О внесении изменений в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 14 октября 2022 года № ҚР ДСМ-114 "Об утверждении Стандарта организации оказания нефрологической помощи в Республике Казахстан"

Приказ и.о. Министра здравоохранения Республики Казахстан от 2 октября 2026 года № 131. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 7 октября 2026 года № 40111

      ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Внести в приказ Министра здравоохранения Республики Казахстан от 14 октября 2022 года № ҚР ДСМ-114 "Об утверждении стандарта организации оказания нефрологической помощи в Республике Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 30187) следующие изменения:

      преамбулу изложить в следующей редакции:

      "В соответствии с подпунктом 32) статьи 7, пунктом 3 статьи 138 Кодекса Республики Казахстан "О здоровье народа и системе здравоохранения" ПРИКАЗЫВАЮ:";

      пункты 1 и 2 изложить в следующей редакции:

      "1. Утвердить прилагаемый стандарт организации оказания нефрологической помощи в Республике Казахстан.

      2. Признать утратившими силу некоторые приказы Министерства здравоохранения Республики Казахстан согласно приложению к настоящему приказу.";

      Стандарт организации оказания нефрологической помощи, утвержденный указанным приказом, изложить в новой редакции согласно приложению к настоящему приказу;

      правый верхний угол приложения 1 к указанному приказу изложить в следующей редакции:

  "Приложение к приказу
Министра здравоохранения
Республики Казахстан
от 14 октября 2022 года № ҚР ДСМ-114".

      2. Департаменту организации медицинской помощи Министерства здравоохранения Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства здравоохранения Республики Казахстан после его официального опубликования;

      3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего приказа представление в Юридический департамент Министерства здравоохранения Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктами 1) и 2) настоящего пункта.

      3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра здравоохранения Республики Казахстан.

      4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

      Исполняющий обязанности
министра здравоохранения
Республики Казахстан
Т. Султангазиев

  Приложение к приказу
Исполняющий обязанности
министра здравоохранения
Республики Казахстан
от 2 октября 2026 года № 131
  Утвержден приказом
Министра здравоохранения
Республики Казахстан
от 14 октября 2022 года № ҚР ДСМ-114

Стандарт организации оказания нефрологической помощи в Республике Казахстан

Глава 1. Общие положения

      1. Настоящий стандарт организации оказания нефрологической помощи в Республике Казахстан (далее – Стандарт) разработан в соответствии с подпунктом 32) статьи 7, пунктом 3 статьи 138 Кодекса Республики Казахстан "О здоровье народа и системе здравоохранения" (далее – Кодекс) и устанавливает требования к организации оказания нефрологической помощи населению в Республике Казахстан.

      2. Термины и определения, используемые в настоящем Стандарте:

      1) автоматизированный перитонеальный диализ (далее – АПД) – метод перитонеального диализа, при котором обмен диализирующего раствора в брюшной полости выполняется автоматически с использованием специального аппарата (циклера), обычно во время сна пациента, в заранее запрограммированных циклах заливки и дренажа раствора;

      2) регистр потенциальных реципиентов органов (части органа) и (или) тканей (части ткани) (далее – регистр потенциальных реципиентов) – база данных потенциальных реципиентов органов (части органа) и (или) тканей (части ткани);

      3) профильный специалист – медицинский работник с высшим медицинским образованием, имеющий сертификат в области здравоохранения;

      4) заместительная почечная терапия (далее – ЗПТ) – совокупность методов лечения, направленных на частичное или полное замещение утраченных функций почек при терминальной стадии хронической болезни почек (далее – ХБП) или остром повреждении почек, включая поддержание водно-электролитного, кислотно-щелочного и азотистого баланса организма. К методам ЗПТ относятся гемодиализ (интермиттирующий или продолжительный), перитонеальный диализ и трансплантация почки;

      5) острое повреждение почек (далее – ОПП) – это внезапное (в течение ≤7 суток) снижение функции почек вследствие воздействия различных ренальных и (или) экстраренальных факторов, проявляющееся повышением уровня креатинина в сыворотке крови и (или) уменьшением диуреза, что отражает развитие повреждения или дисфункции почек различной степени выраженности;

      6) гемодиализ (далее – ГД) – метод, основанный на принципе диффузионного и фильтрационного переноса через полупроницаемую мембрану низкомолекулярных субстанций и жидкости между циркулирующей экстракорпорально кровью и диализирующим раствором с целью удаления из организма токсических продуктов обмена веществ, нормализации нарушений водного и электролитного балансов, проводимый на аппарате "Искусственная почка";

      7) гемодиафильтрация (далее – ГДФ) – метод заместительной почечной терапии, сочетающий диффузионное и конвекционное удаление растворҰнных веществ через полупроницаемую мембрану с использованием аппарата "искусственная почка";

      8) экстракорпоральные методы гемокоррекции – детоксикация и удаление патологических компонентов различной этиологии: сорбционные технологии, плазмапроцедуры, аферезные технологии;

      9) клинический протокол (далее – КП) – научно доказанные рекомендации по профилактике, диагностике, лечению, медицинской реабилитации и паллиативной медицинской помощи при определенном заболевании или состоянии пациента;

      10) медицинская цифровая система (далее – МЦС) – цифровая система, обеспечивающая ведение процессов субъектов здравоохранения в электронном формате;

      11) мультидисциплинарная группа (далее – МДГ) – группа различных специалистов, формируемая в зависимости от характера нарушения функций и структур организма пациента, тяжести его клинического состояния;

      12) обязательное социальное медицинское страхование (далее – ОСМС) – комплекс правовых, экономических и организационных мер по оказанию медицинской помощи потребителям медицинских услуг за счет активов фонда социального медицинского страхования;

      13) региональный трансплантационный координатор – врач, обеспечивающий межведомственное взаимодействие медицинских организаций (далее – МО) в области трансплантации органов (части органа), тканей (части ткани) в столице, областных центрах и городах республиканского значения, являющийся штатным сотрудником Координационного центра по трансплантации;

      14) перитонеальный диализ (далее – ПД) – метод заместительной почечной терапии, при котором брюшина используется в качестве полупроницаемой мембраны для удаления из организма токсических метаболитов и избыточной жидкости путҰм диффузионного и конвекционного обмена между кровью и диализирующим раствором, введҰнным в полость брюшины;

      15) гарантированный объем бесплатной медицинской помощи (далее – ГОБМП) – объем медицинской помощи, предоставляемой за счет бюджетных средств;

      16) Республиканский центр по координации трансплантации и высокотехнологичных медицинских услуг (далее – РЦКТВМУ) – организация здравоохранения, занимающаяся вопросами координации и сопровождения трансплантации органов (части органа) и (или) тканей (части ткани);

      17) постоянный амбулаторный перитонеальный диализ (далее – ПАПД) – метод перитонеального диализа, в котором замена диализирующего раствора в брюшной полости (несколько раз в сутки) проводится самостоятельно пациентам в амбулаторных условиях (в домашних условиях);

      18) ультрафильтрация (далее – УФ) – процесс мембранного разделения, а также фракционирования и концентрирования веществ, осуществляемый путем фильтрования жидкости.

      3. Нефрологическая помощь осуществляется:

      1) в амбулаторных условиях;

      2) в стационарных условиях, предусматривающих круглосуточное медицинское наблюдение, лечение, уход;

      3) в стационарозамещающих условиях, предусматривающих медицинское наблюдение и лечение в дневное время с предоставлением койко-места;

      4) вне МО, при оказании нефрологической помощи:

      с применением медицинской авиации для транспортировки пациента, нуждающегося в медицинском сопровождении в МО для продолжения лечения, осуществляется в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 ноября 2020 года № ҚР ДСМ-225/2020 "Об утверждении правил оказания скорой медицинской помощи, в том числе с привлечением медицинской авиации" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21713);

      с использованием передвижных (полевых) медицинских комплексов, медицинских поездов, полевых госпиталей, трассовых медико-спасательных пунктов;

      с выездом медицинских работников и применением медицинских изделий для проведения терапии методами экстракорпоральной гемокоррекции;

      с применением дистанционных медицинских услуг в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 1 февраля 2021 года № ҚР ДСМ-12 "Об утверждении правил организации, предоставления и оплаты дистанционных медицинских услуг" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 22151).

      4. МО, оказывающие нефрологическую помощь населению, обеспечивают ведение медицинской документации и представление отчетов в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 10 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-244/2020 "Об утверждении правил ведения первичной медицинской документации и представление отчетов" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21761) согласно утвержденным учетным и отчетным формам в соответствии с приказом исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 октября 2020 года № ҚР ДСМ-175/2020 "Об утверждении форм учетной документации в области здравоохранения, а также инструкций по их заполнению" (далее – приказ № ҚР ДСМ-175/2020) (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21579) и приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 22 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-313/2020 "Об утверждении форм отчетной документации в области здравоохранения" (далее – приказ № ҚР ДСМ-313/2020) (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21879).

Глава 2. Структура организаций, оказывающих нефрологическую помощь

      5. Для оказания нефрологической помощи в Республике Казахстан организуются следующие подразделения:

      1) специализированный нефрологический кабинет (далее – Кабинет) в структуре консультативно-диагностического отделения поликлиник или многопрофильных стационаров, консультативно-диагностических центров, научных центров (институтов), центрах диализа на районном, городском и областном уровнях оказания медицинской помощи независимо от форм собственности;

      2) нефрологическое отделение в структуре многопрофильных больниц (детских, взрослых) на городском, областном, республиканском уровнях, в научных организациях, независимо от форм собственности;

      3) отделение диализа (далее – ОД) в структуре многопрофильных больниц (детских, взрослых) на районном, городском, областном уровнях, научных организациях, оказывающих стационарную помощь, независимо от форм собственности;

      4) центр диализа (далее – ЦД) – самостоятельная МО или структурное подразделение МО (взрослые и детские), осуществляющее нефрологическую помощь в стационарозамещающих условиях на районном, городском, областном уровнях и в научных организациях, независимо от форм собственности;

      5) нефрологический центр – самостоятельная МО или структурное подразделение МО, оказывающее специализированную нефрологическую помощь в амбулаторных, стационарных, стационарозамещающих условиях на городском, областном уровнях, в научных организациях, университетских клиниках. В структуру нефрологического центра входят: нефрологическое отделение (или койки), отделение диализа и (или) центр диализа, кабинет нефрологии;

      6) МДГ – группа различных специалистов, формируемая в зависимости от характера нарушения функций и структур организма пациента, тяжести его клинического состояния, в зависимости от нозологической формы заболевания, этиологии почечного повреждения с целью междисциплинарного определения тактики ведения пациента и своевременного, обоснованного выбора оптимального метода консервативной и ЗПТ в соответствии с КП.

Глава 3. Основные задачи и направления деятельности организаций, оказывающих нефрологическую помощь

      6. Основными задачами МО, оказывающих нефрологическую помощь, являются:

      1) осуществление экспертной, организационно-методической, консультативно-диагностической, научно-образовательной деятельности по профилю, в том числе с использованием телемедицины;

      2) разработка, совершенствование и внедрение высокотехнологичных методов диагностики и лечения с использованием опыта мировой медицинской науки и практики, основанных на принципах доказательности;

      3) участие в разработке образовательных программ, подготовке, переподготовке и повышении квалификации специалистов по нефрологии совместно с высшими учебными заведениями;

      4) участие в формировании и проведении анализа статистических данных, разработка механизмов сдерживания темпов роста заболеваемости и смертности, организация клинических разборов случаев перевода пациентов на программный ГД на ежемесячной основе;

      5) участие в разработке КП, стандарта организации оказания медицинской помощи;

      6) формирование объемов закупа лекарственных средств для бесплатного амбулаторного лекарственного обеспечения;

      7) оценка эффективности и мониторинг рационального использования лекарственных средств в регионе;

      8) участие в формировании заявок на закуп медицинского оборудования и изделий;

      9) участие в формировании тарифов на медицинские услуги по профилю.

      7. Основными направлениями деятельности МО, оказывающих нефрологическую помощь, являются:

      1) организация и проведение мероприятий, направленных на раннее выявление заболеваний почек и нарушениями мочевыделительной функции, профилактику прогрессирования и развития осложнений, лечение и снижение заболеваемости, инвалидизации и смертности, увеличение продолжительности и улучшение качества жизни пациентов с ХБП, включая реализацию мероприятий по отдалению начала ЗПТ;

      2) оказание медицинской помощи пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции в соответствии с КП;

      3) учет и динамическое наблюдение пациентов, перенесших ОПП, с ХБП стадии G3-G5, пациентов, получающих ЗПТ, включая пациентов после трансплантации почки;

      4) оказание информационно-консультативной, организационно-методической и образовательной помощи населению и субъектам здравоохранения по вопросам профилактики прогрессирования ХБП;

      5) участие и проведение научно-исследовательской работы, внедрение инновационных технологий в области нефрологии.

Глава 4. Порядок оказания медицинской помощи

Параграф 1. Порядок организации оказания нефрологической помощи в амбулаторных условиях

      8. Первичная медико-санитарная помощь (далее – ПМСП) пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции оказывается врачами общей практики (семейными врачами), участковыми терапевтами, педиатрами, фельдшерами, акушерами, медицинскими сестрами расширенной практики (общей практики), участковыми медицинскими сестрами, социальными работниками, психологами в области здравоохранения.

      9. Врач ПМСП оказывает медицинскую помощь пациентам при заболеваниях почек и нарушениями мочевыделительной функции в соответствии с приказом исполняющего обязанности Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 марта 2023 года № 49 "Об утверждении Стандарта организации оказания первичной медико-санитарной помощи в Республике Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 32160).

      10. Специализированная медицинская помощь в амбулаторных условиях пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции осуществляется в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 27 апреля 2022 года № ҚР ДСМ-37 "Об утверждении правил оказания специализированной медицинской помощи в амбулаторных условиях" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 27833).

      11. Консультативно-диагностическую помощь пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции, имеющими основные факторы риска развития ХБП, в амбулаторных условиях оказывает врач-нефролог.

      12. Медицинская помощь пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции оказывается профильными специалистами и включает диагностику, лечение, динамическое наблюдение и мониторинг состояния пациентов в соответствии с КП и приложением 1 к настоящему Стандарту.

      13. Оказание нефрологической помощи врачами ПМСП включает в себя:

      1) выявление признаков поражения почек и проведение клинико-диагностических исследований с определением стадий, этиологии и степени активности заболеваний в соответствии с рекомендациями КП;

      2) направление пациентов на проведение консультативно-диагностических исследований в МЦС;

      3) профилактика прогрессирования ХБП и развития осложнений в зависимости от стадий, определение групп риска развития ХБП, а также учет и динамическое наблюдение пациентов с заболеваниями почек в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № ҚР ДСМ-149/2020 "Об утверждении правил организации оказания медицинской помощи лицам с хроническими заболеваниями, периодичности и сроков наблюдения, обязательного минимума и кратности диагностических исследований" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21513) (далее – приказ № ҚР ДСМ-149/2020);

      4) направление на госпитализацию в МО для оказания специализированной медицинской помощи в соответствии с КП;

      5) организацию и обеспечение пациентов с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции лекарственными средствами согласно приказу Министра здравоохранения Республики Казахстан от 5 августа 2021 года № ҚР ДСМ-75 "Об утверждении Перечня лекарственных средств и медицинских изделий для бесплатного и (или) льготного амбулаторного обеспечения отдельных категорий граждан Республики Казахстан с определенными заболеваниями (состояниями)" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 23885);

      6) проведение экспертизы временной нетрудоспособности в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 18 ноября 2020 года № ҚР ДСМ-198/2020 "Об утверждении правил проведения экспертизы временной нетрудоспособности, а также выдачи листа или справки о временной нетрудоспособности" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21660);

      7) направление на проведение медико-социальной экспертизы для определения и установления инвалидности в соответствии с приказом Заместителя Премьер-Министра - Министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан от 29 июня 2023 года № 260 "Об утверждении Правил проведения медико-социальной экспертизы" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 32922);

      8) регистрацию и регулярное ведение данных пациентов с ХБП С 1-5 для мониторинга, своевременного начала ЗПТ и обеспечения преемственности маршрута пациентов, ОПП всех стадий по RIFLE в МЦС.

      14. Регистрация данных пациентов в МЦС осуществляется следующим образом:

      1) регистрация пациентов с ХБП G1-3а стадии осуществляется врачами ПМСП;

      2) регистрация пациентов с ХБП G3б-5 стадии осуществляется врачом-нефрологом поликлиники.

      15. Врач-нефролог в амбулаторных условиях осуществляет:

      1) специализированную медицинскую помощь пациентам с заболеваниями почек и лицам с высоким риском их развития по направлению врача ПМСП;

      2) динамическое наблюдение пациентов с заболеваниями почек;

      3) коррекцию факторов прогрессирования ХБП (артериальная гипертензия, минерально-костные нарушения, сахарный диабет (далее – СД), анемия, сердечная недостаточность), мониторирование и контроль эффективности амбулаторного лекарственного обеспечения;

      4) направление пациентов на консультацию в отделения (центры) нефрологии;

      5) организацию и мониторинг маршрута пациентов с ОПП, и ХБП, согласно приложению 2 к настоящему Стандарту;

      6) предоставление заключения о переводе на ЗПТ по показаниям согласно приложению 3 к настоящему Стандарту;

      7) выдачу рекомендаций в решении вопросов о временной нетрудоспособности и инвалидности при болезнях почек и смежной патологии;

      8) своевременное направление пациентов с заболеваниями почек на специализированное лечение в стационарных или стационарозамещающих условиях;

      9) плановую подготовку, и направление пациентов с заболеваниями почек для своевременного оказания органозамещающих методов лечения, в том числе ГД, ПД;

      10) оценку состояния здоровья пациента с терминальной стадией ХБП, а также выявление отсутствия противопоказаний (инфекционные заболевания, онкология, тяжелые психические расстройства) для включения в регистр потенциальных реципиентов и при подтверждении показаний к трансплантации донорской почки вносит данные пациента в регистр потенциальных реципиентов, согласно критериям:

      клиническое состояние, тяжесть заболевания и оценка степени активности основного гломерулярного заболевания, шкала коморбидности, системные уремические осложнения;

      длительность ЗПТ;

      11) обоснование показаний для трансплантации донорской почки осуществляется в соответствии с КП. Формирование и ведение регистра потенциальных реципиентов осуществляется в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 30 ноября 2020 года № ҚР ДСМ-226/2020 "Об утверждении правил формирования и ведения регистра" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21717);

      12) ведение и мониторинг состояния пациентов после трансплантации почки, оценка дисфункции трансплантата в соответствии с КП;

      13) внедрение в практику новых методов нефропротективной терапии, направленных на снижение темпов прогрессирования ХБП, профилактику и лечение осложнений ХБП различной этиологии;

      14) преемственность и взаимодействие с врачами ПМСП по месту прикрепления;

      15) анализ статистических данных по заболеваниям почек среди прикрепленного (обслуживаемого) населения и ведение учетной и отчетной документации с ведением цифрового регистра диспансерных пациентов с ХБП 3-5 стадией, цифрового регистра ХБП, в том числе пациентов, получающих ЗПТ;

      16) разработку и проведение мероприятий по осведомленности и информированности населения о заболеваниях почек;

      17) участие в составлении заявки на лекарственные средства и медицинские изделия для обеспечения пациентов с ХБП в амбулаторных условиях;

      18) оформление медицинской документации согласно формам приказ № ҚР ДСМ-175/2020 и предоставление отчетности в соответствии с приказом № ҚР ДСМ-313/2020.

      16. При сложных дифференциально-диагностических случаях у коморбидных пациентов с целью определения прогноза и тактики ведения проводится консилиум с участием не менее трҰх врачей, включая врача-нефролога, а также с привлечением специалистов МДГ, сформированной с учетом коморбидности пациента.

      17. Направление пациентов с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции для получения специализированной медицинской помощи в рамках ГОБМП и (или) в системе ОСМС, оказываемой профильными специалистами организаций здравоохранения (в том числе научных организаций, национальных научных центров и институтов) с применением высокотехнологичных методов лечения, осуществляется в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 8 декабря 2020 года № ҚР ДСМ-238/2020 "Об утверждении правил оказания специализированной, в том числе высокотехнологичной медицинской помощи" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21746) (далее – приказ № ҚР ДСМ-238/2020).

Параграф 2. Порядок организации оказания нефрологической помощи в стационарозамещающих условиях

      18. Медицинская помощь пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции в стационарозамещающих условиях осуществляется в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 7 июня 2023 года № 106 "Об утверждении стандарта оказания медицинской помощи в стационарозамещающих условиях в Республике Казахстан" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 32740), включающий:

      1) осмотр, консультации профильных специалистов, лабораторного и инструментального обследования по медицинским показаниям;

      2) организацию госпитализации пациентов с заболеванием почек по показаниям в круглосуточный стационар;

      3) при необходимости направление пациентов с заболеванием почек на лечение в амбулаторных условиях и его мониторинг;

      4) проведение ЗПТ в амбулаторных условиях.

Параграф 3. Порядок организации оказания заместительной почечной терапии

      19. ОД и ЦД в составе многопрофильных клиник оказывает специализированную медицинскую помощь в экстренном и плановом порядке.

      20. Экстренная и плановая госпитализация пациентов для решения вопроса проведения ЗПТ осуществляется в круглосуточном стационаре в соответствии с КП.

      21. Показания для экстренного проведения внепочечного очищения крови у пациентов с ОПП, критерии адекватности проведения процедур ЗПТ при ОПП, а также показания к применению продолженных методик ЗПТ (пролонгированный вено-венозный ГД, пролонгированная вено-венозная гемофильтрация, пролонгированная вено-венозная ГДФ) определяются в соответствии с КП.

