Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органдарының жұмысын ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2026 жылғы 4 наурыздағы № 160 бұйрығы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 22 маусымдағы № 607 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі ережесінің 15-тармағының 50) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліліп отырған Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органдарының жұмысын ұйымдастыру қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Әкімшілік полиция комитеті заңнамада белгіленген тәртіпте:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

2) қол қойылған күннен кейін бес жұмыс күн ішінде осы бұйрықтың электрондық көшірмесін мемлекеттік және орыс тілдерінде Қазақстан Республикасы нормативтік-құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің "Қазақстан Республикасының Заңңама және құқықтық ақпарат институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекекеттік кәсіпорнына жолдауды;

3) Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Заң мен нормашығармашылықты үйлестіру департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Министр полиция генерал-лейтенанты

Е. Саденов

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2026 жылғы 4 наурыздағы № 160 бұйрығымен бекітілген

Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органдарының жұмысын ұйымдастыру қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Қағидалар ішкі істер органдарының табиғатты қорғау іс-шараларына қатысуы бойынша қызметін ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібін айқындайды.

2. Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органының жұмысын ұйымдастыру бойынша жалпы басшылық облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың және көліктегі полиция департаменттерінің (бұдан әрі – (К)ПД), қалалардың, аудандардың, қалалардағы аудандардың, көліктегі полиция органдарының (бұдан әрі – (К)ҚАПО) бірінші басшыларына жүктеледі.

3. Табиғатты қорғау іс-шараларына табиғатты қорғау полициясы бөліністерінің қатысуы бойынша жұмысты ұйымдастыруды (К)ПД бастығының Қоғамдық қауіпсіздік басқармасына (бұдан әрі – ҚҚБ) жетекшілік ететін орынбасарлары, ҚҚБ бастықтары, ҚҚБ бастығының табиғатты қорғау полициясы бөлінісіне жетекшілік ететін орынбасарлары;

(К)ҚАПО-да (К)ҚАПО бастықтарының қоғамдық қауіпсіздік бөліміне (бұдан әрі – ҚҚб) (бөлімше, топқа) жетекшілік ететін орынбасарлары, ҚҚб бастықтары, ҚҚб бастығының табиғатты қорғау бөлінісіне жетекшілік ететін орынбасарлары жүзеге асырады.

4. Табиғатты қорғау іс-шараларын үйлестіру мен бақылаудың бірыңғай жүйесін Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі (бұдан әрі – ІІМ) Әкімшілік полиция комитетінің (бұдан әрі – ӘПК), (К)ПД және (К)ҚАПО, табиғатты қорғау полициясы бөліністері құрайды.

2-тарау. Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органдарының негізгі міндеттері, функциялары және құзыреті

5. Ішкі істер органдары құзыреті шегінде мынадай міндеттерді жүзеге асырады:

1) өзге де уәкілетті мемлекеттік органдармен бірлесіп, табиғатты қорғау іс-шараларына қатысады;

2) қоршаған ортаны табиғи ресурстарды қорғау, сондай-ақ күзету, жануарлар және өсімдіктер дүниесін қорғау, өнімін молайту және пайдалану саласындағы (бұдан әрі – реттелетін салалар) мемлекеттік бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органдарға табиғатты қорғау заңнамасы бұзушылықтарының алдын алу, анықтау және жолын кесу бойынша көмек көрсетеді;

3) дербес рейдтік іс-шаралар жүргізу, бұқаралық ақпарат құралдарында ақпарат жариялау арқылы экологиялық құқық бұзушылық профилактикасы, анықтау және жолын кесу.

6. Ішкі істер органдары құзыреті шегінде мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) реттелетін салаларда заңнаманы бұзушылықтардың алдын алу, анықтау, жолын кесу және ашуға бағытталған іс-шараларды ұйымдастырады және жүзеге асырады;

2) ішкі істер органдарының уәкілетті мемлекеттік органдармен, басқа да құқық қорғау органдарымен экологиялық құқық бұзушылық профилактикасы, анықтау, жолын кесу, ашу және сотқа дейінгі тергеп-тексеруге бағытталған бірлескен іс-шараларға қатысу бойынша өзара іс-қимыл жасасуын ұйымдастырады.

7. Ішкі істер органдарының құзыреті:

1) ішкі істер органдарының құзыретіне жатқызылған әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша өндірісті жүзеге асырады;

2) экологиялық қылмыстық құқық бұзушылықтарды ашуды және тергеуді жүзеге асырады;

3) экологиялық қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша жедел-іздестіру қызметін жүзеге асырады;

4) экологиялық құқық бұзушылық профилактикасы және анықтау мақсатында рейдтік іс-шараларды жүзеге асырады;

5) Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттікті жүзеге асырады.

8. Табиғатты қорғау іс-шараларына ішкі істер органдарының қатысуы бойынша міндеттер мен функцияларды жүзеге асыру қоғамдық қауіпсіздік қызметінің табиғатты қорғау полициясы қызметкерлеріне жүктеледі.

