On psychological activity

Law of the Republic of Kazakhstan dated July 2, 2026 № 332-VIII

Unofficial translation

Article 1. Basic concepts

The following basic concepts shall be used in this Law:

1) professional secret – information obtained by a psychologist in the course of psychological activity, not subject to disclosure without the written consent of the recipient of psychological assistance;

2) psychologist – a person who has higher and (or) postgraduate education, and (or) an academic degree in the field of psychology, possesses the relevant qualification and carries out psychological activity;

3) recipient of psychological assistance – an individual, family or group of persons to whom psychological assistance is provided;

4) quality of psychological assistance – a set of characteristics reflecting the timeliness of the provision of psychological assistance, the correctness of the choice of methods of providing psychological assistance, and the degree of achievement of the planned result;

5) psychological activity – a set of legal relations arising when a psychologist carries out professional activity, including psychological assistance in the form of prevention, diagnostics, correction, counselling, support and maintenance of psychological well-being;

6) psychological well-being – the state of an individual in which the stability of the psycho-emotional state and the ability to overcome difficult life situations are ensured;

7) Code of Ethics of Psychologists – a unified set of ethical rules of conduct for psychologists when carrying out psychological activity;

8) supervision of a psychologist – a form of professional support for a psychologist aimed at ensuring the quality of psychological activity and the development of competencies.

Article 2. Legislation of the Republic of Kazakhstan on psychological activity

1. The legislation of the Republic of Kazakhstan on psychological activity is based on the Constitution of the Republic of Kazakhstan, consists of this Law and other regulatory legal acts of the Republic of Kazakhstan, and international treaty obligations of the Republic of Kazakhstan.

2. The procedure for the operation of international treaties in the territory of the Republic of Kazakhstan shall be determined by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 3. Scope of application of this Law

1. This Law shall apply to public relations arising in the course of carrying out psychological activity in the territory of the Republic of Kazakhstan.

2. This Law shall not apply to:

1) relations in the sphere of provision of specialised medical care, which shall be regulated in accordance with the requirements established by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of healthcare;

2) the provision of psychological assistance regulated by the Law of the Republic of Kazakhstan “On prevention of infractions”.

3. The provisions of subparagraphs 2) and 3) of paragraph 3 of Article 4, Article 8, paragraphs 2 and 4 of Article 9, subparagraphs 6) and 7) of paragraph 1, subparagraphs 2), 3), 5), 7), 9) and 10) of paragraph 2 of Article 11, subparagraphs 2), 3), 4) and 6) of paragraph 1, paragraph 2 of Article 12, Articles 14, 17 and 19 of this Law shall not apply to relations in the sphere of psychological activity carried out in law-enforcement bodies, special state bodies, civil protection bodies and the Armed Forces of the Republic of Kazakhstan.

Article 4. Main purpose, objectives and principles of this Law

1. The main purpose of this Law is to ensure the legal and organizational foundations for carrying out psychological activity in the Republic of Kazakhstan, as well as to protect the rights and legitimate interests of citizens of the Republic of Kazakhstan when receiving psychological assistance.

2. The main objectives of this Law are:

1) determination of requirements for professional qualification, training, confirmation and advanced training of psychologists;

2) protection of the rights and legitimate interests of citizens of the Republic of Kazakhstan;

3) ensuring the accessibility of psychological assistance;

4) ensuring the provision of quality psychological assistance.

3. The main principles of this Law are:

1) legality;

2) voluntariness of seeking psychological assistance;

3) confidentiality;

4) professional competence;

5) scientific substantiation.

Article 5. State policy in the sphere of psychological activity

State policy in the sphere of psychological activity shall be aimed at:

1) creating conditions ensuring the psychological well-being of citizens of the Republic of Kazakhstan;

2) training qualified psychologists;

3) ensuring equal rights and opportunities for every person in the realisation of his or her right to receive psychological assistance regardless of origin, social, official and property status, sex, race, nationality, language, attitude to religion, convictions, place of residence or any other circumstances;

4) respect for and protection of the honour and dignity of a psychologist;

5) implementation of measures contributing to the prevention, resolution and overcoming of difficult life situations and their consequences in relation to an individual, family or group of persons in need of psychological assistance.

Article 6. Competence of state bodies

1. The authorized body in the field of recognition of professional qualifications shall:

1) develop and approve regulatory legal acts in the field of recognition of professional qualifications of psychologists;

2) ensure interaction of state bodies, state and non-governmental organizations participating in the development and implementation of measures in the sphere of psychological activity;

3) develop and approve the procedure for maintaining the state register of psychologists;

4) develop and approve the Code of Ethics of Psychologists;

5) exercise other powers provided for by this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan, acts of the President of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan.

