен жұмыс істейтін жабдықтардың қауіпсіздігі туралы".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Бас инженер

7

Филиал директоры

10. Кәсіптің карточкасы "Газды есепке алу жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2147-4

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Газды есепке алу жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
Инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Стандарттау, сертификаттау және метрология (салалар бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

I санатты газды есепке алу жөніндегі инженер: тиісті мамандық бойынша жоғары білім және II санатты газды есепке алу жөніндегі инженер лауазымындағы жұмыс өтілі 1 жылдан кем емес; II санатты газды есепке алу жөніндегі инженер: тиісті мамандық бойынша жоғары білім және санаты жоқ газды есепке алу жөніндегі инженер лауазымындағы жұмыс өтілі кемінде 2 жыл; Санаты жоқ газды есепке алу жөніндегі инженер: қызмет түрі бойынша жұмыс өтіліне қойылатын талаптарсыз тиісті мамандық бойынша жоғары білім немесе 3 жыл жұмыс өтілі бар I санатты техник.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

2149-4-001 - Инженер-метролог
2149-4-002 - Стандарттау жөніндегі инженер

Қызметтің негізгі мақсаты:

Баланстарды қалыптастыру және тұтынушыларға газ жеткізуді қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ саласы ұйымының қызмет көрсету аймағының шекараларында газды жеткізуді қамтамасыз ету және баланстарды жинақтау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ саласы ұйымының қызмет көрсету аймағының шекараларында газды жеткізуді қамтамасыз ету және баланстарды жинақтау



Дағды 1:
Қабылданған, берілген, бөлінген газдың көлемін есепке алу және бақылау

Машықтар:
1. Газды тұтыну, оның көлемі мен сапасын қоса алғанда, оны есепке алуды жүргізу;
2. Газ шығынын есепке алу аспаптарының жұмысын, олардың жарамдылығын және талаптарға сәйкестігін бақылау;
3. Есепке алу деректерінің дәлдігі мен дұрыстығын қамтамасыз ету;
4. Автоматтандырылған жүйелерді қоса алғанда, газды есепке алу жүйелерін әзірлеу және енгізу;
5. Газды есепке алу бойынша есептеулер жүргізу;
6. Газ саласындағы есеп тораптарын жобалауға қатысу;
7. Газды есепке алу аспаптарын тексеру және жөндеу туралы есептілікті жүргізу, сондай-ақ газды тұтыну туралы есептерді жасауға қатысу;
8. Газды есепке алу саласындағы технологиялардың дамуын қадағалау және өлшеудің жаңа әдістері мен құралдарын енгізу;
9. Газды есепке алуға байланысты метрологиялық талаптар мен рәсімдер туралы ақпарат беру, мамандарды даярлауды ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері, ережелер, нұсқаулықтар, жедел есепке алуды ұйымдастыруға қатысты басқа да басшылық материалдар мен нормативтік құжаттар, өндірісті ұйымдастыру негіздері;
2. Тасымалдауға және (немесе) пайдалануға дайындалған табиғи жанатын газдың қауіпсіздігі туралы технологиялық регламент (ЕАЭО ТР 046/2018);
3. Бастапқы құжаттама нысандары, оларды толтыру тәртібі;
4. Газ өлшеу станцияларын бақылау бойынша контрагенттердің жұмысының нұсқаулығы мен алгоритмі;
5. Газ балансы және газды есепке алу саласындағы есептілік түрлері;
6. Ұйым шығаратын өнім көлемінің өлшем бірліктері;
7. Жабдықтарды, техникалық құралдарды пайдалану ережесі;
8. Магистральдық газ құбырлары объектілерінде қолданылатын табиғи газдың, ауыр көмірсутекті газдардың, газ конденсатының, қауіпті және зиянды заттардың (метанол, одорант) қасиеттері;
9. Ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Тұтынушыларға газ жеткізу көлемін қалыптастыру

Машықтар:
1. Тұтынушыларға газ жеткізуге арналған шарттар мен техникалық келісімдерді дайындауға қатысу;
2. Тұтынушыларға газ жеткізуге өтінімдерді қарау және тексеру;
3. Жеткізілімдердің орындалуын ескеру;
4. Тұтынушыларға газ жеткізу көлемі бойынша есептік құжаттаманы ресімдеу;
5. Жоспарлы және нақты тауар тасымалдау жұмысын есептеу;
6. Контрагенттермен өзара әрекеттесу;
7. Баланстар мен газ жеткізілімдерін басқаруда қолданылатын мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану;
8. Ақпаратты талдау, есептеулер жүргізу және болжам жасау;
9. Дербес компьютерді және оның перифериялық құрылғыларын, ұйымдастыру техникасын пайдалану.

Білімдер:
1. Газ балансын және технологиялық объектілердің жұмыс режимдерін бақылау мәселелерін реттейтін нормативтік-техникалық құжаттар, стандарттар;
2. Белгіленген есептілікті жасау тәртібі мен нысандары;
3. Өндірістік қуаттар, техникалық сипаттамалар, жабдықтың құрылымдық ерекшеліктері мен жұмыс режимдері, оны пайдалану ережелері;
4. Газды өлшеу және есепке алу әдістері;
5. Баланстарды және газды жеткізуді басқаруда қолданылатын арнайы бағдарламалық өнімдер;
6. Газды тасымалдау мен сақтаудың техникалық процестері;
7. Магистральдық газ құбырлары объектілерінде қолданылатын табиғи газдың, ауыр көмірсутекті газдардың, газ конденсатының, қауіпті және зиянды заттардың (метанол, одорант) қасиеттері;
8. Ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Газ саласын ұйымдастыру бойынша газ балансын қалыптастыру

Машықтар:
1. Тұтынушыларға газды сақтау, тасымалдау және жеткізу көлемі туралы есептік деректерді жинау;
2. Қабылданған, берілген және бөлінген газдың көлемін есептеу;
3. Газ ағындары бойынша деректерді бағалау;
4. Тәулігіне, айына газдың жиынтық балансын дайындау;
5. Көлік және газ жеткізу көлемдерінің жоспарлы мәндерден ауытқу себептерін анықтау;
6. Газ тасымалдау шығындарын азайту және газбен жабдықтау тиімділігін арттыру бойынша іс-шаралар әзірлеу;
7. Құбырдағы газ қорын есептеуді жүзеге асыру.

Білімдер:
1.Газ саласы ұйымдарының газ баланстарын және технологиялық объектілерінің жұмыс режимдерін бақылау мәселелерін регламенттейтін нормативтік-техникалық құжаттар, стандарттар;
2. Көлік және газ жеткізу объектілерінің технологиялық схемалары;
3. Газды тасымалдау және жеткізу жоспарлары;
4. Тұтынушыларды тарифтік топтарға бөлу жөніндегі құжаттама;
5. Соңғы газ тұтынушылар топтарының жіктелуі;
6. Баланс және газды есепке алу саласындағы есептілік түрлері;
7. Баланстарды және газ жеткізілімдерін басқару саласындағы ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттарды ресімдеуге қойылатын талаптар;
8. Магистральдық газ құбырлары объектілерінде қолданылатын табиғи газдың, ауыр көмірсутекті газдардың, газ конденсатының, қауіпті және зиянды заттардың (метанол, одорант) қасиеттері;
9. Ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 4:
Газ тарату және тұтынушыларды газбен жабдықтау жүйесін реттеу

Машықтар:
1. Газды тасымалдаудың тұрақты режимін қамтамасыз ету;
2. Тұтынушыларға газды тасымалдау, жеткізу және газды алу режимінің өзгеруі туралы ақпаратты қалыптастыру және талдау;
3. Штаттан тыс төтенше жағдайларды жедел басқару және әрекет ету;
4. Жабдықтау режимдерін жоспарлауға қатысу;
5. Гидравликалық есептеулерді орындау;
6. SCADA, телеметриялық жүйелермен жұмыс жасау.

Білімдер:
1.Газ саласы ұйымдарының газ баланстарын және технологиялық объектілерінің жұмыс режимдерін бақылау мәселелерін регламенттейтін нормативтік-техникалық құжаттар, стандарттар;
2. Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары;
3. Объектілердің технологиялық схемалары;
4. Апаттарды жою жоспары, жауапты тұлғаларды хабардар ету схемасы;
5. Магистральдық газ құбырлары объектілерінде қолданылатын табиғи газдың, ауыр көмірсутекті газдардың, газ конденсатының, қауіпті және зиянды заттардың (метанол, одорант) қасиеттері;
6. Ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарының тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Тәртіптілік
Дәлдік
Сыни жағдайда өз бетінше шешім қабылдау қабілеті
эмоционалды тұрақтылық
Зейінділік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

"Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары" Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10363 болып тіркелген).
ҚР СТ 1666-2007 "Жеткізілетін және магистральдық газ құбырлары арқылы тасымалданатын табиғи жанғыш газдар". ЕАЭО ТР 046/2018 тасымалдауға және (немесе) пайдалануға дайындалған табиғи жанғыш газдың қауіпсіздігі туралы.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Қызмет бастығы (диспетчерлік)

6

Магистральдық құбыр диспетчері

11. Кәсіптің карточкасы "Өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер":

Топтың коды:

2141-2

Қызмет атауының коды:

2141-2-002

Кәсіптің атауы:

Өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
83-параграф. Өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

I санатты өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм және II санатты өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер лауазымында кемiнде 2 жыл жұмыс өтілі; II санатты өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм және санатсыз өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер лауазымында кемiнде 3 жыл жұмыс өтілі; санатсыз өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм, жұмыс өтіліне талаптар қойылмайды немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнайы орта, кәсіптік орта) білім және І санатты техник лауазымында кемінде 3 жыл жұмыс өтілі.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ тасымалдау жүйесі бойынша газды тасымалдаудың берілген режимін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. МГҚ объектілерінде газ тасымалдау процесін жедел басқару
2. Қызметтің жұмысын жоспарлау, көрсеткіштер есебін жүргізу және талдау
3. Газ тасымалдау процесін жетілдіру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
МГҚ объектілерінде газ тасымалдау процесін жедел басқару



Дағды 1:
МГҚ желілік бөлігінің жұмысқа қабілеттілігін сақтау

Машықтар:
1. Технологиялық процесс бойынша берілген режимді қамтамасыз ету үшін МГҚ желілік бөлігінің, ГТС және басқа да технологиялық жабдықтың жұмысқа қабілеттілігі мен жарамдылығын анықтау;
2. Газ құбырының гидравликалық тиімділігін және желілік бөлік учаскелерінің ішкі қуысын тазартудың орындылығын анықтау.

Білімдер:
1. Магистральдық және таратушы газ құбырларын, жерасты газ қоймаларын, КС пайдалану тәртібі;
2. Газ жабдықтарын, газ құбырларын жөндеу және жұмыс істеу қағидасы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тасымалдау объектілеріндегі аварияларды оқшаулау және жою

Машықтар:
1. Газ құбырларындағы, КС және ГТС апаттарын оқшаулау және жою, газ көлігінің барынша мүмкін көлемін қамтамасыз ету, тұтынушыларды үздіксіз газбен жабдықтау мақсатында газ ағындарын қажетті ауыстырып қосуды жүргізу жөнінде шаралар қабылдау;
2. Аварияны жою жоспарларын, лауазымды адамдарды хабардар ету және жинау схемаларын әзірлеу;
3. От және жоспарлы-алдын алу жұмыстарының кешендерін жүргізу жоспарларын әзірлеу;
4. Газ тасымалдау жүйесі объектілерінде жоспарлы және авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының орындалуын бағалау.

Білімдер:
1. Техникалық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу жөніндегі ережелер, нұсқаулықтар және басқа да басшылық материалдар;
2. Газ тасымалдау жүйесінің құбыржолдарын, жабдықтарын инженерлік-техникалық қамтамасыз ету және техникалық қызмет көрсету әдістері;
3. Газ тасымалдау жүйесі объектілеріндегі аварияларды жою (оқшаулау) жоспары;
4. Еңбек қауіпсіздігі стандарттары, қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 3:
Газды тасымалдау бойынша деректерді қабылдау және беру

Машықтар:
1. Ақпараттың дұрыстығын қамтамасыз ету, берілген параметрлерден ауытқуларға дереу әрекет ету және ұсыныстар беру;
2. Өз қажеттіліктері мен технологиялық ысыраптар бойынша газ көлемін тәулік сайын жинауды, апта сайын және ай сайын салыстыруды қамтамасыз ету;
3. Жеткізушілерден газды қабылдаған кезде саны мен сапасын талдау және тұтынушыларға тасымалданатын газды беру;
4. Баланстарды анықтау мақсатында газды бөлудің тәуліктік балансын анықтау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі, "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі, "Газ және газбен жабдықтау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы "Азаматтық қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Магистральдық құбыр туралы" Қазақстан Республикасының Заңы және кәсіпорын қызметінің бағыты бойынша өзге де нормативтік құқықтық актілер;
2. Өндірістік қуаттар, техникалық сипаттамалар, конструктивтік ерекшеліктері, жұмыс режимдері және жабдықты техникалық пайдалану қағидалары;
3. Экономикалық қызметтің тиісті түріндегі ғылыми-техникалық жетістіктер және озық ұйымдардың тәжірибесі;
4. Белгіленген есептілікті жасау тәртібі;
5. Техникалық, экономикалық, әлеуметтік даму перспективалары, бейіні, мамандануы және құрылым ерекшеліктері, өндірістік қуаттар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 4:
Газды тасымалдау процесін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Негізгі талаптар: шығудағы, кірудегі қысым, өлшеу қондырғысындағы (ӨҚ) сағаттық шығыс және т. б. бойынша беруші және қабылдаушы тараптармен газды беру және қабылдау режимін талдау;
2. Газ тасымалдау режимін жоспарлау;
3. Газ тасымалдау жөніндегі жоспарлардың орындалуын талдау, газ тасымалдау режимінің өзгеруін мүдделі тараптармен келісу;
4. Құрылымдық бөлімшелерге бекітпе арматураны ауыстырып қосуға, МГҚ желілік бөлігінің технологиялық жабдығын, компрессорлық станцияны (КС) және ГТС іске қосуға және тоқтатуға жәнежөндеуге шығаруға өкімді келісу және беру;
5. Газ тасымалдау процесіне тұрақты мониторинг жүргізу;
6. МГҚ режимін келісу және өзгерту туралы хаттарды, факсимильді хабарламаларды, телефонограммаларды және өзге де құжаттарды дайындау.

Білімдер:
1. Өндірістік-шаруашылық қызмет жоспарларын жасау және келісу тәртібі;
2.Табиғи газды жеткізу, тасымалдау, өткізу және сақтау тәртібі;
3. Экономика, еңбекті ұйымдастыру, өндіріс және басқару негіздері;
4. Газ көлемі мен режимдерін есептеу бойынша мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз ету.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Қызметтің жұмысын жоспарлау, көрсеткіштер есебін жүргізу және талдау



Дағды 1:
Газ тасымалдау қызметін жоспарлау және талдау

Машықтар:
1. Газ тасымалдау жүйесінің өндірістік объектілерінің және жұмыс параметрлерінің жай-күйі мен динамикасын берілген параметрлерден ауытқу мәніне талдау;
2. Өз қажеттіліктеріне және технологиялық ысыраптарға (ӨҚжТЫ) газ шығысының жоспарланған көлемдерінің есебін дайындау, деректерді талдау;
3. Газ тасымалдау жоспарларын, газ тасымалдау жүйесінің жұмыс режимдерінің жобаларын өз мұқтаждары мен технологиялық ысыраптарға арналған газ шығыстарын оңтайландыру мен барынша азайтуды, экологиялық аспектілер мен өндірістік тәуекелдерді ескере отырып дайындау және келісу;
4. Техникалық-экономикалық талдау жүргізу, қабылданатын және іске асырылатын шешімдерді кешенді негіздеу, ӨҚжТЫ газ шығынын азайту мүмкіндігін табу, МГҚ негізгі және қосалқы жабдықтарын неғұрлым тиімді пайдалану.

Білімдер:
1. Газ тасымалдау жүйесі бойынша жабдықтың өндірістік қуаты, техникалық сипаттамалары, конструктивтік ерекшеліктері мен жұмыс режимі, оны пайдалану ережесі;
2. Газ көлігі көлемін есептеу рәсімі;
3. Газ тасымалдау жүйесінің технологиялық объектілерінің жұмыс көрсеткіштерін бағалау әдістері;
4. Газ көлігі, газ тарату және газбен жабдықтау саласындағы өндірісті жедел басқару мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілер, әдістемелік материалдар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Газды тасымалдау бойынша есептік ақпаратты ұсыну

Машықтар:
1. Газ тасымалдау жүйесі бойынша ай, жыл ішіндегі газ балансын жасау;
2. Өз қажеттіліктеріне және технологиялық ысыраптарға арналған газ шығындары бойынша жиынтық айлық есептер жасау;
3. Есепті кезеңнің қорытындысы бойынша газды тасымалдау бойынша есептер, қабылдаутапсыру актілерін ұсыну;
4. Газ тасымалдау жүйесі бойынша жабдықтың жай-күйі бойынша жиынтық ақпарат құру.

Білімдер:
1. Газ теңгерімдерін және технологиялық объектілердің жұмыс режимін бақылау мәселелерін реттейтін нормативтік құжаттар, стандарттар;
2. Газды тасымалдау және жеткізу жөніндегі жоспарлар;
3. Өз мұқтаждарына және технологиялық ысыраптарға арналған газ шығыстары жөніндегі есептерді жасау ережесі мен тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Еңбек функциясы 3:
Газ тасымалдау процесін жетілдіру



Дағды 1:
МГҚ және МГҚ объектілерінің сенімділігін, тиімділігін және қауіпсіздігін арттыруға бағытталған іс-шараларды әзірлеу

Машықтар:
1. Объектіні пайдалану мәселелерін шешу нұсқаларын әзірлеу, нұсқаларды талдау, салдарларды болжау;
2. Озық ақпараттық технологиялар мен әзірлемелерді пайдалану;
3.МГҚ объектілерінде сенімділік пен қауіпсіздікті жақсарту бойынша ұсыныстар енгізу және жобаларды әзірлеу;
4. Құбырлар жүйелерінің құрылымын жаңғырту бойынша ұсыныстар енгізу;
5. Монтаждау, ақаулықтарды іздестіру және жою және жабдықты пайдалануға беру бойынша жаңа жобаларды іске асыру.

Білімдер:
1. Саланың және ұйымның даму перспективалары;
2. Қызмет бағыты бойынша жаңа техника мен технологияны енгізуден тиімділікті анықтау әдістері;
3. Жаңа техниканы, озық технологияларды енгізуді, қызмет бағыты бойынша ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелерді регламенттейтін құжаттар;
4. Газбен жабдықтаудың жаңа технологиялық процестерін әзірлеудің озық тәжірибесі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық қасиеттер
Команда мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Аналитикалық ойлау
Компьютерлік сауаттылық
Міндеттерді орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команда жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ТР РК 4352023 – "О безопасности зданий и сооружений, строительных материалов и изделий". ТР РК 7312010 – "О безопасности углей и производственных процессов". ТР РК 602017 – "О радиационной безопасности". СТ РК ISO 9001–2016 – "Система менеджмента качества". СТ РК ISO 45001–2019 – "Система управления охраной труда и промышленной безопасностью". СТ РК 1194–2004 – "Организация и нормирование труда".

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Бас диспетчер

7

Бас инженер

12. Кәсіптің карточкасы "Желілік-өндірістік басқарманың бастығы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Желілік-өндірістік басқарманың бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
94-параграф (Цех бастығы)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Өндірісті жедел басқару бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:


Қызметтің негізгі мақсаты:

ЖӨБ қызмет көрсететін газ құбыры учаскесінде магистральдық құбыр объектілерінің сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральдық құбырдың сенімді әрі тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Магистральдық құбырдың сенімді әрі тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету



Дағды 1:
ЖӨБ өндірістік шаруашылық қызметінің қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Машықтар:
1. ЖӨБ өндірістік-шаруашылық қызметін басқару;
2. Өнім берушілерден газды қабылдау және тасымалдау жөніндегі тапсырмалардың орындалуын және ЖӨБ қызмет көрсететін газ құбыры учаскесінде тұтынушыларды үздіксіз газбен жабдықтауды, магистральдық газ құбыры объектілерінің үздіксіз және сенімді жұмысын қамтамасыз ету;
3. МГҚ объектілерінің қауіпсіз жағдайын қамтамасыз ету;
4. Дәнекерлеудің технологиялық карталарын келісу, технологиялық схемаларды, жұмыстарды жүргізуге арналған іс-шаралар жоспарларын бекіту;
5. Жазбаша рұқсаттарды (наряд-рұқсаттарды) бекітуге және оларды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттарға сәйкес қауіптілігі жоғары жұмыстардың орындалуын ұйымдастыруға міндетті;
6. Мердігер ұйымдарға, бөгде адамдарға ЖӨБ объектілерінде жұмыстар жүргізуге рұқсатты бекіту;
7. Салынған объектіні қабылдау немесе аяқталған күрделі жөндеу жөніндегі комиссияның құрамына қатысу;
8. Құрылымдық бөлімшеде авариялық-қалпына келтіру қорының жинақталуын бақылау;
9. Бұзушылықтарды жоюды және мемлекеттік бақылаушы органдар мен ӘӨБ нұсқамаларының уақтылы орындалуын бақылау;
10. Аварияларды оқшаулауға және жоюға басшылық жасау, Қызмет көрсетуші персоналдың АЖЖ білім деңгейін бақылау, өз құзыреті шегінде авариялардың алдын алу жөніндегі жұмыстарға тікелей басшылық жасау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және газ тасымалдау саласындағы өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Құбырлардың, жабдықтар мен құрылыстардың технологиялық сызбалары, конструктивтік және техникалық сипаттамалары;
3. МГҚ объектілерін қайта құру, жаңғырту, ТҚКжЖ, ДТ бойынша жұмыстардың жоспарларын, кестелерін әзірлеу, келісу және бекіту тәртібі;
4. Күзгі-қысқы кезеңде және көктемгі су тасқыны кезеңінде құбырлардың пайдалануға дайындығын дайындауды және бағалауды ұйымдастыру тәртібі;
5. МГҚ объектілерін пайдалану кезіндегі авариялық жағдайлардың түрлері, олардың пайда болу себептері, зақымдайтын факторлар мен салдарлар, алдын алу және жою тәсілдері;
6. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталуына, оның ішінде қауіпті өндірістік объектілерде өндірістік бақылауды ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібі;
7. Қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын жабдықтарды, техникалық құрылғыларды сынауға және куәландыруға қойылатын талаптар;
8. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Өндіріс тиімділігін арттыру

Машықтар:
1. Белгіленген нормативтер шегінде өз қажеттіліктеріне және технологиялық шығындарға газдың үнемді жұмсалуын қамтамасыз ету;
2. Жұмыс тиімділігін ұдайы арттыру негізінде газды тасымалдауға арналған пайдалану шығыстарын төмендету жөніндегі іс-шаралардың орындалуын бақылау;
3. ЖӨБ-тің бөлінген бюджеті шеңберінде тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді жылдық өтінімге енгізудің басымдығын айқындау;
4. ЖӨБ қызметінің қорытындыларын талдау, қызметкерлердің еңбегін ұйымдастыруды жетілдіру, шығыстарды (газ, материалдар, электр энергиясы және т. б.) ұтымды азайту, бөлімшені перспективалық дамыту бойынша ұсыныстар енгізу.

Білімдер:
1. МГҚ объектілерін пайдалану саласындағы Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің, өкімдік құжаттардың және техникалық құжаттаманың талаптары;
2. Газ саласын дамытудың бағыттары мен перспективалары;
3. Ұйымның даму перспективалары;
4. Қызмет бағыты бойынша жоспарларды, бағдарламаларды, іс-шараларды әзірлеу, келісу және бекіту тәртібі;
5. Экономика және жоспарлау негіздері;
6. Өндіріс резервтерін анықтау және пайдалану әдістері;
7. Құбыр көлігі саласындағы заманауи ғылыми-техникалық жетістіктер мен озық тәжірибелер;
8. Жаңа техниканы, озық технологияларды, ҒЗТКЖ енгізуді регламенттейтін салалық құжаттар;
9. Инвестициялық жобалардың тиімділігі мен қаржылық іске асырылуын бағалау принциптері мен әдістері;
10. Мг объектілерін пайдалану саласындағы энергия үнемдеу технологиялары;
11. Инновацияларды енгізу туралы шешім қабылдау кезінде тәуекелді бағалау әдістері;
12. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
ЖӨБ персоналын басқару

Машықтар:
Білуі:
1. ЖӨБ қызметкерлерінің еңбек және өндірістік тәртібін сақтауды қамтамасыз ету, өз құзыреті шегінде әкімшілік мәселелерді шешу;
2. ЖӨБ жұмысының сандық және сапалық көрсеткіштерінің орындалуын қамтамасыз ету бойынша ЖӨБ қызметтерінің жұмысын және тиімді өзара іс-қимылын ұйымдастыру;
3. Барлық қызметтердің, учаскелер мен цехтардың қатысуымен апатқа қарсы кешенді жаттығуды жүргізуге басшылық жасау;
4. ЖӨБ қызметкерлерін даярлау, қайта даярлау, біліктілігін арттыру және аттестаттау жоспарлары мен кестелерінің орындалуын қамтамасыз ету;
5. Персоналды техникалық оқытудың жүргізілуін бақылау;
6. ЖӨБ қызметкерлерінің штатын белгіленген нормативтер мен талаптарға сәйкес жасақтауды қамтамасыз ету;
4. ЖӨБ қызметкерлерін даярлау, қайта даярлау, біліктілігін арттыру және аттестаттау жоспарлары мен кестелерінің орындалуын қамтамасыз ету;
5. Персоналды техникалық оқытудың жүргізілуін бақылау;
6. ЖӨБ қызметкерлерінің штатын белгіленген нормативтер мен талаптарға сәйкес жасақтауды қамтамасыз ету;
7. Бөлімшеде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт, экологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы;
2. Менеджмент, еңбекті ұйымдастыру және персоналды басқару негіздері;
3. Жұмыс уақытының кестелік есебі;
4. Қызметкерлердің лауазымдары, жұмысшылардың кәсіптері бойынша жұмыс сипаттамалары;
5. Құрылымдық бөлімшелер туралы ережелерді, лауазымдық және өндірістік (жұмыс) нұсқаулықтарды әзірлеу жөніндегі жергілікті нормативтік актілер мен өкімдік құжаттардың талаптары.
Қарамағындағы персонал бөлігінде басшылардың, мамандардың, қызметшілердің лауазымдарына және жұмысшылардың кәсіптеріне қойылатын біліктілік талаптары;
6. Кіріспе, бастапқы, мерзімді, мақсатты және жоспардан тыс нұсқаулықтарды өткізу тәртібі мен құрамы;
7. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық
Аналитикалық ойлау
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команданың жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген "Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары"; 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 360 бұйрығымен бекітілген "Компрессорлық станцияларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Қызмет бастығы (өндірістік-техникалық)

7

Бас инженер

13. Кәсіптің карточкасы "Өндірістік-техникалық қызмет бастығы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Өндірістік-техникалық қызмет бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
Параграф 74. Өндірістік бөлімнің (өндірістік-техникалық бөлімнің) бастығы

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Өндірісті жедел басқару бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

Талап етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газ тасымалдау жүйесінің сенімді және тиімді жұмыс істеуіне басшылық жасау

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. МГҚ объектілерінде газ тасымалдауға басшылық жасау
2. МГҚ объектілерін пайдалану тиімділігін арттыру

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
МГҚ объектілерінде газ тасымалдауға басшылық жасау



Дағды 1:
МГҚ объектілерін пайдалануды ұйымдастыруға басшылық жасау

Машықтар:
1. МГҚ объектілерін пайдалану бойынша нормативтік деректермен жұмыс істеу;
2. МГҚ объектілерін пайдалану бойынша мәліметтер базасымен жұмыс істеу;
3. МГҚ объектілерінің жұмыс көрсеткіштерін және ағымдағы пайдалану жағдайларын талдау және бағалау;
4. МГҚ объектілерінің жұмыс режимдерін және қызмет көрсету нысандарын оңтайландыру бойынша шешімдер қабылдау;
5. Басымдылық пен қолда бар ресурстарды ескере отырып, ТҚКжЖ, ДТ жоспарлау кезінде оңтайлы шешімдерді таңдау;
6. Жөндеудің барлық түрлерін ұйымдастырудың перспективалық және ағымдағы жоспарларын жасау;
7. Тапсырыс берушімен, сервистік ұйымдармен, материалдық-техникалық жабдықтау қызметтерімен өзара іс-қимыл жасау;
8. МГҚ объектілерінде жұмыстар жүргізу кезінде шарттық міндеттемелердің орындалуын бақылау;
9. МГҚ объектілерін пайдалану бойынша өндірістік қызметті ұйымдастыруға МТР қажеттілігі туралы ақпаратты талдау;
10. МГҚ объектілерін күзгі-қысқы кезеңде және көктемгі су тасқыны кезеңінде пайдалануға дайындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын жасау;
11. Авариялар мен инциденттердің алдын алу және жою жөніндегі шараларды әзірлеу.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және газ тасымалдау саласындағы өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Құбырлардың, жабдықтар мен құрылыстардың технологиялық схемалары, конструктивтік және техникалық сипаттамалары;
3. МГҚ объектілерін қайта құру, жаңғырту, ТҚКжЖ, ДТ бойынша жұмыстардың жоспарларын, кестелерін әзірлеу, келісу және бекіту тәртібі;
4. МТР тұтыну номенклатурасы мен нормалары;
5. Күзгі-қысқы кезеңде және көктемгі су тасқыны кезеңінде құбырлардың пайдалануға дайындығын дайындауды және бағалауды ұйымдастыру тәртібі;
6. МГҚ объектілерін пайдалану кезіндегі авариялық жағдайлардың түрлері, олардың пайда болу себептері, зақымдайтын факторлар мен салдарлар, алдын алу және жою тәсілдері;
7. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталуына, оның ішінде қауіпті өндірістік объектілерде өндірістік бақылауды ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібі;
8. Қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын жабдықтарды, техникалық құрылғыларды сынауға және куәландыруға қойылатын талаптар;
9. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Өндірісті нормативтік және техникалық құжаттамамен қамтамасыз ету

Машықтар:
1. МГҚ объектілерін пайдалану саласындағы заңнамалық және нормативтік техникалық құжаттаманың талаптарын талдау және жүйелеу;
2. Қызмет бағыты бойынша жергілікті нормативтік актілер мен өкімдік құжаттарды әзірлеу және өзектендіру;
3. Есепті құжаттаманы қалыптастыру бойынша ақпараттық жүйелермен жұмыс істеу;
4. Авариялар мен инциденттердің алдын алу және жою жөніндегі шараларды әзірлеу.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің және газ тасымалдау саласындағы өкімдік құжаттардың талаптары;
2. Газ тасымалдау саласындағы техникалық құжаттама;
3. Техникалық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу бойынша басшылық құжаттардың, оның ішінде стандарттар мен техникалық шарттардың талаптары;
4. Өндірушілердің пайдалану және жөндеу құжаттамасының талаптары;
5. МГҚ объектілері жабдықтарының нақты техникалық жай-күйін ұйымдастыру және бағалау әдістері;
6. МГҚ объектілері жабдықтарының нақты техникалық жай-күйін бақылау және бағалау әдістері;
7. Қауіпті өндірістік объектілердің қауіпсіздік декларациясын әзірлеуге қойылатын талаптар;
8. Жергілікті нормативтік актілерді және қызмет бағыты бойынша өкімдік құжаттарды әзірлеу, келісу және бекіту тәртібі;
9. МГҚ объектілерін пайдалану бойынша техникалық, пайдалану және есептік құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу жөніндегі стандарттар, техникалық шарттар, басшылық құжаттар;
10. Экономика және жоспарлау негіздері;
11. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
МГҚ объектілерін пайдалану тиімділігін арттыру



Дағды 1:
МГҚ объектілерін пайдалану тиімділігін арттыру жөніндегі жұмыстарға басшылық жасау

Машықтар:
1. МГҚ объектілерін пайдалану саласында дамудың перспективалық жоспарларын әзірлеу;
2. МГҚ объектілерін пайдалану бойынша қызмет көрсеткіштерін талдау және қорытындылау;
3. МГҚ объектілерінің қауіптілігін анықтау және пайдалану тәуекелдерін бағалау;
4. МГҚ объектілерін пайдалануды ұйымдастырудың тиімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды әзірлеу;
5. Өндірістің перспективалы инновациялық әдістері мен технологияларын анықтау;
6. Жаңа техниканы, технологияларды, ҒЗТКЖ, материалдар мен жабдықтарды енгізу тәуекелдерін бағалау;
7. МГҚ объектілерін пайдалану жөніндегі қызметке инновацияларды енгізу тиімділігін бағалауды жүзеге асыру;
8. МГҚ объектілерін пайдалану процестерін автоматтандыру бойынша жұмыстар жүргізуді жоспарлау;
9. Рационализаторлық ұсыныстарды қолданудың жаңалығын, пайдалылығын және орындылығын бағалау.

Білімдер:
1. МГҚ объектілерін пайдалану саласындағы Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің, өкімдік құжаттардың және техникалық құжаттаманың талаптары;
2. Газ саласын дамытудың бағыттары мен перспективалары;
3. Ұйымның даму перспективалары;
4. Қызмет бағыты бойынша жоспарларды, бағдарламаларды, іс-шараларды әзірлеу, келісу және бекіту тәртібі;
5. Экономика және жоспарлау негіздері;
6. Өндіріс резервтерін анықтау және пайдалану әдістері;
7. Құбыр көлігі саласындағы заманауи ғылыми-техникалық жетістіктер мен озық тәжірибелер;
8. Жаңа техниканы, озық технологияларды, ҒЗТКЖ енгізуді регламенттейтін салалық құжаттар;
9. Инвестициялық жобалардың тиімділігі мен қаржылық іске асырылуын бағалау принциптері мен әдістері;
10. МГҚ объектілерін пайдалану саласындағы энергия үнемдеу технологиялары;
11. Инновацияларды енгізу туралы шешім қабылдау кезінде тәуекелді бағалау әдістері;
12. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық
Топ мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Аналитикалық ойлау
Тапсырмаларды орындаудағы дәлдік
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команданың жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген "Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары"; 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 360 бұйрығымен бекітілген "Компрессорлық станцияларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары"

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Желілік-өндірістік басқарманың бастығы

7

Бас инженер

14. Кәсіптің карточкасы "Өндіріс инженері":

Топтың коды:

2141-1

Қызмет атауының коды:

2141-1-001

Кәсіптің атауы:

Өндіріс инженері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген). §83 Өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

I санатты өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм және II санатты өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер лауазымында кемiнде 2 жыл жұмыс өтілі; II санатты өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм және санатсыз өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер лауазымында кемiнде 3 жыл жұмыс өтілі; санатсыз өндірісті басқаруды ұйымдастыру жөніндегі инженер: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) бiлiм, жұмыс өтіліне талаптар қойылмайды немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнайы орта, кәсіптік орта) білім және І санатты техник лауазымында кемінде 3 жыл жұмыс өтілі.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет емес

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Компрессорлық станцияның газ тасымалдау жабдығын пайдалануды жедел басқару

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Газ тасымалдау жабдығының жұмысын берілген технологиялық режимде ұстау
2. Бағынысты ауысымдағы персоналды басқару

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Газ тасымалдау жабдығының жұмысын берілген технологиялық режимде ұстау



Дағды 1:
Ауысым тапсырмасын орындау

Машықтар:
1. Технологиялық параметрлерді түзету бойынша шешімдер қабылдау;
2. Газ айдау агрегаттарын (ГАА) іске қосу және тоқтату операцияларының дұрыстығын бағалау);
3. Газ тасымалдау жабдығының пайдалану параметрлерінің нормативтік (рұқсат етілген) шамаларынан өзгеру және ауытқу себептерін анықтау;
4. Шектеулі уақыт режимінде шешім қабылдау;
5. Жабдықтың жай-күйінің пайдалану регламенттерінің талаптарына сәйкестігін анықтау;
6. Сызбалар мен схемаларды оқу;
7. Газ режимінің көрсеткіштерін, агрегаттарды тоқтату және іске қосу уақытын журналға тіркеу.

Білімдер:
1. Газ тасымалдау жабдығы жұмысының нормативтік және шекті параметрлері;
2. Негізгі бақылау-өлшеу аспаптарының, оның ішінде қауіпсіздік аспаптарының жұмыс істеу қағидаттары;
3. Технологиялық процестерді басқарудың автоматты жүйесі, телемеханика құралдарының, газ тасымалдау жабдығын автоматты басқару жүйелерінің құрылымы, өзара іс-қимылы;
4. Жабдық жұмысының қауіпті режимдерінің алдын алу жөніндегі үлгілік шаралар;
5. Еңбек қауіпсіздігі стандарттары, қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары;
6. Құжаттаманы жүргізуге қойылатын талаптар;
7. Табиғи газдың қасиеттері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Газ тасымалдау жабдығының жұмысын пайдалану

Машықтар:
1. Айналып өту кезінде газ тасымалдау жабдығының ақауларын анықтау;
2. Аспаптардың көрсеткіштері, шу сипаттамалары бойынша газ тасымалдау жабдығының жұмысындағы ауытқуларды анықтау;
3. Жабдық жұмысының қауіпті режимдерінің алдын алу шараларын қабылдау;
4. Өлшеу құралдарының көрсеткіштерін талдау;
5. Газ тасымалдау жабдығын пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарды жетілдіру бойынша ұсыныстарды талдау және әзірлеу.

Білімдер:
1. Технологиялық жабдықтарды пайдалану бойынша регламенттер;
2. Газ тасымалдау жүйесі учаскесінің технологиялық схемасы;
3. Газ тасымалдау жабдығын пайдалануға қойылатын талаптарды белгілейтін салалық стандарттар, техникалық регламенттер, нұсқаулықтар (нұсқаулықтар);
4. ГАА қосу және тоқтату алгоритмі;
5. Газ тасымалдау жабдығының мақсаты, құрылысы және жұмыс істеу принципі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Бағынысты ауысымдағы персоналды басқару



Дағды 1:
Ауысымды басқару

Машықтар:
1. Пайдаланушы персоналдың қызметін жоспарлау және ұйымдастыру;
2. Пайдалану персоналының жұмыс сапасын бағалау;
3. Персоналды оқыту бойынша техникалық және бағдарламалық құралдарды пайдалану;
4. Аварияға қарсы жаттығуларды өткізуді жоспарлау;
5. Ауысым персоналының жұмыс кестесін қалыптастыру;
6. Жұмыс күшін учаскелер бойынша орналастыру;
7. Еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулық жүргізу.

Білімдер:
1. Пайдалану персоналының біліктілік сипаттамалары;
2. Пайдалану персоналының кәсіптері мен жұмыс түрлері бойынша еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулық;
3. Авариялар мен инциденттердің салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Дағды 2:
Ауысымды қабылдаутапсыру

Машықтар:
1. Ауысымды қабылдау және тапсыру;
2. Бағыт бойынша айналып өтуді жүзеге асыру;
3. Компрессорлық станцияның негізгі және қосалқы жабдықтарын пайдалану бойынша жедел-техникалық құжаттаманы жүргізу;
4. Есептік құжаттаманы ұсыну.

Білімдер:
1. Газ тасымалдау жабдығы ақауларының түрлері және оларды жою тәсілдері;
2. Газ тасымалдау жабдықтарының ақаулық белгілері;
3. ГАА қосу және тоқтату алгоритмі;
4. Жауапты аймақтағы жабдықтары бар компрессорлық цехтың және технологиялық құбырлар учаскесінің технологиялық схемасы;
5. Негізгі және қосалқы жабдықтарды пайдалану персоналының айналып өту маршруттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық қасиеттер
Команда мүшесі ретінде тиімді жұмыс істеу
Аналитикалық ойлау
Дербестік
Күйзеліске төзімділік
Өз жұмысы мен команда жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіптік біліктілігі мен икемділігін өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. "Магистралдық газ құбырларын пайдалану қағидалары" қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген; 2. "Компрессорлық станцияларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсатндағы № 360 бұйрығымен бекітілген.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

7

Бас инженер

6

Бас диспетчер

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      15. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Сағатұлы Ілияс, +7 (717) 278 69 54, I.sagatuly@energo.gov.kz

      16. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      "Интергаз Центральная Азия" Акционерлік қоғамы

      Жоба жетекшісі:

      Сембекова Айдана Ериковна

      E-mail: a.sembekova@ica.kz

      Телефон нөмірі: +7 (701) 666 71 45

      Орындаушылар:

      Тасмагамбетова Венера Алгалиевна, +7 (777) 479 13 48, tasmagambetova@ica.kz

      17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 17.06.2026 ж.

      18. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 23.06.2026 ж.

      19. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      20. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 3, 2026 ж.

      21. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2029 ж.

  Қазақстан Республикасы
Энергетика министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 5 қазандағы
№ 364-н/қ Бұйрыққа
9-қосымша
Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2024 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 479 бұйрығына
15-қосымша

Кәсіптік стандарт: "Магистралдық газ құбырының желілік бөлігін пайдалану және жөндеу"

1-ші тарау. Жалпы ережелер

      1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: "Магистральдық газ құбырының желілік бөлігін пайдалану және жөндеу" кәсіптік стандарты Қазақстан Республикасының "Кәсіптік біліктіліктер туралы" Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес құбыр көлігі саласында жұмыс істейтін мамандарға қойылатын талаптарды айқындау мақсатында әзірленді. Осы стандартқа сәйкес келетін мамандар магистральдық газ құбырының желілік бөліктерін техникалық қызмет көрсетуді, жөндеуді және пайдалануды жүзеге асырады, оның ішінде мониторинг жүргізу, диагностикалау, профилактикалық және авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын орындайды. Осы кәсіптік стандартқа байланысты экономикалық қызмет инженерлік қызметтерді көрсетуді, техникалық қызмет көрсетуді, жабдықтар мен материалдарды сатып алуды, сондай-ақ газ құбырларының қауіпсіздігі мен сенімді жұмысын қамтамасыз етуді қамтиды.

      2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

      1) жөндеу – магистральдық құбырдың және (немесе) оның объектілерінің желілік бөлігінің толық немесе ішінара пайдалану ресурсының жарамдылығын немесе жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралар (операциялар) кешені;

      2) магистральдық газ құбыры – тауарлық газды тасымалдауға арналған, бір немесе бірнеше газ құбырларынан (желілік бөліктен) және тасымалданатын газдың қысымын арттыруды және төмендетуді қамтамасыз ететін ілеспе объектілерден, телебасқару, байланыс құралдарынан және өзге де коммуникациялардан тұратын инженерлік құрылыс. Магистральдық газ құбыры объектілерінің құрамы жобалау құжаттамасымен және техникалық регламенттердің талаптарымен айқындалады;

      3) магистральдық газ құбырының желілік бөлігі – газды тікелей тасымалдауды жүзеге асыратын жер асты, су асты, жер үсті, жер үсті құбырлары.

      3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

      1) ӘӨБ – әкімшілік-өндірістік бақылау

      2) БА – басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы

      3) БТБА – бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы

      4) ҒЗТКЖ – ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар

      5) ГКС – газ компрессорлық станциясы

      6) ГТЖ – газ тасымалдау жүйесі

      7) ГТС – газ тарату станциясы

      8) ЖҚҚ – жеке қорғаныс құралдары

      9) МГЖБ – магистральдық газ құбырының желілік бөлігі

      10) МГҚ – магистральдық газ құбыры

      11) МТР – материалдық-техникалық ресурстар

      12) СБШ – салалық біліктілік шеңбері

      13) ТЖЖЖ – төтенше жағдайларды жою жоспары

      14) ТҚК – техникалық қызмет көрсету

      15) ТҚКжЖ – техникалық қызмет көрсету және жөндеу

2-ші тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

      4. Кәсіптік стандарттың атауы: Магистралдық газ құбырының желілік бөлігін пайдалану және жөндеу

      5. Кәсіптік стандарттың коды: H49500161

      6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

      H Көлік және қоймалау

      49 Құрлық және құбырмен жүретін көліктің қызметі

      49.5 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50 Құбыр көлігінің қызметі

      49.50.0 Құбыр көлігінің қызметі

      7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Магистральдық газ құбырының желілік бөлігі объектілерінің жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету (пайдалану және жөндеу). "Білімдер" бөлімінде қамтылған теориялық және практикалық білімдерге қойылатын талаптармен қатар, мамандар мен жұмысшылар еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптарын, жеке қорғаныш құралдарын пайдалану қағидаларын, орындалатын жұмыстардың (көрсетілетін қызметтердің) сапасына қойылатын талаптарды, жұмыс орнында еңбекті ұтымды ұйымдастыру қағидаттарын, ақаулардың түрлерін және олардың алдын алу мен жою тәсілдерін, сондай-ақ өндірістік дабыл беру жүйелерін білуге тиіс.

      8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

      1) Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаскенің бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      2) Желілік-пайдалану қызметінің бастығы - 6 СБШ-нің деңгейі

      3) Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі топтың басшысы - 6 СБШ-нің деңгейі

      4) Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі учаскенің шебері - 5 СБШ-нің деңгейі

      5) Қызмет мастері (электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны кондинционерлеу) - 5 СБШ-нің деңгейі

      6) Мұнай-газ құбырларын пайдалану жөніндегі техник - 4 СБШ-нің деңгейі

      7) Магистральдық газ құбырларының операторы - 3 СБШ-нің деңгейі

      8) Магистральдық құбырлар операторы - 3 СБШ-нің деңгейі

3-ші тарау. Кәсіптер карточкалары

9. Кәсіптің карточкасы "Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаскенің бастығы":

Топтың коды:

1322-0

Қызмет атауының коды:

1322-0-086

Кәсіптің атауы:

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаскенің бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген). Параграф 94. Цех басшысы (участке)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

кадрлар даярлаудың тиісті саласында жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және маман лауазымдарында мамандығы бойынша кемінде 3 жыл жұмыс өтілі немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және маман лауазымдарындағы мамандығы бойынша жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1322-0-058 - Өндіріс бастығы

Қызметтің негізгі мақсаты:

Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметін реттейтін заңнамалық және нормативтік актілерге сәйкес учаскеге басшылықты жүзеге асыру.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Өнеркәсіптік қауіпсіздік, өрт қауіпсіздігі және өндірістік санитария талаптарына сәйкес магистральдық құбыр объектілерін пайдалануды қамтамасыз ету.
2. Бөлімше персоналын басқару

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Өнеркәсіптік қауіпсіздік, өрт қауіпсіздігі және өндірістік санитария талаптарына сәйкес магистральдық құбыр объектілерін пайдалануды қамтамасыз ету.



Дағды 1:
Өндірісті уақтылы жоспарлау, магистральдық құбыр объектілерін пайдалану және техникалық қызмет көрсету бойынша жылдық жұмыс бағдарламаларын дайындау

Машықтар:
1. Магистральдық құбыр персоналының іс-қимылдарын ұйымдастыру және басқару;
2. Өндірістік персоналдың еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау (ЕҚжЕҚ), техникалық қауіпсіздік (ТҚ) және қоршаған ортаны қорғау (ҚОҚ) қағидаларын енгізу және сақтауын/орындауын қамтамасыз ету бойынша іс-шараларды жүзеге асыру;
3. Жаңадан енгізілетін жабдықтарды/объектілерді, сондай-ақ күрделі жөндеуден және реконструкциядан кейін пайдалануға қабылдау жұмыстарына қатысу.

Білімдер:
1. Учаскенің өндірістік-шаруашылық қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар, нормативтік және әдістемелік материалдар;
2. Кәсіпорын мен учаскенің техникалық даму перспективалары;
3. Учаске өнімдеріне қойылатын техникалық талаптар, оларды өндіру технологиясы;
4. Учаске жабдықтары және оларды техникалық пайдалану қағидалары;
5. Еңбекті ұйымдастырудың, жұмыс орындарын ұйымдастыру және ұтымды ету әдістері мен тәсілдерін енгізуді ұйымдастыру;
6. Жаңа технологияларды/жабдықтарды енгізу процестеріне қатысу;
7. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Магистральдық құбыр қондырғылары мен жүйелеріне техникалық қызмет көрсетуді (ТҚК) және олардың жұмысын бақылау.

Машықтар:
1. Ағымдағы, жоспарлы-алдын алу жөндеу жұмыстарының, реконструкциялардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру;
2. Жаңадан енгізілетін жабдықтарды/объектілерді, сондай-ақ күрделі жөндеуден және реконструкциядан кейін пайдалануға қабылдау жұмыстарына қатысу;
3. Өндірістік қызмет нәтижелерін талдау, бюджет қаражатының, еңбекақы төлеу қорының жұмсалуын бақылау;
4. Қызмет бойынша белгіленген нысанда есептілікті жасау және жүргізу, оларды басшылыққа ұсыну;
5. Тексерулер/аудиттер қорытындылары бойынша анықталған ескертулер мен нұсқамаларды жоюға бағытталған іс-шараларды қабылдау.

Білімдер:
1. Учаскенің өндірістік-шаруашылық қызметіне қатысты ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттар, нормативтік және әдістемелік материалдар;
2. Кәсіпорын мен учаскенің техникалық даму перспективалары;
3. Учаске өнімдеріне қойылатын техникалық талаптар, оларды өндіру технологиясы;
4. Учаске жабдықтары және оларды техникалық пайдалану қағидалары;
5. Учаскенің өндірістік-шаруашылық қызметінің нысандары мен әдістері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Бөлім шығындарының баптарын қалыптастыру, талдау және есеп беру

Машықтар:
1. Өндірістік қызметтің нәтижелерін талдау, бюджеттің, еңбекақы қорының шығынын бақылау;
2. Жылдық бюджеттерді жасауға қатысу;
3. Қызмет бойынша белгіленген нысанда есептілік жасау және жүргізу және оларды басшылыққа ұсыну.

Білімдер:
1. Техникалық-экономикалық және ағымдағы өндірістік жоспарлаудың тәртібі мен әдістері;
2. Учаскенің өндірістік-шаруашылық қызметінің нысандары мен әдістері;
3. Еңбекақы төлеу жөніндегі қолданыстағы ережелер және материалдық ынталандыру нысандары;
4. Ұқсас өнімді өндіру саласындағы озық отандық және шетелдік тәжірибе; Экономика, еңбекті ұйымдастыру, Өндіріс және басқару негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Бөлімше персоналын басқару



Дағды 1:
Бағынысты персонал қызметін жұмыстарды ұтымды бөлу және өндірістік тапсырмалардың орындалуын қамтамасыз ету қажеттілігін ескере отырып жоспарлау.

Машықтар:
1. Бағынысты персоналдың жұмыс жоспарларын жасау;
2. Бөлімше туралы ережені, лауазымдық және өндірістік (жұмыс) нұсқаулықтарды әзірлеу;
3. Техникалық оқыту жоспарлары мен бағдарламаларын жасау;
4. Персоналды техникалық оқытуды жүргізу;
5. Жұмыскерлерге мерзімдік нұсқама жүргізуді, жабдықтарды техникалық пайдалану қағидалары, еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі қағидалары бойынша білімдерін тексеруді қамтамасыз ету, олардың сақталуын бақылау;
6. Қауіпсіз еңбек жағдайларын жасауды және жұмыскерлердің өндірістік және еңбек тәртібін сақтауын бақылауды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы негіздері;
2. Жұмыс уақытын пайдаланудың табельдік есебі;
3. Еңбекақы төлеу туралы ережелер;
4. Экономика, өндірісті, еңбекті ұйымдастыру және басқару негіздері;
5. Еңбекті нормалау негіздері.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Бағынысты персоналдың жұмысын бақылау және ұйымдастыру.

Машықтар:
1. Жұмыс процесін ұйымдастыру, бөлімше мақсаттарына қол жеткізуді қамтамасыз ете отырып, қызметкерлер арасында міндеттерді тиімді бөлу;
2. Тапсырмалардың орындалуын бақылау, белгіленген мерзімдердің, сапа және қауіпсіздік стандарттарының сақталуын қамтамасыз ету;
3. Персоналды дамыту, оқыту қажеттіліктерін анықтау, біліктілікті арттыру бағдарламаларын әзірлеу және қызметкерлердің мансаптық өсуін қамтамасыз ету;
4. Персоналдың жұмысын бағалау, тұрақты бағалау жүргізу және объективті кері байланыс беру;
5. Қызметкерлерді ынталандыру, қолайлы жұмыс ортасын қалыптастыру, олардың жұмысқа тартылуын және қанағаттанушылығын арттыру;
6. Қақтығыстарды шешу, ымыралы шешімдер табу және ұжымда жағымды ахуалды сақтау.

Білімдер:
1. Персоналды басқару әдістері, оның ішінде тиімді коммуникация, ынталандыру және қызметкерлерді дамыту әдістері;
2. Еңбекті жоспарлау және ұйымдастыру тәсілдері, оның ішінде міндеттер мен ресурстарды ұтымды бөлу;
3. Өнімділікті арттыру және ұжымда оң моральдық-психологиялық ахуалды қалыптастыру әдістері;
4. Персонал жұмысының тиімділігін бағалау жүйелері мен әдістері және басқа да құралдар;
5. Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде талап етілетін сапа және қауіпсіздік стандарттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Көшбасшылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР БК 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар"
ҚР ҚН 3.05-01-2013 "Магистральдық құбырлар" "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 354 бұйрығымен бекітілген.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі топтың басшысы

3

Магистральдық құбырлар операторы

5

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаске шебері

10. Кәсіптің карточкасы "Желілік-пайдалану қызметінің бастығы":

Топтың коды:

1329-1

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Желілік-пайдалану қызметінің бастығы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
94-параграф (Цех бастығы)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Маман лауазымдарында мамандығы бойынша жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Газды, газ конденсатын және оларды қайта өңдеу өнімдерін тасымалдауды жүзеге асыратын құбырлардың сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральдық құбырлардың сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету
2. Құбырларды пайдалану жөніндегі қызмет персоналына басшылық жасау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Магистральдық құбырлардың сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету



Дағды 1:
Магистральдық құбырларды пайдалануды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Өндірістік міндеттерді олардың басымдылық дәрежесі бойынша саралау;
2. Құбырларды пайдаланудың ағымдағы жағдайларын талдау және бағалау;
3. Бөлімшенің жауапкершілік аймағында тасымалданатын өнімді тасымалдаудың қалыпты режимінен ауытқуларды анықтау, оларды түзету шараларын анықтау;
4. Құбырларды күтіп ұстаудағы бұзушылықтарды анықтау және жоюды ұйымдастыру;
5. Бөлімшенің жауапкершілік аймағындағы құбырлардың техникалық жай-күйін бақылауды жүзеге асыру, тасымалдау режимдерін бұзу қаупі жоғары учаскелерді анықтау;
6. Құбырлардың тұтастығы мен апатсыз жұмысына қауіп төндіретін апатқа дейінгі жағдайды, ақаулар мен ақауларды бағалау, олардың дамуын болжау;
7. Техникалық жай-күйі туралы деректерді, ДТ нәтижелерін, құбырлардың ақауларының тізімдемесін талдау.
8. Күзгі-қысқы кезеңде және көктемгі су тасқыны кезеңінде бөлімшенің құбырларды пайдалануға дайындығын қамтамасыз ету;
9. ТҚКжЖ, ДТ сапалы әрі уақытылы өткізілуін қамтамасыз ету;
10. Нормативтік техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес құбырларда от, газ қауіпті жұмыстарды және аса қауіпті жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу;
11. Авариялар мен инциденттердің алдын алу және жою жөніндегі шараларды әзірлеу;
12. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын ұйымдастыру және бақылау;
13. Құбырларды пайдалану бойынша техникалық және есептік құжаттаманың жүргізілуін ұйымдастыру және бақылау.

Білімдер:
1. Тасымалданатын өнімді құбырлар арқылы тасымалдаудың технологиялық процестері;
2. Құбырлардың, жабдықтар мен құрылыстардың технологиялық схемалары, конструктивтік және техникалық сипаттамалары;
3. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің, өкімдік құжаттардың және құбырларды пайдалану саласындағы техникалық құжаттаманың талаптары;
4. Тасымалданатын өнімді тасымалдаудың технологиялық режимдері;
5. Аварияға дейінгі жағдайларды, ақаулар мен бұзылуларды бағалау әдістері, оларды жою тәсілдері мен құралдары;
6. Құбырлардың техникалық жай-күйін техникалық диагностикалау және болжау әдістері;
7. Құбырларға дейін ТҚКжЖ, ДТ бойынша жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу технологиясы, кезеңділігі және регламенті;
8. Құбырларды пайдаланудың маусымдық ерекшеліктері;
9. Құбырлардың учаскелерін жөндеуге шығару және жұмыстар жүргізілгеннен кейін оларды пайдалануға беру тәртібі;
10. Құбырлардағы авариялар, инциденттер, өрттер және төтенше жағдайлар кезіндегі іс-қимыл тәртібі, құлақтандыру схемалары;
11. Құбырларды пайдалану кезіндегі авариялық жағдайлардың түрлері, олардың пайда болу себептері, зақымдайтын факторлар мен салдарлар, алдын алу және жою тәсілдері;
12. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Құбырларды пайдалану тиімділігін арттыру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру

Машықтар:
1. Құбырлардың ағымдағы жағдайын және оларды пайдалануды ұйымдастыруды талдау және бағалау;
2. Құбырларды пайдалану тиімділігін арттыру резервтерін анықтау;
3. Құбырларды пайдаланудың сенімділігін, тиімділігін және қауіпсіздігін арттыруға бағытталған іс-шараларды әзірлеу және өткізу;
4. Құбыр көлігі саласындағы озық тәжірибені жинақтау, оны қолдану мүмкіндігін бағалау.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің, жергілікті нормативтік актілердің, өкімдік құжаттардың және құбырларды пайдалану саласындағы техникалық құжаттаманың талаптары;
2. Құбырлардың сенімділігін, тиімділігін және қауіпсіздігін арттыру жолдары;
3. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Құбырларды пайдалану жөніндегі қызмет персоналына басшылық жасау



Дағды 1:
Қарамағындағы персоналдың өндірістік қызметін ұйымдастыру

Машықтар:
1. Өндірістік міндеттер мен қолда бар ресурстардың басымдылығын ескере отырып, жұмыс жоспарларын жасау;
2. Еңбекті тиімді ұйымдастыруды және жұмыс уақытын ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету;
3. Персонал орындаған жұмыстардың сапасын бағалау;
4. Құбырларды пайдалану жөніндегі бөлімше қызметінің тиімділігін бағалау;
5. Бөлімшеде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт, экологиялық қауіпсіздік талаптарының сақталуын ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы;
2. Менеджмент, еңбекті ұйымдастыру және персоналды басқару негіздері;
3. Жұмыс уақытының кестелік есебі;
4. Қызметкерлердің лауазымдары, жұмысшылардың кәсіптері бойынша жұмыс сипаттамасы;
5. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт және экологиялық қауіпсіздік талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Қарамағындағы персоналды оқытуды жүргізу

Машықтар:
1. Бөлімше туралы ережені, лауазымдық және өндірістік (жұмыс) нұсқаулықтарды әзірлеу;
2. Персоналға қажетті біліктілік қажеттілігін анықтау;
3. Техникалық оқу жоспарларын, бағдарламаларын жасау;
4. Қарамағындағы қызметкерлермен техникалық оқу жүргізу;
5. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, өрт, экологиялық қауіпсіздік бойынша оқытуды, нұсқамалар, білімдерін тексеруді ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Құрылымдық бөлімшелер туралы ережелерді, лауазымдық және өндірістік (жұмыс) нұсқаулықтарды әзірлеу жөніндегі жергілікті нормативтік актілер мен өкімдік құжаттардың талаптары.
Бағынысты персонал бөлігінде Басшылардың, мамандардың, қызметшілердің лауазымдарына және жұмысшылардың кәсіптеріне қойылатын біліктілік талаптары;
2. Кіріспе, бастапқы, кезеңдік, нысаналы және жоспардан тыс нұсқамаларды өткізу тәртібі мен құрамы.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Көшбасшылық
Аналитикалық ойлау
Дербестік
Тез шешім қабылдай білу
Өз жұмысы үшін және команданың жұмысы үшін жауапкершілік
Кәсіби біліктілік пен дағдыларды өз бетінше дамыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

1. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы № 33 бұйрығымен бекітілген, "Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары" (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10363 болып тіркелген).
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 360 бұйрығымен бекітілген "Компрессорлық станцияларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10251 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі инженер

7

Бас инженер

6

Өндірістік-техникалық қызмет бастығы

11. Кәсіптің карточкасы "Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі топтың басшысы":

Топтың коды:

1322-0

Қызмет атауының коды:

1322-0-091

Кәсіптің атауы:

Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі топтың басшысы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

6

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).1-ші параграф. Бригада (топ) бастығы (басшысы)

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Инженерия және инженерлік іс

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:
Өндірістік және өңдеу салалары

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура)

Мамандық:

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

тиісті оқыту саласында жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және мамандық бойынша жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1322-0-079 - Техникалық басшы (кен қазу өнеркәсібі)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жоспарлы көлемдерді орындау және магистральдық құбыр объектілерін қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету үшін технологиялық регламенттердің нормаларына сәйкес бақылаудағы құбыржолдар бойынша өнімді тасымалдаудың үздіксіз процесін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральдық құбырды пайдалануды ұйымдастыру және бақылау.
2. Магистральдық құбырды пайдалану кезінде қауіпсіздік стандарттары мен қоршаған ортаны қорғау талаптарының сақталуын бақылауды ұйымдастыру.

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Магистральдық құбырды пайдалануды ұйымдастыру және бақылау.



Дағды 1:
НӨнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау саласындағы жұмыстарды ұйымдастыру және бақылау.

Машықтар:
1. Авариялық жаттығуларды өткізу;
2. Бағынысты персоналға және жұмысқа жаңадан қабылданған жұмыскерлерге нұсқама жүргізу, оларды жұмыс орындарымен және еңбек жағдайларымен таныстыру;
3. Қызметкерлерге еңбекті қорғау, техникалық қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау стандарттары бойынша нұсқама жүргізу;
4. Қызметкерлерді қолданыстағы өндірістік рәсімдерге және қауіпсіздік пен экология саласындағы нормативтік талаптарға оқыту;
5. Жұмыстарды орындау процесінде өндірістік рәсімдер мен қауіпсіздік стандарттарының сақталуын бақылау;
6. Қауіпсіздік және экология стандарттарының сақталуы туралы есептер жасау, сондай-ақ процестерді жақсарту бойынша ұсынымдар әзірлеу.

Білімдер:
1. Авариялық жаттығуларды ұйымдастыру және өткізу әдістері;
2. Кен орнындағы өнім ағындарының схемасы;
3. Құбырлар мен жабдықтарға қойылатын техникалық сипаттамалар мен талаптар;
4. Техникалық қызмет көрсету және жөндеу технологиясы;
5. Мұнай мен газды тасымалдау технологиясы;
6. Құбырларды техникалық және қауіпсіз пайдалану қағидалары;
7. Өндірістік қауіпсіздік және тасымалдау жүйесі объектілерінің ықтимал аварияларды жою жоспары (ПЛВА) бойынша қағидалар, рәсімдер және стандарттар;
8. Өндірістегі жұмыс процестері мен еңбек жағдайлары;
9. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Материалдық-техникалық базамен және тауарлық-материалдық құндылықтармен қамтамасыз ету.

Машықтар:
1. Жұмыс кестесін, жұмыстар мен материалдарға өтінімдерді, нұсқаулықтарды, схемаларды және басқа да қажетті техникалық құжаттаманы жасау;
2. Сапалы жұмыстарды орындау үшін ресурстарға қажеттілікті бағалау;
3. Жұмысқа қажетті материалдардың, құралдардың және жабдықтардың болуын және жарамдылығын бақылау;
4. Кәсіптік міндеттерді орындау үшін қажетті ресурстардың үздіксіз жеткізілуін қамтамасыз ету;
5. Жұмыс орындарында материалдарды, құралдарды және жабдықтарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Тасымалдау жүйесінің технологиялық регламенттері;
2. Ресурстарға қажеттілікті бағалау әдістері және міндеттерді тиімді орындау үшін оларды бөлу қағидаттары;
3. Материалдардың, құралдардың және жабдықтардың жай-күйіне қойылатын стандарттар мен талаптар, сондай-ақ олардың жарамдылығын бақылау әдістері;
4. Ресурстарды үздіксіз қамтамасыз етудің логистикалық процестері мен қағидаттары, оның ішінде жеткізушілермен жұмыс және қоймалық есеп жүргізу;
5. Жұмыс тиімділігін арттыру және шығындарды азайту мақсатында материалдарды, құралдарды және жабдықтарды ұтымды пайдалану қағидаттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
Объектіні пайдалануды жоспарлау және әдістемелерді жетілдіру.

Машықтар:
1. Бекітілген нысандар бойынша жоспарлар мен есептерді дайындау;
2. Тасымалдау жүйесі объектілерінің сенімді және қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз ету бойынша жұмыста қажетті жедел, есептік, ауысымдық және басқа да құжаттамаларды жүргізу;
3. Неғұрлым озық технологияларды немесе техникалық құралдарды қолдану және енгізу арқылы тасымалдау жүйесі объектілерін пайдалану әдістерін жетілдіру.

Білімдер:
1. Автоматика және телемеханика негіздері;
2. Саланың есептілігін жүргізу процесін реттейтін заңнама, стандарттар және нормативтік актілер;
3. Есептерді дайындауға қажетті деректерді талдау және статистикалық әдістер;
4. Есептілікке қойылатын қағидаттар мен талаптар (дәлдік, толықтық, уақтылылық);
5. Тасымалдау жүйесі объектілерінің техникалық жай-күйін мониторингтеу үшін қажетті пайдалану деректерін есепке алу және талдау қағидаттары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Магистральдық құбырды пайдалану кезінде қауіпсіздік стандарттары мен қоршаған ортаны қорғау талаптарының сақталуын бақылауды ұйымдастыру.



Дағды 1:
Магистральдық құбырды пайдалану кезінде қауіпсіздік нормаларының сақталуын бақылауды жүзеге асыру.

Машықтар:
1. Жұмыс орындарында қауіпсіздік стандарттарының орындалуын бақылауды жүзеге асыру;
2. Құбырларды пайдалану аймағындағы еңбек жағдайларын бағалау және бақылау әдістемелерін қолдану;
3. Объектілерде қауіпсіздік бойынша тұрақты тексерулер жүргізу;
4. Жұмыс орнындағы қауіпсіздік жағдайларын жақсарту бойынша іс-шараларды әзірлеу және енгізу;
5. Жұмыскерлердің өмірі мен денсаулығына төнетін тәуекелдерді бағалау және оларды төмендету бойынша шаралар қабылдау.

Білімдер:
1. Құбыр жүйелерін пайдалану кезінде еңбек қауіпсіздігі талаптары;
2. Жұмыскерлердің денсаулығы мен қауіпсіздігіне төнетін тәуекелдер мен қауіптерді бағалау әдістері;
3. Техникалық қауіпсіздік бойынша нұсқама жүргізу және оқыту рәсімдері мен қағидалары;
4. Құбырларды қауіпсіз пайдалануды реттейтін технологиялық регламенттер мен стандарттар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Магистральдық құбырды пайдалану кезінде қоршаған ортаны қорғау стандарттарының сақталуын бақылауды жүзеге асыру.

Машықтар:
1. Құбыр жүйесі объектілерінде экологиялық стандарттардың сақталуын бақылауды жүзеге асыру;
2. Құбырларды пайдалану процесінде қоршаған ортаның ластануын болдырмау бойынша шараларды қолдану;
3. Ықтимал бұзушылықтарды анықтау мақсатында экологиялық аудиттер мен инспекциялар жүргізу;
4. Қоршаған ортаны қорғау бойынша іс-шараларды әзірлеу және іске асыру;
5. Құбырларды пайдаланудың қоршаған ортаға әсерін талдау және зиянды әсерді барынша азайту бойынша шаралар қабылдау.

Білімдер:
1. Құбырларды пайдалану кезінде қоршаған ортаны қорғауды реттейтін экологиялық стандарттар мен нормативтер;
2. Қоршаған ортаға әсерді бағалау әдістері, оның ішінде судың, ауаның және топырақтың ластануын бағалау;
3. Экологиялық аудиттер мен инспекциялар жүргізу рәсімдері;
4. Құбырларды пайдалану кезінде қоршаған ортаға әсерді барынша азайтуға бағытталған шаралар;
5. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы заңнама және кәсіпорындар үшін міндетті экологиялық талаптар.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Жүйелі ойлау
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Көшбасшылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СП 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар",
ҚР ҚН 3.05.01.2013 "Магистральдық құбырлар", "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №354 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

3

Магистральдық құбырлар операторы

6

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаске бастығы

5

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаске шебері

12. Кәсіптің карточкасы "Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі учаскенің шебері":

Топтың коды:

1322-0

Қызмет атауының коды:

1322-0-087

Кәсіптің атауы:

Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі учаскенің шебері

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
§ 90 Учаске мастері

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Электромеханикалық жабдықтарға техникалық қызмет көрсету, жөндеу және пайдалану (түрлері және салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

кадрлар даярлаудың тиісті саласында жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және өндірісте кемінде 1 жыл жұмыс өтілі немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және жұмыс өтілі өндірісте кемінде 3 жыл, тиісті мамандық бойынша білімі болмаған жағдайда, өндірістегі жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

1322-0-039 - Учаске мастері (кен қазу өнеркәсібі)
1329-1-017 - Учаске мастері (басқа салалар бойынша)

Қызметтің негізгі мақсаты:

Магистральдық құбырдың бекітілген объектілерінің үздіксіз және тиімді жұмысын қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Технологиялық жабдықты пайдалану
2. Жабдықтың тұтастығын диагностикалау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Технологиялық жабдықты пайдалану



Дағды 1:
Технологиялық жабдыққа қызмет көрсету

Машықтар:
1. Қызмет көрсету кестесіне сәйкес бөлімнің жұмыс жоспарының орындалуын қамтамасыз ету;
2. Бекітілген газ конденсат құбырлары, тазартылған газ құбырлары, газ реттеу станциясы (ГРС) және метанол құбыры учаскелерінің жедел-пайдалану құжаттамасын жүргізу;
3. Газ компрессорлық станциясының (ГКС) желілік бөлігі, метанол құбыры және газ реттеу станциясы (ГРС) бойынша запорлық арматураға қызмет көрсету;
4. Міндеттерді бөлу және орындалуын бақылау;
5. Учаскедегі жұмыс жоспарларын, оның ішінде техникалық қызмет көрсету кестелерін әзірлеу;
6. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша нұсқама жүргізу;
7. Газ талдағыштарды қолдана отырып, сынамалар алуды және олардың газдану деңгейіне талдау жүргізілуін бақылау.

Білімдер:
1. Техникалық және қауіпсіз пайдалану, еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы және қоршаған ортаны қорғау нормалары, ережелері;
2. Жабдықтардың конструкциялары мен жұмыс істеу принциптері;
3. Жабдықтарды ағымдағы жөндеу;
4. Қолданылатын материалдарға, жабдықтарға қызмет көрсететін құрылғыларға қойылатын талаптар;
5. Ішкі еңбек тәртібін, қауіпсіздік техникасын және еңбекті қорғауды, өндірістік санитарияны, өрт қауіпсіздігі талаптарын орындау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Технологиялық жабдықтарды ағымдағы жөндеу

Машықтар:
1. Жер үсті және жер асты жабдықтары мен коммуникацияларын, өшіру, өшіру, сақтандырғыш және реттеуші клапандарды жөндеуді ұйымдастыру;
2. Автоматтандырудың негізгі құралдарының жұмысын және реттелуін бақылау;
3. Газ және конденсат ысыраптарын азайту, газды жинау, дайындау және тасымалдау бойынша технологиялық процестерді жетілдіру бойынша техникалық және технологиялық шараларды жүзеге асыру;
4. Ағымдағы жөндеу және профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін учаскенің жоспарларын әзірлеу.

Білімдер:
1. Мұнай мен газды тасымалдау технологиясының негіздері;
2. Құбырларға қызмет көрсету және жөндеу технологиясының негіздері;
3. Тұтастықты басқару жүйесінің жұмыс принципі;
4. Қауіпті газды және ыстық жұмыстарды қауіпсіз орындау ережелері;
5. Ішкі еңбек тәртібін, қауіпсіздік техникасын және еңбекті қорғауды, өндірістік санитарияны, өрт қауіпсіздігі талаптарын орындау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Жабдықтың тұтастығын диагностикалау



Дағды 1:
Ішкі жүйелердің көмегімен жабдықтың тұтастығын диагностикалау

Машықтар:
1. Жабдықтардың немесе процестердің жұмысындағы проблемаларды анықтау және тиімді шешімін табу;
2. Ақаулықтардың себептерін талдау және олардың алдын алу шараларын әзірлеу;
3. Тексерулер жүргізу және орындалған жұмыстардың сапасын бағалау;
4. Жабдықтарды тексеру және диагностикалау бойынша жұмыстарды орындау кестелерін әзірлеу.

Білімдер:
1. Мұнай мен газды тасымалдау технологиясының негіздері;
2. Құбырларға қызмет көрсету және жөндеу технологиясының негіздері;
3. Тұтастықты басқару жүйесінің жұмыс принципі;
4. Қауіпті газды және ыстық жұмыстарды қауіпсіз орындау ережелері;
5. Ішкі еңбек тәртібін, қауіпсіздік техникасын және еңбекті қорғауды, өндірістік санитарияны, өрт қауіпсіздігі талаптарын орындау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Сыртқы мамандардың көмегімен жабдықтың бүтіндігін диагностикалау

Машықтар:
1. Жабдықтарды тексеру және диагностикалау бойынша жұмыстарды орындау кестелерін әзірлеу;
2. Орындалған жұмыстың сапасын бағалау;
3. Дайындық шараларын жүргізу;
4. Технологиялық процесті азайту немесе тоқтату кезінде жұмыстарды орындау бойынша іс-шаралар жоспарын әзірлеу.

Білімдер:
1. Мұнай мен газды тасымалдау технологиясының негіздері;
2. Құбырларға қызмет көрсету және жөндеу технологиясының негіздері;
3. Тұтастықты басқару жүйесінің жұмыс принципі;
4. Қауіпті газды және ыстық жұмыстарды қауіпсіз орындау ережелері;
5. Бұзбайтын бақылаудың жұмыс істеу принциптері мен қолдану салалары;
6. Ішкі еңбек тәртібін, қауіпсіздік техникасын және еңбекті қорғауды, өндірістік санитарияны, өрт қауіпсіздігі талаптарын орындау тәртібі.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Командада жұмыс істей білу
Зейінді шоғырландыру және бақылау
Құрылымдық мәселелерді шешу

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СП 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар",
ҚР ҚН 3.05.01.2013 "Магистральдық құбырлар", "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №354 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаске бастығы

6

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі топтың басшысы

3

Магистральдық құбырлар операторы

13. Кәсіптің карточкасы "Қызмет мастері (электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны кондинционерлеу)":

Топтың коды:

1329-3

Қызмет атауының коды:

1329-3-012

Кәсіптің атауы:

Қызмет мастері (электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны кондинционерлеу)

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

5

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы "Басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығын бекіту туралы" 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 553 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22003 болып тіркелген).
§ 90 Участке мастері

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
орта білімнен кейінгі (қолданбалы бакалавриат)

Мамандық:
Автоматтандыру және технологиялық процестерді басқару (бейін бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

кадрлар даярлаудың тиісті саласында жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және өндірісте кемінде 1 жыл жұмыс өтілі немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім және жұмыс өтілі өндірісте кемінде 3 жыл, тиісті мамандық бойынша білімі болмаған жағдайда, өндірістегі жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етілмейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

8100-0-056 - Газ объектілерінің жабдықтарын пайдалану жөніндегі мастер

Қызметтің негізгі мақсаты:

Магистральдық газ құбырлары мен олардағы құрылыстардың жұмыстары мен пайдаланылуын қауіпсіз ұйымдастыруды қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. МГЖБ жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру мен техникалық сүйемелдеу

Қосымша еңбек функциялары:

1. МГЖБ жұмысының тиімділігін талдау

Еңбек функциясы 1:
МГЖБ жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру мен техникалық сүйемелдеу



Дағды 1:
МГЖБ техникалық жағдайын бақылау

Машықтар:
1. Жабдық жұмысының көрсеткіштері, жүргізілген диагностикалық зерттеулер негізінде МГЖБ техникалық жай-күйін талдау;
2. Қауіптілік және сындылық дәрежесі бойынша ақауларды саралау;
3. Жөндеуге ақаулы ведомостарды дайындау;
4. Жөндеу үшін материалдықтехникалық құралдарды жинақтауға өтінім жасау;
5. Материалдық-техникалық құралдардың кіріс бақылауы шеңберінде көзбен шолып қарауды жүзеге асыру;
6. Бақылаудағы объектілерде от, газ қауіпті жұмыстарды және қауіптілігі жоғары жұмыстарды жүргізу;
7. Құбыр арматурасын ажырату және ауыстырып қосу, жекелеген газ құбырлары арасында газды қайта жіберу;
8. Техникалық диагностика жүргізу үшін дайындық жұмыстарының құрамын анықтау.

Білімдер:
1. МГЖБ технологиялық жабдығы, оның жұмыс істеу принципі, пайдалану шарттары;
2. Жұмыстар жүргізу жоспарланып отырған газ құбыры учаскесінің технологиялық схемасы;
3. Аспаптарды, трас іздегіштерді пайдалану ережесі;
4. МГЖБ объектілерінде жұмыс жүргізуге рұқсат алу тәртібі;
5. Ақау ведомостарын ресімдеу ережесі, өтінім науқанын ұйымдастыру, қажеттілікті негіздеу және өтінім жасау тәртібі;
6. Диагностика бойынша нормативтік-техникалық құжаттары;
7. Диагностика жүргізу үшін учаскелерді дайындау тәсілдері;
8. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жоспарлы алдын алу, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын, МГЖБ апаттарды оқшаулау және жою жұмыстарын ұйымдастыру және сүйемелдеу

Машықтар:
1. Жұмыстарды жүргізуге арнайы рұқсаттар қалыптастыру;
2. Бекеттерді орналастыру орындарын анықтау;
3. Құбыр арматурасымен жұмыс істеу;
4. Уақытша кірме жолдарды, технологиялық өткелдерді орналастыруды, автокөлік техникасының өтпелерін қолданыстағы газ құбырлары арқылы жабдықтауды жүзеге асыру;
5. Газ құбырын, жер асты коммуникацияларын шурфтау қажеттілігін, нақты орналасқан жерін анықтау;
6. Газ құбырының жөнделетін учаскесін ашуды, траншеяларды әзірлеуді жүзеге асыру;
7. Газ құбырларын тазалау және сынау;
8. Топырақты қалпына келтіруге байланысты жерді техникалық қалпына келтіру жөніндегі жұмыстарды жүргізуді ұйымдастыру.

Білімдер:
1. Жұмысқа арнайы рұқсат алу тәртібі;
2. Қауіпті өндірістік объектілерге арналған техникалық құрылғыларды дайындау, монтаждау, жөндеу және қайта жаңарту кезінде дәнекерлеу технологияларын қолдану тәртібі;
3. Жұмыстарды жүргізу үшін газ құбырларының учаскелерін ажырату тәртібі;
4. Жұмыстарды жүргізу үшін ажыратылатын газ құбыры учаскесінің технологиялық схемасы;
5. Газды улау кезіндегі қауіпсіздік талаптары;
6. Авариялар мен инциденттер кезіндегі іс-қимыл тәртібі;
7. Аварияларды оқшаулау жөніндегі іс-шаралар жоспары;
8. От және газ қауіпті жұмыстарды жүргізу жөніндегі нормативтік құжаттары;
9. Тазарту құрылғысының өтуін бақылау әдістері мен құралдары;
10. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 3:
МГЖБ технологиялық жұмыстарды жүргізуді бақылау

Машықтар:
1. МГЖБ объектілерінде жұмыс істеу үшін жұмыскерлерді жіберуді ресімдеу;
2. Жұмыстарды өткізу жоспарларына сәйкес жүргізу тәртібін анықтау;
3. Нақты орындалған жұмыстардың көлемін анықтау, олардың сәйкестігін тексеру;
4. Газ құбыры трассасының инженерлік дайындық сапасын, траншея профилін, құбыр астындағы төсектің сапасын бағалау;
5. Дәнекерлеу-монтаждау, оқшаулау-салу және балластирлеу жұмыстарын жүргізу сапасын бағалау;
6. Одорантпен жұмыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Білімдер:
1. Мердігерлік ұйымдардың қызметкерлеріне МГЖБ объектілерінде жұмыс істеу үшін рұқсат беруді ұйымдастыру жөніндегі нормативтік құжаттары;
2. Жұмыстарды жүргізу үшін қажетті нормативтік-техникалық құжаттары;
3. Объектілерді пайдалануға қабылдау тәртібі;
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Қосымша еңбек функциясы 1:
МГЖБ жұмысының тиімділігін талдау



Дағды 1:
МГЖБ жұмысының тиімділігін талдау

Машықтар:
1. МГЖБ объектілерін пайдалану көрсеткіштерін, диагностикалық тексерулердің, мониторингтердің, техникалық деректердің нәтижелерін бағалау;
2. Геологиялық күрделі аумақтарда салынған газ құбырларының техникалық жай-күйіне мониторингті жүзеге асыру;
3. МГЖБ объектілерінде анықталған ақауларды қауіптілік және сындылық дәрежесі бойынша саралау;
4. Төмен жұмыс қысымы бар учаскелердің болу себептерін анықтау.