Штаттық бірлік болмаған жағдайда немесе ол бар болғанымен бос орын болған кезде осы бағыттағы міндеттер мен функцияларды жүзеге асыру қоғамдық қауіпсіздік бөлімшесінің полиция қызметкеріне жүктеледі, бұл оның лауазымдық нұсқаулығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу арқылы жүзеге асырылады және оларды аумақтық ішкі істер органының бастығы бекітеді.

3-тарау. Табиғатты қорғау полициясы бөліністерінің қызметін ұйымдастыру

9. Табиғатты қорғау полициясының бөліністері өз қызметінде Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін және реттелетін салаларда халықаралық актілерді басшылыққа алады.

10. Табиғатты қорғау полициясының бөліністері ішкі істер органдарының басқа да қызметтерімен, уәкілетті мемлекеттік органдармен және Қазақстан Республикасының басқа да құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл жасаса отырып, міндеттерін орындайды.

11. Өз құзыреті шегінде табиғатты қорғау полициясының бөлімшелері табиғатты қорғау іс-шараларын ұйымдастырады және оларға қатысады, олардың шеңберінде:

1) ішкі істер органдарының басқа да бөлімшелерімен және қызметтерімен бірлесіп, бұйрықтар жобаларын, әдістемелік ұсынымдарды, сондай-ақ табиғатты қорғау заңнамасының сақталуын бақылауды жүзеге асыруға және құқық бұзушылық профилактикасына бағытталған практикалық және ұйымдастырушылық іс-шараларды әзірлейді;

2) экологиялық құқық бұзушылықтар саласындағы қылмыстың жай-күйі туралы мәліметтерді тұрақты негізде талдауды жүзеге асырады, нәтижелері бойынша оларды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдайды;

3) табиғатты қорғау іс-шаралары шеңберінде ішкі істер органдарының тергеу, анықтау және криминалдық полиция бөлімшелерімен өзара іс-қимыл жасайды;

4) жеке және заңды тұлғаларда жануарлар дүниесі объектілерін алып қоюға берілген лицензиялардың, жолдамалардың, азаматтық және қызметтік қаруды сақтау, сақтау және алып жүруге арналған рұқсаттардың, сондай-ақ реттелетін салаларда салалардағы заңнама талаптарының сақталуын тексеру үшін қажетті өзге де құжаттардың бар-жоғын және олардың дұрыстығын тексереді және айқындайды;

5) іс жүргізуде табылған материалдар мен істер бойынша жеке тұлғаларды және заңды тұлғалардың өкілдерін түсініктемелер мен айғақтарды, құжаттарды және олардың көшірмелерін алу үшін ішкі істер органдарына шақырады;

6) табиғатты қорғау заңнамасы бұзушылықтарының профилактикасы және оларды анықтау мақсатында рейдтік іс-шаралар жүргізеді;

7) іс бойынша түпкілікті шешім қабылданғанға дейін қолданыстағы заңнама шеңберінде құқық бұзушылық құралдарын тәркілейді.

12. Қызметті жүзеге асыру барысында табиғатты қорғау полициясының қызметкерлері ІІМ-нің және басқа да мемлекеттік органдардың мынадай цифрлық жүйелерін пайдаланады:

Қазақстан Республикасы ІІМ БДБ қашықтықтан қол жеткізу кіші жүйесі (WEB-интерфейс);

Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының құқық қорғау және арнаулы органдарының ақпарат алмасу жүйесі (ҚАО ААЖ);

Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Қылмыстық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің талдау орталығы;

әкімшілік іс жүргізулердің бірыңғай тізілімі (ӘІБТ);

мемлекеттік органдардың интранет-порталы (МОИП);

"Жеке тұлғалар" мемлекеттік деректер базасы;

"Заңды тұлғалар" мемлекеттік деректер базасы;

"Бұлтты құжат айналымы" цифрлық жүйесі (БҚА АЖ).

13. Табиғатты қорғау полициясының қызметкеріне ішкі істер органы ғимаратында телефон байланысымен жабдықталған жеке қызметтік үй-жай бөлінеді.

14. Табиғатты қорғау полициясының қызметкерлері осы Қағидаларында 12-тармақта көрсетілген цифрлық жүйелерге қолжетімділікпен және қажетті бағдарламалық қамтамасыз етуі бар дербес компьютерлік техникамен, принтермен, сканермен, планшетпен, бейнетіркегішпен, байланыс құралдарымен, пилотсыз ұшу аппаратымен және қызметтік автокөлікпен қамтамасыз етіледі.

Өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып, сондай-ақ қайықтармен, катерлермен, қарда жүретін көліктермен, квадроциклдермен және өтімділігі жоғары автокөлік құралдарымен қамтамасыз етіледі.

15. Табиғатты қорғау полициясы қызметкерлерінің қызметтік үй-жайда жұмыс уақытында ұзақ уақыт бойы болмауына табиғатты қорғау заңнамасын бұзушылықтарды анықтауға бағытталған жедел-профилактикалық іс-шараларды және жергілікті-рейдтік пысықтауларды жүргізу кезінде жол беріледі.