2. Central state bodies, within their competence, shall:

1) ensure the implementation of state policy in the sphere of psychological activity;

2) exercise other powers provided for by this Law, other laws of the Republic of Kazakhstan, acts of the President of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Kazakhstan.

Article 7. Competence of local executive bodies

Local executive bodies shall:

1) ensure the implementation of state policy in the sphere of psychological activity;

2) exercise, in the interests of local state government, other powers assigned to local executive bodies by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 8. Informed consent

1. Informed consent is the written consent of the recipient of psychological assistance or his or her legal representative to receive psychological assistance.

If the recipient of psychological assistance is a minor, a person recognised by a court as legally incapable or with limited legal capacity, informed consent to receive psychological assistance shall be provided on their behalf by the legal representative.

2. Any psychological activity in relation to a recipient of psychological assistance shall be permitted only after obtaining the informed consent of the recipient of psychological assistance or his or her legal representative, except for the cases provided for by paragraph 4 of this Article.

3. The form of informed consent shall be approved by the authorized body in the field of recognition of professional qualifications.

4. The informed consent of the recipient of psychological assistance or his or her legal representative shall not be required where there are signs of suicidal behaviour, circumstances indicating that the person is in a crisis situation, as well as information on facts of domestic and everyday violence.

Article 9. Psychological assistance

1. Every person shall have the right to receive psychological assistance in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan.

2. The recipient of psychological assistance or his or her legal representative must be informed of the purposes and methods of psychological assistance.

3. Psychological assistance shall be provided in in-person, remote and mixed forms.

4. The use of video and (or) audio recording in the activity of a psychologist, as well as the familiarisation of third parties with them, shall be possible only after obtaining the informed consent of the recipient of psychological assistance or his or her legal representative.

5. When carrying out psychological activity, causing harm to the life and health of the recipient of psychological assistance shall not be permitted.

Article 10. Non-medical psychotherapy

1. Non-medical psychotherapy is a special form of psychological assistance provided by a psychologist using scientifically substantiated methods, aimed at overcoming difficult life situations and improving the psycho-emotional state, not including the treatment of mental and behavioural disorders (diseases) requiring medical intervention.

2. Psychologists who have undergone additional training in the field of non-medical psychotherapy shall have the right to carry out non-medical psychotherapy.

3. Psychologists who have completed additional training in the field of non-medical psychotherapy shall undergo a period of practical work under the supervision of a psychologist.

4. Requirements for additional training in the field of non-medical psychotherapy and practical work under the supervision of a psychologist shall be approved by the professional standard of a psychologist in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of recognition of professional qualifications.

Article 11. Main rights and obligations of a psychologist

1. A psychologist shall have the right to:

1) conduct psychological diagnostics using methodologies that have undergone approbation and possess proven scientific substantiation and reliability for application in the relevant sphere of psychological activity;

2) carry out psychological counselling;

3) provide methodological assistance and consultative support to psychologists within the framework of their psychological activity;

4) carry out scientific and expert activity in the sphere of psychological activity;

5) protect his or her honour, dignity and business reputation;

6) create public associations of psychologists in accordance with the procedure established by the Law of the Republic of Kazakhstan “On Public Associations”;

7) carry out psychological activity by way of private psychological practice provided that registration in the state register of psychologists has been completed in accordance with subparagraph 1) of paragraph 2 of Article 13 of this Law.

2. A psychologist shall be obliged to:

1) carry out psychological activity in a qualified manner on the basis of observance of the rights and legitimate interests of recipients of psychological assistance;

2) comply with the Code of Ethics of Psychologists;

3) obtain the informed consent of the recipient of psychological assistance or his or her legal representative before commencing work, except for the cases provided for by paragraph 4 of Article 8 of this Law;

4) provide the recipient of psychological assistance with information on his or her qualification, as well as on his or her rights and obligations;

5) inform the recipient of psychological assistance of his or her right to refuse to receive psychological assistance at any stage of its provision;

6) ensure, if required based on the results of psychological diagnostics, appropriate interaction with specialists of other professions for the provision of psychological assistance;

7) conclude a contract for the provision of psychological assistance with the recipient of psychological assistance within the framework of private psychological practice;

8) refuse to carry out psychological activity in the event of a conflict of interest or upon identification of circumstances beyond the scope of his or her professional competence;

9) observe professional secret and ensure the confidentiality of information obtained in the course of carrying out psychological activity;

10) immediately notify the relevant bodies in the event of a threat to the life and health of the recipient of psychological assistance or third parties.