Білімдер:
1. Құбыр арматурасының, құбырішілік құрылғыларды іске қосу және қабылдау камераларының, МГЖБ орнатылған басқа жабдықтардың конструкциясы және жұмыс істеу принципі;
2. Геологиялық күрделі аумақтарда салынған газ құбырларын пайдалану ерекшеліктері;
3. МГЖБ қызмет көрсетілетін учаскелеріндегі жұмыс режимі;
4. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
МГЖБ объектілері жұмысының сенімділігін, тиімділігін және қауіпсіздігін арттыруға бағытталған іс-шараларды іске асыру

Машықтар:
1. МГЖБ объектілерінің ағымдағы жай-күйін талдау және бағалау;
2. МГЖБ объектілерінің жұмыс сенімділігін, тиімділігін және қауіпсіздігін арттыруға бағытталған іс-шараларды әзірлеу және жүргізу;
3. Энергия үнемдеу технологияларын пайдалана отырып, газ тасымалдау саласындағы озық тәжірибені МГЖБ объектілерінде қолдану мүмкіндігі мақсатында жинақтау

Білімдер:
1. МГЖБ объектілерінің жұмыс сенімділігін, тиімділігін және қауіпсіздігін арттыру әдістері;
2. Магистральдық құбыр объектісін пайдалану кезінде рұқсат етілген ең жоғары қысым шамасының қауіпсіздігін растайтын құжаттаманы рәсімдеу және сақтау тәртібі;
3. Газ құбырының қызмет ету мерзімін ұзартуға бағытталған ұйымдастырушылық және инженерлік-техникалық іс-шаралар;
4. Энергия үнемдеу жөніндегі нормативтік құжаттар;
5. Газ тасымалдау саласындағы озық тәжірибе;
6. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Күйзеліске тұрақтылық
Аналитикалық ойлау
Көшбасшылық

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СП 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар" ҚР ҚН 3.05.01.2013 "Магистральдық құбырлар" "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №354 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральдық құбырларды пайдалану жөніндегі Инженер

6

Техникалық диагностика инженері

14. Кәсіптің карточкасы "Мұнай-газ құбырларын пайдалану жөніндегі техник":

Топтың коды:

3118-4

Қызмет атауының коды:

3118-4-012

Кәсіптің атауы:

Мұнай-газ құбырларын пайдалану жөніндегі техник

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

4

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

қарастырылмаған

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (орта деңгейдегі маман)

Мамандық:
Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

тиісті мамандық (біліктілік) бойынша жұмыс өтіліне қойылатын талаптарсыз техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (орта арнаулы, орта кәсіптік) білім.

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етпейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

3118-4-011 - Мұнай мен газды дайындау және тасымалдау жөніндегі техник

Қызметтің негізгі мақсаты:

Магистральдық газ құбырларының, газ құбырлары-бұрулар мен олардағы құрылыстардың желілік бөлігін пайдалануды құжаттамалық қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес техникалық және технологиялық құжаттаманы жүргізу және өзектендіру
2. МГЖБ пайдалану бойынша есептік құжаттаманы қалыптастыру

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына сәйкес техникалық және технологиялық құжаттаманы жүргізу және өзектендіру



Дағды 1:
Магистральдық газ құбырларының ішкі техникалық және технологиялық нормативтік құжаттамасын басқару.

Машықтар:
1. Магистральдық газ құбырлары бойынша есептік құжаттаманы рәсімдеу;
2. Нормативтік-техникалық құжаттаманы пайдалану;
3. Магистральдық газ құбыры жабдықтарының, оның жұмысындағы ақаулардың, авариялар мен инциденттердің есебін жүргізу;
4. Дербес компьютерде жұмыс істеу дағдыларын меңгеру.

Білімдер:
1. Технологиялық схемаларда, карталарда магистральдық газ құбырының желілік бөлігінің (ЛЧМГ), байланыс және электрохимиялық қорғау (ЭХҚ) объектілерінің белгіленуі;
2. Есептік құжаттаманы жүргізу қағидалары;
3. Магистральдық газ құбырларын пайдалану қағидалары;
4. Ақпаратты қорғау және коммерциялық құпияны сақтау мәселелерін регламенттейтін нормативтік құжаттар;
5. Дербес компьютерде жұмыс істеу қағидалары;
6. Іс жүргізу негіздері;
7. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Магистральдық газ құбырының желілік бөлігін (ЛЧМГ) пайдалану және жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі нұсқаулықтарды әзірлеу.

Машықтар:
1. Жалпы және арнайы мақсаттағы технологиялық схемаларды, сызбаларды және техникалық құжаттаманы оқу;
2. Пайдалану құжаттамасымен жұмыс істеу;
3. Қолданыстағы нормативтер негізінде материалдық-техникалық ресурстарға, жеке және ұжымдық қорғаныш құралдарына қажеттілікті айқындау;
4. Технологиялық схемаларды, сызбаларды, жабдықтардың паспорттарын рәсімдеу;
5. Ұйымдастырушылық-өкімдік құжаттарды рәсімдеу.

Білімдер:
1. Сызу және схемалар құрастыру негіздері;
2. Техникалық құжаттаманы әзірлеу және рәсімдеу бойынша стандарттар, техникалық шарттар, басшылық құжаттар;
3. МГЖБ пайдалану және жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі нұсқаулықтарды рәсімдеу қағидалары;
4. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
МГЖБ пайдалану бойынша есептік құжаттаманы қалыптастыру



Дағды 1:
МГЖБ пайдалану бойынша құжаттама тізілімін енгізу

Машықтар:
1. Жеке қорғану құралдарының материалдық-техникалық ресурстарының (ЖҚҚ) шығынын есепке алу және тапсырыстарды қалыптастыру;
2. Белгіленген есептілік шеңберінде ұсынылатын ақпаратты талдау;
3. Электрондық деректер базасын толтыру;
4. Нормативтік-техникалық құжаттаманы пайдалану;
5. Материалдық-техникалық және жеке қорғау ресурстарын есептен шығару актілерін ресімдеу.

Білімдер:
1. Есепті құжаттаманы жүргізу, белгіленген есептілікті жасау ережесі;
2. Материалдық-техникалық ресурстардың, жеке қорғану құралдарының шығыс нормалары;
3. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Автоматтандырылған жүйелерден есептер шығару

Машықтар:
1. Автоматтандырылған бақылау және мониторинг жүйесінен есептілікті жинақтау және талдау;
2. Тұтастықты басқарудың автоматтандырылған жүйесінен есептілікті жинақтау және талдау;
3. Жүйеде ақаулар немесе ауытқулар анықталған кезде түзетулер енгізу.

Білімдер:
1. Басқару жүйелері мен олардың компоненттерінің жұмыс істеу қағидаттары;
2. Жүйенің бағдарламалық қамтамасыз етілуі;
3. Құбырды пайдалануға байланысты тәуекелдерді бағалау әдістемелері;
4. Жүйені инспекциялау және тестілеу әдістері;
5. Жүйеге қатысты қолданыстағы стандарттар, нормалар мен қағидалар;
6. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Ұқыптылық
Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Дәлдік

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СП 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар" ҚР ҚН 3.05.01.2013 "Магистральдық құбырлар" "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №354 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10240 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральдық құбыр желілерін пайдалану жөніндегі инженер

15. Кәсіптің карточкасы "Магистральдық газ құбырларының операторы":

Топтың коды:

8131-9

Қызмет атауының коды:

8131-9-166

Кәсіптің атауы:

Магистральдық газ құбырларының операторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

34-шығарылым. "Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (34-шығарылым) бекіту туралы" 2020 жылғы 24 желтоқсандағы № 533 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығы. (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21909 болып тіркелген).
Параграф 22. Магистральдық газ құбырларының операторы

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Мұнай мен газды қайта өңдеу технологиясы

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

Жұмыс тәжірибесі талап етілмейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етпейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Станция аумағында магистральдық газ құбырының сенімді және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Магистральдық мұнай өнімдері құбырларына және газ коллекторларына техникалық қызмет көрсету.
2. Газды тасымалдаудың технологиялық процесін бақылау.

Қосымша еңбек функциялары:


Еңбек функциясы 1:
Магистральдық мұнай өнімдері құбырларына және газ коллекторларына техникалық қызмет көрсету.



Дағды 1:
Магистральдық газ құбыры жабдықтары мен құрылыстарының техникалық жай-күйін тексеру.

Машықтар:
1. Газ құбырындағы өлшеу құралдарын пайдалану;
2. Магистральдық құбыржолдардың герметикалығын тексеруді жүзеге асыру;
3. Газдың шығу орындарын анықтау және оларды жою;
4. Күзет аймақтары мен ең төменгі рұқсат етілген қашықтықтар аймағы талаптарының бұзылуын анықтау және оларды жою жөнінде шаралар қабылдау;
5. Мониторинг, басқару және автоматтандыру жүйелерімен жұмыс істеу;
6. Жабдықтардың ақаулықтарын диагностикалауды жүзеге асыру.

Білімдер:
1. Газ құбыры мен коллекторлардың орналасуының технологиялық сызбасы және оларды пайдалану қағидалары;
2. Газдардың қасиеттері;
3. Сорғылардың, конденсациялық құрылыстардың және бақылау-өлшеу аспаптарының құрылымы;
4. Орындалатын жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар;
5. Жеке қорғаныш құралдарын пайдалану қағидалары;
6. Жарақаттану, улану және кенеттен сырқаттану жағдайларында зардап шеккендерге алғашқы (дәрігерге дейінгі) көмек көрсету қағидалары;
7. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Магистральдық газ құбырларындағы (МГ) жабдықтар мен құрылыстарды жөндеу және ретке келтіру.

Машықтар:
1. Запорлық құрылғыларды реттеуді орындау;
2. Газ құбырлары мен коллекторлардың жұмысындағы ақауларды жою;
3. Қызмет көрсетілетін жабдыққа ағымдағы жөндеу жұмыстарын орындау;
4. Арнайы құралдар мен құрылғыларды қолдану.

Білімдер:
1. Газ құбырлары мен коллекторлардың жұмысындағы ақауларды анықтау және жою тәсілдері;
2. Сорғылардың, конденсациялық құрылыстардың және бақылау-өлшеу аспаптарының құрылымы;
3. Слесарлық іс;
4. Орындалатын жұмыстардың сапасына қойылатын талаптар;
5. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Еңбек функциясы 2:
Газды тасымалдаудың технологиялық процесін бақылау.



Дағды 1:
Газды тасымалдау режимін реттеу.

Машықтар:
1. Сорғылардың жұмысын басқару;
2. Автоматтандыру жүйесінің құралдары арқылы газды тасымалдау бойынша технологиялық жабдықтардың нақты жұмыс параметрлерінің бекітілген нормативтік-технологиялық параметрлерге сәйкестігін анықтау;
3. Бақылау-өлшеу аспаптары арқылы электр қозғалтқыштарының жүктемесін, сорғылардағы және құбырдағы жұмыс қысымын, сорғы агрегаттарының дірілін, сорғылар мен электр қозғалтқыштары мойынтіректерінің температурасын бақылау;
4. Ауытқуларды анықтау және қажетті шараларды қабылдау.

Білімдер:
1. Нормативтік-технологиялық параметрлер, технологиялық қорғаныс, бұғаттау және дабыл беру қондырғыларының карталары, магистральдық газ құбырының технологиялық жұмыс режимдерінің карталары;
2. Магистральдық газ құбырының негізгі және қосалқы жабдықтарын техникалық пайдалану қағидалары;
3. Аспаптар көрсеткіштерін тіркеу тәртібі;
4. Газ компрессорлық станциясы (ГКС) жабдықтарын пайдалану жөніндегі технологиялық регламент;
5. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Магистральдық газ құбыры учаскесінің белгіленген жұмыс режимін қамтамасыз ету.

Машықтар:
1. Газды тасымалдаудың белгіленген режимін бақылау;
2. Авариялар, істен шығулар және инциденттер туындаған кезде сорғылардың тоқтатылуын қамтамасыз ету, магистральдық газ құбырларында жүргізіліп жатқан жұмыстарды тоқтату;
3. Микропроцессорлық автоматика жүйесін, диспетчерлік бақылау және басқару жүйесін пайдалана отырып, газ компрессорлық станциясы (ГКС) жабдықтарының, аспаптарының және жүйелерінің жұмыс параметрлерін бағалау;
4. Жұмыс режимі мен жабдық жұмысының оңтайлылығын талдау.

Білімдер:
1. Газды тасымалдаудың технологиялық процесі, метрология негіздері, гидравлика негіздері, газ компрессорлық станциясының (ГКС) жабдықтары мен құрылыстарының технологиялық карталары;
2. Магистральдық құбырдың технологиялық учаскесін басқару тәртібі;
3. Жабдықтардың жұмыс параметрлерінің нақты мәндері нормативтік мәндерден ауытқыған кездегі іс-қимыл тәртібі;
4. Бекітілген нормативтік-технологиялық параметрлер, технологиялық қорғаныс, бұғаттау және дабыл беру қондырғыларының карталары, магистральдық құбырдың жұмыс режимдерінің технологиялық карталары;
5. Басқарушы диспетчермен негізгі және авариялық байланыстарды ұйымдастыру схемалары;
6. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Жауапкершілік
Зейінді шоғырландыру және бақылау
Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СП 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар" ҚР ҚН 3.05.01.2013 "Магистральдық құбырлар" "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №354 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 10240 болып тіркелген).

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

4

Мұнай-газ құбырларын пайдалану жөніндегі техник

16. Кәсіптің карточкасы "Магистральдық құбырлар операторы":

Топтың коды:

8112-2

Қызмет атауының коды:

-

Кәсіптің атауы:

Магистральдық құбырлар операторы

СБШ бойынша біліктілік деңгейі:

3

СБШ бойынша біліктілік ішкі деңгейі:

-

БТБА, БА, үлгілік біліктілік сипаттамалары бойынша біліктілік деңгейі:

қарастырылмаған

Кәсіптік білім деңгейі:

Білім деңгейі:
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Мамандық:
Мұнай мен газды қайта өңдеу технологиясы

Біліктілік:
-

Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар:

қажет етпейді

Формалды емес және информалы біліммен байланыс:

қажет етпейді

Кәсіптің басқа ықтимал атаулары:

-

Қызметтің негізгі мақсаты:

Жоспарлы өндірістік көрсеткіштерге қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін газ конденсат құбырларын, метанол құбырларын, тазартылған газ газ құбырларын және газ тарату станцияларын пайдалану және оларға техникалық қызмет көрсету бойынша қойылған өндірістік міндеттерді орындау.

Еңбек функциялардың сипаттамасы

Еңбек функцияларының тізбесі:

Міндетті еңбек функциялары:

1. Құбырлардың жұмыс режимін бақылау

Қосымша еңбек функциялары:

-

Еңбек функциясы 1:
Құбырлардың жұмыс режимін бақылау



Дағды 1:
Техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындау

Машықтар:
1. Тиісті құбыр жүйесіндегі жергілікті бақылау-өлшеу аспаптарын тексеруді жүзеге асыру және басқару аппаратурасының көрсеткіштерін алу;
2. Атмосфераға, сондай-ақ үрлеу және дренаждық клапандар арқылы газдың шығу фактілерін анықтау және оларды жою жұмыстарына қатысу;
3. Пайдалану бойынша жедел режимдік парақтарды дайындау, ағымдағы техникалық қызмет көрсету, анықталған ақаулар, газдың шығуы және ауытқулар туралы ақпаратты жинау және өңдеу, оларды жедел құжаттамаға енгізу үшін дайындау;
4. Газды жеткізу және тұтыну режимдеріне сәйкес тазартылған газ құбырларын жедел ауыстырып-қосуды жүзеге асыру;
5. Газ конденсаты құбырларында және тасымалдау жүйесі объектілерінің күзет аймағында өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталуын қамтамасыз ету;
6. Бұзушылықтар мен ауытқуларды анықтау мақсатында құбыр трассасын аралап тексеруді және қарап шығуды жүзеге асыру.

Білімдер:
1. Мұнай мен газды тасымалдаудың технологиялық процестері және құбырларды пайдалану жөніндегі технологиялық регламент;
2. Коммуникациялардың технологиялық схемалары, тасымалданатын өнімдердің қасиеттері және қолданылатын химиялық реагенттердің сипаттамалары;
3. Құрамында күкіртсутегі бар газды және тұрақсыз конденсатты жинау мен тасымалдаудың ерекшеліктері;
4. Құбырлардың, ыдыстар мен аппараттардың техникалық сипаттамалары, оларға қауіпсіз қызмет көрсету қағидалары және қалыпты технологиялық жұмыс режимін сақтау тәртібі;
5. Қолданылатын бекіту крандарының, крандарды авариялық жабу автоматтарының (КАЖА) және бақылау-өлшеу аспаптарының техникалық сипаттамалары мен құрылымы;
6. Магистральдық құбыржолдарды қауіпсіз пайдалану қағидалары және техникалық пайдалану қағидалары;
7. Газ конденсаты құбырларын пайдалану кезінде жұмыстарды қауіпсіз орындау жөніндегі рәсімдер мен нұсқаулықтар;
8. Ішкі еңбек тәртібі қағидалары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Дағды 2:
Жөндеу-алдын алу жұмыстарын жүргізу

Машықтар:
1. Апаттарды жою жоспарына сәйкес жөндеу және жоспарлы жұмыстарды жүргізу үшін немесе төтенше жағдай кезінде бүкіл объектіні шұғыл ажырату мақсатында құбыржолдар мен бекіту арматураларын іске қосуды және ажыратуды жүзеге асыру;
2. Рұқсаттама-нарядтарды ресімдеу;
3. Техникалық қызмет көрсету жөніндегі тиісті мамандардың араласуын талап ететін техникалық ақауларды айқындау, тиісті жұмыс өтінімдері мен рұқсаттама-нарядтарды ресімдеу, тасымалдау жүйесі жабдықтарында жөндеу жұмыстарын орындау;
4. Газ конденсаты құбырларын пайдалану жөніндегі технологиялық регламенттердің талаптарына сәйкес құбыржолдарды поршеньмен тазалау және ингибирлеу жұмыстарын орындау;
5. Құбыржолдар мен жабдықтарды жөндеуге дайындау жұмыстарына және оларды сынақтан өткізуге қатысу;
6. Құбыржолдарды құбырішілік инспекциялау жұмыстарын жүргізуге қатысу;
7. Техникалық қызмет көрсету жөніндегі жөндеу жұмыстарына және отпен жүргізілетін жұмыстарға (газ қауіпті жұмыстарды орындауға) қатысу.

Білімдер:
1. Авариялар мен инциденттер туындаған кездегі іс-қимыл тәртібі;
2. Гидрат түзілу процестері және олармен күресу әдістері;
3. Жұмыстарды орындау қағидалары мен рәсімдері;
4. Жұмыстарды орындауға арналған рұқсаттама-нарядтарды ресімдеу тәртібі, оның ішінде қауіпсіздік талаптары және әртүрлі жұмыс түрлерін орындау жөніндегі нұсқаулықтар;
5. Техникалық қызмет көрсету мамандарының араласуын талап ететін жабдықтардың техникалық ақауларын диагностикалау әдістері, сондай-ақ жөндеу жұмыстарын орындауға арналған жұмыс өтінімдері мен рұқсаттама-нарядтарды ресімдеу тәртібі;
6. Құбыржолдарды поршеньмен тазалау және ингибирлеу жөніндегі технологиялық регламенттер, сондай-ақ газ конденсаты құбырларын пайдалану талаптары.

Дағдыны тану мүмкіндігі:

Ұсынылмайды

Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар:

Дербестік және жауапкершілік
Тез шешім қабылдай білу
Командада жұмыс істей білу
Зейінді шоғырландыру және бақылау

Техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттардың тізімі:

ҚР СП 3.05-101-2013 "Магистральдық құбырлар" ҚР ҚН 3.05.01.2013 "Магистральдық құбырлар" "Магистральдық құбырларды пайдалану кезінде өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидалары" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы №354 бұйрығымен бекітілген.

СБШ -нің ішіндегі басқа кәсіптермен байланыс:

СБШ-нің деңгейі:

Кәсіптің атауы:

6

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаске бастығы

6

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі топтың басшысы

5

Магистральдық құбырды пайдалану жөніндегі учаске шебері

4-ші тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

      17. Мемлекеттік органның атауы:

      Қазакстан Республикасының Энергетика министрлігі

      Орындаушы:

      Сағатұлы Ілияс, +7 (717) 278 69 54, I.sagatuly@energo.gov.kz

      18. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):

      "Интергаз Центральная Азия" Акционерлік қоғамы

      Жоба жетекшісі:

      Сембекова Айдана Ериковна

      E-mail: a.sembekova@ica.kz

      Телефон нөмірі: +7 (701) 666 71 45

      Орындаушылар:

      Тасмагамбетова Венера Алгалиевна, +7 (777) 479 13 48, Tasmagambetova@ica.kz

      19. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: №2-2026 , 17.06.202ж.

      20. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 23.06.2026 ж.

      21. "Атамекен" Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

      22. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 2, 2026 ж.

      23. Болжамды қайта қарау күні: 31.12.2029 ж.

О внесении изменений в приказ Министра энергетики Республики Казахстан от 23 декабря 2024 года № 479 "Об утверждении профессиональных стандартов в нефтегазовой сфере по направлению "Транспортировка и хранение нефти и газа"

Приказ и.о. Министра энергетики Республики Казахстан от 5 октября 2026 года № 364-н/қ

      1. Внести в приказ Министра энергетики Республики Казахстан от 23 декабря 2024 года № 479 "Об утверждении профессиональных стандартов в нефтегазовой сфере по направлению "Транспортировка и хранение нефти и газа" следующие изменения:

      профессиональный стандарт "Аварийно-восстановительные работы", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 1 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Путевой подогрев нефти", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 2 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Антикоррозийная защита в трубопроводном транспорте (Защита от коррозии)", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 3 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Управление транспортировкой нефти", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 4 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Прием, хранение и отпуск газа", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 5 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Прием, хранение и реализация газа", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 6 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Эксплуатация и ремонт распределительного газопровода", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 7 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Управление транспортом газа", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 8 к настоящему приказу;

      профессиональный стандарт "Эксплуатация и ремонт линейной части магистрального газопровода", утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению 9 к настоящему приказу.

      2. Департаменту транспортировки и переработки нефти Министерства энергетики Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) в течение пяти рабочих дней со дня подписания настоящего приказа направление его копии в электронном виде на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства энергетики Республики Казахстан после его официального опубликования;

      3) в течение трех рабочих дней после дня первого официального опубликования настоящего приказа направление ссылки на его официальное опубликование на казахском и русском языках в Национальный орган по профессиональным квалификациям для размещения на цифровой платформе Национальной системы квалификаций.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра энергетики Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
К. Туткышбаев

 

      "СОГЛАСОВАН"
      Министерство труда и
      социальной защиты населения
      Республики Казахстан

  Приложение 1 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 1 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Аварийно-восстановительные работы"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Аварийно-восстановительные работы" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и применим в сфере транспортировки нефти и нефтепродуктов трубопроводным, морским, железнодорожным транспортом, а также при выполнении аварийно-восстановительных работ на соответствующих объектах, для обеспечения безопасности и эффективности перевозок, реагирования на аварии и оперативного восстановления работоспособности систем при чрезвычайных ситуациях.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Аварийно-восстановительные работы – первоочередные работы в зоне чрезвычайной ситуации (поражения) по локализации очагов разрушений и повышенной опасности, устранению аварий и повреждений на трубопроводах;

      2) Аварийно-восстановительный пункт – создается на линейно-производственной диспетчерской станции, перекачивающих станциях или наливных станциях;

      3) Знание – изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      4) Навык – способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу в полном объеме;

      5) Линейная часть магистрального трубопровода – подземные, подводные, наземные, надземные трубопроводы, по которым осуществляется непосредственная транспортировка продукции;

      6) Умение – способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      7) Отраслевая рамка квалификаций – разрабатывается на основе Национального классификатора занятий Республики Казахстан, национальной рамки квалификаций и классифицирует требования к квалификации специалиста по уровням в зависимости от сложности выполняемых работ и характера используемых знаний, умений и компетенций в отрасли. Разработка и (или) актуализация отраслевых рамок квалификаций осуществляются отраслевыми государственными органами в порядке, определенном уполномоченным органом. Отраслевые рамки квалификаций утверждаются отраслевыми советами по профессиональным квалификациям;

      8) Техническое обслуживание – комплекс мероприятий, направленный на предотвращение преждевременного износа элементов оборудования или их разрушения, обеспечение надежной работы оборудования в межремонтный период;

      9) Беспилотный летательный аппарат – летательный аппарат без экипажа на борту или дистанционно-пилотируемый летательный аппарат.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) АВР – аварийно-восстановительные работы;

      2) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      3) ПС – профессиональный стандарт;

      4) ОРК – отраслевая рамка квалификаций;

      5) БПЛА – беспилотный летательный аппарат.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Аварийно-восстановительные работы

      5. Код профессионального стандарта: H49500164

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      H Транспорт и складирование;

      49 Деятельность сухопутного и трубопроводного транспорта;

      49.5 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50.0 Деятельность трубопроводного транспорта.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Обеспечение работоспособности объектов нефтегазовой отрасли в случае сбоев и аварий, а также процесс организации и проведения аварийно-восстановительных работ.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Начальник аварийно-восстановительного пункта – 6 уровень ОРК;

      2) Инженер по подводно-техническим работам – 6 уровень ОРК;

      3) Инженер по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море – 6 уровень ОРК;

      4) Руководитель (подразделения) по инспекциям и подводно-техническим работам – 6 уровень ОРК;

      5) Руководитель подразделения по реагированию на ЧС – 6 уровень ОРК;

      6) Мастер водолазных работ – 5 уровень ОРК;

      7) Мастер аварийно-восстановительного пункта – 5 уровень ОРК;

      8) Мастер по установке бонных заграждений – 5 уровень ОРК;

      9) Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта – 4 уровень ОРК;

      10) Слесарь по установке бонных заграждений и сбору нефти – 3 уровень ОРК;

      11) Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта – 3 уровень ОРК;

      12) Бортоператор по проверке магистральных нефтепроводов и водоводов – 3 уровень ОРК;

      13) Оператор беспилотных летательных аппаратов – 3 уровень ОРК;

      14) Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта – 2 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Начальник аварийно-восстановительного пункта":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

1329-1-065

Наименование профессии:

Начальник аварийно-восстановительного пункта

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 3 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление руководства аварийно-восстановительным пунктом

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1.Организация аварийно-восстановительных работ на закрепленном участке магистрального нефтепровода в случае возникновения неконтролируемой утечки транспортируемого нефтепродукта в результате потери герметичности трубопровода.
2. Техническое обеспечение деятельности по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов на магистральных нефтепроводах.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация аварийно-восстановительных работ на закрепленном участке магистрального нефтепровода в случае возникновения неконтролируемой утечки транспортируемого нефтепродукта в результате потери герметичности трубопровода



Навык 1:
Оперативно-техническое руководство подготовкой аварийно-восстановительного пункта

Умения:
1. Руководить производственно-хозяйственной деятельностью АВП, обеспечивать качественное выполнение производственных заданий, организовывать текущее производственное планирование, учет, составлять и своевременно предоставлять отчетности
о производственной деятельности АВП;
2. Организовать разработку
и выполнение годового плана графика ППР, обеспечить бесперебойную эксплуатацию магистральных трубопроводов и их объектов;
3. Организовать выполнение ремонтных работ по устранению дефектов тела трубы и ремонта изоляционного покрытия на линейной части магистральных трубопроводов;
4. Обеспечить выполнение план-графика по очистке внутренней полости;
5. Выполнять план организационно - технических мероприятий по обеспечению надежности работы магистральных нефтепроводов на закрепленных участках (участие и надзор за всеми работами, выполняемыми другими службами и организациями в охранной зоне, проведение мероприятий технического обслуживания и ремонта согласно графику, с целью недопущения и предотвращения аварий);
6. Осуществлять контроль за состоянием трассы путем патрулирования, объезда, облета или применения средств дистанционного мониторинга;
7. Содержать в постоянной готовности к АВР все технические средства ABП (своевременный ремонт и комплектование недостающих приспособлений, оснастки и инструмента для выполнения ремонтных работ; обеспечение надлежащего технического состояния, сохранности и учета, наличия и расходования аварийного запаса труб, своевременно пополнять аварийный запас труб, горюче смазочных материалов, запасных частей, резерва запчастей и других расходных материалов на ABП);
8. Повышать уровень профессиональной подготовки ремонтного персонала путем проведения, учебных тревог и противоаварийных тренировок, в сроки, установленные графиком, с отработкой плана ликвидации возможных аварий для проверки готовности персонала и техники к выполнению ABP. Программы учений должны быть направлены на выполнение мероприятий плана ликвидации возможных аварий. Количество учений и их содержание определяются руководством в зависимости от квалификации ремонтного персонала, сложности обслуживаемого участка, трассы, природно-климатических условий;
9. Определять потребности материально-технических средств, ГСМ и оборудования, необходимых для нормального функционирования аварийно-восстановительного пункта, своевременное пополнение запасов ГСМ, запчастей и материалов (на каждом участке трассы трубопровода должен быть создан аварийный запас труб).

Знания:
1. Законодательные и нормативные акты, регламентирующие производственно-хозяйственную и финансово-экономическую деятельность в области магистральных трубопроводов;
2. Технологическая схема расположения трубопроводов и сооружений на трассе;
3. Физические и химические свойства нефти, нефтепродуктов и углеводородных газов;
4. Системы связи в регионе, по которому проходит трубопровод;
5. Технические данные, нормы технического обслуживания и ремонта магистрального нефтепровода и технического оснащения аварийно- ремонтного пункта;
6. Причины возникновения, способы обнаружения, виды аварий и повреждений трубопровода;
7. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности;
8.Порядок оформления документации, составления актов и отчетности;
9.Владение необходимым программным обеспечением;
10. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Оперативная ликвидация аварий и повреждений

Умения:
1. Выполнять мероприятия плана ликвидации возможных аварий по:
1) организации поиска места аварии, определение ее характера;
2) сбору, выезду и доставке персонала и технических средств АВП к месту производства восстановительных работ;
3) организации и выполнению аварийно-восстановительных работ на трубопроводе.
2. Организовать контрольный осмотр трассы патрульной группой (при этом должны быть оснащены средствами индивидуальной защиты, сигнальными знаками для ограждения места разлива перекачиваемого нефтепродукта, необходимым инструментом, инвентарем, материалами и средствами связи). При обнаружении следов выхода нефтепродукта на поверхность:
- оповестить соответствующие должностные лица и службы;
- при непосредственной, угрозе попадания нефтепродукта в район транспортных магистралей остановить движение по шоссе, железным дорогам и рекам, поставив об этом в известность через диспетчера, соответствующие структуры и службы (местным органам власти и управления, в территориальное подразделение уполномоченного органа в области промышленной безопасности, Департамент по чрезвычайным ситуациям, Транспортную прокуратуру, Уполномоченным органам в области охраны окружающей среды, "ПВАСС", а также, по мере необходимости службе скорой помощи, полиции и так далее;
3. До прибытия лица, ответственного за ликвидацию аварии:
- обеспечить удаление людей из опасных мест при разливе;
-локализовать поврежденный участок закрытием задвижек по согласованию с диспетчером;
- принимать меры по предупреждению дальнейшего растекания нефтепродукта, исключая попадание нефтепродукта в водоемы, населенные пункты, определить места расстановки техники, нахождения людей, обустройства рабочей площадки, емкостей сбора нефтепродукта и других сооружений;
- организовывается отключение аварийного участка;
4. Приступить к устранению аварии под руководством ответственного лица (уточняется характер аварии, применительно к конкретным условиям принимается решение о способе ликвидации аварии, согласно которому уточнить необходимое количество аварийных бригад, техники и технических средств для обеспечения непрерывной работы по ликвидации аварии, организовать выполнение монтажных работ.

Знания:
1. Организация и устранение ликвидации аварий и повреждений на магистральных нефтепроводах;
2. Оперативная и техническая часть плана ликвидации возможных аварий;
3. Организация производства АВР:
3.1. технология ликвидации аварий и повреждений;
3.2. подготовительные мероприятия АВР;
3.3. локализация и сбор разлитого перекачиваемого нефтепродукта;
3.4.земляные работы;
3.5. герметизация внутренней полости трубопровода.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Завершение работ по ликвидации аварии

Умения:
1. Сообщить после завершения монтажных работ по ликвидации аварии и ознакомления с результатами контроля сварных соединений, если они положительны, телефонограммой диспетчеру, далее - руководству об окончании монтажных работ и готовности трубопровода к возобновлению перекачки. При обнаружении неплотности швов, трещин, подтеков принимать меры по их устранению одним из способов, рекомендованных для данного случая;
2. Назначать ответственных по открытию линейных задвижек, по распоряжению диспетчера разрешается их открытие;
3. Осматривать отремонтированный участок, сварные швы и другие технологические соединения на герметичность после пуска трубопровода и достижения в нем рабочего давления, докладывается о состоянии участка диспетчеру и далее руководству.

Знания:
1.Сварочно-монтажные работы;
2. Контроль сварочных соединений и устранение дефектов;
3. Изоляция трубопровода
4. Ликвидация последствий аварий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Техническое обеспечение деятельности по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов на магистральных нефтепроводах



Навык 1:
Разработка технической документации по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов

Умения:
1. Принимать участие в разработке нормативно-технической документации по проблеме ликвидации аварийных разливов нефти и нефтепродуктов на магистральных нефтепроводах;
2. Принимать участие в разработке планов и организационных мероприятий по обеспечению постоянной готовности работников подразделений и технических средств к выполнению работ по ликвидации аварийных разливов нефти и нефтепродуктов на магистральных нефтепроводах;
3. Принимать участие в разработке мероприятий и рекомендации по проведению операций по ликвидации разливов нефти;
4. Принимать участие в разработке производственных планов и предложений по перспективному развитию технической оснащенности аварийно-восстановительного пункта;
5. Разрабатывать программы и график ежегодных обучений, учебных тревог и противоаварийных тренировок в соответствии с планом ликвидации возможных аварий;
6. Вести необходимую техническую документацию деятельности аварийно-восстановительного пункта.

Знания:
1.Нормативно-техническая документация по проблеме ликвидации аварийных разливов нефти и нефтепродуктов на магистральных нефтепроводах;
2. Положение о взаимоотношениях ведомств, коммуникации которых проходят в одном техническом коридоре, обеспечение безопасности объектов, защита окружающей среды.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация обучения работников

Умения:
1. Составлять план и программы обучения работников действиям в чрезвычайных ситуациях, связанных с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов на магистральных нефтепроводах;
2. Обеспечить проведение обучения, при котором персонал подразделения должен знать:
- специфику и расположение закрепленных за ним объектов, их расположение относительно соседних трубопроводов, сооружений, линий электропередач, связи и так далее.
- правила ведения работ в охранной зоне трубопроводов, кабелей, воздушных линий и других сооружений и коммуникаций, расположенных в зоне прохождения обслуживаемого трубопровода
- правила, нормы, стандарты и другие нормативные документы по вопросам безопасности и охраны труда, промышленной, пожарной безопасности, гигиены и промсанитарии и окружающей среды, безопасности дорожного движения и др. при использовании специального оборудования и химических средств;
3. Организация и своевременное проведение инструктажей и ежегодного обучения работников аварийно-восстановительного пункта по охране, промышленной безопасности, пожарной безопасности;
4. Разрабатывать и своевременно пересматривать инструкции по охране труда, по безопасному ведению работ и обеспечивать ими работников аварийно-восстановительного пункта.

Знания:
1. Законодательных и иных нормативных правовых актов, методических и др. материалов по производственно-хозяйственной деятельности участка;
2. Требования к разработке программ обучения;
3. Порядок аттестации работников;
4. Технические средства, используемые при ликвидации аварий и разливов на магистральных нефтепроводах;
5. Методика составления плана и программы обучения работников действиям в чрезвычайных ситуациях, связанных с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Своевременное (оперативное) принятие и реализация решений.
Обеспечение выполнения задач.
Анализ и прогнозирование.

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации магистральных трубопроводов

10. Карточка профессии "Инженер по подводно-техническим работам":

Код группы:

2149-3

Код наименования занятия:

2149-3-009

Наименование профессии:

Инженер по подводно-техническим работам

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 45. Инженер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Архитектура и строительство

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Высшее образование в области подводно-технических работ, геоинформатики, инспекционных работ, техники безопасности и охраны труда. Без предъявления требований к опыту работы.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Выполнение, планирование и контроль инспекционных и подводно-технических операций, обеспечение координации инженерных и аварийно-восстановительных работ, инженерное обеспечение структурной целостности подводных объектов, морских судоходных активов, наземных объектов морских/речных сооружений и соблюдения требований промышленной и экологической безопасности.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация и проведение инспекционных, подводно-технических операций и инженерное обеспечение структурной целостности подводных объектов, морских судоходных активов, наземных объектов морских/речных сооружений;
2. Анализ данных подводных инспекций, контроль технического состояния и совершенствование методов подводно-технических работ;
3. Обеспечение промышленной безопасности, охраны труда и экологической защиты при проведении инспекционных и подводно-технических работ;
4. Взаимодействие с подрядчиками и внешними организациями при проведении инспекционных и подводно-технических работ;
5. Обучение и развитие компетенций инженерно-технического персонала при выполнении инспекционных и подводно-технических работ.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация и проведение инспекционных, подводно-технических операций и инженерное обеспечение структурной целостности подводных объектов, морских судоходных активов, наземных объектов морских/речных сооружений



Навык 1:
Оперативно-техническое руководство подготовкой инспекционных и подводно-технических операций

Умения:
1. Выполнять план организационно-технических мероприятий по обеспечению надежности работы магистральных трубопроводов на закрепленных участках (координация и надзор за всеми работами, выполняемыми другими службами и организациями в охранной зоне, проведение мероприятий технического обслуживания и ремонта согласно графику, с целью недопущения и предотвращения аварий);
2. Организовывать и проводить своевременное и качественное обследование подводных переходов трубопроводов, водоводов и водозаборных сооружений, предупреждение аварий (отказов);
3. Обеспечивать содержание в постоянной готовности к эксплуатации и аварийным операциям все технические средства вверенного участка работ;
4. Выполнять требований по охране труда, промышленной и пожарной безопасности, включая проведение инструктажей и проверку знаний;
5. Обеспечить соблюдение норм и правил безопасности при эксплуатации и ремонте трубопроводов, правил эксплуатации плавсредств, водолазной техники, правил безопасности труда на водолазных работах;
6. Организовать планирование, учет и составление отчетности о производственной деятельности участка, составление заявки на необходимые для производственной деятельности участка и ремонтных работ материалы, запчасти, инструмента и тому подобное;
7. Обеспечивать выполнение плановых заданий участка и рациональное использование производственных мощностей и ресурсов;
8. Планировать, организовывать и координировать выполнение инспекций и подводно-технических работ обеспечивая соответствие установленным техническим требованиям и нормам безопасности;
9. Контролировать техническое состояние и готовность подводного оборудования, систем видеонаблюдения, телеуправляемых подводных аппаратов, швартовочных устройств, кабельных трасс и соединений;
10. Контролировать выполнение инспекционных и подводно-технических проектов, помогает составлять годовые и краткосрочные программы обследований, ремонтов и технического обслуживания подводных активов, морских судоходных активов, наземных объектов морских/речных сооружений;
11. Осуществлять планирование морских логистических операций;
12. Осуществлять планирование и распределение задач между инженерно-техническим персоналом организации и подрядными организациями, контролировать соблюдение графиков и сроков;
13. Проводить оценку рисков, оформлять разрешения на проведение подводных операций, обеспечивать выполнение мероприятий по промышленной безопасности и охране труда;
14. Контролировать техническое сопровождение инспекций и подводно-технических работ, включая подготовку методов выполнения работ, проверку документации и готовности оборудования;
15. Организовать ведение учета, отчетности и подготовку заявок на материалы, запасные части и инструменты для проведения инспекций и подводно-технических работ;
16. Взаимодействовать с капитанами судов, подрядчиками и другими подразделениями при организации и выполнении инспекций и подводно-технических операций.

Знания:
1. Технологический процесс транспортировки нефти и газа;
2. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан
"О гражданской защите", Закон Республики Казахстан
"О магистральном трубопроводе"
Постановления, приказы, распоряжения, методические, нормативные документы, технические стандарты по вопросам охраны морской/окружающей среды от загрязнения нефтью и нефтепродуктами, морских геофизических, геотехнических и сейсмологических работ, морских изысканий и подводно-технических работ;
3. Технические характеристики специальных систем и оборудования, устройств, используемых при выполнении работ по ликвидации разливов нефти;
4. Положения Международной конвенции по предотвращению загрязнения с судов (МАРПОЛ), резолюции Международной морской организации (ИМО) по предотвращению загрязнения морской среды и тому подобное;
5. Основы экономики, организации труда и управления.
6. Основы трудового законодательства;
7. Требования к лицензионной деятельности;
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности;
9.Принципы координации инспекционных, подводно-технических работ, в том числе морских/речных инженерных операций, связанных с морскими плавсредствами, дноуглубительных, ремонтно-восстановительных работ;
10. Международные и национальные стандарты внутренние процедуры организации при планировании и проведении инспекционных и подводно-технических работ;
11. Технологии проведения подводных обследований и подводно-технических работ с применением дистанционно управляемых аппаратов и водолазных систем;
12. Методы анализа производственных рисков в полном соответствии с принципами промышленной безопасности и охраны труда при выполнении инспекционных и подводно-технических работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение подводно-технических работ и организация оперативной локализации и ликвидации последствий возможных отказов (аварий) на подводных переходах трубопровода

Умения:
1. Проведение подводно-технических работ и организация оперативной локализации и ликвидации последствий возможных отказов (аварий) на подводных переходах трубопровода;
2. Контролировать выполнение графиков, технических нормативов, сроков проведения подводно-технических работ;
3. Вести контроль за организацией подготовки и производства огневых работ;
4. Организовывать проведение работ по установке бонных заграждений, локализации и сбора нефтепродуктов в случае возможных отказов (аварий) трубопроводов или при проведении противоаварийных тренировок;
5. Вести контроль за безопасной эксплуатацией объектов водолазной техники и барокамеры;
6. Обеспечивать технически правильную эксплуатацию флота, водолазного оборудования, механизмов и других основных средств;
7. Контролировать организацию и соблюдение технологии работ на объектах подводно-технических работ.

Знания:
1. Технология ликвидации аварий по разливу нефти и нефтепродуктов;
2. Методы организации работ по охране водной окружающей среды;
3. Правила и нормы охраны труда при выполнении работ по ликвидации аварийных разливов нефти;
4. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов;
5. Географические, навигационно-гидрографические, гидрометеорологические и другие особенности района разлива нефти и нефтепродуктов, которые учитываются при организации и проведении операции по его ликвидации;
6. Физико-химические свойства нефти и нефтепродуктов, средств используемых диспергентов и сорбентов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Разработка технической документации по проведению инспекционных и подводно-технических работ

Умения:
1.Осуществлять подготовку технических заданий для разработки технологии и методов проведения инспекционных и подводно-технических работ;
2. Выполнять задачи по управлению вопросами охраны труда, здоровья и окружающей среды, техники безопасности, обеспечивать соблюдение жизненно важных правил безопасности, планов по инженерному обеспечению и надежности структурной целостности активов организации;
3. Взаимодействовать с ведущими специалистами других структурных подразделений по вопросам согласования инспекционных, подводно-технических работ и интегрированному подходу к реализации проектов по ремонту и модификации морских плавсредств;
4. Осуществлять экспертную оценку проектных документов подрядчиков, технических стандартов и процедур, касающихся морских инспекционных и подводно-технических работ;
5. Разрабатывать и внедрять технические стандарты и процедуры в области применения телеуправляемых необитаемых подводных и надводных аппаратов, и инструкции, связанные с проведением инспекционных и подводно-технических работ;
6. Обеспечивать внедрение стратегии выполнения морских изысканий, инспекционных и подводно-технических работ и контроль исполнения договорных условий с подрядчиками для снижения затрат;
7. Составлять отчетную и техническую документацию по произведенным инспекционным и подводно-техническим работам;
8. Готовить сводные обзоры данных инспекций и аналитические записки по результатам инспекционных и подводно-технических работ;
9. Разрабатывать проектные планы инспекционных и подводно-технических работ, вносить предложения по оптимизации процедур и применяемых технологий;
10. Использовать программные средства и базы данных для ведения учета подводных активов, наземных объектов морских/речных сооружений, морских плавсредств и технического состояния оборудования, в том числе оборудований, находящихся под давлением.

Знания:
1.Нормативно-технические, организационно-распорядительные документы и методические материалы, регулирующие деятельность в области инспекционных и подводно-технических работ;
2. Требования к разработке и оформлению нормативно-технической документации, стандартов и инструкций;
3. Правила технической эксплуатации морских судов и водолазного оборудования, включая системы экологических стандартов и нормативов;
4. Основы управления проектами и документооборота при реализации инспекционных и подводно-технических работ;
5. Основы работы с цифровыми системами визуализации и анализа инспекционных данных.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 4:
Инженерное обеспечение структурной целостности и надежности подводных активов, наземных сооружений морских/речных комплексов, оборудований, находящихся под давлением, морских судоходных активов

Умения:
1. Контролировать выполнение программ на рабочей площадке по управлению структурной целостностью подводных активов, наземных сооружений морских комплексов, оборудований, находящихся под давлением, морских судоходных активов;
2. Оценивать техническое состояние сооружений морских/речных комплексов, оборудований, находящихся под давлением, подводных систем, трубопроводов, коллекторов, фланцевых соединений и конструкций на основании данных инспекций;
3. Анализировать результаты инспекционных обследований, выявлять отклонения, повреждения и зоны повышенного риска;
4. Формировать рекомендации по ремонту, техническому обслуживанию и модернизации инспектируемых объектов;
5. Разрабатывать технические решения и проектную документацию по вопросам восстановления и продления ресурса инспектируемых и исследуемых активов и объектов;
6. Внедрять мероприятия по предупреждению отказов, коррозионных повреждений и нарушений герметичности инспектируемых и исследуемых объектов;
7. Контролировать реализацию корректирующих мер по устранению выявленных несоответствий и технических рисков;
8. Формировать отчеты и заключения по техническому состоянию инспектируемых и исследуемых объектов и активов, обеспечивать архивирование и ведение базы данных.

Знания:
1. Принципы и методы инженерного обеспечения структурной целостности и надежности активов, включая анализ отказов и оценку остаточного ресурса оборудования;
2. Методы подводной диагностики и контроля технического состояния (видео-инспекция, ультразвуковые измерения, измерения катодного потенциала и другие);
3. Основы материаловедения, коррозии и защиты подводных конструкций, наземных конструкций морских/речных сооружений, оборудований, находящихся под давлением;
4. Методологии анализа корневых причин отказов и управления инженерными рисками;
5. Стандарты и процедуры организации по инженерному обеспечению структурной целостности и надежности активов;
6. Современные технологии подводных ремонтно-восстановительных работ, подводно-технических работ, наземных инспекционных работ и мониторинга состояния исследуемых объектов и оборудований, находящихся под давлением.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Анализ данных подводных инспекций, контроль технического состояния и совершенствование методов подводно-технических работ



Навык 1:
Контроль технического состояния и анализ данных подводных обследований

Умения:
1. Осуществлять контроль технического состояния подводных объектов – трубопроводов, соединений, кабелей, фундаментов и подводного оборудования;
2. Проводить анализ результатов подводных инспекций, включая видеозаписи и фотоотчеты, определяет дефекты, отклонения и зоны риска;
3. Формировать заключения и рекомендации по ремонту, техническому обслуживанию или замене элементов подводных систем;
4. Подготавливать отчеты, диаграммы и аналитические материалы по результатам обследований, обеспечивает их согласование и архивирование;
5. Анализировать первопричины отказов для повышения надежности подводных систем;
6. Осуществлять разработку программ контроля технического состояния и профилактических осмотров подводных активов;
7. Использовать специализированные базы данных и цифровые системы для хранения и анализа инспекционной информации.

Знания:
1. Методы подводной диагностики и неразрушающего контроля;
2. Алгоритмы анализа данных подводных обследований, принципы составления инспекционных отчетов и визуальных карт дефектов;
3. Корпоративные и международные стандарты оценки технического состояния подводных сооружений;
4. Основы статистического анализа и прогнозирования технического ресурса оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Совершенствование технологий и методик инспекционных и подводно-технических работ

Умения:
1. Инициировать внедрение новых методов и технологий проведения инспекционных и подводно-технических работ, включая применение современных роботизированных систем и цифровых решений;
2. Разрабатывать и предлагать мероприятия по улучшению эффективности и безопасности инспекционных и подводно-технических работ;
3. Проводить сравнительный анализ применяемых технологий, оборудования и программного обеспечения, формировать предложения по оптимизации затрат;
4. Разрабатывать корпоративные стандарты, инструкции и методические руководства по проведению инспекционных и подводно-технических работ.

Знания:
1. Современные технологии инспекционных и подводно-технических работ;
2. Международные и отраслевые стандарты, регулирующие проведение инспекционных и подводно-технических работ;
3. Основы анализа эффективности производственных процессов и оценки затрат на техническое обслуживание морских производственных активов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Обеспечение промышленной безопасности, охраны труда и экологической защиты при проведении инспекционных и подводно-технических работ



Навык 1:
Управление промышленной безопасностью и охраной труда при инспекционных и подводно-технических работ

Умения:
1. Обеспечивать соблюдение требований охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности при выполнении инспекционных и подводно-технических работ;
2. Проводить оценку рисков перед выполнением работ, определять и реализовать необходимые меры по их минимизации;
3. Организовать проведение вводных и целевых инструктажей, обучение и проверку знаний персонала по вопросам промышленной безопасности и охраны труда;
4. Оформлять и контролировать разрешения на проведение работ повышенной опасности;
5. Проверять наличие, исправность и использование средств индивидуальной и коллективной защиты, водолазного и аварийно-спасательного оборудования;
6. Контролировать выполнение мер безопасности при эксплуатации подводных систем, флота обеспечения и водолазного оборудования;
7. Расследовать несчастные случаи и инциденты, оформлять отчетность по результатам расследований;
8. Вести документацию по промышленной безопасности и охране труда и отчетность по несчастным случаям, обучению и проверкам знаний;
9. Осуществлять взаимодействие с внутренними службами промышленной безопасности и охраны труда при организации и контроле безопасного выполнения инспекционных и подводно-технических работ.

Знания:
1. Законодательство Республики Казахстан в области охраны труда, промышленной и пожарной безопасности;
2. Корпоративные стандарты в области и международные требования по безопасности подводных операций;
3. Методы управления рисками;
4. Порядок расследования несчастных случаев и ведения учета инцидентов;
5. Порядок проведения внутренних проверок и аудитов по промышленной безопасности и охране труда на производственных объектах;
6. Требования к применению и обслуживанию средств индивидуальной защиты и аварийно-спасательного оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение экологической защиты и аварийной готовности при проведении инспекционных и подводно-технических работ

Умения:
1. Обеспечивать выполнение требований по охране окружающей среды при проведении инспекционных и подводно-технических работ;
2. Соблюдать корпоративные стандарты при организации инспекционных и подводно-технических работ;
3. Рассматривать и согласовывать планы выполнения водолазных работ и мероприятия по аварийному реагированию до начала работ;
4. Участвовать в подготовке и проведении противоаварийных тренировок и проверок готовности к действиям при авариях;
5. Осуществлять сбор полевой отчетности подрядчиков и подготовку сводных отчетов по результатам выполненных объемов работ;
6. Контролировать выполнение мероприятий по предупреждению загрязнения морской/окружающей среды нефтепродуктами и другими веществами;
7. Готовить отчетность по выполненным работам и предоставлять сведения о выявленных несоответствиях и уроках, извлеченных из проведенных операций.

Знания:
1. Требования корпоративной политики и международных стандартов по предотвращению загрязнения морской среды;
2. Порядок разработки и утверждения планов реагирования на аварийные ситуации и планов водолазных работ;
3. Методы организации аварийной готовности и реагирования при инспекционных и подводно-технических работах;
4. Требования по контролю за обращением отходов, утечками
и загрязняющими веществами при морских инспекционных и подводно-технических работах;
5. Правила ведения экологической отчетности и взаимодействия
с контролирующими органами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Взаимодействие с подрядчиками и внешними организациями при проведении инспекционных и подводно-технических работ



Навык 1:
Координация и контроль деятельности подрядных организаций при выполнении инспекционных и подводно-технических работ

Умения:
1. Осуществлять координацию деятельности подрядных организаций, участвующих в инспекционных и подводно-технических работах, обеспечивает соблюдение ими технических требований и стандартов организации;
2. Проверять полноту и корректность предоставляемой подрядчиками технической документации, включая планы подводных работ, отчеты и сертификаты оборудования;
3. Рассматривать и согласовывать планы водолазных работ, а также работ с дистанционно управляемыми подводными аппаратами;
4. Контролировать качество, объемы
и сроки выполнения работ подрядными организациями, обеспечивает соответствие утвержденным графикам и нормативам;
5. Проводить проверку технической готовности флота, водолазного оборудования и систем телеуправляемых аппаратов подрядчиков перед началом операций;
6. Осуществлять полевые инспекции и аудиты на площадках подрядчиков с целью оценки соответствия требованиям промышленной безопасности и охраны труда, а также международным стандартам морских и подводно-технических работ и внутренним требованиям организации;
7. Контролировать выполнение подрядчиками условий договоров и отчетность по результатам выполненных работ;
8. Формировать замечания, рекомендации и предложения по улучшению качества работ подрядчиков, обеспечивать их документирование и контроль устранения.

Знания:
1. Нормативные документы, регулирующие организацию и выполнение подводно-технических работ с привлечением подрядных организаций;
2. Внутренние стандарты организации и регламентирующие деятельность подрядчиков;
3. Порядок проведения проверок, инспекций и аудитов подрядчиков;
4. Основы договорной работы, порядок согласования, контроля исполнения и приемки выполненных работ;
5. Требования к отчетности подрядных организаций и оформлению актов выполненных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Взаимодействие с внутренними и внешними подразделениями при организации инспекционных и подводно-технических работ

Умения:
1. Осуществлять взаимодействие с внутренними подразделениями при планировании и проведении инспекционных и подводно-технических работ;
2.Представлять интересы подразделения при согласовании планов и программ инспекционных и подводно-технических работ, ремонтов и технического обслуживания;
3. Готовить технические данные
и отчетность для предоставления
в государственные органы
и контролирующие инстанции по вопросам инспекционных и подводно-технических работ;
4. Взаимодействовать с внешними организациями, осуществляющими надзор, сертификацию и контроль инспекционных и подводно-технических работ;
5.Согласовывать условия безопасного выполнения работ с капитанами судов, службами морской навигации, экологического контроля и другими заинтересованными структурами;
6. Обеспечивать своевременное информирование заинтересованных сторон о ходе и результатах инспекционных и подводно-технических работ.

Знания:
1. Порядок взаимодействия
с государственными, надзорными
и контролирующими органами при выполнении инспекционных
и подводно-технических работ;
2. Требования к предоставлению технической и отчетной информации по инспекционных и подводно-технических работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 5:
Обучение и развитие компетенций инженерно-технического персонала при выполнении инспекционных и подводно-технических работ



Навык 1:
Передача профессиональных знаний и наставничество персонала

Умения:
1. Осуществлять наставничество и техническое сопровождение инженеров младших уровней, обеспечивать применение ими установленных стандартов и процедур организации;
2. Передавать знания и практический опыт по проведению инспекционных, подводно-технических работ
и управлению активами организации;
3. Проводить инструктажи и консультации по вопросам применения нормативных документов, стандартов и требований промышленной безопасности
и охраны труда;
4.Поддерживать развитие профессиональных компетенций сотрудников через участие
в обучающих мероприятиях
и технических сессиях;
5. Обеспечивать единообразное понимание корпоративных процедур и методологий инспекционных и подводно-технических работ;
6. Консультировать инженерно-технический персонал по вопросам анализа данных инспекционных
и подводно-технических работ, подготовки отчетной документации.

Знания:
1. Корпоративные стандарты и процедуры организации, применяемые при инспекционных и подводно-технических работах;
2. Методы, обучения и оценки компетенций персонала;
3. Требования международных стандартов в части подготовки и сертификации специалистов инспекционных и подводно-технических работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Пунктуальность
Самостоятельность и ответственность
Стрессоустойчивость
Умение быстро принимать решения
Дисциплинированность
Системное и аналитическое мышление

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ";
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".
6. Национальные стандарты Республики Казахстан, межгосударственные стандарты в области переработки нефти, газа и нефтехимии.
7. Международные стандарты: ASME, IMCA, ISO, MARPOL, API, DNV.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник аварийно-восстановительного пункта

6

Руководитель (подразделения) по инспекциям и подводно-техническим работам

11. Карточка профессии "Инженер по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море":

Код группы:

2149-3

Код наименования занятия:

2149-3-004

Наименование профессии:

Инженер по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2149-3-006 - Инженер по морским спасательным операциям;
2149-3-009 - Инженер по подводно-техническим работам
2149-3-002 - Инженер профилактической группы аварийно-спасательной службы по обслуживанию опасных производственных объектов;
2149-3-021 - Специалист по безопасности и охране труда;
2149-3-022 - Руководитель отделения аварийно-спасательной службы по обслуживанию опасных производственных объектов.

Основная цель деятельности:

Работа по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Осуществление организационно-технических мероприятий по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море.
2. Техническое обеспечение деятельности по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море.
3. Мониторинг, аудит и анализ показателей готовности
к реагированию на аварийные разливы нефти.
4. Подготовка и обучение персонала.
5. Документирование и отчетность.
6. Взаимодействие и координация.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Осуществление организационно-технических мероприятий по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море



Навык 1:
Оперативно-техническое руководство подготовкой аварийно-спасательных бригад

Умения:
1. Определять состав и оснащенность подразделений для выполнения работ по ликвидации аварийных разливов нефти;
2. Проводить инструктаж для аварийно-спасательных бригад перед выходом на место аварий;
3. Определять меры по охране жизни и здоровья работников в случае разлива нефти и нефтепродуктов;
4. Разрабатывать, актуализировать и внедрять планы готовности к реагированию на аварийные разливы нефти и нефтепродуктов в части подготовки аварийно-спасательных подразделений;
5. Участвовать в подготовке и согласовании планов ликвидации аварийных разливов нефти и соответствующих процедур реагирования;
6. Организовывать взаимодействие с внутренними подразделениями, внешними службами, государственными органами и подрядными организациями по вопросам готовности к ликвидации аварийных разливов нефти;
7. Обеспечивать интеграцию планов реагирования на аварийные разливы нефти в систему промышленной и экологической безопасности предприятия.

Знания:
1. Технологический процесс транспортировки и хранения, разведки и добычи, переработки и хранения нефтепродуктов;
2. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан
"О гражданской защите", Закон Республики Казахстан
"О магистральном трубопроводе";
3. Постановления, приказы, распоряжения, методические, нормативные документы по вопросам охраны морской среды от загрязнения нефтью и нефтепродуктами;
4. Технические характеристики специальных систем и оборудования, устройств, используемых при выполнении работ по ликвидации разливов нефти;
5. Положения Международной конвенции по предотвращению загрязнения с судов (МАРПОЛ), резолюции Международной морской организации (ИМО) по предотвращению загрязнения морской среды и иные применимые международные требования в данной области;
6. Основы экономики, организации труда и управления;
7.Основы трудового законодательства;
8. Требования к лицензионной деятельности;
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности;
10. Структура корпоративных планов готовности к реагированию и порядок взаимодействия с государственными органами;
11. Методы оценки рисков аварийных ситуаций и проектирования мер готовности к ликвидации аварийных разливов нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ликвидация аварий разливами нефти и нефтепродуктов в море

Умения:
1. Определять методы ликвидации разлива;
2. Оценивать возможности, взаимодействия сил и средств
3. Организовывать управление, связь и оповещение;
4. Определять и рассчитывать сроки проведения операции по ликвидации аварий и разлива нефти и нефтепродуктов;
5. Оценивать масштаб уровня разлива и риска распространения разливов.

Знания:
1. Технология ликвидации аварий по разливу нефти и нефтепродуктов;
2. Методы организации работ по охране водной окружающей среды;
3. Правила и нормы охраны труда при выполнении работ по ликвидации аварийных разливов нефти;
4. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов;
5. Географические, навигационно-гидрографические, гидрометеорологические и другие особенности района разлива нефти и нефтепродуктов, которые учитываются при организации и проведении операции по его ликвидации;
6. Физико-химические свойства нефти и нефтепродуктов, средств используемых диспергентов и сорбентов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Завершение работ по ликвидации разливов нефти

Умения:
1. Определять конечный уровень утилизации разливов и критерий завершения операций по ликвидации разливов нефти и нефтепродуктов;
2. Составлять отчет о проведенных мерах и операциях по ликвидации разливов нефти;
3. Составлять отчеты обо всех расходах, произведенных при операциях реагирования;
4. Составлять отчеты об использованных материалах реагирования (например, тип топлива, его количество, цель использования);
5. Проводить оценку экологического и экономического ущерба от разлива нефти;
6. Обобщать опыт проведения работ по ликвидации аварийных разливов нефти и нефтепродуктов в море.

Знания:
1. Формы и порядок представления отчетности;
2. Специализированные программные продукты по профилю работы;
3. Методы расчета экологического и экономического ущерба.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Техническое обеспечение деятельности по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море



Навык 1:
Разработка технической документации по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море

Умения:
1. Разрабатывать нормативно-техническую документацию по проблеме ликвидации разливов нефти и нефтепродуктов в море;
2. Разрабатывать планы и организационные мероприятия по обеспечению постоянной готовности работников подразделений и технических средств к выполнению работ по ликвидации аварийных разливов нефти и нефтепродуктов в море;
3. Разрабатывать мероприятия и рекомендации по проведению операций по ликвидации разливов нефти;
4. Разрабатывать производственные планы и предложения по перспективному развитию технической оснащенности подразделений;
5. Разрабатывать декларацию промышленной безопасности опасных производственных объектов;
6. Разрабатывать график ежегодных учений и тренировок;
7. Контролировать своевременность актуализации планов ликвидации аварийных разливов нефти и корпоративных процедур реагирования;
8. Формировать периодическую техническую отчетность о состоянии готовности и выполненных мероприятиях по борьбе с аварийными разливами нефти;
9. Обеспечивать хранение и систематизацию технической документации по реагированию на аварийные разливы нефти в установленных корпоративных системах хранения.

Знания:
1.Нормативно-технические, организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия и профессиональной деятельности;
2. Требования к разработке нормативно-технической документации;
3. Устав о дисциплине работников морского транспорта;
4. Правила технической эксплуатации морских судов;
5. Системы экологических стандартов и нормативов;
6. Формы и требования технической отчетности по готовности и реагированию на аварийные разливы нефти;
7. Порядок согласования технической документации с государственными органами в части реагирования на аварийные разливы нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение инженерно-технических мероприятий, направленных на предотвращение возможных разливов нефти и нефтепродуктов и (или) снижение масштабов опасности их последствий

Умения:
1. Выявлять неисправности технологического оборудования;
2. Прогнозировать возможные последствия нефтяного загрязнения для окружающей среды;
3. Планировать чрезвычайные мероприятия;
4. Проводить учения и тренировки в целях предотвращения возможных разливов нефти и нефтепродуктов;
5. Выявлять потенциально опасные зоны;
6. Осуществлять экологическую экспертизу технико-экономических обоснований, проектов расширения и реконструкции действующих производств, а также создаваемых новых технологий и оборудования, разработка мероприятий по внедрению новой техники;
7. Обеспечивать техническое сопровождение операций по ликвидации аварийных разливов нефти, контролировать исправность и готовность оборудования и технических средств;
8. Разрабатывать и актуализировать графики технического обслуживания и проверки оборудования, используемого при ликвидации аварийных разливов нефти;
9. Проводить оценку технических рисков при выполнении операций по ликвидации аварийных разливов нефти и разрабатывать меры по их снижению.

Знания:
1. Национальный план обеспечения готовности и действий к ликвидации разливов нефти на море, внутренних водоемах и в предохранительной зоне Республики Казахстан;
2. Правила эксплуатации технологического оборудования, применяемых при ликвидации аварий по разливу нефти;
3. Передовой отечественный и зарубежный опыт в области ликвидации аварийных разливов нефти;
4. Порядок мобилизации и развертывания технологического оборудования, применяемых при ликвидации аварий по разливу нефти;
5. Требования к проведению экологической экспертизы;
6. Технические характеристики оборудования, применяемого при ликвидации аварийных разливов нефти;
7. Методы оценки технических рисков при выполнении аварийно-спасательных и ликвидационных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Организация обучения работников

Умения:
1. Составлять план и программы обучения работников способам защиты и действиям в чрезвычайных ситуациях, связанных с разливами нефти и нефтепродуктов;
2. Обеспечивать проведение инструктажа для всего персонала, занятого в ликвидации разлива нефти;
3. Организовывать мероприятия по обучению технике безопасности при использовании специального оборудования или химических средств;
4.Использовать средства индивидуальной и коллективной защиты.

Знания:
1. Программа обучения работников способам защиты и действиям в чрезвычайных ситуациях, связанных с разливами нефти и нефтепродуктов;
2. Требования к разработке программ обучения;
3. Порядок аттестации работников;
4. Технические средства, используемые при ликвидации аварий и разливов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Мониторинг, аудит и анализ показателей готовности к реагированию на аварийные разливы нефти



Навык 1:
Мониторинг, аудит и анализ показателей готовности

Умения:
1. Осуществлять мониторинг состояния систем и оборудования готовности (SR equipment, vessels, bms, skimmers);
2. Проводить инспекции складов, баз и мест хранения оборудования SR;
3. Формировать отчетность о состоянии готовности, выявлять отклонения и разрабатывать корректирующие меры;
4. Подготавливать аналитические материалы по результатам проверок и учений.

Знания:
1. Порядок проведения внутренних аудитов готовности и требований IS 9001, 14001, 45001;
2. Методы контроля технического состояния SR-оборудования;
3. Система KPI (ключевых показателей эффективности) и KRI по готовности и реагированию на аварийные ситуации;
4. Инструменты мониторинга, отчетности и анализа данных.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Подготовка и обучение персонала



Навык 1:
Организация тренировок и учений по реагированию на разливы нефти

Умения:
1. Организовывать и проводить регулярные тренировки, учения и table-tp exercises по SR (настольные упражнения по реагированию на аварийные разливы нефти);
2. Проверять готовность команд и технических средств к участию в учениях;
3. Разрабатывать учебные программы и методические материалы по ликвидации аварийных разливов;
4. Проводить оценку результатов учений и формирует отчетность с корректирующими мероприятиями.

Знания:
1. Методы организации учений и тренировок по системе управления инцидентами и проведения настольных упражнений (ICS и table-tp drills);
2. Принципы обучения взрослых и оценки эффективности обучения;
3. Требования международных (PRC) и национальных нормативов к проведению учений;
4. Система регистрации и отчетности по SR-тренировкам.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Развитие культуры готовности и безопасности

Умения:
1. Организовывать обучение персонала и подрядчиков вопросам безопасности при реагировании на аварийные разливы нефти (SR Safety Culture);
2. Проводить инструктажи по безопасным методам работы и применению SR-оборудования;
3. Оценивать уровень компетенций и разрабатывает индивидуальные планы развития персонала;
4. Вовлекать сотрудников в инициативы по повышению культуры безопасности и экологической ответственности.

Знания:
1. Методы мотивации и поведенческого лидерства в сфере HSE;
2. Программы сертификации персонала в области реагирования на аварийные разливы нефти (IM, PRC, BSIET);
3. Методы анализа компетенций (Competence Assessment System).

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 5:
Документирование и отчетность



Навык 1:
Ведение технической документации и отчетности

Умения:
1. Осуществлять ведение и актуализацию всей документации по SR (журналы, акты, инвентарные списки);
2. Контролировать своевременность обновления планов ликвидации аварийных разливов нефти и корпоративных процедур реагирования;
3. Формировать ежемесячные и годовые отчеты о готовности и операциях SR;
4. Обеспечивать хранение и управление документацией по реагированию на аварийные разливы нефти в корпоративных системах электронного документооборота и управления охраной труда и окружающей средой.

Знания:
1. Требования стандартов IS 9001 и 14001 в части управления документацией;
2. Принципы корпоративного документооборота и использования электронных систем управления документацией и охраной труда, и окружающей средой EDMS, SAP EHS;
3. Формы и требования отчетности по SR и экологической безопасности;
4. Порядок согласования документов с госорганами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Анализ и отчетность по инцидентам и корректирующим действиям

Умения:
1. Анализировать результаты расследований происшествий и готовить отчеты по извлеченным урокам (“Lessns Learned”);
2. Формировать отчетность о выполнении корректирующих мероприятий по результатам проверок;
3. Отслеживать выполнение обязательных требований государственных органов и регуляторов;
4. Разрабатывать предложения по повышению эффективности системы SR на основании анализа данных.

Знания:
1. Методы анализа причин происшествий и инцидентов (RCA, 5 Why, TapRt);
2. Требования к отчетности по экологическим инцидентам и SR;
3. Порядок представления отчетности в уполномоченные государственные органы;
4. Корпоративные стандарты CAPA и контроля выполнения мероприятий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 6:
Взаимодействие и координация



Навык 1:
Взаимодействие с госорганами и внешними организациями

Умения:
1. Осуществлять взаимодействие с уполномоченными государственными органами, аварийно-спасательными и прибрежными службами по вопросам готовности и реагирования на аварийные разливы нефти и нефтепродуктов;
2. Участвовать в совместных проверках и координационных совещаниях;
3. Готовить отчетные и информационные материалы по SR для внешних аудиторов и инспекторов;
4. Представлять интересы компании на отраслевых встречах и учениях.

Знания:
1. Порядок взаимодействия с государственными органами Республики Казахстан по вопросам готовности и реагирования на аварийные разливы нефти и нефтепродуктов;
2. Международные и национальные требования и рекомендации в области обмена информацией и взаимодействия при реагировании на аварийные разливы нефти;
3. Форматы отчетности и взаимодействия с прибрежными службами и подрядчиками;
4. Этика делового взаимодействия и протокол переговоров.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Координация внутренних процессов и взаимодействие с подразделениями

Умения:
1. Обеспечивать координацию между SR-группами, службой HSE и техническими подразделениями;
2. Организовывать обмен информацией между береговыми и морскими подразделениями;
3. Участвовать в совещаниях по вопросам готовности, отчетности и расследований;
4. Представлять результаты анализа готовности на внутренних комитетах по безопасности.

Знания:
1. Принципы корпоративного взаимодействия и интеграции требований охраны труда, промышленной и экологической безопасности (peratinal Excellence / HSE Integratin);
2. Организация внутренней коммуникации в структурах SR;
3. Методы деловой переписки и подготовки презентаций;
4. Информационные системы учета и мониторинга SR-операций.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Аналитическое мышление
Внимательность
Профессиональный подход к решению проблем
Организаторские способности
Умение работать самостоятельно
Оперативность
Понимание значения новой информации для текущего и будущего решения проблем и принятия решений
Командное взаимодействие и лидерство в ЧС
Ориентация на результат и соблюдение высоких стандартов HSE
Инициативность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник аварийно-восстановительного пункта

6

Руководитель (подразделения) по реагированию на ЧС

12. Карточка профессии "Руководитель (подразделения) по инспекциям и подводно-техническим работам":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Руководитель (подразделения) по инспекциям и подводно-техническим работам

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Архитектура и строительство

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Высшее образование (бакалавриат) в области подводно-технических работ, геоинформатики, инспекционных работ, техники безопасности и охраны труда или смежные инженерные специальности. Опыт работы в области инспекционных, подводно-технических или морских инженерных проектов не менее 3 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Руководство, планирование и контроль инспекционных и подводно-технических операций, обеспечение координации инженерных и аварийно-восстановительных работ, инженерное обеспечение структурной целостности подводных объектов, морских судоходных активов, наземных объектов морских сооружений и соблюдения требований промышленной и экологической безопасности.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление инспекционными, подводно-техническими операциями и инженерное обеспечение структурной целостности подводных объектов, морских судоходных активов, наземных объектов морских сооружений;
2. Контроль подрядчиков и технического состояния оборудования при проведении подводно-технических работ;
3. Обеспечение промышленной безопасности, охраны труда и экологической защиты при проведении инспекционных и подводно-технических работ;
4. Взаимодействие с внутренними и внешними структурами при организации и проведении инспекционных и подводно-технических работ;
5. Наставничество и развитие персонала в области инспекционных и подводно-технических работ.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Управление инспекционными, подводно-техническими операциями и инженерное обеспечение структурной целостности подводных объектов, морских судоходных активов, наземных объектов морских сооружений



Навык 1:
Планирование и руководство выполнения инспекционных и подводно-технических операций

Умения:
1. Планировать, организовывать и координировать проведение инспекций и подводно-технических работ, обеспечивая их выполнение в установленные сроки и в соответствии с корпоративными требованиями;
2.Определять приоритеты инспекционных и подводно-технических проектов, формировать годовые и краткосрочные программы обследований, ремонтов и технического обслуживания подводных активов, морских судоходных активов, наземных объектов морских сооружений;
3.Распределять ресурсы, контролировать загрузку инженерного состава и подрядных организаций при выполнении подводно-технических операций;
4. Контролировать подготовку и утверждение проекта производства работ (ППР), плана реагирования при чрезвычайных ситуациях, рабочих процедур, инспекционных программ, проверяет полноту и соответствие документации стандартам организации;
5.Осуществлять контроль технической готовности морских судов, с которых осуществляются водолазные спуски, водолазного и подводно-технического оборудования, дистанционно управляемых аппаратов, навигационных комплексов для выполнения, поставленных задач согласно официально выпущенного наряд-заказа;
6.Планировать морские логистические операции, в том числе вовлекаться в дноуглубительные работы для обеспечения проходимости морских судоходных каналов, вовлекаться в аварийные ремонтно-восстановительные работы на подводных трубопроводах и других инфраструктурных сетях, согласовывать графики взаимодействия с другими подразделениями;
7.Обеспечивать рациональное использование бюджета инспекционных и подводно-технических программ, анализирует эффективность затрат и ресурсное планирование, вовлекаться в контрактную стратегию по разработке будущих контрактов;
8. Обеспечивать соблюдение требований нормативно-правовых документов РК (Об утверждении Правил освидетельствования морских судов, Об утверждении Правил эксплуатации морских портов, в том числе морских портов, имеющих статус международного значения, портовых сооружений и акватории морского порта, Об утверждении Правил безопасности при проведении водолазных работ, Об утверждении Правил создания, размещения и эксплуатации морских объектов, используемых при проведении разведки и (или) добычи углеводородов на море) внутренних процедур организации при планировании и проведении инспекционных и подводно-технических работ.

Знания:
1. Принципов планирования и координации инспекционных, подводно-технических работ, в том числе морских инженерных операций, связанных с морскими плавсредствами, дноуглубительных, ремонтно-восстановительных работ;
2. Подготовки корпоративных процедур, утверждения плана производства работ, плана реагирования при чрезвычайных ситуациях и отчетности по проделанным проектам инспекционных и подводно-технических работ;
3. Стандартов нормативно-правовых документов РК (Об утверждении Правил освидетельствования морских судов, Об утверждении Правил эксплуатации морских портов, в том числе морских портов, имеющих статус международного значения, портовых сооружений и акватории морского порта, Об утверждении Правил безопасности при проведении водолазных работ, Об утверждении Правил создания, размещения и эксплуатации морских объектов, используемых при проведении разведки и (или) добычи углеводородов на море) внутренних процедур организации при планировании и проведении инспекционных и подводно-технических работ;
4. Технологий проведения подводных обследований и подводно-технических работ с применением дистанционно управляемых аппаратов и водолазных систем;
5. Методов анализа производственных рисков в полном соответствии с принципами ОЗТОСиБ при планировании инспекционных и подводно-технических работ;
6. Основ управления проектами и бюджетирования в морской инженерии, в морских инженерно-геодезических работах, в подводно-технических работах, в том числе в работах связанных с разработкой дна моря, в аварийно-восстановительных работах.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Инженерное обеспечение структурной целостности и надежности подводных активов, наземных сооружений морских комплексов, оборудований, находящихся под давлением, морских судоходных активов

Умения:
1. Организовывать и контролировать выполнение программ по управлению структурной целостностью подводных активов, наземных сооружений морских комплексов, оборудований, находящихся под давлением, морских судоходных активов;
2. Оценивать техническое состояние наземных сооружений морских комплексов, оборудований, находящихся под давлением, подводных систем, трубопроводов, коллекторов, фланцевых соединений и конструкций на основании данных инспекций;
3. Анализировать результаты инспекционных обследований, выявляет отклонения, повреждения и зоны повышенного риска;
4. Формировать рекомендации по ремонту, техническому обслуживанию и модернизации инспектируемых объектов;
5. Разрабатывать технические решения и проектную документацию по вопросам восстановления и продления ресурса инспектируемых и исследуемых активов и объектов;
6. Разрабатывать и внедрять мероприятия по предупреждению отказов, коррозионных повреждений и нарушений герметичности инспектируемых и исследуемых объектов;
7. Контролировать реализацию корректирующих мер по устранению выявленных несоответствий и технических рисков;
8. Представлять отчеты и заключения по техническому состоянию инспектируемых и исследуемых объектов и активов, обеспечивает архивирование и ведение базы данных.

Знания:
1. Принципов и методов инженерного обеспечения структурной целостности и надежности активов, включая анализ отказов и оценку остаточного ресурса оборудования;
2. Методов подводной диагностики и контроля технического состояния (видео-инспекция, ультразвуковые измерения, измерения катодного потенциала и другие);
3. Основ материаловедения, коррозии и защиты подводных конструкций, наземных конструкций морских сооружений, оборудований находящихся под давлением;
4. Методологий анализа корневых причин отказов и управления инженерными рисками;
5. Стандартов и процедур организации по инженерному обеспечению структурной целостности и надежности активов;
6. Современных технологий подводных ремонтно-восстановительных работ, подводно-технических работ, наземных инспекционных работ и мониторинга состояния исследуемых объектов и оборудований, находящихся под давлением.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Контроль подрядчиков и технического состояния оборудования при проведении подводно-технических работ



Навык 1:
Координация и управление деятельностью подрядных организаций

Умения:
1. Организовывать и контролировать деятельность подрядных организаций, выполняющих подводно-технические работы, обеспечивать соответствие их действий корпоративным стандартам и международным нормам;
2. Проверять наличие и корректность технической документации;
3. Контролировать соблюдение подрядчиками утвержденных графиков, технических нормативов и процедур ОЗТОС при проведении подводных операций;
4. Оценивать готовность подрядных организаций к выполнению подводных работ, включая проверку оборудования, дистанционно управляемых аппаратных-комплексов, водолазных систем и аварийно-спасательных средств;
5. Участвовать в инспекциях и аудитах подрядчиков для проверки соответствия требованиям организации;
6. Проводить анализ эффективности подрядчиков, формирует отчеты, рекомендации и корректирующие меры по повышению качества их работы;
7. Контролировать выполнение договорных обязательств, вести коммуникацию с представителями подрядчиков по вопросам технического исполнения и безопасности.

Знания:
1. Стандарты и руководства, регулирующие деятельность подрядчиков при подводных работах;
2. Порядок проведения аудитов и инспекций подрядных организаций;
3. Внутренние процедуры организации по управлению подрядчиками (Contractor Management System);
4. Основы договорной работы и контроля исполнения обязательств;
5. Требования по отчетности, сертификации и лицензированию подрядчиков в области подводно-технических работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль технического состояния оборудования и обеспечения готовности к подводным операциям

Умения:
1. Контролировать техническое состояние подводного оборудования, водолазных систем, барокамер, швартовочных снастей и вспомогательного флота;
2. Обеспечивать проведение технического обслуживания и проверок подводного оборудования в соответствии с утвержденными графиками и стандартами;
3. Проверять наличие действующих сертификатов, журналов технического состояния, тестовых протоколов и отчетных форм IMCA;
4. Контролировать калибровку, ремонт и своевременную замену элементов оборудования (датчиков, систем связи, подъемных устройств;
5. Рассматривать технические вопросы, связанные с эксплуатацией и модернизацией оборудования подводных активов;
6. Обеспечивать наличие и актуальность процедур технической эксплуатации, инструкций и чек-листов для подводных операций;
7. Готовить отчетность о технической готовности оборудования и его соответствии требованиям инспекций.

Знания:
1. Технические характеристики и принципы работы подводного оборудования (ROV, водолазные системы, барокамеры);
2. Стандарты и корпоративные требования к техническому обслуживанию и сертификации оборудования;
3. Методы контроля технического состояния и ведения документации по готовности оборудования;
4. Процедуры безопасности при эксплуатации подводного и водолазного оборудования;
5. Основы технической диагностики, системного обслуживания и управления жизненным циклом оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Обеспечение промышленной безопасности, охраны труда и экологической защиты при проведении инспекционных и подводно-технических работ



Навык 1:
Организация системы управления HSE и производственной безопасностью

Умения:
1. Обеспечивать соблюдение корпоративных и международных стандартов в области охраны труда, промышленной и экологической безопасности при проведении инспекционных и подводно-технических работ;
2. Организовывать выполнение требований системы управления безопасностью (HSE Management System), включая оценку рисков, планирование и контроль корректирующих мероприятий;
3. Контролировать подготовку и соблюдение требований системы Наряд-Допусков, анализа рисков, оценки рисков и других ОЗТОС-документов, обязательных для инспекционных и подводно-технических работ;
4. Разрабатывать и внедрять планы аварийного реагирования и процедур по локализации и ликвидации последствий возможных инцидентов;
5. Обеспечивать проведение инструктажей, обучающих сессий и проверок знаний по требованиям техники безопасности для персонала и подрядчиков;
6. Контролировать выполнение "жизненно важных правил безопасности" (Life Saving Rules) и соблюдение политики организации в сфере ОЗТОСиБ;
7. Анализировать результаты ОЗТОС-инспекций, формирует отчеты и рекомендации по повышению уровня безопасности на объектах инспекционных и подводно-технических работ;
8. Обеспечивать взаимодействие с подразделениями ОЗТОС, морскими службами и подрядчиками по вопросам техники безопасности и предотвращения инцидентов.