      22. Перевод пациентов с ОПП стадиями L, E (RIFLE) на ЗПТ в стационарозамещающих условиях из стационара с круглосуточным наблюдением, проводится в соответствии с КП ОПП.

      23. ЗПТ при ОПП проводится в стационарных и стационарозамещающих условиях в сроке до 90 (девяносто) дней от начала манифестации ОПП до верификации диагноза ХБП по показаниям в соответствии с КП.

      24. Ежемесячный мониторинг функции почек у пациентов с ОПП, переведенных из стационарных условий в стационарозамещающие, осуществляется ОД и (или) ЦД, оказывающими амбулаторно и (или) консультативно-диагностическую помощь, до восстановления функции почек в соответствии с КП. При сохранении (прогрессировании) признаков нарушения функции почек пациент подлежит переводу на программную ЗПТ.

      25. Направление пациентов с ХБП С 4-5 для проведения ЗПТ осуществляется врачом-нефрологом в соответствии с критериями, установленными КП.

      26. Решение о проведении экстренной ЗПТ пациентам с ОПП и ХБП С 5 принимает врач-нефролог ОД и (или) ЦД в соответствии с КП.

      27. Требования к структуре ОД и (или) ЦД приведена в приложении 4 к настоящему Стандарту.

      28. Пациенту с ХБП С 5 до начала ЗПТ врачом ПМСП или врачом ОД и (или) ЦД предоставляется памятка о видах ЗПТ согласно приложению 5 к настоящему Стандарту и заполняется форма паспорта диализного пациента в соответствии с приложением 6 к настоящему Стандарту.

      29. ГД в ОД и (или) ЦД проводится стандартно не менее 12 (двенадцати) часов в неделю, допускается персонифицированная модальность ГД в соответствии с КП.

      30. ПД проводится на уровне стационара на дому самим пациентом или помощником под удаленным мониторированием врачом нефрологом ОД и (или) ЦД, нефрологического кабинета. Программа ПД – стандартно 4 (четыре) обмена в сутки для ПАПД и не менее 1 (одного) обмена для АПД в соответствии с КП. У пациентов с остаточной функцией почек - 3 (три) обмена в сутки.

      31. Мониторинг состояния пациентов региона, получающих ЗПТ проводит ОД и (или) ЦД, нефрологический кабинет под контролем главного нефролога управления здравоохранения.

      32. Организация диализной помощи пациентам с вирусными гепатитами осуществляется при соответствии санитарно-эпидемиологических требований к содержанию отделений ГД согласно приказу Министра здравоохранения Республики Казахстан от 11 августа 2020 года № ҚР ДСМ-96/2020 "Об утверждении Санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам здравоохранения" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21080).

      33. Показания к ЗПТ выставляет врач-нефролог совместно с врачами других специальностей, определяется тактика ведения пациента и выбор модальности ЗПТ, согласно КП.

      34. Прием пациента в ОД и (или) ЦД на программный, амбулаторный диализ осуществляется при наличии результатов обследования на вирусы гепатитов С, В, данных вакцинации и (или) ревакцинации при гепатите В.

      35. Нефрологическая помощь в ОД и (или) ЦД включает:

      1) проведение ЗПТ пациентам с ХБП С 5, с ОПП классами L, E (RIFLE) в соответствии с КП;

      2) информирование пациента о доступных видах ЗПТ;

      3) обеспечение сосудистого доступа для проведения ГД и имплантацию (реимплантацию) перитонеального катетера для проведения ПД осуществляется в соответствии с приложением 7 к настоящему Стандарту;

      4) плановую подготовку, коррекцию ренальных осложнений и формирование программы ГД и ПД пациентам с ХБП С 4-5;

      5) оказание консультативной помощи в МО в амбулаторных условиях в вопросах диагностики и лечения всех стадий ХБП;

      6) участие в формировании и ведении регистра потенциальных реципиентов органов, а также в обеспечении забора крови для обследования по системе HLA-типирования у первичных пациентов и мониторинга уровня лейкоцитарных антител у лиц, включҰнных в регистр потенциальных реципиентов, в соответствии с приложением 8 к настоящему Стандарту.

      36. Пациенты, получающие ПАПД и (или) АПД амбулаторно на дому, проходят регулярное клинико-диагностическое обследование, обеспечиваются основными лекарственными средствами по коррекции осложнений ХБП, медицинскими изделиями, расходными материалами в ОД (ЦД) в соответствии с КП.

      37. Ведение, мониторинг состояния пациента и адекватности ПАПД и (или) АПД осуществляет врач-нефролог ОД и (или) ЦД, отделений нефрологии согласно КП.

      38. Пациенты с осложнениями ПАПД и (или) АПД терапии, подлежат госпитализации в круглосуточный стационар.

      39. Определение показаний и перевод на программную ЗПТ, внеочередному ГД и противопоказаний к ЗПТ осуществляется в соответствии с КП.

      40. Беременные и роженицы при наличии преэклампсии с поражением почек госпитализируются в многопрофильные стационары.

      41. Врач-нефролог совместно с профильными специалистами осуществляет подготовку реципиента и донора к операции, в позднем посттрансплантационном периоде наблюдение реципиента осуществляет врач-нефролог для коррекции режима иммуносупрессивной терапии.

      42. Услуги по трансплантации почки от прижизненного или посмертного донора, а также потенциальному прижизненному донору и потенциальному реципиенту оказываются в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан № ҚР ДСМ-238/2020.

      43. Формирование и актуализация листа ожидания реципиентов на трансплантацию почки проводится с учетом исходных нозологий, приведших к терминальной ХБП, с оценкой состояний кандидатов на трансплантацию с учҰтом медицинских, хирургических, иммунологических и психо-социальных аспектов. Региональным внештатным нефрологом актуализирует список реципиентов в регионе (1 раз в 3 месяца) с последующей передачей данных региональному трансплантанционному координатору РЦКТВМУ.

      44. Основанием для включения в регистр потенциальных реципиентов является медицинское заключение и решение консилиума МДГ врачей.

      45. Подготовка донора и реципиента проводится врачом ПМСП под контролем врача нефролога согласно КП.

      46. Лечащий врач при выписке реципиента после трансплантации почки выдает памятку согласно приложению 9 к настоящему Стандарту.

      47. Реципиент после выписки наблюдается врачом-нефрологом по месту прикрепления, согласно приложению 10 к настоящему Стандарту, при его отсутствии специалистом ПМСП, прошедшим подготовку по ведению пациентов после трансплантации почки. При наличии осложнений, требующих своевременной диагностики и лечения, направляется в отделение нефрологии МО.

      48. Динамическое наблюдение после трансплантации почки:

      1) в послеоперационном периоде наблюдение осуществляет врач-нефролог с привлечением врача трансплантолога и других узких специалистов по показаниям;

      2) индивидуализация иммуносупрессивной терапии с оценкой концентрации уровня базисных препаратов, мониторирование функционального состояния трансплантата с обязательным соблюдением графиков визитов, установленных врачом нефрологом, с заполнением направления, согласно приложению 11 к настоящему Стандарту, с соблюдением алгоритма забора крови, согласно приложению 12 к настоящему Стандарту;

      3) определение уровня донор специфических антител.

      49. За неделю до выписки реципиента после пересадки почки направляется предварительное извещение по месту прикрепления для обеспечения препаратами иммуносупрессивной терапии, динамического наблюдения в соответствии с формами отчетной документации в области здравоохранения, утвержденными приказом № ҚР ДСМ-313/2020.

      50. Форма направления для мониторирования концентрации ингибиторов кальциневрина (такролимус, циклоспорин) представлены в приложении 12 к настоящему Стандарту.

      51. Донор наблюдается врачом нефрологом пожизненно после трансплантации с последующим динамическим наблюдением для контроля функционального состояния почки, проведением ультразвукового исследования трансплантата, согласно приложению 13 к настоящему Стандарту.

      52. Эффективность ЗПТ оценивается достигнутыми целевыми уровнями основных показателей согласно КП и приложению 14 к настоящему Стандарту.

      53. При наличии осложнений в послеоперационном периоде реципиент подлежит обязательной госпитализации в нефрологическое отделение для коррекции ранних и поздних отторжений (гуморальных и клеточных), инфекционных осложнений согласно КП.

Параграф 4. Порядок организации оказания нефрологической помощи в стационарных условиях

      54. Для оказания специализированной помощи пациентам с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции на уровне круглосуточного стационара предусмотрены нефрологические отделения (нефрологические койки) в составе многопрофильного стационара, независимо от форм собственности, с проведением лабораторного, инструментального обследования и лечения в соответствии с КП.

      55. Многопрофильные больницы (детские, взрослые) на районном, городском, областном уровнях, городах республиканского значения и научных организациях, независимо от форм собственности, оказывают ЗПТ пациентам с ОПП и ХБП специализированными методами лечения (программный ГД, ПАПД, АПД, ГДФ, УФ, экстракорпоральная гемокоррекция) в соответствии с КП.

      56. Плановая и экстренная госпитализация пациентов с заболеваниями почек и нарушениями мочевыделительной функции, нуждающихся в проведении ЗПТ в условиях круглосуточного стационара, в отделения нефрологии и (или) ГД независимо от формы собственности, осуществляется через портал – Бюро госпитализации или по линии скорой медицинской помощи, самообращению, независимо от места жительства и места прикрепления в рамках ГОБМП и (или) в системе ОСМС.

      57. В стационарных условиях проводятся:

      1) имплантация (реимплантация) перитонеального катетера;

      2) формирование нативной артерио-венозной фистулы (далее – АВФ) и АВФ с использованием сосудистого протеза (аутовена, алловена, синтетический), стент-графт, баллонная ангиопластика, в соответствии с приложением 7 к настоящему Стандарту;

      3) ЗПТ и экстракорпоральные методы гемокоррекции пациентам при остром кризе отторжения у пациентов после трансплантации почек взрослым и детям в посттрансплантационном периоде в соответствии с КП.

      58. Экстренной госпитализации подлежат:

      1) пациенты с впервые выявленным нарушением функции почек (мочевина более 30 ммоль/л, калий более 6,5 ммоль/л) или прогрессирующим нарастанием уровней креатинина, мочевины и калия крови, а также каждого из данных показателей изолированно (прирост мочевины в сутки более 5 ммоль/л, креатинина – более 88-177 мкмоль/л, калия – более 0,5 ммоль/л);

      2) пациенты с олигурией или анурией более 24 часов;

      3) пациенты со снижением скорости клубочковой фильтрации в 2 раза от исходной;

      4) пациенты с повышением креатинина крови на 26 мкмоль/л в течение 48-ми часов и (или) в 1,5 и более раза от исходного в течение 7 (семи) дней (при отсутствии данных ориентироваться на базовый креатинин согласно КП);

      5) пациенты с диурезом менее 0,5 мл/кг/ч за 6 (шесть) часов;

      6) пациенты после перенесенного ОПП в анамнезе при возникновении или обострении ХБП;

      7) беременные, роженицы и женщины в послеродовом периоде с патологией почек;

      8) коморбидные пациенты, страдающие ХБП, имеющие признаки прогрессирования болезни системы кровообращения (острый коронарный синдром, нарушения ритма, хроническая сердечная недостаточность и другие угрожающие состояния), острых и хронических респираторных заболеваний, осложненный СД требуют обязательной госпитализации в специализированные отделения научных центров и многопрофильных клиник;

      9) инфекции на фоне заболеваний почек, требующих круглосуточного наблюдения;

      10) резистентной к консервативной терапии гиперкалиемии, метаболическом ацидозе;

      11) пациенты с ХБП С 5, получающие ЗПТ с нефункционирующим диализным доступом для формирования временного диализного доступа и (или) повторного формирования постоянного диализного доступа;

      12) состояния, предусмотренные в КП "ХБП".

      59. Пациенты с гломерулярными поражениями почек (нефротический синдром, амилоидоз, тромботические микроангиопатии, аутоиммунные заболевания, дисфункция трансплантата, метаболические нарушения, активный мочевой синдром) для оценки активности и морфологической верификации диагноза (нефробиопсия – показания к проведению биопсии, согласно приложения 15 к настоящему Стандарту, с проведением гистохимической, иммунофлюорисцентной и электронной микроскопии), подбора патогенетической базисной иммуносупрессивной терапии, госпитализируются в плановом порядке в специализированное нефрологическое отделение.

      60. После выписки информация (актив) о пациенте передается через МЦС в организацию ПМСП по месту прикрепления.

Глава 5. Рекомендуемые штаты работников и оснащение медицинскими изделиями организаций здравоохранения, оказывающих нефрологическую помощь

      61. Рекомендуемые штатные нормативы для оказания нефрологической помощи в амбулаторных (кабинет нефролога) и стационарных условиях (нефрологическое отделение, отделение диализа) приведены в приложении 16 к настоящему Стандарту.

      62. Рекомендуемое оснащение медицинскими изделиями кабинета нефролога, отделений и (или) центра диализа, процедурного кабинета для проведения амбулаторного ПД, зала для экстрокорпоральной гемокоррекции в отделениях реанимации многопрофильных больниц и специализированных стационаров осуществляется согласно приложению 17 к настоящему Стандарту.

  Приложение 1
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Диагностика, лечение, динамическое наблюдение и мониторинг состояния пациентов

      1. Цель: выявить ранние стадии хронической болезни почек (далее – ХБП) от G1 до G4 стадии различных причин почечного повреждения, своевременное проведение комбинированной нефропротективной терапии, профилактика прогрессирования почечной недостаточности и удлинение додиализного периода.

      2. Срок обследования пациентов из групп риска при первичном обращении в условиях первичной медико-санитарной помощи (далее – ПМСП) с определением скорость клубочковой фильтрации (далее – рСКФ) и альбумин-креатининовое соотношение (далее – САК), осмотр врача-нефролога в течение не более 5-7 дней.

      3. Формирование групп риска развития, профилактика и лечение ХБП, а так же учет и динамическое наблюдение пациентов с заболеваниями почек проводится специалистами ПМСП совместно с нефрологами в соответствии с клиническими протоколами (далее – КП).

      4. Специалисты ПМСП проводят обязательное ежегодное обследование пациентов из групп риска развития ХБП с определением рСКФ и САК в соответствии с КП "ХБП у взрослых".

      5. Динамическое наблюдение пациентов с ХБП G4 стадии (предтерминальной) и G5 стадии (терминальной) стадиями ХБП, перенесших острое повреждение почек (далее – ОПП), в том числе пациентов, получающих заместительную почечную терапию (далее – ЗПТ), осуществляет врач-нефролог по месту прикрепления, при его отсутствии врача общей практики, терапевт, педиатр под руководством врача нефролога в соответствии с КП.

      6. Нефролог поликлиники, нефрологического центра или кабинета нефролога (при его отсутствии – специалист ПМСП) проводит плановую подготовку к ЗПТ пациентов с ХБП С 4-5:

      1) медицинское заключение с обоснованием выбора модальности и своевременного начала ЗПТ – гемодиализ, перитонеальный диализ, трансплантация почки;

      2) направление на консультацию к профильному хирургу для формирования постоянного диализного доступа (артерио-венозная фистула (далее – АВФ), артериовенозный протез, постоянный или перманентный катетер, перитонеальный катетер);

      3) психологическую подготовку пациентов к ЗПТ.

      При выявлении ХБП С 5 или ОПП пациент в экстренном порядке направляется в отделения диализа и (или) центры диализа.

      7. Пациента с острым нарушением функции почек и впервые выявленным ХБП С 4-5 врач ПМСП или врач-нефролог направляет в отделение нефрологии и (или) диализа в условиях круглосуточного стационара.

      8. Врач ПМСП по рекомендации нефролога проводит подготовку к плановой ЗПТ пациентов с ХБП С 4-5 и ОПП в соответствии с КП.

      9. Динамическое наблюдение и мониторинг функционального состояния почек в амбулаторных условиях осуществляет врач-нефролог в поликлинике у пациентов с ранее установленными диагнозами или впервые выявленной патологией согласно перечню заболеваний, утвержденному приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 23 октября 2020 года № ҚР ДСМ-149/2020 "Об утверждении правил организации оказания медицинской помощи лицам с хроническими заболеваниями, периодичности и сроков наблюдения, обязательного минимума и кратности диагностических исследований" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21513)", в том числе:

      1) первичные гломерулярные болезни;

      2) вторичные гломерулярные болезни (при системных аутоиммунных заболеваниях, парапротеинемические нефропатии, системный амилоидоз, онконефрология);

      3) ХБП при сосудистых и метаболических заболеваниях (артериальная гипертензия, диабетическая нефропатия, ишемическая нефропатия);

      4) ОПП;

      5) поражение почек экзо- и эндогенными токсинами;

      6) тромботические микроангиопатии;

      7) единственная почка;

      8) состояние после преэклампсии и эклампсии;

      9) состояние после перенесенного ОПП, контраст-индуцированной нефропатии;

      10) оценка и мониторирование функции почек после трансплантации;

      11) врожденные пороки развития мочевыделительной системы;

      12) тубулоинтерстициальные болезни почек;

      13) наследственные заболевания почек.

      10. Врач ПМСП или нефролог осуществляет контроль за состоянием пациентов, получающих ЗПТ, в междиализный период в соответствии с КП, а также по показаниям проводит:

      1) ультразвуковая допплерография АВФ не менее 1 раза в год, при дисфункции, тромбозе или инфицировании АВФ – в экстренном порядке с последующей консультацией ангиохирурга;

      2) денситометрия костей в соответствии с КП (по показаниям);

      3) ультразвуковое исследование (далее – УЗИ) паращитовидных желез с консультацией хирурга-эндокринолога (по показаниям);

      4) Эхокардиограмма с консульта21цией кардиолога не менее 1 раза в год;

      5) УЗИ плевральных полостей (по показаниям);

      6) УЗИ органов брюшной полости не менее 1 раза в год;

      7) эзофагогастродуоденоскопия (по показаниям);

      8) консультация инфекциониста и (или) гепатолога при выявлении положительного результата иммуноферментного анализа на вирусную инфекцию (вирусный гепатит В, вирусный гепатит С, вирус иммунодефицита человека-инфекция).

  Приложение 2
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Организация и мониторинг маршрута пациента с острым повреждением почек и хронической болезни почек

     


  Приложение 3

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      ХБП – хроническая болезнь почек

      ЗПТ – заместительная почечная терапия

      ПМСП – первичная медико-санитарная помощь

      ФАП – фельдшерско-акушерский пункт

      ВОП – врач общей практики

      СКФ – скорость клубочковой фильтрации

      АВФ – артерио-венозная фистула

  Приложение 3
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан
  Форма

Заключение врача нефролога о переводе на заместительную почечную терапию

      Наименование медицинской организации (далее – МО) __________________________
      Адрес ____________________________________________________________________
      Область _______________ Город ________________ Район _______________________
      Информация о пациенте
      1. Фамилия, имя, отчество (при его наличии) пациента
      __________________________________________________________________________
      2. ИИН ___________________________________________________________________
      3. Домашний адрес, контактные телефоны
      __________________________________________________________________________
      4. Первично-медико санитарная помощь (далее – ПМСП) прикрепления
      __________________________________________________________________________
      5. Поступил в МО: планово по направлению ПМСП, самообращение, экстренно (нужное подчеркнуть)
      6. Диагноз:
      А) Основной: ______________________________________________________________
      Б) Осложнение основного заболевания: хроническая болезнь почек (далее – ХБП) 4/5ст.:
      __________________________________________________________________________
      __________________________________________________________________________
      В) Сопутствующие заболевания:
      __________________________________________________________________________
      7. Дата заболевания:________________________________________________________
      8. Дата обращения:_________________________________________________________
      9. Вес ______, кг; возраст ______, годы; пол______; уровень креатинина
      __________________________________________________________________________
      Скорость клубочковой фильтрации (далее – СКФ) ______ мл/мин;
      Объем суточного диуреза на момент начала заместительной почечной терапии (далее – ЗПТ) _________________________________________________________________________
      10. Наличие показаний для планового начала ЗПТ (нужное подчеркнуть):

      1) СКФ≤ 6 мл/мин;

      2) СКФ <10 мл/мин – при наличии одного и более симптомов уремии:

      неконтролируемая гипергидратация и отеки, неконтролируемая гипертензия, прогрессивное нарушение нутритивного статуса и кислотно-основного состояния;

      3) СКФ ≤ 20 мл/мин – у пациентов высокого риска, (неконтролируемые отеки, при диабетической нефропатии и нефротическом синдроме, пациенты с низкой сердечной фракцией, коморбидными состояниями);

      4) мочевина сыворотки крови свыше 30 ммоль/л и/или снижение СКФ ниже 5 мл/мин/1,73м2 (у больных сахарным диабетом ниже 20 мл/мин/1,73 м2); рН капиллярной крови менее 7,2 стандартного бикарбоната ниже 20 ммоль/л, дефицита буферных оснований меньше – 10 ммоль/л; гиперкалиемия свыше 6,5 ммоль/л;

      5) анурия более 24 часов.

      11. Наличие показаний для экстренной заместительной почечной терапии (нужное подчеркнуть):

      1) мочевина сыворотки крови свыше 30 ммоль/л, снижение СКФ <5 мл/мин (у пациентов сахарным диабетом – при СКФ <10 мл/мин);

      2) некорригируемая гиперкалиемия свыше 6,5 ммоль/л;

      3) анурия более 12-24 часов у пациентов;

      4) угрожающие клинические проявления в виде отека головного мозга и легких, уремическое коматозное или предкоматозное состояние, клинические проявления уремической энцефалопатии, уремического перикардита, плеврита, синдрома уремической кровоточивости, постоянной рвоты, анемии уремического генеза, не поддающейся терапии эритропоэтинами, массивных отеков, резистентных к диуретикам, анасарке, прогрессивном снижении массы тела. Все состояния подтверждаются лабораторно-инструментальными данными;

      12. Вид ЗПТ (нужное подчеркнуть):

      Гемодиализ 3 раза в неделю/2 раза в неделю/1 раз в неделю;

      Перитонеальный диализ;

      Трансплантация почки;

      Все состояния подтверждаются лабораторно-инструментальными данными.