3. A psychologist shall have other rights and obligations established by the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 12. Main rights and obligations of the recipient of psychological assistance

1. The recipient of psychological assistance shall have the right to:

1) receive quality psychological assistance provided that he or she complies with the requirements established by this Law;

2) choose a psychologist, the type of psychological assistance and the form of its provision;

3) receive information on his or her rights and obligations, as well as on the nature of existing psychological problems when receiving psychological assistance;

4) refuse to receive psychological assistance at any stage of its provision;

5) protect his or her rights and legitimate interests;

6) participate as a subject of scientific research, give consent to the collection of data, video and (or) audio recording, as well as to the familiarisation of third parties with them and their presence in the process of provision of psychological assistance, or refuse to provide such consent.

2. The recipient of psychological assistance shall be obliged to:

1) comply with the terms of the contract on the provision of psychological assistance concluded with a psychologist carrying out private psychological practice;

2) provide informed consent, except for the cases provided for by paragraph 4 f Article 8 of this Law.

3. The recipient of psychological assistance shall have other rights and obligations in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 13. State register of psychologists

1. The authorized body in the field of recognition of professional qualifications shall maintain the state register of psychologists on the digital platform of the national qualifications system.

2. The following psychologists shall be subject to registration in the state register of psychologists:

1) in the module of psychologists carrying out psychological activity by way of private psychological practice and (or) who are in labour relations with an employer;

2) in the module of psychologists carrying out psychological activity in state organizations and autonomous educational organizations, on the basis of information from digital systems of state bodies.

3. The authorized body in the field of recognition of professional qualifications shall develop and approve the procedure for the inclusion of psychologists in the state register of psychologists and their exclusion from it.

4. Persons who have not undergone registration in the state register of psychologists shall not have the right to:

1) carry out psychological activity and provide psychological assistance established by this Law;

2) call themselves psychologists, as well as use other derivative and related names of the word “psycho-” capable of misleading as to the carrying out of psychological activity;

3) conduct medical diagnostics and prescribe medicinal treatment, use psychoactive substances and (or) psychoactive methods affecting a person’s consciousness, as well as other methods causing harm to human life and health.

5. The following psychologists shall be excluded from the state register of psychologists:

1) those who have committed violations of the requirements of this Law;

2) those recognised by a court as legally incapable or with limited legal capacity;

3) those under dynamic observation in organizations providing medical care in the field of mental health;

4) those who have caused harm to the life and health of the recipient of psychological assistance.

Repeated registration in the state register of psychologists shall be permitted upon the expiry of six months from the date of exclusion from it.

Article 14. Professional standard of psychologists

1. The professional standard of psychologists shall determine uniform requirements for the content and levels of professional training of psychologists, reflect the areas of psychological activity and spheres of application, and also describe the competence necessary for the application of methods of psychological assistance.

2. The professional standard shall serve as the basis for determining qualification requirements for psychologists, assessing the conformity of qualification, competencies and professional training, developing educational programmes for training, advanced training, additional training in the field of non-medical psychotherapy, and confirmation of qualification in the sphere of psychological activity.

3. The professional standard of a psychologist shall be approved in accordance with the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of recognition of professional qualifications.

Article 15. Professional training and advanced training of a psychologist

1. Professional training of a psychologist shall be carried out on the basis of organizations of higher and (or) postgraduate education that have specialised departments in the field of psychology.

2. Advanced training of a psychologist shall be carried out at least once every five years at the expense of his or her own and (or) other funds provided for by the legislation of the Republic of Kazakhstan, in organizations implementing educational programmes of higher and (or) postgraduate education, additional education, scientific organizations, and organizations carrying out advanced training.

Article 16. Scientific activity of a psychologist

1. Individuals shall have the right to voluntarily participate in scientific research in the sphere of psychological activity.

2. The participation of individuals in scientific research shall be permitted subject to the informed consent of such person or his or her legal representative.

Individuals shall have the right to refuse to participate in scientific research at any stage.

3. When carrying out scientific activity, a psychologist shall be obliged to ensure observance of the rights and legitimate interests of participants in scientific research, the confidentiality of the data obtained and the prevention of harm to the life, health and psychological well-being of participants in scientific research.

4. The results of scientific research shall be set out in a form ensuring their accessibility to the scientific community, and must be complete, reliable and exclude the possibility of their ambiguous interpretation.

Article 17. Certification of psychologists

1. Certification of psychologists shall be aimed at confirming the level of professional training and compliance with qualification requirements.

Psychologists who have successfully passed certification shall be issued a certificate confirming their professional qualification.

2. The procedure for passing certification of psychologists shall be determined by the legislation of the Republic of Kazakhstan in the field of recognition of professional qualifications.