Знания:
1. Стандарты и корпоративные процедуры HSE;
2. Порядок проведения оценки рисков в соответствии с требованиями системы Наряд-допусков;
3. Процедуры планирования, расследования и анализа инцидентов (Incident/Accident Investigation);
4. Требования к проведению ОЗТОС-инспекций, обучению и сертификации персонала;
5. Основы промышленной, пожарной и экологической безопасности для производственных площадок морских нефтегазовых сооружений.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Управление экологической безопасностью и готовностью к аварийным ситуациям

Умения:
1. Организовывать мероприятия по предупреждению загрязнения морской среды, соблюдению экологических норм и ограничений при проведении инспекционных и подводно-технических работ;
2. Контролировать выполнение экологических требований, и национального законодательства Республики Казахстан;
3. Разрабатывать и утверждать планы по локализации и ликвидации последствий аварийных разливов нефти и нефтепродуктов;
4. Контролировать готовность аварийно-спасательных систем и средств, включая боновые заграждения, сорбенты, дистанционных управляемых аппаратов и вспомогательного оборудования;
5. Участвовать в организации и проведении аварийных учений и тренировок на морских объектах;
6. Проводить анализ экологических рисков и вырабатывает рекомендации по минимизации воздействия на морскую среду;
7. Обеспечивать необходимую помощь в подготовке экологической отчетности при необходимости и взаимодействует с уполномоченными государственными и контролирующими органами.

Знания:
1. Экологические стандарты и нормативные акты Республики Казахстан;
2. Технологии и средства ликвидации разливов нефти и нефтепродуктов, методы защиты морской среды;
3. Методика оценки и управления экологическими рисками;
4. Порядок проведения аварийных тренировок и учений, требования к аварийной готовности;
5. Принципы экологического мониторинга при инспекционных и подводно-технических работах.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Взаимодействие с внутренними и внешними структурами при организации и проведении инспекционных и подводно-технических работ



Навык 1:
Взаимодействие с внутренними подразделениями организации

Умения:
1. Осуществлять взаимодействие с внутренними подразделениями организации (инженерными, эксплуатационными, морскими, ОЗТОСиБ, проектными и финансовыми) для согласования планов инспекционных и подводно-технических работ;
2. Консолидировать информацию от инженерных служб для подготовки годовых программ инспекционных, подводно-технических работ и ремонтных мероприятий;
3. Представлять подразделение при рассмотрении технических решений, отчетности и планов в рамках корпоративных комиссий и рабочих групп;
4. Обеспечивать координацию действий между отделами при планировании морских проектов, мобилизации флота и оборудования;
5. Готовить внутреннюю отчетность, доклады и презентации по результатам инспекционных и подводно-технических работ и мероприятий по инженерному обеспечению и надежности структурной целостности активов организации;
6. Взаимодействовать с департаментом охраны труда, промышленной безопасности и экологии по вопросам реализации корпоративных требований ОЗТОСиБ;
7. Обеспечивать своевременное информирование руководства о ходе выполнения программ инспекционных и подводно-технических работ, рисках и корректирующих мерах.

Знания:
1. Структура, функции и зоны ответственности внутренних подразделений организации;
2. Порядок согласования планов, отчетности и инженерных документов в корпоративной системе управления;
3. Методы делового взаимодействия и корпоративного документооборота;
4. Правила внутренней коммуникации, формат и частота отчетности инспекционных и подводно-технических работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Представление интересов организации во внешних организациях

Умения:
1. Представлять интересы организации при взаимодействии с государственными органами, морскими администрациями, надзорными и сертификационными организациями по вопросам инспекционных и подводно-технических работ;
2. Осуществлять проверки и инспекции, совместно с контролирующими органами, обеспечивать предоставление необходимой документации и информации;
3. Взаимодействовать с внешними подрядчиками и партнерами по консорциуму по вопросам координации, планирования и проведения инспекционных и подводно-технических работ;
4. Согласовывать технические решения, планы инспекций и аварийного реагирования с партнерами и подрядными организациями;
5. Представлять подразделение организации на совещаниях, технических встречах и рабочих группах, включая внешние аудиты и консультации;
6. Обеспечивать обмен информацией и отчетностью с внешними организациями в рамках действующих соглашений и стандартов организации;
7. Подготовка и согласование контрактных приложений, технических требований и отчетов по выполнению инспекционных и подводно-технических работ.

Знания:
1. Порядок взаимодействия с государственными и надзорными органами при проведении инспекционных и подводно-технических работой;
2. Международные и отраслевые требования к сертификации, контролю инспекционных и подводно-технических работ;
3. Основы договорной и юридической документации в области морских, инспекционных и подводно-технических работ;
4. Принципы представления организации во внешних структурах и на межведомственных совещаниях;
5. Требования к официальной переписке, отчетности и коммуникации с внешними партнерами и регуляторами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 5:
Наставничество и развитие персонала в области инспекционных и подводно-технических работ



Навык 1:
Руководство профессиональным развитием инженерно-технического персонала

Умения:
1. Организовывать обучение, наставничество и передачу знаний специалистам, задействованным в инспекционных и подводно-технических работ;
2. Развивать компетенции подчиненных инженеров, обеспечивает их вовлечение в процессы планирования и анализа инспекционных и подводно-технических работ;
3. Проводить консультации и инструктажи по применению корпоративных стандартов, инженерных процедур и требований ОЗТОС;
4. Обеспечивать участие сотрудников в программах внутреннего обучения, сертификации и профессионального роста;
5. Оценивать уровень профессиональной подготовки персонала, выявляет потребности в обучении и разрабатывает рекомендации по их устранению;
6. Поддерживать развитие кадрового потенциала, обеспечивает преемственность знаний в подразделении;
7. Проводить наставнические сессии для новых сотрудников и инженеров младших уровней.

Знания:
1. Корпоративные стандарты организации, регламентирующие обучение, развитие и сертификацию персонала;
2. Методика проведения инструктажей, обучения и оценки компетенций инженерно-технических работников;
3. Международные стандарты подготовки специалистов в области инспекционных и подводно-технических работ;
4. Принципы наставничества, коучинга и эффективного обмена знаниями в инженерных командах;
5. Основы оценки эффективности обучения и построения индивидуальных планов развития.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Развитие организационных и технических компетенций подразделения

Умения:
1. Организовывать внедрение передового международного опыта в области инспекционных и подводно-технических работ, современных технологий и систем управления структурной целостностью активов;
2. Инициировать мероприятия по развитию инженерных компетенций подразделения и совершенствованию внутренних процедур;
3. Участвовать в разработке и актуализации внутренних стандартов, инструкций и методических руководств;
4. Поддерживать интеграцию новых технологий и цифровых инструментов в процессы инспекционных и подводно-технических работ;
5. Содействовать формированию культуры безопасности, открытого обмена знаниями и профессионального роста в коллективе;
6. Контролировать выполнение планов повышения квалификации и развитие компетенций персонала.

Знания:
1. Принципы управления знаниями (Knowledge Management) и внутреннего развития инженерно-технических компетенций;
2. Стандарты в части профессиональной подготовки и оценки компетенций;
3. Корпоративные подходы к развитию персонала и внедрению инноваций в технические процессы;
4. Современные тенденции в области инспекционных, подводно-технических работ и систем цифрового мониторинга;
5. Основы организационного развития и управления изменениями в инженерных подразделениях.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Системное мышление
Стрессоустойчивость
Аналитическое мышление
Лидерство
Коммуникабельность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

Национальные стандарты Республики Казахстан, межгосударственные стандарты в области переработки нефти, газа и нефтехимии.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Руководитель (управляющий) по технической целостности и производственной поддержке

13. Карточка профессии "Руководитель подразделения по реагированию на ЧС":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Руководитель подразделения по реагированию на ЧС

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Высшее образование в области охраны здоровья и безопасности/пожарной безопасности. В профессиональной сфере – не менее 3 лет в области чрезвычайных ситуаций, пожарной безопасности или охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение эффективного функционирования системы готовности и реагирования на чрезвычайные ситуации и разливы нефти на производственных объектах организации: разработка, внедрение и контроль планов по ликвидации чрезвычайных ситуаций и ликвидации разливов нефти; поддержание постоянной готовности аварийных подразделений, объектов и оборудования; управление командой специалистов по ликвидации разливов нефти; организация обучения и учений; координация взаимодействия с государственными органами, подрядчиками и внутренними службами; минимизация рисков и последствий аварийных ситуаций в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан и международных стандартов.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление системой готовности к чрезвычайным ситуациям и разливам нефти.
2. Планирование и методическое обеспечение.
3. Обучение и развитие персонала.
4. Координация взаимодействия и коммуникаций.
5. Реагирование и анализ инцидентов.
6. Мониторинг, аудит и анализ показателей готовности.
7. Документирование и отчетность.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Управление системой готовности к чрезвычайным ситуациям и разливам нефти



Навык 1:
Руководство системой аварийного реагирования

Умения:
1. Обеспечивать эффективное функционирование системы аварийного реагирования в соответствии с политикой в области охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности;
2. Осуществлять оперативное руководство аварийными подразделениями на береговых и морских объектах;
3. Координировать деятельность подразделений по вопросам реагирования и готовности к чрезвычайным ситуациям;
4. Обеспечивать взаимодействие с государственными органами, подрядными организациями и другими заинтересованными сторонами;
5. Контролировать наличие ресурсов, технических средств и персонала для круглосуточного реагирования на чрезвычайные ситуации;
6. Обеспечивать координацию с руководством организации для согласования приоритетов и планов реагирования;
7. Организовывать регулярный анализ эффективности системы для повышения готовности и качества реагирования;
8. Обеспечивать валидность и эффективность барьеров безопасности;
9. Координировать интеграцию требований проектов расширения производства в действующую систему управления охраной здоровья, безопасностью и экологией;
10. Обеспечивать координацию между всеми производственными площадками: береговой комплекс, морской комплекс и другие.

Знания:
1. Нормативные акты Республики Казахстан в области промышленной, пожарной и экологической безопасности;
2. Корпоративные и международные стандарты: Международной ассоциации производителей нефти и газа (IOGP), Национальной ассоциации противопожарной защиты (NFPA), Американского института нефти (API), Международной морской организации и Международной конвенции по обеспечению готовности на случай загрязнения нефтью (IMO/OPRC), Международного совета нефтяных компаний по охране окружающей среды (IPIECA), Британского института стандартов (BSI), а также стандарты ИСО 14001 и ИСО 45001;
3. Требования стандарта ИСО 22320 (безопасность и устойчивость - управление в чрезвычайных ситуациях);
4. Структура и принципы системы управления инцидентами (Incident Command System);
5. Принципы функционирования системы охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности;
6. Структура аварийных подразделений: группы ликвидации аварий, аварийно-спасательные службы, аварийное судно-спасатель ледового класса;
7. Принципы управления операциями, технического обслуживания производственных объектов и реализации производственных проектов;
8. Методология оценки аппаратных барьеров безопасности критически важного оборудования аварийного реагирования;
9. Тактические и стратегические аспекты готовности и реагирования на чрезвычайные ситуации и разливы нефти;
10. Практики и процедуры международных нефтяных компаний в области готовности и реагирования на чрезвычайные ситуации и разливы нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Управление рисками и контроль состояния готовности

Умения:
1. Проводить анализ и оценку рисков в области чрезвычайных ситуаций, включая выбросы сероводорода и разливы нефти;
2. Организовывать аудиты готовности подразделений и технических средств;
3. Контролировать выполнение требований законодательства и корпоративных стандартов в области охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности;
4. Координировать выполнение предписаний надзорных органов;
5. Подготавливать отчеты о состоянии готовности к чрезвычайным ситуациям.

Знания:
1. Методы анализа рисков: метод "галстук-бабочка" (Bow-Tie), исследование опасности и работоспособности (HAZOP), анализ безопасности работ (Job Safety Analysis);
2. Стандарты ИСО 31000 (управление рисками) и ИСО 19011 (аудит систем менеджмента);
3. Корпоративные процедуры контроля готовности и внутреннего аудита;
4. Методики оценки эффективности систем реагирования и ключевые показатели эффективности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Развитие и совершенствование системы готовности

Умения:
1. Организовывать разработку и актуализацию процедур и инструкций по готовности к чрезвычайным ситуациям;
2. Реализовывать инициативы по совершенствованию процессов в области охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности, а также по развитию культуры безопасности;
3. Анализировать результаты проверок, учений и инцидентов; разрабатывать предложения по повышению эффективности;
4. Разрабатывать предложения по повышению зрелости процессов и актуализации стандартов и процедур системы охраны здоровья, безопасности и экологии;
5. Координировать обмен опытом и уроками между береговыми и морскими активами;
6. Обеспечивать стандартизацию процедур аварийного реагирования и повышение зрелости организационных процессов на всех производственных площадках.

Знания:
1. Принципы непрерывного совершенствования: цикл "Планируй Делай Проверяй Действуй" (PDCA), методология Кайдзен;
2. Методы оценки зрелости процессов: модель зрелости и совершенствования возможностей (CMMI);
3. Особенности береговых и морских операций в части безопасности и готовности;
4. Корпоративные программы развития культуры безопасности (программа "Желтая ЗАП" и аналогичные).

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Планирование и методическое обеспечение



Навык 1:
Разработка и актуализация планов реагирования и ликвидации чрезвычайных ситуаций

Умения:
1. Разрабатывать и обновлять планы реагирования на чрезвычайные ситуации и планы ликвидации разливов нефти;
2. Согласовывать документацию с государственными органами и внутренними структурами организации;
3. Обеспечивать внедрение и практическое тестирование утвержденных планов через учения и тренировки;
4. Контролировать актуальность и внедрение планов ликвидации разливов нефти на всех объектах организации;
5. Организовывать календарь учений и тренировок, включая разработку сценариев и распределение ресурсов по площадкам;
6. Распределять задачи и мероприятия по реализации планов готовности между всеми производственными площадками;
7. Разрабатывать и поддерживать системы оповещения, связи и командования для эффективного реагирования;
8. Обеспечивать наличие и актуальность планов реагирования на высокорисковые сценарии, включая выбросы сероводорода;
9. Разрабатывать и реализовывать комплексные тактические решения при реагировании на нестандартные аварийные ситуации;
10. Управлять системой управления ликвидацией разливов нефти компании как ее ответственный хранитель;
11. Обеспечивать подготовку и подачу годового и многолетнего плана работ и бюджета в соответствии с требованиями организации.

Знания:
1. Структура и содержание планов реагирования на чрезвычайные ситуации и планов ликвидации разливов нефти;
2. Порядок согласования планов с государственными органами Республики Казахстан;
3. Международные стандарты аварийного планирования и лучшие практики нефтегазовой отрасли;
4. Принципы ресурсного и функционального планирования готовности;
5. Стандарты разработки и ведения систем оповещения, связи и командования при чрезвычайных ситуациях;
6. Принципы уровневой системы готовности к ликвидации разливов нефти: первый уровень реагирования (силами объекта), второй уровень (корпоративные ресурсы), третий уровень (внешние подрядчики).

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ведение нормативной и методической документации

Умения:
1. Разрабатывать методические и учебные материалы по действиям при чрезвычайных ситуациях;
2. Вести нормативную документацию и учетные журналы по системе готовности;
3. Обеспечивать контроль версий и хранение документов в электронной системе управления документами, корпоративной системе управления ресурсами организации и корпоративном портале;
4. Организовывать документирование результатов учений, проверок и сертификаций;
5. Включать новые требования законодательства в методическую базу.

Знания:
1. Нормативно-техническая документация по ликвидации аварий и разливов нефти;
2. Корпоративные правила ведения документации в электронной системе управления документами, корпоративной системе управления ресурсами организации и корпоративном портале;
3. Требования к разработке и ведению учебных программ и методических материалов;
4. Требования законодательства Республики Казахстан к ведению документации по чрезвычайным ситуациям.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Обучение и развитие персонала



Навык 1:
Наставничество и развитие кадрового потенциала

Умения:
1. Осуществлять наставничество и профессиональную поддержку сотрудников подразделения;
2. Формировать кадровый резерв и планы преемственности;
3. Проводить внутренние коуч-сессии и обучение в подразделении;
4. Использовать результаты оценки компетенций для формирования индивидуальных планов развития;
5. Ставить задачи, контролировать результаты, проводить ежегодные оценки сотрудников;
6. Обеспечивать эффективное управление компетенциями в области аварийного реагирования и реагирования на разливы нефти, включая управление кадровым резервом;
7. Содействовать развитию культуры высокой эффективности и непрерывного совершенствования, ориентированной на обучение и качество;
8. Обеспечивать вовлеченность персонала в процессы предупреждения и реагирования на аварийные ситуации;
9. Реализовывать механизмы мотивации и обратной связи для укрепления ответственности за соблюдение требований в области охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности.

Знания:
1. Корпоративная система управления компетенциями и оценки персонала;
2. Методы коучинга и наставничества;
3. Подходы и принципы к развитию кадрового потенциала;
4. Основы психологии обучения взрослых;
5. Корпоративные системы управления данными персонала.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация обучения и проверки компетенций по вопросам готовности

Умения:
1. Организовывать обучение работников требованиям по чрезвычайным ситуациям и охране здоровья, труда, окружающей среды и безопасности, в том числе по программам обучения на основе компетенций;
2. Обеспечивать проведение регулярных тренингов, практических учений, инструктажей и сертификаций;
3. Разрабатывать учебные материалы и программы подготовки аварийных команд;
4. Проводить семинары и тренинги для сотрудников подрядных организаций;
5. Координировать практические учения и сертификацию в соответствии с программами аварийной подготовки;
6. Анализировать результаты обучения и тестирований для повышения готовности и профессиональной компетентности персонала;
7. Обеспечивать надлежащее документирование и ведение учета обучений, сертификаций и инспекций;
8. Проводить обучение полевых специалистов по реагированию на разливы нефти с применением противоаварийного оборудования и судов реагирования;
9. Организовывать и проводить обучение подрядных организаций по первому уровню готовности к ликвидации разливов нефти, а также обучение второго и третьего уровней для достижения целей готовности;
10. Вести и актуализировать матрицы компетенций и программы развития персонала по аварийному реагированию и ликвидации разливов нефти;
11. Проводить коучинг и аудиты готовности первого уровня у подрядных организаций.

Знания:
1. Требования законодательства Республики Казахстан к обучению по чрезвычайным ситуациям, охране труда и промышленной безопасности;
2. Международные стандарты обучения: Национальной ассоциации противопожарной защиты (NFPA), Международной ассоциации производителей нефти и газа (IOGP), базовый курс по безопасности на морских объектах с обучением аварийному покиданию вертолета (BOSIET/HUET);
3. Требования к квалификационному документу "Синяя книга" Республики Казахстан и аналогичным квалификационным документам;
4. Принципы оценки знаний и компетенций работников;
5. Структура программ обучения и регистрации в системе управления обучением;
6. Требования к организации обучения аварийных команд на основе компетенций;
7. Принципы уровневой системы обучения по ликвидации разливов нефти: первый, второй и третий уровни готовности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Координация взаимодействия и коммуникаций



Навык 1:
Взаимодействие с государственными и надзорными органами

Умения:
1. Обеспечивать взаимодействие с государственными органами по вопросам чрезвычайных ситуаций, пожарной и экологической безопасности;
2. Координировать выполнение предписаний и требований надзорных структур;
3. Организовывать совместные проверки, учения и рабочие совещания;
4. Представлять отчетность и рекомендации в государственные органы в установленные сроки.

Знания:
1. Структура и функции государственных органов Республики Казахстан в области чрезвычайных ситуаций и промышленной безопасности;
2. Законодательные и нормативные акты Республики Казахстан в области безопасности, охраны труда и защиты окружающей среды;
3. Порядок представления данных, коммуникаций и публичной отчетности;
4. Принципы управления заинтересованными сторонами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Координация взаимодействия внутри организации и с подрядными организациями

Умения:
1. Обеспечивать обмен информацией между подразделениями организации по вопросам чрезвычайных ситуаций и готовности;
2. Взаимодействовать с подрядными организациями и аварийными службами, контролировать их участие в учениях;
3. Координировать привлечение подрядных организаций к планированию и проведению мероприятий по аварийному реагированию и восстановлению после аварий;
4. Проводить совещания и рабочие группы по вопросам готовности и реагирования;
5. Обеспечивать своевременное информирование руководства компании о ходе реагирования на инциденты;
6. Организовывать совместные действия со службами пожарной охраны, безопасности и внешними аварийными службами;
7. Разрабатывать стандарты координации между береговыми и морскими объектами;
8. Обеспечивать поддержание готовности систем аварийной связи и управления;
9. Выстраивать и поддерживать рабочие отношения с заинтересованными сторонами на всех уровнях организации, включая высшее руководство организации;
10. Руководить реализацией значимых организационных изменений в области готовности, обеспечивая взаимодействие со всеми заинтересованными сторонами;
11. Обеспечивать эффективную работу в условиях многофункциональной, многокультурной и много площадочной среды;
12. Обеспечивать техническое взаимодействие и поддержку логистического планирования с подрядными организациями третьего уровня реагирования на разливы нефти;
13. Управлять контрактами в области аварийного реагирования и ликвидации разливов нефти, обеспечивая наличие ресурсов на всех площадках;
14. Обеспечивать распространение передового опыта и знаний между площадками организации.

Знания:
1. Организационная структура и распределение ролей при чрезвычайных ситуациях;
2. Правила взаимодействия с подрядными организациями: соглашения об уровне обслуживания, наряды-допуски на выполнение работ, анализ безопасности работ;
3. Стандарты взаимодействия на морских и береговых объектах;
4. Корпоративные регламенты коммуникации, эскалации и отчетности при чрезвычайных ситуациях;
5. Принципы работы систем аварийной связи и управления;
6. Процесс управления внедрением в полевых условиях и отчетностью о ходе реализации;
7. Принципы управления изменениями и методы взаимодействия с заинтересованными сторонами на различных уровнях организации;
8. Принципы управления контрактами в области аварийного реагирования и ликвидации разливов нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 5:
Реагирование и анализ инцидентов



Навык 1:
Анализ происшествий и разработка корректирующих мер

Умения:
1. Анализировать причины и последствия происшествий и аварийных ситуаций;
2. Координировать разработку корректирующих и предупреждающих мер;
3. Готовить отчетность по инцидентам для руководства и государственных органов;
4. Обеспечивать обмен результатами анализа и уроками между подразделениями;
5. Руководить расследованиями инцидентов и анализом коренных причин по всем производственным площадкам;
6. Контролировать устранение последствий инцидентов и верификацию реализованных корректирующих мер.

Знания:
1. Методы расследования аварий: анализ коренных причин (Root Cause Analysis), метод "5 Почему", диаграмма Исикавы (Fishbone), метод "галстук-бабочка" (Bow-Tie), метод TapRoot;
2. Стандарты структурирования отчетов об инцидентах;
3. Требования законодательства Республики Казахстан по расследованию чрезвычайных ситуаций и несчастных случаев;
4. Методики разработки и контроля корректирующих и предупреждающих действий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Техническое обслуживание и готовность аварийного оборудования

Умения:
1. Контролировать техническое состояние и готовность аварийного оборудования: автономных дыхательных аппаратов, пожарных систем, газовых детекторов, систем оповещения, осветительного оборудования и аварийных источников питания;
2. Обеспечивать своевременное техническое обслуживание, испытания и соответствие оборудования установленным нормам;
3. Осуществлять надзор за сервисной мастерской аварийного оборудования и складом аварийного снаряжения;
4. Контролировать работу подрядчиков, осуществляющих техническое обслуживание критически важного оборудования безопасности;
5. Обеспечивать круглосуточную готовность аварийного поста и пожарной станции к немедленному реагированию;
6. Контролировать проведение технических инспекций и испытаний аварийного судна-спасателя ледового класса и системы спасения персонала;
7. Обеспечивать функционирование системы мониторинга сероводорода и других систем управления рисками на объектах;
8. Обеспечивать надлежащее хранение, размещение и техническое обслуживание аварийного снаряжения;
9. Обеспечивать ведение и актуализацию оценок аппаратных барьеров безопасности критически важного оборудования аварийного реагирования в роли технического эксперта второго уровня.

Знания:
1. Устройство, эксплуатация и техническое обслуживание средств пожаротушения: огнетушители, пожарные рукава, гидранты, стационарные системы пожаротушения;
2. Принципы работы и обслуживания дыхательных аппаратов: автономных дыхательных аппаратов (SCBA), дыхательных аппаратов со сжатым воздухом, дыхательных шланговых аппаратов;
3. Требования к эксплуатации сосудов под давлением согласно нормативам Республики Казахстан;
4. Стандарты технического обслуживания аварийного оборудования на морских и береговых объектах;
5. Устройство и техническое обслуживание систем мониторинга газа: газоанализаторы, детекторы сероводорода;
6. Требования к техническому обслуживанию и эксплуатации транспортных средств аварийного реагирования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Организация и руководство реагированием на чрезвычайные ситуации

Умения:
1. Организовывать и возглавлять реагирование на чрезвычайные ситуации, разливы нефти и выбросы сероводорода;
2. Руководить действиями аварийных команд по ликвидации аварий на производственных объектах;
3. Взаимодействовать с группами ликвидации аварий, аварийным судном-спасателем ледового класса и аварийными службами в ходе инцидентов;
4. Координировать работу внутренних и подрядных команд в соответствии со структурой системы управления инцидентами;
5. Обеспечивать выполнение мероприятий по защите жизни людей, имущества и окружающей среды;
6. Координировать действия по реагированию на объектах в ходе чрезвычайных ситуаций и разливов нефти по всем производственным площадкам.

Знания:
1. Структура и принципы системы управления инцидентами (Incident Command System);
2. Стандарты Международной морской организации (IMO), Международной конвенции по предотвращению загрязнения с судов (MARPOL), Международной конвенции по обеспечению готовности на случай загрязнения нефтью (OPRC) в области реагирования на разливы нефти;
3. Правила промышленной, пожарной и экологической безопасности;
4. Принципы применения противопожарного оборудования: автономные дыхательные аппараты (SCBA), дыхательные аппараты со сжатым воздухом, пожарные рукава, насосы, газовые детекторы, системы оповещения;
5. Требования к системам мониторинга сероводорода и другим системам управления рисками на объектах;
6. Виды специализированного реагирования: промышленное пожаротушение, эвакуация в токсичной среде, спасение на высоте, спасение в замкнутом пространстве, реагирование на химическое загрязнение и опасные материалы (HAZMAT), медицинское реагирование.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 6:
Мониторинг, аудит и анализ показателей готовности



Навык 1:
Проведение инспекций и аудитов системы готовности

Умения:
1. Организовывать и проводить внутренние проверки и аудиты системы готовности к чрезвычайным ситуациям;
2. Контролировать выполнение корректирующих и предупреждающих мероприятий по результатам аудитов;
3. Оценивать состояние аварийной техники и средств реагирования на всех объектах компании;
4. Проводить оценки готовности, инспекции и испытания барьеров безопасности по всем производственным площадкам;
5. Контролировать готовность персонала, оборудования и инфраструктуры к реагированию на чрезвычайные ситуации и разливы нефти;
6. Обеспечивать соответствие деятельности по аварийному реагированию внутренним стандартам и международным нормам ИСО 14001 и ИСО 45001;
7. Разрабатывать и внедрять предложения по повышению эффективности процессов реагирования и предупреждения аварий;
8. Контролировать реализацию корректирующих мероприятий и рекомендаций по результатам расследований и аудитов.

Знания:
1. Требования ИСО 19011 (аудит систем менеджмента), ИСО 45001 (система менеджмента безопасности труда) и ИСО 14001 (система экологического менеджмента);
2. Корпоративные процедуры внутреннего аудита и проверок;
3. Методы проведения технических инспекций и документирования результатов;
4. Правила ведения журналов проверок и контрольных листов инспекций;
5. Принципы организации отчетности и анализа ключевых показателей эффективности в области охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Анализ показателей эффективности системы готовности и отчетность

Умения:
1. Систематизировать и анализировать результаты учений, проверок и инцидентов;
2. Анализировать ключевые показатели готовности: время реагирования, уровень обученности персонала, доступность ресурсов;
3. Формировать аналитические отчеты и презентации для руководства организации;
4. Устанавливать ежемесячную отчетность и ключевые показатели эффективности по аварийному реагированию;
5. Использовать цифровые инструменты для анализа данных и визуализации.

Знания:
1. Методы анализа данных: анализ Парето, анализ коренных причин, анализ ключевых показателей эффективности;
2. Принципы построения интерактивных информационных панелей и визуализации данных (Power BI, Qlik);
3. Показатели эффективности систем готовности к чрезвычайным ситуациям;
4. Требования к периодической отчетности по готовности и безопасности;
5. Принципы работы корпоративных информационных систем.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 7:
Документирование и отчетность



Навык 1:
Ведение и хранение документации по системе готовности

Умения:
1. Вести и актуализировать документацию по планам реагирования, планам ликвидации разливов нефти, процедурам и инструкциям;
2. Обеспечивать регистрацию и хранение документов в электронной системе управления документами, корпоративной системе и корпоративном портале;
3. Контролировать полноту, достоверность и своевременность записей по обучению, сертификациям и инспекциям;
4. Обеспечивать соблюдение требований конфиденциальности и разграничения доступа к данным;
5. Поддерживать актуальные версии документов и обеспечивать их доступность для персонала.

Знания:
1. Требования законодательства Республики Казахстан к ведению документации по чрезвычайным ситуациям;
2. Корпоративные регламенты документооборота в электронной системе управления документами, корпоративной системе и корпоративном портале;
3. Правила архивирования и сроки хранения документов;
4. Принципы информационной безопасности и защиты данных.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка отчетности и аналитических материалов

Умения:
1. Формировать отчетность по готовности, учениям, инцидентам и ключевым показателям эффективности;
2. Готовить аналитические сводки и презентации для руководства организации;
3. Обеспечивать своевременное предоставление отчетов по аварийному реагированию и разливам нефти в операционные подразделения и государственные органы;
4. Разрабатывать шаблоны и формы отчетности для подразделений;
5. Работать с цифровыми системами учета и аналитики.

Знания:
1. Структура корпоративной системы отчетности в области охраны здоровья, труда, окружающей среды и безопасности;
2. Требования к форматам и срокам представления отчетности;
3. Методы агрегирования данных и визуализации результатов;
4. Стандарты внутреннего контроля и верификации данных.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность и надежность
Умение принимать решения в условиях неопределенности, высокого риска и стресса
Самообладание и стрессоустойчивость в кризисных ситуациях
Лидерство и организаторские способности
Коммуникабельность
Внимательность к деталям и системное мышление
Аналитическое мышление
Инициативность и готовность брать на себя ответственность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации" ИСО 14001, ИСО 45001, ИСО 22320, ИСО 31000, а также стандарты Национальной ассоциации противопожарной защиты (NFPA), Международной ассоциации производителей нефти и газа (IOGP), Международной морской организации / Международной конвенции по обеспечению готовности на случай загрязнения нефтью (IMO/OPRC), Американского института нефти (API), Международного совета нефтяных компаний по охране окружающей среды (IPIECA), Британского института стандартов (BSI).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море

14. Карточка профессии "Мастер водолазных работ":

Код группы:

1325-1

Код наименования занятия:

1325-1-014

Наименование профессии:

Мастер водолазных работ

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Руководство выполнением всех видов водолазных работ во всех видах водолазного снаряжения на глубинах до 60 метров, в аварийных случаях до 80 метров, тренировочных спусков в барокамере на глубинах до 100 метров в различных условиях.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Руководство деятельностью водолазной станции при проведении водолазного спуска на всех этапах водолазного спуска.
2. Организация и выполнение водолазных работ с использованием подводного механизированного инструмента с различными видами.
3. Выполнение водолазных работ с использованием сварки и резки.

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Руководство деятельностью водолазной станции при проведении водолазного спуска на всех этапах водолазного спуска



Навык 1:
Проведение оценки рисков перед водолазным спуском и на всех его этапах

Умения:
1. Контролировать проведение рабочей проверки водолазного снаряжения спускающимся и страхующим водолазами и средств обеспечения водолазных спусков;
2. Устанавливать степень готовности страхующего водолаза к спуску;
3. Руководить проведением декомпрессии во время подъема водолаза;
4. Устанавливать время пребывания водолаза под водой и обеспечивать его соблюдение;
5. Проводить расчет запаса воздуха для обеспечения водолазного спуска и режима декомпрессии (лечебной рекомпрессии);
6. Проводить расчет режима декомпрессии;
7. Определять пригодность искусственных дыхательных смесей для условий водолазного спуска;
8. Использовать приборы, применяемые для анализа гидрометеорологической обстановки и состояния окружающей среды;
9. Организовывать проведение гидрологического и гидрометеорологического мониторинга на месте проведения водолазного спуска;
10. Определять возможные риски при проведении водолазного спуска и устанавливать меры безопасности для их компенсации.

Знания:
1. Методика проведения оценки рисков и мероприятия по снижению рисков;
2. Правила оформления документации по результатам оценки рисков перед водолазным спуском;
3. Порядок ведения документации водолазной станции на всех этапах водолазного спуска;
4. Перечень опасностей при проведении водолазных работ и спусков и меры по их снижению;
5. Порядок инструктирования. водолаза на всех этапах водолазного спуска;
6.Основные технические характеристики водолазного снаряжения и средств обеспечения водолазных спусков, используемых при выполнении водолазных работ на объекте;
7. Требования охраны труда при проведении водолазных работ;
8. Обязанности всех участников водолазного спуска;
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Руководство действиями персонала при возникновении аварийной ситуации на всех этапах водолазного спуска

Умения:
1. Организовывать мероприятия по проведению лечебной рекомпрессии в случае возникновения у водолаза профессионального заболевания;
2. Принимать решения при нарушении нормальной работы водолазного снаряжения и средств обеспечения во время водолазного спуска.

Знания:
1. Требования охраны труда при проведении водолазных работ.
2. Правила использования таблиц декомпрессии и лечебной рекомпрессии.
3. Порядок действий при возникновении нештатных или аварийных ситуаций при проведении водолазных спусков.
4. Порядок и методы оказания первой помощи аварийному водолазу.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Подготовительные водолазные работы

Умения:
1. Выполнять обследование и поиск подводных и воздушных переходов трубопровода согласно графика обследования, акваторий, перекатов, трубопроводных сооружений, уложенных в подводные траншей трубопроводов и кабелей, с использованием технических средств;
2. Проводить осмотр каменных откосов каналов, шлюзов, плотин и дамб, опорных частей причальных стенок, пирсов и других сооружений для швартовки судов, плавучих знаков, обстановки пути и средств навигационного оборудования;
3. Составлять планшеты глубин с определением характеристики грунта; замер прогибов уложенных в траншеи трубопроводов; разметка мест расположения туннелей, котлованов и постелей;
4. Проводить поиск трубопроводов и кабелей с помощью трассоискателей, определение глубин залегания трубопроводов с помощью трассоискателей или методом снятия поперечников;
5.Использовать оборудование, применяемое при выполнении водолазных работ по поиску и обнаружению предметов;
6.Оформлять результаты обследования.

Знания:
1. Схем и устройства сооружений магистрального нефтепровода;
2. Общие правила чтения чертежей;
3. Назначение, устройство и правила эксплуатации оборудования, используемого при выполнении водолазных работ по обследованию и поиску;
4. Назначение, устройство и правила эксплуатации контрольно-измерительных приборов и инструментов, применяемых при работе под водой.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Организация и выполнение водолазных работ с использованием подводного механизированного инструмента с различными видами



Навык 1:
Монтаж и демонтаж конструкций под водой с применением подводного механизированного инструмента

Умения:
1. Проводить строповку, растроповку предметов под водой;
2. Выполнять работы по ремонту подводной части трубопроводных сооружений;
3. Проводить установку и разбивку под водой всех видов опалубки, установку арматуры на пробоины, постановку стяжек и оттяжек;
4. Проводить снятие и изготовление контурных и объемных шаблонов повреждений подводных частей трубопровода и сооружений;
5. Проводить крепление судоподъемных строп, полотенца и других подъемных приспособлений, равнение и найтовка судоподъемных понтонов;
6. Выполнять ремонт и очистку подводных устройств судов от посторонних предметов и других аналогичных по характеру и сложности работ;
7. Исправлять рулевое устройство, исправлять лопасти гребного винта
8. Проводить очистку охранной зоны; подводных и воздушных переходов трубопроводов от растительности.

Знания:
1.Знаковая сигнализация, применяемая при использовании подъемного оборудования;
2. Требования безопасности при подъеме и перемещении грузов;
3. Правила строповки при использовании механизированного такелажного инструмента.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение под водой слесарных, плотницких и водолазных такелажных работ, работ с применением подводного механизированного инструмента

Умения:
1. Выполнять под водой простые монтажные, слесарные, плотничные и такелажные работы;
2. Проводит установку грузов на подводных трубопроводах, монтаж и демонтаж муфт, полумуфт и защитных решеток.

Знания:
1. Назначение, устройство и правила эксплуатации используемого водолазами подводного механизированного инструмента;
2. Технология, организация и правила безопасности при производстве водолазных работ по очистке и шлифовке поверхностей с применением подводного механизированного инструмента;
3. Требования технологических карт при производстве работ по монтажу и демонтажу конструкций под водой;
4. Способы и методы производства монтажных работ под водой;
5. Приемы производства слесарных и плотницких работ под водой с применением подводного механизированного инструмента;
6. Виды, назначение и правила эксплуатации механизированного инструмента, применяемого при выполнении водолазных такелажных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Выполнение водолазных работ по разработке грунта под водой

Умения:
1. Выполнять работы, связанные с отсыпкой грунта, грубого равнения подводных каменно-щебеночных и песчаных постелей под основания трубопроводных сооружений или подводных объектов;
2. Проводить укладку бетонной смеси под водой в мешках, бадьях или ящиках (кюбелях), дюкеров, подводных трубопроводов и кабелей.

Знания:
1. Меры безопасности при выполнении водолазных работ по разработке грунта под водой;
2. Назначение, устройство и правила эксплуатации оборудования, используемого при производстве водолазных работ по разработке грунта;
3. Технология разработки траншей для прокладки дюкеров и подводных кабельных переходов;
4. Технология обустройства каменных постелей под водой.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Выполнение водолазных работ с использованием сварки и резки



Навык 1:
Проведение работ по герметизации объектов под водой с использованием сварки и резки

Умения:
1. Читать сборочные чертежи и рабочие схемы, определяющие порядок выполнения работ;
2. Эксплуатировать и обслуживать наземные установки и подводные агрегаты оборудования, применяемого при выполнении сварки и резки под водой;
3. Производить сварочные работы под водой различными способами во всех пространственных положениях;
4. Осуществлять монтаж кессонов, сварочных шахт на поврежденные участки трубопровода.

Знания:
1. Требования технологических карт при производстве работ по герметизации объектов под водой с использованием сварки и резки;
2. Требования технологических карт при производстве работ по монтажу и демонтажу конструкций под водой;
3. Назначение, устройство и правила эксплуатации оборудования, используемого при производстве водолазных работ с использованием сварки и резки;
4. Технологии сварки, применяемые при строительстве и ремонте трубопроводов;
5. Требования технологических карт при производстве работ по герметизации объектов под водой с использованием сварки и резки;
6. Требования нормативных правовых и локальных нормативных актов, регламентирующих порядок производства водолазных работ с использованием сварки и резки при строительстве и ремонте трубопроводов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Производство водолазных работ с использованием сварки и резки при строительстве и ремонте трубопрово

Умения:
1. Эксплуатировать и обслуживать наземные установки и подводные агрегаты оборудования, применяемого при выполнении сварки и резки под водой;
2. Производить сварочные работы под водой различными способами во всех пространственных положениях;
3. Осуществлять монтаж кессонов, сварочных шахт на поврежденные участки трубопровода;
4. Осуществлять технологии сварки, применяемые при строительстве и ремонте трубопроводов;
5. Осуществлять требования нормативных правовых и локальных нормативных актов, регламентирующих порядок производства водолазных работ с использованием сварки и резки при строительстве и ремонте трубопроводов;
6. Выполнять все сложные аварийно-спасательные и другие водолазные работы на трубопроводе.

Знания:
1. Требования охраны труда при выполнении подводных работ с применением сварки и резки;
2. Требования технологических карт при производстве работ по монтажу и демонтажу конструкций под водой;
3. Назначение, устройство и правила эксплуатации оборудования, используемого при производстве водолазных работ с использованием сварки и резки.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Хорошая зрительная память
Умение концентрироваться на поставленной задаче

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по подводно-техническим работам

15. Карточка профессии "Мастер аварийно-восстановительного пункта":

Код группы:

3118-4

Код наименования занятия:

3118-4-001

Наименование профессии:

Мастер аварийно-восстановительного пункта

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1323-0-016 - Мастер участка (ремонтно-строительных работ)

Основная цель деятельности:

Обеспечение восстановления работоспособности объектов нефтегазовой отрасли (линейная часть магистральных, межпромысловых и промысловых трубопроводов, трубопроводы скважин, технологические трубопроводы компрессорных и дожимных станций, межцеховые трубопроводы, технологические трубопроводы установок перекачивающих станций, узлов учета, трубопроводы газораспределительных сетей высокого, среднего и низкого давления и др.).

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Проведение подготовительных работ по ремонту трубопроводов
2. Организация и сопровождение планово-предупредительных, аварийно-восстановительных работ, работ по локализации и ликвидации аварий на трубопроводах

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Проведение подготовительных работ по ремонту трубопроводов



Навык 1:
Подготовка к ликвидации аварий на трубопроводах

Умения:
1. Определять места аварий и задержание продукта;
2. Обеспечивать рациональную расстановку и загрузку подчиненного персонала с учетом квалификации, объемов и сложности работ;
3. Оформлять документацию по приему аварийного участка трубопровода в ремонт;
4. Обустраивать временные подъездные дороги, переезды через трубопровод, технологические и вдольтрассовые проезды;
5. Определять потребность и места установки оградительных и защитных устройств, знаков безопасности;
6. Оценивать техническое состояние электрических станций, оборудования для производства врезки под давлением, компрессоров, подъемных сооружений, грузозахватных приспособлений, строп, оборудования, работающего под избыточным давлением, технологической оснастки, оборудования, предназначенного для проведения работ с применением технологии врезки под давлением;
7. Содержать площадки для хранения материально-технических средств (оборудование, трубы, трубопроводная арматура, горюче-смазочные, сварочные материалы, инструменты, оснастка, приборы, средства измерения и контроля, средства индивидуальной защиты) в соответствии с требованиями нормативных документов;
8. Осуществлять техническое обслуживание аварийной техники;
9. Обеспечивать оперативную готовность аварийной техники;
10. Определять актуальность паспортов и сертификатов на применяемые материалы.

Знания:
1. Требования к применяемым материалам в соответствии с технологией ремонта;
2. Периодичность и виды обслуживания и ремонта оборудования, механизмов, аварийной техники;
3. Нормативные и технические документы на проведение ремонтных работ;
4. Нормы расхода материально-технических средств;
5. Нормативные документы по делопроизводству;
6. Основы трудового законодательства;
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Осмотр трубопроводов

Умения:
1. Патрулировать и проводить обследование трубопроводов;
2. Выявлять дефекты труб;
3. Определять дефект. технологического оборудования;
4. Читать технологические схемы, чертежи, карты и техническую документацию общего и специального назначения;
5. Определять необходимость обустройства временных подъездных дорог, переездов через трубопровод, технологических и вдольтрассовых проездов при планируемом количественном и качественном составе машин, механизмов, подъемных сооружений, дорожно-строительной и специальной техники;
6. Пользоваться различными видами средств связи.

Знания:
1. Методы получения исходных данных для разработки проектов производства ремонтных работ;
2. Методы диагностики объектов нефтегазовой отрасли;
3. Результаты диагностического обследования объектов ремонта;
4. Расположение ремонтируемых и прилегающих трубопроводов, их пересечение со всеми подземными и надземными коммуникациями;
5. Проектная, исполнительная и эксплуатационная документация на ремонтируемый участок;
6. Виды дефектов объектов ремонта, выявляемые при различных методах диагностики;
7. Планы-графики проведения ремонтных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Организация и сопровождение планово-предупредительных, аварийно-восстановительных работ, работ по локализации и ликвидации аварий на трубопроводах



Навык 1:
Организация и сопровождение аварийно-восстановительных работ

Умения:
1. Осуществлять ликвидацию аварий путем надежного восстановления герметичности трубопровода, обеспечением проектного уровня прочности и несущей способности ремонтируемого участка трубопровода;
2. Проводить ремонтные работы с сохранением проектных размеров внутренней полости трубопровода с целью обеспечения возможности пропуска очистных и диагностических средств;
3. Выполнять комплекс мероприятий по техническому обслуживанию и ремонту трубопроводов;
4. Подготавливать рабочие места к проведению аварийно-восстановительных работ, в том числе газорезательных и сварочно-монтажных;
5. Определять численность и квалификационный состав работников подразделения, необходимых для проведения аварийно-восстановительных работ;
6. Определять количество и состав механизмов, подъемных сооружений, специальной техники для проведения аварийно-восстановительных работ;
7. Определять техническое состояние сварочного и газорезательного оборудования, оснастки и инструмента;
8. Обеспечивать сохранность и учет, наличие и расходование аварийного запаса труб;
9. Оформлять наряды-допуски и другие специальные разрешения на проведение работ.

Знания:
1. Технология сварочных и огнеопасных работ на трубопроводах;
2. Технология монтажных и демонтажных работ на трубопроводах;
3. Порядок и особенности получения специальных разрешений на проведение работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ведение учета и составление отчетности по аварийно-восстановительным работам на объектах нефтегазовой отрасли

Умения:
1. Собирать оперативную информацию о текущем состоянии (этапах) выполненных аварийно-восстановительных работ;
2. Учитывать объемы выполненных аварийно-восстановительных работ в разрезе объектов;
3. Вести учет работы оборудования, машин, механизмов, подъемных сооружений, дорожно-строительной техники.

Знания:
1. Правила ведения учетно-отчетной документации, составления отчетности;
2. Проект производства аварийно-восстановительных работ;
3. Порядок табельного учета использования рабочего времени;
4. Планы ликвидации аварий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Техническая грамотность аккуратность
Исполнительность
Эффективно работать в качестве члена команды
Точность в выполнении задач, самостоятельность
Умение быстро принимать решение
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации магистральных трубопроводов

16. Карточка профессии "Мастер по установке бонных заграждений":

Код группы:

8100-0

Код наименования занятия:

8100-0-055

Наименование профессии:

Мастер по установке бонных заграждений

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Организация работы на участке по локализации нефти на поверхности водных объектов

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение установки бонных заграждений для локализации нефти на поверхности водных объектов.
2. Организация работ по сбору нефти.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение установки бонных заграждений для локализации нефти на поверхности водных объектов



Навык 1:
Оформление документации

Умения:
1. Оценивать необходимость и состав специальных разрешений на проведение локализации и ликвидации разливов нефти на участке.
2. Вести оперативную документацию, формуляры (паспорта) на закрепленное оборудование, а также другую необходимую документацию.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе";
2. Нормативно-технические, организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия и профессиональной деятельности;
3. Порядок разработки производственных заданий;
4. Порядок оформления документов на проведение работ;
5. Нормы выдачи специальной одежды, специальной обуви и других средств индивидуальной защиты;
6. Состав необходимых документов и порядок получения допуска к видам работ;
7. Планы предупреждения, локализации и ликвидации аварий, инцидентов и их последствий на промышленном объекте;
8. Порядок учета рабочего времени;
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка бонных заграждений

Умения:
1. Определять техническое состояние бонов;
2. Обеспечивать готовность бонов к применению;
3. Извлекать самонадувные модели бонов надлежащим образом, во избежание истирания;
4. Понимать и давать команду суднам (плавсредствам) сопровождения.
5. Развертывать боны на участке разлива;
6. Буксировать длинные боны;
7. Ставит якорь на боны;
8. Читать сводки метеорологической службы;
9. Оценивать силы, которые, вероятно, будут действовать на боны;
10. Пользоваться плавсредствами.

Знания:
1. Схемы расстановки боновых заграждений;
2. Типы и методы применения нефтесборочного оборудования.
3. Особенности проведения работ на плавучих средствах;
4. Основы гидрометерологии;
5. Методы сбора нефти с водной поверхности;
6. Виды бонов и методы использования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Организация работ по сбору нефти



Навык 1:
Управление нефтесборной и откачивающей техникой

Умения:
1. Осуществлять руководство и непосредственное участие в проведении работ по установке бонных заграждений, локализации и сбору нефтепродуктов при ликвидации последствий возможных аварий на подводных переходах нефтепроводов и работами при проведении ремонта оборудования, приспособлений и устройств;
2. Проверять работоспособность выполнять техническое обслуживание и текущий ремонт используемых при авариях и инцидентах оборудования и приспособлений, в том числе штанг, тросов, передвижных насосов;
3. Определять утечки продуктов по внешним признакам;
4. Оценивать техническое состояние защитных и вспомогательных устройств и их элементов;
5. Использовать передовые технологий по сбору разлившейся нефти.

Знания:
1. Виды неисправностей применяемого для сбора и откачки продукта технологического оборудования;
2. Виды и причины возникновения аварийных ситуаций, способы их предупреждения и устранения;
3. Правила эксплуатации нефтесборной и откачивающей техники;
4. Основные приемы и методы сбора нефти с поверхности водных объектов;
5. Свойства современных сорбентов и других материалов предназначенных для сбора нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация работы персонала

Умения:
1. Проводить внеплановый и целевой инструктаж по охране труда, промышленной и пожарной безопасности для персонала;
2. Применять средства индивидуальной и коллективной защиты, первичных средств пожаротушения;
3. Применять средства связи;
4. Расставлять персонал по рабочим местам и распределять задачи.

Знания:
1. Правила, инструкции по эксплуатации инструментов, приспособлений;
2. Основы экономики, организации производства, труда и управления.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Пунктуальность
Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Аккуратность
Техническая грамотность
исполнительность
эффективно работать в качестве члена команды
точность в выполнении задач
способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения; стрессоустойчивость

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация";
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ"; 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность";
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с аварийными разливами нефти и нефтепродуктов в море

6

Инженер по подводно-техническим работам

17. Карточка профессии "Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта":

Код группы:

7212-2

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих Выпуск 2 "Сварочные работы; котельные, холодноштамповочные, волочильные и давильные работы; литейные работы; кузнечно-прессовые и термические работы; работы по механической обработке металлов и иных материалов; работы по металлопокрытию и окраске; слесарные и слесарно-сборочные работы; работы по эмалированию" (утвержден приказом Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 12 февраля 2024 года № 30)
пункт-52. Электрогазосварщик, 6 разряд.

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
-

Специальность:
-

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Сварочное дело (по видам)

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Для разряда 6 требуется техническое и профессиональное (среднее специальное, среднее профессиональное), послесреднее образование.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Аттестационное удостоверение. Свидетельство о производственном обучении.

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Выполнение электрогазосварочных работ по сварке, наплавке, резке и ремонту особо сложных и особо ответственных конструкций, оборудования и трубопроводов из различных материалов, работающих под высоким давлением, статическими, динамическими и вибрационными нагрузками.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Электрогазовая сварка особо сложных и особо ответственных конструкций.
2. Контроль качества сварных соединений особо сложных и особо ответственных конструкций.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Электрогазовая сварка особо сложных и особо ответственных конструкций



Навык 1:
Подготовка сварочно-монтажных работ

Умения:
6-разряд:
в дополнение к умениям разряда 5
1. Определять технологию выполнения сварочных работ для особо сложных и ответственных конструкций, трубопроводов и оборудования;
2. Выбирать режимы сварки с учетом свойств высоколегированных сталей, цветных металлов и специальных сплавов;
3. Подготавливать особо сложные сварные соединения в соответствии с требованиями технологической документации;
4. Определять необходимость предварительного, сопутствующего подогрева и последующей термической обработки сварных соединений;
5. Подготавливать сварочное оборудование, автоматы, полуавтоматы и специализированные сварочные установки к выполнению работ.

Знания:
6-разряд:
в дополнение к знаниям разряда 5:
1. Технологические свойства высоколегированных сталей, цветных металлов и специальных сплавов.
2. Особенности сварки конструкций, работающих под высоким давлением, динамическими и вибрационными нагрузками;
3. Требования технологической документации к подготовке особо ответственных сварных соединений.
4. Влияние термической обработки на свойства сварных соединений;
5. Устройство и принцип работы специализированного сварочного оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение сварочно-монтажных работ

Умения:
Разряд 6:
в дополнение к умениям разряда 5:
1. Выполнять ручную дуговую, плазменную и газовую сварку особо сложных аппаратов, деталей, узлов, конструкций и трубопроводов из различных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов, предназначенных для работы под динамическими и вибрационными нагрузками и под высоким давлением;
2. Производить ручную дуговую и газоэлектрическую сварку строительных и технологических конструкций, работающих под динамическими и вибрационными нагрузками и конструкций сложной конфигурации;
3. Выполнять автоматическую сварку различных конструкций из легированных специальных сталей, титановых и иных сплавов на автоматах специальной конструкции, многодуговых, многоэлектродных автоматах и автоматах, оснащенных телевизионными, фотоэлектронными и иными специальными устройствами, на автоматических манипуляторах (роботах);
4. Выполнять механизированную сварку аппаратов, узлов, конструкций трубопроводов, строительных и технологических конструкций, работающих под динамическими и вибрационными нагрузками, при выполнении сварных швов в потолочном положении и на вертикальной плоскости;
5. Выполнять сварку экспериментальных конструкций из металлов и сплавов с ограниченной свариваемостью, а также из титана и титановых сплавов;
6. Ручная дуговая резка и строжка металлов;
7. Наплавка поверхностей труб, дефектов деталей машин, механизмов, конструкций и инструментов;
8. Проверять работоспособность и исправность, настраивать оборудование с учетом его специализированных функций (возможностей).

Знания:
6- разряд:
в дополнение к знаниям разряда 5:
1. Разновидность титановых сплавов, их сварочные и механические свойства;
2. Кинематические схемы автоматов и полуавтоматов, принципиальное устройство электронных схем управления;
3. Порядок обучения роботов и работы с робототехническими комплексами;
4. Виды коррозии и факторы, вызывающие ее;
5. Основные виды термической обработки сварных соединений;
6. Сварочные (наплавочные) материалы для дуговой сварки сложных и ответственных конструкций;
7. Особенности сварки труб и сосудов, работающих под высоким давлением;
8. Порядок выполнения работ на эксплуатируемых трубопроводах высокого давления, станциях, в помещениях, при ремонте резервуаров;
9. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Контроль качества сварных соединений особо сложных и особо ответственных конструкций



Навык 1:
Проведение визуального и измерительного контроля сварных соединений

Умения:
6- разряд:
в дополнение к умениям разряда 5
1. Выполнять визуальный и измерительный контроль сварных соединений особо сложных и особо ответственных конструкций;
2. Оценивать соответствие сварных соединений требованиям конструкторской и технологической документации;
3. Анализировать результаты контроля качества сварных соединений;
4. Применять контрольно-измерительные приборы и шаблоны сварщика.

Знания:
6-разряд:
в дополнение к знаниям разряда 5
1. Требования к качеству сварных соединений особо ответственных конструкций;
2. Методы визуального и измерительного контроля;
3. Конструкция и геометрические параметры сварных соединений;
4. Требования конструкторской и производственно-технологической документации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выявление и устранение дефектов сварных соединений

Умения:
6- разряд:
в дополнение к умениям разряда 5:
1. Определять причины возникновения дефектов сварных соединений;
2. Анализировать влияние технологических режимов на качество сварки;
3. Выполнять исправление дефектов сварных соединений в соответствии с технологической документацией;
4. Контролировать качество сварных соединений после устранения дефектов.

Знания:
6-разряд:
в дополнение к знаниям разряда 5:
1. Причины возникновения дефектов, внутренних напряжений и деформаций;
2. Методы предупреждения и устранения дефектов;
3. Требования к ремонту сварных соединений;
4. Порядок проведения повторного контроля после исправления дефектов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение концентрироваться на поставленной задаче
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".
2. СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы"
(с изменениями и дополнениями по состоянию на 20.06.2025 г.).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер аварийно-восстановительного пункта

18. Карточка профессии "Слесарь по установке бонных заграждений и сбору нефти":

Код группы:

7239-2

Код наименования занятия:

7239-2-059

Наименование профессии:

Слесарь по установке бонных заграждений и сбору нефти

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется.

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-015 - Слесарь аварийно-восстановительных работ

Основная цель деятельности:

Локализация нефти на поверхности водных объектов

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Установка бонных заграждений для локализации нефти на поверхности водных объектов

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Установка бонных заграждений для локализации нефти на поверхности водных объектов



Навык 1:
Выполнение монтажных и демонтажных работ бон

Умения:
1. Применять схемы расстановки бонных заграждений по правилам монтажа и демонтажа бонов;
2. Применять средства индивидуальной и коллективной защиты, первичные средства пожаротушения;
3. Применять средства связи при выполнении монтажа и демонтажа бонных заграждений;
4. Пользоваться плавсредствами при выполнении монтажа и демонтажа бонных заграждений;
5. Замерять толщину ледового покрова;
6. Читать сводку метеорологической службы.

Знания:
1. Правила, инструкции по эксплуатации инструментов, приспособлений для монтажа и демонтажа бонов;
2. Схемы расстановки бонных заграждений;
3. Особенности проведения работ на плавучих средствах;
4. Методы сбора нефти с водной поверхности;
5. Виды бонов и методы их использования;
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Локализация нефти на поверхности водных объектов

Умения:
1. Определять зоны распространения пожаров и взрывоопасной нефти, нефтепродуктов;
2. Определять утечку продуктов по внешним признакам;
3. Выполнять аварийные работы на месте разлива нефти и нефтепродуктов;
4. Отбирать пробы продукта для проведения химических анализов;
5. Проверять работоспособность используемых при авариях и инцидентах оборудования и приспособлений, в том числе штанг, тросов, передвижных насосов;
6. Оценивать техническое состояние защитных и вспомогательных устройств и их элементов.

Знания:
1. Физико-химические свойства продуктов разлива;
2. Планы предупреждения, локализации и ликвидации аварий, инцидентов и их последствий на промышленном объекте;
3. Правила оказания первой медицинской помощи пострадавшим
4. Регламент оповещения о ходе выполняемых работ;
5. Основные приемы и методы сбора нефти с поверхности водных объектов;
6. Виды неисправностей применяемого для сбора и откачки продукта технологического оборудования;
7.Правила эксплуатации нефтесборной и откачивающей техники;
8. Типы и методы применения нефтесборочного оборудования и инвентаря.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Исполнительность
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по установке боновых заграждений

19. Карточка профессии "Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта":

Код группы:

7212-2

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих Выпуск 2 "Сварочные работы; котельные, холодноштамповочные, волочильные и давильные работы; литейные работы; кузнечно-прессовые и термические работы; работы по механической обработке металлов и иных материалов; работы по металлопокрытию и окраске; слесарные и слесарно-сборочные работы; работы по эмалированию" (утвержден приказом Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 12 февраля 2024 года № 30)
п.50-51 Электрогазосварщик, 4-5 разряд.

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Сварочное дело (по видам)

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Аттестационное удостоверение. Свидетельство о производственном обучении

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Проведение электрогазосварочных работ. Электрогазовая сварка сложных и ответственных конструкций (оборудования, изделий, узлов, трубопроводов, деталей) из различных материалов (сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов), предназначенных для работы под давлением, под статическими, динамическими и вибрационными нагрузками.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Электрогазовая сварка сложных и ответственных конструкций.
2. Контроль качества сварных соединений сваренных сложных и ответственных конструкций на соответствие геометрических размеров требованиям конструкторской и производственно-технологической документации по сварке.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Электрогазовая сварка сложных и ответственных конструкций



Навык 1:
Подготовка сварочно-монтажных работ

Умения:
4-5-разряды:
1. Определить диаметр, толщину стенки и материал поврежденного участка трубопровода;
2. Подготавливать в зависимости от погодных условий места сварочно-монтажных работ;
3. Подготавливать материалы и средства сварочно-монтажных работ. Использовать ручной и механизированный инструмент для подготовки элементов конструкции (изделий, узлов, деталей) под сварку, зачистки сварных швов и удаления поверхностных дефектов после сварки;
4. Подбирать режим сварки по приборам, марки и типа электродов;
5. Подготавливать сложные и ответственные конструкции, трубопроводы и аппараты к сварке;
6. Выбирать технологическую последовательность наложения сварных швов;
7. Подготавливать кромки под сварку с учетом требований технологической документации;
8. Определять необходимость предварительного и сопутствующего подогрева металла.

Знания:
4-5-разряды:
1. Основные типы, конструктивные элементы и размеры сварных соединений, выполненных электрогазовой сваркой, сложных и ответственных конструкций;
2. Основные группы и марки материалов сложных и ответственных конструкций, свариваемых электрогазовой сваркой;
3. Сварочные материалы для электрогазовой сварки сложных и ответственных конструкций во всех пространственных положениях сварного шва;
4. Способы устранения дефектов сварных швов;
5. План ликвидации возможных аварий;
6. Требования охраны труда, промышленной безопасности по электробезопасности (не ниже 2 гр.), пожарной и экологической безопасности;
7. Устройство различной электросварочной и газорезательной аппаратуры, автоматов и полуавтоматов;
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности;
9. Технологические свойства свариваемых металлов;
10. Выбор технологической последовательности наложения сварных швов;
11. Влияние термической обработки на свойства сварного соединения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение сварочно-монтажных работ

Умения:
4-5-разряды:
В дополнение к умениям разряда 3:
1. Выполнять ручная дуговую, плазменную и газовую сварку различной сложности деталей, узлов, конструкций и трубопроводов из конструкционных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов и сложных деталей узлов, конструкций и трубопроводов из углеродистых сталей во всех пространственных положениях сварного шва, предназначенных для работы под динамическими и вибрационными нагрузками;
2. Производить ручную кислородную, плазменную и газовую прямолинейную и фигурную резку и резку бензорезательными и кеpосинорезательными аппаратами на переносных, стационарных и плазморезательных машинах в различных положениях сложных деталей из различных сталей, цветных металлов и сплавов по разметке;
3. Производить кислоpоднофлюсовую резку деталей из высокохромистых и хpомистоникелевых сталей и чугуна;
4. Производить ручное электродуговое воздушное строгание сложных деталей из различных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов в различных положениях;
5. Выполнять автоматическую и механическую сварку средней сложности и сложных аппаратов, узлов, конструкций трубопроводов из различных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов;
6. Выполнять автоматическую сварку ответственных сложных строительных и технологических конструкций, трубопроводов из различных сталей работающих в сложных условиях под динамическими и вибрационными нагрузками;
7. Выполнять ручное электродуговое воздушное строгание сложных деталей из различных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов в различных положениях;
8. Выполнять сварку конструкций из чугуна;
9. Наплавлять дефекты сложных деталей машин, механизмов, конструкций и отливок под механическую обработку и пробное давление;
10. Производить горячую правку сложных конструкций;
11. Пользоваться конструкторской, производственно-технологической и нормативной документацией для выполнения данной трудовой функции;
12. Выполнять механизированную сварку сложных строительных и технологических конструкций, работающих в тяжелых условиях;
13. Выполнять сварку конструкций в блочном исполнении во всех пространственных положениях сварного шва;
14. Выполнять сварку и наплавку трещин и раковин в тонкостенных изделиях и в изделиях с труднодоступными для сварки местами;
15. Выполнять сварку трубопроводов технологических систем III–IV категорий.

Знания:
4-5-разряды:
в дополнение к знаниям разряда 3:
1. Устройство различной электросварочной и газорезательной аппаратуры, автоматов и полуавтоматов;
2. Особенности сварки и электродугового строгания на переменном и постоянном токе;
3. Основы электротехники.
4. Виды дефектов в сварных швах и методы их предупреждения и устранения;
5. Основы сварки металлов;
6. Механические свойства свариваемых металлов;
7. Принципы подбора режима сварки по приборам;
8. Марки и типы электродов;
9. Требования безопасности при обращении с кислородными и газовыми баллонами;
10. Выбор режима подогрева и порядок проведения работ по предварительному, сопутствующему (межслойному) подогреву металла;
11. Процесс газовой резки легированной стали;
12. Электрические схемы и конструкции различных сварочных машин, автоматов, полуавтоматов и источников питания;
13. Технологические свойства свариваемых металлов, включая высоколегированные стали, а также наплавленного металла и металла, подвергающегося строганию;
14. Выбор технологической последовательности наложения сварных швов;
15. Влияние термической обработки на свойства сварного шва;
16. Требования безопасности при обращении с кислородными и газовыми баллонами;
17. Выбор режима подогрева и порядок проведения работ по предварительному, сопутствующему (межслойному) подогреву металла;
18. Порядок резки металлов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Контроль качества сварных соединений сваренных сложных и ответственных конструкций на соответствие геометрических размеров требованиям конструкторской и производственно-технологической документации по сварке



Навык 1:
Проведение визуального и измерительного контроля сварных соединений

Умения:
4-5-разряды:
1. Выполнять визуально-измерительный контроль выполненных сварных швов;
2. Определять соответствие геометрических размеров сварных соединений требованиям конструкторской и производственно-технологической документации;
3. Пользоваться контрольно-измерительными инструментами и шаблонами сварщика;
4. Анализировать причины возникновения дефектов сварных соединений;
5. Определять способы исправления дефектов в соответствии с технологической документацией;
6. Оценивать качество сварных соединений ответственных конструкций.

Знания:
4-5-разряды:
1. Визуально-измерительный контроль выполненных сварных швов;
2. Виды дефектов в сварных швах и методы их предупреждения и устранения;
3. Определять соответствие геометрических размеров сварных соединений требованиям конструкторской и производственно-технологической документации;
4. Конструкция и геометрические параметры сварного соединения;
5. Назначения и условия применения контрольно-измерительных приборов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выявление и устранение дефектов сварных соединений

Умения:
4-5-разряды:
1. Определять причины возникновения дефектов, внутренних напряжений и деформаций сварных изделий;
2. Выполнять исправление дефектов сварных соединений в соответствии с технологической документацией.

Знания:
4-5-разряды:
1. Причины возникновения дефектов, внутренних напряжений и деформаций в сварных изделиях и меры их предупреждения;
2. Способы предупреждения и устранения дефектов сварных изделий;
3. Требования к ремонту сварных соединений и повторному контролю после исправления.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение концентрироваться на поставленной задаче
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".
2. СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы" (с изменениями и дополнениями по состоянию на 20.06.2025 г.).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер аварийно-восстановительного пункта

20. Карточка профессии "Бортоператор по проверке магистральных нефтепроводов и водоводов":

Код группы:

8187-4

Код наименования занятия:

8187-4-001

Наименование профессии:

Бортоператор по проверке магистральных нефтепроводов и водоводов

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Эксплуатация воздушных судов и полетно-информационное обеспечение

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

8187-4-002 - Бортоператор по проверке магистральных трубопроводов

Основная цель деятельности:

Наблюдение с борта вертолетов, самолетов за состоянием трассы и объектов трубопроводного транспорта с целью обнаружения аварийных выходов нефти, нефтепродуктов и газов, нарушений режима работы охранной зоны трубопроводов, повреждений коммуникаций и т.д.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Воздушное патрулирование трассы магистральных трубопроводов

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Воздушное патрулирование трассы магистральных трубопроводов



Навык 1:
Обследование магистральных трубопроводов

Умения:
1. Выполнять наблюдение с борта вертолетов, самолетов за состоянием трассы и объектов трубопроводного транспорта;
2. Выявлять утечки нефти и газа посредством аэровизуального наблюдения;
3. Осуществлять ситуационные зарисовки участков трассы;
4. Использовать средства оповещения
5. Оформлять исполнительную и отчетную документацию.

Знания:
1. Технологическая схема расположения трубопроводов и сооружений на трассе;
2. Физические и химические свойства нефти, нефтепродуктов и углеводородных газов;
3. Системы связи в регионе, по которому проходит трубопровод;
4. Технические данные воздушных судов, на которых выполняются полеты;
5. Порядок оформления документации, приема-сдачи смены;
6. Визуальные признаки утечек нефти и газа;
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка и наладка на рабочий режим аппаратуры, необходимой для ведения наблюдений за трассой

Умения:
1. Использовать средства измерений и наблюдения;
2. Регистрировать параметры аппаратуры;
3. Определять работоспособность аппаратуры регистрации.

Знания:
1. Способы определения и устранения неисправностей аппаратуры наблюдения;
2. Правила эксплуатации аппаратуры наблюдения за трассой.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Организация и сопровождение аварийных работ, работ по локализации аварий на трассе трубопроводов

Умения:
1. Определять зоны распространения пожарно- и взрывоопасной смеси;
2. Осуществлять мероприятия по предупреждению аварийных ситуаций;
3. Принимать меры, обеспечивающие локализацию аварийных ситуаций;
4. Разрабатывать планы доставки аварийных бригад, техники и механизмов;
5. Оказывать первую медицинскую помощь пострадавшим, организация их доставки в ближайшие медицинские пункты.

Знания:
1. Схема аварийного оповещения;
2. Правила перевозки людей и грузов;
3. Правила оказания первой медицинской помощи пострадавшим;
4. Регламент оповещении об обнаружении аварийных выходов нефти, нефтепродуктов и газов, нарушений режима охранной зоны трубопроводов, повреждений коммуникации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Хорошее слуховое восприятие
Зрительная память
Умение концентрироваться на поставленной задаче
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер аварийно-восстановительного пункта

21. Карточка профессии "Оператор беспилотных летательных аппаратов":

Код группы:

8113-4

Код наименования занятия:

8113-4-012

Наименование профессии:

Оператор беспилотных летательных аппаратов

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Дистанционно пилотируемая авиационная система

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Управление беспилотными летательными аппаратами.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управления БПЛА для воздушного патрулирования трассы магистральных трубопроводов

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Управления БПЛА для воздушного патрулирования трассы магистральных трубопроводов



Навык 1:
Обследование магистральных трубопроводов в радиусе действия БПЛА в соответствии с техническими характеристиками аппарата

Умения:
1. Осуществлять сбор, первичную обработку и передачу для анализа данных, полученных при облетах;
2. Выполнять дистанционное наблюдение за состоянием трассы и объектов трубопроводного транспорта;
3. Выявлять утечки нефти и газа посредством аэровизуального наблюдения и своевременно оповещать ответственного за АВР;
4. Осуществлять ситуационные зарисовки участков трассы;
5. Оформлять исполнительную и отчетную документацию.

Знания:
1. Технологическая схема расположения трубопроводов и сооружений на трассе;
2. Физические и химические свойства нефти, нефтепродуктов и углеводородных газов;
3. Системы связи в регионе, по которому проходит трубопровод;
4. Технические данные используемых БПЛА;
5. Порядок оформления документации, приема-сдачи смены;
6. Визуальные признаки утечек нефти и газа;
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка и наладка БПЛА, необходимой для ведения наблюдений за трассой

Умения:
1. Разработать графики облетов исходя из производственных потребностей;
2. Разработать маршруты полетов и перевод их в программный код для БПЛА;
3. Контролировать ход полетов;
4. Контролировать неисправности, сбои и отказы в процессе полетов;
5. Координация работы техников по обслуживанию БПЛА.

Знания:
1. Способы определения и устранения неисправностей БПЛА.
2. Правила эксплуатации БПЛА.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Сопровождение аварийных работ, работ по локализации аварий на трассе трубопроводов

Умения:
1. Определять зоны распространения пожаро- и взрывоопасной смеси;
2. Осуществлять мероприятия по предупреждению аварийных ситуаций;
3. Принимать меры, обеспечивающие локализацию аварийных ситуаций.

Знания:
1. Схема аварийного оповещения;
2. Регламент оповещении об обнаружении аварийных выходов нефти, нефтепродуктов и газов, нарушений режима охранной зоны трубопроводов, повреждений коммуникаций.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Выносливость и усердие
Хорошая зрительная память
Умение концентрироваться на поставленной задаче
Стрессоустойчивость
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер аварийно-восстановительного пункта

22. Карточка профессии "Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта":

Код группы:

7212-2

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Электрогазосварщик аварийно-восстановительного пункта

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих Выпуск 2 "Сварочные работы; котельные, холодноштамповочные, волочильные и давильные работы; литейные работы; кузнечно-прессовые и термические работы; работы по механической обработке металлов и иных материалов; работы по металлопокрытию и окраске; слесарные и слесарно-сборочные работы; работы по эмалированию" (утвержден приказом Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 12 февраля 2024 года № 30)
п.48-49 Электрогазосварщик, 2-3 разряд

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Сварочное дело (по видам)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Аттестационное удостоверение. Свидетельство о производственном обучении

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Выполнение электрогазосварочных работ при изготовлении, монтаже, ремонте и восстановлении простых и средней сложности деталей, узлов, конструкций и трубопроводов.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1.Выполнение электрогазосварочных работ при изготовлении, монтаже, ремонте и восстановлении простых и средней сложности деталей, узлов, конструкций и трубопроводов.
2. Контроль качества сварных соединений простых и средней сложности конструкций

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Выполнение электрогазосварочных работ при изготовлении, монтаже, ремонте и восстановлении простых и средней сложности деталей, узлов, конструкций и трубопроводов.



Навык 1:
Подготовка сварочно-монтажных работ

Умения:
2-3 разряды
1. Определить диаметр, толщину стенки и материал поврежденного участка трубопровода;
2. Подготавливать в зависимости от погодных условий места сварочно-монтажных работ;
3. Подготавливать материалы и средства сварочно-монтажных работ. Использовать ручной и механизированный инструмент для подготовки элементов конструкции (изделий, узлов, деталей) под сварку, зачистки сварных швов и удаления поверхностных дефектов после сварки;
4. Подбирать режим сварки по приборам, марки и типа электродов.

Знания:
2-3 разряды
1. Основные типы, конструктивные элементы и размеры сварных соединений, выполненных электрогазовой сваркой, простых и средней сложности конструкций;
2. Основные группы и марки материалов простых и средней сложности конструкций, свариваемых электрогазовой сваркой;
3. Сварочные материалы для электрогазовой сварки простых и средней сложности конструкций во всех пространственных положениях сварного шва;
4. Способы устранения дефектов сварных швов;
5. План ликвидации возможных аварий;
6. Требования охраны труда, промышленной безопасности по электробезопасности (не ниже
2 группы), пожарной и экологической безопасности;
7. Устройство различной электросварочной и газорезательной аппаратуры, автоматов и полуавтоматов;
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение сварочно-монтажных работ

Умения:
2-3 разряды
1. Выполнять ручную кислородную резку и резку бензорезательными и керосинорезательными аппаратами стального легковесного и тяжелого лома;
2. Выполнять ручную дуговую, плазменную, газовую, автоматическую и полуавтоматическую сварку простых деталей, узлов и конструкций из углеродистых сталей во всех положениях шва, кроме потолочного;
3. Производить кислородную и плазменную прямолинейную и криволинейную резку в нижнем и вертикальном положении сварного шва металлом, а также простых и средней сложности деталей из углеродистых сталей по разметке вручную, на переносных стационарных и плазморезательных машинах;
4. Выполнять прихватку деталей, изделий, конструкций во всех пространственных положениях;
5. Подготавливать изделия, узлы и соединения под сварку;
6. Зачищать швы после сварки и резки;
7. Обеспечивать защиту обратной стороны сварного шва в процессе сварки в защитных газах;
8. Наплавлять простые детали;
9. Устранять раковины и трещины в простых деталях, узлах, отливках;
10. Подогревать конструкции и детали при правке и сварке деталей;
11. Читать простые чертежи;
12. Подготавливать газовые баллоны к работе;
13. Обслуживать переносные газогенераторы;
14. Выполнять ручное дуговое воздушное строгание простых и средней сложности деталей из различных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов в различных положениях.

Знания:
2-3 разряды
1. Устройство и принцип действия обслуживаемых электросварочных машин и аппаратов для дуговой сварки переменного и постоянного тока, газосварочной и газорезательной аппаратуры, газогенераторов, электросварочных автоматов и полуавтоматов, кислородных и ацетиленовых баллонов, редуцирующих приборов и сварочных горелок;
2. Порядок пользования применяемыми горелками, редукторами, баллонами;
3 Способы и основные приемы прихватки;
4. Формы разделки шва под сварку;
5. Порядок обеспечения защиты при сварке в защитном газе;
6. Виды сварных соединений и типы швов;
7. Порядок подготовки кромок изделий для сварки;
8. Типы разделок и обозначение сварных швов на чертежах;
9. Основные свойства применяемых при сварке электродов, сварочного металла и сплавов, газов и жидкостей;
10. Допускаемое остаточное давление газа в баллонах;
11. Назначение и марки флюсов, применяемых при сварке;
12. Характеристику газового пламени;
13. Требования к габаритам лома;
14. Требования, предъявляемые к сварочному шву и поверхностям после воздушного строгания;
15. Способы подбора марок электродов в зависимости от марок сталей;
16. Конструкция и геометрические параметры сварного соединения;
17. Порядок подбора режима нагрева металла в зависимости от марки металла и его толщины;
18. Причины возникновения внутренних напряжений и деформаций в свариваемых изделиях и меры их предупреждения;
19. Основные технологические приемы сварки и наплавки деталей из различных сталей, чугуна, цветных металлов и сплавов;
20. Режим резки и расхода газов пpи кислородной и газоэлектрической резке.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Контроль качества сварных соединений простых и средней сложности конструкций



Навык 1:
Проведение визуального и измерительного контроля сварных соединений

Умения:
2-3 разряды
1. Выполнять визуально-измерительный контроль выполненных сварных швов;
2. Определять соответствие геометрических размеров сварных соединений требованиям конструкторской и производственно-технологической документации;
3. Пользоваться контрольно-измерительными инструментами и шаблонами сварщика.

Знания:
2-3 разряды
1. Основные методы контроля качества сварных соединений и область их применения;
2. Виды дефектов в сварных швах и методы их предупреждения и устранения;
3. Требования конструкторской и производственно-технологической документации по сварке;
4. Конструкция и геометрические параметры сварного соединения;
5. Назначения и условия применения контрольно-измерительных приборов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выявление и устранение дефектов сварных соединений

Умения:
2-3 разряды
1. Определять причины возникновения дефектов, внутренних напряжений и деформаций сварных изделий;
2. Выполнять исправление дефектов сварных соединений в соответствии с технологической документацией.

Знания:
2-3 – разряды
1. Причины возникновения дефектов в сварных изделиях и меры их предупреждения;
2. Способы предупреждения и устранения дефектов сварных изделий;
3. Требования к ремонту сварных соединений и повторному контролю после исправления.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение концентрироваться на поставленной задаче
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".
2. СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы" (с изменениями и дополнениями по состоянию на 20.06.2025 г.).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер аварийно-восстановительного пункта

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      23. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Бердіғұлов Мирас Мақсатұлы;

      Номер телефона +7 (717) 278 69 82;

      E-mail: m.berdigulov@energo.gov.kz.

      24. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Акционерное общество "КазТрансОйл"

      Руководитель проекта: Каирбекова Дана Айтбаевна;

      E-mail: kairbekova@kaztransoil.kz;

      Номер телефона: +7 (717) 255 53 68.

      Исполнители: Кенжалиев Асылхан Айтбайұлы;

      Номер телефона: +7 (717) 255 50 89;

      E-mail: kenzhaliev-a@kaztransoil.kz.

      Умирбаева Асель Алдияровна,

      Номер телефона: +7 (717) 255 53 68;

      E-mail: a.umirbaeva@kaztransoil.kz.

      Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.

      Руководитель проекта: Бекбауов Дархан;

      E-mail: Darkhan.Bekbauov@ncoc.kz;

      Номер телефона: +7 (712) 292 45 17.

      Исполнители: Решов Акылбек;

      Номер телефона: +7 (712) 292 40 91;

      E-mail: Akilbek.Reshov@ncoc.kz.

      25. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 10 июня 2026 года.

      26. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 14 июля 2026 года.

      27. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      28. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      29. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.

  Приложение 2 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 3 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Путевой подогрев нефти"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Путевой подогрев нефти" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и применяется в области нефтедобычи и транспортировки. Специалисты, соответствующие этому профессиональному стандарту, занимаются проектированием, установкой, эксплуатацией и обслуживанием систем подогрева нефти в трубопроводах для поддержания оптимальной температуры и предотвращения затвердевания нефти в процессе транспортировки. Экономическая деятельность, связанная с этим профессиональный стандарт, включает в себя разработку и внедрение технологий, а также обеспечение безопасности и эффективности транспортировки нефти.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Знание – изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      2) Навык – способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу целиком;

      3) Ремонт – комплекс мероприятий (операций) по восстановлению исправности или работоспособности полного, или частичного эксплуатационного ресурса линейной части магистрального трубопровода и (или) его объектов;

      4) Профессиональный стандарт – письменный официальный документ, устанавливающий общие требования к знаниям, умениям, навыкам, опыту работы с учетом формального и (или) неформального, и (или) информального образования, уровню квалификации и компетентности, содержанию, качеству и условиям труда в конкретной области профессиональной деятельности;

      5) Умение – способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      6) Перекачка нефти – процесс перемещения нефти по нефтепроводу с помощью насосных установок;

      7) Печь подогрева нефти – устройство, предназначенное для нагрева нефти и нефтяных эмульсий при их промысловой подготовке и транспортировке;

      8) Отраслевая рамка квалификаций – разрабатывается на основе Национального классификатора занятий Республики Казахстан, национальной рамки квалификаций и классифицирует требования к квалификации специалиста по уровням в зависимости от сложности выполняемых работ и характера используемых знаний, умений и компетенций в отрасли. Разработка и (или) актуализация отраслевых рамок квалификаций осуществляются отраслевыми государственными органами в порядке, определенном уполномоченным органом. Отраслевые рамки квалификаций утверждаются отраслевыми советами по профессиональным квалификациям;

      9) Техническое обслуживание – контроль за техническим состоянием, очистка, смазка, регулировка и другие операции по поддержанию работоспособности и исправности объектов магистрального нефтепровода;

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      2) ПС – профессиональный стандарт;

      3) ОРК – отраслевая рамка квалификаций.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Путевой подогрев нефти.

      5. Код профессионального стандарта: H49500160.