      13. Пациент ознакомлен со списком отделений диализа/центра диализа, утвержденный управлением здравоохранения:

      Да/нет (нужное подчеркнуть)

      14. Наименование ОД/ЦД, которое выбрал пациент:
      __________________________________________________________________________
      ФИО (при его наличии) заместителя главного врача по лечебной работе МО
      __________________________________________________________________________
                                    (подпись)
      ФИО (при его наличии) врача-нефролога ______________________________________
                                                      (подпись)

      М.П. Дата заполнения "___" _____ 20 ____ г.
      Примечание: заключение прикрепляется в МЦС
      Примечание: расшифровка аббревиатур:
      ОД/ЦД – отделение диализа/центр диализа
      ммоль/л – миллимоль на литр
      МЦС – медицинская цифровая система

  Приложение 4
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Требования к структуре отделения и (или) центра диализа

      1. Диализный зал (не менее 7 м2 на одно диализное место).

      2. Процедурный кабинет.

      3. Помещение для подготовки растворов и водоподготовки.

      4. Склад (хранение диализных растворов, таблетированной соли и расходных материалов).

      5. Кабинет старшей медицинской сестры (шкаф с медикаментами).

      6. Кабинет врача.

      7. Комната отдыха персонала.

      8. Гардеробная для пациентов.

      9. Санузел для персонала.

      10. Санузел для пациентов.

      11. Санитарная комната (для хранения инвентаря, приготовление дезинфицирующих средств).

      12. Комната временного хранения медицинских отходов.

      Система водоочистки и подготовка диализного концентрата.

      1. Система водоочистки состоит из системы предварительной очистки, системы обратного осмоса и системы распределения очищенной воды.

      2. Не допускается наличие замкнутой системы распределения очищенной воды.

      3. В комнату системы водопровода не допускается проникновение солнечного света.

      4. Требования к помещению для системы водоочистки соответствуют рекомендациям завода-изготовителя.

      5. Производство очищенной воды (пермеат) обеспечивается системой водоочистки в соответствии с Национальным Стандартом СТ РК "Вода для гемодиализа".

      6. Контроль показателей водоочистки проводится ежедневно в соответствии с Национальным Стандартом СТ РК "Вода для гемодиализа".

      7. Система водоочистки относится к классу 2б медицинских изделий. Необходимо наличие договора на сервисное обслуживание системы водоочистки с документированным сервисным отчетом к концу года.

      8. Соответствие приготовления концентрированных растворов для гемодиализа Национальному Стандарту СТ РК "Концентраты для гемодиализа и сопутствующей терапии". Для приготовления диализирующих растворов обеспечивается производство очищенной воды в соответствии со СТ РК "Вода для гемодиализа".

      9. Организация работы малых операционных залов осуществляется в соответствии с приказом Министра здравоохранения Республики Казахстан от 11 августа 2020 года № ҚР ДСМ-96/2020 "Об утверждении Санитарных правил "Санитарно-эпидемиологические требования к объектам здравоохранения" (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 21080).

      10. Схема маршрута пациента с ХБП G4-5 стадии при формировании диализного доступа, виды диализного доступа и требования к их обеспечению представлены в схеме и таблице в настоящем приложении.

      Схема маршрута пациента с хронической болезнью почек (далее – ХБП) G4-5 стадии при формировании диализного доступа:

     


      Таблица. Виды диализного доступа и требования к их обеспечению

Вид диализного доступа

Область применения

Условия оказания медицинской помощи

Профильный специалист

Сосудистый доступ временный – двух (трех) просветный катетер для гемодиализа до формирования постоянного доступа

Дети и взрослые с острым поражением почек, токсикология, пациенты с ХБП G5 стадии на вводном этапе лечения

Стационарные, стационарозамещающие (при наличии манипуляционной комнаты)

Специалист, имеющий сертификат по специальности: "Анестезиология и реаниматология взрослая, детская", "Нефрология взрослая, детская" с курсом обучения по формированию сосудистого доступа при ЗПТ

Сосудистый доступ постоянный: двухпросветный туннелируемый перманентный катетер разборный с манжетой, с возможностью замены наружной части в случае ее повреждения

Пациенты с ХБП ХБП G5 стадии, в случае невозможности формирования постоянного диализного доступа (АВФ, АВ-графт, перитонеальный доступ)

Стационарные, отделение интервенционной рентген-хирургии

Специалист, имеющий сертификат "Анестезиология и реаниматология взрослая, детская", "Ангиохирургия взрослая, детская"

Сосудистый доступ постоянный: артерио-венозная фистула в модификациях

Пациенты с ХБП G4-5 стадии

Стационарные.

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Ангиохирургия взрослая, детская".

Сосудистый доступ постоянный: протезирование сосуда (АВ-графт) с использованием аутовены или искусственного материала

Пациенты с ХБП G5 стадии, имеющие низкое АД, неудовлетворительно развитую сосудистую сеть на периферии (диабетики, дети массой тела 20-30 кг, пожилые пациенты), лица, склонные к тромботическим осложнениям или атеросклеротическим поражением сосудов

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Ангиохирургия взрослая, детская"

Баллонная вазодилятация, ангиопластика, тромбоэкстрация АВФ или АВ-графта

Пациенты с ХБП G5 стадии, с дисфункцией первичной, вторичной АВФ или АВ-графта вследствие тромбирования, стенозирования, недостаточности эффективного кровотока.

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Ангиохирургия взрослая, детская"

Имплантация, реимплантация или удаление перитонеального катетера

Пациенты с ХБП G5 стадии, которым показано проведение перитонеального диализа

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Общая хирургия"

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      ХБП – хроническая болезнь почек

      ЗПТ – заместительная почечная терапия

      СКФ – скорость клубочковой фильтрации

      ПАПД – постоянный амбулаторный перитонеальный диализ

      АПД – автоматизированный перитонеальный диализ

      ЦВК – центральный венозный катетер

      ОД – отделение диализа

      ЦД – центр диализа

      ОПП – острое повреждение почек

      АВФ – артерио-венозная фистула

      АВ – артерио-венозный

      АД – артериальное давление

  Приложение 5
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Памятка пациента с хронической болезнью почек (далее – ХБП) G4-5 стадии

      Уважаемый пациент!

      Вам подтвержден диагноз ХБП _______ стадия. Это означает, что Ваши почки не выполняют свои функции в полном объеме, и в скором времени Вам будет необходима заместительная почечная терапия (далее – ЗПТ) – это способ продления Вашей жизни. ЗПТ включает в себя: гемодиализ (далее – ГД), перитонеальный диализ (далее – ПД), трансплантацию почки.

      Гемодиализ – это метод очищения Вашей крови через аппарат "Искусственная почка".

      Перитонеальный диализ – это метод, когда очищение крови происходит с помощью специального катетера, установленного в брюшную полость, через который производится замена диализирующего раствора. При этом допускается проводить эти процедуры самостоятельно, в домашних условиях.

      Трансплантация почки – это операция, при которой здоровая почка от донора (живого или трупного) пересаживается в подвздошную область брюшной полости реципиента. Пересадка донорской почки дает пациенту возможность на более свободную жизнь и социальную реабилитацию.

      Проведение ЗПТ имеет свои особенности и риски развития различных осложнений, о которых Вас проинформирует врач.

      Существуют определенные правила, выполнение которых позволит снизить эти риски и увеличить эффективность лечения, продолжительность и качество Вашей жизни:

      1. До начала лечения:

      1) врач-нефролог объяснит Вам в доступной форме принципы лечения и предоставит Вам право выбора вида лечения, а также объективную информацию обо всех имеющихся в Вашем регионе гемодиализных центрах и (или) отделениях;

      2) в поликлинике по месту прикрепления Вы сдаете анализы на гепатиты В и С, при необходимости Вам сделают прививку от гепатита В; при выявлении гепатита В и (или) С врач поликлиники Вас направит к врачу – инфекционисту (или гепатологу) для дообследования и при необходимости проведения противовирусного лечения;

      3) необходимо предоставить врачу диализного центра результаты обследования на вирусные гепатиты В и С, проведенной вакцинации против гепатита В, результаты исследований на ВИЧ-инфекцию;

      4) Вам проведут исследование сосудов верхних конечностей методом ультразвукового исследования;

      5) после сдачи необходимых анализов по перечню (они имеют ограниченный срок годности для госпитализации) и консультации сосудистого хирурга отделения или центра диализа (заключение с рекомендациями на госпитализацию) по направлению врач первичной медико-санитарной помощи через портал бюро госпитализаций, Вас госпитализируют и проводят операцию по формированию сосудистого доступа в рамках гарантированного объема бесплатной медицинской помощи (артерио-венозной фистулы или шунта, установка временного и (или) постоянного катетера, перитонеального катетера). В течение двух-трех недель после проведения операции фистула сформируется, что означает готовность для получения процедур.

      В случае необходимости экстренного начала лечения (резкое повышение калия, нарастание отеков, интоксикации, неконтролируемое артериальное давление), Вы обращаетесь к врачу нефрологу (контакты указаны в конце информированного согласия), и он примет решение о дальнейших мероприятиях для сохранения Вашей жизни.

      2. Информация о ходе лечения:

      1) ГД проводится 3 раза в неделю по 4 часа – 12 часов в неделю, Ваш лечащий врач определит Вам индивидуальную программу, которой Вы будете придерживаться (не пропускайте назначенные процедуры!);

      2) ПД проводится ежедневно с режимом 3-5 замен растворов в сутки;

      3) медицинский персонал проводит процедуры, соблюдая правила асептики и антисептики;

      4) обследование и лечение проводится согласно действующих клиниКП и настоящего Стандарта;

      5) в междиализный период Вам надо строго соблюдать питьевой режим (объҰм жидкости определит ваш врач) и диету (рекомендованную врачом);

      6) ежемесячно Ваш лечащий врач будет оценивать эффективность процедур гемодиализа по индексу адекватности (Kt/v), который рассчитывается математически по формуле по результатам анализов крови на мочевину до и после гемодиализа с учетом времени диализа (не реже 1 раза в месяц) и этот показатель составляет в среднем не ниже 1,2-1,3;

      7) при процедуре ПД ежемесячно Ваш лечащий врач оценивает эффективность терапии по индексу – недельный Kt/V – не менее 2,0, и при необходимости проводить тест (1раз в 6 месяцев) для оценки состояния брюшины;

      8) наличие у Вас паспорта диализного пациента (приложение к Памятке пациента с ХБП G4-5 стадии);

      9) Вы имеете законное право на получение в конце каждого месяца оригинала выписки, а также копий и (или) оригиналов всех результатов исследований и консультаций, и передать копии своему врачу в поликлинике по месту прикрепления;

      10) в поликлинике по месту прикрепления Вас регулярно будут обследовать минимум 1 раз в 6 месяцев, копии результатов Вы имеете право запросить.

      3. Информация о записи в регистр потенциальных реципиентов на пересадку почки:

      1) Ваш лечащий врач после проведенных обследований сделает заключение о Вашей пригодности к участию в программе по трансплантации почки;

      2) постановка на регистр потенциальных реципиентов будет произведена в том случае, если у Вас не будут выявлены противопоказания, с перечнем которых Ваш лечащий врач Вас ознакомит;

      3) решение о записи либо отказе от внесения в регистр потенциальных реципиентов оформляется заключением мультидисциплинарной группы специалистов в регионе;

      4) прижизненным донором органа (части органа) и (или) тканей (части ткани) может быть человек в возрасте 18 (восемнадцати) лет и старше, дееспособный, находящийся с реципиентом в генетической связи и (или) имеющий с ним тканевую совместимость, выразивший письменное нотариально удостоверенное согласие на изъятие органа (части органа) и (или) тканей (части ткани) для дальнейшей трансплантации;

      5) посмертным донором может быть лицо в возрасте 18 (восемнадцати) лет и старше, которому констатирована необратимая гибель головного мозга, органы (части органа) и (или) ткани (части ткани) которого могут быть использованы для трансплантации реципиенту;

      6) запись в регистр потенциальных реципиентов становится действительной, когда Вы пройдете весь необходимый перечень исследований и республиканский центр по координации трансплантации и высокотехнологичных медицинских услуг выдает вам письменное уведомление;

      7) при присвоении Вам статуса реципиента в листе ожидания Вы сдаете однократно анализ крови для определения HLA-антигенов (генов гистосовместимости) и каждые 3 месяца анализы крови для определения и мониторинга лейкоцитарных антител, которые влияют на приживление трансплантата;

      8) заблаговременно подготовить и расположить в доступном месте дорожную сумку с документами, удостоверяющими личность, копиями медицинской документации (выписки, результаты анализов, исследований), набором предметов одежды, сменной обуви и личной гигиены для экстренной госпитализации в случае приглашения Вас в центр трансплантации, не отключать свой мобильный телефон, а также телефон родственника, которого Вы указали при регистрации, и держать их в зоне постоянного доступа круглосуточно.

      По всем вопросам обращайтесь к Вашему лечащему врачу, руководителю диализного центра и (или) отделения и главному внештатному нефрологу. Все контакты вышеуказанных лиц получаете от лечащего врача.

      С памяткой ознакомлен __________________________________________
                                    ФИО пациента (при его наличии)
      _______________________
            подпись
                        _____________________________________________
            ФИО законного представителя (при его наличии) (при необходимости)
      _______________________
            подпись
      Информацию предоставил _________________________
                              ФИО врача (при его наличии)
      __________
      подпись
      Дата ____________________

  Приложение 6
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Форма паспорта диализного пациента

Фамилия


Имя


Отчество (при его наличии)


Дата рождения


ИИН


Дата начала программного диализа


Группа крови и резус фактор


Аллергические реакции на медикаменты (указать)


Диагноз основной с указанием МКБ-10


Диагноз сопутствующий


Адрес проживания и контактные данные


Адрес проживания и контактные данные близкого родственника или контактного лица, опекуна


Адрес и телефон диализного центра


Контактные данные врача диализного центра


Информация о сосудистом доступе (локализации АВФ, перманентного катетера, перитонеального катетера)


Список основных медикаментов, получаемых пациентом


      Примечание: каждому пациенту, получающий диализную терапию, необходимо иметь при себе постоянно данный паспорт с заполненной информацией.

      При обнаружении пациента в критическом состоянии (без сознания, дезориентированным и без сопровождающего лица) срочно сообщить контактным лицам, указанным в паспорте, оказать первую помощь с вызовом бригады скорой медицинской помощи.

      Категорически запрещается !!! измерять артериальное давление и делать инъекции на руке с АВФ.

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      ИИН – индивидуальный идентификационный номер

      МКБ-10 – Международной классификации болезней 10-го пересмотра

      АВФ – артерио-венозная фистула

  Приложение 7
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Обеспечение сосудистого доступа и имплантация/реимплантация перитонеального катетера для проведения диализа

Вид диализного доступа

Область применения

Условия оказания медицинской помощи

Профильный специалист

Сосудистый доступ временный – двух (трех) просветный катетер для гемодиализа до формирования постоянного доступа

Дети и взрослые с острым поражением почек, токсикология, пациенты с ХБП G5 стадии на вводном этапе лечения

Стационарные, стационарозамещающие (при наличии манипуляционной комнаты)

Специалист, имеющий сертификат по специальности: "Анестезиология и реаниматология взрослая, детская", "Нефрология взрослая, детская" с курсом обучения по формированию сосудистого доступа при ЗПТ

Сосудистый доступ постоянный: двухпросветный туннелируемый перманентный катетер разборный с манжетой, с возможностью замены наружной части в случае ее повреждения

Пациенты с ХБП G5 стадии, в случае невозможности формирования постоянного диализного доступа (АВФ, АВ-графт, перитонеальный доступ)

Стационарные, отделение интервенционной рентген-хирургии

Специалист, имеющий сертификат "Анестезиология и реаниматология взрослая, детская", "Ангиохирургия взрослая, детская"

Сосудистый доступ постоянный: АВФ в модификациях

Пациенты с ХБП G4-5 стадии

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Ангиохирургия взрослая, детская".

Сосудистый доступ постоянный: протезирование сосуда (АВ-графт) с использованием аутовены или искусственного материала

Пациенты с ХБП G5 стадии, имеющие низкое АД, неудовлетворительно развитую сосудистую сеть на периферии (диабетики, дети массой тела 20-30 кг, пожилые пациенты), лица, склонные к тромботическим осложнениям или атеросклеротическим поражением сосудов

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Ангиохирургия взрослая, детская"

Баллонная вазодилятация, ангиопластика, тромбоэкстрация АВФ или АВ-графта

Пациенты с ХБП G5 стадии, с дисфункцией первичной, вторичной АВФ или АВ-графта вследствие тромбирования, стенозирования, недостаточности эффективного кровотока.

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Ангиохирургия взрослая, детская"

Имплантация, реимплантация или удаление перитонеального катетера

Пациенты с ХБП G5 стадии, которым показано проведение перитонеального диализа

Стационарные

Специалист, имеющий сертификат по специальности "Общая хирургия"

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      ХБП – хроническая болезнь почек

      ЗПТ – заместительная почечная терапия

      АВФ – артерио-венозная фистула

      АД – артериальное давление

  Приложение 8
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Формирование и ведение регистра потенциальных реципиентов органов

      1) нефролог поликлиники или кабинета (при его отсутствии – специалист первичной медико-санитарной помощи (далее – ПМСП)) формирует и ведет региональную базу данных пациентов, перенесших операцию по трансплантации почки (далее – реципиенты почки);

      2) при выписке реципиента центр трансплантации направляет уведомление в местные органы государственного управления здравоохранением областей, городов республиканского значения и столицы для дальнейшего наблюдения и обследования по месту его жительства;

      3) нефролог поликлиники или кабинета (при его отсутствии – специалист ПМСП) ежегодно до 10 января текущего года подает региональному трансплантационному координатору Республиканского центра по координации трансплантации и высокотехнологичных медицинских услуг список трансплантированных пациентов по медицинской организации для формирования сводного списка по региону и внесения в бюджет средств по определению донор специфических антител.

      4) нефролог поликлиники или Кабинета (при его отсутствии – специалист ПМСП) ежеквартально направляет реципиентов в региональный центр крови для сдачи крови согласно утвержденному Научно-производственным центром трансфузиологии графику забора крови (форма направления на определение лейкоцитарных донор-специфических антител представлены в приложении 1 к данному Порядку);

      5) региональный центр крови доставляет ежеквартально образцы крови в HLA-лабораторию;

      6) специалист HLA-лабораторий проводит иммунологическое исследование, результаты которого вносит в базу данных медицинской цифровой системы учета доноров и реципиентов и нефрологу поликлиники или Кабинета (при его отсутствии – специалисту ПМСП).

  ФОРМА

Лейкоциттік антиденелерді анықтауға жолдама Направление на исследование лейкоцитарных антител

      Зерттеу әдісі (кестеде белгілеу) (Метод исследования (отметить в таблице)):

№

Ағзалық трансплантаттау және/немесе ГДЖ трансплантаттау үшін зерттеу түрі(Вид исследования для органной трансплантации и/или трансплантации ГСК)

Белгі(отметка)

1

Ағындық цитофлуориметрия әдісімен cарысу үлгісінде HLA-антиденелердің болуын анықтау (Определение наличия HLA-антител в образце сыворотки методом проточной цитофлуориметрии)

□

2

Ағындық цитофлуориметрия әдісімен сарысу үлгісіндегі 1 және 2 класты HLA антиденелерінің ерекшелігін анықтау (Определение специфичности HLA-антител 1 и 2 класса в образце сыворотки методом проточной цитофлуориметрии)

□

3

Ағындық цитометрия (PRA) әдісімен HLA антиденелерімен сарысудың сенсибилизация пайызын анықтау (Определение процента сенсибилизации сыворотки HLA-антителами методом проточной цитометрии (PRA))

□

4

ИФА (Elisa test)әдісімен сарысу үлгісіндегі сенсибилизация деңгейін - HLA антиденелерінің пайызын анықтау (Определение уровня сенсибилизации-процента HLA-антител в образце сыворотки методом ИФА (Elisa test))

□

      Бастапқы үлгінің түрі/вид первичного образца: Ұйығыш активаторы бар қан (кровь с активатором свертывания)
      Медициналық ұйым атауы (Наименование медицинской организации) _____________
      Бөлімше (Отделение) _______________________________________________________
      Зерттелуші ТАӘ (ФИО обследуемого) _________________________________________
      Туған күні (Дата рождения) ____________________________
      Ұлты (Национальность) _______________________________
      Мекенжайы, телефон (Домашний адрес, телефон) ______________________________
      Диагнозы (Диагноз):
      1. Негізгі (Основной): _______________________________________________________
      2. Ілеспе (Сопутствующий):
      Аутоиммунды аурудың болуы: ______________________________________________\
      (Наличие аутоиммунного заболевания)
      Қант диабетінің болуы: _____________________________________________________
      (Наличие сахарного диабета)
      Трансплантаттау анамнезі (Трансплантационный анамнез):
      3. Трансплантаттау күні (Дата трансплантации): ___________________
      4. Донордың HLA фенотипі (HLA фенотип донора): A __ __ B __ __ DR __ __ Cw __ __ DQ __ __ DP__ __
      5. Трансплантаттауды өткізу орны (Место проведения трансплантации): ______________________________
      6. Трансплантатэктомия күні (Дата трансплантатэктомии): _______________________
      Гематрансфузиялық анамнез (Гемотрансфузионный анамнез):
      7. Тромбоциттер құю саны (Количество переливаний тромбоцитов) _______________
      құю күндері (даты переливаний) _________
      Акушерлік aнамнез (Акушерский анамнез):
      8. Жүктілік саны (Количество беременностей) ___: босану саны (родов)___ түсік түсіру саны (абортов) ____
      Жүргізілген десенсибилизациялық терапиялар (Проведенные десенсибилизирующие терапии):
      9. Ритуксимабты енгізу күні (көктамырішілік иммуноглобулиндер, антиципаторлық глобулиндер)
      (Дата введения ретуксимаба (внутривенные иммуноглобулины, антиципаторные глобулины):
      __________________________________________________________________________
      10.Плазмаферезді жүргізу күні (Дата проведения плазмофореза)
      __________________________________________________________________________
      Басқалары (Прочее):
      11. ЦМВ мәртебесі (ЦМВ статус): ____________________________________________
      12. Иммуносупрессивті терапия (күні, ұзақтығы): _______________________________
      Иммуносупрессированная терапия (дата/продолжительность)
      Қан тобы мен резус-факторы (Группа крови и резус-фактор) ______________________
      ҚЖТ лейкоциттердің жалпы саны (Количество лейкоцитов в ОАК) ________________
      Бластты жасушалардың жалпы саны (Количество бластных клеток) _______________
      Емдеуші дәрігердің тегі, аты, әкесінің аты, қолы мен мөрі ________________________
      (Фамилия, имя, отчество, подпись и печать лечащего врача)
      Жауапты тұлғаның байланыс телефоны (Контактный телефон ответственного лица):
      __________________________________________________________________________
      Қан үлгісін алған медбике ТАӘ ______________________________________________
      (ФИО медсестры проводивщий забор крови)
      Үлгінің алынған күні (Дата забора образца ) ____________________________________
      Үлгінің алынған уақыты (Время забора образца)________________________________
      Ескерту (Примечание) ______________________________________________________
      Стр 1 из 1
      *** жолдамаға жеке куәлік немесе туу туралы куәліктің көшірмесін қоса тіркеу қажет.
      необходимо прилагать к направлению копию удостоверения личности или свидетельство о рождении

Перечень и кратность обследований реципиента

Обязательные исследования

Кратность исследований

Дополнительные исследования

Общий анализ крови

в течение двух недель после выписки: 1 раз в неделю
в течение трех последующих месяцев:1 раз в 2 недели
в течении последующего года: 1 раз в месяц
в течении 1-2 года после операции: 1 раз в три месяца (периодичность зависит от каждого индивидуального случая)
пожизненно 1 раз в 6 месяцев.