Article 18. Restrictions in the sphere of psychological activity

A psychologist shall be prohibited from:

1) conducting medical diagnostics and prescribing medicinal treatment, using psychoactive substances and (or) psychoactive methods affecting consciousness;

2) providing psychological assistance to persons with signs of mental and behavioural disorders (diseases) requiring medical intervention. Upon identification of the relevant symptoms, the psychologist shall be obliged to recommend that the recipient of psychological assistance consult a psychiatrist;

3) guaranteeing the recipient of psychological assistance the achievement of a specific result of the provision of psychological assistance, including for advertising and other purposes.

Article 19. Provision of psychological assistance using online platforms

1. Psychologists carrying out psychological activity through online platforms shall be obliged to post information on registration in the state register of psychologists, as well as on their education and qualification.

2. When placing online advertising, psychologists must comply with the requirements established by the Law of the Republic of Kazakhstan “On online platforms and online advertising”.

3. The placement of false information when carrying out psychological activity through online platforms shall entail liability in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 20. Liability for violation of the legislation of the Republic of Kazakhstan on psychological activity

Causing harm to the life and health of the recipient of psychological assistance and other violations of the legislation of the Republic of Kazakhstan on psychological activity shall entail liability in accordance with the laws of the Republic of Kazakhstan.

Article 21. Transitional provisions

Psychologists shall be obliged, within one year from the date of entry into force of this Law, to undergo registration in the state register of psychologists in accordance with the requirements of this Law.

Article 22. Procedure for the enactment of this Law

This Law shall enter into force upon the expiry of sixty calendar days after the day of its first official publication, with the exception of Article 17, which shall enter into force from January 1, 2028.

President of the Republic of Kazakhstan

K. TOKAYEV

Психологиялық қызмет туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2026 жылғы 2 шiлдедегi № 332-VIII ҚРЗ

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 22-б. қараңыз.

1-бап.

Негізгі ұғымдар

Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар қолданылады:

1) кәсіптік құпия – психолог психологиялық қызмет процесінде алған, психологиялық көмек алушының жазбаша келісімінсіз жария етуге болмайтын ақпарат;

2) психолог – психология саласында жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімі және (немесе) ғылыми дәрежесі, тиісті біліктілігі бар және психологиялық қызметті атқаратын адам;

3) психологиялық көмек алушы – психологиялық көмек көрсетілетін жеке тұлға, отбасы немесе адамдар тобы;

4) психологиялық көмектің сапасы – психологиялық көмектің уақтылы көрсетілуін, психологиялық көмек көрсету әдістерін дұрыс таңдауды, жоспарланған нәтижеге қол жеткізу дәрежесін көрсететін сипаттамалар жиынтығы;

5) психологиялық қызмет – психологтың профилактика, диагностика, коррекция, консультация, психологиялық саламаттылықты сүйемелдеу мен қолдау түріндегі психологиялық көмекті қамтитын кәсіптік қызметін жүзеге асыруы кезінде туындайтын құқықтық қатынастар жиынтығы;

6) психологиялық саламаттылық – жеке тұлғаның психоэмоциялық жай-күйінің тұрақтылығы, өмірдегі қиын жағдайларды еңсеру қабілеті қамтамасыз етілген жай-күйі;

7) Психологтардың әдеп кодексі – психологтардың психологиялық қызметті атқару кезіндегі мінез-құлқы әдеп қағидаларының бірыңғай жиынтығы;

8) психолог супервизиясы – психологты кәсіби қолдаудың психологиялық қызметтің сапасын қамтамасыз етуге, құзыреттерді дамытуға бағытталған нысаны.

2-бап.

Қазақстан Республикасының психологиялық қызмет туралы заңнамасы

1. Қазақстан Республикасының психологиялық қызмет туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттық міндеттемелерінен тұрады.

2. Қазақстан Республикасының аумағында халықаралық шарттардың қолданылу тәртібі Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалады.

3-бап.

Осы Заңның қолданылу аясы

1. Осы Заң Қазақстан Республикасының аумағында психологиялық қызмет атқару процесінде туындайтын қоғамдық қатынастарға қолданылады.

2. Осы Заңның күші:

1) Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласындағы заңнамасында белгіленген талаптарға сәйкес реттелетін мамандандырылған медициналық көмек көрсету саласындағы қатынастарға;

2) "Құқық бұзушылық профилактикасы туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен реттелетін психологиялық көмек көрсетуге қолданылмайды.