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      H Транспорт и складирование;

      49 Деятельность сухопутного и трубопроводного транспорта;

      49.5 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50.0 Деятельность трубопроводного транспорта.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Организация и проведение процессов подогрева нефти для транспортировки трубопроводным транспортом.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Инженер по эксплуатации и обслуживанию газового оборудования – 6 уровень ОРК;

      2) Инженер-технолог печей подогрева нефти – 6 уровень ОРК;

      3) Инженер по теплогазоводоснабжению и канализации – 6 уровень ОРК;

      4) Начальник станции подогрева нефти – 6 уровень ОРК;

      5) Мастер газового хозяйства, печей подогрева и котельных –5 уровень ОРК;

      6) Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа – 4 уровень ОРК;

      7) Оператор печей подогрева нефти – 3 уровень ОРК;

      8) Огнеупорщик – 3 уровень ОРК;

      9) Огнеупорщик – 2 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Инженер по эксплуатации и обслуживанию газового оборудования":

Код группы:

2147-4

Код наименования занятия:

2147-4-016

Наименование профессии:

Инженер по эксплуатации и обслуживанию газового оборудования

Уровень квалификации по ОРК:

6-
-

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Типовые квалификационные характеристики должностей руководителей, специалистов и других служащих организаций нефтегазодобывающей отрасли, утвержденные приказом Министра энергетики Республики Казахстан 24 мая 2016 года
№ 217 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13884).
§ 10. Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов I категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующей специальности и стаж работы в должности инженера по эксплуатации оборудования газовых объектов II категории не менее 2 лет; инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов II категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующей специальности и стаж работы в должности инженера по эксплуатации оборудования газовых объектов без категории не менее 3 лет; инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов без категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующей специальности без требований к стажу работы или среднее техническое и профессиональное (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы в должности техника I категории не менее 3 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойной работы газового оборудования

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация работ по обеспечению устойчивого и эффективного режима работы газового оборудования
2. Организация надлежащей эксплуатации, ремонта и обслуживания газового оборудования

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация работ по обеспечению устойчивого и эффективного режима работы газового оборудования



Навык 1:
Организация работ по обеспечению устойчивого и эффективного режима работы газового оборудования, установленного заводами- изготовителями

Умения:
1. Проводить анализ эксплуатационных показателей работы оборудования, установок, сооружений, изыскивает возможности по оптимизации режима их работы.
2. Обеспечивать своевременное ведение технологической документации персоналом.
3. Вносить необходимые изменения, дополнения в схемы, чертежи, эксплуатационные инструкции.
4. Проводить организацию учет затрат и соблюдение удельных норм топливно-энергетических ресурсов, смазки, масел и других материалов, необходимых для эксплуатации, и внедряет мероприятия по их снижению.
5. Составлять заявки на инструмент, спецодежду и другие материалы.
6. Участвовать в составлении графиков ремонта, в разборе причин аварий, отказов в работе оборудования, разрабатывает мероприятия по их предотвращению.

Знания:
1. Законы Республики Казахстан
"О недрах и недропользовании",
"О газе и газоснабжении",
"О гражданской защите"
2. Иные нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические и другие руководящие материалы по эксплуатации оборудования газовых объектов
3. Правила по выполнению огневых и газоопасных работ
4. Физико-химические свойства нефти и газа
5. Основы экономики, организации производства, труда и управления
6. Основы трудового законодательства
7. Правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности, охраны окружающей среды, правила внутреннего трудового распорядка.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация работ по соблюдению правил эксплуатации, технического обслуживания

Умения:
1. Внедрять системы комплексного регламентированного обслуживания.
2. Проводить инструктаж и обучение рабочих безопасным методам ведения работ.
3. Обеспечивать соблюдение персоналом инструкций по эксплуатации газового оборудования, механизмов.

Знания:
1. Правила технической эксплуатации и правила безопасности при эксплуатации магистральных газопроводов, производственные мощности, эксплуатационные характеристики.
2. Инструкции и конструкцию газового оборудования, технологические схемы и системы, строение и безопасную эксплуатацию сосудов, работающих под давлением, инструкции по обращению с метанолом.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Организация надлежащей эксплуатации, ремонта и обслуживания газового оборудования



Навык 1:
Организация надлежащей эксплуатации газового оборудования

Умения:
1. Осуществлять организацию обеспечения устойчивого и эффективного режима работы газового оборудования, установленного заводами-изготовителями, соблюдения правил эксплуатации, технического обслуживания.
2. Анализировать и обобщать эксплуатационные показатели работы оборудования, установок, сооружений, изыскивает возможности по оптимизации режима их работы.

Знания:
1. Правила эксплуатации газового оборудования (в том числе от заводов-изготовителей).
2. Нормы безопасности при работе с газовым оборудованием.
3. Порядок проведения осмотра газового оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация надлежащего предоставления оборудования в ремонт, вывод оборудования из ремонта, пуск в эксплуатацию

Умения:
1. Осуществлять организацию подготовки газового оборудования к работе после ремонта, проведения технического осмотра устройств и узлов.
2. Контролировать параметры и надежность элементов газового оборудования.
3. Осуществлять организацию проведения тестовой проверки с целью своевременного обнаружения неисправностей.
4. Осуществлять организацию проведения испытания и приемку газового оборудования в промышленную эксплуатацию.

Знания:
1. Порядок приема и вывода оборудования из эксплуатации.
2. Правила сдачи оборудования в ремонт и прием после ремонта.
3. Методы монтажа, регулировки и наладки оборудования.
4. Методы проведения проверок технического состояния оборудования.
5. Правила консервации оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Техническое обслуживание и ремонт газового оборудования

Умения:
1. Осуществлять организацию работ по определения очередность технического обслуживания, ремонта и диагностического обследования оборудования, трубопроводов, установок, систем, сооружений.
2. Контролировать надлежащее использование контрольно-измерительных приборов и инструментов по направлению деятельности.
3. Организовывать процесс монтажа (демонтажа) газового оборудования.
4. Осуществлять организацию работ по проведению огневых, газоопасных и других работ повышенной опасности.
5. Определять приоритетность выполнения эксплуатационных задач.

Знания:
1. Технические характеристики, конструктивные особенности, типичные дефекты и неисправности, назначение, режимы работы и правила эксплуатации газового оборудования.
2. Организация и технология ремонтных работ.
3. Виды, методы и технология выполнения технического обслуживания, ремонта оборудования, закрепленного за участком.
4. Виды дефектов оборудования, закрепленного за участком, и способы их устранения.
5. Технологическая схема участка.
6. Правила по проведению огневых, газоопасных и других работ повышенной опасности.
7. Основы телемеханики.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Лидерские качества
Эффективно работать в качестве члена команды
Точность в выполнении задач
Самостоятельность
Умение быстро принимать решение
Ответственность за свою работу и за работу команды

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ"
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер-технолог печей подогрева нефти

10. Карточка профессии "Инженер-технолог печей подогрева нефти":

Код группы:

2147-4

Код наименования занятия:

2147-4-015

Наименование профессии:

Инженер-технолог печей подогрева нефти

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Технологическое сопровождение процесса подогрева нефти при транспортировке нефти

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Технологическое сопровождение процесса подогрева нефти.
2. Контроль эксплуатации технологических печей подогрева нефти.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Технологическое сопровождение процесса подогрева нефти



Навык 1:
Обеспечение соблюдения технологии подогрева нефти

Умения:
1. Осуществлять входной и выходной контроль нефти в процессе подогрева.
2. Проводить расчеты о балансе нефти.
3. Разрабатывать и внедрять мероприятия по снижению потерь нефти.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе".
2. Нормативно-технические, методические и организационно-распорядительные документы организации в области профессиональной деятельности.
3. Организация, процесс и особенности технологии подогрева нефти.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Определение пути повышения эффективности работы объектов подогрева нефти

Умения:
1. Анализировать и совершенствовать текущие процессы подогрева нефти.
2. Разрабатывать и внедрять планы по повышению эффективности работы технологического оборудования объектов подогрева нефти.
3. Обучать работников безопасным методам и приемам работы.
4. Разрабатывать и внедрять передовой опыт по совершенствованию технологии подогрева нефти.
5. Организовывать внедрение передового опыта по совершенствованию технологии подогрева нефти.

Знания:
1. Законодательные и нормативные правовые акты Республики Казахстан по проектированию, строительству, эксплуатации и ремонту объектов нефтегазового комплекса.
2. Основы экономики, организации производства, труда и управления.
3. Передовой опыт организации по совершенствованию технологии подогрева нефти.
4. Перспективы развития организации, основные требования организации труда при проектировании технологических процессов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Контроль эксплуатации технологических печей подогрева нефти



Навык 1:
Обеспечение безопасной эксплуатации технологических печей

Умения:
1. Оценивать параметры технологического оборудования, контролировать за соблюдением технологической карты работы печей подогрева нефти, для создания оптимального температурного режима работы нефтепровода.
2. Проводить профилактические работы по технологическим печам.
3. Расследовать причины аварий и выхода из строя оборудования
4. Анализировать причины сбоя оборудования.
5. Обеспечивать безопасную эксплуатацию и исправное техническое состояние пунктов подогрева нефти, газового хозяйства.
6. Разрабатывать графики технического обслуживания и текущего ремонта, аварийных тренировок; участвовать в подготовке дефектных ведомостей, технических условий при подготовке объектов к проведению работ по капитальному ремонту, строительству.
7. Осуществлять контроль за проведением работ по диагностике и иных обследований пунктов подогрева нефти, газового хозяйства.

Знания:
1. Технологические режимы и правила технической эксплуатации печей подогрева нефти, инструкция по эксплуатации печей подогрева.
2. Действующие стандарты, технические условия, технологические карты и технологический регламент процесса подогрева нефти.
3. План ликвидации (локализации) аварий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение мероприятий по совершенствованию технологии производства

Умения:
1. Анализировать поступающие рационализаторские предложения по совершенствованию технологии производства подготовки и подогрева нефти.
2. Разрабатывать и внедрять план мероприятий по повышению эффективности производства, направленный на сокращение расхода материалов, снижение трудоемкости, повышение производительности труда.

Знания:
1. Методы проведения определения экономической эффективности исследований и разработок.
2. Основы экономики.
3. Технологические процессы подогрева нефти.
4. Методы и инструменты повышения эффективности производства.
5. Порядок и методы проведения патентных исследований; основы изобретательства.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Лидерские качества
Эффективно работать в качестве члена команды
Точность в выполнении задач
Самостоятельность
Умение быстро принимать решение
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации и обслуживанию газового оборудования

11. Карточка профессии "Инженер по теплогазоводоснабжению и канализации":

Код группы:

2144-2

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Инженер по теплогазоводоснабжению и канализации

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2144-2-007 - Инженер по технической эксплуатации вентиляционных систем и санитарно-технического оборудования;
2144-2-008 - Инженер систем кондиционирования;
2144-2-009 - Инженер-механик по оборудованию;

Основная цель деятельности:

Обеспечение теплогазоводоснабжением и канализацией

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение своевременного качественного выполнения технического обслуживания и текущего ремонта печей подогрева нефти, котлов, теплосетей, газопроводов, систем тепло и водоснабжения, бытовой канализации и вспомогательных объектов, установок, оборудования к ним в соответствии с утвержденным графиком;

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение своевременного качественного выполнения технического обслуживания и текущего ремонта печей подогрева нефти, котлов, теплосетей, газопроводов, систем тепло и водоснабжения, бытовой канализации и вспомогательных объектов, установок, оборудования к ним в соответствии с утвержденным графиком;



Навык 1:
Обеспечение бесперебойной работы по теполгазоводоснабжению и канализаций

Умения:
1. Осуществлять организацию работ по обеспечению исправного технического состояния котельного оборудования, тепловой сети, газопроводов, системы тепло и водоснабжения, промышленной и бытовой канализации, вспомогательных объектов, установок, оборудования к ним, с соблюдением существующих норм, стандартов и инструкций по эксплуатации и технике безопасности, охране труда, пожарной безопасности и экологии.
2. Осуществлять бесперебойное снабжение объектов тепловой энергией, контроль над рациональным использованием топлива, тепловой энергии и режима экономии.
3. Осуществлять регистрацию, своевременное проведение освидетельствования паровых и водогрейных котлов не подлежащих учету в территориальных подразделениях уполномоченного органа в области промышленной безопасности. Участие в освидетельствовании паровых и водогрейных котлов подлежащих учету в территориальных подразделениях уполномоченного органа в области промышленной безопасности.
4. Осуществлять контроль над работами по техническому диагностированию теплоэнергетических установок, для оценки их состояния. Организация и осуществление контроля над работами по устранению дефектов, выявленных в результате технического диагностирования теплоэнергетических установок.
5. Участвовать в приеме и установке нового оборудования, проводить работы по аттестации и рационализации рабочих мест по производственному обучению рабочих, модернизации и замене малоэффективного оборудования высокопроизводительным.
6. Участвовать в производстве наладочных работ, контроле качества и сдачи теплотехнического оборудования, систем теплогазоводоснабжения и канализации в работу.
7. Осуществлять работы с соблюдением требований действующих нормативно-правовых актов Республики Казахстан и актов работодателя по охране труда, промышленной безопасности, охране окружающей среды, безопасности дорожного движения, пожарной безопасности, санитарии и гигиене.

Знания:
1. Нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические и нормативно-технические материалы, касающиеся теплогазоснабжения и канализации.
2. Инженерно-технические требования в пределах дисциплины.
3. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Планирование и организация работ

Умения:
1. Составлять годовую заявку на материалы, оборудование технические средства необходимые для ремонта и эксплуатации печей подогрева нефти, котлов, теплосети, газопроводов, теплообменников, системы тепло и водоснабжения, бытовой канализации и вспомогательных объектов, установок, оборудования к ним.
2. Проводить ежемесячный учет и анализ расхода топлива, производства и передачи тепловой энергии, технико-экономических показателей работы систем ТГВС и К.
3. Приостанавливать работу в случаях, когда нарушение правил и инструкций в области безопасности и охраны труда, промышленной и пожарной безопасности, охраны окружающей среды или электробезопасности может повлечь за собой угрозу здоровью или жизни работников.

Знания:
1. Управление документацией, стандартами и техническими процедурами, относящимися к тепловодогазоснабжению и канализации.
2. Основы трудового законодательства, промышленного труда и правил охраны здоровья.
3. Условия возникновения технических неполадок, аварий, осложнений на нефтегазопромысловых объектах, способы предупреждения и их ликвидации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Стрессоустойчивость
Аналитическое мышление
Лидерство
Рациональная организация труда
Самостоятельное решение профессиональных задач с применением теоретических и практических знаний

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер нефте(газо)перекачивающей станции

12. Карточка профессии "Начальник станции подогрева нефти":

Код группы:

1329-3

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник станции подогрева нефти

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Отсутствует связь с КС

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы в нефтегазовой отрасли и (или) в сфере эксплуатации теплотехнического оборудования не менее 5 лет, в том числе на инженерно-технических должностях - не менее 2 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не рекомендуется

Другие возможные наименования профессии:

3118-4-003 - Мастер газового хозяйства, печей подогрева и котельных;
2147-4-015 - Инженер-технолог печей подогрева нефти.

Основная цель деятельности:

Организация и руководство производственно-технологическими процессами путевого подогрева нефти, обеспечение надежной, безопасной и энергоэффективной эксплуатации оборудования печей подогрева, соблюдение установленных режимов транспортировки нефти и требований промышленной безопасности, а также требований экологической безопасности.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация эксплуатации оборудования станции подогрева нефти.
2. Обеспечение безопасной и безаварийной работы технологического оборудования.
3. Управление персоналом и контроль производственной деятельности.
4. Контроль технологических режимов путевого подогрева нефти.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация эксплуатации оборудования станции подогрева нефти



Навык 1:
Управление технологическими процессами подогрева нефти

Умения:
1. Организовывать работу оборудования подогрева нефти в установленных технологических режимах.
2. Обеспечивать соблюдение температурных параметров транспортируемой нефти.
3. Координировать действия оперативного персонала.
4. Обеспечивать эксплуатацию печей в соответствии с технологическими картами температурного режима и картами уставок защит.
5. Организовывать ведение режимных листов и журналов работы печей.
6. Обеспечивать проведение ПНР и РНР с оформлением режимной карты.
7. Организовывать эксплуатацию печей подогрева, электроустановок, противопожарных сооружений, инвентаря и средств ПБ, воздушной компрессорной установки, систем КИП и А, устройств электрохимзащиты в строгом соответствии с действующими правилами и инструкциями по технической эксплуатации, охране труда и пожарной безопасности.
8. Обеспечивать поддержание технической исправности и безопасной работы оборудования, сооружений и систем энергообеспечения, КИП и А, пожаротушения станций подогрева, а также механизмов и транспортных средств, закрепленных за станцией подогрева.
9. Осуществлять организационно-технические мероприятия, направленные на обеспечение безаварийной работы объектов, подготовку к работе в зимних условиях и в период весеннего паводка, сокращение себестоимости подогрева нефти.
10. Разрабатывать и реализовывать мероприятия по снижению потерь тепловой энергии.

Знания:
1. Технология путевого подогрева нефти.
2. Устройство и принципы работы теплотехнического оборудования.
3. Производственные регламенты эксплуатации пунктов подогрева.
4. Принципы работы систем автоматизации, ПАЗ, блокировок и сигнализации печей.
5. Требования к ведению режимных карт и карт уставок защит.
6. Требования к проведению ПНР и РНР.
7. Методы повышения энергоэффективности теплотехнического оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Планирование и контроль технического обслуживания

Умения:
1. Разрабатывать план-графики планово-предупредительных ремонтов и организовывать своевременно и качественно планово-предупредительные ремонты.
2. Контролировать техническое состояние оборудования.
3. Анализировать причины отказов и отклонений технологических показателей.
4. Организовывать диагностирование змеевиков и контроль толщины стенок.
5. Контролировать исправность автоматических защит и блокировок.
6. Обеспечивать оформление дефектных ведомостей.
7. Контролировать соблюдение требований к газоснабжению и ГРП.

Знания:
1. Система технического обслуживания и ремонта.
2. Методы диагностики теплотехнического оборудования.
3. Требования промышленной безопасности.
4. Нормы отбраковки элементов печей подогрева.
5. Требования к системе газоснабжения и ГРП.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обеспечение безопасной и безаварийной работы технологического оборудования



Навык 1:
Управление рисками и нештатными ситуациями

Умения:
1. Выявлять отклонения технологических режимов.
2. Организовывать локализацию и устранение последствий аварий.
3. Координировать взаимодействие с диспетчерскими и аварийными службами.
4. Организовывать действия персонала при срабатывании ПАЗ.
5. Организовывать выполнение ПЛА.
6. Обеспечивать проверку загазованности перед проведением огневых и ремонтных работ.
7. Обеспечивать подготовку объекта к проверкам уполномоченных государственных органов.

Знания:
1. Классификация аварийных ситуаций на объектах трубопроводного транспорта.
2. Порядок действий при технологических нарушениях.
3. Планы ликвидации аварий.
4. Требования к продувке топки перед розжигом.
5. Критерии немедленного вывода печи из эксплуатации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Осуществление мероприятий по предупреждению внеплановых остановок оборудования

Умения:
1. Организовывать мероприятия по продлению сроков службы узлов, деталей и оборудования.
2. Осуществлять контроль технического состояния, содержания и ремонта зданий и сооружений, обеспечивать рациональное использование на выполнение ремонтных работ.
3. Обеспечивать надежность оборудования, организовывать специализированный ремонт запасных частей, узлов и сменного оборудования.
4. Обеспечивать аварийный запас материалов и оборудования.
5. Контролировать работу дутьевых вентиляторов и дымососов.
6. Контролировать исправность систем пожаротушения.

Знания:
1. Нормативно-техническая документация, нормы охраны труда, промышленной безопасности и охраны окружающей среды.
2. Оборудование объекта и правила его технической эксплуатации, характеристики и параметры работы основного и вспомогательного оборудования.
3. Организация современных систем обслуживания.
4. Требования к работе систем пожаротушения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Управление персоналом и контроль производственной деятельности



Навык 1:
Организация работы персонала станции подогрева

Умения:
1. Организовывать работу персонала станции подогрева.
2. Обеспечивать выполнение требований охраны труда.
3. Обеспечивать разработку и внедрение мероприятий по созданию безопасных и благоприятных условий труда.
4. Рассматривать рационализаторские предложения по улучшению работы оборудования, давать отзывы и заключения на наиболее сложные из них, а также на проекты нормативов и государственных стандартов, содействие внедрению принятых рационализаторских предложений и участие в составлении заявок на приобретение оборудования.
5. Обеспечивать допуск персонала к обслуживанию газового оборудования.
6. Организовывать наряд-допускную систему для работ повышенной опасности.
7. Участвовать в формировании предложений по переходу на альтернативных поставщиков газа и изменению тарифных категорий.
8. Формировать заявки на обучение и повышение квалификации работников.

Знания:
1. Основы управления персоналом.
2. Требования охраны труда и промышленной безопасности. Оказание пострадавшим первой (доврачебной) помощи.
3. Внутренние регламенты предприятия.
4. Порядок расследования аварий и несчастных случаев.
5. Требования к допуску персонала к обслуживанию газового и теплотехнического оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль за правильностью эксплуатации газового оборудования и печей подогрева

Умения:
1. Контролировать и анализировать нарушения правил технологической эксплуатации оборудования, арматуры и трубопроводов.
2. Оценивать риски на рабочих местах. Осуществление проведения учебных тревог и противоаварийных тренировок.
3. Обеспечивать разработку и внедрение мероприятий по укреплению технологической, исполнительской и трудовой дисциплины.
4. Участвовать в расследовании аварий и несчастных случаев.
5. Контролировать соблюдение требований по безопасности и охране труда, трудовой дисциплины, производственной санитарии, правил противопожарного состояния вверенных помещений.
6. Обеспечивать соблюдение требований к продувке топки перед розжигом.
7. Контролировать исправность предохранительно-запорных и сбросных клапанов.

Знания:
1. Технические требования, предъявляемые к оборудованию.
2. Технологический регламент установок, планы ликвидации аварий, требования
производственных инструкций по эксплуатации и техническому обслуживанию технологического оборудования на установке.
3. Основы производственного контроля на опасных производственных объектах.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Контроль технологических режимов путевого подогрева нефти.



Навык 1:
Контроль и регулирование технологических режимов путевого подогрева нефти

Умения:
1. Обеспечивать бесперебойную и технически правильную эксплуатацию печей подогрева нефти и газового хозяйства.
2. Контролировать соблюдение установленных режимов путевого подогрева нефти.
3. Обеспечивать поддержание оборудования в работоспособном состоянии.
4. Контролировать соблюдение ограничений по температуре вспышки нефти.
5. Контролировать показатели КПД печей подогрева нефти.
6. Контролировать работу дутьевых вентиляторов и дымососов.

Знания:
1. Ограничения по температуре вспышки и самовоспламенения нефти.
2. Показатели энергетической эффективности печей подогрева нефти.
3. Устройство и принципы работы печей подогрева нефти.
4. Технологический регламент эксплуатации установок подогрева нефти.
5. Требования промышленной безопасности при эксплуатации печей подогрева.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Анализ и оптимизация режимов подогрева нефти

Умения:
1. Разрабатывать технологические карты температурного режима нефтепровода.
2. Организовывать режимную наладку печей подогрева нефти.
3. Анализировать удельный расход топливного газа при подогреве нефти.
4. Обеспечивать оптимизацию режимов работы печей с целью снижения расхода газа.
5. Анализировать отклонения температурных режимов и разрабатывать корректирующие мероприятия.
6. Обеспечивать согласование изменений режимов подогрева с диспетчерскими и технологическими службами.

Знания:
1. Методика расчета температурных режимов нефтепровода.
2. Основы нормирования расхода топливного газа.
3. Методы повышения энергоэффективности теплотехнического оборудования.
4. Основы технологического регулирования процессов подогрева нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Умение работать в команде
Дисциплинированность
Аналитическое мышление
Устные коммуникативные навыки
Письменные коммуникативные навыки
Лидерство

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. Приказ Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 355 об утверждении Правил обеспечения промышленной безопасности для опасных производственных объектов нефтяной и газовой отраслей промышленности (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
2. Приказ Министра энергетики Республики Казахстан от
29 октября 2014 года № 84 об утверждении Правил эксплуатации магистральных нефтепроводов (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10107).
3. Приказ Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 об утверждении Правил обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
4. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
5. СТ КТО-4.008-2025 "Магистральные нефтепроводы. Печи подогрева нефти. Техническая эксплуатация".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер газового хозяйства и печей подогрева

6

Инженер-технолог печей подогрева нефти

6

Инженер по теплогазоводоснабжению и канализации

6

Инженер по эксплуатации и обслуживанию газового оборудования

7

Главный инженер нефтепроводного управления

13. Карточка профессии "Мастер газового хозяйства, печей подогрева и котельных":

Код группы:

3118-4

Код наименования занятия:

3118-4-003

Наименование профессии:

Мастер газового хозяйства, печей подогрева и котельных

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Практический опыт не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3118-4-009 - Механик котельных печей подогрева нефти

Основная цель деятельности:

Обслуживание котельных и печей подогрева нефти

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение планово-предупредительного ремонта оборудования печей подогрева и котельных, технологическое освидетельствование аппаратов, подъемных механизмов и трубопроводов, ревизия предохранительных устройств и приспособлений.
2. Обеспечение соблюдения правил, инструкций и технологических условий при эксплуатации, ревизии и ремонте газового, оборудования печей подогрева и котельных, арматуры трубопроводов.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение планово-предупредительного ремонта оборудования печей подогрева и котельных, технологическое освидетельствование аппаратов, подъемных механизмов и трубопроводов, ревизия предохранительных устройств и приспособлений



Навык 1:
Техническое обслуживание газового оборудования, печей подогрева и котельных

Умения:
1. Разбираться в нормативно-технической документации, читать чертежи, схемы.
2. Проверять состояние оборудования и соблюдение правил эксплуатации оборудования, арматуры, трубопроводов, предохранительных устройств, ограждений, заземлений.
3. Оценивать состояние арматуры на линиях подачи топлива и нефти, змеевиков, трубных решеток, подвесок и опор, строительных конструкции, фундаментов и др.
4. Организовывать работу по подготовке подведомственного оборудования к освидетельствованию.
5. Проводить планово-предупредительные осмотры оборудования.
6. Осуществлять контроль за правильной эксплуатацией оборудования.
7. Своевременно устанавливать причины неисправностей и принимать меры к их устранению.

Знания:
1. Устройство и принцип работы печей подогрева нефти.
2. Эксплуатационные данные котельного оборудования и механизмов.
3. Требования охраны труда при проведении работ.
4. Правила ведения режима работы котельной в зависимости от показаний приборов.
5. Виды и правила применения средств индивидуальной защиты, используемых для проведения работ.
6. Опасные и вредные производственные факторы при выполнении работ.
7. Виды неисправностей при эксплуатации оборудования, причины их возникновения и способы предупреждения и устранения.
8. Методы организации и технология приведения осмотра оборудования.
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Расчет потребности материалов и запасных деталей для проведения ремонта газового оборудования, печей подогрева и котельных

Умения:
1. Рассчитывать потребность материалов и запасных деталей для проведения плановых ремонтов оборудования, зданий и сооружений.
2. Вести учет запасных частей и материалов печей подогрева нефти и котельных.
3. Заполнять паспорта оборудования и ответственных трубопроводов печей подогрева нефти и котельных.
4. Устанавливать причины быстрого износа деталей оборудования, разработка и осуществление мероприятий, повышающих срок службы оборудования.

Знания:
1. Инструкции по эксплуатации и техническому обслуживанию оборудования, ведомостей дефектов и спецификаций.
2. Технические характеристики и предъявляемые требования к технологии производства.
3. Нормы расхода материально-технических ресурсов.
4. Организационно-распорядительные документы, нормативные и методические материалы, касающиеся производственно-хозяйственной деятельности объекта.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Ремонт технологического газового оборудования, печей подогрева и котельных

Умения:
1. Определять качество проведенных монтажных и ремонтных работ.
2. Вести записи о проведенных ремонтах, освидетельствованиях и испытаниях.
3. Выявлять и устранять дефекты, износ, технические неисправности деталей, узлов механизмов и корпусов технологического оборудования.
4. Использовать контрольно-измерительные приборы для оценки технического состояния технологического оборудования.
5. Составлять графики ремонта технологического оборудования установок.
6. Предоставлять информацию для составления актов рекламаций на оборудование.

Знания:
1. Система планово-предупредительного ремонта оборудования.
2. Оборудование объекта и правила его технической эксплуатации; заданная работоспособность основного технологического и вспомогательного оборудования.
3. Виды, назначение, устройство и правила применения инструмента, инвентаря и приспособлений для выполнения работ.
4. Нормативно-техническая документация, нормы промышленной безопасности и охраны окружающей среды.
5. Организация современных систем обслуживания.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обеспечение соблюдения правил, инструкций и технологических условий при эксплуатации, ревизии и ремонте газового, оборудования печей подогрева и котельных, арматуры трубопроводов



Навык 1:
Разработка документации эксплуатации и ремонту газового оборудования печей подогрева и котельных, арматуры трубопроводов

Умения:
1. Разрабатывать методические и нормативные материалы, техническую документацию.
2. Разрабатывать проекты технических условий, стандартов и технических описаний.

Знания:
1. Технические характеристики, конструктивные особенности, типичные дефекты и неисправности, назначение, режимы работы и правила эксплуатации технических устройств.
2. Организация и технология ремонтных работ, правила сдачи оборудования в ремонт и прием после ремонта, методы монтажа, регулировки и наладки оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль правильности эксплуатации газового оборудования, печей подогрева и котельных

Умения:
1. Учитывать и анализировать допущенные нарушения правил технологической эксплуатации оборудования, арматуры, трубопроводов.
2. Идентифицировать опасности и оценивать риски на рабочих местах
3. Обладать навыками пуска оборудования и вывода оборудования из эксплуатации.

Знания:
1. Технические требования, предъявляемые к оборудованию.
2. Технологический регламент установок, планы локализации аварийных ситуаций, требования производственных инструкций по эксплуатации и техническому обслуживанию технологического оборудования на установке.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аккуратность
Техническая грамотность
Исполнительность
Эффективно работать в качестве члена команды
Точность в выполнении задач
Самостоятельность в решении типичных ежедневных задач
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер-технолог печей подогрева нефти

14. Карточка профессии "Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа":

Код группы:

3118-4

Код наименования занятия:

3118-4-011

Наименование профессии:

Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Типовые квалификационные характеристики должностей руководителей, специалистов и других служащих организаций нефтегазодобывающей отрасли: п. 173
Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа I категории: среднее техническое и профессиональное (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы в должности техника по подготовке и транспортировке нефти и газа II категории не менее 2 лет; техник по подготовке и транспортировке нефти и газа II категории: среднее техническое и профессиональное (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы в должности техника по подготовке и транспортировке нефти и газа без категории не менее 2 лет; техник по подготовке и транспортировке нефти и газа без категории: среднее техническое и профессиональное (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации), без предъявления требований к стажу работы.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3118-4-012 - Техник по эксплуатации нефтегазопроводов

Основная цель деятельности:

Обеспечение отбора анализа нефти в процессе подготовки к транспортировке

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение отбора анализа нефти в процессе подготовки к транспортировке
2. Подготовка сводной оперативной отчетности о работе товарных и технологических резервуарных парков

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение отбора анализа нефти в процессе подготовки к транспортировке



Навык 1:
Проверка документации на операции по перекачке, приему и сдаче готовой продукции

Умения:
1. Вести сопроводительные документы по приему и сдаче продукции.
2. Работать с эксплуатационной документацией.
3. Использовать в работе справочную и специальную литературу.
4. Пользоваться нормативно-технической документацией.
5. Проверять документацию на операции по перекачке, приему и сдаче готовой продукции.

Знания:
1. Методы учета углеводородов.
2. Организация и технология подготовки и транспортировки нефти и газа.
3. Технологические режимы и правила технической эксплуатации установок по подготовке нефти и газа.
4. Технические требования, предъявляемые к готовой продукции.
5. Правила эксплуатации технологического оборудования.
6. Терминология, применяемая в специальной и справочной литературе, рабочих программах и инструкциях.
7. Технология отбора проб нефти.
8. Основы делопроизводства.
9. Правила работы на персональном компьютере на уровне пользователя, используемое программное обеспечение.
10. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.
11. Законодательные и иные нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические материалы, инструкции, касающиеся добычи нефти и газа, бурения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проверка своевременности замера раздела фаз нефти и воды, отбора проб с товарных технологических резервуаров, привозных автоцистерн с учетом технических требований и условий

Умения:
1. Применять средства замера, отбора проб.
2. Работать со специализированным программным обеспечением.
3. Работать с контрольно-измерительными приборами.
4. Обеспечивать отбор анализов нефти резервуарных парков, нефтяной эмульсии.
5. Проверять своевременность замера раздела фаз нефти и воды, отбора проб с технологических резервуаров, привозных автоцистерн с учетом технических требований и условий.
6. Участвовать в разработке перспективных, текущих и оперативных заданий по подготовке и транспортировке нефти и газа, путей повышения эффективности работы технологических объектов подготовки и транспортировки нефти и газа.
7. Участвовать в разработке мероприятий по подготовке организации к осенне-зимнему периоду.

Знания:
1. Способы сбора, подготовки и транспортировки нефти и газа.
2. Физико-химические свойства нефти и газа.
3. Свойства и поведение жидкостей и газа в коллекторе и технологических установках, а также свойства основных компонентов нефти и газа.
4. Контрольно-измерительные приборы, принципы работы автоматики и систем защиты оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Подготовка сводной оперативной отчетности о работе товарных и технологических резервуарных парков



Навык 1:
Сбор информации по технической эксплуатации оборудования

Умения:
1. Определять нарушения технологии подготовки и транспортировки нефти и газа.
2. Расследовать причины аварий и выхода из строя оборудования.
3. Осуществлять сбор, обработку и накопление необходимых материалов, данных статистической отчетности.
4. Собирать необходимые материалы и паспорта оборудования для передачи на капитальный ремонт оборудования.
5. Участвовать в обеспечении безопасной и технически правильной эксплуатации технологического оборудования цеха, и контроля за соблюдением технологии подготовки и транспортировки нефти и газа.

Знания:
1. Основы экономики, организации производства, труда и управления.
2. Правила технической эксплуатации и обслуживания технологического оборудования, контрольно-измерительной аппаратуры, инструмента.
3. Причины и условия возникновения технических неполадок, аварий и осложнений при транспортировке продукции, способы их предупреждения и ликвидации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ведение отчетности на объектах транспортировки нефти

Умения:
1. Готовить материалы и выполнять вспомогательные расчеты по сокращению потерь и повышению качества сдаваемой нефти.
2. Вести отчетность расхода химических реагентов, материалов, топлива, электроэнергии на подготовку и перекачку нефти и газа.
3. Готовить сводную оперативную отчетность о работе товарных и резервуарных парков.

Знания:
1. Нормативные и методические материалы, относящиеся к реализации экономичных режимов энергопотребления.
2. Нормативные и методические материалы, относящиеся к ведению учета и отчетности на объектах транспортировки нефти.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аккуратность
Техническая грамотность
Исполнительность
Эффективно работать в качестве члена команды
Исполнительность и точность в выполнении задач
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по подготовке и транспортировке нефти и газа

15. Карточка профессии "Оператор печей подогрева нефти":

Код группы:

8112-2

Код наименования занятия:

8112-2-004

Наименование профессии:

Оператор печей подогрева нефти

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Технология переработки нефти и газа

Квалификация:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

8187-1-011 - Оператор технологических установок

Основная цель деятельности:

Поддержание технологического процесса печей подогрева нефти

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение работы печей подогрева нефти

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение работы печей подогрева нефти



Навык 1:
Осмотр печей подогрева нефти

Умения:
1. Проводить обследование технического состояния печей подогрева нефти.
2. Определять дальнейшие действия по результатам осмотра.
3. Определять дефекты насосных и компрессорных агрегатов, печей-подогревателей, теплообменников, защитного заземления металлоконструкций, установок предварительного сброса воды и средств автоматики при внешнем осмотре.
4. Оценивать техническое состояние арматуры на линиях подачи топлива и нефти, змеевиков, трубных решеток, подвесок и опор, строительных конструкции, фундаментов и др..
5. Осуществлять работы на высотных сооружениях.
6. Владеть навыками эксплуатации системы пожаротушения.
7. Составлять акты осмотров.

Знания:
1. Технические характеристики печи.
2. Технологические режимы подогрева нефти.
3. Порядок осуществления визуального контроля за состоянием печи.
4. Инструкции по эксплуатации насосных и компрессорных агрегатов.
5. Предельно допустимые концентрации вредных веществ, предельно допустимые концентрации взрывоопасных веществ и характер их воздействия на человека.
6. Дефекты печей подогрева.
7. Правила ликвидации возможных аварий на печах подогревателей нефти.
8. Правила эксплуатации сосудов, работающих под давлением.
9. Правила обслуживания оборудования пеногенераторной станции, пожарной водонасосной станции, системы противопожарного водоснабжения.
10. Инструкция по безопасному ведению огневых и газоопасных работ.
11. Инструкция по безопасному ведению работ на высоте.
12. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль обеспечения безопасной работы печей подогрева нефти

Умения:
1. Определять работоспособность насосных и компрессорных агрегатов, печей-подогревателей, теплообменников, контрольно-измерительных приборов, установок предварительного сброса воды визуально и на слух.
2. Проводить испытание трубопроводов под давлением.

Знания:
1. Назначение, классификация, устройство, принципы работы насосных и компрессорных агрегатов, печей-подогревателей, теплообменников, средств автоматики, заземления металлоконструкций, установок предварительного сброса воды.
2. Нормативно-технологические параметры, карты установок технологических защит, блокировок и сигнализации, карты технологических режимов работы технологического оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Регулировка параметров технологического процесса

Умения:
1. Владеть приемами запуска в работу печей-подогревателей
2. Владеть приемами вывода на технологический режим работы печей-подогревателей.
3. Управлять процессом остановки работы печей-подогревателей.
4. Принимать технологическое оборудование из ремонта.
5. Владеть навыками проведения испытаний технологического оборудования.

Знания:
1. Инструкция по эксплуатации печей.
2. Технологические карты и технологический регламент процесса подогрева нефти.
3. Перечень и объемы типовых ремонтных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Хорошее слуховое восприятие
Зрительная память
Умение концентрироваться на поставленной задаче
Исполнительность
Умение решать проблемы (типичные проблемы)

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа

5

Мастер газового хозяйства, печей подогрева и котельных

16. Карточка профессии "Огнеупорщик":

Код группы:

7124-1

Код наименования занятия:

7124-1-004

Наименование профессии:

Огнеупорщик

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другиетиповых квалификационных характеристик:

Выпуск 3. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июля 2019 года № 388 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 3)", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 19169).
§244-246. Огнеупорщик

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Технология переработки нефти и газа

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Опыт работы не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение огнестойкости (огнеупорности) поверхностей печей подогрева нефти

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Выполнение работ по ремонту огнеупорными составами поверхности трубчатых печей подогрева нефти

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Выполнение работ по ремонту огнеупорными составами поверхности трубчатых печей подогрева нефти



Навык 1:
Выполнение работ по ремонту огнеупорными составами поверхности трубчатых печей подогрева нефти

Умения:
Разряд 4:
1. Укладывать прямолинейные стены из глиняного обыкновенного кирпича и волокнистых плит, а также из огнеупорного кирпича - массивов, выстилок, полов и насадок.
2. Кладка и ремонт шахтных печей, вагранок для плавки чугуна
3. Изолировать огнеупорную кладку при футеровке газо- и воздухопроводов.
4. Набивать огнеупорным бетоном и изоляционными массами выдвижные поды, противни, дверцы и заполнять зазоры.
5. Изолировать котлы и укладывать бетонные смеси на блоки котла.
6. Наносить торкрет-смеси наружных поверхностей огнеупорными составами.
7. Футеровать печные агрегаты, холодильники с колосниками, циклонные теплообменники, конвейерные кальцинаторы, декарбонизаторы, сушильные барабаны, пылевые камеры, дымоходы, топки под руководством более высококвалифицированного огнеупорщика.
8. Заливать и зачищать швы в футеровочной кладке.
Разряд 5:
в дополнение к умениям разряда 4:
1. Проводить кладку стены регенераторов из нормального и фасонного огнеупорного кирпича.
2. Проводить кладку перекрытия регенераторов и коксовых камер.
3. Проводить кладку насадки регенераторов и воздухонагревателей.
4. Кладка сводов, переходных каналов и иных частей плавильных агрегатов специального назначения.
5. Футеровать двери и стояки.
6. Укладывать криволинейные стены, своды и арки печей из глиняного обыкновенного и теплоизоляционного кирпича.
7. Укладывать из огнеупорного кирпича рабочие поды, своды и арки печей при толщине швов до 2 мм.
8. Футеровать воздухо- и газопроводы огнеупорным кирпичом.
9. Набивать огнеупорным бетоном поды и зажигательные пояса.
10. Монтировать сборные элементы конструкций промышленных печей из жаростойких блоков.
11. Устанавливать сложную чугунную гарнитуру в котлах
12. Забивать углеродистой массой швы и зазоры между углеродистыми блоками.
13. Укладывать выравнивающий слой из углеродистой массы.
14. Заливать под дно лещади домны жароупорным раствором или углеродистой пастой.
Разряд 6:
В дополнение к умениям разряда 5:
1. Укладывать огнеупорную кладку всех видов стен, подов, сводов и арок печей при толщине швов до 1 мм.
2. Укладывать углеродистые блоки насухо и на пасте.
3. Закладывать головки коксовых печей, устанавливать регистры и горелки.
4. Укладывать верхний ряд насадки после завершения кладки коксовой батареи.
Разряд 7:
В дополнение к умениям разряда 6:
1. Муровать газомазутные горелки фасонным кирпичом на жароупорном растворе.
2. Муровать поверхность свода котлов жаростойким бетоном.

Знания:
Разряд 4:
1. Виды и марки фасонных огнеупорных и термоизоляционных изделий, углеродистых и жаростойких блоков, волокнистых плит и жаростойких бетонов, порядок их приемки и хранения.
2. Виды и марки теплоизоляционных бетонов.
3. Требования, предъявляемые к качеству огнеупорных материалов.
4. Правила и приемы определения размеров участков, подлежащих футеровке.
5. Методы определения количества кирпича для кладки футеровки.
Разряд 5:
В дополнение к знаниям разряда 4:
1. Нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические и нормативно-технические материалы, касающиеся теплогазоснабжения и канализации.
2. Инженерно-технические требования в пределах дисциплины
3. Устройство и правила эксплуатации механизмов для обработки огнеупорных материалов.
4. Предельные температуры в промышленных печах и котлах при их эксплуатации.
5. Состав обмазок и набивок требования, предъявляемые к качеству кладки конструктивных элементов промышленных печей, энергетических котлоагрегатов; устройство зон футеровки вращающихся печей.
6. Виды, сорта, номера, марки и фасоны футеровочных материалов; требования, предъявляемые к качеству огнеупорных материалов.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.
Разряд 6:
В дополнение к знаниям разряда 5:
1. Способы разбивки конструктивных элементов промышленных печей и котлов по заданным осям и отметкам
2. Способы укладки углеродистых блоков и выполнения всех видов огнеупорной кладки со швами толщиной до 1 мм.
Разряд 7:
В дополнение к знаниям разряда 6:
1. Способы обмуровки жаростойким бетоном; требования, предъявляемые к качеству выполняемых огнеупорных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение работ по ремонту огнеупорными составами поверхности трубчатых печей подогрева нефти

Умения:
Разряд 4:
1. Подготовка вагонеток, смазка пода огнеупорным раствором при обжиге керамических изделий.
2. Обслуживание и текущий ремонт стекловаренных и отжигательных печей и иных печных установок.
3. Подготавливать углеродистые блоки и углеродистую массу.
4. Очищать ячейки, насадки и воздухонагреватели.
5. Готовить специальные растворы, бетоны (кислотоупорные, жароупорные) и изоляционные массы вручную по заданным составам.
6. Выполнять конструктивную и пригоночную теску кирпича и углеродистых блоков вручную.
7. Сортировать огнеупорные фасонные изделия специальных марок, отбраковывать фасонные изделия по внешнему виду.
8. Разбирать огнеупорную кладку из огнеупорных изделий специальных марок.
9. Устанавливать несложную гарнитуру котлов.
10. Определять количество и марки футеровочного кирпича.
11. Устанавливать распоры и крепления футеровочной кладки, проверять качество кладки
12. Контролировать сопряжение новой футеровочной кладки со старой.
Разряд 5:
в дополнение к умениям разряда 4:
1. Торкретировать огнеупорными составами внутренние поверхности (кроме реакторов).
2. Выполнять конструктивную теску фасонных огнеупорных изделий по плоскости вручную.
3. Обрабатывать механизированные огнеупорные кирпичи и углеродистые блоки.
4. Проводить кладку огнеупорных изделий в горелки и лазы.
5. Устраивать горизонтальные и вертикальные температурные швы.
6. Укладывать бетонные смеси в местах пережима топки, на поясах крепления труб экранов (котлов), в местах сопряжения.
7. Наносить уплотнительную обмазку и набивные массы.
8. Футеровать печные агрегаты, колосниковые холодильники, циклонные теплообменники, конвейерные кальцинаторы, декарбонизаторы, сушильные барабаны, пылевые камеры, дымоходы, топки.
9. Выполнять ремонт в горячих и холодных условиях.
10. Определять размеры участков, подлежащих футеровке, и необходимое количество и ассортимент футеровочного кирпича.
11. Обрабатывать огнеупорные материалы.
12. Приготавливать связующие растворы.
13. Заливать и зачищать швы кладки футеровки
14. Проверять качество кладки и контролировать сопряжение новой кладки футеровки со старой.
Разряд 6:
В дополнение к умениям разряда 5:
1. Проводить разметку котла под обмуровку по чертежам.
2. Выполнять фигурную теску огнеупорного кирпича и фасонных изделий вручную.
3. Торкретировать огнеупорными составами реакторов.
Разряд 7:
В дополнение к умениям разряда 6:
1. Укладывать задние стенки конвективной шахты паровых котлов.
2. Армировать котлы.

Знания:
Разряд 4:
1. Основные требования, предъявляемые к качеству кладки элементов промышленных печей.
2. Способы торкретирования огнеупорными составами.
3. Устройство зон футеровки печных агрегатов, колосниковых холодильников, циклонных теплообменников, конвейерных кальцинаторов, декарбонизаторов, сушильных барабанов, пылевых камер, дымоходов, топок.
4. Правила подготовки растворов и крепления кладки, заливки и зачистки швов в кладке футеровки, укладки замкового кирпича.
5. Способы проверки качества кладки.
6. Механизмы, применяемые при футеровочных работах.
Разряд 5:
В дополнение к знаниям разряда 4:
1. Условия работы футеровки в различных зонах; правила и приемы определения размеров участков, подлежащих футеровке.
2. Методы определения количества кирпича для футеровки.
3. Способы сортировки и подбора разных сортов, марок и фасонов футеровочных материалов.
4. Приемы кладки футеровки, подготовки растворов и крепления кладки, заливки и зачистки швов; приемы укладки замкового кирпича.
5. Способы проверки качества футеровки.
Разряд 6:
В дополнение к знаниям разряда 5:
1. Способы сочленения обмуровки со стальными конструкциями.
Разряд 7:
В дополнение к знаниям разряда 6:
1. Физико-технические свойства огнеупорных материалов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аккуратность
Техническая грамотность
Исполнительность
Эффективно работать в качестве члена команды
Точность в выполнении задач

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Оператор печей подогрева нефти

17. Карточка профессии "Огнеупорщик":

Код группы:

7124-1

Код наименования занятия:

7124-1-004

Наименование профессии:

Огнеупорщик

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другиетиповых квалификационных характеристик:

Выпуск 3. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 июля 2019 года № 388 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 3)", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 19169).
§241. Огнеупорщик

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение огнестойкости (огнеупорности) поверхностей печей подогрева нефти

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Выполнение работ по ремонту огнеупорными составами поверхности трубчатых печей подогрева нефти

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Выполнение работ по ремонту огнеупорными составами поверхности трубчатых печей подогрева нефти



Навык 1:
Подготовка и обработка огнеупорных материалов

Умения:
Разряд 2:
1. Готовить строительные и простые огнеупорные растворы вручную.
2. Проводить сортировку огнеупорного нормального, изоляционного, глиняного обыкновенного кирпича и изделий на основе волокнистых материалов.
3. Просеивать огнеупорные порошки.
4. Обмазка заслонов после отлива горшков со стекломассой.

Знания:
Разряд 2:
1. Нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические и нормативно-технические материалы, касающиеся теплогазоснабжения и канализации.
2. Инженерно-технические требования в пределах дисциплины.
3. Основные виды огнеупоров.
4. Способы приготовления строительных и простых огнеупорных растворов вручную.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Разборка, очистка и укладка огнеупоров

Умения:
Разряд 2:
1. Разбирать кладки массивов и выстилок из глиняного обыкновенного кирпича.
2. Очищать огнеупорный кирпич от грязи и раствора.
3. Складировать огнеупоры с укладкой в штабеля и на поддоны.
Разряд 3:
В дополнение к умениям разряда 2:
1. Укладывать массивы и выстилки из глиняного обыкновенного, изоляционного кирпича и волокнистых плит.
2. Закладывать полости половняком и забутовывать.
3. Изолировать кладку порошкообразными материалами, асбестовым картоном и шнуром.
4. Изолировать асбестовым шнуром или минераловатными плитами места прохода экранных труб (котлов) через обмуровку.
5. Приготавливать огнеупорные растворы (кроме специальных) и жаростойкие бетоны вручную.
6. Подготавливать огнеупорные материалы (рубить, колоть, пригонять и конструктивно тесать и резать).
7. Сортировать и маркировать фасонные огнеупорные изделия (кроме специальных марок) с укладкой в штабели.
8. Разбирать кладку из огнеупорного кирпича и фасонных изделий (кроме специальных марок).
9. Выламывать футеровку.
10. Сортировать и маркировать футеровочный кирпич.

Знания:
Разряд 2:
1. Нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические и нормативно-технические материалы, касающиеся теплогазоснабжения и канализации.
2. Правила сортировки огнеупоров
3. Способы разборки кладки из глиняного обыкновенного кирпича.
Разряд 3:
В дополнение к знаниям разряда 2:
1. Нормативные правовые акты Республики Казахстан, методические и нормативно-технические материалы, касающиеся теплогазоснабжения и канализации.
2. Инженерно-технические требования в пределах дисциплины.
3. Виды и назначение основных огнеупорных материалов, растворов и изделий на основе каолинового волокна.
4. Основные требования, предъявляемые к качеству огнеупоров по их форме и размерам.
5. Правила подготовки к работе инструмента и приспособлений.
6. Способы транспортировки и хранения огнеупоров.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аккуратность
Техническая грамотность
Исполнительность
Эффективно работать в качестве члена команды
Точность в выполнении задач

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ".
4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Оператор печей подогрева нефти

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      18. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Бердіғұлов Мирас Мақсатұлы;

      Номер телефона +7 (717) 278 69 82;

      E-mail: m.berdigulov@energo.gov.kz.

      19. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      АО "КазТрансОйл"

      Руководитель проекта: Каирбекова Дана Айтбаевна;

      E-mail: kairbekova@kaztransoil.kz;

      Номер телефона: +7 (717) 255 53 68.

      Исполнители: Кенжалиев Асылхан Айтбайұлы;

      Номер телефона: +7 (717) 255 50 89;

      E-mail: kenzhaliev-a@kaztransoil.kz.

      Умирбаева Асель Алдияровна,

      Номер телефона: +7 (717) 255 53 68;

      E-mail: a.umirbaeva@kaztransoil.kz.

      20. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 10 июня 2026 года.

      21. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 23 июня 2026 года.

      22. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      23. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      24. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.

  Приложение 3 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 7 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Антикоррозийная защита в трубопроводном транспорте (Защита от коррозии)"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Антикоррозийная защита в трубопроводном транспорте (Защита от коррозии)" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и применяется в области нефтегазовой промышленности. Специалисты, соответствующие этому стандарту, занимаются предотвращением и борьбой с коррозией в нефтегазовых производствах, трубопроводном транспорте, морских платформах и других объектах инфраструктуры нефтегазовой отрасли. Экономическая деятельность, связанная с этим профессиональный стандарт, включает в себя проектирование, монтаж, эксплуатацию и обслуживание систем защиты от коррозии, что напрямую влияет на эффективность и безопасность нефтегазовых предприятий.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Знание – изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      2) Умение – способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      3) Ремонт – комплекс мероприятий (операций) по восстановлению исправности или работоспособности полного или частичного эксплуатационного ресурса линейной части магистрального трубопровода и (или) его объектов;

      4) Система защитных покрытий – многослойное покрытие, в котором каждый слой выполняет определенную функцию;

      5) Навык – способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу целиком;

      6) Коррозия металлов (коррозия) – разрушение металлов и сплавов вследствие химического или электрохимического взаимодействия с внешней средой, при котором металлы окисляются или теряют присущие им свойства;

      7) Техническое диагностирование – комплекс работ и организационно-технических мероприятий для определения технического состояния трубопровода;

      8) Техническое обслуживание – комплекс мероприятий, направленный на предотвращение преждевременного износа элементов оборудования или их разрушения, обеспечение надежной работы оборудования в межремонтный период;

      9) Отраслевая рамка квалификаций – документ, разрабатываемый на основе Национального классификатора занятий Республики Казахстан, национальной рамки квалификаций и классифицирующий требования к квалификации специалиста по уровням в зависимости от сложности выполняемых работ и характера используемых знаний, умений и компетенций в отрасли.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ИК – ингибитор коррозии;

      2) СЗП – система защитных покрытий;

      3) ТУ – технические условия;

      4) НК – неразрушающий контроль;

      5) ПС – профессиональный стандарт;

      6) ОРК – отраслевые рамки квалификации;

      7) ЕТКС, КС – Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Антикоррозийная защита в трубопроводном транспорте (Защита от коррозии)

      5. Код профессионального стандарта: H49500163

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      H Транспорт и складирование;

      49 Деятельность сухопутного и трубопроводного транспорта;

      49.5 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50.0 Деятельность трубопроводного транспорта.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Защита от коррозии" определяет требования к компетенциям специалистов в области предотвращения и борьбы с коррозией материалов и конструкций. Он включает в себя основы коррозионной науки, методы диагностики и анализа коррозионных процессов, а также средства и технологии защиты от коррозии.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Эксперт по системам защитных покрытий – 7 уровень ОРК;

      2) Инженер-проектировщик систем защитных покрытий – 6 уровень ОРК;

      3) Инженер по электрохимической защите и воздушным линиям – 6 уровень ОРК;

      4) Инженер по борьбе с коррозией – 6 уровень ОРК

      5) Руководитель (подразделения) по борьбе с коррозией –6 уровень ОРК;

      6) Инспектор системы защитных покрытий – 5 уровень ОРК;

      7) Инспектор по защите трубопроводов – 5 уровень ОРК;

      8) Машинист машины для изоляции газонефтепродуктопроводов – 3 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Эксперт по системам защитных покрытий":

Код группы:

2147-4

Код наименования занятия:

2147-4-023

Наименование профессии:

Эксперт по системам защитных покрытий

Уровень квалификации по ОРК:

7

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послевузовское образование (магистратура, резидентура)

Специальность:
Физические и химические науки

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Опыт работы не менее 7 лет. При осуществлении деятельности, связанной с дополнительной трудовой функцией 3 необходимо прохождение дополнительных профессиональных программ повышения квалификации по профилю, связанному с осуществлением деятельности в сфере систем защитных покрытий 3 уровень

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Экспертиза систем защитных покрытий

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Оценка качества работ по подготовке поверхности и нанесению систем защитных покрытий
2. Оценка технической документации на системы защитных покрытий

Дополнительные трудовые функции:

1. Оценка профессионального уровня квалификации специалистов по системам защитных покрытий

Трудовая функция 1:
Оценка качества работ по подготовке поверхности и нанесению систем защитных покрытий



Навык 1:
Независимая оценка качества и полноты работ: по "подготовке поверхности и нанесению систем защитных покрытий и контролю качества материалов и систем защитных покрытий"

Умения:
1. Диагностировать состояние систем защитных покрытий.
2. Работать с проектной, конструкторской и технической документацией.
3. Применять нормативно-технические документы в области проектирования и строительства.
4. Применять нормативно-технические документы в области защиты от коррозии.
5. Анализировать и систематизировать результаты работы.
6. Оценивать состояние систем защитных покрытий в течение срока их эксплуатации.
7. Разрабатывать рекомендации по применению систем защитных покрытий.
8. Подготавливать отчеты по результатам оценки.

Знания:
1.Технические условия и государственные стандарты на системы защитных покрытий.
2. Регламенты и нормы по защите от коррозии производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
3. Устройство, назначение и условия применения контрольно-измерительных приборов.
4. Постановления, распоряжения, приказы вышестоящих и других органов, методические и нормативные материалы по проектированию, строительству и эксплуатации объектов.
5. Передовой отечественный и зарубежный опыт применения систем защитных покрытий.
6. Методики проведения испытаний.
7.Технология подготовки поверхности и нанесения систем защитных покрытий.
8. Характеристики применяемых материалов и систем защитных покрытий.
9. Основные виды дефектов защитных покрытий.
10. Трудовое законодательство, порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Оценка технической документации на системы защитных покрытий



Навык 1:
Анализ комплектности и правильности оформления технической документации на системы защитных покрытий

Умения:
1. Проводить независимую оценку технической документации на системы защитных покрытий.
2. Работать с проектной, конструкторской и технической документацией.
3. Применять нормативно-технические документы в области проектирования и строительства.
4. Применять нормативно-технические документы в области защиты от коррозии.
5. Анализировать результаты работы, оформлять ее результаты.
6. Анализировать физико-механические характеристики систем защитных покрытий на основе технической документации.
7. Исследовать технологию применения систем защитных покрытий на основе технической документации.
8. Оценивать результаты лабораторных и опытно-промышленных испытаний систем защитных покрытий.

Знания:
1. Технические условия и государственные стандарты на системы защитных покрытий
2. Законодательные акты, нормативные и методические материалы по защите от коррозии
производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые
3. Постановления, распоряжения, приказы вышестоящих и других органов, методические и нормативные материалы по проектированию, строительству и эксплуатации объектов
4. Передовой отечественный и зарубежный опыт применения систем защитных покрытий
5.Технология подготовки поверхности и нанесения систем защитных покрытий.
6. Технические характеристики систем защитных покрытий
7. Правила оформления технической документации на системы защитных покрытий

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Оценка профессионального уровня квалификации специалистов по системам защитных покрытий



Навык 1:
Ознакомление кандидатов с правилами проведения оценки квалификации

Умения:
1. Использовать принципы оценки квалификации.
2. Оценивать теоретические знания и практические навыки кандидатов в соответствии с заявленным уровнем квалификации
3. Оценивать теоретические знания и практические навыки кандидатов в рамках экзаменационных мероприятий для подтверждения профессионального уровня квалификации.
4. Проводить повторную проверку результатов экзаменационных мероприятий кандидатов в случае апелляционных процедур.
5.Осуществлять повторную проверку результатов экзаменационных мероприятий.

Знания:
1. Правила проведения оценки квалификации.
2. Нормативные правовые акты по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
3. Требования к кандидатам для подтверждения соответствия уровня квалификации.
4. Методы оценки знаний и умений кандидатов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Умение быстро принимать решения
Концентрация и управление вниманием
Поиск и анализ информации

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем"

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с коррозией

6

Инженер-проектировщик систем защитных покрытий

10. Карточка профессии "Инженер-проектировщик систем защитных покрытий":

Код группы:

2147-4

Код наименования занятия:

2147-4-024

Наименование профессии:

Инженер-проектировщик систем защитных покрытий

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Архитектура и строительство

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2164-1-001 - Инженер-проектировщик

Основная цель деятельности:

Качественное выполнение проектной и/или рабочей документации по системам защитных покрытий

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Разработка проектных решений по системам защитных покрытий и обеспечение соответствия разрабатываемых проектов и технической документации государственным и межгосударственным нормативам.
2. Выполнение расчетов по принимаемым решениям.
3. Консультирование по вопросам, входящим в компетенцию согласно принимаемым проектным решениям.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Разработка проектных решений по системам защитных покрытий и обеспечение соответствия разрабатываемых проектов и технической документации государственным и межгосударственным нормативам



Навык 1:
Анализ и сбор исходный данных для проектирования

Умения:
1. Работать с проектной, конструкторской и технической документацией.
2. Участвовать в подготовке заданий на разработку проектных решений.
3. Согласовать проектные решения со смежными дисциплинами.
4. Осуществлять приемку и разработку проектных решений средней сложности.
5. Применять нормативно-технические документы в области защиты от коррозии.
6. Собирать, анализировать и систематизировать информацию для проектирования.
7. Применять нормативно-технические документы в области проектирования и строительства.

Знания:
1. Нормы по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
2. Требования промышленной безопасности при проектировании опасных производственных объектов.
3. Методы проектирования.
4. Постановления, распоряжения, приказы вышестоящих и других органов, методические и нормативные материалы по проектированию, строительству и эксплуатации объектов.
5. Передовой отечественный и зарубежный опыт проектирования и строительства.
6. Экономические, экологические и социальные требования к проектируемым объектам.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка проектных решений по применению систем защитных покрытий в соответствии с условиями и сроками эксплуатации

Умения:
1. Участвовать в подготовке заданий на разработку проектных решений.
2. Осуществлять предпроектное обследование объектов.
3. Осуществлять согласование и увязку проектных решений со смежными дисциплинами.
4. Осуществлять обоснованное определение свойств и качеств вариантов решений систем защитных покрытий для выбора оптимального решения защиты от коррозии.
5. Анализировать разработанные варианты решений защиты от коррозии с применением систем защитных покрытий.
6. Осуществлять приемку и разработку проектных решений средней сложности.
7. Применять нормативно-технические документы в области защиты от коррозии.

Знания:
1.Знание требований законодательных, нормативных правовых актов и нормативно-технических документов Республики Казахстан в сфере архитектуры, градостроительства и строительства, текущие изменения.
2. Знание руководящих материалов по проектированию, строительству, эксплуатации объектов, передового отечественного и зарубежного опыта проектирования и строительства.
3. Знание норм по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые (ТУ на системы защитных покрытий и инструкции, технологические регламенты или карты, учитывающие особенности защищаемого объекта и условий его эксплуатации).
4. Знание нормативных документов по пожарной безопасности, экологии, охране труда
5. Требования промышленной безопасности при проектировании опасных производственных объектов.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Разработка проектной и рабочей документации

Умения:
1. Работать в команде и применять среды общих данных для обеспечения процесса документооборота между участниками процесса проектирования (создание документов; контроль согласования решений; организация хранения и передачи документов; оперативное составление отчетов) и внесения информации об изменении любых проектных решений (с указанием причин и ответственных лиц) (при реализации проекта с применением ТИМСО).
2. Осуществлять составление и оформление схем, спецификаций, ведомостей объемов работ и материалов в соответствии с нормативно-технической документацией и заданием на разработку.
3. Осуществлять использование современных средств информационных и информационно-коммуникационных технологий в профессиональной деятельности в области защиты от коррозии.
4. Применять нормативно-технические документы в области защиты от коррозии.
5. Осуществлять своевременное внесение изменений и дополнения в проектную документацию или PIM (при реализации проекта с применением ТИМСО) согласно выявленным несоответствиям по замечаниям норм контроля, экспертизы и решениям согласовывающих и утверждающих инстанций.

Знания:
1. Знание основных методов и средств выполнения технических расчетов, основных характеристик применяемых материалов, технологии изготовления и условий технической эксплуатации разрабатываемых систем защитных покрытий.
2. Знание норм по защите от коррозии опасных производственных объектов РК, а также международные и отраслевые (ТУ на системы защитных покрытий и инструкции, технологические регламенты или карты, учитывающие особенности защищаемого объекта и условий его эксплуатации).
3. Знание руководящих материалов по проектированию, строительству, эксплуатации объектов, передового отечественного и зарубежного опыта проектирования и строительства.
4. Знание нормативно-технических документов РК по применению ТИМСО.
5. Знание Стандарта организации по ТИМСО.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Выполнение расчетов по принимаемым решениям



Навык 1:
Технико-экономический расчет по проектируемым системам защитных покрытий

Умения:
1. Работать с проектной, конструкторской и технической документацией.
2. Составлять методы проектирования и проведения технико-экономических расчетов.
3. Проводить экономические расчеты и технико-экономическое обоснование принимаемых проектных решений.
4. Проводить анализ опасностей технологических процессов и количественный анализ риска аварий по причине коррозии.
5. Администрировать работы.

Знания:
1. Нормы по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
2. Требования промышленной безопасности при проектировании опасных производственных объектов.
3. Постановления, распоряжения, приказы вышестоящих и других органов, методические и нормативные материалы по проектированию, строительству и эксплуатации объектов.
4. Технические требования, предъявляемые к разрабатываемым объектам, порядок их сертификации.
5. Методы проведения технических расчетов при проектировании.
6. Методы анализа технического уровня объектов техники и технологии.
7. Передовой отечественный и зарубежный опыт проектирования и строительства.
8. Основы экономики, организации труда и управления.
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Функционально-стоимостной анализ эффективности проектируемых систем защитных покрытий

Умения:
1. Использовать специальные методы анализа функций проектируемого объекта.
2. Сопоставлять значимости и стоимости методик, поиск решений по повышению эффективности защиты от коррозии.
3. Проводить функционально-стоимостной анализ эффективности принимаемых проектных решений.
4. Анализировать разработанные варианты решений защиты от коррозии с применением систем защитных покрытий.

Знания:
1. Знание норм по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые (ТУ на системы защитных покрытий и инструкции, технологические регламенты или карты, учитывающие особенности защищаемого объекта и условий его эксплуатации).
2. Знание основных методов и средств выполнения технических расчетов, основных характеристик применяемых материалов, технологии изготовления и условий технической эксплуатации проектируемых систем защитных покрытий.
3. Методы анализа технического уровня объектов техники и технологии.
4. Передовой отечественный и зарубежный опыт проектирования и строительства.
5. Основы экономики, организации труда и управления.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Расчет рисков при разработке новых проектных решений

Умения:
1. Анализировать большие объемы информации профессионального содержания в ходе проведения расчетов риска для разработки новых проектных решений.
2. Использовать современные средства информационных и информационно-коммуникационных технологий в области защиты от коррозии.
3. Осуществлять методы, способы, приемы и технологий проектирования защиты от коррозии.

Знания:
1. Знание выбора варианта проектного решения на основании установленных критериев.
2. Знание нормативных документов по пожарной безопасности, экологии, охране труда.
3.Знание требований промышленной безопасности при проектировании опасных производственных объектов.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Консультирование по вопросам, входящим в компетенцию согласно принимаемым проектным решениям



Навык 1:
Анализ и обобщение опыта проектирования систем защитных покрытий и их реализации в строительстве

Умения:
1. Работать с проектной, конструкторской и технической документацией.
2. Использовать средства автоматизации проектирования.
3. Применять нормативно-технические документы в области проектирования и строительства.
4. Применять нормативно-технические документы в области защиты от коррозии.
5. Проводить технический надзор по закрепленным объектам.
6. Администрировать работы.

Знания:
1. Нормы по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
2. Требования промышленной безопасности при проектировании опасных производственных объектов.
3. Постановления, распоряжения, приказы вышестоящих и других органов, методические и нормативные материалы по проектированию, строительству и эксплуатации объектов.
4. Передовой отечественный и зарубежный опыт проектирования и строительства.
5. Экономические, экологические и социальные требования к проектируемым объектам.
6. Организация труда и производства Правила в области промышленной безопасности, по охране труда, пожаро- и электробезопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельное управление и контроль процессами трудовой деятельности в рамках стратегии политики и целей организации, обсуждение проблемы
Аргументирование выводов и грамотное оперирование информацией.

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с коррозией

7

Эксперт по системам защитных покрытий

11. Карточка профессии "Инженер по электрохимической защите и воздушным линиям":

Код группы:

2149-9

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Инженер по электрохимической защите и воздушным линиям

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 45. Инженер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров без предъявления требований к стажу работы. Допуск к работе осуществляется только при наличии группы по электробезопасности (не ниже IV для инженеров)

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2151-9-014 - Инженер по электрохимической защите

Основная цель деятельности:

Обеспечение надежной защиты металлических сооружений, трубопроводов и резервуаров от коррозии посредством монтажа, пусконаладки, технического обслуживания и ремонта, диагностики и оптимизации систем электрохимической защиты, разработки инструкций и процедур и управления рисками

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление и контроль системы электрохимической защиты и электроснабжения.
2. Безопасность и обеспечение качества.

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Управление и контроль системы электрохимической защиты и электроснабжения.



Навык 1:
Эксплуатация, обслуживание и ремонт систем электрохимической защиты

Умения:
1. Эксплуатировать системы катодной защиты на трубопроводах, резервуарах и металлических сооружениях.
2. Выполнять техническое обслуживание и ремонт оборудования электрохимической защиты: выпрямителей, анодных заземлителей, кабельных линий, электродов сравнения.
3. Контролировать качество выполнения технического облуживания и ремонта оборудования и принимать работы, выполненные подрядными организациями.
4. Управлять запасными частями и критическим запасом запасных частей, инструментов и принадлежностей для систем электрохимической защиты.
5. Выполнять пусконаладочные работы новых систем электрохимической защиты при строительстве и модернизации объектов.
6. Вести карты потенциалов и графики измерений.
7. Учитывать экологические требования: предотвращать утечки, контролировать влияние коррозии на окружающую среду.
8. Обеспечивать безопасное выполнение работ в электроустановках и на промышленных объектах.

Знания:
1. Принципы электрохимической коррозии, и систем катодной и анодной защиты.
2.Устройство анодных заземлителей, источников тока, систем удаленного мониторинга.
3. Нормативы РК (ПУЭ, ПТЭЭП, ПТБ), международные стандарты:
4. Стандарты проектирования и монтажа систем катадной защиты.
5. Критерии защитных потенциалов и методы их измерения.
6. Причины неисправностей систем катадной защиты.
7. Экологические требования к эксплуатации трубопроводов и резервуаров.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Диагностика, испытания, мониторинг и управление рисками

Умения:
1. Проводить электрохимические измерения: потенциалы, токи защиты, сопротивление заземлителей.
2. Выполнять лабораторные испытания грунтов, водных сред и покрытий на коррозионную активность.
3. Осуществлять мониторинг систем электрохимической защиты через дистанционное управление, цифровые датчики и удаленные станции.
4. Анализировать эффективность систем и прогнозировать ресурс конструкций.
5. Применять методы анализа отказов и рисков.
6. Разрабатывать меры по повышению энергоэффективности и надежности систем электрохимической защиты.
7. Поддерживать актуальность данных о состоянии оборудования.
8. Проводить испытания и функциональные проверки выпрямителей, анодов, цепей и кабелей.
9. Организовывать и/или выполнять токовые и потенциалографические обследования.
10. Анализировать тренды мониторинговых данных и выявлять отклонения.
11. Обеспечивать использование программного обеспечения для дистанционного мониторинга и управления системами электрохимической защиты, а также интеграцию данных мониторинга в корпоративные информационные системы управления технической целостностью и активами.

Знания:
Знания:
1. Методы диагностики систем электрохимической защиты
2. Современные методы мониторинга систем электрохимической защиты.
3. Международные стандарты:
4. Программные приложения для планирования и управления данными.
5. Методы анализа рисков.
6. Принципы функционирования систем дистанционного мониторинга, SCADA-систем и корпоративных платформ управления технической целостностью и активами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Эксплуатация и обеспечение работоспособности электрических сетей и установок систем ЭХЗ

Умения:
Умения:
1. Организовывать техническое обслуживание и текущий ремонт воздушных линий 0,4–10 кВ, обеспечивающих электроснабжение систем электрохимической защиты.
2. Контролировать техническое состояние опор, изоляторов, проводов, кабельных линий и линейной арматуры.
3. Организовывать диагностику и выявление повреждений кабельных и воздушных линий электропередачи.
4. Контролировать проведение измерений сопротивления заземляющих устройств и проверок цепи "фаза-ноль".
5. Обеспечивать безопасную эксплуатацию электроустановок и соблюдение требований электробезопасности.
6. Координировать выполнение работ подрядными и ремонтными организациями при обслуживании электрических сетей и оборудования ЭХЗ.
7. Анализировать причины отказов систем электроснабжения ЭХЗ и разрабатывать корректирующие мероприятия.

Знания:
Знания:
1. Устройство и правила эксплуатации распределительных устройств и трансформаторных подстанций.
2. Порядок ведения оперативных переключений в электроустановках.
3. Нормативы по устройству и эксплуатации воздушных и кабельных линий электропередачи.
4. Требования ПУЭ, ПТЭЭП и правил электробезопасности при эксплуатации электроустановок;
5. Методы диагностики неисправностей воздушных и кабельных линий;
6. Требования к заземлению и молниезащите объектов нефтегазовой отрасли.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Безопасность и обеспечение качества.



Навык 1:
Организация работ, документация, нормативы, безопасность и взаимодействие

Умения:
1. Организовывать безопасное выполнение работ по электрохимической защите, проводить оценку рисков, работать по нарядам-допускам.
2. Разрабатывать и актуализировать инструкции, методики и процедуры эксплуатации и диагностики систем электрохимической защиты.
3. Вести документацию: журналы технического обслуживания и ремонта ТОиР, протоколы испытаний, карты измерений защитных потенциалов.
4. Подготавливать отчетность для внутренних и внешних проверок;
5. Эффективно взаимодействовать с производственным персоналом, проектными институтами, подрядчиками, ремонтными подразделениями, техническими службами и госорганами.
6. Участвовать в расследовании отказов и инцидентов, внедрять корректирующие действия.
7. Наставлять и обучать персонал методам работы с системами электрохимической защиты;
8. Контролировать соблюдение требований промышленной безопасности и охраны труда и электробезопасности при выполнении работ.

Знания:
1. Законодательство Республики Казахстан в области промышленной безопасности, охраны труда и экологии;
2. Внутренние процедуры организации: наряды-допуски, управление изменениями, безопасность процессов, целостность активов и т.д;
3. Международные и национальные требования к документации по электрохимической защите;
4. Принципы разработки и ведения нормативно-технической документации;
5. Основы управления персоналом и межфункционального взаимодействия;
6. Методы обучения и наставничества.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность и ориентированность на качество
Аналитическое мышление и решение проблем
Ориентация на безопасность и соблюдение стандартов
Коммуникабельность и эффективное взаимодействие
Самоорганизация и управление временем
Командная работа и сотрудничество
Инновационность и цифровая грамотность
Профессиональное развитие

Список технических регламентов и национальных стандартов:

Национальные стандарты Республики Казахстан, межгосударственные стандарты в области электрохимической защиты, регулирующие проектирование и эксплуатацию систем защиты трубопроводов, морских конструкций и других металлических сооружений от коррозии. Международные стандарты NACE SP0169, NACE SP0572, ISO 15589, ISO 18086, API RP 651.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер-электрик

12. Карточка профессии "Инженер по борьбе с коррозией":

Код группы:

2149-9

Код наименования занятия:

2149-9-008

Наименование профессии:

Инженер по борьбе с коррозией

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 45.

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Физические и химические науки

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Физические и химические науки

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

В профессиональной сфере не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение технической целостности и надежности оборудования и трубопроводных систем нефегазового комплекса путем реализации мероприятий по защите от коррозии, контроля состояния материалов и внедрения эффективных инженерных решений в соответствии с корпоративными и международными стандартами.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Разработка стратегий и процедур по защите от коррозии.
2. Приемка и контроль работы систем противокоррозии.
3. Ведение и актуализация технической и технологической документации по защите от коррозий.

Дополнительные трудовые функции:

1. Обеспечение технической целостности оборудования и трубопроводов

Трудовая функция 1:
Разработка стратегий и процедур по защите от коррозии



Навык 1:
Проведение работы по внедрению и эксплуатации средств защиты от коррозии

Умения:
1. Использовать информацию о передовых достижениях науки и техники по защите оборудования от коррозии и контролю коррозии.
2. Предоставлять консультации по вопросам защиты от коррозии для специалистов по эксплуатации, техническому обслуживанию и инженерно-техническому обеспечению.
3. Готовить программы по техническому обслуживанию, включая кампании временного прекращения эксплуатации для систем по защите от коррозий.
4. Проводить оценку и анализ параметров эффективности защиты от коррозии на основе данных системы мониторинга.
5. Составлять объемы работ и процедуры проверки/технического обслуживания оборудования и трубопроводов.
6. Проводить оценку критериев необходимости применения различных методов защиты от коррозии.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе";
2.Нормативно-технические, организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия и профессиональной деятельности;
3. Данные об используемых материалах, их свойствах, неразрушающем контроле, проектных нормативах и процессах производства;
4. Основы экономики, организации производства, труда и управления;
5. Условия и режим работы основного технологического оборудования;
6. Методы проведения коррозионных испытаний;
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Разработка стратегии по защите от коррозий

Умения:
1. Разрабатывать оптимальные условия эксплуатации действующего и вновь вводимого оборудования.
2. Проводить анализ опасных состояний технологических процессов и количественный анализ риска аварий по причине коррозии;
3. Анализировать данные о работе системы защиты от коррозии, полученные из различных источников.
4. Подготавливать предложения о целесообразности корректировки принятых общих и принципиальных проектных решений по защите от коррозии.
5. Составлять перспективные комплексные программы использования средств и систем защиты от коррозии, оценивать результаты внедренных программ коррозионной защиты и готовить рекомендации по повышению их эффективности.
6. Проводить поверхностные технические расчеты для определения параметров системы защиты от коррозии.
7. Разрабатывать планы коррозионного мониторинга, включая мероприятия по катодной защите, ингибированию и антикоррозионным покрытиям.
8. Формировать программы риск-ориентированных инспекций (RBI);
9. Выполнять анализ причин отказов и коррозионных повреждений (Root Cause Analysis, FMEA и др.).
10. Оценивать остаточный ресурс оборудования с учетом коррозионных процессов.
11. Разрабатывать рекомендации по выбору материалов и защитных покрытий.
12. Согласовывать технические решения с эксплуатационными и проектными подразделениями.

Знания:
1. Методы и технологии, применяемые для защиты от коррозии и контроля скорости коррозии внутренних поверхностей оборудования нефтегазового комплекса.
2. Технические требования, предъявляемые к разрабатываемым объектам, порядок их сертификации.
3. Свойства и характеристики оборудования и материалов, применяемых для защиты от коррозии внутренних поверхностей оборудования нефтегазового комплекса.
4. Принципы Asset Integrity Management (AIM).
5. Методы Risk-Based Inspection (RBI).
6. Международные стандарты ISO, API, ASTM, NACE в области материалов и коррозии.
7. Методы оценки остаточного ресурса оборудования.
8. Методы анализа коррозионных рисков.
9. Принципы работы SAP BP, IMS, RBI-систем.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Приемка и контроль работы систем противокоррозии



Навык 1:
Приемка и контроль работы введения ингибиторов коррозии (ИК)

Умения:
1. Вводить в эксплуатацию системы ИК
2. Анализировать причины технологических нарушений эксплуатации оборудования системы ИК.
3. Оценивать работоспособность оборудования системы ИК.
4. Оценивать функциональность и эффективность работы оборудования системы ИК.
5. Планировать работу, распределять задачи между работниками.
6. Выполнять анализ данных коррозионного мониторинга (ER, LPR, купонный контроль).
7. Оценивать эффективность ингибиторных программ с использованием KPI.
8. Контролировать выполнение подрядных работ по ингибиторной защите.
9. Участвовать в проверках эффективности катодной защиты.

Знания:
1. Порядок пуска, останова и обслуживания оборудования системы ИК.
2. Порядок технического осмотра, ремонта и испытаний оборудования системы ИК.
3. Методы и технологии защиты от коррозии внутренних поверхностей оборудования с применением ИК.
4. Виды и физико-химические характеристики применяемых ИК;
5. Технологии ремонта оборудования и трубопроводов;
6. Методы диагностического контроля состояния трубопроводов и возможностей различных технологий и их применения при проверке трубопроводов.
7. Техническое устройство системы защиты от коррозии внутренних поверхностей
8. Виды, назначение и правила применения индивидуальных средств защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Приемка и контроль работы систем защитных покрытий (СЗП)

Умения:
1. Оперативно выявлять и устранять причины изменения показателей качества выполняемых работ по подготовке поверхности и нанесению СЗП.
2. Анализировать причины снижения показателей качества СЗП в процессе эксплуатации.
3. Принимать в эксплуатацию СЗП.
4. Комплексно оценивать функциональность и эффективность СЗП в процессе эксплуатации;
5. Контролировать состояние антикоррозионных покрытий и деградацию материалов.
6. Оценивать результаты неразрушающего контроля.
7. Контролировать соблюдение международных стандартов при нанесении покрытий.
8. Участвовать в инспекциях оборудования, работающего под давлением.

Знания:
1. Технология производства работ, технические характеристики и требования, предъявляемые к подготовке поверхности и нанесению СЗП.
2. Виды дефектов СЗП, способы их выявления и устранения.
3. Методы и технологии ремонта СЗП.
4. Технические устройства системы защиты от коррозии поверхностей.
5. Механизмы появления коррозии, меры и методы по снижению, свойства материалов, ремонта защитного покрытия и красочного слоя, механизма образования трещин.
6. Методы неразрушающего контроля.
7. Методы мониторинга коррозии;
8. Методы оценки технического состояния оборудования.
9. Требования промышленной безопасности к оборудованию под давлением.
10. Принципы катодной защиты.
11.Современные методы коррозионного мониторинга.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Ведение и актуализация технической и технологической документации по защите от коррозий



Навык 1:
Ведение документации по защите от коррозий

Умения:
1. Оформлять заключения о возможности эксплуатации систем ИК и СЗП по результатам проведения испытаний и измерений.
2. Подготавливать проекты по повышению надежности для объектов, рекомендации по модернизации конструкции для повышения технической целостности объекта при необходимости.
3. Выполнять работу в соответствии с положениями системы управления качеством.
4. Актуализировать базы нормативно-технической документации, используемой в работе.
5. Обеспечивать учет и своевременную отчетность по выполненной работе.
6. Вести базы данных коррозионного мониторинга в SAP BP, IMS, RBI-системах.
7. Формировать аналитические отчеты по техническому состоянию оборудования.
8. Вести учет инспекций, обследований и корректирующих мероприятий.
9. Подготавливать материалы для надзорных органов.