16. Табиғатты қорғау полициясының қызметкерлері реттелетін салалардағы іс-шараларды қоспағанда, кезекшіліктен (нарядтардан), сондай-ақ жедел-профилактикалық іс-шараларға қатысудан босатылады.

17. Табиғатты қорғау полициясының қызметкерлері жұмыс уақытында "Ішкі істер органдары қызметкерлерінің нысанды киімінің сипаттамасын, айырым белгілерін, сондай-ақ оны киіп жүру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2023 жылғы 27 қыркүйектегі № 707 бұйрығымен бекітілген күнделікті нысанды киімді де, арнайы нысанды киімді де (камуфляж үлгісі) киеді.

18. Табиғатты қорғау полициясы бөліністері қызметінің нәтижелері (К)ПД, (К)ҚАПО басшылығы жанындағы жедел кеңестерде қаралады.

19. Табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің жеке құрамы, көлік және өзге де техникалық құралдары тек тікелей мақсаты бойынша пайдаланылады.

"Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 2-тармағының 17) тармақшасында және 17-бабының 2-тармағында көзделген жекелеген жағдайларда ІІМ мен (К)ПД басшылығының өкімі бойынша осы қызметтің күштері мен құралдары жаппай іс-шараларды өткізу және төтенше жағдайлар кезінде қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету үшін тартылады.

4-тарау. ІІМ ӘПК табиғатты қорғау полициясы тобының жұмысын ұйымдастыру

20. ІІМ ӘПК табиғатты қорғау полициясының тобы жүргізіліп жатқан жұмыс шеңберінде ішкі істер органдарының уәкілетті мемлекеттік органдармен, басқа да құқық қорғау органдарымен реттелетін салаларда заңнама бұзушылықтарының профилактикасына және оларды анықтауға бағытталған бірлескен іс-шараларды жүзеге асыру бойынша өзара іс-қимыл жасасуын ұйымдастырады:

1) ІІМ Алқаларының, жедел кеңестерінің шешімдерін, ІІМ нұсқауларын орындау, табиғатты қорғау іс-шараларын өткізу және қатысу мәселелері бойынша (К)ПД, (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің қызметіне ведомстволық бақылауды жүзеге асырады;

2) (К)ПД табиғатты қорғау полициясының қызметкерлерін көтермелеу, тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныстар енгізеді;

3) ІІМ жұмыс жоспарларына сәйкес немесе жұмыстағы кемшіліктерге ден қою тәртібінде (К)ПД, (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөлімшелеріне инспекциялау және мақсатты тексерулер жүргізеді.

Тексерулер өңірлердің ерекшеліктерін ескере отырып, (К)ПД, (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөліністері қызметінің жай-күйін талдау негізінде жүзеге асырылады.

Тексеру барысында, оның ішінде бөлімшелердің қызметін жетілдіру бойынша әдістемелік және практикалық көмек көрсетіледі;

4) экологиялық құқық бұзушылық саласындағы қылмыстың жай-күйін, есептік деректерге негізделген бөлімшелердің жұмыс нәтижелерін, инспекциялау материалдарын, табиғатты қорғау іс-шараларын талдау негізінде табиғатты қорғау полициясы желісі бойынша ӘПК-нің тоқсан сайынғы жұмыс жоспарларына ұсыныстар әзірлейді.

Жоспарларға сәйкес реттелетін салаларда бұзушылықтардың профилактикасына бағытталған ұйымдастырушылық және практикалық іс-шаралар жүргізіледі, табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің жұмысындағы кемшіліктерді жою бойынша шешімдер мен практикалық шараларды уақтылы қабылдау қамтамасыз етіледі;

5) Қазақстан Республикасының және халықаралық нормативтік құқықтық актілеріне табиғатты қорғау полициясы қызметінің мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлейді.

5- тарау. ҚҚБ (К)ПД табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру

21. (К)ПД жұмысты ұйымдастыру ҚҚБ құрамындағы табиғатты қорғау полициясының бөлімшелеріне (бөлімдерге, бөлімшелерге және топтарға) жүктеледі.

22. (К)ПД ҚҚБ табиғатты қорғау полициясының бөлімшелері қызметтік іс-шараларды жүзеге асыру процесінде:

1) (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясының жұмысын, сондай-ақ олар кең ауқымды табиғатты қорғау іс-шараларына тартылған жағдайда (К)ПД аппаратының, (К)ҚАПО ішкі істер органдары қызметтерінің жұмысын ұйымдастырады;

2) (К)ПД табиғатты қорғау полициясының бөлімшелері осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес әрбір (К)ҚАПО бойынша ақпараттық-аналитикалық папка жүргізеді, онда табиғатты қорғау полициясы қызметкерлері туралы ақпарат, материалдық-техникалық қамтамасыз етілуі, реттелетін салаларда заңнаманы бұзушылықтарға қарсы күреске қатысу жөніндегі қызмет нәтижелері, өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғандағы әкімшілік және қылмыстық құқық бұзушылықтардың талдауы, сондай-ақ табиғатты пайдалану объектілері туралы мәліметтер қамтылады;