3. Осы Заңның 4-бабының 3-тармағы 2) және 3) тармақшаларының, 8-бабының, 9-бабы 2 және 4-тармақтарының, 11-бабының 1-тармағы 6) және 7) тармақшаларының, 2-тармағы 2), 3), 5), 7), 9) және 10) тармақшаларының, 12-бабының 1-тармағы 2), 3), 4) және 6) тармақшаларының, 2-тармағының, 14, 17 және 19-баптарының ережелері Қазақстан Республикасының құқық қорғау, арнаулы мемлекеттік органдарында, азаматтық қорғау органдарында және Қарулы Күштерінде жүзеге асырылатын психологиялық қызмет саласындағы қатынастарға қолданылмайды.

4-бап.

Осы Заңның негізгі мақсаты, міндеттері мен қағидаттары

1. Осы Заңның негізгі мақсаты – Қазақстан Республикасында психологиялық қызмет атқарудың құқықтық, ұйымдастырушылық негіздерін, сондай-ақ психологиялық көмек алу кезінде Қазақстан Республикасы азаматтарының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету.

2. Осы Заңның негізгі міндеттері:

1) психологтардың кәсіптік біліктілігіне, оларды даярлауға, қайта даярлауға, біліктілігін растауға және арттыруға қойылатын талаптарды айқындау;

2) Қазақстан Республикасы азаматтарының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау;

3) психологиялық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету;

4) сапалы психологиялық көмек көрсетуді қамтамасыз ету.

3. Осы Заңның негізгі қағидаттары:

1) заңдылық;

2) психологиялық көмекке жүгінудің еріктілігі;

3) құпиялық;

4) кәсіптік құзыреттілік;

5) ғылыми негізділік.

5-бап.

Психологиялық қызмет саласындағы мемлекеттік саясат

Психологиялық қызмет саласындағы мемлекеттік саясат:

1) Қазақстан Республикасы азаматтарының психологиялық саламаттылығын қамтамасыз ететін жағдай жасауға;

2) білікті психологтар даярлауға;

3) адамның тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тіліне, дiни көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне немесе кез келген өзге де мән-жайларға қарамастан, әр адамның психологиялық көмек алу құқығын іске асырудағы тең құқықтары мен мүмкіндіктерін қамтамасыз етуге;

4) психологтың ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге және қорғауға;

5) психологиялық көмекке мұқтаж жеке тұлғаға, отбасыға немесе адамдар тобына қатысты өмірдегі қиын жағдай мен оның зардаптарының алдын алуға, оларды шешуге және еңсеруге ықпал ететін іс-шараларды өткізуге бағытталған.

6-бап.

Мемлекеттік органдардың құзыреті

1. Кәсіптік біліктілікті тану саласындағы уәкілетті орган:

1) психологтардың кәсіптік біліктілігін тану саласындағы нормативтік құқықтық актілерді әзірлейді және бекітеді;

2) психологиялық қызмет саласындағы шараларды әзірлеуге және іске асыруға қатысатын мемлекеттік органдардың, мемлекеттік және үкіметтік емес ұйымдардың өзара іс-қимылын қамтамасыз етеді;

3) психологтардың мемлекеттік тізілімін жүргізу тәртібін әзірлейді және бекітеді;

4) Психологтардың әдеп кодексін әзірлейді және бекітеді;

5) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

2. Орталық мемлекеттік органдар өз құзыреті шегінде:

1) психологиялық қызмет саласындағы мемлекеттік саясаттың іске асырылуын қамтамасыз етеді;

2) осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

7-бап.

Жергілікті атқарушы органдардың құзыреті

Жергілікті атқарушы органдар:

1) психологиялық қызмет саласындағы мемлекеттік саясаттың іске асырылуын қамтамасыз етеді;

2) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесінде жергілікті атқарушы органдарға Қазақстан Республикасының заңдарымен жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

8-бап.

Хабардарлығы туралы келісім

1. Хабардарлығы туралы келісім – психологиялық көмек алушының немесе оның заңды өкілінің психологиялық көмек алуға жазбаша келісімі.

Егер психологиялық көмек алушы кәмелетке толмаған, сот әрекетке қабiлетсiз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған адам болса, психологиялық көмек алуға хабардарлығы туралы келісімді олардың атынан заңды өкілі береді.

Егер психологиялық көмек алушы кәмелетке толмаған болса, сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған адамды олардың атынан психологиялық көмек алуға ақпараттандырылған Келісімді заңды өкіл береді.

2. Осы баптың 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, психологиялық көмек алушыға қатысты кез келген психологиялық қызметке психологиялық көмек алушының немесе оның заңды өкілінің хабардарлығы туралы келісімін алғаннан кейін ғана жол беріледі.