Знания:
1. Порядок технического осмотра, ремонта и испытаний оборудования.
2. Порядок пуска, останова и обслуживания оборудования и трубопроводов.
3. Положения системы управления качеством.
4. Порядок использования и источники актуализации нормативно-технических документов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Разработка документации по защите от коррозий

Умения:
1. Разрабатывать документацию по измерениям и испытаниям систем ИК и СЗП.
2. Разрабатывать документацию по плановому техническому обслуживанию и ремонту систем ИК и СЗП.
3. Разрабатывать на основе государственных и отраслевых стандартов нормативно-техническую и методическую документацию по защите от коррозии.
4. Оценивать функциональность и эффективность работы оборудования систем ИК и СЗП.
5. Читать проектную, конструкторскую и техническую документацию.
6. Разрабатывать процедуры коррозионного мониторинга и технической целостности.
7. Разрабатывать программы инспекций и профилактического контроля.
8. Подготавливать технические заключения по результатам мониторинга и диагностики.
9. Актуализировать корпоративные процедуры и стандарты по коррозионной защите.

Знания:
1. Порядок технического осмотра, обслуживания, ремонта и испытаний оборудования ИК и СЗП.
2. Порядок пуска, останова и обслуживания оборудования ИК и СЗП.
3. Требования к разработке нормативно-технической документации.
4. Требования к технической документации Asset Integrity Management.
5. Принципы ведения RBI/IMS-систем.
6. Требования к оформлению отчетов по технической целостности.
7. Законодательство Республики Казахстан в области промышленной безопасности.
8. Принципы внутреннего технического аудита.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Обеспечение технической целостности оборудования и трубопроводов



Навык 1:
Ведение мониторинга и организация мероприятий по обеспечению целостности оборудования и трубопроводов

Умения:
1. Вести графики, учетные записи, базы данных и информации о мониторинге коррозии состояния оборудования.
2. Проводить консультации по вопросам поддержания целостности наземных и морских трубопроводов, хранение данных о проверках и предоставлять доступ к этим данным всем заинтересованным сотрудникам.
3. Работать со специализированными программными продуктами.
4. Разрабатывать мероприятия по повышению эффективности систем технической целостности оборудования и трубопроводов и руководство их реализацией.
5. Выполнять оценку деградации материалов и прогнозирование коррозионных повреждений.
6. Анализировать эффективность систем технической целостности.
7. Участвовать во внедрении новых технологий мониторинга и диагностики.
8. Формировать рекомендации по повышению надежности оборудования.

Знания:
1. Методы диагностического контроля состояния оборудования и трубопроводов, и возможностей различных технологий и их применение при проверке.
2. Технические характеристики систем проверки целостности оборудования и трубопроводов;
3. Методы анализа технического уровня техники и технологии.
4. Методы риск-ориентированных инспекций (RBI), анализа видов и последствий отказов (FMEA), технического обслуживания, ориентированного на надежность (RCM).
5. Современные методы онлайн-мониторинга.
6. Методы оценки риска отказов оборудования.
7. Международные практики обеспечения технической целостности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Внедрение систем технической целостности оборудования и трубопроводов

Умения:
1. Определять системы и методы защиты от коррозии, внедрение которых сможет постепенно (и, по мере возможности, поэтапно) повысить техническую целостность оборудования и трубопроводов.
2. Анализировать результаты диагностического контроля состояния оборудования и трубопроводов.
3. Оценивать эффективность работы систем мониторинга целостности оборудования и трубопроводов.

Знания:
1. Современные методы определения целостности оборудования и трубопроводов.
2. Отечественный и зарубежный опыт коррозионных исследований и защиты, целостности оборудования и трубопроводов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Лидерство

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер-проектировщик систем защитных покрытий

6

Руководитель (подразделения) по борьбе с коррозией

13. Карточка профессии "Руководитель (подразделения) по борьбе с коррозией":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Руководитель (подразделения) по борьбе с коррозией

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Физические и химические науки

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не менее 3 лет опыта работы в области инженерно-технического обеспечения, эксплуатации и технического обслуживания оборудования.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется.

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление руководства и экспертной поддержки по всем аспектам, связанным с материалами, коррозионной защитой и техническим соответствием оборудования, трубопроводов и установок, обеспечение разработки и реализации процессов, процедур и планов управления коррозией, технического мониторинга и инспекций, а также развитие компетенций инженерно-технического персонала в рамках дисциплины материалов и коррозионной защиты.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление антикоррозионной защитой.
2. Управление подчиненным персоналом и развитие инженерных компетенций в области антикоррозионной защиты.
3. Совершенствование инженерных процессов, внедрение технологий и взаимодействие с заинтересованными сторонами.

Дополнительные трудовые функции:

1. Контроль выбора материалов и выполнения сварочных работ

Трудовая функция 1:
Управление антикоррозионной защитой



Навык 1:
Разработка, внедрение и контроль выполнения мероприятий по антикоррозионной защите

Умения:
1. Руководить разработкой и реализацией Плана управления антикоррозионной защитой (КЗ) и обеспечивать его постоянное совершенствование.
2. Организовывать взаимодействие с производственными и инженерно-техническими подразделениями для повышения эффективности программы.
3. Обеспечивать корректное внедрение процедур электрохимической защиты и систем предотвращения коррозии.
4. Контролировать разработку и выполнение мероприятий по техническому обслуживанию и мониторингу состояния оборудования электрохимической защиты.
5. Осуществлять анализ технических данных, оценивать уровень износа оборудования и формировать предложения по его ремонту и/или модернизации.
6. Оценивать риски и разрабатывать корректирующие меры.

Знания:
1. Основы коррозионных процессов и их механизмов, влияние технологических и химических факторов на скорость коррозии.
2. Методы защиты от коррозии, принципы подбора материалов с учетом условий эксплуатации.
3. Принципы функционирования систем электрохимической защиты и методов контроля их эффективности.
4. Международные и национальные стандарты в области защиты от коррозии.
5. Методы мониторинга деградации материалов и оценки остаточного ресурса оборудования и сооружений.
6. Требования к техническому контролю и управлению антикоррозионной защитой.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Эксплуатационное обеспечение функционирования систем антикоррозионной защиты

Умения:
1. Обеспечивать эксплуатационную исправность и бесперебойное функционирование систем антикоррозионной защиты на объектах организации.
2. Руководить организацией разработки, проверки и выполнения графиков испытаний и обслуживания систем антикоррозионной защиты.
3. Контролировать выбор, установку, эксплуатацию, техническое состояние и параметры функционирования систем антикоррозионной защиты для обеспечения целостности оборудования и трубопроводов.
4. Организовывать работу подчиненного персонала по антикоррозионной защите при проектировании и обслуживании систем в соответствии с международными и национальными стандартами.
5. Обеспечивать анализ эксплуатационных показателей эффективности систем антикоррозионной защиты, подготовку технической отчетности и разработку предложений по повышению надежности их функционирования.

Знания:
1. Принципы функционирования и эксплуатационные параметры систем антикоррозионной защиты.
2. Международные и национальные стандарты в области эксплуатации и контроля систем антикоррозионной защиты.
3. Методы диагностики и мониторинга эффективности систем антикоррозионной защиты.
4. Критерии приемки и эксплуатационные параметры систем антикоррозионной защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Поддержание и развитие систем инспекционного контроля и мониторинга коррозии

Умения:
1. Обеспечивать экспертное сопровождение систем электрохимической защиты, основанных на факторах риска.
2. Обеспечивать интеграцию данных по антикоррозионной защите в информационные системы учета и мониторинга оборудования.
3. Контролировать соответствие периодичности проверок, испытаний и технического обслуживания систем антикоррозионной защиты утвержденным планам.
4. Организовывать сбор, анализ и отчетность по результатам коррозионного контроля и мониторинга и инспекций оборудования.
5. Поддерживать взаимодействие с подразделениями эксплуатации и технического обслуживания и эксплуатации для согласованного выполнения программ производственного контроля.
6. Координировать выполнение программ инспекционного контроля и профилактического технического мониторинга оборудования и сооружений.
7. Обеспечивать ведение и актуализацию баз данных проверок, инспекций и результатов коррозионного мониторинга.
8. Анализировать результаты технических осмотров и инспекций, выявлять тенденции деградации и формировать корректирующие мероприятия.
9. Представлять руководству и контролирующим органам отчеты по технической целостности оборудования и результатам коррозионного контроля.

Знания:
1. Нормативные требования по антикоррозионной защите, методы коррозионного мониторинга и контроля эффективности средств электрохимической защиты.
2. Материаловедение и механизмы разрушения (виды коррозионных повреждений, свойства конструкционных и коррозионностойких материалов, влияние среды, температур, давления и скоростей потока).
3. Методология риск-ориентированного подхода к инспекции оборудования и сооружений.
4. Принципы управления технической целостностью оборудования и сооружений и и построения систем мониторинга технической целостности оборудования.
5. Принципы построения информационных систем учета технической целостности.
6. Методы анализа коррозионных данных и формирования отчетности.
7. Требования законодательства Республики Казахстан к проведению инспекций, технических освидетельствований и мониторинга оборудования под давлением.
8. Порядок взаимодействия с контролирующими органами при проведении инспекций и освидетельствований средств электрохимической защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Управление подчиненным персоналом и развитие инженерных компетенций в области антикоррозионной защиты



Навык 1:
Руководство деятельностью подразделения

Умения:
1. Организовывать и координировать работу инженерно-технических специалистов, обеспечивая выполнение задач в установленные сроки.
2. Осуществлять контроль, инструктирование и распределение обязанностей в подразделении, устанавливать приоритеты для достижения целей подразделения.
3. Проводить регулярные совещания, анализировать выполнение планов и корректировать действия подчиненных в случае отклонений.
4. Контролировать качество инженерных решений, соблюдение стандартов организации и требований промышленной безопасности.
5. Поддерживать взаимодействие с подразделениями технического обслуживания, эксплуатации, проектирования и инспекций для согласованной работы.

Знания:
1. Принципы организации работы инженерных подразделений и проектных команд.
2. Методы планирования, распределения ресурсов и контроля исполнения задач.
3. Корпоративные стандарты управления качеством, охраной труда и промышленной безопасностью.
4. Основы производственного взаимодействия и управления конфликтами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Развитие компетенций и наставничество инженерного персонала

Умения:
1. Осуществлять наставничество и обучение инженерно-технического персонала.
2. Организовывать техническое обучение по вопросам антикоррозионной защиты, мониторинга коррозии и инженерных решений.
3. Разрабатывать индивидуальные планы развития и обеспечивать повышение квалификации сотрудников в соответствии с корпоративными программами обучения.
4. Проводить оценку компетенций подчиненного персонала и организовывать их развитие.
5. Поддерживать культуру постоянного профессионального совершенствования и обмена опытом внутри подразделения.

Знания:
1. Методология оценки и развития компетенций персонала.
2. Принципы организации наставничества и развития персонала.
3. Основы управления персоналом и внутренние нормативные документы по управлению персоналом.
4. Технические стандарты коррозионной защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Формирование и поддержание культуры безопасности, качества и эффективности

Умения:
1. Продвигать культуру "нулевого травматизма" и личной ответственности за безопасность при выполнении работ.
2. Интегрировать принципы ПБиОТ и управления рисками в процессы проектирования, технического надзора и обслуживания.
3. Формировать командную культуру, основанную на доверии, качестве и ориентации на результат.
4. Мотивировать персонал к внедрению инноваций и повышению эффективности инженерных решений.
5. Участвовать в расследованиях аварий, инцидентов и несчастных случаев.

Знания:
1. Международные стандарты ПБиОТ и управления рисками.
2. Внутренние документы организации в области промышленной безопасности и технической целостности.
3. Основы управления персоналом.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Совершенствование инженерных процессов, внедрение технологий и взаимодействие с заинтересованными сторонами



Навык 1:
Повышение эффективности инженерных процессов и внедрение новых технологий

Умения:
1. Определять направления повышения эффективности инженерных процессов в области антикоррозионной защиты.
2. Инициировать внедрение передовых технологий в области антикоррозионной защиты и управлении целостностью оборудования.
3. Организовывать оценку эффективности применяемых методов и систем мониторинга с целью оптимизации затрат и улучшения результатов.
4. Контролировать внедрение цифровых инструментов для анализа данных коррозионного контроля и технических отчетов.
5. Обеспечивать обмен техническими решениями и лучшими практиками.
6. Определять направления применения ИИ-технологий для повышения операционной эффективности и оценивать эффективность и целесообразность внедрения ИИ-решений (экономический, технологический, HSE-эффект).
7. Обеспечивать соблюдение принципов этичного и безопасного применения ИИ в операционной деятельности.

Знания:
1. Современные технологии неразрушающего контроля и мониторинга коррозии.
2. Международные и национальные стандарты, передовой опыт в области управления технической целостностью.
3. Методы анализа технических данных и оценки эффективности инженерных процессов.
4. Программное обеспечение для сбора и обработки данных инспекций.
5. Современные тенденции цифровизации и ИИ.
6. Принципы цифрового управления и Data Governance.
7. Методы оценки эффективности цифровых решений.
8. Нормативно-правовые аспекты применения ИИ и защиты данных.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Взаимодействие с внешними организациями и надзорными органами

Умения:
1. Поддерживать взаимодействие с государственными органами РК по вопросам технического надзора, лицензирования и проверки оборудования.
2. Координировать подготовку и предоставление отчетности для государственных инспекций и внешних аудитов.
3. Представлять подразделение при взаимодействии с подрядчиками, консультантами и техническими организациями.
4. Согласовывать технические решения и программы проверок с контролирующими структурами и внешними экспертами.
5. Осуществлять экспертную оценку документов и отчетов, представляемых подрядными организациями.
6. Участвовать при необходимости в расследованиях аварий, инцидентов, несчастных случаев.

Знания:
1. Законодательство Республики Казахстан в области промышленной безопасности, охраны окружающей среды, эксплуатации оборудования под давлением и защиты от коррозии.
2. Международная и национальная практика технического надзора и сертификации оборудования.
3. Требования к подготовке технических отчетов и документов для государственных органов.
4. Стандарты организации по взаимодействию с подрядными и надзорными организациями.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Координация инженерных решений и взаимодействие с другими подразделениями

Умения:
1. Осуществлять руководство инженерно-техническими взаимодействиями между подразделением антикоррозионной защиты и другими подразделениями (эксплуатации, технического обслуживания, проектов и др.).
2. Обеспечивать согласование инженерных решений и планов с эксплуатационными подразделениями, подрядчиками и внешними экспертами.
3. Участвовать в разработке и согласовании проектов технических модификаций, обеспечивая техническую целостность и эффективность решений по антикоррозионной защите.
4. Интегрировать мероприятия по защите от коррозии и выбору материалов в общие программы технического обслуживания, ремонта и модернизации оборудования.
5. Контролировать соответствие инженерных решений нормативным требованиям Республики Казахстан и внутренним нормативным документам.

Знания:
1. Международные и национальные стандарты в области антикоррозионной защиты.
2. Внутренние нормативные документы организации.
3. Процедуры согласования инженерных решений.
4. Основы внутренних коммуникаций.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 4:
Контроль качества, отчетность и постоянное улучшение

Умения:
1. Контролировать качество инженерных решений и документации по антикоррозионной защите.
2. Проводить анализ замечаний по результатам инспекций, аудитов и проверок, разрабатывать корректирующие меры.
3. Обеспечивать своевременное предоставление технических отчетов по коррозионному контролю и целостности оборудования.
4. Разрабатывать предложения по улучшению процессов технического обслуживания и инспекций.
5. Поддерживать систему внутреннего аудита и документированного учета данных по антикоррозионной защите.
6. Планировать мероприятия по модернизации и капитальному ремонту оборудования электрохимической защиты; в среднесрочной и долгосрочной перспективе.

Знания:
1. Международные и национальные стандарты управления качеством;
2. Методология анализа несоответствий и разработки корректирующих действий.
3. Формы и структура отчетной документации в области коррозионного контроля и инженерных проверок.
4. Основы управления изменениями и постоянного совершенствования инженерных процессов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Контроль выбора материалов и выполнения сварочных работ



Навык 1:
Обеспечение технического соответствия при выборе материалов и выполнении сварочных работ

Умения:
1. Организовывать контроль соответствия выбора материалов требованиям проектной и нормативной документации.
2. Обеспечивать технический надзор за применением сварочных технологий и качеством сварных соединений.
3. Проводить экспертную оценку технических решений по материалам и сварке на стадии проектирования, монтажа и эксплуатации.
4. Участвовать в разработке и актуализации стандартов и процедур Компании по материалам и сварочным процессам.

Знания:
1. Свойства и классификацию конструкционных и коррозионностойких материалов, применяемых в нефтегазовой отрасли.
2. Стандарты ASME IX, ISO 15614, API 1104 и другие нормы по материалам, сварке и контролю качества соединений.
3. Технологические процессы, методы неразрушающего контроля сварных соединений и оборудования.
4. Законодательные и корпоративные требования к сертификации и паспортизации оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерство
Ответственность и ориентация на результат
Системное и аналитическое мышление
Инициативность и готовность к принятию решений в условиях многозадачности

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем" ISO 45001, ISO 31000, ISO 9001, ISO 17020, NACE, API 580, ASME, DNV.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с коррозией

6

Инженер-проектировщик систем защитных покрытий

6

Инженер по электрохимической защите и воздушным линиям

14. Карточка профессии "Инспектор системы защитных покрытий":

Код группы:

3160-2

Код наименования занятия:

3160-2-006

Наименование профессии:

Инспектор системы защитных покрытий

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Архитектура

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Архитектура и строительство

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:


Связь с неформальным и информальным образованием:

Дополнительные профессиональные программы для инспекторов систем защитных покрытий второго уровня

Другие возможные наименования профессии:

3160-9-001 - Инспектор (общий профиль);
8100-0-039 - Контролер работ по металлопокрытиям.

Основная цель деятельности:

Контроль качества материалов и систем защитных покрытий

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Входной контроль материалов и составов, применяемых при выполнении работ

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Входной контроль материалов и составов, применяемых при выполнении работ



Навык 1:
Анализы качества материалов и составов в соответствии с нормативной документацией

Умения:
1. Проводить отбор проб для проверки качества применяемых материалов и составов.
2. Определять физические свойства веществ, снимать показания с приборов.
3. Проводить обработку полученных данных.
4. Оценивать качество материалов и составов по итогам проведения анализа.
5. Осуществлять подготовку заключения на основании результатов входного контроля о возможности использования материалов и составов при выполнении работ.
6. Вести учет и отчетность по качеству на принятые и забракованные материалы и составы.

Знания:
1.Технические условия и государственные стандарты на применяемые материалы.
2. Нормы по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
3. Сорта, качество и свойства материалов, применяемых при нанесении защитных покрытий, правила и способы приемки материалов.
4. Формы учета и отчетности принятой и забракованной продукции.
5. Устройство, назначение и условия применения контрольно-измерительных инструментов.
6. Трудовое законодательство.
7. Правила в области промышленной безопасности.
8. Правила оказания первой помощи пострадавшим.
9. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение визуально- измерительного контроля качества подготовки поверхности, параметров окружающей среды и нанесения систем защитных покрытий

Умения:
1. Осуществлять контроль качества подготовки поверхности.
2.Осуществлять контроль параметров окружающей среды при подготовке поверхности и нанесении промежуточных слоев систем защитных покрытий.
3. Оценивать качество скрытых работ по итогам проведения. визуально-измерительного контроля
4. Осуществлять контроль качества нанесения промежуточных слоев систем защитных покрытий.
5. Следить за соблюдением временных интервалов между подготовкой поверхности и нанесением систем защитных покрытий и соблюдением временных интервалов между последующим нанесением слоев систем защитных покрытий.
6. Выявлять различные виды дефектов при выполнении скрытых работ.
7. Оформлять отчетные документы о контроле скрытых работ по нанесению систем защитных покрытий.
8. Проводить приемку скрытых работ в соответствии с требованиями технических условий и государственных стандартов.

Знания:
1. Технические условия и государственные стандарты на принимаемые работы.
2. Нормы по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
3. Технология, виды и способы нанесения систем защитных покрытий.
4. Основные виды дефектов, выявленных при нанесении защитных покрытий, способы их выявления и устранения.
5. Методы профилактики дефектов систем защитных покрытий Правила наладки, регулирования и поверки контрольно-измерительных инструментов.
6. Формы учета и отчетности принятой и забракованной продукции.
7. Устройство, назначение и условия применения контрольно-измерительных инструментов.
8. Установленные формы отчетных документов и правила их заполнению.
9. Правила в области промышленной безопасности.
10. Правила оказания первой помощи пострадавшим.
11. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Проведение приемо- сдаточных испытаний систем защитных покрытий

Умения:
1. Проводить визуально-измерительный контроль качества систем защитных покрытий.
2. Оценивать качество работ по итогам проведения визуально-измерительного контроля.
3. Осуществлять контроль качества многослойных систем защитных покрытий различной толщины.
4. Проводить приемку систем защитных покрытий в эксплуатацию в соответствии с требованиями технических условий и государственных стандартов.
5. Выявлять различные виды дефектов при нанесении систем защитных покрытий.
6. Оформлять отчетные документы о контроле качества систем защитных покрытий.

Знания:
1. Технические условия и государственные стандарты на принимаемые работы.
2. Нормы по защите от коррозии опасных производственных объектов Республики Казахстан, а также международные и отраслевые.
3. Технология, виды и способы нанесения защитных покрытий.
4. Основные виды дефектов, выявленных при нанесении защитных покрытий, способы их выявления и устранения.
5. Методы профилактики дефектов систем защитных покрытий.
6. Устройство, назначение и условия применения контрольно-измерительных инструментов.
7. Правила наладки, регулирования и поверки контрольно-измерительных инструментов.
8. Установленные формы отчетных документов и правила их заполнения.
9. Правила в области промышленной безопасности.
10. Правила оказания первой помощи пострадавшим.
11. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Внимательность
Точность в выполнении задач, ответственность за свою работу
Способность эффективно выполнять профессиональные обязанности
Умение решать проблемы

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с коррозией

6

Инженер-проектировщик систем защитных покрытий

15. Карточка профессии "Инспектор по защите трубопроводов":

Код группы:

3160-2

Код наименования занятия:

3160-2-007

Наименование профессии:

Инспектор по защите трубопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Физические и химические науки

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

опыт работы не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление надзора и технической поддержки оборудования

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Контроль соблюдения технических требований, касающихся технологического оборудования

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Контроль соблюдения технических требований, касающихся технологического оборудования



Навык 1:
Осуществление осмотра объектов с целью выявления нарушений технических требования

Умения:
1. Осуществлять проверку документации, паспортов оборудования и другой информации соответствия оборудования и состояния документации требованиям производственных правил и оценки технической документации.
2. Проводить периодические проверки качества ремонта оборудования.
3. Осуществлять рассмотрение и внесение замечаний по пакетам рабочей документации.
4. Внедрять новые технические решения или рабочие процессы деятельности группы.
5. Давать оценку документации на оборудование и соблюдение технических требований для устранения отклонений и упущений.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе";
2. Нормативно-технические, организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия и профессиональной деятельности;
3. Данные об используемых материалах, их свойствах, неразрушающем контроле, проектных нормативах и процессах производства;
4. Безопасные рабочие процессы и процедуры; инициативы по предотвращению несчастных случаев с летальным исходом;
5. Процесс расследования происшествий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Осуществление контроля объектов с целью выявления нарушений технических требования

Умения:
1. Разрабатывать рекомендации в отношении корректирующих действий и подготовка будущих планов проведения инспекционных проверок.
2. Отслеживать заводские модификации и ремонтные работы на предмет их качественного выполнения и соблюдения нормативно-правовых требований.
3. Осуществлять контроль за своевременным и качественным проведением профилактических осмотров и неразрушающих методов испытаний, технических освидетельствований и ревизию котлов, сосудов, резервуаров и трубопроводов предусмотренных Правилами Республики Казахстан, а также внутренними процедурами предприятия.
4. Осуществлять контроль за правильным оформлением и ведением технической документации (эксплуатационной, ремонтной) на опасные технические устройства и трубопроводов предусмотренной соответствующими требованиями.
5. Участвовать в расследованиях аварий и разработке мероприятий по их ликвидациям и предотвращению при эксплуатации оборудования и трубопроводов, контроль выполнения этих мероприятий.

Знания:
1. Системы управления базой данных о целостности оборудования.
2. Компьютеризированные системы управления техническим обслуживанием.
3. Чтение и понимание инженерно-технической и проектной документации.
4. Правила и стандарты API/ASME/NACE, связанные с эксплуатацией, инспекцией и ремонтом стационарного оборудования; принципы инспектирования с учетом фактора риска.
5. Метода и средства выполнения неразрушающего контроля (НК).
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Лидерство
Эффективно работать в качестве члена команды, аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Ответственность за свою работу и за работу команды
Точность в выполнении задач
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по борьбе с коррозией

16. Карточка профессии "Машинист машины для изоляции газонефтепродуктопроводов":

Код группы:

8112-9

Код наименования занятия:

8112-9-002

Наименование профессии:

Машинист машины для изоляции газонефтепродуктопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

-

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

профессиональная подготовка (курсы на базе организации образования по программам профессиональной подготовки до одного года или обучение на предприятии)

Связь с неформальным и информальным образованием:

Курсы на базе организации образования по программам профессиональной подготовки до одного года или обучение на предприятии

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Управление машинами и механизмами, применяемыми при выполнении строительных, монтажных и ремонтно-строительных работ на трубопроводах нефтегазовой отрасли

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление изоляционной машиной для изоляции труб газонефтепродуктопроводов в стационарных и трассовых условиях при прокладке газонефтепродуктопроводов.
2. Выполнение ежесменного технического обслуживания машины.
3. Проведение механизированных работ по изоляции труб.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Управление изоляционной машиной для изоляции труб газонефтепродуктопроводов в стационарных и трассовых условиях при прокладке газонефтепродуктопроводов



Навык 1:
Выполнение работ по перемещению машины

Умения:
1. Готовить, закреплять машину, проводить погрузочно-разгрузочные работы машины, при перемещении к месту проведения работ.
2. Управлять (водить) машиной по автомобильным дорогам.
3. Контролировать движение машины при возникновении нештатных ситуаций.

Знания:
1. Устройство машин (механизмов), правила и инструкции по их эксплуатации, техническому обслуживанию и профилактическому ремонту.
2. Правила дорожного движения при работе с машинами на автоходу.
3. Правила государственной регистрации машины для изоляции труб газонефтепродуктопроводов на автоходу.
4. Правила погрузки и перевозки машины на платформах, трейлерах.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение работ по технологической настройке систем и рабочего оборудования машины

Умения:
1. Регулировать системы и рабочее оборудование машины.
2. Выполнять пробный запуск машины.
3. Выявлять причины нарушений в работе машины.
4. Устранять нарушения в работе машины.
5. Предотвращать нарушения в работе машины.

Знания:
1. Технические параметры машины.
2. Значения контрольных параметров, характеризующих работоспособное состояние машины.
3. Способы производства работ при помощи соответствующих машин.
4. Технические требования к качеству выполняемых работ, материалов и элементов сооружений.
5. Нормы расхода горючих и смазочных материалов и электроэнергии.
6. Порядок складирования грузов в зоне работы машины.
7. Способы аварийного прекращения работы машины.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Выполнение ежесменного технического обслуживания машины



Навык 1:
Приемка машины

Умения:
1. Осуществлять визуальный осмотр общего технического состояния машины.
2. Выполнять моечно-уборочные работы машины.
3. Выполнять общую проверку работоспособности агрегатов и механизмов машины.
4. Осуществлять проверку состояния ходовой части, крепления узлов и механизмов машины.
5. Применять в работе инструменты, специальное оборудование и приборы для проверки состояния механизмов и систем управления.
6. Проверять исправность сигнализации и блокировок машины.

Знания:
1. Правила приема и сдачи смены.
2. Свойства, правила хранения и использования горюче-смазочных материалов и технических жидкостей.
3. Правила тушения пожара огнетушителем или другими подручными средствами при возгорании горюче-смазочных материалов.
4. План эвакуации и действия при чрезвычайных ситуациях.
5. Требования, предъявляемые к средствам индивидуальной защиты.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение технического обслуживания машины

Умения:
1.Выполнять ежесменное техническое обслуживание стационарной машины.
2.Осуществлять плановый предохранительный ремонт.
3. Выполнять регулировочные операции при техническом обслуживании.
4. Проводить проверку технического состояния механических узлов машин в трассовых условиях.
5. Соблюдать режимы смазки оборудования.
6. Проводить заправку и дозаправку машин на ходу топливом, маслом, охлаждающей и специальными жидкостями.
7. Соблюдать правила технической эксплуатации.
8. Читать проектную документацию.

Знания:
1. Устройство, принцип работы, технические характеристики стационарных машин.
2. Перечень операций и технология ежесменного технического обслуживания.
3. Правила технической эксплуатации и обслуживания технологического оборудования, контрольно-измерительной аппаратуры, инструмента.
4. Причины и условия возникновения технических неполадок, аварий и осложнений при обслуживании машины, способы их предупреждения и ликвидации.
5. Основы слесарного дела по ремонту строительных машин.
6. Основные виды, типы и предназначение инструментов и технологического оборудования, используемых при обслуживании машин.
7. Правила перемещения и складирования грузов.
8. Устройство, принцип работы, технические характеристики машин, используемых в трассовых условиях.
9. Операции и технология работ при различных видах технического обслуживания машин.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Монтаж/демонтаж сменного навесного оборудования

Умения:
1. Проводить технологические операции с навесным оборудованием.
2. Соблюдать очередность монтажных/демонтажных работ.
3. Проверять правильность выполнения монтажных/ демонтажных работ при привлечении помощников.
4. Отдавать правильные команды помощникам.

Знания:
1. Правила и порядок монтажа, демонтажа, перемещения, подготовки к работе и установки сменного навесного оборудования машин для изоляции труб газонефтепродуктопроводов.
2.Основы механики.
3.Перечень и правила использования инструментов, материалов и технических деталей, необходимых для монтажных работ машин.
4. Нормативы и требования, необходимые для монтажных/демонтажных работ машин.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Проведение механизированных работ по изоляции труб



Навык 1:
Выполнение изоляции труб

Умения:
1. Управлять машиной в процессе изоляции труб газонефтепродуктопроводов.
2. Управлять отдельными узлами машины для изоляции труб газонефтепродуктопроводов.
3. Останавливать рабочий процесс при возникновении нештатных ситуаций при выполнении механизированных работ с применением машин.
4. Соблюдать температурные режимы процесса изоляции труб.

Знания:
1. Методы безопасного ведения работ.
2. Сорта и свойства изоляционных материалов, их технологические характеристики, правила безопасного хранения.
3. Значения контрольных параметров, характеризующих работоспособное состояние машины.
4. Виды брака изоляционных материалов и способы его предупреждения и устранения.
5. Правила оказания первой помощи пострадавшим.
6. Правила пользования средствами индивидуальной защиты
7. Правила перемещения и складирования грузов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Взаимодействие с изолировщиками при выполнении изоляционных работ

Умения:
1. Выполнять изоляционные работы согласно командам изолировщиков.
2. Следить одновременно за процессом изоляции и управлением машины.
3. Читать проектную документацию по изоляционным работам.

Знания:
1. Порядок взаимодействия со специалистами по профилю работ.
2. Внутренние положения организации.
3. Свойства используемых материалов и комплектующих.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Способность эффективно выполнять профессиональные обязанности
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения
Умение решать проблемы (типичные проблемы)
Внимательность
Точность в выполнении задач
Ответственность за свою работу

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СТ РК ИСО 21457:2011 "Промышленность нефтяная, нефтехимическая и газовая. Выбор материалов и коррозионный контроль для нефтяных и газовых производственных систем".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:




Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      17. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель:

      Крикбаев Сунгат Болатович, +7 (777) 978 00 95, S.Krikbaev@energo.gov.kz

      18. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Министерство Энергетики РК

      Руководитель проекта:

      Крикбаев Сунгат Болатович

      E-mail: S.Krikbaev@energo.gov.kz

      Номер телефона: +7 (777) 978 00 95

      Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.

      Руководитель проекта:

      Бекбауов Дархан

      E-mail: Darkhan.Bekbauov@ncoc.kz

      Номер телефона: +7 (712) 292 45 17

      Исполнители:

      Решов Акылбек, +7 (712) 292 40 91, Akilbek.Reshov@ncoc.kz

      19. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 10 июня 2026 года.

      20. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 8 июля 2026 года.

      21. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      22. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      23. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.

  Приложение 4 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 8 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Управление транспортировкой нефти"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профстандарт "Управление транспортировкой нефти" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и применяется в сфере транспортировки нефти по магистральным трубопроводам. Он охватывает виды экономической деятельности, связанные с организацией и управлением процессами транспортировки нефти и нефтепродуктов по различным видам транспорта, включая морской, речной, железнодорожный и автомобильный.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Знание – изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      2) Навык – способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу целиком;

      3) Магистральный трубопровод – единый производственно-технологический комплекс, состоящий из линейной части и объектов, обеспечивающих безопасную транспортировку продукции, соответствующий требованиям технических регламентов и национальных стандартов;

      4) Эксплуатация магистрального трубопровода – деятельность, необходимая для непрерывного, надлежащего и эффективного функционирования магистрального трубопровода, включающая в том числе техническое обслуживание, ремонт, техническое диагностирование и оперативно-диспетчерское управление;

      5) Умение – способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      6) Транспортировка продукции – процесс приема, сдачи, перекачки продукции по магистральному трубопроводу от пункта ее приема от отправителя до пункта сдачи получателю, слива, налива, передачи продукции в другие магистральные трубопроводы, перевалки на другой вид транспорта, хранения, смешения;

      7) Техническое диагностирование – комплекс работ и организационно-технических мероприятий для определения технического состояния магистрального трубопровода;

      8) Автоматизированная система управления технологическим процессом – группа решений технических и программных средств, предназначенных для автоматизации управления технологическим процессом;

      9) Общий классификатор видов экономической деятельности – инструмент систематизации и стандартизации различных видов деятельности для единообразного классифицирования предприятий, организаций и индивидуальных предпринимателей;

      10) Бенчмаркинг (Benchmarking) – процесс сравнительного анализа показателей деятельности, процессов, методов и результатов организации с показателями передовых практик для определения возможностей улучшения;

      11) Коучинг (Coaching) – метод профессионального развития, направленный на раскрытие потенциала работника, совершенствование его навыков и повышение эффективности выполнения профессиональных задач посредством сопровождения и обратной связи.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) МТ – магистральный трубопровод;

      2) АСУТП – автоматизированная система управления технологическим процессом;

      3) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      4) ПС – профессиональный стандарт;

      5) ОРК – отраслевая рамка квалификаций;

      6) МН – магистральный нефтепровод;

      7) КС – квалификационный справочник;

      8) ОКЭД – общий классификатор видов экономической деятельности;

      9) QA/QC – обеспечение и контроль качества (Quality Assurance / Quality Control);

      10) API – Американский институт нефти (American Petroleum Institute);

      11) ASME – Американское общество инженеров-механиков (American Society of Mechanical Engineers);

      12) ISO – Международная организация по стандартизации (International Organization for Standardization);

      13) EN – Европейский стандарт (European Standard).

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Управление транспортировкой нефти

      5. Код профессионального стандарта: H49500159

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      7. H Транспорт и складирование;

      8. 52 Складирование грузов и вспомогательная транспортная деятельность;

      9. 52.1 Складирование и хранение грузов;

      10. 52.10 Складирование и хранение грузов;

      11. 52.10.4 Хранение нефти;

      12. H Транспорт и складирование;

      13. 49 Деятельность сухопутного и трубопроводного транспорта;

      14. 49.5 Деятельность трубопроводного транспорта;

      15. 49.50 Деятельность трубопроводного транспорта;

      16. 49.50.0 Деятельность трубопроводного транспорта.

      17. Краткое описание профессионального стандарта: Профстандарт "Управление транспортировкой нефти" определяет требования к специалистам, занимающимся организацией и управлением процессами транспортировки нефти. Он включает в себя навыки по планированию и координации перевозки нефти, контролю транспортных маршрутов и обеспечению безопасности и эффективности процесса транспортировки.

      18. Перечень карточек профессий:

      1) Начальник главного диспетчерского управления - 7 уровень ОРК;

      2) Диспетчер магистральных трубопроводов - 6 уровень ОРК;

      3) Инженер по системам обеспечения и контроля качества - 6 уровень ОРК;

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Начальник главного диспетчерского управления":

Код группы:

1322-0

Код наименования занятия:

1322-0-101

Наименование профессии:

Начальник главного диспетчерского управления

Уровень квалификации по ОРК:

7

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 14. Главный диспетчер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послевузовское образование (магистратура, резидентура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
послевузовское образование (магистратура, резидентура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы в должности диспетчера или иных должностях по оперативному управлению производством или деятельностью не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1329-3-025 - Главный диспетчер магистральных трубопроводов

Основная цель деятельности:

Обеспечение централизованного оперативно-диспетчерского управления производственно-технологическими процессами транспортировки нефти и газа по системе МТ (магистральный трубопровод) с целью надежного, бесперебойного и безопасного функционирования объектов системы МТ, соблюдения установленных режимов работы, координации действий диспетчерского персонала и оперативного принятия управленческих решений в штатных и нештатных ситуациях.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация и руководство централизованным диспетчерским управлением режимами работы системы МТ.
2. Обеспечение устойчивой, безопасной и безаварийной работы системы МТ, управление нештатными ситуациями.
3. Контроль качества диспетчерского управления и совершенствование процессов и регламентов.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация и руководство централизованным диспетчерским управлением режимами работы системы МТ



Навык 1:
Осуществление оперативного управления режимами работы системы МТ

Умения:
1. Принимать оперативные решения по ведению режимов работы системы МТ.
2. Корректировать режимы при изменении направлений грузопотоков.
3. Действовать в условиях ограниченного времени и повышенной ответственности.
4. Осуществлять регулярный оперативный контроль за ходом производства и иных видов основной деятельности организации, принимать меры по предупреждению и устранению нарушений хода производственного процесса, привлекать к ликвидации нарушений вспомогательные и иные службы организации.

Знания:
1. Основы режимов работы системы МТ.
2. Принципы устойчивости и надежности системы МТ.
3. Нормативные документы по оперативно-диспетчерскому управлению.
4. Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе".
5. Закон Республики Казахстан "Об акционерных обществах".
6. Закон Республики Казахстан "О естественных монополиях".

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Координация и контроль деятельности диспетчерского персонала

Умения:
1.Организовывать взаимодействия диспетчерского персонала.
2.Контролировать исполнение диспетчерских распоряжений.
3.Обеспечивать соблюдение установленного порядка управления.

Знания:
1. Структура и функции диспетчерских служб.
2.Регламенты взаимодействия оперативного персонала.
3. Законодательные, иные нормативные правовые акты и методические материалы по оперативному управлению производством.
4.Технические характеристики, конструктивные особенности и режимы работы оборудования организации, порядок его эксплуатации.
5.Порядок внутреннего трудового распорядка, нормы по промышленной безопасности и охране труда, охране окружающей среды, производственной санитарии, требования пожарной безопасности, средства коллективной и индивидуальной защиты от воздействия опасных и вредных производственных и природных факторов и иное.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обеспечение устойчивой, безопасной и безаварийной работы системы МТ, управление нештатными ситуациями.



Навык 1:
Руководство действиями при внештатных ситуациях

Умения:
1.Выявлять и оценивать угрозы устойчивости системы МТ.
2. Принимать решения по предотвращению нарушений режимов.
3. Обеспечивать соблюдение режимных и технических ограничений.
4. Обеспечивать устойчивость и надежность работы системы МТ.

Знания:
1. Факторы, влияющие на устойчивость и надежность системы МТ.
2. Режимные и технические требования эксплуатации.
3. Нормативные документы по обеспечению надежности системы МТ.
4.Трудовое законодательство, порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Управление нештатными и аварийными ситуациями

Умения:
1. Распознавать нештатные и аварийные режимы.
2.Организовывать локализацию и ликвидацию последствий нарушений.
3.Координировать действия оперативного и диспетчерского персонала.

Знания:
1. Классификация и признаки аварийных ситуаций.
2. Порядок действий при авариях и технологических нарушениях.
3. Схемы взаимодействия при ликвидации аварийных ситуаций.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Контроль качества диспетчерского управления и совершенствование процессов и регламентов.



Навык 1:
Оценка и контроль эффективности диспетчерского управления

Умения:
1. Проводить анализ работы диспетчерских служб по ключевым показателям эффективности.
2. Выявлять отклонения в работе от установленных стандартов и регламентов.
3. Формировать отчеты о результатах контроля и предлагать корректирующие меры.

Знания:
1. Основы диспетчерского управления и организации производственных процессов.
2. Методы контроля качества и оценки эффективности работы персонала.
3. Нормативные документы, стандарты и регламенты предприятия.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Совершенствование процессов и регламентов

Умения:
1. Разрабатывать предложения по оптимизации процессов диспетчерского управления.
2. Обеспечивать внедрение изменений в рабочие инструкции и регламенты.
3. Проводить мониторинг и оценку эффективности внедренных изменений.

Знания:
1. Методы анализа и оптимизации бизнес-процессов.
2. Принципы документооборота и регламентирования деятельности.
3. Современные подходы к улучшению качества управленческих процессов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность;
Стрессоустойчивость;
Умение работать в команде;
Дисциплинированность;
Аналитическое мышление;
Концентрация и управление вниманием;
Инициативность;
Коммуникабельность.

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 1474-2016 МН. Инструкция по учету нефти.
2. СТ РК 1347-2024 Нефть. Общие технические условия.
3. ГОСТ 2517-2012 Нефть и нефтепродукты. Методы отбора проб.
4. СТ РК 2081-2011 МН. Требования безопасности при эксплуатации.
5. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов" Утверждены приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Начальник нефтепроводного управления

7

Директор департамента транспортировки нефти

6

Диспетчер магистральных трубопроводов

10. Карточка профессии "Диспетчер магистральных трубопроводов":

Код группы:

2147-4

Код наименования занятия:

2147-4-001

Наименование профессии:

Диспетчер магистральных трубопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС или КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по оперативному регулированию процесса управления (производства) не менее 3 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3159-0-001 - Диспетчер (общий профиль)

Основная цель деятельности:

Контроль и оперативное регулирование хода производства транспортировки нефти в соответствии с производственными программами, календарными планами и сменно-суточными заданиями

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Оперативный мониторинг режима работы и дистанционное управление технологическими объектами.
2. Диспетчерское управление магистральным трубопроводом.
3. Организация локализации и контроль ликвидации аварий, инцидентов и других нештатных ситуаций на технологических объектах местного уровня.
4. Координация работ объектов системы транспортировки продукции.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Оперативный мониторинг режима работы и дистанционное управление технологическими объектами



Навык 1:
Поддержание эффективного режима работы оборудования технологических объектов

Умения:
1. Определять оптимальный режим работы технологических объектов.
2. Рассчитывать максимальную технически возможную пропускную способность и производительность участков технологических объектов.
3. Владеть навыками работы с персональным компьютером и его периферийными устройствами, оргтехникой.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе".
2.Организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия.
3. Нормативные правовые акты, другие руководящие, методические и нормативные материалы вышестоящих органов, касающиеся вопросов составления производственных заданий и оперативного управления производством.
4. Оптимальный режим работы технологических объектов.
5. Технологические регламенты транспортировки продукции по объектам.
6. Контрольные величины, характеризующие режимы эксплуатации оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Руководство оперативным персоналом, осуществляющим непосредственное управление режимом работы оборудования

Умения:
1. Организовывать распределение задач и определять приоритеты между оперативным персоналом, осуществляющим непосредственное управление режимом работы оборудования.
2. Контролировать ведение оперативного журнала (делать записи о режимах работы, произведенных переключениях, пусках и остановках в работе участка трубопровода, отказах в работе и действиях по восстановлению режимов работы, времени допуска к работам и окончания работ по нарядам с указанием номера наряда и содержания работ).

Знания:
1.Специализация подразделений организации и производственные связи между ними.
2. Организация производства, труда и управления.
3. Порядок внутреннего трудового распорядка, нормы по промышленной безопасности и охране труда, охране окружающей среды, производственной санитарии, требования пожарной безопасности, средства коллективной и индивидуальной защиты от воздействия опасных и вредных производственных и природных факторов и иное.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Осуществление обработки, контроля достоверности и своевременности поступления оперативно-диспетчерской информации и учетно-статической информации с использованием информационных систем и средств поддержки принятия диспетчерских решений

Умения:
1. Анализировать режимы работы технологических объектов.
2. Вести мониторинг данных по максимальной технически возможной пропускной способности и производительности участков технологических объектов.
3. Анализировать расчеты режимов работы технологических объектов
4.Пользоваться специализированными диспетчерскими программными продуктами.

Знания:
1.Специализированные программные продукты по диспетчеризации.
2.Нормативно-справочная информация.
3.Статистические данные по направлению деятельности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Диспетчерское управление магистральным трубопроводом



Навык 1:
Контроль состояния режимов работ на подконтрольных участках магистрального трубопровода

Умения:
1.Осуществлять диспетчерское управление потоками углеводородного сырья.
2.Осуществлять диспетчерское обеспечение в период проведения ремонтных работ на технологических объектах.
3.Анализировать выполнение нормируемых показателей и режимных карт.
4. Оценивать результаты проведения и эффективности организационно-технических мероприятий.
5. Выявлять недостатки состояния трубопроводов, режимов работы и других факторов, влияющие на технико-экономические показатели.
6. Производить переключения, пуски и остановки участка трубопровода в соответствии с инструкцией по эксплуатации.

Знания:
1. Профиль, особенности структуры и производственные мощности организации.
2. Технологическая схема расположения трубопроводов и сооружений организации.
3. Методические материалы, по вопросам производственного планирования и оперативного управления производством.
4. Организация производственного планирования и диспетчирования в организации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль за соблюдением правил технической эксплуатации трубопроводного транспорта

Умения:
1. Выявлять производственные операции, выполняемые в нарушение требований технической эксплуатации.
2. Организовывать надлежащую работу перекачивающих станций в случаях отклонения фактических параметров работы оборудования от нормативных.
3.Контролировать своевременное обновление нормативной и технической документации по эксплуатации перекачивающих станций.

Знания:
1.Правила технической эксплуатации перекачивающих станций.
2.Технологические ограничения на режимы работы линейной части трубопровода.
3.Порядок действия при отклонении фактических значений параметров работы оборудования от нормативных.
4.Методы обнаружения аварий трубопроводов.
5.Специализация подразделений организации и производственные связи между ними.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Информационное обеспечение диспетчерской службы

Умения:
1. Формировать сводные аналитические и статистические данные по режиму работы технологического оборудования.
2. Сопровождать базы данных схем и карт различного назначения, используемых в диспетчерском управлении.
3. Пользоваться и развивать программно-вычислительные комплексы, системы диспетчерского контроля и управления и других средств поддержки принятия диспетчерских решений.
4.Разрабатывать, внедрять и сопровождать прикладные задачи по расчету режимов работы технологического оборудования.

Знания:
1. Передовой отечественный и зарубежный опыт диспетчерского управления производством.
2. Данные о техническом состоянии производственных объектов и оборудования для подготовки предложений при разработке графиков проведения планово-предупредительных работ.
3. Основные виды, типы и назначение карт и схем, применяемых в процессе диспетчерского управления.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Организация локализации и контроль ликвидации аварий, инцидентов и других нештатных ситуаций на технологических объектах местного уровня



Навык 1:
Оперативное руководство и управление работами по локализации мест аварий

Умения:
1. Оценивать последствия вмешательства в производственные процессы в аварийной ситуации и при локализации аварий.
2. Контролировать проведение аварийных работ на технологических объектах.
3.Идентифицировать место возникновения аварийной ситуации.
4.Осуществлять мониторинг восстановительных работ.

Знания:
1. Порядок проведения огневых работ и других работ повышенной опасности на технологических объектах.
2.Порядок проведения противоаварийных тренировок на технологических объектах.
3. Требования нормативных документов и правил в области охраны труда и промышленной безопасности.
4. Методы и технические средства проведения ремонтных работ на технологических объектах.
5. Последовательность действий в соответствии с планом ликвидации аварии.
6. Схема оповещения о происшедших авариях, отказах оборудования и несчастных случаях.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Координация работ объектов системы транспортировки продукции



Навык 1:
Организация работы с подразделениями

Умения:
1. Принимать и рассматривать заявки на проведение профилактических и ремонтных работ на технологических объектах.
2. Определять пропускную способность и производительность участков технологических объектов с учетом ремонтных и диагностических работ.
3. Согласовывать работу структурных подразделений по локализации и ликвидации отказов и нарушений в работе.
4. Координировать действие структурных подразделений по ремонтным работам и восстановлению нормального режима работы.
5. Разрабатывать план корректирующих мероприятий и определять сроки их проведения.
6. Принимать неотложные меры по предотвращению внештатных ситуаций.

Знания:
1.Правила и средства контроля соответствия технического состояния оборудования.
2. Методы информирования работников о внештатных ситуациях.
3.Схемы организации основной и аварийной связи с главным диспетчером.
4. Методы и средства определения места аварий, несанкционированных врезок и утечек на магистральных нефтепроводах.
5. Состав и порядок ведения оперативной документации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность;
Стрессоустойчивость;
Аналитическое мышление;
Внимательность;
Профессиональный подход к решению проблем;
Организаторская способность;
Умение работать самостоятельно.

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1.СТ РК 1474-2016 МН. Инструкция по учету нефти;
2.СТ РК 1347-2024 "Нефть. Общие технические условия";
3.СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации",
4.ГОСТ 2517-2012 "Нефть и нефтепродукты. Методы отбора проб".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Начальник главного диспетчерского управления

4

Оператор нефтеперекачивающей станции

11. Карточка профессии "Инженер по системам обеспечения и контроля качества":

Код группы:

2144-2

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Инженер по системам обеспечения и контроля качества

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 90. Инженер по качеству

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Без предъявления требований к стажу работы.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2141-4-002 - Инженер по качеству

Основная цель деятельности:

Обеспечение внедрения, функционирования и совершенствования интегрированной системы обеспечения и контроля качества (QA/QC Management System), направленной на управление качеством процессов, работ, услуг и подрядной деятельности на всех этапах жизненного цикла производственных объектов и оборудования, обеспечение соответствия международным, корпоративным и нормативным требованиям, а также развитие культуры качества, управления рисками и непрерывного совершенствования производственных процессов.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1.Управление системой обеспечения качества и контроль соответствия.
2.Межфункциональная координация, взаимодействие и обучение.

Дополнительные трудовые функции:

1. Управление подрядчиками и поставщиками.

Трудовая функция 1:
Управление системой обеспечения качества и контроль соответствия.



Навык 1:
Разработка, внедрение и сопровождение системы обеспечения и контроля качества (QA/QC).

Умения:
1. Разрабатывать, внедрять и обновлять процедуры, инструкции и требования по обеспечению и контролю качества.
2. Определять критерии качества, показатели результативности и механизмы контроля.
3. Планировать ресурсы, обучение и мероприятия по обеспечению качества.
4.Контролировать соблюдение нормативных, технических и отраслевых требований.

Знания:
1. Международные стандарты управления качеством, экологией и безопасностью труда.
2. Принципы построения систем качества и управления изменениями.
3.Основы анализа рисков и предотвращения несоответствий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение аудитов, проверок и инспекций.

Умения:
1. Проводить внутренние и внешние аудиты системы качества.
2. Разрабатывать и выполнять планы инспекций и испытаний.
3.Фиксировать выявленные несоответствия и оформлять отчеты.
4.Контролировать выполнение корректирующих и предупреждающих действий.
5.Осуществлять инспекции оборудования, материалов и технологических процессов.

Знания:
1. Методики инспекционного контроля и документирования результатов (чек-листы, протоколы, акты).
2. Требования к испытаниям, сварочным процессам, материалам и монтажным работам.
3. Принципы анализа коренных причин, анализа видов и последствий отказов.
4. Процедуры приемки и сертификации продукции и объектов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Анализ, улучшение и развитие процессов качества.

Умения:
1.Анализировать данные по несоответствиям, результатам аудитов и ключевым показателям эффективности.
2. Определять системные проблемы и разрабатывать программы улучшений.
3. Внедрять лучшие практики и уроки, извлеченные из предыдущих проектов.
4.Использовать методы непрерывного совершенствования.

Знания:
1. Методы статистического анализа данных, причинно-следственных диаграмм.
2. Подходы к процессному управлению и оценке результативности системы обеспечения и контроля качества (QA/QC).
3. Принципы построения и анализа показателей качества.
4.Практика проведения сопоставительного анализа (бенчмаркинг, сравнительный аудит и пр.).

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 4:
Управление рисками

Умения:
1.Определять риски, связанные с качеством выполнения работ и производством оборудования.
2.Предлагать соответствующие профилактические меры для предотвращения технических несоответствии по оборудованию.
3.Проводить инспекции согласно критичности оборудования.

Знания:
1. Основы управления рисками.
2. Принципы разработки планов проверок и испытаний и определения контрольных точек с учетом критичности оборудования.
3. Требования к качеству оборудования и работ (критерии приемки).

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Межфункциональная координация, взаимодействие и обучение.



Навык 1:
Интеграция систем обеспечения и контроля качества в деятельность подразделений.

Умения:
1.Координировать взаимодействие между проектными, инженерными и эксплуатационными подразделениями.
2. Включать требования по обеспечению и контролю качества (QA/QC) в планы подготовки, графики ремонтов, проекты модернизации и закупочные процедуры.
3. Согласовывать результаты проверок, аудитов и инспекций с заинтересованными сторонами.
4. Обеспечивать подготовку отчетности для руководства и регулирующих органов.

Знания:
1. Основы управления проектами.
2. Этапы ввода объектов в эксплуатацию и технического обслуживания.
3. Информационные системы управления и документооборота.
4. Методы эффективной коммуникации, презентации и управления конфликтами.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Развитие компетенций и формирование культуры качества.

Умения:
1. Организовывать и проводить обучение сотрудников и подрядчиков по процедурам обеспечения и контроля качества.
2. Наставлять молодых специалистов и обеспечивать передачу знаний и опыта.
3. Проводить тематические мероприятия по обмену опытом и распространению лучших практик.

Знания:
1. Методы анализа потребностей в обучении.
2. Принципы наставничества, коучинга и развития компетенций персонала.
3.Международные программы сертификации инженеров по качеству.
4.Инструменты внутренней коммуникации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Управление подрядчиками и поставщиками.



Навык 1:
Контроль качества работ и поставок сторонних организаций.

Умения:
1. Участвовать в квалификации и выборе подрядчиков и поставщиков по критериям качества.
2. Контролировать выполнение планов по обеспечению и контролю качества и соблюдение требований стандартов при проведении работ.
3.Проводить инспекции на производственных площадках и у поставщиков.
4. Проверять комплектность технической документации и отчетности.

Знания:
1. Принципы управления поставками и подрядными организациями (контрактные требования, контроль исполнения).
2. Порядок оценки компетентности и квалификации поставщиков.
3. Регламенты приемки, транспортировки и сертификации материалов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Аналитическое и системное мышление и решение проблем;
Ориентация на безопасность и соблюдение стандартов;
Коммуникабельность и эффективное взаимодействие;
Ответственность и ориентированность на качество.

Список технических регламентов и национальных стандартов:

Национальные стандарты Республики Казахстан, межгосударственные стандарты в области переработки нефти, газа и нефтехимии. Государственные и международные стандарты проектирования, изготовления и эксплуатации оборудования. Международные стандарты надзора и инспекций. API Q1/Q2, ASME Boiler and Pressure Vessel Code (Section V, VIII, IX), ASME B31.3 Process Piping, EN ISO 3834 Quality Requirements for Fusion Welding of Metallic Materials; EN 10204 Metallic Products - Inspection Documents; ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Суперинтендант по техническому обслуживанию и ремонту оборудования.

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      12. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Бердіғұлов Мирас Мақсатұлы;

      Номер телефона: +7 (717) 278 69 82;

      E-mail: m.berdigulov@energo.gov.kz.

      13. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Акционерное общество "КазТрансОйл"

      Руководитель проекта: Каирбекова Дана Айтбаевна;

      E-mail: kairbekova@kaztransoil.kz;

      Номер телефона: +7 (717) 255 53 68.

      Исполнители: Кондратьев Владимир Владимирович;

      E-mail: kondratyev@kaztransoil.kz.

      Умирбаева Асель Алдияровна,

      Номер телефона: +7 (717) 255 53 68;

      E-mail: a.umirbaeva@kaztransoil.kz.

      14. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 19 июня 2026 года.

      15. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 23 июня 2026 года.

      16. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      17. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      18. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.

  Приложение 5 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 9 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Прием, хранение и отпуск газа"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Прием, хранение и отпуск газа" применяется в газовой промышленности для обеспечения безопасного и эффективного управления процессами приема, хранения и отпуска газа. Экономическая деятельность включает инвестиции в инфраструктуру, обеспечение непрерывной работы системы, оптимизацию процессов и обслуживание клиентов.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Знание – изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      2) Навык – способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу целиком;

      3) Ремонт – комплекс мероприятий (операций) по восстановлению исправности или работоспособности полного или частичного эксплуатационного ресурса линейной части магистрального трубопровода и (или) его объектов;

      4) Профессиональный стандарт – письменный официальный документ, устанавливающий общие требования к знаниям, умениям, навыкам, опыту работы с учетом формального и (или) неформального, и (или) информального образования, уровню квалификации и компетентности, содержанию, качеству и условиям труда в конкретной области профессиональной деятельности;

      5) Умение – способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      6) Магистральный газопровод – инженерное сооружение, состоящее из одного или нескольких газопроводов (линейной части) и сопряженных с ними объектов, обеспечивающих повышение и понижение давления транспортируемого газа, средств телеуправления, связи и иных коммуникаций, предназначенное для транспортировки товарного газа. Состав объектов магистрального газопровода определяется проектной документацией и требованиями технических регламентов;

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) КС – квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и других служащих;

      2) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      3) НИОКР – научно-исследовательские и опытно-конструкторские работы;

      4) ДО – диагностическое обследование;

      5) ПХГ – подземное хранилище газа;

      6) ПС – профессиональный стандарт;

      7) МГ – магистральный газопровод;

      8) ОРК – отраслевая рамка квалификаций;

      9) ТОиР – техническое обслуживание и ремонт.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Прием, хранение и отпуск газа

      5. Код профессионального стандарта: H52104158

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      H Транспорт и складирование;

      52 Складирование грузов и вспомогательная транспортная деятельность;

      52.1 Складирование и хранение грузов;

      52.10 Складирование и хранение грузов;

      52.10.4 Хранение нефти.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Прием, хранение и отпуск газа" разработан в соответствии со статьей 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и определяет требования к специалистам в газовой промышленности, обеспечивающим безопасный и эффективный процесс приема, хранения и отпуска газа.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Начальник оперативно-производственной службы – 6 уровень ОРК;

      2) Начальник подземного хранилища газа – 6 уровень ОРК

      3) Инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа – 6 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Начальник оперативно-производственной службы":

Код группы:

1322-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник оперативно-производственной службы

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003 № 22003).
Параграф 94 (Начальник цеха)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по специальности на должностях специалиста не менее 5 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление надежного и эффективного функционирования оборудования подземных хранилищ газа (ПХГ)

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организационно-техническое сопровождение эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа
2. Руководство персоналом службы по эксплуатации трубопроводов

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организационно-техническое сопровождение эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа



Навык 1:
Контроль выполнения производственных показателей подразделениями по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

Умения:
1. Анализировать производственные показатели эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Выявлять нарушения требований нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов, распорядительных документов и технической документации при эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Формировать предложения по оптимизации режимов работы оборудования подземных хранилищ газа.
4. Выявлять предаварийные состояния, неполадки и неисправности, угрожающие безаварийной эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа, прогнозировать их развитие и определять меры по их устранению.
5. Анализировать причины отказа оборудования подземных хранилищ газа и нарушений технологического процесса.
6. Проводить совместно с подразделениями организации контроль эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
7. Формировать заключения по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
8. Разрабатывать мероприятия по устранению замечаний контролирующих и надзорных органов, систематизировать их по составу и срокам.
9. Контролировать ведение документации по эксплуатации подземных хранилищ газа.
10.Пользоваться специализированным программным обеспечением.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Техническая документация по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Назначение, устройство и принцип работы оборудования подземных хранилищ газа.
4. Нормативные и предельные параметры работы оборудования подземных хранилищ газа.
5. Технологические процессы закачки, отбора и хранения газа.
6. Структура, взаимодействие средств АСУ ТП, телемеханики, систем автоматического управления оборудованием подземных хранилищ газа и правила управления ими.
7. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организационно-техническое обеспечение ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа

Умения:
1. Составлять планы работ, графики, программы, ведомости дефектов и объемов по ТОиР, ДО.
2. Разрабатывать техническую документацию в области эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Контролировать проведение ТОиР, ДО, реконструкции оборудования подземных хранилищ газа.
4. Анализировать эксплуатационную, техническую, ремонтную документацию.
5. Оценивать потребность подразделений в производственной документации в области ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа.
6. Планировать мероприятия по результатам расследования аварий и аварийных ситуаций на оборудовании подземных хранилищ газа.
7. Разрабатывать мероприятия по подготовке оборудования подземных хранилищ газа к переходу на осенне-зимний и весенне-летний режим эксплуатации.
8. Формировать отчетность в области эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
9. Пользоваться специализированным программным обеспечением.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Техническая документация по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Виды, методы и технология выполнения ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа.
4. Технологическая схема объектов подземных хранилищ газа.
5. Технологические процессы закачки, отбора и хранения газа.
6. Порядок оформления исполнительной документации;
7. Требования руководящих документов, в том числе стандартов и технических условий, по разработке и оформлению технической документации;
8. Основы нормирования производственных запасов товарно-материальных ценностей, аварийного запаса и расхода ремонтно-эксплуатационных материалов.
9. Стандарты, технический регламент, руководства (инструкции), устанавливающие требования к формированию отчетности по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
10. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов.
11. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Разработка и внедрение предложений по эффективному и перспективному развитию эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

Умения:
1. Анализировать и оценивать изменение эффективности работы оборудования подземных хранилищ газа в результате внедрения новой техники и технологий.
2. Разрабатывать и внедрять мероприятия по продлению срока службы оборудования подземных хранилищ газа.
3. Применять передовой опыт в области эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
4. Применять современные энергосберегающие технологии в рамках своих компетенций.
5. Подготавливать предложения по модернизации и реконструкции эксплуатируемого оборудования подземных хранилищ газа.
6. Подготавливать планы внедрения новой техники и технологий.
7. Оценивать риски от внедрения новой техники, рационализаторских предложений, изменений организационно-технических условий рабочего места;
8. Пользоваться специализированным программным обеспечением.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Техническая документация по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Технологические процессы закачки, отбора и хранения газа;
4. Отраслевые документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий, результатов НИОКР.
5. Передовые, в том числе энергосберегающие, технологии, применяемые в работе оборудования подземных хранилищ газа.
6. Методы проведения технических расчетов и определения эффективности эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
7. Основы изобретательской и рационализаторской деятельности;
8. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Руководство персоналом службы по эксплуатации трубопроводов



Навык 1:
Организация производственной деятельности подчиненного персонала

Умения:
1. Составлять планы работ с учетом приоритетности производственных задач и имеющихся ресурсов.
2. Обеспечивать эффективную организацию труда и рациональное использование рабочего времени;
3. Оценивать качество выполненных персоналом работ.
4. Оценивать эффективность деятельности подразделения по эксплуатации трубопроводов.
5. Организовывать соблюдение в подразделении требований охраны труда, промышленной, пожарной, экологической безопасности.

Знания:
1. Трудовое законодательство Республики Казахстан.
2. Основы менеджмента, организации труда и управления персоналом.
3. Табельный учет рабочего времени.
4. Характеристики работ по должностям служащих, профессиям рабочих.
5. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерство
эффективно работать в качестве члена команды
аналитическое мышление
точность в выполнении задач
самостоятельность
умение быстро принимать решение
ответственность за свою работу и за работу команды
способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов", утвержденные приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).
2. "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации компрессорных станций" Утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 360 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10251).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

6

Начальник подземного хранилища газа

10. Карточка профессии "Начальник подземного хранилища газа":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник подземного хранилища газа

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 22003).
Параграф 94 (Начальник цеха)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по оперативному управлению производством не менее 5 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление надежного и эффективного функционирования оборудования подземных хранилищ газа (ПХГ)

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация работ по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Руководство персоналом подразделения по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация работ по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа



Навык 1:
Организация производственного процесса эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

Умения:
1. Производить оценку остаточного ресурса оборудования подземных хранилищ газа.
2. Анализировать данные по эксплуатации и отказам оборудования подземных хранилищ газа.
3. Анализировать информацию о балансе и запасах газа в подземных хранилищах газа.
4. Формировать мероприятия по устранению причин несоответствия качества газа требованиям стандарта.
5. Анализировать работы по ликвидации аварий и принимать меры по их совершенствованию и корректировке.
6. Выявлять отклонения от нормальной работы оборудования подземных хранилищ газа.
7. Ранжировать эксплуатационные задачи с точки зрения приоритетности их выполнения;
8. Разрабатывать мероприятия по устранению замечаний контролирующих и надзорных органов, систематизировать их по составу и срокам.
9. Проводить противоаварийные тренировки с подчиненным персоналом в соответствии с планом мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов на оборудовании подземных хранилищ газа.
10.Пользоваться специализированным программным обеспечением.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Физико-химические свойства природного газа, нестабильных жидких углеводородов, газовых и жидких сред, химических реагентов, порядок и правила их утилизации.
3. Техническая документация по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
4. Назначение, устройство и принцип работы оборудования подземных хранилищ газа.
5. Технологическая схема объектов подземных хранилищ газа.
6. Технологический процесс закачки, отбора и хранения газа.
7. План по закачке и отбору газа на эксплуатируемом подземном хранилище газа.
8. Виды аварийных ситуаций при эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа, причины их возникновения и способы предупреждения и устранения.
9. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов.
10. Виды отчетности в области эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
11. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Организация ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа

Умения:
1. Читать технологические схемы, чертежи и техническую документацию общего и специального назначения.
2. Анализировать техническое состояние оборудования подземных хранилищ газа.
3. Анализировать данные ведомостей дефектов, актов обследования оборудования подземных хранилищ газа.
4. Применять результаты диагностирования оборудования подземных хранилищ газа.
5. Определять объемы работ по ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа.
6. Оценивать риски выполнения работ на оборудовании подземных хранилищ газа.
7. Контролировать проведение ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа.
8. Координировать и оптимально использовать имеющиеся ресурсы (человеческие, транспортные, материально-технические).
9. Оценивать объем и качество выполнения работ по устранению выявленных дефектов.
10.Пользоваться специализированным программным обеспечением.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов в области ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа.
2. Техническая документация по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Назначение, устройство и принцип действия оборудования подземных хранилищ газа.
4. Технологический процесс закачки, отбора и хранения газа.
5. Виды, методы и технология выполнения ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа.
6. Методы технического диагностирования и прогнозирования технического состояния оборудования подземных хранилищ газа.
7. Виды дефектов оборудования подземных хранилищ газа и способы их устранения.
8. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по проведению огневых и газоопасных работ, работ на высоте, в области контроля качества и приемки выполненных работ.
9. Виды аварийных ситуаций при эксплуатации и выполнении работ по ТОиР, ДО оборудования подземных хранилищ газа, причины их возникновения и способы предупреждения и устранения.
10. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов.
11. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Организация работ по повышению эффективности эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

Умения:
1. Анализировать и оценивать текущее состояние оборудования подземных хранилищ газа и организацию его эксплуатации.
2. Выявлять резервы повышения эффективности эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Разрабатывать мероприятия по рациональному расходованию ресурсов.
4. Разрабатывать и проводить мероприятия, направленные на повышение надежности, эффективности и безопасности эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
5. Обобщать передовой опыт в области подземного хранения газа, оценивать возможность его применения.
6. Определять новизну, полезность и целесообразность использования рационализаторских предложений.
7. Оценивать эффективность внедрения инноваций.
8. Оценивать риски от внедрения новой техники, рационализаторских предложений, изменений организационно-технических условий рабочего места.
9.Пользоваться специализированным программным обеспечением.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
2. Техническая документация по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
3. Назначение, устройство и принцип действия оборудования подземных хранилищ газа.
4. Способы повышения надежности, эффективности и безопасности работы оборудования подземных хранилищ газа.
5. Достижения науки и техники, передовой отечественный и зарубежный опыт в области эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
6. Отраслевые стандарты в области рационализаторской деятельности.
7. Методы определения эффективности внедрения новой техники, технологий, передовых способов организации труда, рационализаторских предложений и изобретений.
8. Методы проведения технических расчетов параметров и определения эффективности эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа.
9. Основы изобретательской и рационализаторской деятельности.
10. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Руководство персоналом подразделения по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа



Навык 1:
Организация производственной деятельности подчиненного персонала

Умения:
1. Составлять планы работы с учетом приоритетности производственных задач и имеющихся ресурсов.
2. Обеспечивать эффективную организацию труда и рациональное использование рабочего времени;
3. Оценивать эффективность деятельности подразделения.
4. Оценивать качество выполненных подчиненным персоналом работ.
5. Разрабатывать положение о подразделении, должностные и производственные (рабочие) инструкции.
6. Контролировать соблюдение в подразделении нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по охране труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Знания:
1. Трудовое законодательство Республики Казахстан;
2. Табельный учет использования рабочего времени;
3. Квалификационные требования к должностям руководителей, специалистов, служащих и профессиям рабочих в части, касающейся подчиненного персонала;
4. Отраслевые документы с характеристиками работ по должностям служащих, профессиям рабочих;
5. Требования локальных нормативных актов и распорядительных документов по разработке положений о структурных подразделениях, должностных и производственных (рабочих) инструкций;
6. Основы менеджмента, организации труда и управления персоналом;
7. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Проведение обучения подчиненного персонала

Умения:
1. Оформлять заявки на обучение персонала.
2. Определять потребность в персонале необходимой квалификации.
3. Составлять планы, программы технической учебы.
4. Осуществлять оценку квалификации персонала.
5. Проводить техническую учебу с подчиненными работниками.
6. Организовывать обучение, проведение инструктажей, проверок знаний по охране труда, промышленной, пожарной безопасности.

Знания:
1.Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов по организации обучения персонала.
2. Периодичность обучения и состав программ технической учебы по профессиям рабочих.
3. Порядок проведения и состав вводных, первичных, периодических, целевых и внеплановых инструктажей.
4. Основы работы по подбору персонала.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерство
аналитическое мышление
самостоятельность
умение быстро принимать решение
ответственность за свою работу и за работу команды
способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов", утвержденные приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года
№ 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).
2. "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации компрессорных станций" Утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 360 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10251).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник оперативно-производственной службы

6

Начальник производственно-технический службы

7

Главный инженер

11. Карточка профессии "Инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа":

Код группы:

2147-3

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Типовые квалификационные характеристики должностей руководителей, специалистов и других служащих организаций нефтегазодобывающей отрасли, утвержденные приказом Министра энергетики Республики Казахстан 24 мая 2016 года № 217 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13884).
§ 10 Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа I категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующей специальности и стаж работы в должности инженера по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа II категории не менее 2 лет; инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа II категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующей специальности и стаж работы в должности инженера по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа без категории не менее 3 лет; инженер по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа без категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующей специальности без требований к стажу работы или среднее техническое и профессиональное (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы в должности техника I категории не менее 3 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2141-9-003 - Инженер по ремонту и обслуживанию технологического оборудования

Основная цель деятельности:

Выполнение работ по эксплуатации оборудования подземных хранилищ газа

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение выполнения работ по техническому обслуживанию и ремонту (ТОиР), диагностическому обследованию (ДО) газотранспортного оборудования.
2. Ведение документации по сопровождению ТОиР, ДО газового оборудования.
3. Выполнение мероприятий по повышению долговечности и надежности работы газотранспортного оборудования.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение выполнения работ по техническому обслуживанию и ремонту (ТОиР), диагностическому обследованию (ДО) газотранспортного оборудования



Навык 1:
Проведение планово-предупредительных ремонтов (ППР), графиков технического обслуживания (ТО) и диагностического обследования

Умения:
1. Разрабатывать сетевые графики выполнения работ.
2. Планировать проведение огневых и газоопасных работ и контролировать их выполнение.
3. Разрабатывать и контролировать выполнение мероприятий по организации и безопасному проведению ТОиР, ДО.
4. Планировать работу эксплуатационного персонала.
5. Оценивать риски при выполнении работ на оборудовании газовых объектов.
6.Пользоваться специализированными программными продуктами по направлению деятельности.

Знания:
1. Основы технической диагностики.
2. Основы теоретической механики.
3. Основы термодинамики.
4. Основы электротехники.
5. Основы материаловедения.
6. Основы сварочного производства.
7. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
8. Назначение, устройство и принцип действия оборудования газовых объектов.
9. Виды дефектов газотранспортного оборудования и способы их устранения.
10. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Контроль соблюдения технологических регламентов при ТОиР, ДО газотранспортного оборудования

Умения:
1. Пользоваться контрольно-измерительными приборами и инструментами.
2. Читать чертежи и спецификацию;
3. Анализировать технические параметры газотранспортного оборудования.
4. Формировать потребности в запасных частях, материалах и инструментах.
5. Выявлять и устранять утечки газа.
6. Пользоваться персональным компьютером и его периферийными устройствами, оргтехникой.

Знания:
1. Технологические регламенты предприятия.
2. Принцип действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
3. Виды, методы и технология выполнения технического обслуживания и ремонтов газового оборудования.
4. Инструкции по охране труда по профессиям и видам работ;
5. Номенклатура, требования к хранению материалов и запасных частей.
6. Нормы расхода инструмента, материалов и запасных частей.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Контроль технического состояния газотранспортного оборудования при проведении испытаний и после выполнения ремонтных работ

Умения:
1. Определять неисправности в работе оборудования, в том числе при проведении испытаний и после выполнения ремонтных работ.
2. Применять результаты диагностирования оборудования и экспертизы промышленной безопасности.
3. Применять передовой опыт по энергосбережению, по технологиям ремонта, методам и приемам труда;
4. Проводить мероприятия по подготовке оборудования к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период.
5. Применять средства индивидуальной и коллективной защиты.
6. Принимать решения в режиме ограниченного времени.

Знания:
1. Структура, взаимодействие средств автоматизированных систем управления технологическими процессами (АСУ ТП), телемеханики, систем автоматического управления газотранспортного оборудования и управление ими.
2. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации газотранспортного оборудования.
3. Передовые технологии ремонта, прогрессивные методы и приемы труда.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Ведение документации по сопровождению ТОиР, ДО газового оборудования



Навык 1:
Оформление технической документации по ТОиР, ДО газотранспортного оборудования

Умения:
1. Классифицировать дефекты и неисправности газотранспортного оборудования при проведении его ремонта.
2. Вести документацию по передаче и приемке газотранспортного оборудования при проведении его ремонта.
3. Заполнять исполнительную документацию на ТОиР, ДО оборудования.
4. Оформлять акты на списание непригодных для дальнейшей эксплуатации материально-технических ресурсов.
5. Проводить паспортизацию оборудования.
6. Определять потребность в технической документации;
7. Формировать отчетность в области ТОиР, ДО оборудования.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О газе и газоснабжении", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе";
2.Организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия;
3. Техническая документация по эксплуатации и ремонту газотранспортного оборудования и требования к ее оформлению;
4. Порядок паспортизации оборудования;
5. Порядок списания материально-технических ресурсов;
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Оформление нарядов-допусков и других специальных разрешений на проведение работ

Умения:
1. Анализировать документацию по эксплуатации газового оборудования и безопасному выполнению работ.
2. Проводить инструктаж по охране труда и технике безопасности.

Знания:
1. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к ТОиР газотранспортного оборудования.
2. Порядок оформления нарядов-допусков на проведение работ.
3. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
4.Квалификационные характеристики подчиненного персонала.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Выполнение мероприятий по повышению долговечности и надежности работы газотранспортного оборудования



Навык 1:
Подготовка предложений по повышению эффективности работы газотранспортного оборудования

Умения:
1. Анализировать возможности повышения эффективности работы газотранспортного оборудования;
2. Рассчитывать эффективность предлагаемых решений.
3. Формировать предложения по повышению эффективности работы оборудования.
4. Читать технологические схемы, чертежи и техническую документацию общего и специального назначения.

Знания:
1. Передовые технологии ремонта, прогрессивные методы и приемы труда.
2. Передовые энергосберегающие технологии при эксплуатации оборудования.
3. Основы изобретательской и рационализаторской деятельности;
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка предложений в программу мероприятий, направленных на предупреждение аварий, инцидентов, отказов газотранспортного оборудования

Умения:
1. Выявлять факторы, влияющие на работу оборудования.
2. Разрабатывать меры по предупреждению и устранению аварий и инцидентов при эксплуатации оборудования.

Знания:
1. Технологические процессы транспортировки газа.
2. Стандарты безопасности труда, требования промышленной безопасности на опасных производственных объектах.
3. Физико-химические свойства природного газа, нестабильных жидких углеводородов, газовых и жидких сред, химических реагентов, порядок и правила их утилизации.
4. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Внедрение передовых технологий ТОиР, ДО, прогрессивных методов и приемов труда в работе персонала

Умения:
1. Оценивать риски от внедрения новой техники, рационализаторских предложений, изменений организационно-технических условий рабочего места.
2. Оценивать эффективность от внедрения новаций.
3. Применять передовой опыт по энергосбережению, по технологиям ремонта, методам и приемам труда;
4. Определять причины изменения и отклонения от нормативных (допустимых) величин эксплуатационных параметров оборудования.
5. Принимать решения по корректировке технологических параметров оборудования газовых объектов.

Знания:
1. Отраслевые документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий, научно-исследовательских и опытно-конструкторских разработок.
2. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерские качества
Эффективно работать в качестве члена команды, аналитическое мышление
Самостоятельность
Умение быстро принимать решение
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

"Правила обеспечения промышленной безопасности для опасных производственных объектов нефтяной и газовой отраслей промышленности, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 355 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10250).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Главный инженер

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      12. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Сағатұлы Ілияс;

      Номер телефона: +7 (717) 278 69 54;

      E-mail: I.sagatuly@energo.gov.kz.

      13. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Акционерное общество "Интергаз Центральная Азия"

      Руководитель проекта: Сембекова Айдана Ериковна;

      E-mail: a.sembekova@ica.kz;

      Номер телефона: +7 (701) 666 71 45.

      Исполнители: Тасмагамбетова Венера Алгалиевна;

      Номер телефона: +7 (777) 479 13 48;

      E-mail: Tasmagambetova@ica.kz.

      14. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 17 июня 2026 года.

      15. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 18 июня 2026 года.

      16. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      17. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      18. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.

  Приложение 6 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 10 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Прием, хранение и реализация газа"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Прием, хранение и реализация газа" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях", для определения требования к специалистам, работающим в сфере приема, хранения и реализации газа. Профессиональный стандарт охватывает такие области, как работа на газовых складах и терминалах, логистика и транспортировка газа, техническое обслуживание газового оборудования, торговля и продажа газа, контроль качества и безопасность. Данный Профессиональный стандарт помогает обеспечить качество и безопасность работы в данной отрасли.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Автогазозаправочная станция – технологический комплекс, предназначенный для хранения и розничной реализации сжиженного нефтяного газа владельцам транспортных средств, использующим его в качестве топлива;

      2) Автогазонаполнительная компрессорная станция – технологический комплекс, предназначенный для компримирования, хранения и розничной реализации товарного газа владельцам транспортных средств, использующим его в качестве топлива;

      3) Газораспределительная система – комплекс технологически взаимосвязанных сооружений, состоящий из газопроводов (линейной части) и сопряженных с ними объектов, предназначенный для транспортировки товарного газа от магистрального газопровода до газопотребляющих систем;

      4) Газораспределительная станция – совокупность установок и технического оборудования, измерительных и вспомогательных систем распределения газа и регулирования его давления. Газораспределительные станции входят в газораспределительные системы;

      5) Ремонт – комплекс мероприятий (операций) по восстановлению исправности или работоспособности полного или частичного эксплуатационного ресурса линейной части магистрального трубопровода и (или) его объектов;

      6) Магистральный газопровод – инженерное сооружение, состоящее из одного или нескольких газопроводов (линейной части) и сопряженных с ними объектов, обеспечивающих повышение и понижение давления транспортируемого газа, средств телеуправления, связи и иных коммуникаций, предназначенное для транспортировки товарного газа. Состав объектов магистрального газопровода определяется проектной документацией и требованиями технических регламентов;

      7) Линейная часть магистрального газопровода – подземные, подводные, наземные, надземные трубопроводы, по которым осуществляется непосредственная транспортировка газа;

      8) Транспортировка – технологический процесс перекачки сырого или товарного газа по газопроводам.

      9) Товарный газ – многокомпонентная смесь углеводородов с преобладающим содержанием метана, находящаяся в газообразном состоянии, являющаяся продуктом переработки сырого газа и отвечающая по качественному и количественному содержанию компонентов требованиям технических регламентов и национальных стандартов;

      10) Хранилище товарного газа – комплекс технологически взаимосвязанных производственных и иных объектов, предназначенных для хранения товарного газа;

      11) Техническое диагностирование – комплекс работ и организационно-технических мероприятий для определения технического состояния магистрального трубопровода;

      12) Групповая резервуарная установка – инженерное сооружение, состоящее из группы емкостей, предохранительно-запорной и регулирующей арматуры, газопроводов и предназначенное для хранения и подачи сжиженного нефтяного газа в газопотребляющие системы.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) АГЗС – автогазозаправочная станция;

      2) ГРС – газораспределительная станция;

      3) ДО – диагностическому обследованию;

      4) МГ – магистральный газопровод;

      5) КриоАЗС – криоавтозаправочная станция;

      6) ЛЧМГ – линейная часть магистрального газопровода;

      7) НТД – нормативно-техническая документация;

      8) ТОиР – техническое обслуживание и ремонт;

      9) ГРУ – групповая резервуарная установок;

      10) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      11) ПС – профессиональный стандарт;

      12) ОРК – отраслевая рамка квалификаций;

      13) КС – квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и других служащих.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Прием, хранение и реализация газа.