3) табиғатты қорғау іс-шаралары бойынша ведомствоаралық өзара іс-қимыл жасасу жоспарларын әзірлеуге, көрсетілген жоспарларға сәйкес жоспарланған іс-шараларға қатысады;

4) реттелетін салаларда заңнама талаптарын жеке және заңды тұлғалардың сақтауына бағытталған өңірлік жедел-профилактикалық іс-шараларды өткізуді ұйымдастырады;

5) (К)ҚАПО ҚҚб табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің қызметіне ведомстволық бақылауды жүзеге асырады;

6) (К)ҚАПО ҚҚб табиғатты қорғау полициясы қызметкерлерін көтермелеу, тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныстар енгізеді;

7) экологиялық құқық бұзушылықтар саласындағы қылмыстың жай-күйі туралы ақпаратты тұрақты негізде талдауды жүзеге асырады;

8) (К)ПД жұмыс жоспарларына сәйкес немесе жұмыстағы кемшіліктерге ден қою тәртібінде (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөлімшелеріне инспекциялау және мақсатты тексерулер жүргізеді.

Тексерулер өңірлердің ерекшеліктерін ескере отырып, (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөлімшелері қызметінің жай-күйін жан-жақты талдау негізінде жүзеге асырылады.

Тексерулер барысында, оның ішінде бөлімшелер қызметін жетілдіру мәселелері бойынша әдістемелік және практикалық көмек көрсетіледі;

9) экологиялық құқық бұзушылықтар саласындағы қылмыстың жай-күйіне кешенді талдау, есептік деректерге негізделген бөлімшелер жұмысының нәтижелері, инспекциялау және тексеру материалдары негізінде тоқсан сайынғы жұмыс жоспарлары әзірленеді.

Жоспарларға сәйкес реттелетін салаларда құқық бұзушылық профилактикасына, бағытталған ұйымдастырушылық және практикалық іс-шаралар өткізіледі, табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің жұмысындағы кемшіліктерді жою бойынша шешімдер мен практикалық шаралардың уақтылы қабылдануы қамтамасыз етіледі;

10) табиғатты қорғау заңнамасын бұзушылықтарды анықтау, алдын алу және жолын кесу бойынша қабылданып жатқан шаралар және (К)ҚАПО нәтижелері туралы материалдарды бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау үшін дайындауды жүзеге асырады;

11) табиғатты қорғау заңнамасы саласында жасалған әрбір қылмыс фактісі бойынша бір тәулік ішінде ІІМ ӘПК-ге ақпарат жолдайды, ақпаратты уақтылы ұсынуды бақылау (К)ПД ҚҚБ басшылығына жүктеледі.

23. (К)ПД ҚҚБ табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің аға қызметкерлерін тағайындау олар Қазақстан Республикасы ІІМ ӘПК-ге он күндік тренингтен өтіп, реттелетін салаларға қатысты нормативтік құқықтық актілерді зерттегеннен кейін жүзеге асырылады.

6- тарау. (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің жұмысын ұйымдастыру

24. (К)ҚАПО-дағы жұмысты ұйымдастыру қоғамдық қауіпсіздік бөлімшесінің құрамындағы табиғатты қорғау полициясының бөлімшелеріне (бөлімдерге, бөлімшелерге және топтарға) жүктеледі.

25. (К)ҚАПО ҚҚб табиғатты қорғау полициясы бөлімшелері қызметтік қызметті жүзеге асыру процесінде:

1) өз әкімшілік учаскесінде ауқымды табиғатты қорғау іс-шараларына тартылған жағдайда ішкі істер органдары қызметтерінің (К)ҚАПО жұмысын ұйымдастырады.

(К)ҚАПО ҚҚб табиғатты қорғау полициясы бөлімшесінің аға қызметкері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ішкі істер органы аумағындағы орман шаруашылығы субъектілері (орман пайдаланушылар, ағаш өңдеу цехтары), жануарлар дүниесі объектілері (аңшылық шаруашылықтар, ұлттық парктер, қорықтар, резерваттар және т.б.), балық шаруашылығы объектілері (балық шаруашылығы су айдындары, жеке және заңды тұлғалардың жалдауындағы су айдындары және т.б.), сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушылар бойынша электрондық түрде тізімдік есеп жүргізеді;

2) жеке және заңды тұлғалардың реттелетін салаларда заңнама талаптарын сақтауына бағытталған жергілікті жедел-профилактикалық іс-шараларды өткізуді ұйымдастырады;

3) экологиялық құқық бұзушылықтар саласындағы қылмыстың жай-күйі туралы ақпаратты тұрақты негізде талдауды жүзеге асырады;

4) экологиялық құқық бұзушылықтар саласындағы қылмыстың жай-күйіне кешенді талдау, есептік деректерге негізделген бөлімше жұмысының нәтижелері, тексерулер негізінде (К)ҚАПО-ның ҚҚб тоқсан сайынғы жұмыс жоспарларына ұсыныстар әзірлейді.