3. Хабардарлығы туралы келісімнің нысанын кәсіптік біліктілікті тану саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

4. Суицидтік мінез-құлық белгілері, адамның дағдарыстық жағдайда болғанын куәландыратын мән-жайлар, сондай-ақ отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылық фактілері туралы мәліметтер болған кезде психологиялық көмек алушының не оның заңды өкілінің хабардарлығы туралы келісімі талап етілмейді.

9-бап.

Психологиялық көмек

1. Әр адамның Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес психологиялық көмек алуға құқығы бар.

2. Психологиялық көмек алушы немесе оның заңды өкілі психологиялық көмектің мақсаттары, әдістері туралы хабардар болуға тиіс.

3. Психологиялық көмек күндізгі нысанда, қашықтан және аралас нысанда жүргізіледі.

4. Психологтың қызметінде бейне- және (немесе) аудиожазба қолдану, сондай-ақ үшінші тұлғаларды олармен таныстыру психологиялық көмек алушы не оның заңды өкілі тарапынан бұған хабардарлығы туралы келісім алынғаннан кейін ғана мүмкін болады.

5. Психологиялық қызмет атқару кезінде психологиялық көмек алушының өмірі мен денсаулығына зиян келтіруге жол берілмейді.

10-бап.

Медициналық емес психотерапия

1. Медициналық емес психотерапия – медициналық араласуды қажет ететін психикалық, мінез-құлықтық бұзылушылықтарды (ауруларды) емдеуді қамтымайтын, өмірдегі қиын жағдайларды еңсеру, психоэмоциялық жағдайды жақсарту бағытында психолог ғылыми негізі бар әдістерді қолдана отырып жүзеге асырылатын психологиялық көмектің ерекше түрі.

2. Медициналық емес психотерапияны медициналық емес психотерапия саласында қосымша даярлықтан өткен психологтар жүзеге асыруға құқылы.

3. Медициналық емес психотерапия саласындағы қосымша даярлықты аяқтаған психологтар психолог супервизиясы түріндегі практикалық жұмыс кезеңінен өтеді.

4. Медициналық емес психотерапия саласындағы қосымша даярлыққа және психолог супервизиясы түріндегі практикалық жұмысқа қойылатын талаптар Қазақстан Республикасының кәсіптік біліктілікті тану саласындағы заңнамасына сәйкес психологтың кәсіптік стандартында бекітіледі.

11-бап.

Психологтың негізгі құқықтары мен міндеттері

1. Психолог:

1) психологиялық қызметтің тиісті саласында қолдану үшін сынақтан өткен, дәлелденген ғылыми негізі бар және сенімді әдістемелерді пайдаланып психологиялық диагностика жүргізуге;

2) психологиялық консультация беруге;

3) психологтарға олардың психологиялық қызметі шеңберінде әдістемелік көмек пен консультативтік қолдау көрсетіп отыруға;

4) психологиялық қызмет саласында ғылыми және сараптамалық қызмет атқаруға;

5) өзінің ар-намысын, қадір-қасиетін және іскерлік беделін қорғауға;

6) "Қоғамдық бірлестіктер туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен психологтардың қоғамдық бірлестіктерін құруға;

7) осы Заңның 13-бабы 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес психологтардың мемлекеттік тізілімінде тіркеуден өткен жағдайда жеке психологиялық практика тәртібімен психологиялық қызмет атқаруға құқылы.

2. Психолог:

1) психологиялық көмек алушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін сақтай отырып, психологиялық қызметті біліктілікпен атқаруға;

2) Психологтардың әдеп кодексін сақтауға;

3) осы Заңның 8-бабының 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, жұмыс басталар алдында психологиялық көмек алушының немесе оның заңды өкілінің хабардарлығы туралы келісімін алуға;

4) психологиялық көмек алушыға өзінің біліктілігі, сондай-ақ оның құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат беруге;

5) психологиялық көмек алушыға психологиялық көмек көрсетудің кез келген кезеңінде оны алудан бас тарту құқығы туралы хабар беруге;

6) егер психологиялық диагностика нәтижелері бойынша талап етілсе, психологиялық көмек көрсету үшін басқа кәсіптердің мамандарымен тиісті өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге;

7) жеке психологиялық практика шеңберінде психологиялық көмек алушымен психологиялық көмек көрсетуге шарт жасасуға;

8) мүдделер қақтығысы туындаған жағдайда не өзінің кәсіптік құзыретінің шегінен асып кететін мән-жайлар анықталған кезде психологиялық қызметті атқарудан бас тартуға;

9) психологиялық қызмет атқару процесінде алынған мәліметтердің, ақпараттың кәсіптік құпиясын сақтауға және құпиялығын қамтамасыз етуге;

10) психологиялық көмек алушының немесе үшінші тұлғалардың өмірі мен денсаулығына қауіп төнген жағдайда тиісті органдарды жедел түрде хабардар етуге міндетті.