      5. Код профессионального стандарта: D35230071

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      D Снабжение электроэнергией, газом, паром, горячей водой и кондиционированным воздухом;

      35 Снабжение электроэнергией, газом, паром, горячей водой и кондиционированным воздухом;

      35.2 Производство и распределение газообразного топлива по трубопроводам;

      35.23 Продажа газообразного топлива по трубопроводам;

      35.23.0 Продажа газообразного топлива по трубопроводам.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: В профессиональном стандарте приведены описания профессиональной группы "Прием, хранение и реализация газа", а также характеристика работ и трудовые функции производственного коллектива, выполняющего работы по приему, хранению, отпуску и реализации газа. Производственные нефтегазодобывающие предприятия и предприятия по переработке нефтепродуктов реализуют товарную продукцию непосредственно потребителям (например, нефтеперерабатывающим заводам) или через систему транспортных и сбытовых организаций.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Специалист по сбыту газа – 6 уровень ОРК;

      2) Мастер по техническому обслуживанию станций – 5 уровень ОРК;

      3) Контролер по реализации и учету – 4 уровень ОРК;

      4) Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования – 3 уровень ОРК;

      5) Машинист газораздаточной станции – 3 уровень ОРК;

      6) Контролер печного хозяйства – 3 уровень ОРК;

      7) Наполнитель баллонов – 3 уровень ОРК;

      8) Оператор газгольдерной станции – 3 уровень ОРК;

      9) Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования – 2 уровень ОРК;

      10) Контролер печного хозяйства – 2 уровень ОРК;

      11) Оператор газгольдерной станции – 2 уровень ОРК;

      12) Наполнитель баллонов – 2 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Специалист по сбыту газа":

Код группы:

2147-9

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Специалист по сбыту газа

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Отсутствует в ЕТКС и КС

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Среднее специальное образование (специалист среднего звена) со стажем работы не менее 2 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение учета объема потребляемого газа абонентами и проведение расчетов с потребителями за поставленный газ

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Учет поставляемого газа потребителям
2. Ведение документации по сбыту газа потребителям и погашению задолженности
3. Обслуживание потребителей товарного газа

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Учет поставляемого газа потребителям



Навык 1:
Учет объемов газа, поставляемого газотранспортной организацией

Умения:
1. Осуществлять контроль за учетом поступления газа от газораспределительных станций.
2. Осуществлять контроль за подписанием актов приема-передачи газа от газотранспортной организации.
3. Проводить анализ изменения режимов подачи и расхода газа по секторам (участкам) газораспределительной системы.
4. Составлять баланс поступления и реализации газа потребителям.

Знания:
1. Нормативные акты и документы в области поставки газа.
2. Положения Договора поставки газа.
3. Порядок взаимодействия с газотранспортной организацией.
4. Правила ведения и оформления учетной документации.
5. Основные правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8. Внутренний трудовой распорядок.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Учет объемов газа, реализуемого потребителям газа

Умения:
1. Осуществлять сбор оперативной информации по объемам потребления, формировать реестры существующих потребителей.
2. Осуществлять сбор заявок от потребителей на поставку газа, формировать план поставки газа потребителям, в том числе с разделением объемов транспортировки и реализации товарного газа.
3. Вести мониторинг и сверку внесения корректировок в базы данных по изменению технических характеристик объектов потребления газа.
4. Осуществлять контроль оформления актов поставки и приемки газа потребителем.
5. Проводить анализ полноты и достоверности съема показаний приборов учета газа.
6. Выявлять неучтенных потребителей в базе данных с установлением причин и срока несанкционированного пользования газом.
7. Формировать отчетность по динамике потребления газа.
8. Проводить анализ прогнозной точности плана поставки газа потребителям.
9.Пользоваться специализированными программными продуктами по направлению деятельности.

Знания:
1. Нормативные акты и документы в области транспортировки по газораспределительной системе и розничной реализации товарного газа.
2. Порядок составления баланса газа.
3. Порядок составления и согласования планов производственных программ по транспортировке и реализации товарного газа.
4. Правила расчета и утверждения норм потребления газа.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Ведение документации по сбыту газа потребителям и погашению задолженности



Навык 1:
Работа по договорам с потребителями газа

Умения:
1. Обеспечивать заключение договоров на реализацию и транспортировку газа с потребителями.
2. Подготавливать дополнительные соглашения к договорам на розничную реализацию и транспортировку газа с потребителями (в связи с изменением тарифов, увеличением объема потребления).
3. Составлять реестры договоров, реестры по предварительной оплате, реестры закрытия объемов потребления газа.
4. Формировать и направлять счета на предварительную оплату, и счета-фактуры на оплату газа.
5. Проводить сверку и контроль оплаты за газ потребителями.

Знания:
1. Типовые договора на транспортировку и реализацию товарного газа.
2. Нормативные требования к оформлению и выставлению счет-фактур.
3. Основные правила и нормы по технике безопасности и охране труда
4. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
5. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
6. Внутренний трудовой распорядок.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Документационное обеспечение работ по погашению задолженности за газ

Умения:
1. Проводить анализ дебиторской задолженности.
2. Составлять и направлять уведомления о задолженности потребителя на газ.
3. На основании заявок оформлять процесс отключения потребителей в связи с задолженностью за потребленный газ.
4. Вести учет и осуществлять контроль за проведением работ по отключению потребителей в связи с задолженностью за газ.
5. Осуществлять сбор информации и подготовку материалов для ведения претензионно-исковой работы.

Знания:
1. Способы информирования потребителей газа
2. Порядок формирования претензий потребителям за нарушение договорных обязательств
3. Нормативные правовые акты по обработке, хранению и уничтожению персональных данных

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Обслуживание потребителей товарного газа



Навык 1:
Прием документов

Умения:
1. Осуществлять прием заявлений.
2. Проводить сверку подтверждающих документов.
3. Обеспечивать регистрацию и хранение принятых документов.

Знания:
1. Правила документирования и передачи дел в архив.
2. Правила оформления и типовые формы заявлений.
3. Основные правила и нормы по технике безопасности и охране труда
4. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
5. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
6. Внутренний трудовой распорядок.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Консультирование потребителей

Умения:
1. Осуществлять прием потребителей для консультирования по вопросам получения доступа к газоснабжению и действующих договорных отношений.
2. Вести работу с претензиями потребителей, проводить переговоры с потребителями.
3. Готовить материалы по жалобам потребителей для вынесения на комиссионное рассмотрение.
4. Готовить проекты уведомлений, макеты агитационных материалов по газификации и безопасному пользованию газом в быту.

Знания:
1. Типовой регламент оказания регулируемых услуг в сфере транспортировки газа по газораспределительным системам.
2. Нормы деловой этики.
3. Основы ведения переговоров.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Умение работать в команде
Дисциплинированность
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы". СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы". МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник службы (участка)

10. Карточка профессии "Мастер по техническому обслуживанию станций":

Код группы:

7100-0

Код наименования занятия:

7100-0-010

Наименование профессии:

Мастер по техническому обслуживанию станций

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:


Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 90. Мастер участка

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Эксплуатация нефтяных и газовых месторождений

Квалификация:

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы на производстве не менее 1 года или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы на производстве не менее 3 лет, при отсутствии образования по соответствующей специальности стаж работы на производстве не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7100-0-008 - Мастер по техническому обслуживанию систем

Основная цель деятельности:

Осуществление надежного и эффективного функционирования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение эксплуатации АГЗС, АГНКС, КриоАЗС
2. Организационно-техническое сопровождение эксплуатации ГНС

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Обеспечение эксплуатации АГЗС, АГНКС, КриоАЗС



Навык 1:
Координация работы АГЗС, АГНКС, КриоАЗС в заданном режиме

Умения:
1. Проводить анализ эксплуатационных параметров и нарушений работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Принимать меры по устранению дефектов оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС, предупреждению аварий, разрушений.
3. Принимать меры по устранению причин отклонений технологических параметров от заданных значений.
4. Проводить оперативный контроль выполнения работ эксплуатационным персоналом АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.

Знания:
1. Назначение, устройство и принципы работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Основные типы и технические характеристики оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
3. Структура, взаимодействие автоматизированных систем управления технологическими процессами (АСУ ТП), телемеханики, оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
4. Принципы действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
5. Виды дефектов оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
6. Требования НТД в области охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.
7. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации и ремонту оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение выполнения работ по техническому обслуживанию и ремонту (ТОиР), диагностическому обследованию (ДО) оборудования ГНС

Умения:
1. Проводить разработку графиков планово-предупредительных ремонтов и графиков технического обслуживания оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Проводить подготовку проектов планов проведения ДО оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
3. Вести контроль соблюдения технологических регламентов при ТОиР, ДО оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
4. Осуществлять контроль проведения работ в процессе монтажа оборудования и реконструкции АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
5. Осуществлять разработку планов проведения огневых и газоопасных работ и контроль их выполнения.
6. Проводить работы повышенной опасности, в том числе по предупреждению или ликвидации аварий.
7. Распределять задачи между эксплуатационным персоналом при проведении ТОиР оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
8. Определять потребности в материально-технических ресурсах (МТР) и инструментах.
9. Осуществлять обеспечение входного контроля комплектности оборудования, приборов.
10. Проводить технические испытания и осмотр оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС после ремонтов.
11. Принимать решение оперативных вопросов по ТОиР, ДО оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС с персоналом подрядных организаций.
12. Разрабатывать мероприятия по подготовке оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период.
13. Разрабатывать и контролировать выполнение мероприятий по организации и безопасному проведению ТОиР, ДО.
14. Обеспечивать очистку газопроводов АГЗС, АГНКС, КриоАЗС от гидратных образований.
15. Осуществлять организацию и контроль устранения утечек газа.
16. Выполнять предписания органов контроля и надзора.
17. Осуществлять подготовку предложений по повышению эффективности эксплуатации АГЗС, АГНКС, КриоАЗС, созданию безопасных условий труда, охране окружающей среды.

Знания:
1. Основы технической диагностики.
2. Основы теоретической механики.
3.Основы термодинамики.
4.Основы электротехники.
5.Основы материаловедения.
6. Основы сварочного производства.
7. Назначение, устройство и принципы работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
8. Виды, методы и технология выполнения ТОиР оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
9. Виды дефектов оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС и способы их устранения.
10. Способы устранения утечек газа.
11. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
12. Принцип действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
13. Нормы расхода МТР, инструмента.
14. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
15. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Организационно-техническое сопровождение эксплуатации ГНС



Навык 1:
Контроль выполнения производственных показателей подразделениями по эксплуатации ГНС

Умения:
1. Проводить проверки соблюдения регламентов эксплуатации оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Вести учет наличия и состояния оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС, в том числе в информационных системах.
3. Проводить анализ измерений объемов газа, проходящего через АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
4. Осуществлять подготовку предложений по оптимизации режимов работы АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
5. Расследовать причины выхода из строя оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС, нарушений технологического процесса.
6. Формировать организационно-технические мероприятия по повышению надежности работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
7. Разрабатывать совместно с организациями-изготовителями оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС предложений и заключений по вопросам эксплуатации АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.

Знания:
1. Нормативные и предельные параметры работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Принцип действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
3. Требования НТД в области охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.
4. Назначение, устройство и принципы работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организационно-техническое обеспечение ТОиР, ДО оборудования ГНС

Умения:
1. Формировать сводные планы работ, графики и программы ТОиР, ДО оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Формировать годовые заявки на приобретение МТР для проведения комплексов планово-предупредительных и капитальных ремонтов оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
3. Осуществлять подготовку документации для размещения заказов на заводской ремонт отдельных узлов и изготовление запасных частей.
4. Осуществлять подготовку заключений по проектной документации.
5. Осуществлять организацию и контроль подготовки ведомостей дефектов, технических заданий, технических условий, ведомостей объемов работ по ТОиР, ДО.
6. Осуществлять подготовку договоров на проведение работ по ДО, ремонтно-техническому обслуживанию, выполняемому сторонним подрядчиком.
7. Осуществлять организацию разработки и контроля выполнения мероприятий по подготовке оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС к работе в период весеннего паводка и осенне-зимний период.
8. Оформлять разрешения на отключение и включение в работу оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС после проведения ремонтных работ.
9. Оформлять разрешение на производство огневых и газоопасных работ на оборудовании АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
10. Формировать отчетные данные в области эксплуатации оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.

Знания:
1. Виды, методы и технология выполнения технического обслуживания и ремонтов оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
3. Порядок оформления исполнительной документации
4. Документы, регламентирующие договорную работу.
5. Требования к составлению проектной документации.
6. Типовая технологическая схема АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
7. Правила эксплуатации магистральных газопроводов.
8. Руководящие документы по разработке и оформлению технической документации.
9. Требования НТД в области охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.
10. Основы нормирования МТР.
11. Структура и методы формирования отчетности.
12. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Разработка и внедрение предложений по эффективному и перспективному развитию эксплуатации ГНС

Умения:
1. Осуществлять разработку плана мероприятий, направленных на повышение эффективности работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
2. Составлять планы внедрения новой техники, передовых технологий, направленных на повышение надежности работы оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
3. Формировать предложения по внедрению энергосберегающих технологий.
4. Разрабатывать проекты технических условий на строительство, реконструкцию, подключение к АГЗС, АГНКС, КриоАЗС сторонних организаций.
5. Разрабатывать мероприятия, направленные на предупреждение аварий, инцидентов, отказов оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.

Знания:
1. Отраслевые документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий.
2. Энергосберегающие технологии в работе оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
3. Методы проведения технических расчетов и определения эффективности эксплуатации оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
4.Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации оборудования АГЗС, АГНКС, КриоАЗС.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерские (организаторские и управленческие) качества
Аналитическое и системное мышление
Стрессоустойчивость
Умение принимать решения в ситуации частичной и полной неопределенности
Ответственность за принимаемые решения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 Газораспределительные системы,
СПРК 4.03-101-2013 Газораспределительные системы, МСН 4.03-01-2003 Газораспределительные системы и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Начальник нефтебазы

11. Карточка профессии "Контролер по реализации и учету":

Код группы:

8100-0

Код наименования занятия:

8100-0-033

Наименование профессии:

Контролер по реализации и учету

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Отсутствует в ЕТКС и КС

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Стандартизация, метрология и сертификация (по отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Реализация и учет сжиженного нефтяного газа и товарного газа

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение учета поставленного товарного газа
2. Обеспечение учета поставляемого сжиженного углеводородного газа

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение учета поставленного товарного газа



Навык 1:
Сбор показаний приборов учета газа

Умения:
1. Проводить снятие показаний приборов учета газа.
2. Осуществлять сбор переданных показаний приборов учета газа посредством мессенджеров и иных средств передачи информации.
3. Вести мониторинг сбора показаний электронных приборов учета газа в специализированных информационных системах.

Знания:
1. Схемы газораспределительных сетей и подключений потребителей.
2. Назначение и правила применения контрольно-измерительных приборов.
3. Устройство и расположение оборудования узлов учета газа.
5. Взаимодействие оборудования и приборов учета.
6. Основные правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9. Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение работ по учету реализуемого газа

Умения:
1. Проводить инвентаризацию существующих потребителей газа.
2. Составлять акты с потребителями газа о результатах проверки.
3. Выявлять несанкционированные подключения к газораспределительной системе.
4. Осуществлять проверку работоспособности состояния электронных приборов учета газа, принадлежащих газораспределительной организации.
5. Проводить проверку целостности пломб.
6. Проводить работу по первичной и повторной установке пломб на приборах учета газа.
7. Визуально определять работоспособность приборов учета газа.
8. Вести мониторинг приборов учета газа, подлежащих периодической поверке средств измерений.

Знания:
1. Признаки неисправного состояния приборов учета.
2. Признаки нарушений целостности пломб и следов несанкционированного вмешательства.
3. Внутренний трудовой распорядок.
4. Основные правила и нормы по технике безопасности и охране труда.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обеспечение учета поставляемого сжиженного углеводородного газа



Навык 1:
Выполнение работ по учету реализуемого газа

Умения:
1. Осуществлять проверку несанкционированного подключения газоиспользующего оборудования к системе газоснабжения
2. Осуществлять контроль и снятие показаний приборов учета газа
3. Составлять акты с абонентами газового хозяйства о результатах проверки.

Знания:
1. Технологическая схема работы оборудования станции.
2. Схема подземных газовых коммуникаций.
3. Назначение и правила применения контрольно-измерительных приборов.
4. Устройство и расположение оборудования газгольдерной станции.
5. Взаимодействия оборудования и приборов станции.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение мероприятий по повышению долговечности и надежности работы газового оборудования

Умения:
1. Проводить проверку работоспособности приборов учета газа.
2. Проводить проверку по наличию и целостности пломб на приборе учета газа.
3. Проводить работу по первичной и повторной установке пломб на приборах учета газа.
4. Визуально определять работоспособность приборов учета газа.
5. Составлять акты о техническом состоянии приборов учета газа.

Знания:
1. Технологическая схема работы оборудования станции.
2. Схема подземных газовых коммуникаций.
3. Назначение и правила применения контрольно-измерительных приборов.
4. Виды и способы смазки и сооружений на них.
5. Устройство и расположение оборудования газгольдерной станции.
6. Взаимодействия оборудования и приборов станции.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Устные коммуникативные навыки
Способность к обучению и самообучению
Компьютерная грамотность
Исполнительность
Самостоятельность
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник газовой службы (участка)

5

Мастер по техническому обслуживанию станций

12. Карточка профессии "Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-020

Наименование профессии:

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября
2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 4-5. Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования (4-5 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Слесарное дело (по отраслям и видам)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

стаж работы на производстве не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-019 - Слесарь по ремонту и обслуживанию установки

Основная цель деятельности:

Проведение комплекса работ по обеспечению работоспособности элементов домовых газовых сетей и оборудования

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Техническое обслуживание и ремонт газовых сетей домохозяйства.
2. Техническое обслуживание и ремонт внутридомового газового оборудования.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Техническое обслуживание и ремонт газовых сетей домохозяйства



Навык 1:
Выполнение регламентных работ по техническому обслуживанию газовых сетей домохозяйства

Умения:
для 4 разряда:
1. Выполнять слесарные работы по замене бытовых газовых плит, не оборудованных усовершенствованным и автоматическим устройствами, обслуживание и текущий ремонт этих плит и внутридомовых газопроводов с арматурой.
2. Осуществлять пропаривание внутренней полости баллонов для сжиженного газа с последующей продувкой инертным газом.
3. Осуществлять подготовку швов баллонов для подварки.
4. Проводить очистку баллонов перед окраской, исправление и правка башмаков баллонов.
5. Проводить устранение заусениц на уплотнительных муфтах.
6. Осуществлять заготовку присадочной проволоки для газовой сварки.
7. Проводить установку вентилей на баллонах и взвешивание баллонов.
8. Проводить смену баллонов и проведение профилактического ремонта и инструктажа абонентов по правилам пользования газовыми приборами.
9. Осуществлять нанесение клейма.
10. Выполнять слесарные работы по замене полуавтоматических газовых водонагревателей, обслуживание, регулировка и текущий ремонт бытовых газовых плит всех систем, газобаллонных установок сниженного газа, газовых каминов, стиральных машин, холодильников и горелок инфракрасного излучения.
11. Проводить смену редукторов, пуск газа в бытовые приборы, обслуживание и текущий ремонт газопроводов и запорной арматуры газгольдерных и газораздаточных станций.
12. Проводить подготовку газгольдеров, резервуаров газораздаточных станций и групповых установок сжиженного газа к внутреннему осмотру и гидравлическому испытанию.
13. Проводить проверку работ оборудования газорегуляторных пунктов.
14. Выполнять слесарные работы по замене газовых быстродействующих и емкостных автоматических водонагревателей, обслуживание, регулировка и ремонт их, горелок отопительных печей, квартирных отопительных котлов с автоматикой, пищеварочных котлов и ресторанных плит, групповых баллонных установок сжиженного газа, газооборудования и санитарно-технического оборудования газорегуляторных пунктов (регуляторов различных типов и запорно-предохранительной арматуры основных и импульсных газопроводов).
15. Выполнять простые слесарные работы по врезке и вырезке действующих газопроводов.
16. Проводить ремонт всех видов центробежных и поршневых насосов и компрессоров, обслуживание и ремонт испарительной установки, самозакрывающихся клапанов вентилей баллонов и редукторов для сжиженного газа.
17. Выполнять монтажные работы при реконструкции действующих в строительстве новых газорегуляторных пунктов и станций.
18. Проводить монтаж групповых газобаллонных установок.
19. Проводить пуск газа, обслуживание и ремонт всех видов газооборудования, установленного в учреждениях и коммунально-бытовых предприятиях, а также котельных без автоматики.
для 5 разряда в дополнение к умениям разряда 4:
1. Выполнять слесарные работы по настройке и наладке оборудования и автоматики газорегуляторных пунктов и станций после их ремонта.
2. Проводить обслуживание текущего ремонта газовых пищеварочных котлов и ресторанных плит с автоматикой.
3. Выполнять средней сложности и сложных слесарные работы по врезке и вырезке действующих газопроводов.
4. Проводить подготовку и участие в сдаче оборудования, подлежащего инспекторской проверке Госгортехнадзора на газгольдерных и газораздаточных станциях.
5. Руководить бригадой слесарей при производстве демонтажа, монтажа и ремонта оборудования и подземных коммуникаций газгольдерных, газораздаточных и газорегуляторных станций (пунктов.
6.Проводить пуск газа, обслуживание и ремонт газового оборудования, пневматической и электрической автоматики котельных жилых зданий, электростанций, коммунально-бытовых и промышленных предприятий, испытание и наладка на заданный режим работы (при пуске и эксплуатации) автоматики котлов, газогорелочных устройств котельных, и регуляторных установок.
7. Проводить наладку контрольно-измерительных приборов.
8. Проводить первичное наполнение дворовых резервуарных установок сжиженным газом, удаления из них неиспаряющихся остатков, подготовка этих установок к периодическому освидетельствованию.
9. Проводить пуск и регулировку испарительных установок
10. Составлять дефектные ведомости на ремонт газооборудования котельных, регуляторных и резервуарных установок.

Знания:
для 4 разряда:
1. Устройство и правила технической эксплуатации и ремонта бытовых газовых плит, внутридомовых газопроводов и их арматуры.
2. Типы и устройство баллонов и их вентилей.
3. Назначение и правила пользования контрольно-измерительными приборами, механизмами и приспособлениями, применяемыми при ремонте баллонов.
4. Способы устранения заусениц на баллонах и муфтах.
5. Назначение проволоки, применяемой для газовой сварки.
6. Правила газоснабжения жилых домов.
7. Правила эксплуатации внутридомового газового оборудования.
8. Виды ремонта газовых приборов.
9. Технологические схемы газопроводов газгольдерных и газораздаточных станций.
10. Правила эксплуатации газгольдерных и газораздаточных станций сжиженного и сжатого газа.
11. Правила производства текущего ремонта коммуникаций и оборудования газгольдерных и газораздаточных станций.
12. Правила освидетельствования и испытания резервуаров и другого оборудования на станциях.
13. Устройство, принцип работы, настройку и текущий ремонт оборудования газорегуляторных пунктов.
14. Правила котлонадзора по устройству и безопасной эксплуатации сосудов, работающих под давлением.
15. Правила газоснабжения жилых, коммунально-бытовых предприятий и котельных.
16. Устройство и принцип действия бытовых и коммунально-бытовых газовых приборов с автоматикой.
17. Правила монтажа и пуска газа в газовое оборудование, установленное в жилых домах, коммунально-бытовых предприятиях и котельных.
18. Виды и способы ремонта газовых приборов сетевого и сжиженного газа.
19. Монтаж, устройство, принцип действия и правила ремонта санитарно-технических устройств газорегуляторных пунктов.
20. Устройство, монтаж и ремонт испарительных установок, компрессоров, центробежных и поршневых насосов на газораздаточных станциях сжиженного газа.
21. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 5 разряда в дополнение к знаниям разряда 4:
1. Основы технологии металлов и электротехники
2. Способы и правила обнаружения и устранения неисправностей
3. Производство испытаний и наладки оборудования. газгольдерных, газораздаточных и газорегуляторных станций (пунктов)
4. Устройство, принцип действия.
5. Правила монтажа, ремонта и сдачи государственной поверке контрольно-измерительных приборов станций и котельных, работающих на газовом топливе.
6. Устройство, правила эксплуатации, ремонта и наладки автоматики газифицированных котельных.
7. Устройство и правила эксплуатации оборудования дворовых резервуарных установок сжиженного газа, испарителей, теплообменников.

Возможность признания навыка:

-

Трудовая функция 2:
Техническое обслуживание и ремонт внутридомового газового оборудования



Навык 1:
Выполнение регламентных работ по техническому обслуживанию и ремонту внитридомового газового оборудования

Умения:
1. Получать наряд-заказ на производство работ по техническому обслуживанию домового газового оборудования.
2. Проводить проверку исправности и работоспособности инструмента, приспособлений и средств индивидуальной защиты.
3. Проводить отключение газоиспользующих приборов и оборудования от газовых сетей домохозяйства.
4. Проводить осмотр домовых газоиспользующих приборов и оборудования и определение объемов работ по их техническому обслуживанию.
5. Проводить демонтаж газоиспользующих приборов и оборудования для производства ремонтных работ.
6. Выполнять работы по профилактике газовых сетей домохозяйства в соответствии с требованиями технических регламентов.
7. Проводить мелкий ремонт узлов и элементов газоиспользующих приборов и оборудования.
8. Проводить монтаж отремонтированных или вновь приобретенных собственниками газоиспользующих приборов и оборудования.
9. Проводить подключение газоиспользующих приборов и оборудования к газовым сетям домохозяйства.
10. Проводить уборку рабочего места
11. Оформлять отчетную документацию.

Знания:
1. Устройство и технические характеристики домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
2. Правила эксплуатации домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
3. Свойства газа с учетом его дератизации.
4. Допустимые параметры отклонения в режиме работы домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
5. Технология монтажа и демонтажа домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
6. Требования охраны труда при производстве работ.
7.Слесарное дело.
8. Порядок действия в аварийных ситуациях.
9. Нормы времени и расценки на производство работ по техническому обслуживанию домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
10. Правила отключения и подключения газоиспользующих приборов и оборудования.
11. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

-

Навык 2:
Проверка работоспособности домового газового оборудования

Умения:
1. Проводить проверку исправности и работоспособности инструмента, приспособлений и средств индивидуальной защиты.
2. Проводить подготовку составов для проверки герметичности резьбовых соединений.
3.Проводить проверку герметичности резьбовых соединений после проведения комплекса ремонтных работ газоиспользующих приборов и оборудования.
4.Проводить проверку работоспособности домовых газоиспользующих приборов и оборудования под давлением.

Знания:
1. Требования к организации рабочего места при проверке работоспособности домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
2. Технология производства работ по проверке работоспособности домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
3. Методы контроля герметичности резьбовых соединений.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

-

Требования к личностным компетенциям:

Исполнительность
Стрессоустойчивость
Самостоятельность
Внимательность
Ответственность
Умение работать в команде

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по техническому обслуживанию станций

13. Карточка профессии "Машинист газораздаточной станции":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-153

Наименование профессии:

Машинист газораздаточной станции

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября
2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 6-7. Машинист газораздаточной станции (4-5 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

стаж работы на производстве не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

курсы на базе организации образования по программам профессиональной подготовки до одного года или обучение на предприятии

Другие возможные наименования профессии:

8131-9-152 - Машинист газодувных машин

Основная цель деятельности:

Работы по приему и отпуску газа на газораздаточной станции

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Эксплуатация и обслуживание компрессоров, насосов по перекачке сжиженного и сжатого газа на газораздаточной станции

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Эксплуатация и обслуживание компрессоров, насосов по перекачке сжиженного и сжатого газа на газораздаточной станции



Навык 1:
Эксплуатация газораздаточной станции

Умения:
для 4-го разряда:
1. Проводить пуск простановку обслуживаемого оборудования и наблюдение за его работой.
2. Осуществлять ведение учета работы агрегатов и расхода материалов.
для 5-го разряда, в дополнение к умениям разряда 4:
1. Вести технологический процесс перекачки сжиженного газа.
2. Проводить проверку контрольно-измерительных приборов и предохранительных устройств.
3. Проводить переключение и вывод в резерв или на ремонт оборудования газораздаточной станции.

Знания:
для 4-го разряда:
1. Устройство и правила эксплуатации обслуживаемого оборудования.
2. Технология транспортировки сжиженного и сжатого газа по газопроводам газораздаточной и газонаполнительной станций, коммуникации газопроводов.
3. Контрольно-измерительные приборы, установленные на компрессорах и системе газопроводов.
4. Порядок пуска и выключения приточно-вытяжной вентиляции и нормы воздухообмена.
5. Технические требования к пускателям, осветительной арматуре, электропроводке, отключающим устройствам и трубопроводам.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 5-го разряда, в дополнение к знаниям разряда 4:
Устройство контрольно-измерительных приборов и предохранительных устройств.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение работ по обслуживанию газораздаточной станции

Умения:
для 4-го разряда:
1. Осуществлять обслуживание компрессоров, насосов по перекачке сжиженного и сжатого газа, приточно-вытяжной вентиляции.
2. Проводить текущий ремонт агрегатов и коммуникаций насосно-компрессорного отделения.
для 5-го разряда, в дополнение к умениям разряда 4:
1. Осуществлять обслуживание и наладку оборудования газораздаточной станции (ГРС).
2. Определять и устранять неполадки в работе агрегатов и их узлов.
3. Проводить капитальный ремонт компрессоров, насосов, арматуры насосно-компрессорного отделения и другого оборудования.

Знания:
1. Виды ремонтов компрессоров, запорной арматуры и аппаратуры
2. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 5-го разряда, в дополнение к знаниям разряда 4:
1. Конструктивные особенности и правила наладки обслуживаемого оборудования
2. Способы проверки и устранения всех неполадок в работе компрессоров, насосов, карусельных установок, приточно-вытяжных агрегатов и другого оборудования, установленных в компрессорно-насосном отделении
3.Порядок планово-предупредительного ремонта и ревизий обслуживаемого оборудования

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Исполнительность
Стрессоустойчивость
Самостоятельность
Внимательность
Ответственность
Умение работать в команде

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по техническому обслуживанию станций

14. Карточка профессии "Контролер печного хозяйства ":

Код группы:

9629-2

Код наименования занятия:

9629-2-003

Наименование профессии:

Контролер печного хозяйства

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграф 20. Контролер печного хозяйства (4 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

стаж работы на производстве не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Контроль за техническим состоянием печного хозяйства

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Ведение работ по обслуживанию печей и дымоходов в печном хозяйстве

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Ведение работ по обслуживанию печей и дымоходов в печном хозяйстве



Навык 1:
Эксплуатация и поддержание в рабочем состояний печей и дымоходов

Умения:
1. Осуществлять проведение работ по очистке дымоходов печей и плит, отапливаемых твердым, жидким и газообразным топливом.
2. Проверка правильности расположения оголовков дымоходов относительно конька крыши и определение зоны ветрового подпора.
3. Определять пригодность дымоходов и оголовок к эксплуатации.
4. Обнаруживать отклонения и неисправности и их устранение.
5. Осуществлять контроль выкладки топливника печи огнеупорным кирпичом.
6. Проводить выжигание сажи в дымоходах и специальных печах.
7. Проводить огненную очистку производственной вентиляции.
8. Проводить проверку соответствия высоты оголовков, установки шибера с пробивкой отверстия.
9. Составлять акты о техническом состоянии дымоходов и печей.
10. Определять места сложных завалов в дымоходах, вентиляционных каналах и их ликвидация.

Знания:
1. Порядок проверки и очистки дымоходов и вентиляции.
2. Виды печных работ и правила их ведения.
3. Устройство печей различных систем и "Указания по трубопечным работам", "Правила безопасности в газовом хозяйстве", противопожарные мероприятия при производстве печных работ.
4. Порядок оформления и сдачи работ с оформлением необходимой технической документации.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

-

Навык 2:
Перевод твердотопливной печи на газообразное топливо

Умения:
1. Осуществлять проведение проверки подготовки печей для их перевода с твердого топлива на газообразное.
2. Читать чертежи и технические условия печей всех систем, переоборудованных под газообразное топливо.
3. Вести работы по реконструкции печей и дымоходов.
4. Определять обособленность и плотность дымоходов, идущих от печей, водонагревательных и хозяйственно-бытовых приборов, отапливаемых газом.
5. Оформлять техническую документацию при переоборудовании и приеме в эксплуатацию печей на газообразном топливе.

Знания:
1. Устройство дымоходов для отвода продуктов сгорания от газовых приборов.
2. Требования, предъявляемые к печам при переоборудовании под газообразное топливо.
3. Применяемые конструкции отопительных приборов и требования, предъявляемые к печам, дымоходам и вентиляционным каналам, переводимым с твердого топлива на газообразное.
4. Порядок оформления акта на техническое состояние дымоходов и печей, переводимых с твердого топлива на газообразное.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Самостоятельность и ответственность
Стрессоустойчивость
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Контролер по реализации и учету

15. Карточка профессии "Наполнитель баллонов ":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-157

Наименование профессии:

Наполнитель баллонов

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 1. Приказ Заместителя Премьер-Министра - Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 1 сентября 2023 года № 364 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 1)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 33389).
Параграф 46. Наполнитель баллонов (4 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

стаж работы на производстве не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление работ по наполнению баллонов под заданным давлением.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Проведение работ по наполнению баллонов газами или химическими веществами и их регулировка

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Проведение работ по наполнению баллонов газами или химическими веществами и их регулировка



Навык 1:
Подготовка баллонов

Умения:
1. Осуществлять выполнение работ по обслуживанию коммуникаций и арматуры рампы.
2. Регулировать работу автоматических приборов по заполнению баллонов сжиженным и сжатым газом.
3. Проводить проверку состояния самозакрывающихся клапанов.
4. Осуществлять выполнение работ по текущему ремонту оборудования трубопроводов, арматуры кислородных и наполнительных установок.
5. Регулировать работу автоматических приборов по заполнению баллонов на станциях и установках.
6. Осуществлять подачу кислорода по трубопроводу.
7. Проводить ремонт наполнительной рампы, трубопроводов, арматуры и баллонов.
8. Осуществлять проверку исправности предохранительных клапанов газозаправочных колонок и автомобилей.
9. Выполнять работу по текущему ремонту газозаправочных колонок.
10. Проверять на герметичность соединений трубопроводов, шлангов, запорной и предохранительной арматуры газозаправочной колонки.

Знания:
1. Принцип работы наполнительной рампы.
2. Схемы расположения запорно-регулирующей арматуры, предохранительных устройств и трубопроводов.
3. Устройство наполнительной рампы, станций и установок для наполнения баллонов.
4.Устройство контрольно-измерительных приборов.
5. Устройство газозаправочных колонок.
6. Технология производства сжатого природного газа на автомобильной газонаполнительной компрессорной станции.
7. Правила безопасной эксплуатации обслуживаемого оборудования.
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Осуществление работ по наполнению баллонов

Умения:
1. Осуществлять подачу и подключение к наполнительной рампе баллонов для наполнения;
2. Осуществлять наполнение баллонов жидким хлором, фтористым водородом, фреоном.
3. Осуществлять работу по контролю степени наполнения, а также давления на рампе по приборам.
4. Осуществлять отключение и откатка наполненных баллонов от рампы, транспортировка и складирование их.
5. Проводить работу по окраске и клеймение баллонов в зависимости от классификации газов и химических веществ.
6. Вести документацию по заполнению баллонов.
7. Проводить проверку и заполнение паспортов на баллон.
8. Осуществлять наполнение баллонов кислородом или другим газом на станциях и специальных установках.
9. Осуществлять подачу на станцию баллонов и установка их для наполнения.
10. Осуществлять наполнение баллонов автомобилей сжатым природным газом на газозаправочных колонках газонаполнительной компрессорной станции.
11. Проводить осмотр и отбраковки газовых баллонов.
12. Осуществлять контроль степени наполнения автомобильных баллонов по давлению газа на газозаправочной колонке и в баллонах автомобилей.
13. Проводить проверку работы контрольно-измерительных приборов и средств сигнализации при наполнении баллонов автомобилей сжатым газом.
14. Осуществлять передачу диспетчеру данных по давлению и температуре газа в баллонах автомобиля.

Знания:
1. Основные сведения о технологическом процессе получения газов или химических веществ под давлением.
2. Цвета окраски баллонов в зависимости от состава газа или химических веществ.
3. Способы определения и устранения утечки газа и появления воды в трубопроводах.
4. Правила обращения с баллонами, находящимися под давлением, при их наполнении, транспортировке и хранении; назначение и условия применения контрольно-измерительных приборов.
5. Технологический процесс получения газов или химических веществ под давлением.
6. Правила подключения и заполнения баллонов на станциях и установках.
7. Физико-химические свойства природного газа.
8. Устройство и характеристики автомобильных баллонов различных типов.
9. Правила и нормы наполнения баллонов автомобилей сжатым природным газом.
10. Порядок и форму учета отпущенного газа.
11.Правила регистрации обслуженных автомобилей.
12. Устройство и правила применения контрольно-измерительных приборов и автоматики.
13. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Исполнительность
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Контролер по реализации и учету

16. Карточка профессии "Оператор газгольдерной станции":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-164

Наименование профессии:

Оператор газгольдерной станции

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября
2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграф 13. Оператор газгольдерной станции (4 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

стаж работы на производстве не менее 6 месяцев

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Наполнение газгольдеров газом и обслуживание приборов регулирования, измерения и учета газа на газгольдерной станции

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обслуживание газгольдерной станции объемом до 250 тыс.м3.
2. Обслуживание газгольдерной станции объемом свыше 250 тыс.м3.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обслуживание газгольдерной станции объемом до 250 тыс.м3



Навык 1:
Выполнение операций по обслуживанию газгольдерной станции до 250 тыс.м3

Умения:
1. Осуществлять наполнение газгольдеры газом.
2. Использовать контрольно-измерительные приборы.
3. Осуществлять смазывание обслуживаемого оборудования.
4. Осуществлять измерение и учет газа на газгольдерной станции объемом до 250 тыс.м3.
5. Проводить осмотр газгольдеров, насосов, газовых коммуникаций, систем блокировки и сигнализации, подъемных механизмов, состоянием колодцев и факелов.
6. Соблюдать режимы подачи газа на газгольдерную станцию.
7. Регулировать температуру, давление и объем газа в газгольдерах, уровень масла в маслозатворе, шайбы, уровень и температуры воды в затворах, резервуарах по показаниям контрольно-измерительных приборов.
8. Осуществлять проверку и устранение утечки газа.
9. Вести оперативный учет давления приема и расхода газа.
10. Обрабатывать показания приборов с регистрацией в оперативном журнале и передавать сводки в центральную диспетчерскую.

Знания:
1. Технологическая схема работы оборудования станции.
2. Схема подземных газовых коммуникаций.
3. Назначение и правила применения контрольно-измерительных приборов.
4. Виды и способы смазки;
5. Устройство и режим работы газгольдеров.
6. Всевозможные варианты переключения работы оборудования станции.
7. Режим подачи газа.
8. Устройство применяемых контрольно-измерительных приборов.
9. Правила обработки диаграмм регистрирующих приборов.
10. Порядок ведения оперативного учета работы станции.
11. Допускаемые пределы наполнения и опорожнения газгольдеров.
12. Свойства газов, хранимых в газгольдерах.
13. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обслуживание газгольдерной станции объемом свыше 250 тыс.м3



Навык 1:
Наполнение газгольдеров газом и контроль за работой приборов регулирования и обработка показаний регистрирующих приборов

Умения:
в дополнение к умениям по навыку 1:
1. Осуществлять наполнение газгольдеры газом.
2. Использовать контрольно-измерительные приборы.
3. Осуществлять измерение и учет газа на газгольдерной станции объемом свыше 250 тыс.м3 под руководством оператора более высокой квалификации.
4. Обрабатывать показания регистрирующих приборов с планиметрированием их и введением необходимых поправок.
5. Определять фактический расход газа и остаточного газа на газгольдерной станции.
6. Осуществлять проверку предохранительного устройства газгольдерной станции и проверка загазованности колодцев, производственных помещений и сооружений станции.
7. Проводить внутренний осмотр газгольдерной станции с периодическим освидетельствованием резервуаров;
8. Составлять отчетную документацию и графики работы станции.
9. Проводить техническое обслуживание газгольдеров в производстве разделения газов пиролиза.

Знания:
в дополнение к знаниям по навыку 1:
1. Схемы подземных газовых коммуникаций и сооружений на них;
2. Устройство и расположение оборудования газгольдерной станции;
3. Взаимодействия оборудования и приборов станции;
4. Причины, вызывающие нарушения заданного режима газоснабжения и заполнения газгольдерной станции газом;
5. Устройство газоанализаторов различных типов;
6. Правила проведения необходимых расчетов по результатам анализа.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Исполнительность
Самостоятельность
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Контролер по реализации и учету

17. Карточка профессии "Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования ":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-020

Наименование профессии:

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября
2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 2-3. Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования (2-3 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-019 - Слесарь по ремонту и обслуживанию установки

Основная цель деятельности:

Проведение комплекса работ по обеспечению работоспособности элементов домовых газовых сетей и оборудования

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Техническое обслуживание и ремонт газовых сетей домохозяйства
2. Техническое обслуживание и ремонт внутридомового газового оборудования

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Техническое обслуживание и ремонт газовых сетей домохозяйства



Навык 1:
Выполнение регламентных работ по техническому обслуживанию газовых сетей домохозяйства

Умения:
для 2 разряда:
1. Выполнять слесарные работы по замене бытовых газовых плит, не оборудованных усовершенствованным и автоматическим устройствами, обслуживание и текущий ремонт этих плит и внутридомовых газопроводов с арматурой.
2. Осуществлять пропаривание внутренней полости баллонов для сжиженного газа с последующей продувкой инертным газом.
3. Осуществлять подготовку швов баллонов для подварки.
4. Проводить очистку баллонов перед окраской, исправление и правка башмаков баллонов.
5. Проводить устранение заусениц на уплотнительных муфтах.
6. Осуществлять заготовку присадочной проволоки для газовой сварки.
7. Проводить установку вентилей на баллонах и взвешивание баллонов.
8. Проводить смену баллонов и проведение профилактического ремонта и инструктажа абонентов по правилам пользования газовыми приборами.
9. Осуществлять нанесение клейма.
для 3 разряда, в дополнение к умениям разряда 2:
1. Выполнять слесарные работы по замене полуавтоматических газовых водонагревателей, обслуживание, регулировка и текущий ремонт бытовых газовых плит всех систем, газобаллонных установок сниженного газа, газовых каминов, стиральных машин, холодильников и горелок инфракрасного излучения.
2. Проводить смену редукторов, пуск газа в бытовые приборы, обслуживание и текущий ремонт газопроводов и запорной арматуры газгольдерных и газораздаточных станций.
3. Проводить подготовку газгольдеров, резервуаров газораздаточных станций и групповых установок сжиженного газа к внутреннему осмотру и гидравлическому испытанию.
4. Проводить проверку работ оборудования газорегуляторных пунктов.

Знания:
для 2 разряда:
1. Устройство и правила технической эксплуатации и ремонта бытовых газовых плит, внутридомовых газопроводов и их арматуры.
2. Типы и устройство баллонов и их вентилей.
3. Назначение и правила пользования контрольно-измерительными приборами, механизмами и приспособлениями, применяемыми при ремонте баллонов.
4. Способы устранения заусениц на баллонах и муфтах.
5. Назначение проволоки, применяемой для газовой сварки.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 3 разряда, в дополнение к знаниям разряда 2:
1. Правила газоснабжения жилых домов.
2. Правила эксплуатации внутридомового газового оборудования.
3. Виды ремонта газовых приборов.
4. Технологические схемы газопроводов газгольдерных и газораздаточных станций.
5. Правила эксплуатации газгольдерных и газораздаточных станций сжиженного и сжатого газа.
6. Правила производства текущего ремонта коммуникаций и оборудования газгольдерных и газораздаточных станций.
7. Правила освидетельствования и испытания резервуаров и другого оборудования на станциях.
8. Устройство, принцип работы, настройку и текущий ремонт оборудования газорегуляторных пунктов.
9. Правила котлонадзора по устройству и безопасной эксплуатации сосудов, работающих под давлением.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Техническое обслуживание и ремонт внутридомового газового оборудования



Навык 1:
Выполнение регламентных работ по техническому обслуживанию и ремонту внутридомового газового оборудования

Умения:
1. Получать наряд-заказ на производство работ по техническому обслуживанию домового газового оборудования.
2. Проводить проверку исправности и работоспособности инструмента, приспособлений и средств индивидуальной защиты.
3. Проводить отключение газоиспользующих приборов и оборудования от газовых сетей домохозяйства.
4. Проводить осмотр домовых газоиспользующих приборов и оборудования и определение объемов работ по их техническому обслуживанию.
5. Проводить демонтаж газоиспользующих приборов и оборудования для производства ремонтных. работ
6. Выполнять работы по профилактике газовых сетей домохозяйства в соответствии с требованиями технических регламентов.
7. Проводить мелкий ремонт узлов и элементов газоиспользующих приборов и оборудования.
8. Проводить монтаж отремонтированных или вновь приобретенных собственниками газоиспользующих приборов и оборудования.
9. Проводить подключение газоиспользующих приборов и оборудования к газовым сетям домохозяйства.
10. Проводить уборку рабочего места
11. Оформлять отчетную документацию.

Знания:
1. Устройство и технические характеристики домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
2. Правила эксплуатации домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
3. Свойства газа с учетом его дератизации.
4. Допустимые параметры отклонения в режиме работы домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
5. Технология монтажа и демонтажа домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
6. Требования охраны труда при производстве работ.
7. Слесарное дело.
8. Порядок действия в аварийных ситуациях.
9. Нормы времени и расценки на производство работ по техническому обслуживанию домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
10. Правила отключения и подключения газоиспользующих приборов и оборудования.
11. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проверка работоспособности домового газового оборудования

Умения:
1. Проводить проверку исправности и работоспособности инструмента, приспособлений и средств индивидуальной защиты.
2. Проводить подготовку составов для проверки герметичности резьбовых соединений.
3. Проводить проверку герметичности резьбовых соединений после проведения комплекса ремонтных работ газоиспользующих приборов и оборудования.
4. Проводить проверку работоспособности домовых газоиспользующих приборов и оборудования под давлением.

Знания:
1. Требования к организации рабочего места при проверке работоспособности домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
2. Технология производства работ по проверке работоспособности домовых газоиспользующих приборов и оборудования.
3. Методы контроля герметичности резьбовых соединений.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Исполнительность
Внимательность
Умение работать в команде

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по техническому обслуживанию станций

3

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования 5 разряда

3

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования 4 разряда

18. Карточка профессии "Контролер печного хозяйства ":

Код группы:

9629-2

Код наименования занятия:

9629-2-003

Наименование профессии:

Контролер печного хозяйства

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября
2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 18-19. Контролер печного хозяйства (2-3 разряд)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Контроль за техническим состоянием печного хозяйства

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Ведение работ по обслуживанию печей и дымоходов в печном хозяйстве

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Ведение работ по обслуживанию печей и дымоходов в печном хозяйстве



Навык 1:
Эксплуатация и поддержание в рабочем состояний печей и дымоходов

Умения:
для 2-го разряда:
1. Осуществлять проведение работ по очистке дымоходов печей и плит, отапливаемых твердым, жидким и газообразным топливом.
2. Осуществлять проведение проверки правильности расположения оголовков дымоходов относительно конька крыши и определение зоны ветрового подпора.
3. Определять пригодность дымоходов и оголовок к эксплуатации.
4. Обнаруживать отклонения и неисправности и их устранение.
для 3-го разряда, в дополнение к умениям разряда 2:
1. Осуществлять контроль выкладки топливника печи огнеупорным кирпичом.
2. Проводить выжигание сажи в дымоходах и специальных печах.
3. Проводить огненную очистку производственной вентиляции.
4. Проводить проверку соответствия высоты оголовков, установки шибера с пробивкой отверстия.
5. Составлять акты о техническом состоянии дымоходов и печей.

Знания:
для 2-го разряда:
1. Порядок проверки и очистки дымоходов и вентиляции.
2. Устройство дымоходов для отвода продуктов сгорания от газовых приборов.
3. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 3-го разряда, в дополнение к знаниям разряда 2:
Виды печных работ и правила их ведения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Перевод твердотопливной печи на газообразное топливо

Умения:
для 2-го разряда:
Осуществлять проведение проверки подготовки печей для их перевода с твердого топлива на газообразное.
для 3-го разряда, в дополнение к умениям разряда 2:
Проводить приемку топки для установки газовых горелок.

Знания:
для 2-го разряда:
Устройство дымоходов для отвода продуктов сгорания от газовых приборов.
для 3-го разряда, в дополнение к знаниям разряда 2:
1. Применяемые конструкции отопительных приборов и требования, предъявляемые к печам, дымоходам и вентиляционным каналам, переводимым с твердого топлива на газообразное.
2. Порядок оформления акта на техническое состояние дымоходов и печей, переводимых с твердого топлива на газообразное.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Самостоятельность и ответственность
Стрессоустойчивость
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Контролер по реализации и учету

3

Контролер печного хозяйства 4 разряда

19. Карточка профессии "Оператор газгольдерной станции":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-164

Наименование профессии:

Оператор газгольдерной станции

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября
2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 11-12. Оператор газгольдерной станции

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Наполнение газгольдеров газом и обслуживание приборов регулирования, измерения и учета газа на газгольдерной станции

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обслуживание газгольдерной станции объемом до 250 тыс.м3 под руководством оператора более высокой квалификации
2. Обслуживание газгольдерной станции объемом до 250 тыс.м3 самостоятельно

Дополнительные трудовые функции:


Трудовая функция 1:
Обслуживание газгольдерной станции объемом до 250 тыс. м3 под руководством оператора более высокой квалификации



Навык 1:
Выполнение операций по обслуживанию газгольдерной станции до 250 тыс. м3 под руководством оператора

Умения:
для 2-го разряда:
1. Выполнять наполнение газгольдеров газом.
2. Использовать контрольно-измерительные приборы;
3. Смазывать обслуживаемое оборудование.
4. Вести учет газа на газгольдерной станции объемом до 250 тыс. м3 под руководством оператора более высокой квалификации.

Знания:
для 2-го разряда:
1. Технологическая схема работы оборудования станции.
2. Схема подземных газовых коммуникаций.
3. Назначение и правила применения контрольно-измерительных приборов.
4. Виды и способы смазки.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обслуживание газгольдерной станции объемом до 250 тыс. м3 самостоятельно



Навык 1:
Наполнение газгольдеров газом и контроль за работой приборов регулирования и обработка показаний регистрирующих приборов

Умения:
для 3-го-разряда, в дополнение к умениям разряда 2:
1. Проводить осмотр газгольдеров, насосов, газовых коммуникаций, систем блокировки и сигнализации, подъемных механизмов, состоянием колодцев и факелов.
2. Соблюдать режим подачи газа на газгольдерную станцию.
3. Регулировать температуры, давления и объема газа в газгольдерах, уровень масла в маслозатворе, шайбы, уровень и температуры воды в затворах, резервуарах по показаниям контрольно-измерительных приборов.
4. Проверять и устранять утечки газа.
5. Вести оперативный учет давления приема и расхода газа.
6. Обрабатывать показания приборов с регистрацией в оперативном журнале и передавать сводки в центральную диспетчерскую.

Знания:
для 3-го-разряда, в дополнение к знаниям разряда 2:
1. Устройство и режим работы газгольдеров.
2. Всевозможные варианты переключения работы оборудования станции.
3. Режим подачи газа.
4. Устройство применяемых контрольно-измерительных приборов.
5. Правила обработки диаграмм регистрирующих приборов.
6. Порядок ведения оперативного учета работы станции.
7. Допускаемые пределы наполнения и опорожнения газгольдеров.
8. Свойства газов, хранимых в газгольдерах.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Исполнительность
Самостоятельность
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Контролер по реализации и учету

3

Оператор газгольдерной станции 4 разряд

20. Карточка профессии "Наполнитель баллонов":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-157

Наименование профессии:

Наполнитель баллонов

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 1. Приказ Заместителя Премьер-Министра - Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 1 сентября 2023 года № 364 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 33389) "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 1)",.
Параграфы 44-45. Наполнитель баллонов

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Осуществление работ по наполнению баллонов под заданным давлением.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Проведение работ по наполнению баллонов газами или химическими веществами и их регулировка

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Проведение работ по наполнению баллонов газами или химическими веществами и их регулировка



Навык 1:
Подготовка баллонов

Умения:
для 2-го разряда:
1. Выполнять работы по обслуживанию коммуникаций и арматуры рампы.
2. Регулировать работы автоматических приборов по заполнению баллонов сжиженным и сжатым газом.
3. Проверять состояние самозакрывающихся клапанов.
4. Выполнять работы по текущему ремонту оборудования трубопроводов, арматуры кислородных и наполнительных установок.
для 3-го разряда, в дополнение к умениям разряда 2:
1. Регулировать работы автоматических приборов по заполнению баллонов на станциях и установках.
2. Подавать кислород по трубопроводу.
3. Выполнять текущий ремонт наполнительной рампы, трубопроводов, арматуры и баллонов.

Знания:
для 2-го разряда:
1. Принцип работы наполнительной рампы.
2. Схемы расположения запорно-регулирующей арматуры, предохранительных устройств и трубопроводов.
3. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 3-го разряда, в дополнение к знаниям разряда 2:
1. Устройство наполнительной рампы, станций и установок для наполнения баллонов.
2. Устройство контрольно-измерительных приборов.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Осуществление работ по наполнению баллонов

Умения:
для 2-го разряда:
1. Осуществлять подачу и подключения к наполнительной рампе баллонов для наполнения.
2. Осуществлять наполнение баллонов жидким хлором, фтористым водородом, фреоном.
3. Осуществлять работы по контролю степени наполнения, а также давления на рампе по приборам.
4. Отключать и откатывать наполненные баллоны от рампы, транспортировка и их складирование.
5. Проводить работы по окраске и клеймение баллонов в зависимости от классификации газов и химических веществ.
6. Вести документации по заполнению баллонов.
7. Проверять и заполнять паспорта на баллоны.
для 3-го разряда, в дополнение к умениям разряда 2:
1. Осуществлять работы по наполнению баллонов кислородом или другим газом на станциях и специальных установках.
2. Осуществлять подачу на станцию баллоны и установка их для наполнения.

Знания:
для 2-го разряда:
1. Основные сведения о технологическом процессе получения газов или химических веществ под давлением.
2. Цвета окраски баллонов в зависимости от состава газа или химических веществ.
3. Способы определения и устранения утечки газа и появления воды в трубопроводах.
4. Правила обращения с баллонами, находящимися под давлением, при их наполнении, транспортировке и хранении; назначение и условия применения контрольно-измерительных приборов.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.
для 3-го разряда, в дополнение к знаниям разряда 2:
1. Технологический процесс получения газов или химических веществ под давлением.
2. Правила подключения и заполнения баллонов на станциях и установках.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Исполнительность
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы", СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы", МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" и иные стандарты.

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Контролер по реализации и учету

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      21. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан;

      Исполнитель:

      Сағатұлы Ілияс, +7 (717) 278 69 54, i.sagatuly@energo.gov.kz.

      22. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Министерство Энергетики Республики Казахстан;

      Руководитель проекта: Сағатұлы Ілияс

      E-mail: i.sagatuly@energo.gov.kz;

      Номер телефона: +7 (717) 278 69 54.

      23. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 26 июня 2026 года.

      24. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 29 июня 2026 года.

      25. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      26. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      27. Дата ориентировочного пересмотра: 31.12.2029 года.

  Приложение 7 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 12 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Эксплуатация и ремонт распределительного газопровода"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Эксплуатация и ремонт распределительного газопровода" (далее – профессиональный стандарт) разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях". Стандарт предназначен для структурирования основных профессий, связанных с обеспечением надежной и безопасной работы распределительного газопровода. В нем описаны характеристики выполняемых работ и основные трудовые функции работников, что позволяет определить требования к уровню квалификации и компетентности, а также условия и качество труда. Настоящий профессиональный стандарт служит основой для создания образовательных программ, включая обучение персонала предприятий, а также для сертификации работников и выпускников образовательных учреждений.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) аварийно-восстановительные работы – это первоочередные работы в зоне чрезвычайной ситуации (поражения) по локализации очагов разрушений и повышенной опасности, устранению аварий и повреждений на трубопроводах;

      2) квалификация – официальное признание ценности освоенных компетенций для рынка труда и дальнейшего образования и обучения, позволяющее осуществлять трудовую деятельность;

      3) знание – изученная и усвоенная информация, необходимая для выполнения действий в рамках профессиональной задачи;

      4) единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих – справочник, предназначенный для тарификации работ и присвоения тарифных разрядов рабочим;

      5) газовое оборудование – технические изделия полной заводской готовности, используемые в качестве составных элементов газопроводов (компенсаторы, конденсатосборники, предохранительно-сбросная арматура, арматура трубопроводная запорная), а также газоиспользующие установки;

      6) газопровод – сооружение, состоящее из соединенных между собой труб с запорной арматурой и предназначенное для транспортировки газа в газообразном или двухфазном состоянии;

      7) навык – способность применять знания и умения, позволяющая выполнять профессиональную задачу целиком;

      8) трудовая функция – составная часть вида трудовой деятельности, представляющая собой интегрированный и относительно автономный набор трудовых действий, определяемых бизнес-процессом и предполагающих наличие необходимых компетенций для их выполнения;

      9) ремонт – комплекс мероприятий (операций) по восстановлению исправности или работоспособности полного или частичного эксплуатационного ресурса линейной части газопровода и (или) его объектов;

      10) профессия – род занятий, осуществляемый физическим лицом и требующий определенной квалификации для его выполнения;

      11) компетенция – способность применять навыки, позволяющие выполнять одну или несколько профессиональных задач, составляющих трудовую функцию;

      12) умение – способность физически и (или) умственно выполнять отдельные единичные действия в рамках профессиональной задачи;

      13) отраслевая рамка квалификаций – документ, разрабатываемый на основе Национального классификатора занятий Республики Казахстан, национальной рамки квалификаций и классифицирующий требования к квалификации специалиста по уровням в зависимости от сложности выполняемых работ и характера используемых знаний, умений и компетенций в отрасли;

      14) техническое обслуживание – комплекс мероприятий, направленный на предотвращение преждевременного износа элементов оборудования или их разрушения, обеспечение надежной работы оборудования в межремонтный период.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ЕТКС – Единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих;

      2) ДО – диагностическое обследование;

      3) ППР – планово-предупредительные работы;

      4) ТОиР – техническое обслуживание и ремонт;

      5) ТиПО – техническое и профессиональное образование;

      6) ТО – техническое обслуживание;

      7) КС – квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и других служащих;

      8) ОКЭД – общий классификатор видов экономической деятельности;

      9) СИЗ – средства индивидуальной защиты.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Эксплуатация и ремонт распределительного газопровода.

      5. Код профессионального стандарта: D35220072.

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      D Снабжение электроэнергией, газом, паром, горячей водой и кондиционированным воздухом;

      35 Снабжение электроэнергией, газом, паром, горячей водой и кондиционированным воздухом;

      35.2 Производство и распределение газообразного топлива по трубопроводам;

      35.22 Распределение газообразного топлива по трубопроводам;

      35.22.0 Распределение газообразного топлива по трубопроводам.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Профессиональный стандарт определяет требования к знаниям, умениям, опыту и квалификации работников, обеспечивающих надежную и безопасную работу распределительного газопровода. Стандарт служит основой для формирования образовательных программ, сертификации специалистов и регламентации трудовой деятельности в данной сфере.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Директор газового хозяйства - 7 уровень ОРК;

      2) Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов - 6 уровень ОРК;

      3) Начальник газовой службы (участка) - 6 уровень ОРК;

      4) Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования - 5 уровень ОРК;

      5) Диспетчер аварийно-диспетчерской службы (АДС) - 4 уровень ОРК;

      6) Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов - 4 уровень ОРК;

      7) Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов - 3 уровень ОРК;

      8) Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования - 3 уровень ОРК;

      9) Слесарь аварийно-восстановительных работ - 3 уровень ОРК;

      10) Обходчик линейный - 2 уровень ОРК;

      11) Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования - 2 уровень ОРК;

      12) Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов - 2 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Директор газового хозяйства":

Код группы:

1329-3

Код наименования занятия:

1329-3-026

Наименование профессии:

Директор газового хозяйства

Уровень квалификации по ОРК:

7

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС и КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послевузовское образование (магистратура, резидентура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы на инженерно-технических должностях не менее 5 лет и стаж работы в газовом хозяйстве не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение эффективности деятельности газового хозяйства, газоснабжение потребителей

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение оказания услуг по транспортировке.
2.Управление процессом эксплуатации газораспределительной системы.
3. Обеспечение поставок (учет) и свод баланса газа в границах зоны обслуживания газового хозяйства.
4. Управление хозяйственной деятельностью.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение оказания услуг по транспортировке



Навык 1:
Осуществление руководства работой подразделения

Умения:
1. Формировать цели и задачи и планировать деятельность газового хозяйства на основе миссии и стратегии организации, приказов и распоряжений вышестоящего руководства.
2. Координировать процессы внутри газового хозяйства, распределять обязанности и ответственность между подчиненными работниками с учетом рациональной организации производства работ.
3. Контролировать состояние трудовой дисциплины и проводить мероприятия по ее укреплению.
4. Оценивать результаты деятельности подчиненных и вести учет выполненных служебных заданий и иных видов работ.
5. Разрабатывать предложения по оптимизации производственно-хозяйственной деятельности, в том числе с применением специальных знаний и информационно-коммуникативных технологий.
6. Проводить обучение работников на рабочем месте.
7. На основании мониторинга исполнения планов регламентных работ и своевременности исполнения заданий определять потребность в кадрах.
8. Участвовать в разработке внутренних регламентирующих документов.
9. Обеспечивать работников методической и справочной документацией, относящейся к выполняемым газовым хозяйством, функциям.
10. Обеспечивать надлежащую организацию и ведение делопроизводства в газовом хозяйстве.

Знания:
1. Трудовое законодательство Республики Казахстан.
2.Организационно-распорядительные документы и нормативные и руководящие документы вышестоящих органов власти и руководителей.
3. Организация технологической подготовки производства работ в отрасли и в организации.
4. Основы стандартизации и сертификации
5.Основы технико-экономического и оперативно-производственного планирования, основы бюджетирования, организации труда.
6. Перспективы инновационной и инвестиционной деятельности, показатели экономической деятельности организации.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение соблюдения требований безопасности и охраны труда подчиненным персоналом

Умения:
1. Обеспечивать и контролировать соблюдение действующего законодательства и внутренних регламентирующих документов в части техники безопасности и охраны труда, охраны окружающей среды.
2. Проводить наблюдательный аудит за исполнением требований техники безопасности и охраны труда.
3. Утверждать списки работников, которые должны проходить обязательные предварительные и периодические медицинские осмотры.
4. Утверждать списки работников, которым должны предоставляться специальное питание дополнительные дни трудового отпуска за тяжелые, вредные или опасные условия труда.
5. Осуществлять контроль за исполнением природоохранных мероприятий.
6. Осуществлять контроль проведения на объектах производственного экологического контроля.
7. Контролировать санитарное состояние отведенных территорий (сбор, временное хранение, сдачу отходов потребления и производства, заполнение журналов).

Знания:
1. Законодательство в сфере охраны труда.
2. Нормы и требования промышленной и пожарной безопасности, производственной санитарии.
3. Экологический Кодекс Республики Казахстан.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Взаимодействие с органами власти, потребителями и прочими лицами

Умения:
1.Представлять интересы организации при взаимодействии с надзорными органами, органами следствия и судебными инстанциями.
2. Давать подробные письменные и устные ответы на письма, предложения, уведомления и сообщения территориальных подразделений уполномоченных и местных исполнительных органов и обращения и жалобы потребителей и прочих лиц.
3. Проводить мероприятия по выявлению лиц, виновных в авариях, повреждениях газового оборудования и газопроводов, а также иным образом причинивших ущерб газовому хозяйству.
4. Принимать меры по возмещению материального ущерба.
5. Вести прием граждан в рамках компетенции газового хозяйства.
6. Проводить пресс-туры по исполнению тарифных смет и инвестиционных программ в рамках ответственности газового хозяйства.
7. Организация и проведение профилактических рейдов и сходов жителей по разъяснению необходимости соблюдения требований безопасности при пользовании газом в быту.

Знания:
1. Закон Республики Казахстан "О естественных монополиях" и подзаконные нормативно-правовые акты.
2. Закон Республики Казахстан "О газе и газоснабжении" и подзаконные нормативно-правовые акты.
3. Методы определения стоимости, порядок ценообразования и налогообложения, порядок расчетов за оказанные услуги и выполненные работы.
4. Стандарты, организация статистического учета в отрасли и в организации.
5. Постановления, распоряжения, приказы, другие руководящие и нормативные документы вышестоящих органов.
6.Порядок рассмотрения обращений граждан Республики Казахстан, проведения заслушиваний и общественных слушаний.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Управление процессом эксплуатации газораспределительной системы



Навык 1:
Проведение планово-предупредительных и аварийно-восстановительных работ

Умения:
1. Утверждать перечни и планы проведения огневых и газоопасных работ, контролировать их выполнение.
2. Контролировать исполнение графиков выполнения регламентных работ.
3. Обеспечивать соблюдение действующего законодательства и внутренних регламентирующих документов в части промышленной безопасности.
4. Утверждать и контролировать выполнение мероприятий по организации и безопасному проведению плановых работ.
5. Утверждать план и контролировать исполнение мероприятий по подготовке оборудования к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период.
6. Применять передовой опыт по энергосбережению, по технологиям ремонта, методам и приемам труда.
7. Утверждать графики поверки средств измерения.
8.Использовать специализированные программные продукты по направлению деятельности.

Знания:
1. Технология и методы ремонта, демонтажа и монтажа, проверки на точность и испытания отремонтированного оборудования.
2. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
3. Назначение, устройство и принципы действия оборудования газовых объектов.
4. Виды дефектов газового оборудования и способы их устранения.
5. Инструкции и конструкция газового оборудования, технологических схем и систем, строение и правила безопасной эксплуатации сосудов, работающих под давлением.
6. Физико-химические свойства нефти и газа.
7. Методы проведения технических расчетов.
8. Технологические процессы транспортировки газа по газораспределительной системе.
9. Требования охраны труда, промышленной и пожарной безопасности, производственной санитарии.
10. Правила пользования средствами индивидуальной защиты и Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Осуществление контроля за разработкой и утверждением технической документации

Умения:
1. Обеспечивать своевременное утверждение технической документации.
2. Определять требования к наличию технической документации для обеспечения требований промышленной безопасности.
3.Использовать специализированные программные продукты для оформления технической документации.
4. Контролировать исполнение установленных требований к оформлению технической документации.

Знания:
1. Законодательство в сфере газа и газоснабжения.
2. Законодательство в сфере гражданской защиты.
3. Организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности организации.
4. Правила внутреннего трудового распорядка, правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Обеспечение поставок (учет) и свод баланса газа в границах зоны обслуживания Газового хозяйства



Навык 1:
Обеспечение и организация работ по учету и сбыту газа

Умения:
1. Осуществлять контроль за приемкой газа через газораспределительные станции/ пункты редуцирования и замерные узлы.
2. Контролировать работу замерных узлов, исправность приборов на замерных узлах поставщиков, работу встречных узлов учета.
3. Участвовать в замене, настройке, калибровке, поверке, приемке узлов учета газа на объектах промышленных, коммунально-бытовых потребителей и газораспределительных станциях (корректоров, расходомеров).
4. Контролировать прием заявок на поставку газа от потребителей и формирование плана реализации газа.
5. Разрабатывать проекты договоров и соглашений с потребителями газа, обеспечивать своевременное заключение договоров реализации газа с потребителями.
6. Осуществлять мониторинг потребления газа в пределах выделенных объемов газа и оплаты за товарный газ.
7. Осуществлять контроль за снятием показаний с приборов учета газа промышленных предприятий, снятием показаний с головных узлов учета газа на пунктах редуцирования.
8. Обеспечивать выявление неучтенных объектов, потребляющих газ и неплательщиков.
9. Проводить мероприятия по недопущению и/или снижению дебиторской задолженности потребителей.
10. Осуществлять контроль за снятием приборов учета по заявке потребителей, установкой и опломбировкой после поверки.
11. Контроль за своевременным предоставлением актов на поставку товарного газа промышленных потребителей.
12. Контроль за сведением баланса газа в границах зоны обслуживания Газового хозяйства.
3. Организация претензионно-исковой работы по взысканию дебиторской задолженности потребителей.

Знания:
1. Закон Республики Казахстан "О газе и газоснабжении" и подзаконные нормативно-правовые акты.
2. Основы учета и составления баланса газа.
3. Методика расчета газа на технологические нужды и потери газа.
4. Методы сведения баланса газа в границах зоны обслуживания Газового хозяйства.
5. Основы и методы ведения взаиморасчетов и начислений потребителям газа.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 4:
Управление хозяйственной деятельностью



Навык 1:
Организация хозяйственной деятельности газового хозяйства

Умения:
1. Утверждать заявки на приобретение инструмента, запасных частей, материалов, средств индивидуальной защиты, специальной одежды и прочее.
2. Обеспечивать и контролировать постановку полученных основных средств на складской учет и их списание. Проводить периодическую инвентаризацию.
3. Организовывать учет затрат и соблюдение удельных норм топливно-энергетических ресурсов, смазки, масел и других материалов, необходимых для эксплуатации, и внедрять мероприятия по их снижению.
4. Утверждать акты на списание непригодных для дальнейшей эксплуатации материально-технических ресурсов.

Знания:
1. Номенклатура, правила приемки и требования к хранению сырья, материалов, инструментов, комплектующих изделий, методы отбора проб, порядок их списания.
2. Нормы расхода инструмента, материалов и запасных частей.
3.Основы экономики, организации производства.
4.Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкций), устанавливающие требования к эксплуатации оборудования.
5. Формы документов на прием и отправку грузов и правила их оформления.
6. Порядок приема к учету и списания основных средств.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Дисциплинированность
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы" СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы" МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Главный инженер

7

Директор филиала

10. Карточка профессии "Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов":

Код группы:

2147-3

Код наименования занятия:

2147-3-003

Наименование профессии:

Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Типовые квалификационные характеристики должностей руководителей, специалистов и других служащих организаций нефтегазодобывающей отрасли, утвержденные приказом Министра энергетики Республики Казахстан 24 мая 2016 года № 217 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13884).
Параграф10. Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Опыт работы в должности Техника по эксплуатации оборудования газовых объектов не менее 3 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Выполнение работ по эксплуатации оборудования газовых объектов

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение выполнения работ по техническому обслуживанию и ремонту (ТОиР), диагностическому обследованию (ДО) газового оборудования.
2. Ведение документации по сопровождению ТОиР, ДО газового оборудования.
3. Выполнение мероприятий по повышению долговечности и надежности работы газового оборудования.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение выполнения работ по техническому обслуживанию и ремонту (ТОиР), диагностическому обследованию (ДО) газового оборудования



Навык 1:
Проведение планово-предупредительных ремонтов (ППР), графиков технического обслуживания (ТО) и диагностического обследования

Умения:
1.Разрабатывать сетевые графики выполнения работ.
2.Планировать проведение огневых и газоопасных работ и контролировать их выполнение.
3.Разрабатывать и контролировать выполнение мероприятий по организации и безопасному проведению ТОиР, ДО.
4.Планировать работу эксплуатационного персонала.
5. Оценивать риски при выполнении работ на оборудовании газовых объектов.
6. Пользоваться специализированными программными продуктами по направлению деятельности.

Знания:
1.Основы технической диагностики.
2.Основы теоретической механики.
3. Основы термодинамики.
4. Основы электротехники.
5. Основы материаловедения.
6.Основы сварочного производства.
7. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
8. Назначение, устройство и принцип действия оборудования газовых объектов.
9. Виды дефектов газового оборудования.
10. Правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
11.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
12. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
13. Внутренний трудовой распорядок.
14. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль технического состояния газового оборудования при проведении испытаний и после выполнения ремонтных работ

Умения:
1. Определять неисправности в работе оборудования, в том числе при проведении испытаний и после выполнения ремонтных работ.
2. Применять результаты диагностирования оборудования и экспертизы промышленной безопасности.
3. Применять передовой опыт по энергосбережению, по технологиям ремонта, методам и приемам труда.
4. Проводить мероприятия по подготовке оборудования к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период.
5. Применять средства индивидуальной и коллективной защиты
6. Принимать решения в режиме ограниченного времени.

Знания:
1. Структура, взаимодействие средств автоматизированных систем управления технологическими процессами (АСУ ТП), телемеханики, систем автоматического управления газового оборудования и управление ими.
2. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации газового оборудования.
3. Передовые технологии ремонта, прогрессивные методы и приемы труда.
4. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
5. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
6.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
7.Внутренний трудовой распорядок.
8. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Контроль соблюдения технологических регламентов при ТОиР, ДО газового оборудования

Умения:
1. Пользоваться контрольно-измерительными приборами и инструментами.
2. Читать чертежи и спецификацию.
3. Анализировать технические параметры газотранспортного оборудования.
4. Формировать потребности в запасных частях, материалах и инструментах.
5. Выявлять и устранять утечки газа.
6. Пользоваться персональным компьютером и его периферийными устройствами, оргтехникой.

Знания:
1. Технологические регламенты предприятия.
2. Принцип действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
3. Виды, методы и технология выполнения технического обслуживания и ремонтов газового оборудования.
. Инструкции по охране труда по профессиям и видам работ.
5. Номенклатура, требования к хранению материалов и запасных частей.
6. Нормы расхода инструмента, материалов и запасных частей.
7. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей. Среды
8. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
9. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10. Внутренний трудовой распорядок.
11. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Ведение документации по сопровождению ТОиР, ДО газового оборудования



Навык 1:
Оформление технической документации по ТОиР, ДО газового оборудования

Умения:
1. Классифицировать дефекты и неисправности газотранспортного оборудования при проведении его ремонта.
2. Вести документацию по передаче и приемке газотранспортного оборудования при проведении его ремонта.
3. Заполнять исполнительную документацию на ТОиР, ДО оборудования.
4. Оформлять акты на списание непригодных для дальнейшей эксплуатации материально-технических ресурсов.
5. Проводить паспортизацию оборудования.
6. Определять потребность в технической документации.
7. Формировать отчетность в области ТОиР, ДО оборудования.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О газе и газоснабжении", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе".
2.Организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности предприятия.
3. Техническая документация по эксплуатации и ремонту газового оборудования и требования к ее оформлению.
4. Порядок паспортизации оборудования.
5. Порядок списания материально-технических ресурсов.
6. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9. Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Оформление нарядов-допусков и других специальных разрешений на проведение работ

Умения:
1. Анализировать документацию по эксплуатации газового оборудования и безопасному выполнению работ.
2. Проводить инструктаж по охране труда и технике безопасности.

Знания:
1. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к ТОиР газового оборудования.
2. Порядок оформления нарядов-допусков на проведение работ.
3. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
4. Квалификационные характеристики подчиненного персонала.
5. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8. Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Выполнение мероприятий по повышению долговечности и надежности работы газового оборудования



Навык 1:
Подготовка предложений по повышению эффективности работы газового оборудования

Умения:
1. Анализировать возможности повышения эффективности работы газотранспортного оборудования.
2. Рассчитывать эффективность предлагаемых решений.
3. Формировать предложения по повышению эффективности работы оборудования.
4. Читать технологические схемы, чертежи и техническую документацию общего и специального назначения.

Знания:
1. Передовые технологии ремонта, прогрессивные методы и приемы труда.
2. Передовые энергосберегающие технологии при эксплуатации оборудования.
3. Основы изобретательской и рационализаторской деятельности.
4. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
5. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
6. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
7. Внутренний трудовой распорядок.
8. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Подготовка предложений в программу мероприятий, направленных на предупреждение аварий, инцидентов, отказов газового оборудования

Умения:
1. Выявлять факторы, влияющие на работу оборудования.
2. Разрабатывать меры по предупреждению и устранению аварий и инцидентов при эксплуатации оборудования.

Знания:
1. Технологические процессы транспортировки газа.
2. Стандарты безопасности труда, требования промышленной безопасности на опасных производственных объектах.
3. Физико-химические свойства природного газа, нестабильных жидких углеводородов, газовых и жидких сред, химических реагентов, порядок и правила их утилизации.
4. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов.
5. Правил и норм по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8. Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Внедрение передовых технологий ТОиР, ДО, прогрессивных методов и приемов труда в работе персонала

Умения:
1. Оценивать риски от внедрения новой техники, рационализаторских предложений, изменений организационно- технических условий рабочего места.
2. Оценивать эффективность от внедрения новаций
3. Применять передовой опыт по энергосбережению, по технологиям ремонта, методам и приемам труда.
4. Определять причины изменения и отклонения от нормативных (допустимых) величин эксплуатационных параметров оборудования.
5. Принимать решения по корректировке технологических параметров оборудования газовых объектов.

Знания:
1. Отраслевые документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий, научно-исследовательских и опытно-конструкторских разработок.
2. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
3. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
4. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
5. Внутренний трудовой распорядок.
6. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Дисциплинированность
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы" СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы" МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы" ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования

7

Главный инженер

11. Карточка профессии "Начальник газовой службы (участка)":

Код группы:

1329-3

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник газовой службы (участка)

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих". (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 32. Начальник службы эксплуатации оборудования (Главный механик)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы по специальности в соответствующем профилю организации виде экономической деятельности не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1329-3-017 - Начальник службы (в электроснабжении, подачи газа, пара и воздушного кондиционирования);
1329-3-020 - Начальник участка (в электроснабжении, подачи газа, пара и воздушного кондиционирования).

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойной, безопасной и эффективной работы системы газоснабжения

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Управление процессом эксплуатации газораспределительных сетей.
2. Обеспечение разработки технической документации.
3. Планирование и контроль деятельности персонала по эксплуатации газораспределительных систем.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Управление процессом эксплуатации газораспределительных сетей



Навык 1:
Проведение планово-предупредительных и аварийно-восстановительных работ

Умения:
1.Утверждать графики выполнения регламентных работ.
2. Утверждать перечни и планы проведения огневых и газоопасных работ, контролировать их выполнение.
3. Вести организацию работ в аварийных ситуациях на газовом оборудовании и газораспределительных сетях.
4. Утверждать и контролировать выполнение мероприятий по организации и безопасному проведению плановых работ.
5. Обеспечивать устойчивый и эффективный режим работы газового оборудования, установленный заводами-изготовителями, соблюдение правил эксплуатации, технического обслуживания.
6. Утверждать план и контролировать исполнение мероприятий по подготовке оборудования к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период в пределах газового участка.
7. Вести контроль работы оборудования, соблюдения режимов подачи газа.
8. Планировать работу эксплуатационного персонала.
9. Рассматривать и согласовывать отключение действующих участков газопроводов.
10. Принимать решения о постановке оборудования и газопроводов на ремонт.
11. Применять передовой опыт по энергосбережению, технологиям ремонта, методам и приемам труда.
12. Утверждать графики поверки средств измерения.
3. Анализировать технические параметры газового оборудования, данные по режиму подачи и оперативную отчетность.
14. Оценивать риски при выполнении работ на оборудовании газовых объектов.
15. Использовать специализированные программные продукты по направлению деятельности.

Знания:
1. Технология и методы ремонта, демонтажа и монтажа, проверки на точность и испытания отремонтированного оборудования.
2. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
3. Назначение, устройство и принципы действия оборудования газовых объектов.
4. Виды дефектов газового оборудования и способов их устранения.
5. Инструкции и конструкция газового оборудования, технологических схем и систем, строение и правила безопасной эксплуатации сосудов, работающих под давлением.
6. Физико-химические свойства нефти и газа.
7. Отраслевые стандарты, технических регламентов, руководств (инструкций), устанавливающие требования к эксплуатации газового оборудования и газораспределительных сетей.
8. Передовые технологии ремонта, прогрессивные методы и приемы труда.
9. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
10. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
11. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
12. Внутренний трудовой распорядок.
13. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Технический контроль состояния и технологический контроль выполнения работ по эксплуатации газораспределительных систем

Умения:
1. Читать чертежи и спецификации.
2. Принимать меры по соблюдению персоналом инструкций по эксплуатации газового оборудования, механизмов.
3. Разрабатывать программы и проводить обучение рабочих безопасным методам ведения работ.
4. Принимать решения по повышению эффективности (оптимизации) работы газового оборудования.
5. Разбирать причины аварий, инцидентов и отказов в работе оборудования, разрабатывать и утверждать мероприятия по их предотвращению.
6. Принимать решения по корректировке технологических параметров оборудования газовых объектов.
7. Распознавать нарушения в работе оборудования.
8. Формировать решения проблем, возникающих при проведении сертификации и аттестации.
9. Принимать решения по способам внедрения новой техники, рационализаторских предложений, изменений организационно- технических условий рабочего места.

Знания:
1. Технологические регламенты предприятия.
2. Требования, предъявляемые к трубопроводам и арматуре, работающим под давлением.
3. Принципы действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
4. Виды, методы и технологии выполнения технического обслуживания и ремонтов газового оборудования.
5. Инструкции по охране труда по профессиям и видам работ.
6. Основные требования при сварке труб и термообработке сварных соединений.
7. Основы материаловедения
8. Основы сварочного производства.
9. Основные технические показатели надлежащей работы газового оборудования.
10. Методика выполнения гидравлического расчета.
11. Причины коррозии трубопроводов и способы борьбы с ней.
12. Причины, вызывающие повреждение трубопроводов и арматуры, способы их предупреждения и устранения.
13. Производственные мощности и режимы работы оборудования.
14. Территориальное расположение оборудования и сетей, узлов присоединения потребителей.
15. Средства контроля соответствия технического состояния оборудования.
16. Устройство и правила пользования простыми такелажными средствами м грузоподъемными механизмами.
17. Виды и правила производства земляных работ.
18. Устройство, принцип работы и места установки средств измерений.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Обеспечение хозяйственной деятельности газового участка (службы)

Умения:
1. Утверждать заявки на приобретение инструмента, запасных частей, материалов, спец. одежды и прочее.
2. Обеспечивать и контролировать постановку полученных основных средств, инструментов, запасных частей, материалов и пр. на складской учет и их списание.
3. Проводить периодическую инвентаризацию.
4. Организовать учет затрат и соблюдение удельных норм топливно-энергетических ресурсов, смазки, масел и других материалов, необходимых для эксплуатации, и внедрять мероприятия по их снижению.
5. Утверждать акты на списание непригодных для дальнейшей эксплуатации материально-технических ресурсов.