Исследование КЩС

Общий анализ мочи

Паратгормон
Прокальцитонин

Определение общего белка, общего билирубина, холестерина, мочевины, мочевой кислоты, альбумина, креатинина, глюкозы, калия, натрия, кальция, магния, фосфора, С-реактивного белка, общего холестерина и его фракций

Иммуноглобулины классов А, М, G. Определение количества субпопуляций Т- и В-лимфоцитов, анализ на анализ крови на Вирус BK (BKV) - определение Декои-клеток в крови

Определение активности АСТ, АЛТ, щелочной фосфатазы

Биопсия трансплантата при повышении креатинина >30% от исходного уровня

Расчетная СКФ, суточная потеря белка

Радиоизотопная ренография трансплантата

Базовая концентрация С0 циклоспорина А (такролимуса)
и через 2 часа после приема ИС - С2

Остеоденситометрия

УЗДГ сосудов почечного трансплантата, УЗИ трансплантата, мочевого пузыря

Динамическая сцинциграфия трансплантата

АЧТВ, ПТВ с расчетом МНО, фибриноген

1 раз в 3 мес в течение первых 6 мес. после операции 1 раз в 6 мес. в течение 1 года, далее по показаниям


ЭКГ Рентгенография органов грудной полости

В течение 1 года – 1 раз в квартал и по показаниям; пожизненно – 1 раз в год и по показаниям

Компьютерная томография по показаниям

ИФА IgG, IgM крови на Candida albicans, ЦМВ, герпес-вирусы, полиомавирус, парвовирус, вирусные гепатиты В, С, ВИЧ-инфекция, сифилис

1 раза в квартал в течение 1 года, пожизненно 1 раз в год и по показаниям


Определение донор-специфических лейкоцитарных антител

1 раз в 3 мес в течение года после трансплантации, далее:
при негативном статусе 1 раз в год;
при положительном статусе 1 раз в 3 мес.

Определение донор-специфических лейкоцитарных антител

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      ГСК – гемопоэтические стволовые клетки

      ОАК – общий анализ крови

      КЩС – кислотно-щелочное состояние

      АСТ – аспартатаминотрансфераза

      АЛТ – аланинаминотрансфераза

      СКФ – скорость клубочковой фильтрации

      УЗДГ– ультразвуковая допплерография

      УЗИ – ультразвуковой исследование

      АЧТВ – активированной частичное тромбопластиновое время

      ПТВ – протромбиновое время

      МНО – международное нормализованное отношение

      ЭКГ – электрокардиограмма

      ЦМВ – цитомегаловирус

      ВИЧ-инфекция – вирус иммунодефицита человека-инфекция

  Приложение 9
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Памятка пациента после трансплантации почки (брошюра)

      В каких случаях следует немедленно обратиться к лечащему врачу?

      1) При повышении температуры выше 38° и при общем недомогании.

      2) Боли, отеки и появление уплотнения в области трансплантата.

      3) Отек ноги со стороны пересаженной почки.

      4) Резкое уменьшение количества мочи или увеличение веса более 1 кг в день.

      5) Боли при мочеиспускании.

      Периодичность посещения врача:

      в течении 2-х недель после выписки: 1 раз в неделю,

      в течении 3-х последующих месяцев: 1 раз в 2 недели,

      в течении последующего года: 1 раз в месяц,

      в течении 1-2 лет после операции: 1 раз в три месяца (периодичность зависит от каждого индивидуального случая),

      пожизненно – 1 раз в 6 месяцев.

      Перечень обследований при посещении врача:

      мониторинг концентрации иммуносупрессантов;

      обзорная рентгенография грудной клетки;

      анализ крови (общий, креатинин);

      общий анализ мочи;

      расчетная функция почки (по формулам CKD-EPI или Шварца для детей) при каждом визите пациента и ежегодно;

      для определения функции и состояния почки необходимо ежегодное обследование (анализы на гепатит и вирусы, эндоскопия, рентген).

      Анализ крови сдается при каждом посещении врача для оценки функции печени, содержание холестерина, сахара крови. Желательно сдавать кровь натощак, в зависимости от результатов анализов корректируется дозировка иммуносупрессантов.

      Ведение записей в дневнике (таблицы 1-4). После выписки из больницы пациент ведет дневник и каждый раз предоставляет его на приеме врачу или медсестре для контроля.

      В дневник пациента входит:

      1. Параметры активности. Один раз в день утром, в одно и то же время измерять и записывать температуру тела, пульс, давление.

      2. Вес. Измерять и записывать вес тела каждое утро до принятия пищи. Перед измерением обязательно помочиться, взвешиваться всегда в одной и той же легкой одежде и на одних и тех же весах.

      3. Прием лекарственных препаратов.

      Прием каждого вида лекарственных препаратов, уровень концентрации ингибиторов кальциневрина и изменения в дозировках фиксируются в дневнике пациента, который предоставляется для проверки медперсоналу при каждом посещении больницы.

      В случае, если врач назначит новый препарат, это вносится в дневник пациента.

      В дневнике отмечаются назначение, доза и время приема.

      Во время путешествий пациент всегда имеет при себе иммуносупрессанты и другие принимаемые препараты.

      4. Отторжение.

      Отторжение начинается как обычная простуда, поэтому внимательно следите за любыми изменениями в организме. С течением времени вероятность отторжения уменьшается, но это не говорит о полном исчезновении риска отторжения.

      Признаки отторжения:

      температура свыше 37,5 (при подмышечном измерении);

      уменьшение объема мочи, изменение цвета мочи;

      увеличение веса тела (в день на 1 кг либо в неделю на 2 кг);

      повышение кровяного давления;

      отек и боли в месте трансплантата;

      усталость.

      Для предупреждения отторжения на ранней стадии следуйте всем рекомендациям врача, ежедневно проводите самостоятельное наблюдение за состоянием своего организма и проходите регулярную медицинскую диагностику.

      Предотвращение инфицирования:

      1. Снижение иммунитета.

      Для предотвращения отторжения после операции пациент принимает снижающие иммунитет иммуносупрессанты, количество и доза которых в первые несколько месяцев после операции, когда вероятность процесса отторжения особенно высока, будет сравнительно велика. Большое количество иммуносупрессантов оказывает положительное влияние на приживаемость и функционирование новой почки, но в тоже время снижает иммунитет пациента, поэтому в первые 3 месяца пациент предостерегается от инфекции.

      2. Частые виды инфекций после трансплантации почки.

      Цитомегаловирусы: вирусное заболевание, вызывающее высокую температуру, сильную слабость, инфицируются легкие или желудочно-кишечный тракт, возможно воспаление легких.

      Герпес простой: частое вирусное заболевание, вызывающее сыпь на губах или в ротовой полости. Легко лечится противовирусными препаратами.

      Герпес зостер: вирусное заболевание, проявляется в виде высыпаний на теле, голове, руках, ногах и др., лечение возможно противовирусными препаратами.

      Пневмония: часто возникающее заболевание у пациентов с пересаженной почкой, вызываемое вирусами и бактериями. Рекомендуется быть очень осторожным к этому заболеванию с ярко выраженными симптомами, допускается вылечивание принятием лекарственных препаратов.

      Аденовирус: является причиной обычной простуды.

      3. Для профилактики инфицирования необходимо:

      в течении 3-х месяцев после операции обязательно надевать маску при выходе за пределы дома;

      избегать места скопления большого количества людей и контактов с лицами, имеющими заболевания инфекционного характера;

      в первые месяцы после операции избегать контактов с почвой, растительностью, животными, маленькими детьми;

      при возникновении кашля, температуры, рвоты или поноса незамедлительно связаться с центром трансплантологии. Если рвота произошла после приема препарата, то принять его повторно, предварительно проконсультировавшись с лечащим врачом;

      лечение процессов отторжения производится в стационаре, в этот период пациент принимает большое количество иммуносупрессантов, поэтому нужно быть особенно осторожным с инфекцией. Как правило, через 10 календарных дней состояние пациента улучшается;

      при получении ран и ссадин немедленно обработитесь к врачу и продезинфицируйте место ушиба и сообщите об этом лечащему врачу;

      ротовая полость является одним из главных мест распространения инфекции, поэтому регулярно посещайте зубной кабинет и санируйте ротовую полость;

      при возникновении обычных гнойничков, воспалительных процессов в ушах обязательно обратиться к врачу, не заниматься самолечением;

      необходимо содержать в чистоте руки пациента, члены семьи пациента, контактирующие с ним, также всегда следят за чистотой своих рук;

      принимать душ не менее 3-х раз в неделю и часто менять нижнее белье;

      через 6 месяцев после операции ежегодно делать прививки от гриппа.

      Опасные ситуации, при которых необходимо незамедлительно ехать в больницу:

      уменьшился объем мочи или изменился цвет мочи на цвет кока-колы;

      боли, запахи при мочеиспускании или учащение позывов к мочеиспусканию;

      отеки тела или увеличение веса (в день на 1 кг, в неделю на 2 кг);

      внезапное повышение артериального давления (если диастолитическое(нижнее) давление выше 100 мм.рт.ст.);

      кашель или одышка;

      рвота, понос, боли в животе, кровь в кале.

      Питание.

      1. Контроль за питанием – обязательное условие здорового образа жизни пациента после трансплантации почки. Цель приема пищи состоит в поддержании нормального веса, нормального уровня кровеносного давления, профилактике повышения уровня холестерина и сахара в крови.

      2. Поддержка нормального веса. Каждое утро, проснувшись, помочившись, взвешиваться на одних и тех же весах в легкой одежде;удаление токсинов из мочи приводит к улучшению состояния организма, повышению аппетита;необходимо избегать употребления жирной пищи и переедания;соблюдать режим питания и занятий спортом.

      3. Расчет среднего веса и степени ожирения: средний вес (кг) = {рост(см)-100}x0,9;

      степень ожирения (%) = {вес(кг)/средний вес(кг)}x100.

      4. Степень ожирения: недостаточный вес,норма,избыточный вес,ожирение, избыточное ожирение.

      5. Бессолевая диета:

      1) уменьшить количество потребляемой соли, соевого соуса, соевой пасты;

      2) избегать употребления соленых огурцов, кимчи, соленых салатов, сельди;

      3) избегать употребления порошковых добавок из сублимированной лапши, сосисок, колбас;

      4) не употреблять в пищу продукты с химическими пищевыми добавками;

      5) не употреблять в большом количестве супы, бульоны.

      6. Ограничение холестерина и животных жиров.

      7. Употребление продуктов с большим содержанием кальция (молоко и молочные продукты, сухие анчоусы, тофу);

      8. Употребление необходимого количества клетчатки, который препятствует образованию запоров, а также предотвращает повышение холестерина, липидов.

      9. Следить за гигиеной продуктов питания. Быть особенно осторожным при питании вне дома, в случае распространения инфекционных заболеваний (дизентерии, пищевых отравлений) отказаться от походов в учреждения общественного питания.

      10. Абсолютно противопоказано употребление алкоголя и курение, не рекомендуется прием биологически активных добавок и витаминов, не рекомендованных лечащим врачом.

      Прием лекарственных средств.

      1. Прием лекарственных препаратов очень важен для пациента, необходимо строго следовать указаниям лечащего врача и хорошо знать об эффекте, способах употребления, побочных эффектах того или иного средства.

      2. Дозировка иммуносупрессивных средств корректируется, но принимать их нужно всю жизнь.

      3. Прием иммуносупрессантов и их дозировка корректируется каждый раз в зависимости от результатов анализов. После уточнения дозировки иммуносупрессорных препаратов обязательно позвонить в центр трансплантологии и проконсультироваться относительно дозы приема препарата.

      4. Противогрибковые препараты принимать в течении 6-ти месяцев после операции.

      5. Не допускается прекращение приема лекарственных средств. В случае невозможности приема из-за рвоты, в обязательном порядке, посетить лечащего врача и следовать его указаниям.

      6. При приеме, в обязательном порядке, необходимо знать количество оставшихся препаратов и заблаговременно выписывать недостающие.

      7. Не употреблять медицинские препараты от простуды или способствующие пищеварению средства без указаний лечащего врача.

      Восстановление жизненной активности.

      1. Занятия спортом необходимы для поддержания нормального веса тела и здоровья пациента.

      2. При этом быть осторожным, чтобы не получить ушибы в месте трансплантации почки.

      3. В течении 6-ти месяцев после операции нельзя поднимать тяжести.

      4. В течении 10 лет после операции избегать травматичных видов спорта, способных вызвать нагрузку на суставы.

      5. Время возобновления профессиональной деятельности зависит от профессии пациента и после консультации с лечащим врачом.

      6. Категорически не рекомендуется употреблять алкоголь, курение.

      7. Нежелательно появление запоров, внимательно следить за цветом кала. Черный или красный цвет кала говорит о кишечных заболеваниях или о язве желудка либо двенадцатиперстной кишки. Во всех случаях необходима консультация с лечащим врачом.

      8. Половые отношения возможны, но беременность (для женщин) желательна минимум через 2 года после операции и после предварительной консультации с лечащим врачом.

      9. Регулярно каждые 6 месяцев необходимо обследоваться у офтальмолога и стоматолога без предварительного направления лечащего врача. Женщинам ежемесячно в течении 1 недели после окончания месячных рекомендуется самостоятельно выполнять проверку молочных желез, каждые 6 месяцев обследоваться у гинеколога.

      10. При приеме преднизолона возможно появление угрей на лице или груди. В этом случае рекомендуются частые умывания и принятие душа, в острых случаях обратиться к дерматологу.

      11. Избегайте долгого нахождения на солнце, при выходе на улицу нужно защитить лицо солнцезащитным кремом, на голову надеть кепку.

      12. В случае неизбежного обращения в другую больницу, в обязательном порядке поставить врачей в известность о трансплантации почки и принимаемых препаратах, и меть с собой дневник и результаты исследований.

      Таблица 1. Распределение времени приема препаратов после выписки из стационара

Время
приема и
название
препарата

Время приема

Примечение

утро

День

вечер

до еды

после еды

до еды

после еды

до еды

после еды

перед сном

      Таблица 2. Самостоятельная запись параметров

Дата

Показатели

Давление

Пульс

Температура

Вес

Глюкоза

Объем
мочи

Объем выпитой жидкости

      Таблица 3. Время приема иммуносупрессантов

Дата

Время

Принимаемые препараты

Доза


      Таблица 4. Результаты исследований

Дата

Результаты анализов

Креатинин крови

Общий анализ крови

Билирубин, АЛТ, АСТ

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      АЛТ – аланинаминотрансфераза

      АСТ – аспартатаминотрансфераза

  Приложение 10
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Карта динамического наблюдения реципиента после трансплантации при оказании первичной медико-санитарной помощи

      Лист наблюдения ____________________________
      ФИО (при его наличии), ___________________ (дата рождения), домашний адрес, контактные телефоны ____________________________________________________________,
      дата трансплантации ________________, страна _______________, __________________область (город) _______________поликлиника__________.

№

Показатели

Дата исследования










1.1

Вес, кг










2.2

Доза _____________










3.3

Доза _____________










4.4

Доза _____________










5.5

Концентрация С0










6.6

Концентрация С2 (по показаниям)










7.7

АД (давление), мм.рт.ст.










8.8

Гемоглобин, г/л










9.9

Суточная потеря белка, г/л (по показаниям)










10.

Общий белок крови, г/л










11.

Креатинин крови, мкм/л










12.

Мочевина крови, ммоль/л










13.

Сахар крови, ммоль/л










14.

Билирубин, моль/л










15.

АЛТ, АСТ, ед










16.

Общий анализ мочи










17.

Размеры трансплантата (УЗИ), см










18.

Объем трансплантата, см3










19.

Ri (почечная артерия)










      ФИО (при его наличии) врача __________
      контактные телефоны врача_________________
      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      АД – артериальное давление

      АЛТ – аланинаминотрансфераза

      АСТ – аспартатаминотрансфераза

      УЗИ – ультразвуковое исследование

  Приложение 11
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Форма направления для определения концентрации иммуносупрессантов

      ________________________________________________
      (наименование направившей медицинской организации)
      В лабораторию__________________________________________________
                        (указать полное наименование организации)
      Направляется образец крови реципиента:
      ФИО (при его наличии), __________________________________________,
      дата рождения ________________________г.р.
      Домашний адрес:
      _______________________________________________________________
      Диагноз:_______________________________________________________
      № истории болезни (амбулаторной карты) __________________________
      На определение концентрации имунодепрессанта
      ___________________________________________
      С0/Та0_______________ С2/Та0_______________
      Время приема препарата _____________________
      Время забора крови С0 (С2) /Та0 (Та2) ______ч ______мин,
      Фамилия медсестры, сделавшей забор____________________
      Дата ______________ Время отправки____________________

  Приложение 12
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Алгоритм забора крови для определения концентрации иммуносупрессантов

      Если пациент принимает циклоспорин/такролимус/эверолимус, в день исследования уровня препарата в крови он должен принять назначенный ему препарат за 12 часов ± полчаса до взятия крови. Пациент должен сдать кровь для определения уровня препарата в промежутке между 11,5 и 12,5 часами после приема препарата. Если пациент принимаете препараты Такролимуса пролонгированной формы (для приҰма один раз в сутки): в дни определения уровня препарата в крови пациент должен принять препарат за 20-24 часа до взятия крови. Прием следующей дозы препарата только после того, как у него возьмут образец крови.

      1. Предварительно оформить направление в центр крови, подписать вакутейнер, указать время забора.

      2. Анализ крови на уровень иммуносупрессантов сдается до приема пищи, на голодный желудок.

      3. Непосредственно до приема (через 2 часа после приема) иммуносупрессантов в вакутейнер с розовой крышкой "трансплант" набрать у пациента кровь до метки.

      4. Медленно перемешать "по стенке".

      5. Передать обе пробирки для транспортировки курьеру в лабораторию Центра крови.

  Приложение 13
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан
  Форма

Ультразвуковое исследование трансплантата

      Наименование медицинской организации___________________________
      ФИО (при его наличии) реципиента: _____________________________Возраст ______
      Размеры трансплантата: _____ см х ____ см х _____ см
      Объем трансплантата: ______ см3
      Контуры: четкие, нечеткие, ровные, неровные.
      Дифференциация почечных структур: отчетливая, неотчетливая.
      Паренхима: _____________________________________________________
      Эхогенность паренхимы:_________________________________________
      Аваскулярная зона: ______________ см, Пирамиды: __________см: _______
      Чашечно-лоханочная система: _____________ см
      Скоростные показатели кровотока в трансплантате:

Уровень снятия спектра

Скорость систолическая, см/сек

Скорость диастолическая, см/сек

Индекс резистентности

Паренхима (долевые артерии)




Сегментарные артерии




Дистальный отдел основного ствола почечной артерии




      Паранефральная зона: ______________________________________________________
      __________________________________________________________________________
      Заключение: ______________________________________________________________
      _________________________________________________________________________
      _________________________________________________________________________
      _________________________________________________________________________
      _________________________________________________________________________
      _________________________________________________________________________
      _________________________________________________________________________
      ФИО (при его наличии) врача _____________ подпись____________ Дата __________

  Приложение 14
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Эффективность заместительной почечной терапии (индикаторы качества оказания помощи отделения диализа и (или) центра диализа (гемодиализ, перитонеальный диализ)

      Для оценки качества услуг программного ГД и ПД форма таблицы ежемесячного, квартального и полугодового отчета медицинской организации

      1. Сывороточный альбумин

Сывороточный альбумин, г/л

Количество пациентов

<35

35-40

>40

Итого

Январь-Июнь, %





Июль-Декабрь, %





      В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие диализное лечение (менее 3 месяцев). Средний показатель 6-месячных измерений альбумина ниже 35 г/л – не более 25%.