3. Психологтың Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де құқықтары мен міндеттері бар.

12-бап.

Психологиялық көмек алушының негізгі құқықтары мен міндеттері

1. Психологиялық көмек алушының:

1) өздері осы Заңда белгіленген талаптарды сақтаған кезде сапалы психологиялық көмек алуға;

2) психологты, психологиялық көмек түрін және оларды көрсету нысанын таңдауға;

3) психологиялық көмек алу кезінде өз құқықтары мен міндеттері туралы, сондай-ақ туындаған психологиялық проблемалардың сипаты туралы ақпарат алуға;

4) психологиялық көмек көрсетудің кез келген кезеңінде одан бас тартуға;

5) өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға;

6) ғылыми зерттеулер объектісі ретінде қатысуға, психологиялық көмек көрсету процесінде өзі туралы деректердің жиналуына, бейне- және (немесе) аудиожазбаның жүргізілуіне, сондай-ақ үшінші тұлғалардың олармен танысуына және осы процеске қатысуына келісім беруге не көмек көрсетілуінен бас тартуға құқығы бар.

2. Психологиялық көмек алушы:

1) жеке психологиялық практикамен айналысатын психологпен жасалған психологиялық көмек көрсету туралы шарттың талаптарын сақтауға;

2) осы Заңның 8-бабының 4-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, хабардарлығы туралы келісім беруге міндетті.

3. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес психологиялық көмек алушының өзге де құқықтары мен міндеттері болады.

13-бап.

Психологтардың мемлекеттік тізілімі

1. Кәсіптік біліктілікті тану саласындағы уәкілетті орган ұлттық біліктілік жүйесінің цифрлық платформасында психологтардың мемлекеттік тізілімін жүргізеді.

2. Психологтар психологтардың мемлекеттік тізілімінде:

1) жеке психологиялық практика тәртібімен және (немесе) жұмыс берушімен еңбек қатынасындағы психологиялық қызмет атқаратын психологтар модулінде;

2) мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелерінен алынған мәліметтері негізінде мемлекеттік ұйымдарда, дербес білім беру ұйымдарында психологиялық қызметті атқаратын психологтар модулінде тіркелуге тиіс.

3. Кәсіптік біліктілікті тану саласындағы уәкілетті орган психологтарды психологтардың мемлекеттік тізіліміне енгізу және одан алып тастау тәртібін әзірлеп, бекітеді.

4. Психологтардың мемлекеттік тізілімінде тіркеуден өтпеген адамдардың:

1) осы Заңда белгіленген психологиялық қызмет атқаруға және психологиялық көмек көрсетуге;

2) өзін психолог деп атауға, сондай-ақ "психо-" деген сөзге психологиялық қызмет атқаруда жаңылыстыратын өзге де туынды және ұқсас атауларды қолдануға;

3) медициналық диагностика жүргізуге және дәрі-дәрмекпен емдеуді тағайындауға, адамның санасына әсер ететін психикалық белсенді заттарды пайдалануға және (немесе) психикаға белсенді әсер ететін әдістерді, сондай-ақ адамның өмірі мен денсаулығына зиян келтіретін басқа да әдістерді қолдануға құқығы жоқ.

5. Психологтардың мемлекеттік тізілімінен:

1) осы Заңның талаптарын бұзуға жол берген;

2) сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған;

3) психикалық денсаулық саласында медициналық көмек көрсететін ұйымдарда динамикалық бақылауда тұрған;

4) психологиялық көмек алушының өмірі мен денсаулығына зиян келтірген психологтар алып тасталады.

Психологтардың мемлекеттік тізілімінде қайта тіркеуге одан алып тасталған күннен бастап алты ай өткен соң жол беріледі.

14-бап.

Психологтардың кәсіптік стандарты

1. Психологтардың кәсіптік стандарты психологтардың кәсіптік даярлығының мазмұны мен деңгейлеріне қойылатын бірыңғай талаптарды айқындайды, психологиялық қызметтің бағыттары мен қолданылу аясын көрсетеді, сондай-ақ психологиялық көмек әдістерін қолдануға қажетті құзыреттілікті сипаттайды.

2. Кәсіптік стандарт психологтарға қойылатын біліктілік талаптарын айқындауға, біліктіліктің, құзыреттіліктің және кәсіптік даярлықтың сәйкестігін бағалауға, даярлаудың, біліктілікті арттырудың, медициналық емес психотерапия саласындағы қосымша даярлайтын білім беру бағдарламаларын әзірлеуге, психологиялық қызмет саласындағы біліктілікті растауға негіз болады.