Знания:
1. Номенклатура, требования к хранению материалов и запасных частей.
2. Нормы расхода инструмента, материалов и запасных частей.
3. Основы экономики, организации производства, труда и управления.
4. Правила пожарной безопасности.
5. Методы анализа организации управления производством.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Обеспечение разработки технической документации



Навык 1:
Контроль за разработкой и утверждением технической документации

Умения:
1. Определять потребность в технической документации.
2. Разрабатывать техническую документацию и оформлять в соответствии с требованиями действующих регламентирующих документов.
3. Использовать специализированные программные продукты для оформления технической документации.
4. Принимать меры по восстановлению утраченной технической документации, в том числе назначением необходимых обследований и проведением аудита.
5. Контролировать своевременное заполнение эксплуатационной и технологической документации персоналом.
6. Применять справочные материалы, анализировать научно- техническую информацию в области эксплуатации газового оборудования и газораспределительных сетей.

Знания:
1. Законодательство в сфере газа и газоснабжения.
2. Законодательство в сфере гражданской защиты.
3. Методические материалы, касающиеся производственной деятельности организации.
4. Виды технической документация по эксплуатации и ремонту газового оборудования и газораспределительных сетей, требования к ее оформлению.
5. Порядок паспортизации оборудования.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Планирование и контроль деятельности персонала по эксплуатации газораспределительных систем



Навык 1:
Руководство работниками газовой службы (участка)

Умения:
1. Осуществлять контроль за состоянием охраны труда и техники безопасности в подразделении.
2. Формулировать задания подчиненным работникам.
3. Вести оперативно-техническую и отчетную документацию.
4. Контролировать сроки предоставления отчетности и актов о выполненных работах по эксплуатации оборудования и газораспределительных сетей.
5. Оперативно принимать решения (в рамках должностных обязанностей).
6. Организовывать работу по внедрению новых устройств и освоению передовых методов производства работ (по мере их внедрения).

Знания:
1.Организационно-распорядительные документы организации.
2. Стандарты безопасности и охраны труда.
3. Виды инструктажей, их порядок и сроки проведения.
4. Инструкции по организации и производству газоопасных работ.
5. Порядок оформления нарядов-допусков для выполнения газоопасных работ.
6. Нормативные документы по организации противопожарных и противоаварийных тренировок.
7. Нормативные документы по эксплуатации оборудования и газораспределительных сооружений.
8. Положения и инструкции по расследованию и учету аварий и технологических нарушений, несчастных случаев на производстве.
9. Правила безопасности при работе с инструментом и приспособлениями.
10. Правила работы в условиях пересечения трасс газопроводов с иными коммуникациями.
11. Технологические регламенты по производству работ.
12.Должностные и производственные инструкции подчиненных работников.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ведение контроля качества выполнения работ персоналом

Умения:
1. Планировать и организовывать работу подчиненных работников.
2. Проводить периодические проверки качества выполненных планово-предупредительных работ.
3. Проводить регулярный наблюдательный аудит на предмет соблюдения работниками техники безопасности при выполнении планово-предупредительных работ.
4. Оценивать результаты деятельности подчиненных работников.
5. Проводить периодическое производственное обучение работников.

Знания:
1.Способы организации планирования, правила учета и подсчета показателей эффективности.
2. Порядок подготовки и правила проведения ремонта.
3.Правила организации технического обслуживания и ремонта объектов газораспределительных систем.
4.Требования нормативных документов к надлежащему состоянию объектов газораспределительных систем.
5. Классификация, технические характеристики и особенности работы газопроводов, газорегуляторных пунктов, запорной арматуры.
6.Технические регламенты (производственные инструкции) выполнения работ при эксплуатации объектов газораспределительных систем (последовательность операций).
7. Виды дефектов, причины выхода из строя оборудования, нарушения режима подачи газа, типовые ошибки при выполнении производственных инструкций, признаки неисполнения планово- предупредительных работ.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Дисциплинированность
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы"; СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы"; МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Главный инженер

7

Директор газового хозяйства

12. Карточка профессии "Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования":

Код группы:

3118-4

Код наименования занятия:

3118-4-005

Наименование профессии:

Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф. 90 Мастер участка

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы на производстве не менее 1 года или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы на производстве не менее 3 лет, при отсутствии образования по соответствующей специальности стаж работы на производстве не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1329-3-013 - Мастер участка (в электроснабжении, подачи газа, пара и воздушного кондиционирования)

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойной работы газового оборудования

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация работ по эксплуатации газового оборудования.
2. Проведение ремонта и обслуживание газового оборудования.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация работ по эксплуатации газового оборудования



Навык 1:
Документационное сопровождение технического обслуживания и текущего ремонта газового оборудования

Умения:
1. Применять требования нормативно-технической документации, читать чертежи, схемы.
2. Оформлять технические задания, дефектные ведомости, документы на прием и сдачу оборудования в ремонт.
3. Принимать в эксплуатацию газовое оборудование.
4. Составлять годовые графики по обходу и техническому обслуживанию и текущему ремонту газового оборудования.
5. Подготавливать графики поверки средств измерений.
6. Формировать сетевые графики проведения ремонтных работ.
7. Составлять заявки на запасные части, материалы, инструмент, а также контроль правильности их расходования.
8. Оформлять наряд-допуск к газоопасным работам.
9. Содействовать внедрению прогрессивных форм организации, методов и приемов труда, вносить предложения о присвоении в соответствии с единым тарифно-квалификационным справочником работ и профессий рабочих разрядов рабочим, принимать участие в тарификации работ и присвоении квалификационных разрядов рабочим участка.
10. Распределять производственное задание подчиненному персоналу и контролировать его исполнение.

Знания:
1. Оборудование участка и правила его технической эксплуатации, методов производственно-хозяйственной деятельности газового хозяйства.
2. Законодательные и иные нормативно-правовые акты Республики Казахстан, внутренние и внешние нормативные документы, регламентирующие производственно-хозяйственную и финансово-экономическую деятельность организации.
3.Система планово-предупредительного ремонта оборудования.
4. Передовой отечественный и зарубежный опыт по управлению производством.
5. Основы экономики, организации производства, труда и управления.
6. Современный уровень эксплуатации и технического обслуживания.
7. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
8. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
9.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10. Внутренний трудовой распорядок.
11. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение мероприятий по повышению долговечности и надежности работы газового оборудования

Умения:
1. Анализировать параметры работы газового оборудования, результаты производственной деятельности.
2. Разрабатывать методические и нормативные материалы, техническую документацию на газовое оборудование.
3. Проводить испытания материалов, деталей, узлов, агрегатов и газового оборудования.
4. Составлять паспорта на газовое оборудование, спецификации на запасные части, ведомости дефектов и другую техническую документацию.
5. Оценивать состояние и правильность эксплуатации газового оборудования, инструмента, приспособлений, коммуникаций, производственного инвентаря, индивидуальных средств защиты, а также правильность ведения работ.
6. Разрабатывать перспективные и текущие планы работ, технического обслуживания и ремонта газового оборудования, мероприятий по улучшению эксплуатации и повышению эффективности использования оборудования, применению рационализаторских предложений и изобретений
7. Формировать бригады (их количественного, профессионально- квалификационного состав), разрабатывать и внедрять мероприятия по рациональному обслуживанию бригад, координировать их деятельность.

Знания:
1. Порядок составления паспортов на оборудование, инструкция по эксплуатации и техническому обслуживанию оборудования, ведомостей дефектов и спецификаций.
2. Технологические регламенты установок, требования производственных инструкций по эксплуатации и техническому обслуживанию оборудования.
3. Содержание паспортов основного и вспомогательного обслуживаемого оборудования.
4. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
5. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
6. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
7. Внутренний трудовой распорядок.
8. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Проведение ремонта и обслуживание газового оборудования



Навык 1:
Предоставление оборудования в ремонт, вывод оборудования из ремонта, пуск в эксплуатацию

Умения:
1. Готовить газовое оборудование к работе после ремонта, проводить технический осмотр устройств и узлов.
2. Контролировать параметры и надежность элементов газового оборудования.
3. Проводить тестовые проверки с целью своевременного обнаружения неисправностей.
4. Испытывать и принимать газовое оборудование в промышленную эксплуатацию.

Знания:
1. Порядок приема и вывода оборудования из эксплуатации.
2. Правила сдачи оборудования в ремонт и приема после ремонта.
3. Методы монтажа, регулировки и наладки оборудования.
4. Методы проведения проверок технического состояния оборудования.
5.Правила консервации оборудования.
6. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9. Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Техническое обслуживание и ремонт газового оборудования

Умения:
1. Определять очередность технического обслуживания, ремонта и диагностического обследования оборудования, трубопроводов, установок, систем, сооружений.
2. Пользоваться контрольно-измерительными приборами и инструментами по направлению деятельности.
3. Руководить процессом монтажа (демонтажа) газового оборудования.
4. Проводить огневые, газоопасные и другие работы повышенной опасности.
5. Определять приоритетность выполнения эксплуатационных задач.
6. Осуществлять формирование бригад (их количественного, профессионально-квалификационного состава), координировать их деятельность.
7. Осуществлять производственный инструктаж рабочих, проводить мероприятия по выполнению порядка по безопасности и охране труда и производственной санитарии, технической эксплуатации оборудования и инструмента, а также контроль над их соблюдением.

Знания:
1. Технические характеристики, конструктивные особенности, типичные дефекты и неисправности, назначение, режимы работы и правила эксплуатации газового оборудования.
2. Организация и технология ремонтных работ.
3. Виды, методы и технологии выполнения технического обслуживания, ремонта оборудования, закрепленного за участком.
4. Видов дефектов оборудования, закрепленного за участком, и способов их устранения.
5. Технологической схемы участка.
6. Правил проведения огневых, газоопасных и других работ повышенной опасности.
7.Основ телемеханики.
8. Технологии механизированной обработки материалов.
9. Правил и норм по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
10. Требований производственной санитарии и противопожарной безопасности.
11.Правил пользования средствами индивидуальной защиты.
12.Внутреннего трудового распорядка.
13. Основ оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Аккуратность
Техническая грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы";
СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы";
МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов

4

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

13. Карточка профессии "Диспетчер Аварийно-диспетчерской службы (АДС)":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Диспетчер Аварийно-диспетчерской службы (АДС)

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 27. Диспетчер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация инженерных систем объектов жилищно-коммунального хозяйства

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) без предъявления требований к стажу работы или общее среднее и стаж работы по специальности не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3159-0-001 - Диспетчер (общий профиль)

Основная цель деятельности:

Обеспечение оперативного контроля и координации работы аварийных бригад и ремонтных служб, прием и обработка заявок от населения, организация устранения аварийных ситуаций, ведение учета и отчетности по выполненным работам

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Прием и обработка заявок от населения и организаций
2. Оперативное управление работой аварийных и ремонтных служб
3. Мониторинг выполнения заявок и устранения аварийных ситуаций

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Прием и обработка заявок от населения и организаций



Навык 1:
Ведение Журнала регистрации аварийных заявок

Умения:
1. Принимать заявки от населения и организаций по телефону и через электронные каналы связи;
2. Оформлять и регистрировать заявки вручную и/или с применением информационных систем;
3. Проверять полноту и корректность сведений в заявках (адрес, проблема, контактные данные);
4. Проводить инструктаж заявителя по обеспечению безопасности дальнейших действий;
5. Своевременно передавать заявки соответствующим службам или специалистам;
6. Своевременно осуществлять оповещение заинтересованных местных исполнительных и государственных органов, в соответствии с Планом ликвидации аварий и Планами взаимодействия коммунальных служб
7. Вести учет, контроль исполнения и закрытие заявок с фиксацией сроков исполнения;
8. Использовать программы учета и электронного документооборота, включая специализированные информационные системы.

Знания:
1. Основы законодательства Республики Казахстан в сфере газоснабжения.
2. Основные типы неисправностей и аварийных ситуаций;
3. Правила делопроизводства и документооборота.
4. Основы работы с информационными системами диспетчеризации и базами данных;
5. Основные правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8. Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Передача заявок соответствующим службам

Умения:
1. Оперативно направлять полученные заявки в соответствующие аварийные, ремонтные и эксплуатационные службы согласно утвержденному Плану ликвидации аварий;
2. Применять алгоритмы распределения заявок по категориям;
3. Использовать средства связи (телефон, радиосвязь, информационные системы) для передачи заявок;
4. Фиксировать факт передачи заявки в журнале или информационной системе, указывать дату, время и ответственное подразделение;
5. Контролировать получение заявки службой-исполнителем.

Знания:
1. Порядок взаимодействия диспетчерской службы с оперативными и техническими подразделениями;
2. План ликвидации аварий
3. Инструкции и внутренние положения по аварийно-диспетчерскому облуживанию;
4. Средства коммуникации, применяемые для передачи информации (телефонные сети, радиосвязь, и т.д.).
5. Должностная инструкция диспетчера и положение об АДС.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Оперативное управление работой аварийных и ремонтных служб



Навык 1:
Контроль исполнения заявок

Умения:
1. Осуществлять контроль за сроками исполнения заявок, переданных подразделениям на исполнение.
2. Получать и фиксировать информацию об этапах выполнения работ от исполнителей.
3. Вести учет завершенных и незавершенных заявок с указанием причин задержек.
4. Информировать заявителей о статусе исполнения заявки.
5. Формировать отчетность по исполнению заявок в установленные сроки.

Знания:
1. Порядок организации и взаимодействия с коммунальными службами.
2. Требования к ведению отчетности и учету исполнения заявок.
3. Информационные системы или журналы учета, применяемые в диспетчеризации.
4. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан, регламентирующие порядок аварийно-диспетчерского обслуживания в сфере газоснабжения.
6. Должностная инструкция диспетчера и положение об АДС.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Координация выездов бригад

Умения:
1. Организовывать и планировать своевременный выезд ремонтных и аварийных бригад на объекты.
2. Оперативно распределять заявки между бригадами с учетом их загруженности и специализации.
3. Обеспечивать коммуникацию между диспетчером, бригадами и заявителями для эффективного решения проблем.
4. Отслеживать и контролировать перемещение и прибытие бригад на место проведения работ.
5. Вести документацию по координации выездов и реагированию на аварийные ситуации.

Знания:
1. Структура и функциональные обязанности ремонтных и аварийных служб.
2. Порядок и регламент оперативного реагирования на заявки и аварийные ситуации.
3. Правила организации работы бригад, включая время выезда, маршруты и требования безопасности.
4. Используемые коммуникационные средства и информационные системы для координации выездов.
5. Нормативно-правовые акты Республики Казахстан, регулирующие порядок аварийного реагирования.
6. Должностная инструкция диспетчера и положение об АДС.
7. Графики сменности аварийных бригад.
8. Правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
9. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
10. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
11. Внутренний трудовой распорядок.
12. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Ведение сменной отчетности

Умения:
1. Составлять и оформлять сменные отчеты о выполненных работах, аварийных ситуациях и реагировании на заявки.
2. Анализировать информацию о ходе выполнения работ для оценки эффективности и оперативного принятия решений.
3. Вести документацию в соответствии с установленными нормативами и требованиями.
4. Использовать информационные системы для регистрации и хранения отчетных данных.
5. Обеспечивать своевременную передачу сменных отчетов руководству и заинтересованным подразделениям.

Знания:
1. Правила и процедуры ведения сменной отчетности.
2. Форматы и требования к оформлению документации согласно нормативно-правовым актам Республики Казахстан.
3. Основы управления ремонтными и аварийными работами.
4. Используемые информационные системы и программное обеспечение для учета и отчетности.
5. Нормативные документы, регламентирующие порядок ведения отчетности и контроля в сфере газоснабжения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Мониторинг выполнения заявок и устранения аварийных ситуаций



Навык 1:
Работа с диспетчерскими программами и средствами связи

Умения:
1. Ориентироваться в структуре газовых хозяйств и зонах обслуживания.
2. Быстро и грамотно принимать решения в нестандартных ситуациях.
3. Владеть речевой культурой при общении с населением.
4. Работать с компьютерной и офисной техникой.
5. Четко передавать информацию между службами и вышестоящим организациям.

Знания:
1. Основы функционирования систем газоснабжения.
2. Правила и регламенты работы газовых служб.
3. Порядок взаимодействия между аварийными и ремонтными подразделениями.
4. Основы делопроизводства, документооборота, инструкции по диспетчерской деятельности.
5. Основы охраны труда и пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Пунктуальность
Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Устные коммуникативные навыки
Способность к обучению и самообучению
Компьютерная грамотность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

Приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 9 октября 2017 года № 673 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 15986) "Об утверждении Требований по безопасности объектов систем газоснабжения"

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования

14. Карточка профессии "Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов":

Код группы:

3118-3

Код наименования занятия:

3118-3-003

Наименование профессии:

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Типовые квалификационные характеристики должностей руководителей, специалистов и других служащих организаций нефтегазодобывающей отрасли, утвержденные приказом Министра энергетики Республики Казахстан 24 мая 2016 года № 217 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 13884).
Параграф 12. Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Общий стаж работы не менее 1 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3118-4-012 - Техник по эксплуатации нефтегазопроводов

Основная цель деятельности:

Документационное обеспечение эксплуатации газового оборудования

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Ведение документации по эксплуатации газового оборудования
2. Формирование отчетности по направлению деятельности

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Ведение документации по эксплуатации газового оборудования



Навык 1:
Оформление инструкций по эксплуатации газового оборудования и безопасному выполнению работ

Умения:
1. Читать технологические схемы, чертежи и техническую документацию общего и специального назначения.
2. Работать с эксплуатационной документацией.
3. Определять потребность в материально-технических ресурсах, средствах индивидуальной и коллективной защиты на основе имеющихся нормативов.
4. Оформлять технологические схемы, чертежи, паспорта оборудования.
5. Оформлять организационно-распорядительные документы.
6. Работать с персональным компьютером и его периферийными устройствами, оргтехникой.
7. Составлять отчеты о выполнении заданий, обрабатывать материалы для технических отчетов по выполняемым работам.
8. Оформлять изменения в технической документации в связи с модернизацией оборудования.

Знания:
1. Основы черчения и составления схем.
2. Стандарты, технические условия, руководящие документы по разработке и оформлению технической документации.
3. Правила оформления инструкций по эксплуатации газового оборудования и безопасному выполнению работ.
4. Назначение, устройство и принципы работы газового оборудования.
5. Правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной. Безопасности
7. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8. Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ведение и актуализация данных о работе оборудования газовых объектов, в том числе в информационных системах

Умения:
1. Поддерживать в актуальном состоянии технологические схемы расположения оборудования и газопроводов, чертежи.
2. Вести учет оборудования, неисправностей в его работе по подразделению.
3.Пользоваться специализированным программным обеспечением.
4. Изучать и осваивать новые системы и оборудование, используемое на объектах отрасли.
5. Участвовать в разработке перспективных разработок, инструкций по организации эксплуатации, проведении пусконаладочных работ.
6. Участвовать в испытаниях технологического оборудования, проведении экспериментальных работ по проверке и освоению нового оборудования и технологических процессов.
7. Участвовать в анализе, подборке материалов по надежности и экономичности работы систем и оборудования.
8. Участвовать во внедрении вычислительной техники с целью повышения оперативности и снижения трудозатрат при обработке материалов.

Знания:
1.Порядок хранения исполнительной, проектной документации.
2. Требования нормативных актов и распорядительных документов по делопроизводству.
3.Правила работы на персональном компьютере на уровне пользователя, использующего программное обеспечение по направлению деятельности.
4. Информационные системы, связанные с работой газового оборудования по направлению деятельности.
5. Производственные мощности, эксплуатационные характеристики, технико-экономические характеристики и конструктивные особенности оборудования.
6. Технологические схемы и система, правила устройства и безопасной эксплуатации сосудов, работающих под давлением.
7. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
8. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
9. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10. Внутренний трудовой распорядок.
11. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Формирование отчетности по направлению деятельности



Навык 1:
Составление отчетов по использованию материально-технических ресурсов

Умения:
1. Определять потребность в материально-технических и топливно-энергетических ресурсах.
2. Анализировать информацию, предоставляемую в рамках установленной отчетности.
3. Формировать отчеты по использованию материально-технических и топливно-энергетических ресурсов.
4. Оформлять акты на списание изношенного инструмента и оснастки.
5. Формировать отчетность в области эксплуатации газовых объектов.

Знания:
1. Порядок составления отчетности.
2. Нормативные материалов по расходу сырья, материалов, СИЗ, топлива и энергии.
3. Правила работы на персональном компьютере в объеме пользователя, использующего программное обеспечение.
4. Стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к формированию отчетности в области эксплуатации оборудования газовых объектов.
5.Порядок списания изношенного инструмента и оснастки.
6. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9. Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ведение табеля учета использования рабочего времени

Умения:
1. Оформлять табель учета использования рабочего времени.
2. Рассчитывать баланс рабочего времени.
3. Составлять графики для сменных рабочих.

Знания:
1. Законодательные и иные нормативные правовые акты Республики Казахстан.
2. Нормативно-технические, методические и организационно- распорядительные документы организации в области профессиональной деятельности.
3. Основы экономической деятельности, организации труда, производства и управления в организации.
4. Режим труда и отдыха.
5. Графики сменности.
6. Правила внутреннего трудового распорядка.
7. Производственные санитарные правила.
8. Инструкции по производству огневых и газоопасных работ и другие положения.
9. Основы экономики, организации труда и управления.
10.Основы трудового законодательства.
11. Правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности, охраны окружающей среды.
12.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
13.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
14.Внутренний трудовой распорядок.
15. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Аккуратность
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Техническая грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы";
СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы"; МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации оборудования газовых объектов

5

Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования

15. Карточка профессии "Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-021

Наименование профессии:

Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 15-17. Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов, 3-5 разряды

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы не менее 1 года в газовом хозяйстве для каждого разряда

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Техническое обслуживание и эксплуатация подземных газопроводов и сооружений на них

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Проверка состояния подземных газопроводов и сооружений на них.
2. Техническое обслуживание и ремонт подземных газопроводов и сооружений на них.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Проверка состояния подземных газопроводов и сооружений на них



Навык 1:
Осмотр подземных газопроводов и сооружений на них

Умения:
Для всех разрядов: 1
1. Читать исполнительные съемки, технологические схемы и маршрутные карты обхода газопроводов, опознавательные знаки и привязки подземных газопроводов.
2. Выявлять несоответствия в оформлении и содержании обслуживаемого участка газопроводов нормативным требованиям.
3. Оценивать состояние земляного покрова в местах возможного выхода подземного трубопровода на поверхность.
4.Определять техническое состояние трубопроводной и предохранительной арматуры, клапанов командных приборов систем управления кранами.
5. Оценивать состояние колодцев, крановых и факельных площадок, площадок аварийного запаса.
6.Отбирать пробы газовоздушной среды в колодцах, контрольных трубках подвалах ближайших зданий.
7.Применять средства индивидуальной защиты.
8. Вести записи результатов осмотра газопроводов.
9.Устанавливать опознавательные знаки и настенные указатели.

Знания:
Для всех разрядов:
1. Требования нормативных правовых актов, технической документации и распорядительных документов к оформлению и содержанию газопроводов.
2. Состав, порядок и периодичность выполнения плановых осмотров.
3. Физические и химические свойства транспортируемого продукта.
4. Порядок действий в случае обнаружения утечек, неисправностей, нарушений в охранной зоне и зоне минимальных расстояний, размывов, повреждений на трассе трубопроводов.
5. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8.Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль состояния подземных газопроводов и сооружений на них

Умения:
Для всех разрядов:
1. Выявлять утечки газа на газопроводах.
2. Снимать показания приборов, установленных на трубопроводах и трубопроводной арматуре.3
3. Применять газоанализаторы, тече-, трассоискатели, прочие приборы и средства измерения.
4. Пользоваться средствами связи и сигнализации.

Знания:
Для всех разрядов:
1. Нормативная глубина залегания трубопровода.
2. Разрешенное рабочее давление в трубопроводе.
3. Назначение и характеристики контрольно-измерительных приборов, установленных на трубопроводах и трубопроводной арматуре.
4.Порядок пользования средствами связи и сигнализации.
5. Правила определения утечек газа на газопроводах.
6. Устройство и правила пользования газоанализаторами, тече-, трассоискатели, прочими приборами и средствами измерения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Техническое обслуживание и ремонт подземных газопроводов и сооружений на них



Навык 1:
Выполнение слесарных работ при ремонте действующих газопроводов низкого давления до 200 мм

Умения:
Разряд 3
В дополнение к умениям 2 разряда:
1.Обслуживать трассы газопроводов и сооружения на них.
2. Выполнять слесарные работ при ремонте действующих газопроводов низкого давления до 200 миллиметров.
3.Удалять конденсат из конденсатосборников низкого давления.
4. Проверять исправность газовых колодцев, конденсатосборников и арматуры.
5. Проводить монтаж и демонтаж под давлением линзовых компенсаторов и задвижек на газопроводах низкого давления.
6. Устранять небольшие утечки в арматуре на газопроводах низкого давления.
7. Удалять газовоздушную смесь из газопроводов, шурфовка и прочистка газопроводов.
8. Восстанавливать изоляцию на подземных газопроводах.
9. Отбирать пробы газовоздушной смеси в помещениях и колодцах для контрольной проверки.
10.Ремонтировать газовые колодцы.
11. Проводить профилактический и текущий ремонт газопроводов и сооружений на них.
12. Бурить скважины на глубину заложения газопровода.
13.Оценивать состояния изоляции и газопровода.
14. Замерять давление газа на газопроводах.

Знания:
Разряд 3:
В дополнение к знаниям 2 разряда:
1. Правила ведения работ на газопроводах и сооружениях.
2. Назначение и устройство арматуры подземных газопроводов.
3. Способы выявления и устранения неисправностей сооружений на газопроводах.
4. Устройство регуляторов давления, манометров, предохранительных клапанов. и запорной арматуры
5. Способы и правила удаления конденсата из конденсатосборников.
6.Способы отбора проб газовоздушной смеси в помещениях и колодцах для контрольной проверки.
7. Типы врезок и переключений на действующих газопроводах низкого давления и способов проверки плотности узлов газопроводов.
8. Типы противокоррозионной изоляции, порядок нанесения ее на газопроводы и правила приема в эксплуатацию.
9. Правила проведения шурфовых работ.
10.Способы выявления и устранения закупорок на газопроводах.
11. Свойства растворителей для ликвидации закупорок, порядка их применения, хранения.
12. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
13.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
14.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
15.Внутренний трудовой распорядок.
16. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение слесарных работ при производстве врезок, переключений и ремонтных работ на действующих газопроводах среднего и высокого давлений диаметром до 500 мм

Умения:
Разряд 4
В дополнение к умениям 3 разряда:
1. Осматривать, проверять и устанавливать конденсатосборники на трассах газопроводов высокого и среднего давления, удалять из них конденсат.
2. Устранять выявленные неисправности на стояках конденсатосборников.
3. Составлять график и маршрутные карты обхода газопроводов.
4. Испытывать на плотность, продувка и пропаривание газопроводов.
5. Выполнять сложные слесарные работы при ремонте подземных газопроводов, устранение утечек газа и закупорок.
6. Осуществлять монтаж и демонтаж линзовых компенсаторов, конденсатосборников, гидрозатворов и задвижек под средним и высоким давлением газа.
7. Определять местоположения подземных газопроводов, проверка состояния изоляции их электронными приборами.
8. Шурфовать по трассе газопровода с изолировкой вскрытого участка.
9. Подготавливать и центровать трубы под сварку.
10. Смазывать краны на газопроводе высокого давления.
11. Принимать меры по обеспечению сохранности газопровода при производстве работ посторонними организациями близ трасс газопроводов.

Знания:
Разряд 4
В дополнение к знаниям 3 разряда:
1. Правила ведения работ на трассах газопроводов.
2. Правила и способы удаления конденсата из коденсатосборников среднего и высокого давления.
3. Устройство и проверка работы газоанализаторов всех систем, применяемых при производстве работ на подземных газопроводах.
4. Способы и правила производства продувки, испытания и пропаривания газопроводов.
5. Технические условия на монтаж, испытание и сдачу в эксплуатацию подземного газопровода.
6. Правила и способы устройства временных байпасов на капитально-ремонтируемых газопроводах.
7. Виды ремонтов газопроводов.
8. Правила производства врезок и переключений на газопроводах среднего и высокого давления диаметром до 500 мм.
9. Устройство и порядок работы электронных приборов контроля состояния изоляции газопроводов.
10.Способы установки уплотнительных муфт на газопроводах всех диаметров среднего и высокого давления.
11.Устройство и правила монтажа и демонтажа линзовых компенсаторов и запорной арматуры на газопроводах среднего и высокого давления диаметром до 500 мм.
12. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
13.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
14.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
15.Внутренний трудовой распорядок.
16. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Выполнение слесарных работ при производстве врезок и переключений действующих газопроводов среднего и высокого давлений диаметром свыше 500 мм

Умения:
Разряд 5:
В дополнение к умениям 4 разряда:
1. Устанавливать уплотнительные, усилительные, накладные муфты и бандажи на газопроводах.
2. Изолировать подземные газопроводы.
3. Делать разметку, изготавливать и монтировать крупные фасонные части и детали газопроводов непосредственно на трассах.
4. Составлять эскизы отдельных сложных узлов газопроводов и пересечений.
5. Определять состояние изоляции и проверять герметичность подземных газопроводов электронными приборами.
6. Локализовать места утечек газа.
7. Испытывать на плотность, продувать и пропаривать газопроводы.
8. Выполнять особо сложные слесарные работы при наращивании водоотводящей трубки конденсатосборников низкого давления, контрольных трубок и проводников.
9. Демонтировать, заменять и монтировать конденсатосборники среднего и высокого давлений.
10. Руководить работой слесарей более низкой квалификации.

Знания:
Разряд 5:
В дополнение к знаниям 4 разряда:
1. Способы и правила врезок, изоляции и переключений на газопроводах среднего и высокого давления диаметром свыше 500 мм.
2. Правила и способы производства продувки, испытания и пропаривания газопроводов, устройство и работа электронных приборов контроля состояния герметичности газопроводов, порядка монтажа и демонтажа конденсатосборников, задвижек, самосмазывающихся кранов, компенсаторов диаметром свыше 500 мм, устройство приспособлений для врезок в газопроводы без снижения давления и правила ремонта таких газопроводов.
3. Технические условия на разметку, обработку и сборку сложных и крупных фасонных частей и деталей под сварку.
4. Технические условия на монтаж, испытание и сдачу в эксплуатацию газопроводов и сооружений на них.
5. Конструктивные особенности особо сложного оборудования, устанавливаемого на подземных газопроводах и правила его ремонта.
6. Правила составления эскизов сложных узлов и пересечений газопроводов.
7. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
8. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
9.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10.Внутренний трудовой распорядок.
11. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение работать в команде
Внимательность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения
Умение решать проблемы
Способность выбирать лучшие методы из существующих наборов вариантов

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы";
СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы"; МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования

4

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

16. Карточка профессии "Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-020

Наименование профессии:

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 3-5. Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования, 3-5 разряд

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы не менее 1 года в газовом хозяйстве для каждого разряда

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-017 - Слесарь по ремонту и обслуживанию технологических установок и газового оборудования;
7126-9-018 - Слесарь по ремонту и обслуживанию технологического оборудования.

Основная цель деятельности:

Обеспечение надежного и эффективного функционирования газового оборудования газораспределительных систем

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1.Обеспечение работы оборудования газораспределительных систем.
2. Техническое обслуживание и ремонт оборудования газораспределительных систем.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение работы оборудования газораспределительных систем



Навык 1:
Контроль технического состояния и работоспособности оборудования газораспределительных систем

Умения:
Разряд 3
В дополнение к умениям 2 разряда:
1. Проверять по приборам уровень давления газа до и после регулятора, перепад давления на фильтре, температуры воздуха в помещении.
2. Осуществлять проверку работы системы очистки газа и отвода конденсата (фильтры, емкости для сбора конденсата).
3. Осуществлять проверку работы узла измерения расхода, а также учета газа на собственные технологические нужды (трубопроводная арматура, импульсные линии, приборы расхода и качества газа).
4. Проводить испытание срабатывания систем аварийного отключения оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа в составе бригады.
5. Проверять исправность манометров.
6. Проверять герметичность фланцевых и резьбовых соединений и производить протяжку соединений всех типов.
7. Проверять состояние и работоспособность электроосвещения, вентиляции, системы отопления, визуально выявлять трещины и неплотности стен, отделяющих основное и вспомогательные помещения.
8. Выполнять простые слесарные работы (рубку, правку, гибку, резку, опиливание, сверление простых деталей).
9. Производить измерения при помощи измерительных приборов и инструментов.
10. Производить очистку простого и средней сложности оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа от загрязнений, уборку помещений и уборку территорий пунктов редуцирования от снега, мусора и сухостоя.
11. Производить установку или снятие ограждений, плакатов и предупреждающих знаков.

Знания:
Разряд 3
В дополнение к знаниям 2 разряда:
1. Способы технических измерений.
2. Устройство и принцип работы узлов очистки газа.
3. Характерные неисправности простых и средней сложности узлов и механизмов машин и аппаратов, насосов, трубопроводов и трубопроводной арматуры.
4. Порядок работы, инструкции, меры предосторожности при проведении работ по удалению конденсата.
5. Правила применения смазок, масел, моющих составов.
6. Устройство и принцип работы, порядок проведения испытаний срабатывания систем аварийного отключения оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение заданного режима работы оборудования газораспределительных систем

Умения:
Разряд 3
В дополнение к умениям 2 разряда:
1. Регулировать режим работы оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа (увеличение или ограничение расхода газа, переключение линий редуцирования).
2. Производить проверку и настройку параметров срабатывания предохранительных запорных и сбросных клапанов пунктов редуцирования.
3. Настройка регуляторов давления газа.
4. Производить пуск в работу регуляторов давления газа.
5. Осуществлять ввод в работу (вывод из работы) средств измерений.
6. Определять засоренность фильтров, производить разборку и очистка кассеты фильтра (продувку).
7. Производить удаление (слив) конденсата из возможных мест его скопления.

Знания:
Разряд 3
В дополнение к знаниям 2 разряда:
1. Порядок и состав работ, меры предосторожности при проверке и настройке, регулировке оборудования.
2. Последовательность операций и безопасные методы производства работ при пуске в работу регуляторов давления, вводе/выводе из работы средств измерений. 3
3. Правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
4. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности. 5
5.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
6.Внутренний трудовой распорядок.
7. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Техническое обслуживание и ремонт оборудования газораспределительных систем



Навык 1:
Обслуживание пунктов редуцирования и оборудования газораспределительных систем

Умения:
Разряд 4
В дополнение к умениям 3 разряда:
1. Отключать оборудование для проведения регламентных работ.
2. Использовать инструмент и приспособления для выполнения технического обслуживания оборудования газораспределительных систем, работать ручным слесарным и механизированным инструментом.
3. Изготавливать уплотнительные прокладки, пользоваться устройствами для набивки уплотнительных материалов в шаровые краны.
4. Использовать поверхностно-активные вещества и средства измерения (газоанализаторы) для определения загазованности и утечек газа.
5. Проверять ход и плотность закрытия задвижек и предохранительных клапанов.
6. Выполнять проверку на герметичность резьбовых и сварных соединений.
7. Устранять на месте утечки вследствие неплотности соединений.
8. Производить смазку трущихся частей, подтягивание и перенабивку сальников.
9. Определять плотность и чувствительность мембран регуляторов давления и управления.
10. Производить продувку импульсных трубок к контрольно-измерительным приборам, предохранительного запорного клапана и регулятору давления (запорный клапан).
11. Осуществлять проверку параметров срабатывания, настройку предохранительных и запорных клапанов пунктов редуцирования газа.
12. Выполнять разборку и смазку, замену отключающих устройств в составе бригады.
13. Удалять конденсат из емкости сбора конденсата в составе бригады.
14. Устранять мелкие дефекты и неисправности оборудования, выявленные при обходе и осмотре.
15.Производить замену дефектных деталей (манжетных и сальниковых уплотнений, подшипников, втулок, шпилек) в составе бригады.
16. Поддерживать санитарное и техническое состояние помещений/зданий пунктов редуцирования и их территорий в соответствии с требованиями нормативно-технической документации.

Знания:
Разряд 4
В дополнение к знаниям 3 разряда:
1. Материаловедение.
2. Основы газовой динамики.
3. Физико-химические свойства газового конденсата, порядок и правила его утилизации.
4. Виды, типы и характеристики устройств для набивки шаровых кранов.
5.Возможные дефекты резиновых уплотнений и мембран.
6. Инструкции по эксплуатации газового оборудования.
7. Порядок регулировки упоров шаровых кранов.
8.Проектное положение технологического оборудования.
9. Требования к техническому освидетельствованию оборудования, подконтрольного надзорным органам Республики Казахстан.
10.Устройство, принцип действия и правила ремонта технических устройств газорегуляторных пунктов.
11. Устройство, принцип действия и правила ремонта испарительных установок, компрессоров, центробежных и поршневых насосов на газораздаточных станциях сжиженного газа.
12. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
13.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
14.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
15.Внутренний трудовой распорядок.
16. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Демонтаж и подготовка к ремонту сложного оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа

Умения:
Разряд 4
В дополнение к умениям 3 разряда:
1. Выполнять измерения контрольно-измерительными приборами и инструментами.
2. Проверять исправность грузозахватных приспособлений перед использованием.
3. Выполнять подготовку сложного оборудования, технологических трубопроводов к демонтажу и ремонту, производить очистку узлов и деталей от загрязнений.
4. Производить перевод работы пункта редуцирования на байпасную (резервную) линию.
5. Осуществлять вывод из работы (ввод в работу) простого и средней сложности оборудования, в том числе работающего под давлением, в составе бригады.
6. Производить стравливание (удаление) газа из технологической обвязки через продувочные свечи.
7. Изготавливать приспособления для производства работ.
8. Производить разборку и сборку фланцевых соединений для демонтажа и монтажа сложного оборудования, подлежащего ремонту, разборку и сборку узлов и механизмов сложного оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
9. Осуществлять демонтаж (монтаж) арматуры, узлов, деталей и совмещение кромок для их сварки.
10. Выполнять средней сложности и сложные слесарные работы по врезке и вырезке действующих газопроводов.
11. Производить наладку контрольно-измерительных приборов.
12. Выявлять дефекты, влияющие на работу сложного оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
13. Составлять дефектные ведомости на ремонт газового оборудования пунктов редуцирования и прочего оборудования газораспределительных систем.

Знания:
Разряд 4
В дополнение к знаниям 3 разряда:
1. Приемы слесарных работ.
2. Правила чтения чертежей деталей.
3. Правила и последовательность операций при выполнении монтажных и демонтажных работ.
4. Назначение, устройство и правила применения контрольно-измерительных приборов и инструментов.
5. Требования по эксплуатации грузозахватных приспособлений и грузоподъемных механизмов.
6. Виды и назначение ручного и механизированного инструмента.
7. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
8. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
9.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10.Внутренний трудовой распорядок.
11. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Ремонт пунктов редуцирования и оборудования газораспределительных систем

Умения:
Разряд 4
В дополнение к умениям 3 разряда:
1. Выполнять шабрение, распиливание, пригонку и припасовку, притирку, доводку, полирование.
2. Производить рубку, правку, гибку, резку, опиливание, сверление, сложных деталей.
3. Выполнять жестяные, регулировочные, смазочные, крепежные работы.
4. Выполнять работы на обдирочном, настольно-сверлильном, трубогибочном, заточном станке и с применением шлифовального инструмента.
5.Проводить замену фильтрующих элементов в составе бригады, замену сальниковых уплотнений и уплотнительных прокладок на предохранительных клапанах, задвижках и вентилях.
6. Производить ремонт и/или замену устаревшего или изношенного оборудования или его отдельных узлов /частей.
7. Проверять состояние и прочистка дымоходов (перед отопительным сезоном), состояние вентиляционной системы.
8.Обслуживать систему отопления (опрессовку при необходимости), в том числе отопительные установки, системы вентиляции, освещения и связи.
9. Проводить ремонт зданий пунктов редуцирования (восстановление отдельных мест обвалившейся штукатурки, замену разбитых стекол в оконных проемах, отдельных участков кровли, побелку или окраску стен).
10. Осуществлять окраску молниеприемников и токоотводов системы молниезащиты пунктов редуцирования (по мере необходимости).
11. Производить ремонт изоляционного покрытия трубопроводов на участке земля-воздух в составе бригады.
12. Регулировать опоры технологических трубопроводов в составе бригады.
13. Проверять эксплуатационную готовность арматуры (свободного хода шпинделя, герметичности трубопроводной арматуры) после завершения ремонтных работ.
14. Выполнять работы по настройке и наладке оборудования (в том числе регуляторов давления) и автоматики пунктов редуцирования после их ремонта.
15. Производить пуск в работу регуляторов давления пункта редуцирования газа после завершения ремонтных работ.
16. Производить покраску (восстановление лакокрасочного покрытия) оборудования, трубопроводов, технологических блоков и ограждений, а также восстановление опознавательных и предупреждающих знаков.
Разряд 5
В дополнение к умениям 4 разряда:
1. Производить разметку мест резки для вырезки дефектных участков трубопровода и дефектных фасонных частей.
2. Осуществлять замену редукторов, предохранительных клапанов, задвижек и вентилей.
3. Осуществлять руководство бригадой слесарей при производстве демонтажа/ монтажа и ремонта оборудования газораспределительных систем.
4. Выполнять подгонку сложных узлов и механизмов машин и аппаратов, агрегатов, технологических трубопроводов.
5. Производить регулировку оборудования во время ремонта.

Знания:
1. Основы сварочного дела.
2. Требования к пружинным механизмам.
3. Устройство, назначение и принцип действия сложных узлов, механизмов, машин, агрегатов, аппаратов, технологических трубопроводов.
4. Общие сведения о системе допусков и посадок, квалитетах и параметрах шероховатости по квалитетам.
5. Принципы действия слесарных электро- и пневмоинструментов.
6. Причины возникновения и способов устранения дефектов оборудования.
7. Технологические операции ремонта сложных узлов и механизмов машин и аппаратов, агрегатов, технологических трубопроводов.
8. Способы регулировки узлов и механизмов.
9. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
10. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
11. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
12. Внутренний трудовой распорядок.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 4:
Испытание сложных узлов и механизмов машин и аппаратов, агрегатов, технологических трубопроводов

Умения:
Разряд 5
В дополнение к умениям 4 разряда:
1. Проводить подготовку к осмотру и испытанию на герметичность.
2. Проводить испытание оборудования во время ремонта.
3. Устранение дефектов сложного оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа с использованием комплектов запасных частей и принадлежностей.
4. Производить опрессовку и пуск в работу сложного оборудования после проведения ремонта.
5. Оценивать правильность работы обслуживаемого оборудования при проведении испытания.

Знания:
Разряд 5
В дополнение к знаниям 4 разряда:
1. Характерные признаки дефектов элементов трубопроводов при проведении гидроиспытаний.
2. Порядок проведения испытаний сложных узлов и механизмов машин и аппаратов, агрегатов, технологических трубопроводов.
3. Порядок выполнения центровки насосов, вентиляторов с приводными двигателями.
4. Требования нормативно-технической документации по проведению гидро-, пневмоиспытаний.
5. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8. Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение работать в команде
Внимательность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения
Умение решать проблемы

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы"; СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы";
МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

17. Карточка профессии "Слесарь аварийно-восстановительных работ":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-015

Наименование профессии:

Слесарь аварийно-восстановительных работ

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграфы 8-10. Слесарь аварийно-восстановительных работ в газовом хозяйстве, 4-6 разряд

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения

Квалификация:
-

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Практический опыт и/или профессиональная подготовка (курсы на базе организации образования по программам профессиональной подготовки до одного года или обучение на предприятии)

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение ремонтно (аварийно)- восстановительных работ в газовой отрасли

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Выполнение подготовительных работ при проведении ремонтно-восстановительных работ на объектах газовой отрасли.
2. Выполнение аварийно-восстановительных работ в газовой отрасли.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Выполнение подготовительных работ при проведении ремонтно-восстановительных работ на объектах газовой отрасли



Навык 1:
Выполнение погрузочно-разгрузочных работ при проведении аварийно-восстановительных работ на объектах газовой отрасли

Умения:
Для всех разрядов:
1. Выполнять погрузочно-разгрузочные работы.
2. Устанавливать защитные и оградительные устройства на местах проведения погрузочно-разгрузочных работ.
3. Визуально определять центр тяжести перемещаемых грузов.
4. Выбирать способы безопасной строповки и перемещения грузов, в том числе тяжеловесных и негабаритных.
5. Выполнять строповку и расстроповку грузов, в том числе тяжеловесных и негабаритных.
6.Выполнять сборку оборудования подъемных сооружений, дорожно-строительной и специальной техники.
7.Проверять исправность стропов и грузозахватных приспособлений перед использованием.
8. Работать ручным слесарным инструментом.

Знания:
Для всех разрядов:
1. Правила выполнения погрузочно-разгрузочных работ.
2. Устройство и способы применения подъемно-такелажных приспособлений.
3. Правила и способы строповки, подъема, перемещения грузов.
4. Назначение и правила применения стропов-тросов, цепей, канатов.
5. Устройство и принцип работы грузозахватных приспособлений, применяемых при подъеме и перемещении грузов.
6. Правила и способы сращивания и связывания стропов.
7. Сроки эксплуатации стропов и их грузоподъемность.
8. Устройство, назначение и порядок сборки подъемных сооружений, дорожно-строительной и специальной техники.
9. Правила, инструкции по эксплуатации оборудования, используемых инструментов и приспособлений.
10. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
11. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
12. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
13. Внутренний трудовой распорядок.
14. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение вспомогательных работ при проведении ремонтно-восстановительных работ на объектах газовой отрасли

Умения:
Для всех разрядов:
1. Читать схемы, карты, чертежи и техническую документацию общего и специализированного назначения.
2. Определять фактическое местоположение трубопровода, подземных коммуникаций.
3. Выполнять плотницкие работы.
4. Крепить стенки траншей и котлованов.
5. Определять концентрацию метана и тяжелых углеводородов с помощью газоанализаторов.
6. Обеспечивать страховку работающих в колодцах, котлованах.
7. Считывать показания приборов, установленных на трубопроводах.
8. Выполнять дренажные работы.
9. Изготавливать приспособления для ремонта и монтажа оборудования, агрегатов и машин, трубопроводов.
10. Выполнять простые кузнечные работы.
11. Сортировать трубы, фасонные части и средства крепления.
12. Использовать простые приспособления для разборки, сборки узлов и механизмов.
13. Содержать оборудование, инструменты, приспособления в надлежащем состоянии.

Знания:
Для всех разрядов:
1. Правила чтения схем, карт и чертежей.
2. Виды и назначение оборудования, инструментов и приспособлений, применяемых при проведении аварийно- восстановительных работ.
3. Правила выполнения плотницких, малярных и штукатурных работ.
4. Правила крепления и перекрепления траншей и котлованов.
5. Виды труб, фасонных частей, средств крепления и деталей трубопроводов и арматуры.
6. Порядок выполнения земляных работ вручную и с использованием механизмов.
7. Правила эксплуатации приборов (трассоискателей).
8. Типы креплений стенок траншей в (зависимости от характеристики грунта).
9. Способы и средства страховки работающих в колодцах, котлованах.
10.Порядок вывода трубопровода в ремонт, проведения работ по отключению участков трубопроводов для проведения ремонта и ввода трубопровода в эксплуатацию.
11. Правила выполнения простых кузнечных работ
12. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
13.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
14.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
15.Внутренний трудовой распорядок.
16. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Выполнение аварийно-восстановительных работ в газовой отрасли



Навык 1:
Выполнение ремонтных работ на действующих газопроводах низкого и среднего давлений диаметром до 500 мм включительно

Умения:
Разряд 4
1. Удалять газоконденсат из конденсатосборников.
2. Смазывать краны, проводить испытание газопроводов на герметичность, продувать и пропаривать их.
3. Осуществлять рытье шурфов по трассе подземных газопроводов для устранения аварии.
4. Выполнять ремонтные работ по восстановлению бытовой газовой аппаратуры, пищеварочных котлов, групповых баллонных установок сжиженного газа, а также газового оборудования, установленного на газопотребляющих печах и других агрегатах промышленных, коммунально-бытовых и сельскохозяйственных предприятий и учреждений.
5. Производить пуск газа в сеть и подключать к сети газового оборудования.

Знания:
Разряд 4
1.Устройство, правила технической эксплуатации и ремонта бытовой газовой аппаратуры, квартирных отопительных котлов с автоматикой, пищеварочных котлов и групповых баллонных установок сжиженного газа.
2. Правила пуска газа в сеть, монтажа и подключения к сети газового оборудования.
3.Схемы расположения газопроводов и коммуникаций.
4. Правила надзора по устройству и безопасной эксплуатации резервуаров и других сосудов, работающих под давлением.
5. Правила ведения аварийно-ремонтных работ на трассах действующих газопроводов низкого и среднего давлений диаметром до 500 мм включительно.
6. Правила продувки, пропарки и испытания газопроводов на герметичность.
7. Устройство временных байпасов на аварийных газопроводах, производство ремонтных работ на раструбных соединениях газопроводов и способов установки муфт на газопроводах.
8. Технические условия монтажа и эксплуатации подземных газопроводов.
9. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
10.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
11. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
12. Внутренний трудовой распорядок.
13. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение аварийно-ремонтные работы на действующих газопроводах низкого и среднего давлений диаметром свыше 500 м и высокого давления диаметром до 500 мм включительно

Умения:
Разряд 5
В дополнение к умениям 4 разряда:
1. Локализовать участки утечки газа.
2. Устанавливать уплотнительные, усилительные, накладные муфты и бандажей на газопроводах.
3. Изготавливать и проводить монтаж фасонных частей и отдельных деталей непосредственно на трассе действующего газопровода.
4. Изготавливать эскизы узлов газопровода и его пересечений.
5. Определять местоположения подземных газопроводов, проверять состояние газопровода и его изоляции электронными приборами.
6. Выполнять слесарные работы по врезке и демонтажу действующих газопроводов.
7. Выполнять работы по устранению аварии на газонаполнительных станциях (пунктах) и восстанавливать пневмомеханическую и электрическую автоматику газового оборудования.

Знания:
Разряд 5
В дополнение к знаниям 4 разряда:
1. Правила ведения аварийно-ремонтных работ на действующих газопроводах низкого и среднего давлений диаметром свыше 500 мм и высокого давления диаметром до 500 мм включительно.
2. Способы и правила врезок и переключений на действующих газопроводах, устройство приспособлений для врезок в действующие газопроводы без снижения давления.
3. Технические условия, правила испытания на герметичность и сдачи в эксплуатацию после аварии газопроводов и сооружений на них.
4.Технологические и ситуационные схемы газопроводов и пунктов редуцирования газа, установок электрической защиты.
5. Правила освидетельствования и испытания газового оборудования.
6. Правила ведения аварийно-ремонтных работ на действующих газопроводах высокого давления диаметром свыше 500 мм.
7. Конструктивные особенности сложного оборудования на подземных газопроводах и правила его ремонта.
8. Чертежи газопроводов (план, профиль, сварочная схема) и правила составления эскизов сложных узлов и пересечений газопроводов.
9.Наладка газового оборудования и автоматики на газорегуляторных пунктах.
10. Правила производства работ на электроустановках.
11. Правила и норм по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
12.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
13. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
14. Внутренний трудовой распорядок.
15. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Выполнение аварийно-ремонтных работ на действующих газопроводах высокого давления диаметром свыше 500 миллиметров и на неметаллических газопроводах

Умения:
Разряд 6
В дополнение к умениям 5 разряда:
1. Производить разметку, изготовление и монтаж особо сложных крупных фасонных частей и отдельных деталей газопровода непосредственно на трассе.
2. Производить отключение, наладку и включение катодных, протекторных и дренажных электрозащитных установок, автоматики и телемеханических устройств на действующих газопроводах и газовом оборудовании.
3. Производить работы по электрозащите газового оборудования.
4. Производить аварийно-восстановительные работы на газгольдерных станциях.
5. Определять состояние газопровода и его изоляции диагностическими приборами.
6. Руководить работами по ликвидации аварии, наладке и пуску оборудования автоматики и телемеханики.

Знания:
Разряд 6
В дополнение к знаниям 5 разряда:
1. Правила ведения аварийно-ремонтных работ на действующих газопроводах высокого давления диаметром свыше 500 миллиметров и на неметаллических газопроводах.
2. Схемы расположения газопроводов и установок электрической защиты
3. Способы и правила врезок и переключений на действующих газопроводах.
4. Конструктивные особенности сложного оборудования на подземных газопроводах и правила его ремонта.
5. Чертежи газопроводов (план, профиль, сварочная схема) и правила составления эскизов сложных узлов и пересечений газопроводов.
6. Порядок наладки газового оборудования и автоматики на газорегулияторных пунктах и в котельных, оборудованных системами телемеханики и автоматики.
7. Правила производства работ на электроустановках, наладки оборудования и аппаратуры систем телемеханики и автоматики.
8. Порядок наладки и регулировки сложных контрольно- измерительных и диагностических приборов.
9. Принципиальные схемы и особенности работы установок катодной, электродренажной защиты.
10. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
11.Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
12. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
13. Внутренний трудовой распорядок.
14. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение работать в команде
Внимательность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения
Умение решать проблемы

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы";
СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы"; МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

18. Карточка профессии "Обходчик линейный":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-163

Наименование профессии:

Обходчик линейный

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 34. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 24 декабря 2020 года № 533 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 34)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21909).
Параграфы 7-8. Обходчик линейный (3-4 р)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-2-002 - Трубопроводчик линейный
7126-2-001 - Трубопроводчик

Основная цель деятельности:

Проверка технического состояния линейной части магистральных трубопроводов

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Содержание трассы трубопроводов нефти и нефтепродуктов в соответствии с требованиями нормативно-технической документации.
2. Содержание объектов трубопроводов.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Содержание трассы трубопроводов нефти и нефтепродуктов в соответствии с требованиями нормативно-технической документации



Навык 1:
Осмотр трассы трубопровода

Умения:
Разряд 3:
1. Выполнять визуальный осмотр однониточного участка трассы трубопровода.
2. Выполнять обход и обслуживание однониточного участка трубопровода без устройств электрической защиты от почвенной коррозии и блуждающих токов, водосборников, колодцев, запорной арматуры, линий связи и иных имеющихся на нем сооружений.
3. Сообщать немедленно в районные управления или на перекачивающую станцию при обнаружении утечек газа, нефти и нефтепродуктов, повреждений, различных нарушений в полосе отвода и в охранной зоне.
4. Вести записи в журнале обходчика линейного и в журнале электрозащиты трубопровода от коррозии.
Разряд 4:
В дополнение к умениям разряда 3:
1. Выполнять осмотр и оценку состояния береговых укреплений, ограждений, оснований фундаментов участков многониточного трубопровода на наличие деформаций, перемещений, провисаний, оголений участков.
2. Выполнять обход и обслуживание однониточного участка трубопровода с устройствами электрической защиты от почвенной коррозии и блуждающих токов, многониточного участка трубопровода, участков трубопровода, имеющих сложные воздушные переходы через реки, водосборников, колодцев, запорной арматуры, линии связи, сигнализации и иных имеющихся на них сооружений.

Знания:
Разряд 3:
1. Порядок и правила технической эксплуатации магистральных трубопроводов
2. Правила наблюдения за полосой отвода и охранной зоной
3. Технологическую схему закрепленного участка магистрального трубопровода
4. Конструкцию и обслуживание кранов и задвижек на закрепленном участке
5. Надзор за контрольными пунктами телемеханики и объектами электрической химической защиты
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, правила по безопасности и охраны труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности
Разряд 4:
В дополнение к знаниям разряда 3:
1. Закрепленный участок трассы однониточного или многониточного трубопровода и расположение сооружений на нем.
2. Устройство контрольных пунктов телемеханики и объектов электрохимзащиты.
3. Структуру и состав почв и грунтов, способы защиты грунта от размывов, закрепления подвижного грунта, предотвращения стока вод вдоль трассы, роста оврагов и промоин в охранной зоне трубопровода.
4. Требования к санитарному содержанию территорий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Вспомогательные работы на трассе трубопровода

Умения:
Разряд 3:
1. Устанавливать знаки, надписи, плакаты, таблички, блокировочные и сигнализирующие устройства.
2. Выполнять лакокрасочные работы конструктивных элементов на линейной части трубопроводов.
3. Выявлять участки линейной запорной арматуры для расчистки от древесно-кустарниковой растительности, посторонних предметов, выполнять покос травы.
4. Наводить порядок территории и помещения после выполнения работ.
5. Производить рытье шурфов, вырубку кустарников и покос травы в полосе отвода, поправка береговых укреплений, одерновки, плетневых клеток, каменной наброски.
6. Осуществлять обслуживание закрепленного транспорта и ответственность за его сохранность.
Разряд 4:
В дополнение к умениям разряда 3:
1. Выполнять работы по укреплению оврагов, берегов с созданием плетневых клеток, каменной наброски, одерновки и т.д.
2. Выполнять работы по удалению посторонних предметов, вырубке поросли, кустарников и деревьев в охранной зоне трубопровода.
3. Выполнять ремонт ограждений крановых площадок, площадок запуска и приема внутритрубных устройств, опорных тумб продувочных и вытяжных свечей, колодцев, отмостков вокруг километровых столбиков, фундаментов, опор креплений.
4. Выполнять ремонт водопропускных сооружений.
5. Выполнять работы по восстановлению стеллажей аварийного запаса труб.
6. Проведение текущего ремонта путевых устройств, в том числе колодцев и зданий блокпостов.

Знания:
Разряд 3:
1. Требования нормативно-технической документации к охранным зонам.
2. Порядок пользования средствами связи и сигнализации.
3. Требования к форме шрифтов и цветовому разрешению знаков обозначения трассы трубопроводов, пересечений с коммуникациями сторонних организаций, естественных и искусственных препятствий, реперных знаков, предупредительных надписей, плакатов, табличек, блокировочных и сигнализирующих устройств.
4. Места установки знаков обозначений трассы трубопроводов, пересечений с коммуникациями сторонних организаций, естественных и искусственных препятствий, ограждений, предупредительных знаков, плакатов, надписей.
5. Правила покраски и нанесения надписей, в том числе с использованием трафаретов.
6. Составы растворов для очистки и способы промывки и очистки применяемых при покраске инструментов, кистей.
7. Основы слесарного дела.
Разряд 4:
В дополнение к знаниям разряда 3:
1. Способы создания береговых укреплений, плетневых клеток, каменной наброски, одерновки и т.д.
2. Порядок выполнения земляных работ.
3. Способы расчистки трассы трубопровода от древесно-кустарниковой растительности.
4.Способы устройства временных сооружений, стеллажей.
5. Схема переключения на многониточных переходах рек и колодцев.
6. Слесарное дело.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Содержание объектов трубопроводов



Навык 1:
Проведение осмотра, контроля и поддержание технического состояния объектов трубопроводов нефти и нефтепродуктов в технически исправном состоянии

Умения:
Разряд 3:
1. Производить осмотр колодцев.
2. Осматривать воздушные переходы магистральной части трубопроводов.
3.Производить осмотр трубопроводной и предохранительной арматуры.
Разряд 4:
В дополнение к умениям разряда 3:
1. Выявлять отклонения от норм и правил состояния трубопровода и трассы, работы оборудования.
2.Оценивать состояние аварийного запаса труб, материалов и инструментов.
3. Оценивать производство работ в охранной зоне многониточного участка трубопровода сторонними организациями.
4. Определять места утечки нефти и нефтепродуктов по внешним признакам.

Знания:
Разряд 3:
1. Устройство и назначение контрольно-измерительных приборов.
2. Конструкция и обслуживание кранов и задвижек на своем участке.
3. Назначение магистральных трубопроводов и его сооружений.
4. Физические и химические свойства нефти, нефтепродуктов и газа.
5. Последовательность операций при открытии и закрытии запорной арматуры и проверке ее на герметичность.
6. Виды, назначение, устройство, правила эксплуатации, технические, конструктивные особенности и характеристики трубопроводной арматуры.
7. Конструктивные и технологические характеристики участков трубопроводов.
8. Состав, порядок и периодичность выполнения плановых осмотров объектов магистрального трубопровода.
Разряд 4:
В дополнение к знаниям разряда 3:
1. Виды, назначение, устройство, правила эксплуатации, технического обслуживания и ремонта, технические, конструктивные особенности и характеристики трубопроводной арматуры, оборудования линейной части трубопровода.
2.Требования нормативно-технической документации к охранным зонам.
3. Признаки негерметичности трубопроводной арматуры.
4. Порядок действий в случае обнаружения утечек, неисправностей, нарушений в охранной зоне, размывов, повреждений.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Учет показаний приборов

Умения:
Разряды 3-4:
1. Снимать показания приборов.
2. Выполнять работы по ведению записей в соответствующих журналах, передаче данных, прием-сдача смены.
3. Использовать приборы учета в пределах своей компетенции.
4. Использовать средства связи и сигнализации.

Знания:
Разряды 3-4:
1. Характеристики приборов, установленных на магистральном нефтепроводе.
2.Порядок оформления документации, приема-сдачи смены.
3.Правила пользования средствами связи.
4.Принцип работы производственной сигнализации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Внимательность
Исполнительность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. СТ РК 3362-2019 "Магистральные нефтепроводы. Техническая эксплуатация".
2. Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов, утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. СТ РК 2079-2010 "Магистральные нефтепроводы. Организация безопасного проведения газоопасных работ". 4. СТ РК 2080-2022 "Магистральные нефтепроводы. Пожарная безопасность".
5. СТ РК 2081-2011 "Магистральные нефтепроводы. Требования безопасности при эксплуатации".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Трубопроводчик линейный

19. Карточка профессии "Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-020

Наименование профессии:

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года № 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграф 2. Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования, 2 разряд

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

7126-9-017 - Слесарь по ремонту и обслуживанию технологических установок и газового оборудования.
7126-9-018 - Слесарь по ремонту и обслуживанию технологического оборудования.

Основная цель деятельности:

Обеспечение надежного и эффективного функционирования газового оборудования газораспределительных систем

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение работы оборудования газораспределительных систем

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение работы оборудования газораспределительных систем



Навык 1:
Контроль технического состояния и работоспособности оборудования газораспределительных систем

Умения:
Разряд 2
1.Читать техническую документацию, маршрутные карты и технологические схемы
2. Работать ручным слесарным инструментом.
3. Производить обход (по установленному маршруту) и визуальный осмотр состояния оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа (узлы очистки, трубопроводная и предохранительная арматура, технологические газопроводы), технического состояния зданий и сооружений, состояния инструмента, пожарного инвентаря.
4.Проводить проверку производственных помещений и наружных установок на загазованность.
5.Проводить проверку работоспособности системы освещения (в том числе аварийного), технического состояния и исправности оборудования обогрева.
6.Осуществлять контроль состояния ограждений, территории и соблюдения зон минимальных расстояний.
7. Проводить проверку работы систем вентиляции (вентиляторы, воздуховоды, обратные защитные клапаны, дефлекторы).
8. Проверка герметичности, отсутствия утечек газа на технологическом оборудовании, учета и распределения газа, соединениях внутренних трубопроводов пунктов редуцирования и мест присоединения приборов и средств измерений.
9. Проводить проверку наличия и сохранности пломб (на байпасной линии, предохранительном клапане).
10.Осуществлять контроль параметров работы оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа по показаниям манометров, термометров, задатчиков регуляторов давления газа, расходомеров.
11. Проводить проверку работы трубопроводной арматуры в технологической обвязке технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
12.Осуществлять контроль работы контрольно-измерительных приборов и автоматики (КИПиА) (системы защитной автоматики, телемеханики, охранной и пожарной сигнализации).
13. Осуществлять контроль работоспособности средств измерений учета газа и средств измерений, установленных на технологических установках редуцирования газа.
14. Выявлять неисправности в работе оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
15.Информировать непосредственного руководителя, диспетчера о выявленных отклонениях в работе оборудования.
16. Вести оперативную и эксплуатационную документацию по техническому состоянию оборудования пунктов редуцирования газа.

Знания:
Разряд 2
1. Основные приемы слесарных работ.
2. Признаки, характеризующие состояние обслуживаемого оборудования.
3. Правила, инструкции по эксплуатации оборудования, используемых инструментов и приспособлений.
4. Назначение и правила пользования контрольно-измерительными приборами, механизмами и приспособлениями
5. Порядок ведения оперативной и эксплуатационной документации по техническому состоянию оборудования пунктов редуцирования газа
6. Правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9.Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение заданного режима работы оборудования газораспределительных систем

Умения:
Разряд 2
1. Изготавливать уплотнительные прокладки несложной конфигурации.
2. Содержать оборудование, инструменты, приспособления в надлежащем состоянии.
3. Осуществлять контроль соблюдения режима работы оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
4. Устранение нарушений режима работы оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
5.Принятие мер по предупреждению опасных режимов работы, аварийных ситуаций и аварий на оборудовании технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.
6. Выполнение действий при возникновении аварийных ситуаций в соответствии с планом ликвидации аварий.
7.Вести оперативную документацию по режимам работы оборудования технологических установок редуцирования, учета и распределения газа.

Знания:
Разряд 2
1. Устройство отдельных узлов и арматуры.
2. Принципиальные технологические схемы обслуживаемого оборудования. 3. Правила, инструкции по эксплуатации газового оборудования, используемых инструментов и приспособлений.
4. Устройство, принцип работы, порядок настройки оборудования газорегуляторных пунктов.
5. План и порядок действий по локализации и ликвидации аварийных ситуаций.
6. Правила и нормы по технике безопасности и охране труда.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9.Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение работать в команде

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы"; СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы";
МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

3

Слесарь по эксплуатации и ремонту газового оборудования

20. Карточка профессии "Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов":

Код группы:

7126-9

Код наименования занятия:

7126-9-021

Наименование профессии:

Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

2

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и др типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 63. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 10 ноября 2020 года
№ 441 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 63)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21626).
Параграф 14. Слесарь по эксплуатации и ремонту подземных газопроводов, 2 разряд

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
основное среднее образование

Специальность:
-

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Техническое обслуживание и эксплуатация подземных газопроводов и сооружений на них

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1.Проверка состояния подземных газопроводов и сооружений на них.
2. Техническое обслуживание и ремонт подземных газопроводов и сооружений на них.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Проверка состояния подземных газопроводов и сооружений на них



Навык 1:
Осмотр подземных газопроводов и сооружений на них

Умения:
Для всех разрядов:
1.Читать исполнительные съемки, технологические схемы и маршрутные карты обхода газопроводов, опознавательные знаки и привязки подземных газопроводов.
2. Выявлять несоответствия в оформлении и содержании обслуживаемого участка газопроводов нормативным требованиям.
3.Оценивать состояние земляного покрова в местах возможного выхода подземного трубопровода на поверхность.
4.Определять техническое состояние трубопроводной и предохранительной арматуры, клапанов командных приборов систем управления кранами.
5. Оценивать состояние колодцев, крановых и факельных площадок, площадок аварийного запаса.
6.Отбирать пробы газовоздушной среды в колодцах, контрольных трубках подвалах ближайших зданий.
7.Применять средства индивидуальной защиты.
8. Вести записи результатов осмотра газопроводов.

Знания:
Для всех разрядов:
1. Требования нормативных правовых актов, технической документации и распорядительных документов к оформлению и содержанию газопроводов.
2. Состав, порядок и периодичность выполнения плановых осмотров.
3. Физические и химические свойства транспортируемого продукта.
4. Порядок действий в случае обнаружения утечек, неисправностей, нарушений в охранной зоне и зоне минимальных расстояний, размывов, повреждений на трассе трубопроводов.
5. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
6. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
7.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
8.Внутренний трудовой распорядок.
9. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль состояния подземных газопроводов и сооружений на них

Умения:
Для всех разрядов:
1. Выявлять утечки газа на газопроводах.
2. Снимать показания приборов, установленных на трубопроводах и трубопроводной арматуре.
3. Применять газоанализаторы, тече-, трассоискатели, прочие приборы и средства измерения.
4. Пользоваться средствами связи и сигнализации.

Знания:
Для всех разрядов:
1. Нормативные глубины залегания трубопровода.
2. Разрешенное рабочее давления в трубопроводе.
3. Назначение и характеристики контрольно-измерительных приборов, установленных на трубопроводах и трубопроводной арматуре.
4. Порядок пользования средствами связи и сигнализации
5. Правила определения утечек газа на газопроводах.
6. Устройство и правила пользования газоанализаторами, тече-, трассоискатели, прочими приборами и средства измерения.
7. Правила и нормы по технике безопасности, промышленной безопасности, охране труда и окружающей среды.
8. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
9.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
10.Внутренний трудовой распорядок.
11. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Техническое обслуживание и ремонт подземных газопроводов и сооружений на них



Навык 1:
Выполнение вспомогательных и слесарных работ при производстве ремонта, восстановлении поврежденных мест изоляции, врезок и переключение действующих газопроводов

Умения:
Разряд 2
1. Обслуживать газопроводы и сооружения на подземных газопроводах: коверы, колодцы, конденсатосборники, гидрозатворы.
2. Проветривать колодцы.
3.Устанавливать предупредительные знаки.
4. Выполнять вспомогательные и слесарные работ при производстве ремонта, восстановлении поврежденных мест изоляции, врезок и переключение действующих газопроводов.

Знания:
Разряд 2
1. Коммуникации вблизи газопроводов и других подземных сооружений на обслуживаемых участках трасс.
2. Правила определения утечек газа на газопроводах.
3. Технические требования к установке коверов.
4. Способы проветривания загазованных колодцев.
5. Устройство и правила пользования газоанализаторами.
6. Правила и нормы по технике безопасности, охране труда и охране окружающей среды.
7. Требования производственной санитарии и противопожарной безопасности.
8.Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
9.Внутренний трудовой распорядок.
10. Основы оказания доврачебной медицинской помощи.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Внимательность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения
Способность выбирать лучшие методы из существующих наборов вариантов

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы";
СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы";
МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы";
ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

5

Мастер по ремонту и обслуживанию газового оборудования

4

Техник по эксплуатации оборудования газовых объектов

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      21. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Сағатұлы Ілияс;

      E-mail: I.sagatuly@energo.gov.kz;

      Номер телефона: +7 (717) 278 69 54.

      Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Акционерное общество "QAZAQGAZ AIMAQ"

      Исполнители: Шафрай Ольга Игоревна;

      Номер телефона: +7 (717) 255 89 60;

      E-mail: o.shafray@aimaq.kz.

      22. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 19 июня 2026 года.

      23. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 29 июня 2026 года.

      24. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен

      25. Номер версии и год выпуска: версия 3, 2026 год.

      26. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2026 года.

  Приложение 8 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года № 364-н/қ
Приложение 14 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Управление транспортом газа"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Управление транспортом газа" разработан в соответствии со статьей 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях" и применяется в сфере магистрального транспорта газа для признания профессиональной квалификации работников, определения содержания труда, проведения независимой оценки квалификаций и решения задач кадрового и производственного планирования.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Газоперекачивающий агрегат – предназначен для компримирования природного газа на компрессорных станциях газопроводов и подземных хранилищ газа;

      2) Газораспределительная станция – объект, представляющий собой комплекс установок, оборудования и устройств, предназначенных для распределения газа и регулирования его давления. Газораспределительные станции входят в состав газораспределительных систем;

      3) Транспортировка – технологический процесс перекачки сырого или товарного газа по газопроводам;

      4) Компрессорная станция – комплекс сооружений и оборудования для повышения давления сжатия газа при его добыче, транспортировке и хранении;

      5) Магистральный газопровод – инженерное сооружение, состоящее из одного или нескольких газопроводов (линейной части) и сопряженных с ними объектов, обеспечивающих повышение и понижение давления транспортируемого газа, средств телеуправления, связи и иных коммуникаций;

      6) Эксплуатация магистрального трубопровода – деятельность, необходимая для непрерывного, надлежащего и эффективного функционирования магистрального трубопровода, включая техническое обслуживание, ремонт, техническое диагностирование и оперативно-диспетчерское управление;

      7) SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) – система диспетчерского контроля и сбора данных, представляющая собой программный пакет, предназначенный для разработки или обеспечения работы в реальном времени систем сбора, обработки, отображения и архивирования информации об объекте мониторинга или управления. SCADA может являться частью автоматизированной системы управления технологическими процессами (АСУ ТП).

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) ПЛА – правила ликвидации аварий;

      2) АПК – административно-производственный контроль;

      3) ЕТКС – Единый тарифно-квалификационный справочник;

      4) ГПА – газоперекачивающий агрегат;

      5) ГРС – газораспределительная станция;

      6) НИОКР – научно-исследовательские и опытно-конструкторские работы;

      7) ДО – диагностическое обследование;

      8) ЛПУ – линейно-производственное управление;

      9) КС – компрессорная станция;

      10) ТР РК – технический регламент Республики Казахстан;

      11) МГ – магистральный газопровод;

      12) МТР – материально-технические ресурсы;

      13) ЗУ – замерная установка;

      14) СНиТП – собственные нужды и технологические потери;

      15) ОРК – отраслевая рамка квалификаций;

      16) ТОиР – техническое обслуживание и ремонт.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Управление транспортом газа.

      5. Код профессионального стандарта: H49500162.

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      H Транспорт и складирование;

      49 Деятельность сухопутного и трубопроводного транспорта;

      49.5 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50.0 Деятельность трубопроводного транспорта.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Управление транспортом газа" определяет требования к компетенциям и профессиональным навыкам специалистов, занимающихся организацией и управлением процессами транспортировки газа от источников его добычи до потребителей. Профессиональный стандарт включает в себя основные области деятельности, такие как техническое обслуживание газопроводов, контроль качества газа, обеспечение безопасности и экономическую эффективность процессов транспортировки.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Начальник производственно-технического отдела – 6 уровень ОРК;

      2) Инженер по учету газа – 6 уровень ОРК;

      3) Инженер по организации управления производством – 6 уровень ОРК;

      4) Начальник линейно- производственного управления – 6 уровень ОРК;

      5) Начальник производственно-технической службы – 6 уровень ОРК;

      6) Инженер на производстве - 6 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Начальник производственно-технического отдела":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник производственно-технического отдела

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 74. Начальник производственного отдела (производственно-технического отдела)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по оперативному управлению производством не менее 5 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

Не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение эффективного и бесперебойного функционирования процесса транспортировки товарного газа по газораспределительной системе

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация производственного процесса транспортировки товарного газа по газораспределительной системе
2. Оперативное управление и контроль производственного процесса транспортировки товарного газа по газораспределительной системе
3. Развитие газораспределительной системы

Дополнительные трудовые функции:

1. Обеспечение доступа к услугам газоснабжения

Трудовая функция 1:
Организация производственного процесса транспортировки товарного газа по газораспределительной системе



Навык 1:
Планирование производственного процесса

Умения:
1. Осуществлять руководство разработкой производственных программ и календарных графиков регламентных работ по организации и ее подразделениям, их корректировкой в течение планируемого периода, разработкой и внедрением нормативов для оперативно-производственного планирования.
2. Анализировать результаты деятельности производственных подразделений за текущий и предыдущие периоды с целью выявления возможностей повышения эффективности.
3. Разрабатывать перечни и планы проведения газоопасных, электроопасных работ, мероприятий по организации и безопасному проведению плановых работ по организации.
4. Разрабатывать план мероприятий по подготовке объектов газораспределительных систем к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период.
5. На основании мониторинга исполнения планов регламентных работ и своевременности исполнения заданий, текущей оснащенности определять потребность в сырье и материалах, запасных частях, инструментах и оборудовании.
6. Осуществлять контроль за выполнением расчетов нормативных расходов сырья и материалов, запасных частей и инструментов, нормативных потерь газа и потерь газа на технологические нужды, расчетов потребности в электроэнергии на производственные нужды, в запасе материалов и оборудования, автотранспорте.
7. Осуществлять разработку мероприятий по совершенствованию оперативного планирования, текущего учета производства, автоматизации и цифровизации производственных процессов, ведения эксплуатационной и технической документации.
8. Осуществлять разработку мероприятий по текущему и капитальному ремонту, реконструкции и модернизации объектов газораспределительных систем на основании анализа их текущего состояния.
9. Взаимодействовать с подрядными организациями и поставщиками.

Знания:
1. Законодательство Республики Казахстан в сфере газа и газоснабжения.
2. Трудовое законодательство Республики Казахстан.
3. Организационно-распорядительные документы и нормативные и руководящие документы уполномоченного органа в сфере газа и газоснабжения, и вышестоящих организаций.
4. Организация технологической подготовки производства работ в отрасли и в организации.
5. Технологические схемы, конструктивные и технические характеристики распределительных газопроводов и сооружений на них.
6. Основы технико-экономического и оперативно-производственного планирования, основы бюджетирования, организации труда.
7. Порядок разработки, согласования и утверждения планов, графиков регламентных работ.
8. Техника и технология проведения, порядок организации регламентных работ.
9. Номенклатура и нормы расхода сырья и материалов, запасных частей и инструментов
10. Организация входного контроля сырья и материалов, запасных частей и инструментов.
11. Порядок организации подготовки и оценки готовности к эксплуатации в осенне-зимний период и период весеннего паводка.
12. Требования по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требования пожарной безопасности.
13. Требования нормативных документов к охране окружающей среды.
14. Порядок расчетов за оказанные услуги и выполненные работы.
15. Стандарты, организация статистического учета в отрасли и в организации.
16. Правила внутреннего трудового распорядка, правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Документационное обеспечение производственного процесса

Умения:
1. Проводить анализ и систематизировать требования законодательной и нормативной технической документации в области эксплуатации газораспределительных систем.
2. Участвовать в разработке внутренних регламентирующих документов организации.
3. Разрабатывать технические регламенты, инструкции, технологические карты и прочую техническую документацию.
4. Осуществлять контроль наличия и ведения эксплуатационной документации производственными подразделениями.
5. Осуществлять руководство и контроль ведения отчетной документации, в том числе с использованием информационных систем;
6. Обеспечивать работников производственных подразделений методической и справочной документацией, относящейся к области выполняемых функций.
7. Обеспечивать надлежащую организацию и ведение делопроизводства в отделе.

Знания:
1. Законодательство в сфере охраны труда;
2. Нормы и требования промышленной и пожарной безопасности, производственной санитарии.
3. Экологический Кодекс Республики Казахстан.
4. Нормативно-техническая документация в сфере транспортировки товарного газа по газораспределительной системе.
5. Требования руководящих документов, в том числе стандартов и технических условий, по разработке и оформлению технической документации.
6. Требования эксплуатационной документации производителей;
7. Методы организации и оценки фактического технического состояния распределительных газопроводов и сооружений на них, применяемого оборудование.
8. Требования к организации и ведению делопроизводства.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Взаимодействие с вышестоящими организациями, местными исполнительными и уполномоченными органами

Умения:
1. Представлять интересы организации при взаимодействии с местными исполнительными, надзорными органами, органами следствия и судебными инстанциями в рамках компетенции производственного процесса.
2. Давать подробные письменные и устные ответы на письма, предложения, уведомления и сообщения территориальных подразделений уполномоченных и местных исполнительных органов и обращения и жалобы потребителей и прочих лиц.

Знания:
1. Закон Республики Казахстан "О естественных монополиях" и подзаконные нормативно-правовые акты.
2. Закон Республики Казахстан "О газе и газоснабжении" и подзаконные нормативно-правовые акты.
3. Постановления, распоряжения, приказы, другие руководящие и нормативные документы вышестоящих органов.
4. Порядок рассмотрения обращений граждан Республики Казахстан, проведения заслушиваний и общественных слушаний.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Оперативное управление и контроль производственного процесса транспортировки товарного газа по газораспределительной системе



Навык 1:
Руководство осуществлением мониторинга производственного процесса

Умения:
1. Организовать оперативный контроль за производственным процессом, контролировать исполнение графиков выполнения регламентных работ, обеспечение производства оборудованием, инструментом, материалами, комплектующими изделиями, транспортом.
2. Анализировать и оценивать показатели работы и текущие условия эксплуатации объектов газораспределительных систем, идентифицировать опасные производственные факторы и оценивать риски.
3. Обеспечивать соблюдение действующего законодательства и внутренних регламентирующих документов в рамках производственного процесса;
4. Контролировать выполнение мероприятий по организации и безопасному проведению плановых работ.
5. Контролировать исполнение мероприятий по подготовке оборудования к весеннему паводку и эксплуатации в осенне-зимний период;
6. Обеспечивать оперативный учет хода производства, контроль за состоянием и комплектностью на складах и рабочих местах, за рациональностью использования транспортных средств.
7. Координировать работу производственных подразделений организации, принимать меры по обеспечению выполнения планов производства, предупреждению и устранению нарушений хода производственного процесса;
8. Обеспечивать своевременное оформление, учет и регулирование взаимодействия производственных подразделений, контролировать выполнение их взаимных требований.
9. Использовать специализированные программные продукты по направлению деятельности;
10. Обеспечивать увязку технологической последовательности и сроков выполнения работ подрядными и субподрядными организациями, контролировать выполнение их договорных обязательств.

Знания:
1. Технология и методы ремонта, демонтажа и монтажа, проверки на точность и испытания отремонтированного оборудования.
2. Нормативные документы по проведению газоопасных работ.
3. Назначение, устройство и принципы действия оборудования газовых объектов;
4. Виды дефектов газового оборудования и способов их устранения.
5. Методы проведения технических расчетов.
6. Технологические процессы транспортировки газа по газораспределительной системе.
7. Требования охраны труда, промышленной и пожарной безопасности, производственной санитарии, охраны окружающей среды.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Руководство работами по повышению эффективности эксплуатации газораспределительных систем

Умения:
1. Анализировать и обобщать показатели деятельности по эксплуатации объектов газораспределительных систем.
2. Анализировать результаты технического обследования распределительных газопроводов, результатов замеров давления в конечных точках газораспределительных сетей, количества и характера аварийных заявок.
3. Руководить работой по оперативному регулированию производственного процесса в соответствии с планами и договорами поставки, принимать решения по оптимизации производственных процессов и их условий.
4. Разрабатывать перспективные планы развития в области эксплуатации объектов газораспределительных систем;
5. Разрабатывать мероприятия по повышению эффективности организации процесса эксплуатации.
6. Разрабатывать мероприятия по повышению надежности и обеспечению бесперебойности газоснабжения.