Жоспарларға сәйкес реттелетін салаларда құқық бұзушылық профилактикасына бағытталған ұйымдастырушылық және практикалық іс-шаралар жүргізіледі, табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің жұмысындағы кемшіліктерді жою бойынша шешімдер мен практикалық шаралардың уақтылы қабылдануы қамтамасыз етіледі;

5) реттелетін салаларда заңнама бұзушылықтарына қарсы күреске қатысу бойынша (К)ҚАПО қызметінің нәтижелері туралы ақпарат есепті кезеңнен кейінгі айдың 2-не дейін тоқсан сайын (К)ПД ҚҚБ ұсынылады;

6) табиғатты қорғау заңнамасы бұзушылықтарды анықтау, алдын алу және жолын кесу бойынша қабылданып жатқан шаралар және (К)ҚАПО қызметінің нәтижелері туралы материалдарды бұқаралық ақпарат құралдарында жариялау үшін дайындауды жүзеге асырады;

7) табиғатты қорғау заңнамасы саласында жасалған әрбір қылмыс фактісі бойынша бір тәулік ішінде (К)ПД-ге ақпарат жолдайды, ақпаратты уақтылы ұсынуды бақылау табиғатты қорғау полициясы бөлімшесіне жетекшілік ететін (К)ҚАПО бастығының орынбасарына жүктеледі.

26. (К)ҚАПО табиғатты қорғау полициясы бөлімшелерінің аға қызметкерлерін тағайындау олар (К)ПД ҚҚБ он күндік тренингтен өтіп, реттелетін салаларға қатысты нормативтік құқықтық актілерді зерттегеннен кейін жүзеге асырылады.

	Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органдарының жұмысын ұйымдастыру туралы қағидаларға 1-қосымша
	нысан

_____________________________________________________________________

(iшкi iстер органының атауы)

Ақпараттық-аналитикалық папкасы

_____________________басталды (жылы, айы, күнi) _____________________аяқталды

(жылы, айы, күнi)

	Табиғатты қорғау іс-шараларына қатысу бойынша ішкі істер органдарының жұмысын ұйымдастыру туралы қағидаларға 2-қосымша
	нысан

_____________________________________________________________________

(iшкi iстер органының атауы)

Қоршаған ортаны, табиғи ресурстарды, сондай-ақ жануарлар мен өсімдіктер дүниесін қорғау, молайту және пайдалану саласындағы есепке алу журналы

_____________________басталды (жылы, айы, күнi)_____________________аяқталды

жылы, айы, күнi)

ішке жағы

№ р/с	Субъектінің атауы	Басшысы туралы мәліметтер	Штаттық саны	Рұқсат беру, құқық белгілейтін және құрылтай құжаттары туралы ақпарат	Аумақтың алаңы	Ескертпе
1	2	3	4	5	6	7

Об утверждении Правил организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях

Приказ Министра внутренних дел Республики Казахстан от 4 марта 2026 года № 160

В соответствии с подпунктом 50) пункта 15 Положения о Министерстве внутренних дел Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 22 июня 2005 года № 607, ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить прилагаемые Правила организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях.

2. Комитету административной полиции Министерства внутренних дел Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства внутренних дел Республики Казахстан;

2) в течение пяти рабочих дней после подписания направление электронной копии настоящего приказа на государственном и русском языках в республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан" Министерства юстиции Республики Казахстан для включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

3) представление в Департамент юридической и нормотворческой координации Министерства внутренних дел Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего заместителя министра внутренних дел Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр генерал-лейтенант полиции

Е. Саденов

Утверждены приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 4 марта 2026 года № 160

Правила организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях

Глава 1. Общие положения

1. Настоящие Правила определяют порядок организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях.

2. Общее руководство по организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях возлагается на первых руководителей Департаментов полиции областей, городов республиканского значения, столицы и на транспорте (далее – ДП(Т), органов полиции городов, районов, районов в городах, на транспорте (далее – ГОРОП(Т).

3. Организация работы по участию подразделений природоохранной полиции в природоохранных мероприятиях осуществляется заместителями начальников ДП(Т) курирующих Управления общественной безопасности (далее – УОБ), начальниками УОБ, заместителями начальников УОБ курирующих подразделения природоохранной полиции;

в ГОРОП(Т) заместителями начальников ГОРОП(Т) курирующих отдел (отделение, группы) общественной безопасности (далее – ООБ), начальниками ООБ, заместителями начальников ООБ курирующих подразделения природоохранной полиции.

4. Единую систему координации и контроля по вопросам природоохранных мероприятий образуют подразделения природоохранной полиции Комитета административной полиции (далее – КАП) Министерства внутренних дел Республики Казахстан (далее – МВД), ДП(Т) и ГОРОП(Т).