      2. Гемоглобин

Гемоглобин, г/л

Количество пациентов

<100

100-120

>120

Итого

Январь-Июнь, %





Июль-Декабрь, %





      Средний показатель 6-месячных измерений гемоглобина составляет в пределах 100 – 120 г/л при назначении препаратов ЭПО, при этом количество пациентов с уровнем гемоглобина ниже 100 г/л не более - 20%. В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие диализное лечение (менее 3 месяцев).

      3. Фосфор

Уровень фосфора, ммоль/л (мг/дл)

Количество пациентов

<1,13 (<3,5)

1,13-1,78 (3,5-5,5)

>1,78 (>5,5)

>2,1 (>6,5)

Итого

Январь-Июнь, %






Июль-Декабрь, %






      Средний показатель 6-месячных измерений фосфора должен быть в пределах 1.13 -1.78 ммоль/л, при этом количество пациентов с уровнем фосфора выше 1.78 ммоль/л не должно превышать 40%, в том числе уровнем фосфора выше 2.1 ммоль/л - 20%. В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие диализное лечение (менее 3 месяцев).

      4. Общий кальций

Уровень ионизированного кальция, ммоль/л

Количество пациентов

<2,15

2,15-2,5

> 2,5

Итого

Январь-Июнь, %





Июль-Декабрь, %





      Средний показатель 6-месячных измерений общего кальция составляет 2,15 – 2,5 ммоль/л, при этом количество пациентов с уровнем общего кальция выше или ниже этого диапазона не более - 35%. В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие диализное лечение (менее 3 месяцев).

      5. Интактный Паратгормон (иПТГ)

Уровень иПТГ, пмоль/л

Количество пациентов

<150

150-300

> 300 -600

> 600

Итого

Январь-Июнь, %






Июль-Декабрь, %






      Средний показатель 6-месячных измерений иПТГ составляет в пределах 150 – 300 пмоль/л, при этом количество пациентов с уровнем иПТГ выше 600 пмоль/л не более - 35%. В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие диализное лечение (менее 3 месяцев). Пациенты, резистентные к медикаментозной терапии в течение 3х месяцев с ПТГ выше 1000 пмоль/л направляются на паратиреоидэктомию – хирургический метод лечения третичного гиперпаратиреоза при хронической болезни почек путем удаления одной или нескольких паращитовидных желез в случае отсутствия эффекта от консервативной терапии.

      6. Сосудистый доступ: АВФ или АВ-стент

Вид сосудистого доступа
на ГД или ГДФ

Количество пациентов

Постоянный СД: АВФ или АВШ

Перманентный катетер

Временный катетер

Итого

Январь-Июнь, %





Июль-Декабрь, %





      Количество пациентов с АВФ или АВШ составляет более 70% при отсутствии противопоказаний к формированию сосудистого доступа. Количество пациентов с перманентным катетером не более - 25%, с кратковременным нетуннельным катетером – не более 5%. В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие диализное лечение (менее 3 месяцев).

      7. Гепатиты B и C

      Средний 6-месячный показатель прироста пациентов с HBsAg (+) и anti-HCV (+) не более 5%, за исключением вновь взятых пациентов.

      8. Kt/V мочевина (гемодиализ)

KT/V мочевина

Количество пациентов

<1,2

1,2 - 1,4

>1,4

Итого

Январь-Июнь, %





Июль-Декабрь, %





      Средний показатель измерений Kt/V - <1.2 для пациентов на ГД и (или) ГДФ, и не превышает 30%, Kt/V> 1,2 составляет не менее, чем у 70%. В этот критерий не входят пациенты, вновь начавшие лечение с ГД (менее 3 месяцев), с проблемным сосудистым доступом, пожилые, пациенты с гипотензией, пониженным нутриционным статусом (низким весом). Kt/V рассчитывается по формуле Daugirdas-2 или непосредственно на аппарате "искусственной почки" во время процедуры посредством "монитора клиренса". Данный фракционный клиренс рассчитывается как произведение клиренса диализатора (K мл/мин) на время (t – длительность диализа), разделенного к объему распределения мочевины (V).

      9. Kt/V мочевина (перитонеальный диализ)

KT/V мочевина

Количество пациентов

<1.7

1.7-2.0

>2.0

Итого

Январь-Июнь, %




Июль-Декабрь, %




      Рассчитывается недельное значение общих показателей перитонеальной и резидуальной почечной KT/V. Общий объем жидкости тела рассчитывается по формуле Ватсона. Количество пациентов с общим KT/V ниже 1,7 не допускается превышения 40%.

      Примечание: расшифровка аббревиатур:

      ЭПО – эритропоэтин

      иПТГ – интактный паратгормон

      ПТГ – паратгормон

      АВФ – артерио-венозная фистула

      АВ – артериовенозный

      ГД – гемодиализ

      ГДФ – гемодиафильтрация

      СД – сосудистый доступ

      АВШ – артерио-венозный шунт

  Приложение 15
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Показания к нефробиопсии

      Нефробиопсия проводится в нефрологических отделениях и направляется на морфологическое исследование в специализированную патоморфологическую лабораторию.

      Показания к проведению нефробиопсии (пункционной биопсии почки) делятся на диагностические и прогностические:

      1) нефротический синдром (особенно у взрослых, при отсутствии явных причин – диабета, амилоидоза и т. д.);

      2) нефритический синдром или быстро прогрессирующий гломерулонефрит;

      3) изолированная гематурия и/или протеинурия неясного происхождения;

      4) системные заболевания с поражением почек: волчаночный нефрит, системные васкулиты (ANCA-ассоциированные, комплементопосредованные гломерулонефриты, амилоидоз почек, парапротеинемические гломерулонефриты;

      5) быстропрогрессирующий гломулонефрит;

      6) мониторинг и оценка степени активности гломерулярных изменений;

      7) протокольная биопсия транслантированной почки с целью оценки дисфункции трансплантата, раннего выявления субклинического острого отторжения, токсического действия ингибиторов кальцийневрина, рецидива основного заболевания в трансплантате.

      Методы исследования биоптата зависят от предварительного диагноза и показаний к биопсии и включают: световую микроскопию с различными окрасками (гематокислин-эозин, конго-красный, посеребренее, массон-трихром), иммунохемолюминесценцию, электронную микроскопию по показаниям.

  Приложение 16
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

      Рекомендуемые штатные нормативы организаций здравоохранения, оказывающих нефрологическую помощь

      Штатные нормативы для организаций здравоохранения, оказывающих нефрологическую помощь в стационарных условиях:

      1. Нагрузка на одну врачебную должность в организациях здравоохранения и (или) их структурных подразделениях, оказывающих медицинскую помощь в стационарных условиях

      Таблица 1. Предлагаемая нагрузка на 1 должность врача, на 1 круглосуточный пост медицинской сестры в стационарных условиях оказания медицинской помощи.

число коек на 1 должность врача нефролога и на 1 круглосуточный пост медицинской сестры

Районных больниц

Городских больниц

Областных больниц и городов республиканского значения, столицы

Национальных центров

взрослое

детское

взрослое

детское

взрослое

детское

взрослое

детское

Штат устанавливаются согласно планово-нормативному числу коек на 10 000 человек населения и объему оказываемых медицинских услуг

12

10

12

10

8

8

Штатные нормативы отделения гемодиализа:

      Штат отделения диализа (в составе многопрофильного стационара) включает:

      заведующий отделением (нефролог) – 1 должность на отделение;

      врач - нефролог – 1 должность на 8 диализных мест в смену, не менее 1 должности на диализный зал в дневное время;

      старшая медицинская сестра – 1 должность на отделение;

      медицинская сестра расширенной практики для проведения процедуры гемодиализа – не менее 1 должности на отделение/медицинская сестра (диализного зала) – 1 должность на 5 диализных места в дневное время, 1 круглосуточный пост, но не менее 1 должности на диализный зал;

      сестра-хозяйка – 1 должность на отделение;

      санитар (-ка) - 1 должность в смену.

      Штат центра амбулаторного диализа включает:

      Заведующий отделением (врач - нефролог) – 1 должность на центр;

      врач диализного зала (с сертификатом нефролога) – не менее 1 должности на центр, не менее 1 врача в смену;

      старшая медицинская сестра - 1 должность на центр;

      медицинская сестра расширенной практики для проведения процедуры гемодиализа/медицинская сестра (диализного зала) – 1 должность на 4 диализных места в смену, но не менее 1 должности на диализный зал;

      сестра-хозяйка – 1 должность на центр;

      санитар (-ка) – не менее 1 должности в смену.

      2. Нагрузка на одну врачебную должность в организациях здравоохранения и (или) их структурных подразделениях, оказывающих медицинскую помощь в амбулаторных условиях.

      Таблица 2. Количество населения на одну должность врача

Должность

Количество штатных единиц

Население на 1 должность

Врач – нефролог

1

50 000 взрослого и детского населений

1 должность среднего медицинского работника (медицинская сестра и/или фельдшер) на 1-го врача – нефролога

  Приложение 17
к Стандарту организации оказания
нефрологической помощи
в Республике Казахстан

Рекомедуемое оснащение медицинскими изделиями

      Перечень оснащения кабинета нефролога

№ п/п

Наименование

Количество

1.

Стол медицинский врача

1

2.

Стул медицинский врача

1

3.

Стул медицинский посетителя

2

4.

Шкаф медицинский для документации

1

5.

Аппарат для измерения артериального давления

1

6.

Стетофонендоскоп

1

7.

Персональный компьютер с принтером, выходом в Интернет

1 на одно рабочее место

8.

Весы

1

9.

Ростомер

1

10.

Кушетка смотровая

1

11.

Набор общеврачебный

1

12.

Облучатель бактерицидный стационарный

1

13.

Дозатор для жидкого мыла

1

14.

Дозатор для стеризола

1

15.

Полотенцедержатель для одноразовых полотенец

1

16.

Емкости для сбора бытовых и медицинских отходов

1

      Перечень оснащения отделений и (или) центра диализа

№ п/п

Наименование

Количество

1.

аппарат "Искусственная почка"

По потребности

2.

функциональная кровать или диализное кресло

По количеству АИП + 1

3.

стол прикроватный

2

4.

манипуляционный столик

1

5.

система обратного осмоса

1

6.

шкаф для медикаментов

1

7.

аптечка первой помощи

1

8.

дефибриллятор

1

9.

дыхательный мешок Амбу

1

10.

набор для интубации трахеи

1

11.

весы медицинские для взвешивания пациентов

1

12.

при отсутствии встроенных датчиков в систему водоподготовки – наличие внешнего датчика для определения удельной электропроводности воды для гемодиализа

1

13.

* при проведении операций по формированию сосудистого доступа наличие малых операционных залов со стандартным оснащением

1

      Перечень оснащения процедурного кабинета медицинскими изделиями для проведения постоянного амбулаторного перитонеального диализа

№ п/п

Наименование

Количество

1.

весы медицинские для взвешивания пациента

1

2.

весы навесные для взвешивания диализного раствора

1

3.

кушетка медицинская

1

4.

манипуляционный столик

1

5.

штатив

1

6.

шкаф для медикаментов

1

7.

аптечка первой помощи

1

8.

бактерицидный облучатель

1

9.

термометр медицинский

1

      Перечень оснащения зала экстракорпоральной гемокоррекции в отделениях реанимации областных, городских многопрофильных и специализированных стационаров

№ п/п

Наименование

Количество

1.

аппарат искусственной почки для проведения процедуры гемодиализа или онлайн-гемодиафильтрации)

2

2.

аппарат для продленной ЗПТ (гемофильтрация, гемодиафильтрация) и плазмопроцедур (терапевтический плазмообмен, плазмосорбция)

1

3.

аппарат для проведения гемоперфузии (гемосорбции)

1

4.

аппарат для проведения центрифужного плазмафереза

1

5.

функциональная кровать или диализное кресло

2

6.

стол для медикаментов

1

7.

шкаф для медикаментов

1

8.

холодильник медицинский

1

9.

аптечка первой помощи

1

10.

дефибриллятор

1

11.

дыхательный мешок Амбу

1

12.

набор для интубации трахеи

1

13.

термометр медицинский

1

14.

Фонендоскоп

1

15.

измеритель артериального давления

1

16.

бактерицидный облучатель

1

17.

весы медицинские для взвешивания пациентов

1

18.

при отсутствии встроенных датчиков в систему водоподготовки – наличие внешнего датчика для определения удельной электропроводности воды для гемодиализа

1

19.

прикроватный монитор

2


"Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 14 қазандағы № ҚР ДСМ-114 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2026 жылғы 2 қазандағы № 131 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 7 қазанда № 40111 болып тіркелді

      БҰЙЫРАМЫН:

      1. "Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 14 қазандағы № ҚР ДСМ-114 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 30187 тіркелді) мынадай өзгерістер енгізілсін:

      кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

      "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі 7-бабының 32) тармақшасына, 138-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:";

      1 және 2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандарты бекітілсін.

      2. Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің кейбір бұйрықтарының күші жойылды деп танылсын.";

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандарты осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

      көрсетілген бұйрыққа 1-қосымшаның жоғарғы оң жақ бұрышы мынадай редакцияда жазылсын:

  "Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің
2022 жылғы 14 қазандағы
№ ҚР ДСМ-114 бұйрығына
қосымша".

      2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық көмекті ұйымдастыру департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрықты ресми жариялағаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің интернет-ресурсына орналастыруды;

      3) осы бұйрықты мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушы
Т. Султангазиев

  Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің
міндетін атқарушы
2026 жылғы 2 қазандағы
№ 131 бұйрығына қосымша
Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің
2022 жылғы 14 қазандағы
№ ҚР ДСМ-114 бұйрығымен
бекітілген

Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандарты

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Осы Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандарты (бұдан әрі – Стандарт) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 7-бабының 32) тармақшасына, 138-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасында халыққа нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыруға қойылатын талаптарды белгілейді.

      2. Осы Стандартта қолданылатын терминдер мен анықтамалар:

      1) автоматтандырылған перитонеалдық диализ (бұдан әрі – АПД) – диализ ерітіндісінің іш қуысындағы алмасуы арнайы аппаратты (циклерді) қолдану арқылы автоматты түрде жүзеге асырылатын, әдетте пациент ұйықтағанда, алдын ала бағдарламаланған ерітіндіні құю және дренаждау циклдарында қолданылатын перитонеалдық диализ әдісі;

      2) ағзалардың (ағза бөлігінің) және (немесе) тіндердің (тін бөлігінің) ықтимал реципиенттерінің тіркелімі (бұдан әрі – ықтимал реципиенттердің тіркелімі) – ағзалардың (ағза бөлігінің) және (немесе) тіндердің (тін бөлігінің) ықтимал реципиенттерінің деректер базасы;

      3) бейінді маман – жоғары медициналық білімі және денсаулық сақтау саласында сертификаты бар медицина қызметкері;

      4) бүйректі алмастыру терапиясы (бұдан әрі – БАТ) – бүйрек функциясының жоғалған бөліктерін толық немесе жартылай қалпына келтіруге бағытталған емдеу әдістерінің жиынтығы, соның ішінде бүйректің созылмалы ауруының (бұдан әрі – БСА) терминалдық сатысы немесе жіті бүйрек зақымдануы кезінде денедегі су-электролиттік, қышқылдық-сілтілік және азоттық тепе-теңдікті сақтау. БАТ әдістеріне гемодиализ (үзілісті немесе ұзақ), перитонеалдық диализ және бүйректі трансплантаттау жатады;

      5) бүйректің жіті зақымдануы (бұдан әрі – БЖЗ) – бұл бүйрек және (немесе) бүйректен тыс факторлардың әсерінен бүйрек функциясының күрт (≤7 тәулік ішінде) төмендеуі, қан сарысуындағы креатинин деңгейінің жоғарылауы және (немесе) диурездің азаюымен көрінетін, бүйрек зақымдануының немесе дисфункциясының әртүрлі дәрежеде дамуын көрсетеді;

      6) гемодиализ (бұдан әрі – ГД) – "Жасанды бүйрек" аппаратында жүргізілетін, ағзадан зат алмасудың уытты өнімдерін шығару, су және электролиттік теңгерімдердің бұзылуын қалыпқа келтіру мақсатында айналымдағы экстракорпоралдық қан мен диализдейтін ерітіндінің арасындағы төмен молекулалы субстанциялар мен сұйықтықтарды жартылай өткізгіш мембрана арқылы диффузиялық және сүзгілік тасымалдау қағидатына негізделген әдіс;

      7) гемодиасүзгілеу (бұдан әрі – ГДС) – "Жасанды бүйрек" аппаратын пайдалана отырып, жартылай өткізгіш мембрана арқылы ерітілген заттарды диффузия және конвекция әдістерімен алып тастауды біріктіретін бүйректі алмастыру терапиясының әдісі;

      8) гемотүзетудің экстракорпоралдық әдістері – түрлі этиологиядағы патологиялық құрамбөліктерді детоксикациялау және жою: сіңірілу технологиялары, плазмалық емшаралар, аферездік технологиялар;

      9) клиникалық хаттама (бұдан әрі – КХ) – пациенттің белгілі бір ауруы немесе жай-күйі кезіндегі профилактика, диагностика, емдеу, медициналық оңалту және палиативті медициналық көмек бойынша ғылыми дәлелденген ұсынымдар;

      10) медициналық цифрлық жүйе (бұдан әрі – МЦЖ) – денсаулық сақтау субъектілерінің процестерін электрондық форматта жүргізуді қамтамасыз ететін цифрлық жүйе;

      11) мультипәндік топ (бұдан әрі – МПТ) – пациент организмінің функциялары мен құрылымдарының бұзылу сипатына, оның клиникалық жай-күйінің ауырлығына байланысты қалыптастырылатын әртүрлі мамандар тобы;

      12) міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (бұдан әрі – МӘМС) – әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының активтері есебінен медициналық көрсетілетін қызметтерді тұтынушыларға медициналық көмек көрсету жөніндегі құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық шаралар кешені;

      13) өңірлік трансплантаттауды үйлестіруші – Үйлестіру орталығының штаттағы қызметкері болып табылатын, астанадағы, облыс орталықтарындағы, және республикалық маңызы бар қалалардағы ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) трансплантаттау саласындағы медициналық ұйымдардың (бұдан әрі – МҰ) ведомствоаралық өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін дәрігер;

      14) перитонеалдық диализ (бұдан әрі – ПД) – ішек қабығы денеден уытты метаболиттерді және артық сұйықтықты диффузиялық және конвекциялық алмасу арқылы қан мен ішек қуысына енгізілген диализдік ерітінді арасында шығару үшін жартылай өткізгіш мембрана ретінде қолданылатын бүйректі алмастыру терапиясының әдісі;

      15) тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (бұдан әрі – ТМККК) – бюджет қаражаты есебінен берілетін медициналық көмектің көлемі;

      16) Транспланттауды және жоғары технологиялық көрсетілетін медициналық қызметтерді үйлестіру жөніндегі республикалық орталық (бұдан әрі – ТЖТМҚҮРО) – ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) трансплантаттауды үйлестіру және сүйемелдеу мәселелерімен айналысатын денсаулық сақтау ұйымы;

      17) тұрақты амбулаториялық перитонеалдық диализ (бұдан әрі – ТАПД) – іш қуысында диализдік ерітіндіні ауыстыру (күнде бірнеше рет) амбулаториялық жағдайда (үйде) пациенттердің өздері жүзеге асыратын перитонеалдық диализ әдісі;

      18) ультрасүзгілеу (бұдан әрі – УС) – сұйықтықты сүзу арқылы жүзеге асырылатын мембраналық бөлу процесі, сондай-ақ заттарды фракциялау және концентрациялау.

      3. Нефрологиялық көмек:

      1) амбулаториялық жағдайларда;

      2) тәулік бойы медициналық байқау, емдеу, күтім көзделетін стационарлық жағдайларда;

      3) төсек-орын беріле отырып, күндізгі уақытта медициналық байқау және емдеу көзделетін стационарды алмастыратын жағдайларда;

      4) нефрологиялық көмек көрсету кезінде МҰ-дан тыс:

      пациенттің медициналық алып жүруін қажет етуіне байланысты емді жалғастыру үшін МҰ-ға тасымалдау кезінде медициналық авиацияны қолдануымен, "Жедел медициналық жәрдем, оның ішінде медициналық авиацияны тарта отырып көрсету қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 қарашадағы № ҚР ДСМ-225/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21713 тіркелді) сәйкес жүзеге асырылады;

      жылжымалы (далалық) медициналық кешендерді, медициналық пойыздарды, далалық госпитальдарды, трассалық медициналық-құтқару пункттерін қолдануымен;

      экстракорпоральдық гемотүзету әдістерімен терапия жүргізу үшін медицина қызметкерлерінің шығуы және медициналық бұйымдарды қолдануымен;

      "Қашықтықтан медициналық қызметтерді ұйымдастыру, ұсыну және ақы төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 1 ақпандағы № ҚР ДСМ-12 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22151 тіркелді) сәйкес қашықтықтан медициналық көрсетілетін қызметтерді қолдануымен көрсетіледі.

      4. Халыққа нефрологиялық көмек көрсететін МҰ-лар "Бастапқы медициналық құжаттаманы жүргізу және есептерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 10 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-244/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21761 тіркелді), "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығына (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығы) (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 тіркелді) және "Денсаулық сақтау саласындағы есептік құжаттама нысандарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 22 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрығына (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрығы) (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21879 тіркелді) сәйкес бекітілген есепке алу және есептік нысандарына сәйкес медициналық құжаттаманы жүргізуді және есептерді ұсынуды қамтамасыз етеді.