3. Психологтың кәсіптік стандарты Қазақстан Республикасының кәсіптік біліктілікті тану саласындағы заңнамасына сәйкес бекітіледі.

15-бап.

Психологты кәсіптік даярлау мен біліктілігін арттыру

1. Психологты кәсіптік даярлау психология саласында бейінді кафедралары бар жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының базасында жүргізіледі.

2. Психологтың біліктілігін арттыру жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің, қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарда, ғылыми ұйымдарда, біліктілікті арттыруды жүргізетін ұйымдарда өз қаражаты және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де қаражат есебінен кемінде бес жылда бір рет жүргізіледі.

16-бап.

Психологтың ғылыми қызметі

1. Жеке тұлғалардың психологиялық қызмет саласындағы ғылыми зерттеулерге өз еркімен қатысуға құқығы бар.

2. Жеке тұлғалардың ғылыми зерттеулерге қатысуына осындай адамның не оның заңды өкілінің хабардарлығы туралы келісімі болған кезде жол беріледі.

Жеке тұлғалар кез келген кезеңде ғылыми зерттеулерге қатысудан бас тартуға құқылы.

3. Психолог ғылыми қызметті атқару кезінде ғылыми зерттеуге қатысушылардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын, алынған деректердің құпиялығын және ғылыми зерттеуге қатысушылардың өміріне, денсаулығына және психологиялық саламаттылығына зиян келтіруге жол бермеуді қамтамасыз етуге міндетті.

4. Ғылыми зерттеулердің нәтижелері олардың ғылыми қоғамдастық үшін қол жетімділігін қамтамасыз ететін нысанда жазылуға және толық, анық болуға және олардың әртүрлі түсіндірілу ықтималдығын болғызбауға тиіс.

17-бап.

Психологтарды сертификаттау

1. Психологтарды сертификаттау кәсіптік даярлық деңгейін және біліктілік талаптарына сәйкестігін растауға бағытталған.

Сертификаттаудан сәтті өткен психологтарға олардың кәсіптік біліктілігін растайтын сертификат беріледі.

2. Психологтардың сертификаттаудан өту тәртібі Қазақстан Республикасының кәсіптік біліктілікті тану саласындағы заңнамасында айқындалады.

18-бап.

Психологиялық қызмет саласындағы шектеулер

Психологқа:

1) медициналық диагностика жүргізуге және дәрі-дәрмекпен емдеуді тағайындауға, санаға әсер ететін, психикаға белсенді әсер ететін заттарды пайдалануға және (немесе) психикаға белсенді әсер ететін әдістерді қолдануға;

2) медициналық араласуды талап ететін психикалық, мінез-құқықтық бұзылушылық (ауру) белгілері бар адамдарға психологиялық көмек көрсетуге тыйым салынады. Тиісті симптомдар анықталған кезде психолог психологиялық көмек алушыға психиатр дәрігерге жүгінуді ұсынуға міндетті;

3) психологиялық көмек алушыға психологиялық көмек көрсетудің нақты нәтижесіне, оның ішінде жарнамалық және өзге де мақсатта қол жеткізуіне кепілдік беруге тыйым салынады.

19-бап.

Онлайн-платформаларды пайдаланып психологиялық көмек көрсету

1. Онлайн-платформалар арқылы психологиялық қызмет атқаратын психологтар психологтардың мемлекеттік тізілімінде тіркелгені туралы, сондай-ақ өздерінің білімі мен біліктілігі туралы мәліметтерді орналастыруға міндетті.

2. Психологтар онлайн-жарнама орналастыру кезінде "Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген талаптарды сақтауға тиіс.

3. Психологиялық қызметті онлайн-платформалар арқылы атқару кезінде жалған ақпарат орналастыру Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылыққа алып келеді.

20-бап.

Қазақстан Республикасының психологиялық қызмет туралы заңнамасын бұзғаны үшін жауаптылық

Психологиялық көмек алушының өмірі мен денсаулығына зиян келтіру және Қазақстан Республикасының психологиялық қызмет туралы заңнамасын өзге де бұзушылықтар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылыққа алып келеді.

21-бап.

Өтпелі ережелер

Психологтар осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап бір жыл ішінде осы Заңның талаптарына сәйкес психологтардың мемлекеттік тізілімінде тіркеуден өтуге міндетті.

22-бап.

Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі

Осы Заң 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 17-бапты қоспағанда, алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті

Қ. ТОҚАЕВ