Глава 2. Основные задачи, функции и компетенция органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях

5. Органы внутренних дел в пределах компетенции осуществляют следующие задачи:

1) участвуют совместно с уполномоченными государственными органами в природоохранных мероприятиях;

2) оказывают содействие уполномоченным государственным органам, осуществляющим государственный контроль и надзор в области охраны окружающей среды, природных ресурсов, а также охраны, воспроизводства, использования животного и растительного мира (далее – регулируемые сферы), в предупреждении, выявлении и пресечении нарушений природоохранного законодательства;

3) профилактика, выявление, пресечение экологических правонарушений путем проведения самостоятельных рейдовых мероприятий, публикаций информации в средствах массовой информации.

6. Органы внутренних дел в пределах компетенции осуществляют следующие функции:

1) организовывают и осуществляют мероприятия, направленные на предупреждение, выявление, пресечение и раскрытие нарушений законодательства в области регулируемых сфер;

2) организовывают взаимодействие органов внутренних дел с уполномоченными государственными органами, другими правоохранительными органами по участию в совместных мероприятиях, направленных на профилактику, выявление, пресечение, раскрытие и досудебное расследование экологических правонарушений.

7. Компетенция органов внутренних дел:

1) осуществляют производство по делам об административных правонарушениях, отнесенных к компетенции органов внутренних дел;

2) осуществляют раскрытие и расследование экологических уголовных правонарушений;

3) осуществляют оперативно-розыскную деятельность по экологическим уголовным правонарушениям;

4) осуществляют рейдовые мероприятия в целях профилактики и выявления экологических правонарушений;

5) осуществляют иные полномочия, предусмотренные законами Республики Казахстан, актами Президента Республики Казахстан и Правительства Республики Казахстан.

8. Осуществление задач и функций по участию органов внутренних дел в природоохранных мероприятиях возлагается на сотрудников природоохранной полиции общественной безопасности.

В случае отсутствия штатной единицы или вакансии при ее наличии, осуществление задач и функций по этому направлению возлагаются на сотрудника полиции подразделения общественной безопасности путем внесения изменений и дополнений в его должностные инструкции, которые утверждаются начальником территориального органа внутренних дел.

Глава 3. Организация деятельности подразделений природоохранной полиции

9. Подразделения природоохранной полиции в своей деятельности руководствуются нормативными правовыми актами Республики Казахстан и международными актами в области регулируемых сфер.

10. Подразделения природоохранной полиции выполняют задачи во взаимодействии с другими службами органов внутренних дел, с уполномоченными государственными органами, другими правоохранительными органами Республики Казахстан.

11. В пределах своей компетенции подразделения природоохранной полиции организовывают и участвуют в природоохранных мероприятиях в рамках которых:

1) разрабатывают, совместно с другими подразделениями и службами органов внутренних дел проекты приказов и методические рекомендации, а также практические и организационные мероприятия, направленные на осуществление контроля за соблюдением природоохранного законодательства и профилактики правонарушений;

2) осуществляют на постоянной основе анализ сведений о состоянии преступности в сфере экологических правонарушений по результатам принимают меры по устранению причин и условий, способствующих их совершению;

3) взаимодействуют с подразделениями следствия, дознания и криминальной полиции органов внутренних дел в рамках природоохранных мероприятий;

4) проверяют и устанавливают достоверность сведений у физических и юридических лиц лицензии на изъятие объектов животного мира, путевки, разрешения на хранение, хранение и ношение гражданского и служебного оружия, а также иные документы, необходимые для проверки соблюдения требований законодательства в области регулируемых сфер;

5) вызывают в органы внутренних дел физических лиц и представителей юридических лиц по находящимся в производстве материалам и делам, для получения от них объяснений и показаний, документов и их копий;

6) проводят рейдовые мероприятия в целях профилактики и выявления нарушений природоохранного законодательства;

7) изымают в рамках действующего законодательства орудия правонарушений, до принятия окончательного решения по делу.

12. В процессе деятельности сотрудники природоохранной полиции используют следующие цифровые системы МВД и других государственных органов:

подсистема удаленного доступа ИБД МВД Республики Казахстан (WEB-интерфейс);

система информационного обмена правоохранительных и специальных органов Генеральной прокуратуры Республики Казахстан (СИОПСО);

аналитический центр Комитета по правовой статистике и специальным учетам Генеральной Прокуратуры Республики Казахстан;

единый реестр административных производств (ЕРАП);

интранет-портал государственных органов (ИПГО);

государственная база данных "Физические лица";

государственная база данных "Юридические лица";

цифровая система "Облачный документооборот" (ИС ОДО).

13. В здании органа внутренних дел сотруднику природоохранной полиции выделяется отдельное служебное помещение, оборудованное телефонной связью.

14. Сотрудники природоохранной полиции обеспечиваются персональной компьютерной техникой с необходимым программным обеспечением, доступом к цифровым системам, указанным в пункте 12 настоящих Правил, принтером, сканером, планшетом, видеорегистратором, средствами связи, беспилотным летательным аппаратом и служебным автотранспортом.

С учетом региональных особенностей, также обеспечиваются лодками, катерами, снегоходами, квадроциклами и автотранспортом с повышенной проходимостью.