2-тарау. Нефрологиялық көмек көрсететін ұйымдардың құрылымы

      5. Қазақстан Республикасында нефрологиялық көмек көрсету үшін мынадай бөлімшелер ұйымдастырылады:

      1) меншік нысанына қарамастан аудандық, қалалық және облыстық медициналық көмек көрсету деңгейлеріндегі емханалардың немесе көп бейінді стационарлардың, консультациялық-диагностикалық орталықтардың, ғылыми орталықтардың (институттарың), диализ орталықтарының консультациялық-диагностикалық бөлімшесінің құрамындағы мамандандырылған нефрологиялық кабинет (бұдан әрі – Кабинет);

      2) меншік нысанына қарамастан қалалық, облыстық, республикалық деңгейлердегі көп бейінді ауруханалардың, ғылыми ұйымдардың құрылымындағы нефрологиялық бөлімше;

      3) меншік нысанына қарамастан стационарлық көмек көрсететін қалалық, облыстық, республикалық деңгейлердегі көп бейінді ауруханалардың (балалар және ересектер) құрылымындағы диализ бөлімшесі (бұдан әрі – ДБ);

      4) диализ орталығы (бұдан әрі – ДО) – меншік нысанына қарамастан аудандық, қалалық, облыстық деңгейлердегі стационарды алмастыратын жағдайларда нефрологиялық көмекті жүзеге асыратын дербес МҰ немесе МҰ-ның құрылымдық бөлімшесі (балалар және ересектер);

      5) нефрологиялық орталық – қалалық, облыстық деңгейдегі амбулаториялық, стационарлық, стационарды алмастыратын жағдайларда, ғылыми ұйымдарда, университет клиникаларында мамандандырылған нефрологиялық көмек көрсететін дербес МҰ немесе МҰ-ның құрылымдық бөлімшесі. Нефрологиялық орталықтың құрамына: нефрология бөлімшесі (немесе төсектер), диализ бөлімшесі және (немесе) диализ орталығы, нефрология кабинеті кіреді;

      6) МПТ – аурудың нозологиялық түріне, бүйрек зақымдануының этиологиясына қарай, пациентті қадағалап-жүргізу тактикасын пәнаралық тұрғыдан анықтау және консервативті және БАТ-тың тиімді әдісін КХ-ға сәйкес уақтылы, негізделген түрде таңдау мақсатында пациент организмінің функциялары мен құрылымдарының бұзылу сипатына, оның клиникалық жай-күйінің ауырлығына байланысты қалыптастырылатын әртүрлі мамандар тобы.

3-тарау. Нефрологиялық көмек көрсететін ұйымдардың негізгі міндеттері мен қызмет бағыттары

      6. Нефрологиялық көмек көрсететін МҰ-лардың негізгі міндеттері мыналар болып табылады:

      1) бейіні бойынша сараптамалық, ұйымдастыру-әдістемелік, консультациялық-диагностикалық, ғылыми-білім беру қызметті, соның ішінде телемедицина технологияларын қолдана отырып жүзеге асыру;

      2) дәлелділік қағидаттарына негізделген, әлемдік медициналық ғылым мен практикасын қолдана отырып, диагностика және емдеудің жоғары технологиялық әдістерін әзірлеу, жетілдіру және енгізу;

      3) жоғары білім беру орындарымен бірлесіп нефрология бойынша оқу бағдарламаларын әзірлеуге, мамандарды даярлауға, қайта даярлауға және біліктілікті жоғарлатуға қатысу;

      4) статистикалық деректерді қалыптастыру және талдау жұмыстарына қатысу, сырқаттанушылық пен өлімнің өсу қарқынын тежейтін тетіктерді әзірлеу, пациенттерді бағдарламалық ГД-ге ауыстыру жағдайларын ай сайын клиникалық талдау арқылы ұйымдастыру;

      5) медициналық көмек көрсету стандарттарын, КХ-ны әзірлеуге қатысу;

      6) тегін амбулаториялық дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге дәрілік заттарды сатып алу көлемін қалыптастыру;

      7) өңірде дәрілік заттардың тиімді қолданылуының тиімділігін бағалау және мониторингтеу;

      8) медициналық жабдықтар мен бұйымдарды сатып алу туралы өтінімдерді қалыптастыруға қатысу;

      9) бейіні бойынша медициналық көрсетілетін қызметтер тарифін қалыптастыруға қатысу.

      7. Нефрологиялық көмек көрсететін МҰ-лар қызметтерінің негізгі бағыттары мыналар болып табылады:

      1) бүйрек және зәр шығару жүйесі ауруларын ерте анықтауға, асқынулардың өршуі мен дамуының профилактикалауға, сырқаттанушылықты емдеу және мүгедектік мен өлім жағдайларын азайтуға, БАТ-ты бастау мерзімін ұзартатын шараларды іске асыруды қоса алғанда, бүйрек функциясының жеткіліксіздігімен ауыратын пациенттердің өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған іс-шараларды ұйымдастыру;

      2) бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге КХ-ға сәйкес медициналық көмек көрсету;

      3) БЖЗ бастан өткерген, БСА G3-G5 сатыдағы, БАТ алатын, соның ішінде бүйректі транспланттаудан кейін пациенттерді есепке алу және динамикалық байқау;

      4) БСА өршуінің профилактикасы мәселелері бойынша халыққа және денсаулық сақтау субъектілеріне ақпараттық-консультациялық, ұйымдастырушылық-әдістемелік және оқу-ағарту көмекті көрсету;

      5) нефрология саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысу және оларды жүргізу, инновациялық технологияларды енгізу.

4-тарау. Медициналық көмек көрсетудің тәртібі

1-параграф. Амбулаториялық жағдайларда нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру тәртібі

      8. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге медициналық-санитариялық алғашқы көмекті (бұдан әрі – МСАК) жалпы практика дәрігерлері (отбасылық дәрігерлер), учаскелік терапевтер, педиатрлар, фельдшерлер, акушерлер, кеңейтілген практика (жалпы практика) мейіргерлері, учаскелік мейіргерлер, әлеуметтік жұмыскерлер, денсаулық сақтау саласындағы психологтар көрсетеді.

      9. МСАК дәрігері бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге "Қазақстан Республикасында медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 30 наурыздағы № 49 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32160 тіркелді) сәйкес медициналық көмек көрсетеді.

      10. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге амбулаториялық жағдайларда "Амбулаториялық жағдайлардағы мамандандырылған медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 27 сәуірдегі № ҚР ДСМ-37 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 27833 тіркелді) сәйкес мамандандырылған медициналық көмек көрсетіледі.

      11. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар, сондай-ақ БСА дамуының негізгі қауіп факторлары бар пациенттерге амбулаториялық жағдайда нефролог дәрігер көрсетеді.

      12. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге медициналық көмекті бейінді мамандар көрсетеді, оған КХ-ға және осы Стандартқа 1-қосымшаға сәйкес диагностика, емдеу, динамикалық байқау және пациенттердің жағдайын мониторингтеу кіреді.

      13. МСАК дәрігерлерінің нефрологиялық көмек көрсетуі мыналарды қамтиды:

      1) бүйрек зақымдануының белгілерін анықтау және КХ ұсынымдарына сәйкес аурулардың сатыларын, этиологиясын және белсенділік деңгейін анықтаумен клиникалық-диагностикалық зерттеулер жүргізу;

      2) пациенттерді МЦЖ-да консультациялық-диагностикалық зерттеулерге жіберу;

      3) "Созылмалы аурулары бар адамдарға медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру, байқаудың мерзімділігі мен мерзімдерін, диагностикалық зерттеулердің міндетті минимумы мен еселігі қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 23 қазандағы № ҚР ДСМ-149/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21513 тіркелді) сәйкес БСА-ның сатысына қарай өршуі мен асқынуларының профилактикасы, БСА даму қаупі бар топтарды анықтау, сондай-ақ бүйрек аурулары бар пациенттерді есепке алу және динамикалық байқау;

      4) КХ-ға сәйкес мамандандырылған медициналық көмек көрсету үшін МҰ-ларға емдеуге жатқызуға жіберу;

      5) "Қазақстан Республикасының белгілі бір аурулары (жағдайлары) бар жекелеген азаматтар санатын тегін және (немесе) жеңілдікпен амбулаториялық түрде қамтамасыз ету үшін дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар тізілімін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-75 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23885 тіркелді) сәйкес бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерді дәрілік заттармен қамтамасыз ету және ұйымдастыру;

      6) "Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 18 қарашадағы № ҚР ДСМ-198/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21660 тіркелді) сәйкес еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу;

      7) "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 260 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32922 тіркелді) сәйкес мүгедектікті анықтау және белгілеу үшін медициналық-әлеуметтік сараптамаға жолдау;

      8) мониторингтеу, БАТ-тың уақтылы басталуы және пациенттер маршрутының сабақтастығын қамтамасыз ету үшін БСА С1-5 сатыдағы пациенттердің, барлық сатыдағы БЖЗ бар пациенттердің деректерін RIFLE бойынша МЦЖ-да тіркеу және үнемі енгізіп отыру.

      14. Пациенттердің деректерін МЦЖ-ға тіркеу мынадай түрде жүзеге асырылады:

      1) БСА G1-3а сатыдағы пациенттерді тіркеуді МСАК дәрігерлері жүзеге асырады;

      2) БСА G3б-5 сатыдағы пациенттерді тіркеуді емхананың нефролог дәрігері жүзеге асырады.

      15. Амбулаториялық жағдайларда нефролог дәрігер мыналарды жүзеге асырады:

      1) МСАК дәрігерінің жолдауы бойынша бүйрек аурулары бар пациенттерге және олардың даму қаупі жоғары адамдарға мамандандырылған медициналық көмек көрсету;

      2) бүйрек аурулары бар пациенттерге динамикалық байқау;

      3) БСА-ның өршуіне әсер ететін факторларды (артериялық гипертензия, минералды-сүйектік бұзылыстар, қантты диабет (бұдан әрі – ҚД), анемия, жүрек функциясының жетіспеушілігі) түзету, амбулаториялық дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің тиімділігін бақылау және мониторинг жүргізу;

      4) пациенттерді нефрология бөлімшелеріне (орталықтарына) консультацияға жіберу;

      5) осы Стандартқа 2-қосымшаға сәйкес БЖЗ және БСА бар пациенттердің маршрутын ұйымдастыру және мониторинг жүргізу;

      6) осы Стандартқа 3-қосымшаға сәйкес көрсетілімдер бойынша БАТ-қа ауыстыруға қатысты қорытынды беру;

      7) бүйрек аурулары мен оған аралас патология кезінде еңбекке уақытша жарамсыздық және мүгедектік мәселелерін шешуде ұсынымдар беру;

      8) бүйрек аурулары бар пациенттерді стационарлық немесе стационарды алмастыратын жағдайларда мамандандырылған емдеуге уақтылы жіберу;

      9) бүйрек аурулары бар пациенттерді ағзаны алмастыратын емдеу әдістерін, оның ішінде ГД-ны, ПД-ны уақтылы жүргізу үшін жоспарлы түрде даярлау және одан әрі жолдау;

      10) пациенттің терминалдық сатыдағы БСА-ның денсаулық жағдайын және қарсы көрсетілімдердің жоқ екенін (инфекциялық аурулар, онкология, ауыр психикалық бұзылушылықтар) бағалау, донорлық бүйрек трансплантаттауына пациенттің көрсетілімдері расталған жағдайда, пациенттің деректері ықтимал реципиенттердің тіркеліміне енгізеді, мына өлшемшарттарға сәйкес:

      клиникалық жағдайы, аурудың ауырлығы және негізгі гломерулярлық аурудың белсенділік деңгейін бағалау, коморбидтілік шкаласы, жүйелік уремиялық асқынулар;

      БАТ ұзақтығы;

      11) донорлық бүйректі трансплантаттау үшін көрсетілімдерді негіздеу КХ-ға сәйкес жүзеге асырылады. Ықтимал реципиенттердің тіркелімін жүргізу және қалыптастыру "Тіркелімді қалыптастыру және жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 қарашадағы № ҚР ДСМ-226/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21717 тіркелді) сәйкес жүзеге асырылады;

      12) бүйректі трансплантаттаудан кейінгі пациенттерді қадағалап-қарау және жай-күйіне мониторинг жүргізу, трансплантат дисфункциясын КХ-ға сәйкес бағалау;

      13) БСА-ның әртүрлі этиологиясындағы асқынулардың профилактикасы және емдеу, сондай-ақ БСА-ның өршуін азайтуға бағытталған нефропротективтік терапияның жаңа әдістерін практикаға енгізу;

      14) пациенттің бекітілген жері бойынша МСАК дәрігерлерімен сабақтастық пен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету;

      15)  бекітілген (қызмет көрсетілетін) халықтың арасында бүйрек аурулары бойынша статистикалық деректерді талдау және БСА 3-5 сатыдағы диспансерлік пациенттердің, оның ішінде БАТ алатын пациенттердің БСА цифрлық тіркелімін жүргізе отырып, есепке алу және есептік құжаттаманы жүргізу;

      16) бүйрек аурулары туралы халықтың хабардарлығы және оларды ақпараттандыру бойынша іс-шараларды әзірлеу және өткізу;

      17) БСА бар пациенттерді амбулаториялық деңгейде қамтамасыз ету үшін дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға арналған өтінімді дайындауға қатысу;

      18) № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығының нысандарына сәйкес медициналық құжаттаманы ресімдеу және № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрығына сәйкес есептілікті ұсыну.

      16. Коморбидті пациенттердегі күрделі дифференциалды-диагностикалық жағдайларда болжамды және емдеу-бақылау тактикасын анықтау мақсатында кемінде 3 (үш) дәрігердің, соның ішінде дәрігер-нефрологтың қатысуымен, сондай-ақ пациенттің коморбидтілігі ескеріле отырып құрылған МПТ мамандарын тарта отырып консилиум өткізіледі.

      17. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерді "Мамандандырылған, оның ішінде жоғары технологиялық медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 8 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-238/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21746 тіркелді) (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-238/2020 бұйрығы) сәйкес денсаулық сақтау ұйымдарында (оның ішінде ғылыми ұйымдар, ұлттық ғылыми орталықтар мен институттарда) бейінді мамандармен көрсетілетін жоғары технологиялық емдеу әдістерін қолдана отырып, мамандандырылған медициналық көмек алу үшін жіберу ТМККК шеңберінде және (немесе) МӘМС жүйесінде жүзеге асырылады.

2-параграф. Стационарды алмастыратын жағдайларда нефрологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру тәртібі

      18. "Қазақстан Республикасында стационарды алмастыратын жағдайларда медициналық көмек көрсету стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 7 маусымдағы № 106 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32740 тіркелді) сәйкес бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге стационарды алмастыратын жағдайда мыналарды қамтитын медициналық көмек көрсетіледі:

      1) медициналық көрсетілімдер бойынша бейінді мамандардың қарап-тексеруі, консультациясы, зертханалық және аспаптық зерттеп-қараулар;

      2) бүйрек аурулары бар пациенттерді көрсетілімдер бойынша тәулік бойы жұмыс істейтін стационарға емдеуге жатқызуды ұйымдастыру;

      3) қажет болған жағдайда бүйрек аурулары бар пациенттерді амбулаториялық жағдайда емдеуге жолдау және оны мониторингілеу;

      4) амбулаториялық жағдайда БАТ-ты жүргізу.

3-параграф. Бүйректі алмастыру терапиясын көрсетуді ұйымдастыру тәртібі

      19. Көп бейінді клиникалар құрамындағы ДБ және ДО шұғыл және жоспарлы тәртіппен мамандандырылған медициналық көмек көрсетеді.

      20. БАТ жүргізу мәселесін шешу үшін пациенттерді шұғыл және жоспарлы емдеуге жатқызу осы КХ-ға сәйкес тәулік бойы стационарда жүзеге асырылады.

      21. БЖЗ бар пациенттерде қанды бүйректен тыс тазалауды шұғыл түрде жүргізуге көрсетілімдер, БЖЗ кезінде БАТ емшараларын жүргізудің жеткіліктілігінің өлшемшарттары, сондай-ақ ұзартылған БАТ әдістерін (ұзартылған вена-веналық ГДС, ұзартылған вена-веналық гемосүзгілеу, ұзартылған вена-веналық гемодиасүзгілеу, ұзартылған вена-веналық гемодиасүзгілеу) қолдануға көрсетілімдер КХ-ға сәйкес айқындалады.

      22. L, E (RIFLE) сатыларында БЖЗ бар пациенттерді стационардан тәулік бойы бақылаумен стационарды алмастыратын жағдайлардағы БАТ-қа ауыстыру БСА және БЖЗ КХ-ға сәйкес жүргізіледі.

      23. БЖЗ кезінде БАТ-ты КХ-ға сәйкес көрсетілімдер бойынша БЖЗ манифестациясынан бастап 90 (тоқсан) күнгі мерзімде БСА диагнозы анықталғанға дейін тәулік бойғы стационарда және стационарды алмастыратын жағдайларда жүргізіледі.

      24. БЖЗ бар пациенттерді стационарлық жағдайдан стационарды алмастыруға ауыстырғаннан кейін бүйрек функциясын ай сайын мониторингтеу олар амбулаториялық және (немесе) консультациялық-диагностикалық көмек көрсететін, бүйрек функциясы қалпына келгенге дейін КХ-ға сәйкес ДБ және (немесе) ДО жүзеге асырылады. Бүйрек функциясының бұзылу белгілері сақталған (күшейген) жағдайда пациент бағдарламалық БАТ-қа ауыстырылуға тиіс.

      25. БСА С4-5 сатыдағы пациенттерді БАТ-қа жолдауды КХ өлшемшарттарына сәйкес нефролог дәрігер жүзеге асырады.

      26. БЖЗ және БСА С5 сатыдағы пациенттерге шұғыл БАТ емшарасын жүргізу туралы шешімді КХ-ға сәйкес ДБ және (немесе) ДО нефролог дәрігер қабылдайды.

      27. ДБ және (немесе) ДО-ның құрылымына қойылатын талаптар осы Стандартқа 4-қосымшада келтірілген.

      28. БСА С5 сатыдағы пациентке БАТ-ты бастар алдында МСАК дәрігері немесе ДБ және (немесе) ДО дәрігері осы Стандартқа 5-қосымшаға сәйкес БАТ түрлері туралы еске түсіретін нұсқаулық беріледі және осы Стандартқа 6-қосымшаға сәйкес диализдік пациенттің паспортының нысаны толтырылады.

      29. ГД ДБ-да және (немесе) ДО-да стандартты түрде аптасына кемінде 12 (он екі) сағат жүргізіледі, КХ-ға сәйкес жеке пациентке бейімделген ГД модальділігі рұқсат етіледі.

      30. ПД стационар деңгейінде үйде пациенттің өзі немесе оның көмекшісі тарапынан ДБ және (немесе) ДО, нефрология кабинетте нефролог дәрігерінің қашықтықтан мониторинг жүргізуі арқылы жүргізіледі. ПД бағдарламасы КХ-ға сәйкес ТАПД үшін тәулігіне стандартты 4 (төрт) алмастыру және АПД үшін кемінде 1 (бір) алмастыру жүргізіледі. Бүйрек функциясы сақталған пациенттерде – күніне 3 (үш) рет ГД жасалады.

      31. БАТ алатын өңір пациенттерінің жай-күйіне мониторингті денсаулық сақтау басқармасының бас нефрологының бақылауымен ДБ және (немесе) ДО, нефрология кабинеті жүргізеді.

      32. Вирустық гепатиттері бар пациенттерге диализдік көмекті ұйымдастыру ГД бөлімшелерінің мазмұнына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар сәйкес болған кезде "Денсаулық сақтау объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 11 тамыздағы № ҚР ДСМ-96/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21080 тіркелді) (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-96/2020) сәйкес жүзеге асырылады.

      33. БАТ-қа көрсетілімдерді нефролог дәрігер басқа мамандықтағы дәрігерлермен бірге қояды, КХ-ға сәйкес пациенттің қадағалап-қарау тактикасы және БАТ модальділігін таңдау айқындалады.

      34. ДБ-да және (немесе) ДО-да бағдарламалық, амбулаториялық диализге пациентті қабылдау гепатит С, В вирустарын зерттеу нәтижелері, гепатит В-ге қарсы вакцинация және (немесе) ревакцинация туралы мәліметтер болған жағдайда жүзеге асырылады.

      35. ДБ және (немесе) ДО-дағы нефрологиялық көмек мыналарды қамтиды:

      1) КХ-ға сәйкес БСА С5 сатыдағы, L, E (RIFLE) кластарымен БЖЗ бар пациенттерге БАТ жүргізу;

      2) пациентті БАТ-тың қолжетімді түрлері туралы хабардар ету;

      3) тамыр арқылы енгізуді қамтамасыз ету ГД-ні жүргізу үшін және ішкі қуыс диализі жүргізу үшін перитонеалдық катетерді ПД өткізу үшін импланттау (қайта импланттау) осы Стандартқа 7-қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады;

      4) БСА С4-5 сатыдағы пациенттерге ГД және ПД бағдарламасын әзірлеу, бүйрек асқынуларын жоспарлы түрде түзету және дайындық жүргізу;

      5) БСА-ның барлық сатыларын диагностикалау және емдеу мәселелері бойынша МҰ-ларға амбулаториялық жағдайда консультациялық көмек көрсету;

      6) осы Стандартқа 8-қосымшаға сәйкес әлеуетті реципиенттер тіркелімінде тұрған адамдарда бастапқы пациенттерді типтеу бойынша HLA жүйесі бойынша зерттеп-қарау және лейкоцитарлық антиденелер деңгейін мониторингтеу мақсатында ағзалардың әлеуетті реципиенттерінің тіркелімін қалыптастыруға және жүргізуге, сондай-ақ қан алуды қамтамасыз етуге қатысу.