Знания:
1. Законодательство в сфере газа и газоснабжения.
2. Законодательство в сфере гражданской защиты.
3. Организационно-распорядительные документы и методические материалы, касающиеся производственной деятельности организации;
4. Правила внутреннего трудового распорядка, правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности.
5. Основы стандартизации и сертификации.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Развитие газораспределительной системы



Навык 1:
Руководство работой по освоению передовых технологий производства

Умения:
1. Проводить работу по выявлению и освоению технических новшеств и изобретений, применению передового опыта, способствующих улучшению технологии, организации производства и росту производительности труда.
2. Осуществлять сравнительный анализ и отбор инновационных практик и технологий производства, методов и приемов труда.
3. Применять передовой опыт по энергосбережению.
4. Оценивать риски внедрения новой техники, технологий, НИОКР, материалов и оборудования.
5. Осуществлять оценку эффективности внедрения инноваций в деятельность по эксплуатации газораспределительных систем.
6. Планировать проведение работ по автоматизации процессов эксплуатации газораспределительных систем;
7. Оценивать новизну, полезность и целесообразность использования рационализаторских предложений.

Знания:
1. Требования действующего законодательства Республики Казахстан.
2. Направления и перспективы развития газовой отрасли.
3. Перспективы инновационной и инвестиционной деятельности, показатели экономической деятельности организации.
4. Основы экономики и планирования;
5. Современные научно-технические достижения и передовой опыт в области газоснабжения.
6. Международные стандарты и стандарты Республики Казахстан в области инновационного менеджмента.
7. Энергосберегающие технологии в области газоснабжения.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Руководство работой по планированию и обеспечению развития газораспределительных систем

Умения:
1. Анализировать текущие показатели пропускной способности газораспределительных сетей и производительности пунктов редуцирования с выявлением потребности в их увеличении.
2. Прогнозировать потребности в газификации новых населенных пунктов и развития существующих газораспределительных систем с учетом имеющегося спроса.
3. Подготавливать предложения по актуализации Региональных и Генеральной схем газификации Республики Казахстан, Комплексного плана развития газовой отрасли Республики Казахстан.
4. Участие в подготовке технических заданий на строительство газораспределительных сетей и газификацию населенных пунктов по запросу местных исполнительных органов с учетом имеющегося практического опыта в области эксплуатации газораспределительных систем.
5. Участие в техническом мониторинге проводимых работ по строительству газораспределительных сетей и газификации населенных пунктов по запросу местных исполнительных органов.
6. Разрабатывать предложения по формированию Технической политики организации.

Знания:
1. Требования действующего законодательства Республики Казахстан в области газа и газоснабжения.
2. Требования действующего законодательства Республики Казахстан в области строительства.
3. Направления и перспективы развития газовой отрасли;
4. Основы стандартизации и статистики.
5. Правила внутреннего трудового распорядка, правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Обеспечение доступа к услугам газоснабжения



Навык 1:
Руководство работами по исполнению обязанностей субъекта естественных монополий в рамках компетенции Производственно-технического отдела

Умения:
1. Осуществлять контроль за своевременной разработкой и подготовкой к выдаче технических условий на подключение к газораспределительной системе.
2. Осуществлять контроль за своевременной подготовкой информации о наличии свободных и доступных мощностей, пропускных способностей газораспределительных сетей.
3. Актуализировать схемы размещения объектов газораспределительных систем.
4. Осуществлять согласование Деклараций о соответствии выполненных строительно-монтажных работ от имени поставщика услуг по инженерному и коммунальному обеспечению.
5. Осуществлять контроль за качеством и своевременностью проведения проверки готовности к подключению к газораспределительной системе.
6. Осуществлять мониторинг размещения и актуализации установленной информации в автоматизированной информационной системе государственного градостроительного кадастра.

Знания:
1. Законодательство в сфере естественных монополий.
2. Понимание пространственных данных.
3. Методики расчета пропускной способности участков газораспределительной сети и производительности регуляторов давления газа.
4. Требования нормативно-технических документов к комплектности исполнительно-технической документации на объекты строительства.
5. Правила внутреннего трудового распорядка, правила безопасности и охраны труда, пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Дисциплинированность
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СН РК 4.03-01-2011 "Газораспределительные системы".
СП РК 4.03-101-2013 "Газораспределительные системы".
МСН 4.03-01-2003 "Газораспределительные системы". ТР ТС 032/2013 "О безопасности оборудования, работающего под избыточным давлением".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Главный инженер

7

Директор филиала

10. Карточка профессии "Инженер по учету газа ":

Код группы:

2147-4

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Инженер по учету газа

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Инженер

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Стандартизация, сертификация и метрология (по отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Инженер по учету газа I категории: высшее образование по соответствующей специальности и стаж работы в должности инженера по учету газа II категории не менее 1 года; Инженер по учету газа II категории: высшее образование по соответствующей специальности и стаж работы в должности инженера по учету газа без категории не менее 2 лет; Инженер по учету газа без категории: высшее образование по соответствующей специальности без требований к стажу работы по виду деятельности или техника I категории со стажем работы 3 года.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

2149-4-001 - Инженер-метролог;
2149-4-002 - Инженер по стандартизации.

Основная цель деятельности:

Формирование балансов и обеспечение поставок газа потребителям

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение поставок и свод балансов газа в границах зоны обслуживания организации газовой отрасли

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение поставок и свод балансов газа в границах зоны обслуживания организации газовой отрасли



Навык 1:
Учет и контроль объемов принятого, переданного, распределенного газа

Умения:
1. Вести учет потребления газа, включая его объем и качество.
2. Контролировать за работой приборов учета расхода газа, их исправностью и соответствием требованиям.
3. Обеспечивать точность и достоверность данных учета.
4. Разрабатывать и внедрять системы учета газа, включая автоматизированные системы;
5. Выполнять расчеты по учету газа.
6. Участвовать в проектировании узлов учета в газовой отрасли.
7. Вести отчетность о поверках и ремонтах приборов учета газа, а также участвовать в составлении отчетов о потреблении газа.
8. Отслеживать развитие технологий в области учета газа и внедрять новые методы и средства измерений.
9. Предоставлять информацию о метрологических требованиях и процедурах, связанных с учетом газа, организовывать подготовку специалистов.

Знания:
1. Нормативные правовые акты Республики Казахстан, положения, инструкции, другие руководящие материалы и нормативные документы, касающиеся организации оперативного учета, основы организации производства.
2. Технологический регламент о безопасности газа горючего природного, подготовленного к транспортированию и (или) использованию (ТР ЕАЭС 046/2018) .
3. Формы первичной документации, порядок их заполнения.
4. Инструкцию и алгоритм работы контрагентов по контролю газоизмерительных станций.
5. Виды отчетности в области баланса и учета газа;
6. Единицы измерения объемов выпускаемой организацией продукции.
7. Правила эксплуатации оборудования, технических средств.
8. Свойства природного газа, тяжелых углеводородных газов, газового конденсата, опасных и вредных веществ (метанол, одорант), применяемых на объектах магистральных газопроводов.
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Формирование объемов поставок газа потребителям

Умения:
1. Участвовать в подготовке договоров и технических соглашений на поставку газа потребителям.
2. Рассматривать и проверять заявки на поставку газа потребителям.
3. Учитывать исполнение поставок.
4. Оформлять отчетную документацию по объемам поставок газа потребителям;
5. Рассчитывать плановую и фактическую товаротранспортную работу;
6. Взаимодействовать с контрагентами.
7. Пользоваться специализированным программным обеспечением, используемым в управлении балансами и поставками газа.
8. Анализировать информацию, проводить расчеты и делать прогнозы.
9. Пользоваться персональным компьютером и его периферийными устройствами, оргтехникой.

Знания:
1. Нормативно-технические документы, стандарты, регламентирующие вопросы контроля балансов газа и режимов работы технологических объектов.
2. Порядок составления и формы установленной отчетности.
3. Производственные мощности, технические характеристики, конструктивные особенности и режимы работы оборудования, правила его эксплуатации.
4. Методы выполнения измерений и учета газа.
5. Специализированные программные продукты, используемые в управлении балансами и поставками газа.
6. Технические процессы транспортировки и хранения газа.
7. Свойства природного газа, тяжелых углеводородных газов, газового конденсата, опасных и вредных веществ (метанол, одорант), применяемых на объектах магистральных газопроводов.
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Формирование баланса газа по организации газовой отрасли

Умения:
1. Собирать отчетные данные об объемах хранения, транспорта и поставки газа потребителям;
2. Рассчитывать объем принятого, переданного и распределенного газа.
3. Оценивать данные по потокам газа.
4. Подготавливать сводный баланс газа за сутки, месяц.
5. Выявлять причины отклонений объемов транспорта и поставки газа от плановых значений.
6. Разрабатывать мероприятия по снижению затрат на транспортировку газа и повышению эффективности газоснабжения.
7. Осуществлять расчеты запаса газа в трубопроводе.

Знания:
1. Нормативно-технические документы, стандарты, регламентирующие вопросы контроля балансов газа и режимов работы технологических объектов организации газовой отрасли.
2. Технологические схемы объектов транспорта и поставки газа.
3. Планы транспорта и поставки газа.
4. Документацию по распределению потребителей на тарифные группы.
5. Классификацию групп конечных потребителей газа.
6. Виды отчетности в области баланса и учета газа.
7. Требования к оформлению организационно-распорядительных документов в области управления балансами и поставками газа.
8. Свойства природного газа, тяжелых углеводородных газов, газового конденсата, опасных и вредных веществ (метанол, одорант), применяемых на объектах магистральных газопроводов.
9. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 4:
Регулирование системы распределения газа и снабжения потребителей газом

Умения:
1. Обеспечивать стабильный режим транспортировки газа.
2. Формировать и анализировать информацию об изменении режима транспортировки, поставки и отбора газа потребителям.
3. Оперативно управлять и реагировать на нештатные ситуации.
4. Участвовать в планировании режимов снабжения;
5. Выполнять гидравлических расчетов.
6. Работать со SCADA, телеметрическими системами.

Знания:
1. Нормативно-технические документы, стандарты, регламентирующие вопросы контроля балансов газа и режимов работы технологических объектов организации газовой отрасли.
2. Правила эксплуатации магистральных газопроводов.
3. Технологические схемы объектов.
4. План ликвидации аварий, схема оповещения ответственных лиц.
5. Свойства природного газа, тяжелых углеводородных газов, газового конденсата, опасных и вредных веществ (метанол, одорант), применяемых на объектах магистральных газопроводов.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Дисциплинированность
Аккуратность
Способность к принятию самостоятельных решений в критической ситуации
эмоциональная устойчивость
Внимательность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

"Правила эксплуатации магистральных газопроводов", утверждены приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).
СТ РК 1666-2007 "Газы горючие природные, поставляемые и транспортируемые по магистральным газопроводам".
ТР ЕАЭС 046/2018 "О безопасности газа горючего природного, подготовленного к транспортированию и (или) использованию".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник службы (диспетчерской)

6

Диспетчер магистральных трубопроводов

11. Карточка профессии "Инженер по организации управления производством":

Код группы:

2141-2

Код наименования занятия:

2141-2-002

Наименование профессии:

Инженер по организации управления производством

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
§83 Инженер по организации управления производством

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

инженер по организации управления производством I категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы в должности инженера по организации управления производством II категории не менее 2 лет; инженер по организации управления производством II категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы в должности инженера по организации управления производством без категории не менее 3 лет; инженер по организации управления производством без категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров без предъявления требований к стажу работы или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы в должности техника I категории не менее 3 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение заданного режима транспортировки газа по газотранспортной системе

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Оперативное управление процессом транспортировки газа на объектах МГ.
2. Планирование, ведение расчетов показателей и анализ деятельности службы.
3. Совершенствование процесса транспортировки газа.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Оперативное управление процессом транспортировки газа на объектах МГ



Навык 1:
Поддержание работоспособности линейной части МГ

Умения:
1. Определять работоспособность и исправность линейной части МГ с отводами, ГРС и другого технологического оборудования для обеспечения заданного режима по технологическому процессу.
2. Определять гидравлическую эффективность газопровода и целесообразность очистки внутренней полости участков линейной части.

Знания:
1. Порядок эксплуатации магистральных и распределительных газопроводов, подземных хранилищ газа.
2. Принцип работы и ремонта газового оборудования, газопроводов.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Локализация и ликвидация аварий на объектах транспортировки газа

Умения:
1. Принимать меры по локализации и ликвидации аварий на газопроводах, КС и ГРС, проведению необходимых переключений потоков газа в целях обеспечения максимально возможных объемов транспорта газа, бесперебойного газоснабжения потребителей.
2. Разрабатывать планы ликвидации аварии, схемы оповещения и сбора должностных лиц.
3. Разрабатывать планы проведения комплексов огневых и планово-профилактических работ.
4. Оценивать выполнение плановых и аварийно-восстановительных работ на объектах газотранспортной системы.

Знания:
1. Положения, инструкции и другие руководящие материалы по разработке и оформлению технической документации.
2. Методы инженерно-технического обеспечения и технического обслуживания трубопроводов, оборудования газотранспортной системы.
3. План ликвидации (локализации) аварий на объектах газотранспортной системы.
4. Стандарты безопасности труда, требования промышленной безопасности на опасных производственных объектах.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Прием и передача данных по транспортировке газа

Умения:
1. Обеспечивать достоверность информации, немедленно реагировать на отклонения от заданных параметров и давать рекомендации.
2. Обеспечивать ежесуточный сбор, еженедельную и ежемесячную сверку объемов газа по собственным нуждам и технологическим потерям.
3. Анализировать количество и качество при приеме от поставщиков и передаче транспортируемого газа потребителям.
4. Определять суточный баланс распределения газа с целью определения небалансов.

Знания:
1. Экологический кодекс Республики Казахстан, Кодекс Республики Казахстан "О недрах и недропользовании", Закон Республики Казахстан "О гражданской защите", Закон Республики Казахстан "О магистральном трубопроводе" и иные нормативные правовые акты по направлению деятельности предприятия.
2. Производственные мощности, технические характеристики, конструктивные особенности, режимы работ и правила технической эксплуатации оборудования.
3. Научно-технические достижения в соответствующем виде экономической деятельности и опыт передовых организаций.
4. Порядок составления установленной отчетности.
5. Перспективы технического, экономического, социального развития, профиль, специализацию и особенности структуры, производственные мощности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 4:
Организация процесса транспортировки газа

Умения:
1. Анализировать режим подачи и приема газа с подающей и принимающей сторонами по основным требованиям: давление на выходе, входе, часовой расход на замерной установке (ЗУ) и др.;
2. Планировать режим транспортировки газа.
3. Анализировать исполнение планов по транспортировке газа, согласовывать с заинтересованными сторонами изменения режима транспортировки газа.
4. Согласовывать и выдавать структурным подразделениям распоряжения на переключение запорной арматуры, пуски, остановку и вывод в ремонт технологического оборудования линейной части МГ, компрессорной станции (КС) и ГРС.
5. Проводить постоянный мониторинг процесса транспорта газа.
6. Подготавливать письма, факсимильные сообщения, телефонограммы о согласовании и изменении режима МГ и прочие документы.

Знания:
1. Порядок составления и согласования планов производственно-хозяйственной деятельности.
2. Порядок поставки, транспортировки, реализации и хранения природного газа.
3. Основы экономики, организации труда, производства и управления.
4. Специализированные программные обеспечения по расчету объемов и режимов газа.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Планирование, ведение расчетов показателей и анализ деятельности службы



Навык 1:
Планирование и анализ деятельности транспортировки газа

Умения:
1. Анализировать состояние и динамику производственных объектов и рабочих параметров газотранспортной системы на предмет отклонения от заданных параметров.
2. Подготавливать расчеты планируемых объемов расхода газа на собственные нужды и технологические потери (СНиТП), анализировать данные.
3. Подготавливать и согласовывать планы транспортировки газа, проекты режимов работы газотранспортной системы с учетом оптимизации и минимизации расходов газа на собственные нужды и технологические потери, экологических аспектов и производственных рисков.
4. Проводить технико-экономический анализ, комплексно обосновывать принимаемые и реализуемые решения, изыскивать возможности сокращения расхода газа на СНиТП, более эффективного использования основного и вспомогательного оборудования МГ.

Знания:
1. Производственные мощности, технические характеристики, конструктивные особенности и режимы работы оборудования по газотранспортной системе, правила его эксплуатации.
2. Процедуру расчетов объема транспорта газа.
3. Методы оценки показателей работы технологических объектов газотранспортной системы.
4. Нормативные правовые акты, методические материалы по вопросам оперативного управления производством в области транспорта газа, газораспределения и газоснабжения.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Представление отчетной информации по транспортировке газа

Умения:
1. Составлять баланс газа по газотранспортной системе за месяц, год.
2. Составлять сводные месячные отчеты по расходам газа на собственные нужды и технологические потери.
3. Предоставлять отчеты, акты приема-передачи по транспортировке газа по итогам отчетного периода.
4. Составлять сводную информацию по состоянию оборудования по газотранспортной системе.

Знания:
1. Нормативные документы, стандарты, регламентирующие вопросы контроля балансов газа и режимов работы технологических объектов.
2. Планы по транспорту и поставке газа
3. Правила и порядок составления отчетов по расходам газа на собственные нужды и технологические потери.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 3:
Совершенствование процесса транспортировки газа



Навык 1:
Разработка мероприятий, направленных на повышение надежности, эффективности и безопасности МГ и объектов МГ

Умения:
1. Разрабатывать варианты решения проблем эксплуатации объекта, анализировать .
2. Использовать передовые информационные технологии и разработки.
3. Вносить предложения и разрабатывать проекты по улучшению надежности и безопасности на объектах МГ;
4. Вносить предложения по модернизации конструкции систем трубопроводов.
5 Реализовывать новые проекты по монтажу, поиску и устранению неисправностей и вводу оборудования в эксплуатацию.

Знания:
1. Перспективы развития отрасли и организации.
2. Методы определения эффективности от внедрения новой техники и технологии по направлению деятельности.
3. Документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий, научно-исследовательские и опытно-конструкторские разработки по направлению деятельности.
4. Передовой опыт разработки новых технологических процессов газоснабжения.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерские качества
Эффективно работать в качестве члена команды
Аналитическое мышление
Компьютерная грамотность
Точность в выполнении задач
Самостоятельность
Умение быстро принимать решение
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

ТР РК 4352023 – "О безопасности зданий и сооружений, строительных материалов и изделий".
ТР РК 7312010 – "О безопасности углей и производственных процессов".
ТР РК 602017 – "О радиационной безопасности".
СТ РК ISO 9001–2016 – "Система менеджмента качества". СТ РК ISO 45001–2019 – "Система управления охраной труда и промышленной безопасностью".
СТ РК 1194–2004 – "Организация и нормирование труда".

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Диспетчер магистральных трубопроводов

7

Главный инженер

12. Карточка профессии "Начальник линейно- производственного управления":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник линейно- производственного управления

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих". (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 94 (Начальник цеха)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по оперативному управлению производством не менее 5 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение надежного и эффективного функционирования объектов магистрального трубопровода на участке газопровода, обслуживаемом ЛПУ

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение надежного и эффективного функционирования магистрального трубопровода

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение надежного и эффективного функционирования магистрального трубопровода



Навык 1:
Обеспечение нормального функционирования производственно-хозяйственной деятельности ЛПУ

Умения:
1. Руководить производственно-хозяйственной деятельностью ЛПУ.
2. Обеспечивать выполнение заданий по приемке и транспортировке газа от поставщиков и бесперебойное снабжение газом потребителей на участке газопровода, обслуживаемом ЛПУ, бесперебойную и надежную работу объектов магистрального газопровода.
3. Обеспечивать безопасное состояние объектов МГ.
4. Согласовывать технологические карты сварки, утверждать технологические схемы, планы мероприятий на проведение работ.
4. Утверждать письменные разрешения (наряды-допуски) и организовывать выполнение работ повышенной опасности в соответствии с нормативными документами по их проведению.
5. Утверждать разрешение подрядным организациям, сторонним лицам на производство работ на объектах ЛПУ.
6. Участвовать в составе комиссии по приемке построенного объекта или законченного капитального ремонта.
7. Контролировать укомплектованность аварийно-восстановительного запаса в структурном подразделении;
8. Контролировать устранение нарушений и своевременное исполнение предписаний государственных контролирующих органов и АПК.
9. Руководить локализацией и ликвидацией аварий, контролировать уровень знаний ПЛА обслуживающим персоналом, непосредственно руководить в пределах своей компетенции работами по предупреждению аварий.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов в области транспортировки газа.
2. Технологические схемы, конструктивные и технические характеристики трубопроводов, оборудования и сооружений на них.
3. Порядок разработки, согласования и утверждения планов, графиков работ по ТОиР, ДО, реконструкции, модернизации объектов МГ.
4. Порядок организации подготовки и оценки готовности трубопроводов к эксплуатации в осенне-зимний период и период весеннего паводка.
5. Виды аварийных ситуаций при эксплуатации объектов МГ, причины их возникновения, поражающие факторы и последствия, способы предупреждения и устранения.
6. Порядок организации и осуществления производственного контроля за соблюдением требований охраны труда, промышленной, пожарной безопасности, в том числе на опасных производственных объектах.
7. Требования к испытаниям и освидетельствованиям оборудования, технических устройств, применяемых на опасных производственных объектах.
8. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Повышение эффективности производства

Умения:
1. Обеспечивать экономное расходование газа на собственные нужды и технологические потери в пределах установленных нормативов.
2. Контролировать выполнение мероприятий по снижению эксплуатационных расходов на транспортировку газа, на основе постоянного повышения эффективности работы.
3. Определять приоритетность включения в годовую заявку товаров, работ и услуг в рамках выделенного бюджета ЛПУ.
4. Анализировать итоги деятельности ЛПУ, вносить предложения по совершенствованию организации труда работников, по рациональному снижению расходов (газа, материалов, электрической энергии и т.д.), по перспективному развитию подразделения.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов, распорядительных документов и технической документации в области эксплуатации объектов МГ.
2. Направления и перспективы развития газовой отрасли.
3. Перспективы развития организации.
4. Порядок разработки, согласования и утверждения планов, программ, мероприятий по направлению деятельности.
5. Основы экономики и планирования.
6. Методы выявления и использования резервов производства.
7. Современные научно-технические достижения и передовой опыт в области трубопроводного транспорта;
8. Отраслевые документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий, НИОКР.
9. Принципы и методы оценки эффективности и финансовой реализуемости инвестиционных проектов.
10. Энергосберегающие технологии в области эксплуатации объектов МГ.
11. Методы оценки риска при принятии решений о внедрении инноваций.
12. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 3:
Руководство персоналом ЛПУ

Умения:
1. Обеспечивать соблюдение трудовой и производственной дисциплины работников ЛПУ, решать административные вопросы в пределах своей компетенции.
2. Организовывать работу и эффективное взаимодействие служб ЛПУ по обеспечению исполнения количественных и качественных показателей работы ЛПУ.
3. Руководить проведением комплексной противоаварийной тренировкой с участием всех служб, участков и цехов.
4. Обеспечивать исполнение планов и графиков подготовки, переподготовки, повышения квалификации и аттестации работников ЛПУ.
5. Контролировать проведение технического обучения персонала.
6. Обеспечивать укомплектованность штата работников ЛПУ в соответствии с установленными нормативами и требованиями.
7. Контролировать соблюдение в подразделении требований охраны труда, промышленной, пожарной, экологической безопасности.

Знания:
1. Трудовое законодательство Республики Казахстан.
2. Основы менеджмента, организации труда и управления персоналом.
3. Табельный учет рабочего времени.
4. Характеристики работ по должностям служащих, профессиям рабочих.
5. Требования локальных нормативных актов и распорядительных документов по разработке положений о структурных подразделениях, должностных и производственных (рабочих) инструкций.
Квалификационные требования к должностям руководителей, специалистов, служащих и профессиям рабочих в части подчиненного персонала.
6. Порядок проведения и состав вводных, первичных, периодических, целевых и внеплановых инструктажей.
7. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерство
аналитическое мышление
точность в выполнении задач
Самостоятельность
умение быстро принимать решение
ответственность за свою работу и за работу команды
способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умении

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов", утверждены приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).
2. "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации компрессорных станций", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 360 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10251).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник службы (производственно-технический)

7

Главный инженер

13. Карточка профессии "Начальник производственно-технической службы":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник производственно-технической службы

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 74. Начальник производственного отдела (производственно-технического отдела)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по оперативному управлению производством не менее 5 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Руководство надежным и эффективным функционированием газотранспортной системы

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Руководство транспортировкой газа на объектах МГ.
2. Повышение эффективности эксплуатации объектов МГ.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Руководство транспортировкой газа на объектах МГ



Навык 1:
Руководство организацией эксплуатации объектов МГ

Умения:
1. Работать с нормативными данными по эксплуатации объектов МГ.
2. Работать с базами данными по эксплуатации объектов МГ.
3. Анализировать и оценивать показатели работы и текущие условия эксплуатации объектов МГ.
4. Принимать решения по оптимизации режимов работы и форм обслуживания объектов МГ.
5. Выбирать оптимальные решения при планировании ТОиР, ДО с учетом приоритетности и имеющихся ресурсов.
6. Составлять перспективные и текущие планы организации всех видов ремонтов.
7. Взаимодействовать с заказчиком, сервисными организациями, службами материально-технического снабжения.
8. Контролировать выполнение договорных обязательств при проведении работ на объектах МГ.
9. Анализировать информацию о потребности в МТР на организацию производственной деятельности по эксплуатации объектов МГ.
10. Составлять планы мероприятий по подготовке объектов МГ к эксплуатации в осенне-зимний период и в период весеннего паводка.
11. Разрабатывать меры по предупреждению и устранению аварий и инцидентов.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов в области транспортировки газа.
2. Технологические схемы, конструктивные и технические характеристики трубопроводов, оборудования и сооружений на них.
3. Порядок разработки, согласования и утверждения планов, графиков работ по ТОиР, ДО, реконструкции, модернизации объектов МГ;
4. Номенклатура и нормы расхода МТР.
5. Порядок организации подготовки и оценки готовности трубопроводов к эксплуатации в осенне-зимний период и период весеннего паводка.
6. Виды аварийных ситуаций при эксплуатации объектов МГ, причины их возникновения, поражающие факторы и последствия, способы предупреждения и устранения;
7. Порядок организации и осуществления производственного контроля за соблюдением требований охраны труда, промышленной, пожарной безопасности, в том числе на опасных производственных объектах.
8. Требования к испытаниям и освидетельствованиям оборудования, технических устройств, применяемых на опасных производственных объектах.
9. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение производства нормативной и технической документацией

Умения:
1. Анализировать и систематизировать требования законодательной и нормативной технической документации в области эксплуатации объектов МГ.
2. Разрабатывать и актуализировать локальные нормативные акты и распорядительные документы по направлению деятельности.
3. Работать с информационными системами по формированию отчетной документации.
4. Разрабатывать меры по предупреждению и устранению аварий и инцидентов.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов и распорядительных документов в области транспортировки газа.
2. Техническая документация в области транспортировки газа.
3. Требования руководящих документов, в том числе стандартов и технических условий, по разработке и оформлению технической документации.
4. Требования эксплуатационной и ремонтной документации производителей.
5. Методы организации и оценки фактического технического состояния оборудования объектов МГ.
6. Методы контроля и оценки фактического технического состояния оборудования объектов МГ.
7. Требования к разработке декларации безопасности опасных производственных объектов.
8. Порядок разработки, согласования и утверждения локальных нормативных актов и распорядительных документов по направлению деятельности.
9. Стандарты, технические условия, руководящие документы по разработке и оформлению технической, эксплуатационной и отчетной документации по эксплуатации объектов МГ.
10. Основы экономики и планирования.
11. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Повышение эффективности эксплуатации объектов МГ



Навык 1:
Руководство работами по повышению эффективности эксплуатации объектов МГ

Умения:
1. Разрабатывать перспективные планы развития в области эксплуатации объектов МГ.
2. Анализировать и обобщать показатели деятельности по эксплуатации объектов МГ.
3. Идентифицировать опасности и оценивать риски эксплуатации объектов МГ.
4. Разрабатывать мероприятия по повышению эффективности организации эксплуатации объектов МГ.
5. Выявлять перспективные инновационные методы и технологии производства;
6. Оценивать риски внедрения новой техники, технологий, НИОКР, материалов и оборудования.
7. Осуществлять оценку эффективности внедрения инноваций в деятельность по эксплуатации объектов МГ.
8. Планировать проведение работ по автоматизации процессов эксплуатации объектов МГ.
9. Оценивать новизну, полезность и целесообразность использования рационализаторских предложений.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов, распорядительных документов и технической документации в области эксплуатации объектов МГ.
2. Направления и перспективы развития газовой отрасли;
3. Перспективы развития организации.
4. Порядок разработки, согласования и утверждения планов, программ, мероприятий по направлению деятельности;
5. Основы экономики и планирования.
6. Методы выявления и использования резервов производства.
7. Современные научно-технические достижения и передовой опыт в области трубопроводного транспорта.
8. Отраслевые документы, регламентирующие внедрение новой техники, передовых технологий, НИОКР.
9. Принципы и методы оценки эффективности и финансовой реализуемости инвестиционных проектов.
10. Энергосберегающие технологии в области эксплуатации объектов МГ.
11. Методы оценки риска при принятии решений о внедрении инноваций.
12. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерство
эффективно работать в качестве члена команды
аналитическое мышление
точность в выполнении задач
самостоятельность
умение быстро принимать решение
ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов", утверждены приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).
2. "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации компрессорных станций", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 360 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10251).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник линейного-производственного управления

7

Главный инженер

14. Карточка профессии "Инженер на производстве":

Код группы:

2141-1

Код наименования занятия:

2141-1-001

Наименование профессии:

Инженер на производстве

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
§83 Инженер по организации управления производством

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

инженер по организации управления производством I категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы в должности инженера по организации управления производством II категории не менее 2 лет; инженер по организации управления производством II категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы в должности инженера по организации управления производством без категории не менее 3 лет; инженер по организации управления производством без категории: высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров без предъявления требований к стажу работы или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы в должности техника I категории не менее 3 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Оперативное управление эксплуатацией газотранспортного оборудования компрессорной станции

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Поддержание работы газотранспортного оборудования в заданном технологическом режиме
2. Руководство подчиненным сменным персоналом

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Поддержание работы газотранспортного оборудования в заданном технологическом режиме



Навык 1:
Выполнение сменного задания

Умения:
1. Принимать решения по корректировке технологических параметров.
2. Оценивать правильность прохождения операций пуска и остановки газоперекачивающих агрегатов (ГПА).
3. Определять причины изменения и отклонения от нормативных (допустимых) величин эксплуатационных параметров газотранспортного оборудования.
4. Принимать решения в режиме ограниченного времени.
5. Определять соответствие состояния оборудования требованиям эксплуатационных регламентов.
6. Читать чертежи и схемы.
7. Фиксировать в журнале показатели режима газа, время остановки и пуска агрегатов.

Знания:
1. Нормативные и предельные параметры работы газотранспортного оборудования.
2. Принципы действия основных контрольно-измерительных приборов, в том числе приборов безопасности.
3. Структуру, взаимодействие средств автоматической системы управления технологических процессов, телемеханики, систем автоматического управления газотранспортного оборудования.
4. Типовые меры по предупреждению опасных режимов работы оборудования.
5. Стандарты безопасности труда, требования промышленной безопасности на опасных производственных объектах.
6. Требования к ведению документации.
7. Свойства природного газа.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Поддержание работы газотранспортного оборудования в заданном технологическом режиме

Умения:
1. Выявлять неисправности газотранспортного оборудования при обходе.
2. Выявлять по показаниям приборов, шумовым характеристикам отклонения в работе газотранспортного оборудования.
3. Принимать меры к предупреждению опасных режимов работы оборудования.
4. Анализировать показания измерительных приборов.
5. Анализировать и разрабатывать предложения по совершенствованию инструкций по эксплуатации газотранспортного оборудования.

Знания:
1. Регламенты по эксплуатации технологического оборудования.
2. Технологическая схема участка газотранспортной системы.
3. Отраслевые стандарты, технические регламенты, руководства (инструкции), устанавливающие требования к эксплуатации газотранспортного оборудования.
4. Алгоритм пуска и останова ГПА.
5. Назначение, устройство и принцип работы газотранспортного оборудования.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Руководство подчиненным сменным персоналом



Навык 1:
Управление сменой

Умения:
1. Планировать и организовывать деятельность эксплуатационного персонала.
2. Оценивать качество работы эксплуатационного персонала.
3. Использовать технические и программные средства по обучению персонала.
4. Планировать проведение противоаварийных тренировок.
5. Разрабатывать и утверждать графики сменности персонала.
6. Расставлять рабочую силу по участкам.
7. Проводить инструктаж по охране труда и технике безопасности.

Знания:
1. Квалификационные характеристики эксплуатационного персонала.
2. Инструкции по охране труда по профессиям и видам работ эксплуатационного персонала.
3. План мероприятий по локализации и ликвидации последствий аварий и инцидентов.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Навык 2:
Прием-передача смены

Умения:
1. Принимать и сдавать смену;
2. Осуществлять обход по маршруту.
3. Вести оперативно-техническую документацию по эксплуатации основного и вспомогательного оборудования компрессорной станции.
4. Предоставлять отчетную документацию.

Знания:
1. Виды дефектов газотранспортного оборудования и способы их устранения.
2. Признаки неисправности газотранспортного оборудования.
3. Алгоритм пуска и останова ГПА.
4. Технологическая схема компрессорного цеха и участка технологических трубопроводов с оборудованием, находящихся в зоне ответственности.
5. Маршруты обхода эксплуатационным персоналом основного и вспомогательного оборудования.

Возможность признания навыка:

не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерские качества
Эффективно работать в качестве члена команды
Аналитическое мышление
Самостоятельность
Стрессоустойчивость
Ответственность за свою работу и за работу команды
Способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов", утверждены приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января 2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10363).
2. "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации компрессорных станций", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 360 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10251).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

7

Главный инженер

6

Начальник управления (линейно-производственного)

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      15. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Сағатұлы Ілияс;

      Номер телефона: +7 (717) 278 69 54;

      E-mail: I.sagatuly@energo.gov.kz.

      16. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Акционерное общество "Интергаз Центральная Азия"

      Руководитель проекта: Сембекова Айдана Ериковна;

      E-mail: a.sembekova@ica.kz;

      Номер телефона: +7 (701) 666 71 45.

      Исполнители: Тасмагамбетова Венера Алгалиевна;

      Номер телефона: +7 (777) 479 13 48;

      E-mail: tasmagambetova@ica.kz.

      17. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол № 2-2026, 17 июня 2026 года.

      18. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 23 июня 2026 года.

      19. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен":

      20. Номер версии и год выпуска: версия 3, 2026 год.

      21. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.

  Приложение 9 к приказу
Исполняющий обязанности
министра энергетики
Республики Казахстан
от 5 октября 2026 года
№ 364-н/қ
Приложение 15 к приказу
Министр энергетики
Республики Казахстан
от 23 декабря 2024 года № 479

Профессиональный стандарт: "Эксплуатация и ремонт линейной части магистрального газопровода"

Глава 1. Общие положения

      1. Область применения профессионального стандарта: Профессиональный стандарт "Эксплуатация и ремонт линейной части магистрального газопровода" разработан в соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан "О профессиональных квалификациях", для определения требования к специалистам, работающим в сфере трубопроводного транспорта. Специалисты, соответствующие этому стандарту, занимаются обслуживанием, ремонтом и эксплуатацией линейных участков магистральных газопроводов, что включает в себя мониторинг, диагностику, профилактические и аварийные ремонтные работы. Экономическая деятельность, связанная с этим профессиональным стандартом, охватывает инженерные услуги, техническое обслуживание, закупку оборудования и материалов, а также обеспечение безопасности и надежности работы газопроводов.

      2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:

      1) Ремонт – комплекс мероприятий (операций) по восстановлению исправности или работоспособности полного или частичного эксплуатационного ресурса линейной части магистрального трубопровода и (или) его объектов;

      2) Магистральный газопровод – инженерное сооружение, состоящее из одного или нескольких газопроводов (линейной части) и сопряженных с ними объектов, обеспечивающих повышение и понижение давления транспортируемого газа, средств телеуправления, связи и иных коммуникаций, предназначенное для транспортировки товарного газа. Состав объектов магистрального газопровода определяется проектной документацией и требованиями технических регламентов;

      3) Линейная часть магистрального газопровода – подземные, подводные, наземные, надземные трубопроводы, по которым осуществляется непосредственная транспортировка газа.

      3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:

      1) АПК – административно-производственный контроль;

      2) КС – квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и других служащих;

      3) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник;

      4) НИОКР – научно-исследовательские и опытно-конструкторские работы;

      5) ГКС – газокомпрессорная станция;

      6) ГТС – газотранспортная система;

      7) ГРС – газораспределительная станция;

      8) СИЗ – средства индивидуальной защиты;

      9) ЛЧМГ – линейная часть магистрального газопровода;

      10) МГ – магистральный газопровод;

      11) МТР – материально-технические ресурсы;

      12) ОРК – отраслевая рамка квалификаций;

      13) ПЛА – план ликвидации аварий;

      14) ТО – техническое обслуживание;

      15) ТОиР – техническое обслуживание и ремонт.

Глава 2. Паспорт профессионального стандарта

      4. Название профессионального стандарта: Эксплуатация и ремонт линейной части магистрального газопровода.

      5. Код профессионального стандарта: H49500161.

      6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД:

      H Транспорт и складирование;

      49 Деятельность сухопутного и трубопроводного транспорта;

      49.5 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50 Деятельность трубопроводного транспорта;

      49.50.0 Деятельность трубопроводного транспорта.

      7. Краткое описание профессионального стандарта: Обеспечение работоспособности объектов (эксплуатация и ремонт) линейной части магистрального газопровода. Наряду с требованиями к теоретическим и практическим знаниям, содержащимся в разделе "знания", специалисты и рабочие должны знать: правила и нормы по охране труда, производственной санитарии и противопожарной безопасности, правила пользования средствами индивидуальной защиты, требования, предъявляемые к качеству выполняемых работ (услуг), к рациональной организации труда на рабочем месте, виды брака и способы его предупреждения и устранения, производственную сигнализацию.

      8. Перечень карточек профессий:

      1) Начальник участка по эксплуатации магистрального трубопровода – 6 уровень ОРК;

      2) Начальник линейно-эксплуатационной службы – 6 уровень ОРК;

      3) Руководитель группы по эксплуатации магистрального трубопровода – 6 уровень ОРК;

      4) Мастер участка по эксплуатации магистрального трубопровода – 5 уровень ОРК;

      5) Мастер службы (в электроснабжении, подачи газа, пара и воздушного кондиционирования) – 5 уровень ОРК;

      6) Техник по эксплуатации нефтегазопроводов – 4 уровень ОРК;

      7) Оператор магистральных газопроводов – 3 уровень ОРК;

      8) Оператор магистрального трубопровода - 3 уровень ОРК.

Глава 3. Карточки профессий

9. Карточка профессии "Начальник участка по эксплуатации магистрального трубопровода":

Код группы:

1322-0

Код наименования занятия:

1322-0-086

Наименование профессии:

Начальник участка по эксплуатации магистрального трубопровода

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 94. Начальник цеха (участка)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы по специальности на должностях специалиста не менее 3 лет или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы по специальности на должностях специалиста не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1322-0-058 - Начальник производства (добывающая промышленность)

Основная цель деятельности:

Осуществлять руководство участком, в соответствии с законодательными и нормативными актами, регулирующими производственно-хозяйственную деятельность предприятия.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение эксплуатации объектов магистрального трубопровода - в соответствии требованиями промышленной безопасности, пожарной безопасности и производственной санитарии
2. Руководство персоналом подразделения

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение эксплуатации объектов магистрального трубопровода - в соответствии требованиями промышленной безопасности, пожарной безопасности и производственной санитарии



Навык 1:
Планирование производства, подготовка годовых рабочих программ по эксплуатации и техническому обслуживанию объектов магистрального трубопровода

Умения:
1. Организовывать и руководить действиями персонала магистрального трубопровода.
2. Осуществлять мероприятия по внедрению и соблюдению/ выполнению производственным персоналом правил ОТ, ТБ и ООС.
3. Принимать участие в приемке в эксплуатацию вновь вводимого оборудования/объектов, а также после капитальных ремонтов и реконструкций.

Знания:
1. Организационно-распорядительные документы, нормативные и методические материалы, касающиеся производственно-хозяйственной деятельности участка.
2. Перспективы технического развития предприятия и участка;
3. Технические требования, предъявляемые к продукции участка, технологию ее производства.
4. Оборудование участка и правила его технической эксплуатации.
5. Организовывать внедрение прогрессивных методов и приемов труда, организации и рационализации рабочих мест;
6. Принимать участие в процессах внедрения новых технологий/оборудования.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль ТО и работы установок и систем магистрального трубопровода

Умения:
1. Осуществлять контроль за выполнением текущих, планово-предупредительных ремонтов, реконструкций.
2. Принимать участие в приемке в эксплуатацию вновь вводимого оборудования/объектов, а также после капитальных ремонтов и реконструкций.
3. Анализировать результаты производственной деятельности, контролировать расход бюджета, фонда оплаты труда.
4. Составлять и вести отчетность в установленной форме по деятельности и представлять их руководству.
5. Предпринимать действия, направленные на устранение замечаний и предписаний по итогам проверок/аудитов.

Знания:
1. Организационно-распорядительные документы, нормативные и методические материалы, касающиеся производственно-хозяйственной деятельности участка.
2. Перспективы технического развития предприятия и участка;
3. Технические требования, предъявляемые к продукции участка, технологию ее производства.
4. Оборудование участка и правила его технической эксплуатации.
5. Формы и методы производственно-хозяйственной деятельности участка.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Формирование, анализ и отчетность по расходным статьям подразделения

Умения:
1. Анализировать результаты производственной деятельности, контролировать расход бюджета, фонда оплаты труда.
2. Участвовать в составлении годовых бюджетов.
3. Составлять и вести отчетность в установленной форме по деятельности и представлять их руководству.

Знания:
1. Порядок и методы технико-экономического и текущего производственного планирования.
2. Формы и методы производственно-хозяйственной деятельности участка.
3. Действующие положения по оплате труда и формы материального стимулирования.
4. Передовой отечественный и зарубежный опыт в области производства аналогичной продукции; основы экономики, организации труда, производства и управления.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Руководство персоналом подразделения



Навык 1:
Планирование деятельности подчиненного персонала с учетом рационального распределения работ и необходимости обеспечения выполнения производственных заданий

Умения:
1. Составлять планы работ подчиненного персонала.
2. Разрабатывать положение о подразделении, должностные и производственные (рабочие) инструкции.
3. Составлять планы, программы технической учебы.
4. Проводить техническое обучение персонала.
5. Обеспечивать периодический инструктаж работников, проверку знаний правил технической эксплуатации оборудования, правил по охране труда, пожарной безопасности, контролировать их соблюдение.
6.Обеспечивать создание безопасных условий труда и контроль за соблюдением работниками производственной и трудовой дисциплины.

Знания:
1.Основы трудового законодательства Республики Казахстан.
2. Табельный учет использования рабочего времени;
3. Положения об оплате труда.
4. Основы экономики, организации производства, труда и управления.
5. Основы нормирования труда.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Контроль и организация работы подчиненного персонала

Умения:
1. Организовывать рабочий процесс, эффективно распределять задачи между сотрудниками, обеспечивая достижение целей подразделения.
2. Контролировать выполнение заданий, следить за соблюдением сроков, стандартов качества и безопасности.
3. Развивать персонал, выявлять потребности в обучении, разрабатывать программы повышения квалификации и обеспечивать карьерный рост сотрудников.
4. Оценивать работу персонала, проводить регулярные оценки и предоставлять объективную обратную связь.
5. Мотивировать сотрудников, создавать благоприятную рабочую атмосферу и повышать их вовлеченность и удовлетворенность работой
6. Разрешать конфликты, находить компромиссы и поддерживать позитивную атмосферу в коллективе.

Знания:
1. Методы управления персоналом, включая эффективную коммуникацию, мотивацию и развитие сотрудников.
2. Техники планирования и организации труда, включая рациональное распределение задач и ресурсов.
3. Методы повышения продуктивности и создания позитивного морального климата в коллективе.
4. Системы и методы оценки эффективности работы персонала и других инструментов.
5. Стандарты качества и безопасности, требуемые для эксплуатации магистральных трубопроводов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Стрессоустойчивость
Аналитическое мышление
Лидерство

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы".
"Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Руководитель группы по эксплуатации магистрального трубопровода

3

Оператор магистральных трубопроводов

5

Мастер участка по эксплуатации магистрального трубопровода

10. Карточка профессии "Начальник линейно-эксплуатационной службы":

Код группы:

1329-1

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Начальник линейно-эксплуатационной службы

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 31 декабря 2020 года № 22003).
Параграф 94 (Начальник цеха)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Стаж работы по специальности на должностях специалиста не менее 5 лет

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение надежного и эффективного функционирования трубопроводов, осуществляющих транспортировку газа, газового конденсата и продуктов их переработки.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обеспечение надежного и эффективного функционирования магистральных трубопроводов
2. Руководство персоналом службы по эксплуатации трубопроводов

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обеспечение надежного и эффективного функционирования магистральных трубопроводов



Навык 1:
Организация эксплуатации магистральных трубопроводов

Умения:
1. Ранжировать производственные задачи по степени их приоритетности СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
2. Анализировать и оценивать текущие условия эксплуатации трубопроводов СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
3. Выявлять отклонения от нормального режима транспортировки транспортируемого продукта в зоне ответственности подразделения, определять меры по их корректировке СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
4. Выявлять и организовывать устранение нарушений в содержании трубопроводов СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
5. Осуществлять контроль технического состояния трубопроводов в зоне ответственности подразделения, выявлять участки с повышенным риском нарушения режимов транспортировки СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
6. Оценивать предаварийное состояние, неполадки и неисправности, угрожающие целостности и безаварийной эксплуатации трубопроводов, прогнозировать их развитие СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
7. Анализировать данные о техническом состоянии, результаты ДО, ведомости дефектов трубопроводов СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
8. Обеспечивать готовность подразделения к эксплуатации трубопроводов в осенне-зимний период и в период весеннего паводка СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354.
9. Обеспечивать проведение ТОиР, ДО качественно и в срок;
10. Организовывать и проводить огневые, газоопасные работы и работы повышенной опасности на трубопроводах в соответствии с требованиями нормативной технической документации СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
11. Разрабатывать меры по предупреждению и устранению аварий и инцидентов СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
12. Организовывать и контролировать соблюдение требований охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года
№ 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).
13. Организовывать и контролировать ведение технической и отчетной документации по эксплуатации трубопроводов.

Знания:
1. Технологические процессы транспортировки транспортируемого продукта по трубопроводам.
2. Технологические схемы, конструктивные и технические характеристики трубопроводов, оборудования и сооружений на них.
3. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов, распорядительных документов и технической документации в области эксплуатации трубопроводов.
4. Технологические режимы транспортировки транспортируемого продукта.
5. Методы оценки предаварийных ситуаций, неполадок и неисправностей, способы и средства их устранения;
6. Методы технического диагностирования и прогнозирования технического состояния трубопроводов;
7. Организация и технология проведения, периодичность и регламент работ по ТОиР, ДО трубопроводов.
8. Сезонные особенности эксплуатации трубопроводов;
9. Порядок вывода участков трубопроводов в ремонт и ввода их в эксплуатацию после проведения работ.
10. Порядок действий, схемы оповещения при авариях, инцидентах, пожарах и чрезвычайных ситуациях на трубопроводах.
11. Виды аварийных ситуаций при эксплуатации трубопроводов, причины их возникновения, поражающие факторы и последствия, способы предупреждения и устранения.
12. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация работы по повышению эффективности эксплуатации трубопроводов

Умения:
1. Анализировать и оценивать текущее состояние трубопроводов и организацию их эксплуатации.
2. Выявлять резервы повышения эффективности эксплуатации трубопроводов.
3. Разрабатывать и проводить мероприятия, направленные на повышение надежности, эффективности и безопасности эксплуатации трубопроводов;
4. Обобщать передовой опыт в области трубопроводного транспорта, оценивать возможность его применения.

Знания:
1. Требования нормативных правовых актов Республики Казахстан, локальных нормативных актов, распорядительных документов и технической документации в области эксплуатации трубопроводов.
2. Способы повышения надежности, эффективности и безопасности работы трубопроводов.
3. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Руководство персоналом службы по эксплуатации трубопроводов



Навык 1:
Организация производственной деятельности подчиненного персонала

Умения:
1. Составлять планы работ с учетом приоритетности производственных задач и имеющихся ресурсов.
2. Обеспечивать эффективную организацию труда и рациональное использование рабочего времени.
3. Оценивать качество выполненных персоналом работ.
4. Оценивать эффективность деятельности подразделения по эксплуатации трубопроводов.
5. Организовывать соблюдение в подразделении требований охраны труда, промышленной, пожарной, экологической безопасности.

Знания:
1. Трудовое законодательство Республики Казахстан.
2. Основы менеджмента, организации труда и управления персоналом.
3. Табельный учет рабочего времени.
4. Характеристики работ по должностям служащих, профессиям рабочих.
5. Требования охраны труда, промышленной, пожарной и экологической безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Проведение обучения подчиненного персонала

Умения:
1. Разрабатывать положение о подразделении, должностные и производственные (рабочие) инструкции.
2. Определять потребность в персонале необходимой квалификации.
3. Составлять планы, программы технической учебы.
4. Проводить техническую учебу с подчиненными работниками.
5. Организовывать обучение, проведение инструктажей, проверок знаний по охране труда, промышленной, пожарной, экологической безопасности.

Знания:
1. Требования локальных нормативных актов и распорядительных документов по разработке положений о структурных подразделениях, должностных и производственных (рабочих) инструкций.
Квалификационные требования к должностям руководителей, специалистов, служащих и профессиям рабочих в части подчиненного персонала.
2. Порядок проведения и состав вводных, первичных, периодических, целевых и внеплановых инструктажей.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Лидерство
аналитическое мышление
самостоятельность
умение быстро принимать решение
ответственность за свою работу и за работу команды
способность самостоятельно развивать профессиональные квалификации и умения

Список технических регламентов и национальных стандартов:

1. "Правила эксплуатации магистральных газопроводов" Утверждены приказом Министра энергетики Республики Казахстан от 22 января
2015 года № 33 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).
2. "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации компрессорных станций" Утверждены приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 360 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10251).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации магистральных трубопроводов

7

Главный инженер

6

Начальник производственно-технический службы

11. Карточка профессии "Руководитель группы по эксплуатации магистрального трубопровода":

Код группы:

1322-0

Код наименования занятия:

1322-0-091

Наименование профессии:

Руководитель группы по эксплуатации магистрального трубопровода

Уровень квалификации по ОРК:

6

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 31 декабря 2020 года № 22003).
Параграф 1. Начальник (Руководитель) бригады (группы)

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерия и инженерное дело

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Производственные и обрабатывающие отрасли

Квалификация:
-

Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)

Специальность:
Инженерные, обрабатывающие и строительные отрасли

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы по специальности на должностях не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1322-0-079 - Технический руководитель (добывающая промышленность)

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойного процесса транспортировки продукции по подконтрольным трубопроводам, в соответствии с нормами технологических регламентов для выполнения плановых объемов и обеспечения безопасной эксплуатации объектов магистрального трубопровода

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организация и контроль эксплуатации магистрального трубопровода.
2. Организация контроля за соблюдением стандартов безопасности и охраны окружающей среды при эксплуатации магистрального трубопровода.

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Организация и контроль эксплуатации магистрального трубопровода



Навык 1:
Организация и контроль работы в области промышленной безопасности, охраны труда и окружающей среды

Умения:
1. Проводить аварийные тренировки.
2. Проводить инструктаж для подчиненного персонала и вновь принятым на работу, знакомить их с рабочими местами и условиями труда.
3. Проводить инструктажи для сотрудников по стандартам охраны труда, технике безопасности и охране окружающей среды.
4. Обучать сотрудников действующим производственным процедурам и нормативным требованиям в области безопасности и экологии.
5. Контролировать соблюдение производственных процедур и стандартов безопасности в процессе выполнения работ.
6. Составлять отчеты о соблюдении стандартов безопасности и экологии, а также разрабатывать рекомендации по улучшению процессов.

Знания:
1. Методы организации и проведения аварийных тренировок.
2. Схема потоков продукции на месторождении.
3. Технические характеристики и требования, предъявляемые к трубопроводам и оборудованию.
4. Технология обслуживания и ремонта.
5. Технология транспортировки нефти и газа.
6. Правила технической и безопасной эксплуатации трубопроводов.
7. Правила, процедуры и стандарты по производственной безопасности и ПЛВА объектов транспортной системы.
8. Рабочие процессы и условия труда на производстве.
9. Правила внутреннего трудового распорядка, требования по безопасности и охране труда, производственной санитарии и пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение материально-технической базой и товарно-материальными ценностями

Умения:
1. Составлять график работ, заявок на работы и материалы, инструкции, схемы и другую необходимую техническую документацию.
2. Оценивать потребности в ресурсах для выполнения качественной работы.
3. Контролировать наличие и исправность материалов, инструментов и оборудования, необходимых для работы.
4. Обеспечивать бесперебойную поставку необходимых ресурсов для выполнения профессиональных обязанностей.
5. Обеспечивать рациональное использование материалов, инструментов и оборудования на рабочих местах.

Знания:
1. Технологические регламенты транспортной системы.
2. Методы оценки потребностей в ресурсах и принципы их распределения для эффективного выполнения задач.
3. Стандарты и требования к состоянию материалов, инструментов и оборудования, а также методы контроля их исправности.
4. Логистические процессы и принципы обеспечения бесперебойной поставки ресурсов, включая работу с поставщиками и складской учет.
5. Принципы рационального использования материалов, инструментов и оборудования для повышения эффективности работы и снижения затрат.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Планирование эксплуатации объекта и улучшение методик

Умения:
1. Готовить планы и отчеты по утвержденным формам.
2. Вести оперативную, учетную, вахтовую и другую документацию, необходимую в работе по обеспечению надежной и безопасной эксплуатации объектов транспортной системы.
3. Совершенствовать методы эксплуатации объектов транспортной системы, по применению и внедрению более прогрессивных технологий или технических средств.

Знания:
1. Основы автоматики и телемеханики.
2. Законодательство, стандарты и нормативные акты, регулирующие процесс отчетности отрасли.
3. Методы анализа данных и статистики, необходимые для подготовки отчетов.
4. Принципы и требования к отчетности (точность, полнота, своевременность).
5. Принципы учета и анализа эксплуатационных данных, необходимых для мониторинга технического состояния объектов транспортной системы.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Организация контроля за соблюдением стандартов безопасности и охраны окружающей среды при эксплуатации магистрального трубопровода



Навык 1:
Осуществление контроля за соблюдением норм безопасности при эксплуатации магистрального трубопровода

Умения:
1. Осуществлять контроль за выполнением стандартов безопасности на рабочих местах.
2. Применять методики для оценки и контроля условий труда в зоне эксплуатации трубопроводов.
3. Проводить регулярные проверки безопасности на объектах.
4. Разрабатывать и внедрять мероприятия по улучшению условий безопасности на рабочем месте.
5. Оценивать риски для здоровья и жизни работников и принимать меры по их снижению.

Знания:
1. Требований безопасности труда при эксплуатации трубопроводных систем.
2. Методов оценки рисков и угроз для здоровья и безопасности работников.
3. Процедур и правил проведения инструктажей и обучения по технике безопасности.
4. Технологических регламентов и стандартов, регулирующих безопасную эксплуатацию трубопроводов.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Осуществление контроля за соблюдением стандартов охраны окружающей среды при эксплуатации магистрального трубопровода

Умения:
1. Осуществлять контроль за соблюдением экологических стандартов на объектах трубопроводной системы.
2. Применять меры для предотвращения загрязнения окружающей среды в процессе эксплуатации трубопроводов.
3. Проводить экологические аудиты и инспекции для выявления потенциальных нарушений.
4. Разрабатывать и реализовывать мероприятия по охране окружающей среды.
5. Анализировать воздействие эксплуатации трубопроводов на окружающую среду и предпринимать действия для минимизации вреда.

Знания:
1. Экологических стандартов и нормативов, регулирующих охрану окружающей среды при эксплуатации трубопроводов.
2. Методов оценки воздействия на окружающую среду, включая загрязнение воды, воздуха и почвы.
3. Процедур проведения экологических аудитов и инспекций.
4. Меры, направленные на минимизацию воздействия на окружающую среду при эксплуатации трубопроводов.
5. Законодательство в области охраны окружающей среды и обязательные экологические требования для предприятий.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Системное мышление
Стрессоустойчивость
Аналитическое мышление
Лидерство

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря
2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

3

Оператор магистральных трубопроводов

6

Начальник участка по эксплуатации магистрального трубопровода

5

Мастер участка по эксплуатации магистрального трубопровода

12. Карточка профессии "Мастер участка по эксплуатации магистрального трубопровода":

Код группы:

1322-0

Код наименования занятия:

1322-0-087

Наименование профессии:

Мастер участка по эксплуатации магистрального трубопровода

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие
типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
§ 90 Мастер участка

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Техническое обслуживание, ремонт и эксплуатация электромеханического оборудования (по видам и отраслям)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы на производстве не менее 1 года или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы на производстве не менее 3 лет, при отсутствии образования по соответствующей специальности стаж работы на производстве не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

1322-0-039 - Мастер участка (добывающая промышленность)
1329-1-017 - Мастер участка (в прочих отраслях)

Основная цель деятельности:

Обеспечение бесперебойной и эффективной работы закрепленных объектов магистрального трубопровода

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Эксплуатация технологического оборудования
2. Диагностика целостности оборудования

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Эксплуатация технологического оборудования



Навык 1:
Техническое обслуживание технологического оборудования

Умения:
1. Обеспечивать выполнение рабочего плана отдела согласно графику обслуживания.
2. Вести оперативно-эксплуатационную документацию закрепленных участков газоконденсатопроводов, газопроводов очищенного газа, ГРС и метанолопровода.
3. Обслуживать запорную арматуру по линейной части ГКС, метанолопровода и ГРС.
4. Распределять задачи и вести контроль исполнения.
5. Разрабатывать планы работы на участке, включая графики технического обслуживания.
6. Проводить инструктаж по безопасности и охране труда.
7. Контролировать проведение отбора проб и их анализ на загазованность с применением газоанализаторов.

Знания:
1. Нормы, правила по технической и безопасной эксплуатации, ОТ, ТБ и ООС.
2. Конструкции и принцип работы оборудования.
3. Регламентные работы на оборудования.
4. Требования применяемым материалам, приспособлениям при обслуживании оборудования;
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Текущий ремонт технологического оборудования

Умения:
1. Организовывать ремонт наземного и подземного оборудования и коммуникаций, запорной, отсекающей, предохранительной и регулирующей арматуры.
2. Вести контроль за работой и наладкой основных средств автоматизации.
3. Осуществлять технические и технологические мероприятия по сокращению потерь газа и конденсата, совершенствованию технологических процессов сбора, подготовки и транспортировки газа.
4. Разрабатывать планы на участке по текущему ремонту и планово-предупредительным работам.

Знания:
1. Основы технологии транспортировки нефти и газа.
2. Основы технологии технического обслуживания и ремонта трубопроводов.
3. Принцип работы системы управления целостностью.
4. Правила безопасного выполнения газоопасных и огневых работ.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Диагностика целостности оборудования



Навык 1:
Диагностика целостности оборудования внутренними системами

Умения:
1. Выявлять проблемы в работе оборудования или процессов и находить эффективное решение.
2. Анализировать причины неисправности и разрабатывать меры по их предотвращению.
3. Проводить инспекцию и оценивать качество выполненных работ.
4. Разрабатывать графики выполнения работ по обследованию, диагностики оборудования.

Знания:
1. Основы технологии транспортировки нефти и газа.
2. Основы технологии технического обслуживания и ремонта трубопроводов.
3. Принцип работы системы управления целостностью.
4. Правила безопасного выполнения газоопасных и огневых работ.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Диагностика целостности оборудования с помощью внешних специалистов

Умения:
1. Разрабатывать графики выполнения работ по обследованию, диагностики оборудования.
2. Оценивать качество выполненных работ.
3. Выполнить подготовительные мероприятия.
4. Разрабатывать план-мероприятий выполнения работ при сокращении или остановки технологического процесса.

Знания:
1. Основы технологии транспортировки нефти и газа.
2. Основы технологии технического обслуживания и ремонта трубопроводов.
3. Принцип работы системы управления целостностью.
4. Правила безопасного выполнения газоопасных и огневых работ.
5. Принципы работы и области применения неразрушающих видов контроля.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение работать в команде
Концентрация и управление вниманием
Структурированное решение проблем

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник участка по эксплуатации магистрального трубопровода

6

Руководитель группы по эксплуатации магистрального трубопровода

3

Оператор магистральных трубопроводов

13. Карточка профессии "Мастер службы (в электроснабжении, подачи газа, пара и воздушного кондиционирования)":

Код группы:

1329-3

Код наименования занятия:

1329-3-012

Наименование профессии:

Мастер службы (в электроснабжении, подачи газа, пара и воздушного кондиционирования)

Уровень квалификации по ОРК:

5

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие
типовых квалификационных характеристик:

Квалификационный справочник должностей руководителей, специалистов и иных служащих Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 30 декабря 2020 года № 553 "Об утверждении Квалификационного справочника должностей руководителей, специалистов и других служащих", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22003).
Параграф 90. Мастер участка

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)

Специальность:
Автоматизация и управление технологическими процессами (по профилю)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

высшее (или послевузовское) образование по соответствующему направлению подготовки кадров и стаж работы на производстве не менее 1 года или техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) и стаж работы на производстве не менее 3 лет, при отсутствии образования по соответствующей специальности стаж работы на производстве не менее 5 лет.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

8100-0-056 - Мастер по эксплуатации оборудования газовых объектов

Основная цель деятельности:

Обеспечение безопасной организации ведения работ и эксплуатации магистральных газопроводов и сооружений, находящихся на них

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Организационно-техническое сопровождение работ по восстановлению работоспособности ЛЧМГ

Дополнительные трудовые функции:

1. Повышение эффективности и надежности функционирования ЛЧМГ

Трудовая функция 1:
Организационно-техническое сопровождение работ по восстановлению работоспособности ЛЧМГ



Навык 1:
Контроль технического состояния ЛЧМГ

Умения:
1. Анализировать техническое состояние ЛЧМГ на основе показателей работы оборудования, проведенных диагностических обследований.
2. Ранжировать дефекты по степени опасности и критичности;
3. Подготавливать дефектные ведомости на ремонт.
4. Составлять заявки на комплектование материально-технических средств для ремонта.
5. Осуществлять визуальный осмотр в рамках входного контроля материально-технических средств.
6. Производить огневые, газоопасные работы и работы повышенной опасности на подконтрольных объектах.
7. Производить отключения и переключения трубопроводной арматуры, перепуск газа между отдельными газопроводами.
8. Определять состав подготовительных работ для проведения технической диагностики.

Знания:
1. Технологическое оборудование ЛЧМГ, принцип его работы, условия эксплуатации.
2. Технологическая схема участка газопровода, на котором планируется проведение работ.
3. Правила эксплуатации приборов, трассоискателей;
4. Порядок получения разрешений на производство работ на объектах ЛЧМГ.
5. Правила оформления дефектных ведомостей, организация заявочной кампании, порядок обоснования потребности и составления заявок.
6. Нормативно-технические документы по диагностике.
7. Способы подготовки участков для проведения диагностики;
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Организация и сопровождение планово-предупредительных, аварийно-восстановительных работ, работ по локализации и ликвидации аварий на ЛЧМГ

Умения:
1. Формировать специальные разрешения на производство работ.
2. Определять места расстановки постов.
3. Работать с трубопроводной арматурой.
4. Осуществлять устройства временных подъездных дорог, технологических проездов, оборудование переездов автотранспортной техники через действующие газопроводы.
5. Определять необходимость шурфования, фактического местоположения газопровода, подземных коммуникаций.
6. Осуществлять вскрытие ремонтируемого участка газопровода, разработка траншеи.
7. Производить очистку и испытания газопроводов.
8. Организовывать проведения работ по технической рекультивации земель, связанной с восстановлением грунта.

Знания:
1. Порядок получения специальных разрешений на работы.
2. Порядок применения сварочных технологий при изготовлении, монтаже, ремонте и реконструкции технических устройств для опасных производственных объектов.
3. Порядок отключения участков газопроводов для проведения работ.
4. Технологическая схема участка газопровода, отключаемого для проведения работ.
5. Требования безопасности при стравливании газа.
6. Порядок действий при авариях и инцидентах.
7. План мероприятий по локализации аварий.
8. Нормативные документы по проведению огневых и газоопасных работ.
9. Методы и средства контроля прохождения очистного устройства.
10. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 3:
Контроль ведения технологических работ на ЛЧМГ

Умения:
1. Оформлять допуск работников для работы на объектах ЛЧМГ.
2. Определять порядок проведения работ в соответствии с планами на их проведение.
3. Определять объемы фактически выполненных работ, проверять их соответствия.
4. Оценивать качество инженерной подготовки трассы газопровода, профиль траншеи, качество постели под трубопроводом.
5. Оценивать качество проведения сварочно-монтажных, изоляционно-укладочных и балластировочных работ.
6. Обеспечивать безопасность работ с одорантом.

Знания:
1. Нормативные документы по организации допуска работников подрядных организаций для работы на объектах ЛЧМГ.
2. Нормативно-технические документы, необходимые для проведения работ.
3. Порядок приемки в эксплуатацию объектов.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Дополнительная трудовая функция 1:
Повышение эффективности и надежности функционирования ЛЧМГ



Навык 1:
Анализ эффективности работы ЛЧМГ

Умения:
1. Оценивать результаты диагностических обследований, мониторингов, технических данных, показателей эксплуатации объектов ЛЧМГ.
2. Осуществлять мониторинг технического состояния газопроводов, проложенных на геологических сложных территориях.
3. Ранжировать дефекты, выявленные на объектах ЛЧМГ, по степени опасности и критичности.
4. Выявлять причины наличия участков, эксплуатируемых с пониженным рабочим давлением.

Знания:
1. Конструкция и принцип действия трубопроводной арматуры, камер пуска и приема внутритрубных устройств, другого оборудования, установленного на линейной части ЛЧМГ.
2. Особенности эксплуатации газопроводов, проложенных на геологических сложных территориях.
3. Режим работ на обслуживаемых участках ЛЧМГ.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Реализация мероприятий, направленных на повышение надежности, эффективности и безопасности работы объектов ЛЧМГ

Умения:
1. Анализировать и оценивать текущее состояние объектов ЛЧМГ.
2. Разрабатывать и проводить мероприятия, направленные на повышение надежности, эффективности и безопасности работы объектов ЛЧМГ.
3. Обобщать передовой опыт в области транспорта газа с целью возможности применения на объектах ЛЧМГ, в том числе с использованием энергосберегающих технологий.

Знания:
1. Методы повышения надежности, эффективности и безопасности работы объектов ЛЧМГ.
2. Порядок оформления и хранения документации, подтверждающей безопасность величины максимально-разрешенного давления при эксплуатации объекта магистрального трубопровода.
3. Организационные и инженерно-технические мероприятия по продлению срока службы газопровода.
4. Нормативные документы по энергосбережению.
5. Передовой опыт в области транспорта газа.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Стрессоустойчивость
Аналитическое мышление
Лидерство

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации магистральных трубопроводов

6

Инженер по технической диагностике

14. Карточка профессии "Техник по эксплуатации нефтегазопроводов":

Код группы:

3118-4

Код наименования занятия:

3118-4-012

Наименование профессии:

Техник по эксплуатации нефтегазопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

4

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Связь с ЕТКС и КС отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)

Специальность:
Эксплуатация и техническое обслуживание машин и оборудования (по отраслям промышленности)

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

техническое и профессиональное, послесреднее (среднее специальное, среднее профессиональное) образование по соответствующей специальности (квалификации) без предъявления требований к стажу работы.

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

3118-4-011 - Техник по подготовке и транспортировке нефти и газа

Основная цель деятельности:

Документационное обеспечение эксплуатации линейной части магистральных газопроводов, газопроводов-отводов и сооружений на них.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Ведение и актуализация технической и технологической документации в соответствии с требованиями нормативно-технических документов
2. Формирование отчетной документации по эксплуатации ЛЧМГ

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Ведение и актуализация технической и технологической документации в соответствии с требованиями нормативно-технических документов



Навык 1:
Управление внутренней технической и технологической нормативной документацией магистральных газопроводов

Умения:
1. Оформлять учетную документацию по магистральным газопроводам.
2. Пользоваться нормативно-технической документацией.
3. Проводить учет оборудования магистрального газопровода, неисправностей в его работе, аварий и инцидентов.
4. Владеть навыками работы на персональном компьютере.

Знания:
1. Обозначение объектов ЛЧМГ, связи и электрохимической защиты (ЭХЗ) на технологических схемах, картах.
2. Правила ведения учетной документации.
3. Правила эксплуатации магистральных газопроводов.
4. Нормативные документы, регламентирующие вопросы защиты информации и соблюдения коммерческой тайны.
5. Правила работы на персональном компьютере.
6. Основы делопроизводства;
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Разработка инструкций по эксплуатации ЛЧМГ и безопасному выполнению работ

Умения:
Умения:
1. Читать технологические схемы, чертежи и техническую документацию общего и специального назначения.
2. Работать с эксплуатационной документацией.
3. Определять потребность в материально-технических ресурсах, средствах индивидуальной и коллективной защиты на основе имеющихся нормативов.
4. Оформлять технологические схемы, чертежи, паспорта оборудования.
5. Оформлять организационно-распорядительные документы.

Знания:
1. Основы черчения и составления схем.
2 Стандарты, технические условия, руководящие документы по разработке и оформлению технической документации.
3. Правила оформления инструкций по эксплуатации ЛЧМГ и безопасному выполнению работ.
4. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Формирование отчетной документации по эксплуатации ЛЧМГ



Навык 1:
Введение реестра документации по эксплуатации ЛЧМГ

Умения:
1. Формировать заявки и учет расхода материально-технических ресурсов средств индивидуальной защиты (СИЗ).
2. Анализировать предоставляемую информацию в рамках установленной отчетности.
3. Заполнять электронную базу данных.
4. Пользоваться нормативно-технической документацией;
5. Оформлять акты на списание ресурсов материально-технических и индивидуальной защиты.

Знания:
1. Правила ведения отчетной документации, составления установленной отчетности.
2. Нормы расхода материально-технических ресурсов, средств индивидуальной защиты.
3. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Формирование отчетов с автоматизированных систем

Умения:
1. Сводить, анализировать отчетность с автоматизированной системы контроля и мониторинга.
2. Сводить, анализировать отчетность с автоматизированной системы управления целостностью.
3. Вносить корректировки при выявлении неисправности или отклонении в системе.

Знания:
1. Принципы работы систем управлении и их компонентов.
2. Программного обеспечения системы.
3. Методик оценки рисков, связанный с эксплуатацией трубопровода.
4. Методы инспекции и тестирований системы;
5. Действующие стандарты, нормы и правила касающиеся системы.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Пунктуальность
Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Аккуратность

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под
№ 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Инженер по эксплуатации магистральных трубопроводов

15. Карточка профессии "Оператор магистральных газопроводов":

Код группы:

8131-9

Код наименования занятия:

8131-9-166

Наименование профессии:

Оператор магистральных газопроводов

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

Выпуск 34. Приказ Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 24 декабря 2020 года № 533 "Об утверждении Единого тарифно-квалификационного справочника работ и профессий рабочих (выпуск 34)", (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21909).
Параграф 22. Оператор магистральных газопроводов

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Технология переработки нефти и газа

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

Опыт работы не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Обеспечение надежного и эффективного функционирования магистрального газопровода на территории станции

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Обслуживание магистральных газонефтепродуктопроводов и газовых коллекторов
2. Контроль технологического процесса по перекачки газа

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Обслуживание магистральных газонефтепродуктопроводов и газовых коллекторов



Навык 1:
Проверка технического состояния оборудования и сооружений МГ

Умения:
1. Пользоваться со средствами измерения в газопроводе.
2. Осуществлять проверки магистральных трубопроводов на герметичность.
3. Выявлять и устранять утечки газа.
4. Выявлять и принимать меры по нарушениям охранных зон и зоны минимально допустимых расстояний.
5. Работать с системами мониторинга, управления и автоматизации.
6. Диагностика неисправности оборудования.

Знания:
1. Технологическая схема расположения газопровода и коллекторов и правила их эксплуатации.
2. Свойства газов.
3. Устройство насосов, конденсационных сооружений и контрольно-измерительных приборов.
4. Требования, предъявляемые к качеству выполняемых работ.
5. Правила пользования средствами индивидуальной защиты.
6. Правила оказания первой (доврачебной) помощи пострадавшим при травмировании, отравлении и внезапном заболевании.
7. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Ремонт и наладка оборудования и сооружении на МГ

Умения:
1. Выполнять регулирование запорных приспособлений.
2. Устранять неисправности в работе газопроводов и коллекторов.
3. Выполнять текущий ремонт обслуживаемого оборудования.
4. Применять специальные инструменты и приспособления.

Знания:
1. Способы определения и устранения неисправностей в работе газопроводов и коллекторов.
2. Устройство насосов, конденсационных сооружений и контрольно-измерительных приборов;
3. Слесарное дело.
4. Требования, предъявляемые к качеству выполняемых работ.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Трудовая функция 2:
Контроль технологического процесса по перекачки газа



Навык 1:
Регулирование режима перекачки газа

Умения:
1. Управлять работой насосов.
2. Определять соответствия фактических значений технологического оборудования по перекачке газа средствами системы автоматизации утвержденным нормативно-технологическим параметрам.
3. Вести наблюдение за нагрузкой электродвигателей, рабочим давлением на насосах и в трубопроводе, вибрацией насосных агрегатов, температурой подшипников насосов и электродвигателей по контрольно-измерительным приборам.
4. Выявлять отклонения и принимать необходимые меры.

Знания:
1. Нормативно-технологические параметры, карты установок технологических защит, блокировок и сигнализации, карты технологических режимов работы магистрального газопровода.
2. Правила технической эксплуатации основного и вспомогательного оборудования магистрального газопровода;
3. Порядок регистрации показаний приборов.
4. Технологический регламент по эксплуатации оборудования ГКС.
5. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Обеспечение заданного режима работы МГ на участке

Умения:
1. Следить за заданным режимом перекачки газа.
2. Обеспечивать остановку насосов при возникновении аварий, отказов и инцидентов, прекращать проводимые работы на МГ.
3. Оценивать параметры работы оборудования, приборов и систем газокомпрессорной станции (ГКС) с использованием микропроцессорной системы автоматики, системы диспетчерского контроля и управления.
4. Анализировать оптимальность режима и работы оборудования.

Знания:
1. Технологический процесс перекачки, основы метрологии, основы гидравлики, технологические карты оборудования и сооружений ГКС.
2. Порядок управления технологическим участком магистрального трубопровода.
3. Порядок действия при отклонении фактических значений параметров работы оборудования от нормативных.
4. Утвержденные нормативно-технологические параметры, карты установок технологических защит, блокировок и сигнализации, карты технологических режимов работы магистрального трубопровода.
5. Схемы организации основной и аварийной связи с управляющим диспетчером.
6. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Ответственность
Концентрация и управление вниманием
Способность к обучению и самообучению

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от
30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

4

Техник по эксплуатации нефтегазопроводов

16. Карточка профессии "Оператор магистрального трубопровода":

Код группы:

8112-2

Код наименования занятия:

-

Наименование профессии:

Оператор магистрального трубопровода

Уровень квалификации по ОРК:

3

подуровень квалификации по ОРК:

-

Уровень квалификации по ЕТКС, КС и другие типовых квалификационных характеристик:

отсутствует

Уровень профессионального образования:

Уровень образования:
ТиПО (рабочие профессии)

Специальность:
Технология переработки нефти и газа

Квалификация:
-

Требования к опыту работы:

не требуется

Связь с неформальным и информальным образованием:

не требуется

Другие возможные наименования профессии:

-

Основная цель деятельности:

Выполнение поставленных производственных задач по эксплуатации и техническому обслуживанию газоконденсатных труб, метанольных труб, газопроводов рафинированного газа и ГТС для обеспечения достижения плановых производственных показателей.

Описание трудовых функций

Перечень трудовых функций:

Обязательные трудовые функции:

1. Контроль за режимом работы трубопроводов

Дополнительные трудовые функции:

-

Трудовая функция 1:
Контроль за режимом работы трубопроводов



Навык 1:
Выполнение работ по техническому обслуживанию

Умения:
1. Проводить проверку локальных приборов и снимать показания аппаратуры управления в соответствующей трубопроводной системе.
2. Проверять наличие утечек, как в атмосферу, так и через свечные и дренажные клапаны и участвовать в их устранении.
3. Готовить оперативные режимные листы по эксплуатации, сбору и подготовке информации по текущему обслуживанию, об обнаруженных дефектах, утечках и отклонениях для занесения в оперативную документацию.
4. Выполнять оперативные переключения газопроводов очищенного газа по режиму поставки и потребления газа.
5. Поддерживать противопожарную безопасность на газоконденсатопроводах и в охранной зоне объектов системы транспортировки.
6. Выполнение объезда и осмотра трассы трубопровода с целью выявления нарушении и отклонении.

Знания:
1. Технологические процессы транспортировки нефти и газа, технологический регламент по эксплуатации трубопроводов.
2. Технологические схемы коммуникаций, свойства транспортируемых продуктов и применяемых химических реагентов.
3. Особенности сбора и транспортировки сероводородсодержащего газа и нестабильного конденсата.
4. Техническую характеристику, правила безопасного обслуживания и порядок поддержания нормального технологического режима работы трубопроводов, сосудов и аппаратов.
5. Технические характеристики и устройства применяемых запорных кранов, автоматов аварийного закрытия кранов (ААЗК) и контрольно-измерительных приборов.
6. Правила безопасности и правила технической эксплуатации магистральных трубопроводов.
7. Процедуры, инструкции по безопасному проведению видов работ при эксплуатации газоконденсатопроводов.
8. Порядок внутреннего трудового распорядка, по безопасности и охране труда, производственной санитарии, требований пожарной безопасности.

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Навык 2:
Выполнение ремонтных, профилактических работ

Умения:
1. Осуществлять режимные запуски и отключения трубопроводов, запорной арматуры на ремонтные и плановые работы или экстренное отключение всего объекта при чрезвычайной ситуации согласно плану ликвидации аварий.
2. Оформлять наряды-допуски.
3. Определять технические проблемы, требующих действий соответствующих специалистов техобслуживания и оформления соответствующих рабочих заявок и нарядов-допусков, выполнение ремонтных работ на оборудовании системы транспортировки.
4. Выполнять работы по поршневанию и ингибированию трубопроводов согласно требованию технологических регламентов на эксплуатацию газоконденсатопроводов.
5. Участвовать в подготовительных работах к ремонту и проведении испытаний трубопроводов и оборудования.
6. Участвовать в работе по внутритрубной инспекции трубопроводов.
7. Участвовать в ремонтных работах по техническому обслуживанию и огневых работах (выполнение газоопасных работ).

Знания:
1. Действия при возникновении аварии/инцидента.
2. Гидратообразование, методы борьбы.
3. Правила и процедуры осуществления.
4. Порядок оформления нарядов-допусков для выполнения работ, включая требования безопасности и инструкции для различных видов работ.
5. Методы диагностики технических проблем оборудования, требующих вмешательства специалистов по техническому обслуживанию, а также процесс оформления рабочих заявок и нарядов-допусков для выполнения ремонтных работ.
6. Технологические регламенты по поршневанию и ингибированию трубопроводов, а также требования к эксплуатации газоконденсатопроводов

Возможность признания навыка:

Не рекомендуется

Требования к личностным компетенциям:

Самостоятельность и ответственность
Умение быстро принимать решения
Умение работать в команде
Концентрация и управление вниманием

Список технических регламентов и национальных стандартов:

СП РК 3.05-101-2013 "Магистральные трубопроводы".
СН РК 3.05-01-2013 "Магистральные трубопроводы" "Правила обеспечения промышленной безопасности при эксплуатации магистральных трубопроводов", утвержденные приказом Министра по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 30 декабря 2014 года № 354 (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 10240).

Связь с другими профессиями в рамках ОРК:

Уровень ОРК:

Наименование профессии:

6

Начальник участка по эксплуатации магистрального трубопровода

6

Руководитель группы по эксплуатации магистрального трубопровода

5

Мастер участка по эксплуатации магистрального трубопровода

Глава 4. Технические данные профессионального стандарта

      17. Наименование государственного органа:

      Министерство энергетики Республики Казахстан

      Исполнитель: Сағатұлы Ілияс;

      Номер телефона: +7 (717) 278 69 54;

      E-mail: I.sagatuly@energo.gov.kz.

      18. Организации (предприятия) участвующие в разработке:

      Акционерное общество "Интергаз Центральная Азия"

      Руководитель проекта: Сембекова Айдана Ериковна;

      E-mail: a.sembekova@ica.kz;

      Номер телефона: +7 (701) 666 71 45.

      Исполнители: Тасмагамбетова Венера Алгалиевна;

      Номер телефона: +7 (777) 479 13 48;

      E-mail: Tasmagambetova@ica.kz.

      19. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям: Протокол №2-2026, 17 июня 2026 года.

      20. Национальный орган по профессиональным квалификациям: 23 июня 2026 года.

      21. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан "Атамекен": -

      22. Номер версии и год выпуска: версия 2, 2026 год.

      23. Дата ориентировочного пересмотра: 31 декабря 2029 года.