15. Длительное отсутствие сотрудников природоохранной полиции в служебном помещении, в рабочее время допускается при проведении локально-рейдовых отработок и оперативно-профилактических мероприятий, направленных на выявление нарушений природоохранного законодательства.

16. Сотрудники природоохранной полиции освобождаются от дежурства (нарядов), а также участия в оперативно-профилактических мероприятиях за исключением мероприятий в области регулируемых сфер.

17. В рабочее время сотрудники природоохранной полиции носят как повседневную, так и специальную форму одежды (камуфляжной расцветки), утвержденной приказом Министра внутренних дел Республики Казахстан от 27 сентября 2023 года № 707 "Об утверждении описания, знаков различия, а также правила ношения форменной одежды сотрудников органов внутренних дел".

18. Результаты деятельности подразделений природоохранной полиции рассматриваются на оперативных совещаниях при руководстве ДП(Т), ГОРОП(Т).

19. Личный состав, транспортные и другие технические средства подразделений природоохранной полиции используются только по прямому назначению.

В отдельных случаях, предусмотренных подпунктом 17) пункта 2 статьи 6 и пунктом 2 статьи 17 Закона Республики Казахстан "Об органах внутренних дел Республики Казахстан", по распоряжению руководства МВД и ДП(Т) силы и средства этой службы привлекаются для обеспечения охраны общественного порядка при проведении массовых мероприятий и чрезвычайных ситуациях.

Глава 4. Организация работы группы природоохранной полиции КАП МВД

20. Группа природоохранной полиции КАП МВД в рамках проводимой работы организовывает взаимодействие органов внутренних дел с уполномоченными государственными органами, другими правоохранительными органами по осуществлению совместных мероприятий, направленных на профилактику и выявление нарушений законодательства в области регулируемых сфер:

1) осуществляет ведомственный контроль за деятельностью подразделений природоохранной полиции ДП(Т), ГОРОП(Т) по вопросам исполнения Решений Коллегий МВД, оперативных совещаний, указаний МВД, участия и проведении природоохранных мероприятий;

2) вносит предложения о поощрении, привлечении к дисциплинарной ответственности сотрудников природоохранной полиции ДП(Т);

3) в соответствии с планами работы МВД или в порядке реагирования на недостатки в работе проводит инспектирование и целевые проверки подразделений природоохранной полиции ДП(Т), ГОРОП(Т).

Проверки осуществляются на основе анализа состояния деятельности подразделений природоохранной полиции ДП(Т), ГОРОП(Т), с учетом особенностей регионов.

В ходе проверок оказывается методическая и практическая помощь, в том числе по совершенствованию деятельности подразделений;

4) на основании анализа состояния преступности в сфере экологических правонарушений, результатов работы подразделений, основанных на отчетных данных, материалов инспектирования, природоохранных мероприятий, разрабатывает предложения в ежеквартальные планы работ КАП по линии природоохранной полиции.

В соответствии с планами проводятся организационные и практические мероприятия, направленные на профилактику нарушений в области регулируемых сфер, обеспечивается своевременное принятие решений и практических мер по устранению недостатков в работе подразделений природоохранной полиции;

5) разрабатывает предложения по внесению изменений и дополнений в международные нормативные правовые акты и Республики Казахстан по вопросам деятельности природоохранной полиции.

Глава 5. Организация работы подразделений природоохранной полиции УОБ ДП(Т)

21. Организация работы в ДП(Т) возлагается на подразделения (отделы, отделения и группы) природоохранной полиции в составе УОБ.

22. Подразделения природоохранной полиции УОБ ДП(Т) в процессе осуществления служебной деятельности:

1) организуют работу ГОРОП(Т) природоохранной полиции, а также работу аппарата ДП(Т), ГОРОП(Т) служб органов внутренних дел в случае задействования их на широкомасштабные природоохранные мероприятия;

2) подразделения природоохранной полиции ДП(Т) заводят на каждый ГОРОП(Т) информационно-аналитическую папку, согласно приложению 1 к настоящим Правилам, в которой содержится информация о сотрудниках природоохранной полиции, материально-техническом обеспечении, результатах деятельности по участию в борьбе с нарушениями законодательства в области регулируемых сфер, анализ административных и уголовных правонарушений в сравнении с аналогичным периодом предыдущего года, а также сведения об объектах природопользования;

3) принимают участие в создании межведомственных планов взаимодействия по природоохранным мероприятиям, участвуют в запланированных мероприятиях согласно этим планам;

4) организовывают проведение региональных оперативно-профилактических мероприятий, направленных на соблюдение физическими и юридическими лицами требований законодательства в области регулируемых сфер;

5) осуществляет ведомственный контроль за деятельностью подразделений природоохранной полиции ООБ ГОРОП(Т);

6) вносит предложения о поощрении, привлечении к дисциплинарной ответственности сотрудников природоохранной полиции ООБ ГОРОП(Т);

7) на постоянной основе осуществляют анализ информации о состоянии преступности в сфере экологических правонарушений;

8) в соответствии с планами работы ДП(Т) или в порядке реагирования на недостатки в работе проводят инспектирование и целевые проверки подразделений природоохранной полиции ГОРОП (Т).