      36. ТАПД және (немесе) АПД амбулаториялық жағдайда үйде алатын пациенттер тұрақты клиникалық-диагностикалық зерттеп-қараудан өтеді, КХ-ға сәйкес ДБ және (немесе) ДО-да БСА асқынуларын түзету бойынша негізгі дәрілік заттармен, медициналық бұйымдармен, шығын материалдарымен қамтамасыз етіледі.

      37. Пациенттің жай-күйін және ТАПД және (немесе) АПД үйлесімділігін қадағалап қарауды, мониторингін КХ-ға сәйкес ДБ және (немесе) ДО-ның, нефрология бөлімшесінің нефролог дәрігері жүзеге асырады.

      38. ТАПД және (немесе) АПД терапиясының асқынулары бар пациенттер тәулік бойы стационарға емдеуге жатқызылады.

      39. Көрсетілімдерді анықтау және бағдарламалық БАТ-қа ауысу, кезектен тыс ГД-ға және БАТ-қа қарсы көрсетілімдер КХ-ға сәйкес жүзеге асырылады.

      40. Бүйрек зақымдануының преэклампсиясы болған кезде жүкті және босанған әйелдер көп бейінді стационарларға жатқызылады.

      41. Нефролог-дәрігер бейінді мамандармен бірлесіп, операцияға реципиент пен донорды дайындауды жүзеге асырады, ал трансплантаттаудан кейінгі кезеңде реципиентті иммундық-супрессивтік терапия режимін түзету үшін нефролог-дәрігер маманы жүзеге асырады.

      42. Бүйрек реципиентіне, тірі кезіндегі әлеуетті донорға немесе бүйректің әлеуетті реципиентіне, сонымен қатар тірі кезіндегі немесе қайтыс болғаннан кейінгі донордан трансплантаттау бойынша қызметтер № ҚР ДСМ-238/2020 бұйрығына сәйкес көрсетіледі.

      43. Бүйректі трансплантаттауда тұрған реципиенттердің күту парағын қалыптастыру және жаңарту терминалдық СЖС-ға әкелген бастапқы нозологияларды ескере отырып, медициналық, хирургиялық, иммунологиялық және психикалық-әлеуметтік аспектілерді ескере отырып, трансплантаттауға үміткерлердің жағдайын бағалау арқылы жүзеге асырылады. Өңірлік штаттан тыс нефролог өңірдегі реципиенттер тізімін жаңартады (3 айда 1 рет) және кейіннен деректерді РҚБТМҰ өңірлік трансплант-үйлестірушіге жібереді.

      44. Ықтимал реципиенттерінің тіркеліміне енгізу негізі медициналық қорытынды және МПТ-ның дәрігерлері консилиумының шешімі болып табылады.

      45. Донор мен реципиентті дайындау КХ-ға сәйкес нефролог дәрігерінің қадағалуымен МСАК дәрігері жүзеге асырады.

      46. Бүйректі трансплантаттаудан кейін реципиентті шығарған кезде емдеуші дәрігер осы Стандартқа 9-қосымшаға сәйкес жадынама береді.

      47. Реципиент шығарылғаннан кейін осы Стандартқа 10-қосымшада көрсетілген транспланттаудан кейінгі динамикалық байқау картасына сәйкес, медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету кезінде, бекітілген жері бойынша нефролог дәрігердің, егер ол болмаған жағдайда, трансплантаттаудан кейін пациенттерді қадағалап-қарау бойынша дайындықтан өткен МСАК маманы байқауында болады. Уақтылы диагностика мен емдеуді қажет ететін асқынулар туындаған жағдайда, ол МҰ нефрология бөліміне жіберіледі.

      48. Бүйректі трансплантаттаудан кейінгі динамикалық байқау мынаны қамтиды:

      1) операциядан кейінгі кезеңде байқауды нефролог дәрігері, қажет болған жағдайда трансплантолог дәрігері және басқа да бейінді мамандарды тарта отырып жүзеге асырады;

      2) иммуносупрессивті терапияны базалық препараттардың концентрациясын бағалау арқылы жекелендіру, трансплантаттың функционалдық жағдайын мониторингтеу, сондай-ақ бүйрек ауруы бойынша дәрігердің белгілеген кестеге сәйкес міндетті түрде визиттерді сақтау, осы Стандартқа 11-қосымшаға сәйкес жолдаманы толтыру, осы Стандартқа 2-қосымшаға сәйкес қан алу алгоритмін сақтау;

      3) донорға қатысты антиденелердің деңгейін анықтау.

      49. Бүйректі ауыстырып салғаннан кейін реципиентті шығаруға бір апта қалғанда, иммуносупрессивті терапия препараттарымен қамтамасыз ету және № ҚР ДСМ-313/2020 бұйрығымен бекітілген денсаулық сақтау саласындағы есептік құжаттама нысандарына сәйкес динамикалық байқауды ұйымдастыру үшін бекітілген жері бойынша алдын ала хабарлама жіберіледі.

      50. Кальциневрин ингибиторларының (такролимус, циклоспорин) концентрациясын бақылауға арналған жіберу нысаны осы Стандартқа 12-қосымшада келтірілген.

      51. Донор трансплантаттаудан кейін өмір бойы нефролог дәрігерінің бақылауында болады, содан кейін бүйректің функционалдық жағдайына бақылау жүргізу, осы Стандартқа 13-қосымшаға сәйкес трансплантаттың ультрадыбыстық зерттеуін жүргізу үшін динамикалық байқау жасалады.

      52. БАТ-тың тиімділігі КХ-ға және осы Стандартқа 14-қосымшаға сәйкес негізгі көрсетілімдердің қол жеткізілген нысаналы деңгейлермен бағаланады.

      53. Операциядан кейінгі кезеңде асқынулар болған жағдайда, реципиент ерте және кеш (гуморальдық және жасушалық) қабылдамаушылықтарды, инфекциялық асқынуларды түзету мақсатында КХ-ға сәйкес міндетті түрде нефрологиялық бөлімшеге емделуге жатқызылуы тиіс.

4-параграф. Стационарлық жағдайларда нефрологиялық көмекті көрсетуді ұйымдастыру тәртібі

      54. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар пациенттерге мамандандырылған көмек көрсету үшін стационар деңгейінде меншік нысанына қарамастан, КХ-ға сәйкес зертханалық, аспаптық зерттеп-қараулар мен емдеу жүргізе отырып көп бейінді стационар құрамында нефрологиялық бөлімшелер (нефрологиялық төсектер) көзделген.

      55. Аудандық, қалалық, облыстық деңгейлердегі, республикалық маңызы бар қалалардағы және ғылыми ұйымдардағы көп бейінді ауруханалар (балалар, ересектер) меншік нысанына қарамастан КХ-ға сәйкес БЖЗ және БСА бар пациенттерге арнайы емдеу әдістерімен (бағдарламалық ГД, ТАПД, АПД, ГДС, УС, экстракорпоралды гемотүзету) БАТ-ты көрсетеді.

      56. Бүйрек аурулары және зәр шығару функциясының бұзылушылықтары бар, оның ішінде тәулік бойы стационар жағдайында БАТ жүргізуге мұқтаж пациенттерді жоспарлы және шұғыл емдеуге жатқызу портал – Емдеуге жатқызу бюросы арқылы немесе жедел медициналық көмек желісі, өз бетінше жүгінуі бойынша және тұрғылықты жеріне және бекітілген жеріне қарамастан пациентті жеткізудің кез келген басқа да тәсілдері кезінде ТМККК шеңберінде және (немесе) МӘМС жүйесінде жүзеге асырылады.

      57. Стационар жағдайында мыналар жүргізіледі:

      1) перитонеалдық катетерді импланттау (қайта импланттау);

      2) осы Стандартқа 7-қосымшаға сәйкес, тамырлық протезді (аутовена, алловена, синтетикалық) пайдалана отырып нативті артерия-веналық фистула (бұдан әрі – АВФ) және АВФ жасау, стент-графт, баллонды ангиопластика;

      3) бүйректі трансплантаттаудан кейін ересектер мен балалардағы трансплантаттаудан кезеңде оны жіті қабылдамау дағдарысы кезінде КХ-ға сәйкес БАТ және экстракорпоралдық гемотүзету әдістері жүргізіледі.

      58. Шұғыл емдеуге:

      1) бүйрек функциясының бұзылуы бірінші рет анықталған пациенттер (несепнәр 30 ммоль/л-ден астам, креатинин 300 мкмоль/л-ден астам, калий 6,5 ммоль/л-ден астам) немесе креатинин, несепнәр және қан калийі деңгейлерінің үдемелі өсуі, сондай-ақ осы көрсеткіштердің әрқайсысы оқшауланған (несепнәр өсімі тәулігіне 5 ммоль/л-ден астам, креатинин – 88-177 мкмоль/л-ден астам, калий – 0,5 ммоль/л-ден астам);

      2) олигурия немесе анурия 24 сағаттан артық пациенттер;

      3) бастапқы деңгейден 2 есе ШСЖ төмен пациенттер;

      4) қан креатининінің 48 сағат ішінде 26 мкмоль/л-ге және (немесе) 7 (жеті) күн ішінде бастапқыдан 1,5 және одан да көп есе артқан (деректер болмаған кезде КХ-ға сәйкес негізгі креатининге бағдарлану) пациенттер;

      5) 6 (алты) сағаттың ішінде кемінде 0,5 мл/кг/сағ диурезе болған пациенттер;

      6) БСА пайда болған немесе асқынған кезде анамнезінде БЖЗ-ны бастан өткерген пациенттер;

      7) бүйрек патологиясы бар жүкті, босанатын және босанғаннан кейінгі кезеңдегі әйелдер;

      8) БСА-дан зардап шеккен, қанайналым жүйесі ауруларының (жіті коронарлық синдром, ырғақтың бұзылуы, созылмалы жүрек функциясының жеткіліксіздігі және басқа да өмірге қауіп төндіретін жағдайлар) прогрессивтік белгілері, жіті және созылмалы респираторлық аурулар, асқынған ҚД аурулары бар коморбидті пациенттер міндетті түрде ғылыми орталықтар мен көпбейінді клиникалардың мамандандырылған бөлімшелері;

      9) тәулік бойы байқауды қажет ететін бүйрек аурулары аясында дамыған инфекциялар;

      10) консервативтік терапияға, гиперкалиемияға, метаболикалық ацидозға резистентті пациенттер;

      11) БСА С5 сатыдағы пациенттер, уақытша диализдік қолжетімділікті қалыптастыру және (немесе) тұрақты диализдік қолжетімділікті қайта қалыптастыру үшін жұмыс істемейтін диализдік қол жетімділігі бар БАТ алатын пациенттер;

      12) "БСА" КХ көзделген жағдайларда жатқызылуы тиіс.

      59. Бүйректің гломерулярлық зақымданулары бар пациенттер (нефротикалық синдром, амилоидоз, тромботикалық микроангиопатиялар, аутоиммундық аурулар, трансплантат дисфункциясы, метаболикалық бұзылыстар, белсенді зәр синдромы) диагноздың белсенділігін бағалау және морфологиялық верификациясы үшін (нефробиопсия – биопсия жасауға көрсетілімдер осы Стандартқа 15-қосымшаға сәйкес, гистохимиялық, иммунофлуоресценттік және электронды микроскопия жүргізумен), патогенетикалық базистік иммуносупрессивті терапияны таңдау үшін жоспарлы тәртіппен мамандандырылған нефрология бөлімшесіне емдеуге жатқызылады.

      60. Пациент шығарылғаннан кейін оған қатысты ақпарат (актив) МЦЖ арқылы бекітілген жері бойынша МСАК ұйымына беріледі.

5-тарау. Нефрологиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының ұсынылатын штат бірліктері мен медициналық бұйымдармен жарақтандырылуы

      61. Амбулаториялық (нефролог кабинеті) және стационарлық (нефрология бөлімі, диализ бөлімі) жағдайларда нефрологиялық көмек көрсету үшін осы Стандартқа 16-қосымшада ұсынылған штат нормативтері келтірілген.

      62. Көп бейінді ауруханалардың реанимация бөлімдері мен мамандандырылған стационарлардағы нефролог кабинетінің, бөлімдердің және (немесе) диализ орталығының, амбулаториялық ПД жүргізуге арналған емшаралық кабинеттің, экстракорпоральді гемотүзету залының медициналық бұйымдармен жарақтандырылуы осы Стандартқа 17-қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
1-қосымша

Пациенттердің жағдайын диагностикалау, емдеу, динамикалық байқау және мониторингтеу

      1. Мақсаты: бүйрек зақымдануының әртүрлі себептері бойынша бүйректің созылмалы ауруының (бұдан әрі – БСА) G1-ден G4-ке дейінгі ерте сатыларын анықтау, кешенді нефропротективтік терапияны уақтылы жүргізу, бүйрек функциясының жетіспеушілігі өршуінің профилактикасы және диализге дейінгі кезеңді ұзарту.

      2. Қауіп топтарындағы пациенттердің медициналық-санитариялық алғашқы көмек (бұдан әрі – МСАК) жағдайында алғашқы қабылдау кезінде шумақтық сүзілу жылдамдығы (бұдан әрі – ШСЖе) және альбумин-креатинин қатынасын (бұдан әрі – АКҚ) анықтай отыра, нефролог дәрігерге тексеріп-қаралуы арқылы зерттеп-қарау мерзімі кемінде 5-7 күн.

      3. БСА даму қаупі топтарын қалыптастыруды, профилактика мен емдеуді, сондай-ақ бүйрек аурулары бар пациенттерді есепке алуды және динамикалық байқауды МСАК мамандары нефрологтармен бірлесіп клиникалық хаттамаларға (бұдан әрі – КХ) сәйкес жүргізеді.

      4. МСАК мамандары БСА даму қаупі бар топтағы пациенттерге жыл сайын "Ересектердегі БСА" КХ-ға сәйкес ШСЖе және АКҚ анықтай отыра, міндетті зерттеп-қарауды жүргізеді.

      5. БСА-ның G4 (терминал алды) және G5 (терминалдық) сатылардағы пациенттерге, бүйректің жіті зақымдануын (бұдан әрі – БЖЗ) бастан өткерген пациенттерге, оның ішінде бүйректі алмастыру терапиясын (бұдан әрі – БАТ) алып жүрген пациенттерге динамикалық байқауды бекітілген жері бойынша нефролог дәрігер жүзеге асырады, ол болмаған жағдайда, бұл бақылауды жалпы практика дәрігері, терапевт немесе педиатр нефролог дәрігердің жетекшілік етуімен КХ-ға сәйкес жүргізеді.

      6. Емхананың, нефрологиялық орталықтың немесе нефролог кабинетіндегі нефролог (ол болмаған жағдайда – МСАК маманы) БСА С4-5 сатыдағы пациенттерге БАТ-қа жоспарлы дайындық жүргізеді:

      1) гемодиализ, перитонеалдық диализ, бүйректі трансплантаттау – БАТ уақтылы бастау және модальділікті таңдаумен медициналық қорытынды;

      2) тұрақты диализдік қолжетімділікті (артерия-веналық фистула (бұдан әрі – АВФ), артерия-веналық протез, тұрақты немесе перманентті катетер, перитонеалдық катетер) қалыптастыру үшін бейінді хирургқа консультацияға жолдама беру;


      3) пациенттерді БАТ-қа психологиялық тұрғыдан дайындау.

      БСА С5 сатысы немесе БЖЗ анықталған жағдайда, пациент шұғыл түрде диализ бөлімшелеріне және (немесе) диализ орталықтарына жолданады.

      7. Бүйрек қызметі жіті бұзылуымен және БСА С4-5 сатылары алғаш рет анықталған пациентті МСАК нефролог дәрігері нефрология бөлімшесіне және (немесе) тәулік бойғы стационар жағдайында диализ бөліміне жолдайды.

      8. МСАК дәрігері нефрологтың ұсынымы бойынша БСА С4-5 сатыдағы және БЖЗ бар пациенттерге КХ-ға сәйкес жоспарлы БАТ-қа дайындықты жүргізеді.

      9. Амбулаториялық жағдайда бүйректің функционалдық жай-күйін динамикалық байқау мен мониторингтеуді емханадағы нефролог дәрігер "Созылмалы аурулары бар адамдарға медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру, байқаудың мерзімділігі мен мерзімдерін, диагностикалық зерттеулердің міндетті минимумы мен еселігі қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 23 қазандағы № ҚР ДСМ-149/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21513 тіркелді) бұйрықпен бекітілген аурулар тізбесіне сәйкес бұрыннан қойылған диагнозы бар немесе алғаш рет анықталған патологиясы бар пациенттерге жүргізеді, соның ішінде:

      1) бастапқы гломерулярлық аурулар;

      2) екінші дәрежелі гломерулярлық аурулар (жүйелік автоиммундық аурулар кезінде, парапротеинді нефропатиялар, жүйелік амилоидоз, онконефрология);

      3) тамырлық және метаболикалық аурулар кезіндегі БСА (артериалдық гипертензия, диабеттік нефропатия, ишемиялық нефропатия);

      4) БЖЗ;

      5) бүйректердің экзо- және эндогендік токсиндерден зақымдануы;

      6) тромботикалық микроангиопатиялар;

      7) жалғыз бүйрек;

      8) преэклампсия және эклампсиядан кейінгі жағдай;

      9) БЖЗ бастан өткергеннен, контраст-индуцирленген нефропатиядан кейінгі жағдай;

      10) трансплантаттаудан кейінгі бүйрек функциясын бағалау және мониторингтеу;

      11) зәр шығару жүйесі дамуындағы туабіткен ақаулары;

      12) бүйректің түтікше-интерстициальдық аурулары;

      13) тұқым қуалайтын бүйрек аурулары.

      10. МСАК дәрігері немесе нефролог БАТ алып жүрген пациенттердің жағдайын диализаралық кезеңде КХ-ға сәйкес бақылайды, сондай-ақ көрсетілімдер бойынша төмендегі іс-шараларды жүргізеді:

      1) АВФ ультрадыбыстық допплерография жылына кемінде 1 рет, ал АВФ дисфункциясы, тромбозы немесе инфекциялануы жағдайында – шұғыл түрде жүргізіліп, кейін ангиохирургтың консультациясы ұйымдастырылады;

      2) КХ-ға сәйкес сүйектердің денситометриясы (көрсетілімдер бойынша);

      3) хирург-эндокринолог консультациясымен бірге қалқансерікбездерінің УДЗ (көрсетілімдер бойынша);

      4) кардиолог консультациясымен бірге жылына кемінде 1 рет эхокардиограмма;

      5) өкпеқап қуыстарын УДЗ (көрсетілімдер бойынша);

      6) ішперде қуысы ағзаларының УДЗ жылына кемінде 1 рет;

      7) эзофагогастродуоденоскопия (көрсетілімдер бойынша);

      8) вирустық инфекцияға (вирустық гепатит В, вирустық гепатит С, адамның иммунтапшылық вирусы-инфекциясы) иммуноферменттік талдау арқылы оң нәтиже анықталған жағдайда инфекционисттің және (немесе) гепатологтың консультациясы.

  Қазақстан Республикасында
  нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
2-қосымша

Жіті бүйрек зақымдануы және созылмалы бүйрек ауруы бар пациенттің маршрутын ұйымдастыру және мониторингтеу

     


      Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы

      БСА – бүйректің созылмалы ауруы

      БАТ – бүйректі алмастыру терапиясы

      МСАК – медициналық-санитариялық алғашқы көмек

      ФАП – фельдшерлік-акушерлік пункт

      ЖПД – жалпы практика дәрігері

      ШСЖ – шумақтық сүзілу жылдамдығы

      АВФ – артерия-веналық фистула

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
3-қосымша
Нысан

Бүйректі алмастыру терапиясына ауыстыру туралы нефрологтың қорытындысы

      Медициналық ұйым (бұдан әрі – МҰ) атауы ________________________________

      Мекенжайы ____________________________________________________________

      Облыс _______________ Қала ________________ Аудан __________________

      Пациент туралы ақпарат

      1. Пациенттің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), тегі

      _____________________________________________________________________

      2. ЖСН_______________________________________________________________

      3. Үйінің мекенжайы, байланыс телефондары ______________________________

      4. Бекітілген медициналық санитариялық алғашқы көмек (бұдан әрі – МСАК)

      _______________________________________________

      5. МҰ-ға келіп түсті: МСАК жолдамасы бойынша жоспарлы түрде, өз бетінше

      жүгінуі, шұғыл (қажеттісінің астын сызу)

      6. Диагноз:

      А) Негізгі: ________________________________________________________

      Б) Негізгі ауруының асқынуы: бүйректің созылмалы ауруы (бұдан әрі – БСА) 4/5

      саты:

      _____________________________________________________________________

      _____________________________________________________________________

      В) Қосарласқан аурулар:

      _____________________________________________________________________

      7. Ауырған күні: ___________________________________________________

      8. Жүгінген күні: ____________________________________________________

      9. Салмағы ______, кг; жасы ______, жылдар; жынысы______; креатинин

      деңгейі________________________________________________________________

      Шумақтық сүзілу жылдамдығы (бұдан әрі – ШСЖ) ______ мл/мин;

      Бүйректі алмастыру терапиясы (бұдан әрі – БАТ) басталған сәттегі тәуліктік диурез

      көлемі _________________________________________

      10. БАТ-ты жоспарлы бастау үшін көрсетілім болуы (қажеттісінің астын сызу):

      1) ШСЖ ≤ 6 мл/мин;

      2) ШСЖ <10 мл/мин –  уремияның бір және одан көп симптомдары болған кезде: 

      бақыланбайтын гипергидратация және ісіну, бақыланбайтын гипертензия, нутритивті

      мәртебенің және қышқылдық-негіздік жай-күйдің прогрессивті бұзылуы;

      3) ШСЖ ≤ 20 мл/мин – қаупі жоғары пациенттерде (бақыланбайтын ісіну, диабеттік

      нефропатия және нефротикалық синдром кезінде, жүрек фракциясы төмен,

      коморбидтік жай-күйі бар пациенттер);

      4) 30 ммоль/л жоғары қан сарысуындағы несепнәр және/немесе ШСЖ 5 мл/мин / 1-73

      м2-ден төмендеуі (қант диабетімен ауыратын науқастарда 20 мл /мин 1,73 м2-ден

      төмен); рН капиллярлық қанның 7,2-ден стандартты бикарбонаты 20 ммоль / л-дан

      төмен, буферлік негіздердің тапшылығы аз – 10 ммоль/л гиперкалиемия 6,5 ммоль/л

      жоғары;

      5) анурия 24 сағаттан асады.