Проверки осуществляются на основе тщательного анализа состояния деятельности подразделений природоохранной полиции ГОРОП(Т), с учетом особенностей регионов.

В ходе проверок оказывается методическая и практическая помощь, в том числе по совершенствованию деятельности подразделений;

9) на основании комплексного анализа состояния преступности в сфере экологических правонарушений, результатов работы подразделений, основанных на отчетных данных, материалов инспектирования, проверок, разрабатываются ежеквартальные планы работ.

В соответствии с планами проводятся организационные и практические мероприятия, направленные на профилактику правонарушений в области регулируемых сфер, обеспечивается своевременное принятие решений и практических мер по устранению недостатков в работе подразделений природоохранной полиции;

10) осуществляют подготовку материалов о принимаемых мерах и результатах ГОРОП(Т) по выявлению, предупреждению и пресечению нарушений природоохранного законодательства для опубликования в средствах массовой информации;

11) по каждому факту совершения преступления, в сфере природоохранного законодательства в течении суток направляют информацию в КАП МВД, контроль по предоставлению своевременной информации возлагается на руководство УОБ ДП(Т).

23. Назначение старших подразделения природоохранной полиции УОБ ДП(Т) осуществляется после прохождения ими десятидневного тренинга в КАП МВД, по изучению нормативных правовых актов в области регулируемых сфер.

Глава 6. Организация работы подразделений природоохранной полиции ГОРОП(Т)

24. Организация работы в ГОРОП(Т) возлагается на подразделения (отдел, отделения и группы) природоохранной полиции в составе подразделения общественной безопасности.

25. Подразделения природоохранной полиции ООБ ГОРОП(Т) в процессе осуществления служебной деятельности:

1) организуют работу ГОРОП(Т) служб органов внутренних дел в случае задействования их на широкомасштабные природоохранные мероприятия на своем административном участке.

Старший подразделения природоохранной полиции ООБ ГОРОП(Т) ведет списочный учет в электронном виде на все субъекты лесного хозяйства (лесопользователи, пилорамы), животного мира (охотничьи хозяйства, национальные парки, заповедники, резерваты и т.д.), рыбохозяйственные объекты (рыбохозяйственные водоемы, водоемы, находящиеся в аренде у физических и юридических лиц и т.д.) и недропользователей на территории органа внутренних дел согласно приложению 2 к настоящим Правилам;

2) организовывают проведение локальных оперативно-профилактических мероприятий, направленных на соблюдение физическими и юридическими лицами требований законодательства в области регулируемых сфер;

3) на постоянной основе осуществляют анализ информации о состоянии преступности в сфере экологических правонарушений;

4) на основании комплексного анализа состояния преступности в сфере экологических правонарушений, результатов работы подразделения, основанных на отчетных данных, проверок, разрабатываются предложения в ежеквартальные планы работ ООБ ГОРОП(Т).

В соответствии с планами проводятся организационные и практические мероприятия, направленные на профилактику правонарушений в области регулируемых сфер, обеспечивается своевременное принятие решений и практических мер по устранению недостатков в работе подразделений природоохранной полиции;

5) информация о результатах деятельности ГОРОП(Т) по участию в борьбе с нарушениями законодательства в области регулируемых сфер представляется в УОБ ДП(Т) ежеквартально к 2 числу месяца, следующего за отчетным периодом;

6) осуществляют подготовку материалов о принимаемых мерах и результатах ГОРОП(Т) по выявлению, предупреждению и пресечению нарушений природоохранного законодательства для освещения в средствах массовой информации;

7) по каждому факту совершения преступления, в сфере природоохранного законодательства в течении суток направляют информацию в УОБ ДП(Т), контроль по предоставлению своевременной информации возлагается на заместителя начальника ГОРОП(Т) курирующего подразделение природоохранной полиции.

26. Назначение старших подразделения природоохранной полиции ГОРОП(Т) осуществляется после прохождения ими десятидневного тренинга в УОБ ДП(Т), по изучению нормативных правовых актов в области регулируемых сфер.

	Приложение 1 к Правилам организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях
	Форма

Информационно-аналитическая папка

_____________________________________________________________________
(наименование органа внутренних дел)

Начато ___________________
(число, месяц, год)

Окончено _________________
(число, месяц, год)

	Приложение 2 к Правилам организации работы органов внутренних дел по участию в природоохранных мероприятиях
	Форма

Журнал
учета в области охраны окружающей среды, природных ресурсов, а также охраны, воспроизводства, использования животного и растительного мира

_____________________________________________________________________
(наименование органа внутренних дел)

Начато ___________________
(число, месяц, год)

Окончено _________________
(число, месяц, год)

внутренняя сторона

№ п/п	Наименование субъекта	Данные о руководителе	Штатная численность	Информация о разрешительных, правоустанавливающих и уставных документах	Площадь территории	Примечание
1	2	3	4	5	6	7