      11. Шұғыл алмастырушы бүйрек терапиясы үшін көрсетілімдердің болуы

      (қажеттісінің астын сызу):

      1) қан сарысуының несепнәрі 30 ммоль/л жоғары, ШСЖ төмендеуі <5 мл/мин (қант

      диабеті пациенттерінде – ШСЖ кезінде <10 мл/мин);

      2) 6,5 ммоль/л жоғары түзетілмейтін гиперкалиемия;

      3) анурия пациенттерде 12-24 сағаттан артық;

      4) ми мен өкпенің ісінуі түріндегі қауіпті клиникалық көріністер, уремиялық

      коматозды немесе комоматозды жай-күй, уремиялық энцефалопатияның, уремиялық

      перикардиттің, плевриттің, уремиялық қанау синдромының, тұрақты құсудың,

      эритропоэтиндермен емдеуге келмейтін уремиялық генез анемиясының,

      диуретиктерге, анасарктарға төзімді жаппай ісінулердің, дене салмағының біртіндеп

      төмендеуінің клиникалық көріністері. Барлық жағдайлар зертханалық және аспаптық

      мәліметтермен расталады;

      12. БАТ-тың түрі (қажеттісінің астын сызу):

      гемодиализ; аптасына 3 рет/ аптасына 2 рет/ аптасына 1 рет;

      перитонеалдық диализ;

      бүйректі трансплантаттау;

      Барлық жағдайлар зертханалық және аспаптық деректермен расталады.

      13. Пациент денсаулық сақтау басқармасы бекіткен ДБ/ДО тізімімен танысты:

      Иә/Жоқ (қажеттісінің астын сызу)

      14. Пациент таңдаған ДБ/ДО атауы: ___________________________

      МҰ бас дәрігерінің емдеу жұмысы жөніндегі орынбасары ТАӘ (ол болған жағдайда)

      _________________(қолы)

      Нефролог дәрігердің ТАӘ (ол болған жағдайда) _______________________ (қолы)

      М.О. толтырылған күні 20 ____ ж. "___" _____ .

      Ескертпе: қорытынды МЦЖ-ға тіркеледі

      Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы

      ДБ/ДО – диализ бөлімшесі/диализ орталығы

      ммоль/л – литріне миллимоль

      МЦЖ – медициналық цифрлық жүйе

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
4-қосымша

Диализ бөлімшесінің және (немесе) орталығының құрылымына қойылатын талаптар

      1. Диализ залы (бір диализ орнына кемінде 7 м2)

      2. Емшара кабинеті

      3. Ерітіндерді және суды дайындау үйжайы

      4. Қойма (диализ ерітінділерін, таблетка түріндегі тұзды және шығын материалдарын сақтауға арналған)

      5. Бас мейіргердің кабинеті (дәрі-дәрмек шкафы бар)

      6. Дәрігер кабинеті

      7. Персоналдың демалыс бөлмесі

      8. Пациенттерге арналған гардероб

      9. Персоналға арналған дәретхана

      10. Пациенттерге арналған дәретхана

      11. Санитариялық бөлме (құрал-жабдықтарды сақтауға, дезинфекциялық құралдарды дайындауға арналған)

      12. Медициналық қалдықтарды уақытша сақтау бөлмесі

      Суды тазарту жүйесі және диализ концентратын дайындау:

      1. Су тазарту жүйесі алдын ала тазарту жүйесінен, кері осмос жүйесінен және тазартылған суды тарату жүйесінен тұрады.

      2. Тазартылған суды тарату жүйесінде тұйық жүйенің болуына жол берілмейді.

      3. Су құбыры жүйесі орналасқан орынжайға күннің сәулесі түспеуі керек.

      4. Су тазарту жүйесіне арналған орынжайға қойылатын талаптар зауыт-өндірушінің ұсыныстарына сәйкес болуы қажет.

      5. Тазартылған су өндірісі (бұдан әрі – Пермеат) су тазарту жүйесі арқылы Қазақстан Республикасының Ұлттық стандарты "Гемодиализге арналған су" ҚР СТ талаптарына сәйкес қамтамасыз етіледі.

      6. Су тазарту көрсеткіштерін бақылау күнделікті Қазақстан Республикасының Ұлттық стандарты "Гемодиализге арналған су" ҚР СТ талаптарына сай жүргізіледі.

      7. Су тазарту жүйесі 2б класты медициналық құралдарға жатады. Жыл соңына дейін су тазарту жүйесіне техникалық қызмет көрсету шарты мен құжатталған техникалық қызмет есебі болуы тиіс.

      8. Гемодиализге арналған концентрленген ерітінділердің дайындалуы Қазақстан Республикасының Ұлттық стандарты "Гемодиализ және оған байланысты терапияға арналған концентраттар" ҚР СТ талаптарына сәйкес болуы тиіс. Диализдік ерітінділерді дайындау үшін тазартылған суды СТ РК "Гемодиализге арналған су" ҚР СТ стандартына сәйкес өндіру қамтамасыз етіледі.

      9. Кіші операция залдарының жұмысы "Денсаулық сақтау объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 11 тамыздағы № ҚР ДСМ -96/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21080 тіркелді) сәйкес ұйымдастырылады.

      10. Диализдік қолжетімділік қалыптастыру кезінде БСА G4-5 сатыдағы пациент маршрутының сызбасы, диализдік енгізу түрлері және олардың қамтамасыз етілу талаптары осы қосымшадағы сызба мен кестеде көрсетілген.

      Диализдік қолжетімділік қалыптастыру кезіндегі бүйректің созылмалы ауруының (бұдан әрі – БСА) G4–5 сатыдағы пациенттің маршрутының сызбасы:

     


      Кесте. Диализдік жолмен енгізу түрлері және олардың қамтамасыз етілу талаптары

Диализдік жолмен енгізу түрі

Қолдану ауқымы

Медициналық көмектің көрсетілу жағдайлары

Арнайы маман

Тамыр арқылы енгізу уақытша – тұрақты енгізуге дейін қолданылатын екі (үш) қуысы бар гемодиализ катетері

БЖЗ бар балалар мен ересектер, токсикология, БСА G5 сатыдағы емдеудің бастапқы кезеңіндегі пациенттер

Стационарлық, стационарды алмастыратын (манипуляциялық бөлме болған жағдайда)

"Анестезиология және реаниматология (ересектер, балалар)", "Нефрология (ересектер, балалар)" мамандығы бойынша сертификаты бар, БАТ кезінде тамыр арқылы енгізу курсын өткен маман

Тамыр арқылы енгізу тұрақты: екі каналды туннельдік перманентті катетер жиналмалы, манжеті бар, сыртқы бөлігі зақымданған жағдайда ауыстыру мүмкіндігімен

Диализдік жолмен енгізу тұрақты (АВФ, АВ-графт, перитонеалдық жолмен енгізу) мүмкін болмаған жағдайда, БСА G5 сатыдағы пациенттер

Стационарлық бөлімше, интервенциялық рентген-хирургия бөлімшесі

"Анестезиология және реаниматология (ересек, балалар)", "Ангиохирургия (ересек, балалар)" сертификатына ие маман

Тамыр арқылы енгізу тұрақты: артерия-веналық фистуланың модификациялары

БСА G5 сатыдағы пациенттер

Стационарлық, стационарды алмастыратын құрылымдар (кіші операциялық залы болған жағдайда)

"Ангиохирургия (ересек, балалар)" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

Тамыр арқылы енгізу тұрақты: аутовена немесе жасанды материалды пайдалана отырып, тамырды протездеу (АВ-графт)

БСА G5 сатыдағы, төмен қан қысымы бар, перифериялық тамыр желісі нашар дамыған пациенттер (диабеті барлар, дене салмағы 20-30 кг аралығындағы балалар, егде жастағы пациенттер), сондай-ақ тромботикалық асқынуларға немесе атеросклеротикалық тамыр зақымдалуларына бейім адамдар

Стационарлық

"Ангиохирургия (ересектер, балалар)" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

АВФ немесе АВ-графттағы баллондық вазодилятация, ангиопластика және тромбоэкстракция

БСА G5 сатыдағы тромбоз, стеноз тиімді қан ағымының жеткіліксіздігі салдарынан бастапқы немесе қайталама АВФ немесе АВ-графттың дисфункциясы бар пациенттер

Стационарлық

"Ангиохирургия (ересектер, балалар)" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

Перитонеалдық катетерді импланттау, қайта импланттау немесе алып тастау

Перитонеалдық диализ жүргізуге көрсетілімдер бар БСА G5 сатыдағы, пациенттер

Стационарлық

"Жалпы хирургия" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      БСА – бүйректің созылмалы ауруы

      БАТ – бүйректі алмастыру терапиясы

      ШСЖ– шумақтық сүзілу жылдамдығы

      ТАПД – тұрақты амбулаториялық перитонеалдық диализ

      АПД – автоматты перитонеалдық диализ

      ОВК – орталық веналық катетер

      ДБ – диализ бөлімшесі

      ДО – диализ орталығы

      БЖЗ – бүйректің жіті зақымдануы

      АВФ – артерия-веналық фистула

      АВ – артерия-веналық

      АҚ – артериалдық қысым

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
5-қосымша

Бүйректің созылмалы ауруының (бұдан әрі – БСА) G4-5 сатыдағы пациенттерге арналған жадынама

Құрметті пациент!

      Сізге БСА _______ сатысы диагнозы расталды. Бұл жағдай бүйректеріңіздің қызметі толық емес екенін көрсетеді және алдағы уақытта Сізге өмір сапасын жақсарту үшін бүйректі алмастыратын терапия қажет болады. Бүйректі алмастыру терапиясына (бұдан әрі – БАТ): гемодиализ (бұдан әрі – ГД), перитонеалдық диализ (бұдан әрі – ПД) және бүйректі трансплантаттау жатады.

      Гемодиализ – бұл қанды "Жасанды бүйрек" деп аталатын арнайы аппарат көмегімен тазартатын ем әдісі.

      Перитонеалдық диализ – бұл іш қуысына орнатылған арнайы катетердің көмегімен диализ ерітіндісімен шығару арқылы қанды тазарту әдісі. Бұл емшараны өз бетінше, үй жағдайында орындауға болады.

      Бүйректі трансплантаттау – донордан алынған сау бүйректі (тірі кезіндегі немесе мәйіттік донор) реципиенттің іш қуысының төсасты аймағына орнатып салу операциясы. Донор бүйрегін ауыстырып салу пациентке толққанды өмір сүруге және әлеуметтік қайта бейімделуге мүмкіндік береді.

      БАТ жүргізудің өз ерекшеліктері мен әртүрлі асқынулардың даму қаупі бар, осы туралы дәрігер Сізге толық ақпарат береді.

      Қойылған қағидаларды ұстану арқылы қауіпті жағдайларды азайтып, емдеу нәтижесін жақсартып, өміріңіздің ұзақтығы мен сапасын арттыруға болады:

      1. Емдеуді бастағанға дейін:

      1) нефролог дәрігер Сізге емдеу қағидаттарын жеңіл түсінікті етіп түсіндіріп, емдеу әдісін таңдауда еркіндік береді, сонымен қатар Сіздің өңірдегі гемодиализ орталықтары және (немесе) бөлімшелері туралы толық және нақты ақпарат ұсынады.

      2) Өзіңіз бекітілген емханадан В және С гепатиттеріне талдаулар тапсырылады, қажет болса В гепатитіне қарсы вакцинация жүргізіледі; В және (немесе) С гепатиті анықталған жағдайда толық зерттеп-қараудан өтуге және қажет болса вирусқа қарсы ем алу үшін емхана дәрігері Сізді инфекционист дәрігерге (немесе гепатологқа) жібереді;

      3) диализ орталығының дәрігеріне В және С вирусты гепатиттері бойынша зерттеп-қарау нәтижелерін, В гепатитіне қарсы жүргізілген вакцинация туралы құжаттарды және ЖИТС-инфекциясына жасалған зерттеулердің қорытындыларын ұсыну қажет;

      4) Сізге қол тамырларын ультрадыбыстық зерттеу әдісімен тексеру жүргізіледі;

      5) тізбе бойынша қажетті талдауларды тапсырғаннан кейін (олардың жарамдылық мерзімі шектеулі) және диализ бөлімшесінің немесе орталығының тамыр хирургінің кеңесімен (емдеуге жатқызуға арналған ұсыныстары бар қорытынды), медициналық-санитариялық алғашқы көмек дәрігерінің жолдамасы бойынша, емдеуге жатқызу бюросының порталы арқылы Сізді ауруханаға жатқызады және тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде тамыр арқылы енгізу операциясын жасайды (артерия-веналық фистула немесе шунт, уақытша және (немесе) тұрақты катетерді орнату, перитонеалдық катетер). Операциядан кейін екі-үш апта ішінде фистула қалыптасады, бұл емшараларды қабылдауға дайын екендігін білдіреді.

      Егер шұғыл емдеуді бастау қажет болса (калийдің кенеттен жоғарылауы, ісінудің күшеюі, улану, бақылаусыз қан қысымы), Сіз нефролог дәрігерге хабарласасыз (байланыс деректері ақпараттық келісімнің соңында көрсетілген), ол өміріңізді сақтап қалу үшін әрі қарайғы шараларды қабылдауға шешім қабылдайды.

      2. Емдеу барысы жайлы ақпарат:

      1) гемодиализ аптасына 3 рет, әрбірі 4 сағаттан – аптасына 12 сағат жасалады. Емдеуші дәрігеріңіз Сізге жеке емдеу бағдарламасын құрып береді, соны ұстанып емделіңіз (белгіленген емшараларды жіберіп алмаңыз!);

      2) ПД күнделікті, күніне 3-5 рет ерітіндімен шығару режимімен өткізіледі;

      3) медициналық персонал емшараларды асептика және антисептика қағидаларын сақтай отырып жүргізеді;

      4) зерттеп-қарау және емдеу қолданыстағы КХ-ға және осы Стандартқа сәйкес жүргізіледі;

      5) диализ аралығындағы кезеңде Сізге сұйықтық қабылдау режимін (сұйықтық мөлшерін дәрігеріңіз белгілейді) және диетаны (дәрігер ұсынған) қатаң сақтауыңыз қажет.

      6) ай сайын емдеуші дәрігеріңіз гемодиализ емшарасының тиімділігін адекваттылық индексі (Kt/v) бойынша бағалап отырады. Бұл көрсеткіш диализ уақытын есепке ала отыра, гемодиализге дейінгі және одан кейінгі несепнәрдегі қан талдауларының нәтижелері негізінде арнайы формула арқылы есептеледі (айына кем дегенде 1 рет). Бұл көрсеткіш орташа есеппен 1,2–1,3-тен төмен болмауы тиіс.

      7) перитонеалдық диализ емшарасы кезінде емдеуші дәрігеріңіз ай сайын терапияның тиімділігін апталық Kt/V индексі бойынша бағалайды -кемінде 2,0 болуы тиіс, ал қажет болған жағдайда іш қуысының жағдайын бағалау үшін тест (әр 6 ай сайын) жүргізіледі.

      8) Сізде диализ пациентінің төлқұжатының болуы тиіс (бүйректің созылмалы ауруының G4-5 сатыдағы пациентке арналған жадынаманың қосымшасы);

      9) Сіз әр айдың соңында шығару (ауруханадан шығардағы үзінді көшірме) түпнұсқалары, сондай-ақ зерттеулер мен консультациялардың барлық нәтижелерінің көшірмелері және (немесе) түпнұсқаларын алуға заңды құқығыңыз бар және көшірмелерін бекітілген емханаңыздағы дәрігерге тапсыра аласыз.

      10) Сіз бекітілген емханада кемінде 6 айда 1 рет тұрақты түрде тексеріле аласыз, нәтижелердің көшірмесін сұрауға құқылысыз.

      3. Бүйректі ауыстыруға арналған күту парағына жазылу туралы ақпарат:

      1) Сіздің емдеуші дәрігеріңіз жүргізілген зерттеулер нәтижесінде бүйректі трансплантаттау бағдарламасына қатысуға жарамдылығыңыз туралы қорытынды шығарады;

      2) Сізде қарсы көрсетілімдер анықталмаса, емдеуші дәрігеріңіздің таныстыратын тізбесі бойынша күту парағына қою жүзеге асырылады;

      3) ықтимал реципиенттерді тіркеліміне енгізу немесе енгізуден бас тарту туралы шешім өңірдегі мультипәндік мамандар тобының қорытындысы ретінде рәсімделеді;

      4) 18 (он сегіз) жастағы және одан үлкен, әрекетке қабілетті, реципиентпен генетикалық байланыстағы және (немесе) онымен тіні үйлесетін, ағзасын (ағзасының бөлігін) және (немесе) тіндерін (тінінің бөлігін) одан әрі трансплантаттау үшін алуға жазбаша нотариат куәландырған келісімін білдірген адам ағзаның (ағза бөлігінің) және (немесе) тіндердің (тін бөлігінің) тірі кезінде доноры бола алады;

      5) 18 (он сегіз) жастағы және одан үлкен, миының біржола семуі расталған, ағзалары (ағзасының бөлігі) және (немесе) тіні (тінінің бөлігі) реципиентке трансплантаттау үшін пайдаланылуы мүмкін адам қайтыс болғаннан кейінгі донор болуы мүмкін.

      6) ықтимал реципиенттерді тіркеліміне жазылу Сіз барлық қажетті зерттеулер тізбесінен өткеннен кейін және трансплантаттау бойынша Транспланттауды және жоғары технологиялық көрсетілетін медициналық қызметтерді үйлестіру жөніндегі республикалық орталығынан жазбаша хабарлама алынған кезде ғана жарамды болады.

      7) күту парағында Сізге реципиент мәртебесі тағайындалған кезде, HLA-антигендерін (тіндердің үйлесімділік гендерін) анықтау үшін бір рет қана қан талдауын, ал трансплантаттың сәтті қабылдануына әсер ететін лейкоцитарлық антиденелерді анықтау және мониторингілеу үшін әр 3 ай сайын қан талдауларын өткізесіз.

      8) жеке басын куәландыратын құжаттары, медициналық құжаттаманың көшірмелері (үзінді көшірмелер, талдау және зерттеу нәтижелері), киім-кешек, ауыстырылатын аяқ киім және жеке гигиена заттарының жиынтығы бар жол сөмкесін алдын ала дайындап, қолжетімді жерде орналастырыңыз. Егер Сізді трансплантаттау орталығына шұғыл емдеуге жатқызу үшін шақыратын жағдай туындаса, ұялы телефоныңызды және тіркеу кезінде көрсеткен туысыңыздың телефонын өшірмей, тәулік бойы тұрақты қолжетімділік аймағында ұстаңыз.

      Барлық сұрақтар бойынша емдеуші дәрігеріңізге, Диализ орталығының басшысына және (немесе) Бөлімше меңгерушісіне, сондай-ақ бас нефрологқа хабарласыңыз. Жоғарыда аталған тұлғалардың барлық байланыс ақпаратын емдеуші дәрігеріңізден аласыз.

      Жадынамен таныстым

      ____________________________________ пациенттің ТАӘ (ол болған жағдайда)

      _______________________ қолы

      ____________________________________ Заңды өкілінің ТАӘ (ол болған жағдайда)

      (қажеттілік туындағанда)

      _______________________ қолы

      Ақпаратты ұсынған _________________________ дәрігердің ТАӘ

      (ол болған жағдайда)

      __________қолы

      Күні ____________________

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
6-қосымша

Диализдік пациенттің төлқұжаттық нысаны

Тегі


Аты


Әкесінің аты (ол болған жағдайда)


Туған күні


ЖСН


Бағдарламалық диализды бастау күні


Қан тобы және резус фактор


Дәрі-дәрмектерге аллергиялық реакциялар (көрсету қажет)


АХЖ-10-да көрсетілген негізгі диагноз


Қосарласқан диагноз


Тұрғылықты мекенжайы және байланыс деректері


Жақын туысы немесе байланысуға болатын адам, қамқоршының тұратын мекенжайы мен байланыс деректері


Диализ орталығының мекенжайы мен телефоны


Диализ орталығы дәрігерінің байланыс деректері


Тамыр арқылы енгізу туралы ақпарат (АВФ-ның, тұрақты катетердің, перитонеалдық катетердің орналасуы)


Пациенттің қабылдайтын негізгі дәрі-дәрмектер тізімі


      Ескертпе: диализдік терапия алатын әр пациентте әрдайым, ақпараты бар осы төлқұжат болуға тиіс.

      Пациенттің жағдайы өте ауырлығы (естен танып, бағдарсыз күйде немесе еріп жүретін адамсыз) анықталған жағдайда, төлқұжатта көрсетілген байланысуға болатын тұлғаларға дереу хабарласып, жедел медициналық жәрдем бригадасын шақыра отырып, алғашқы көмек көрсетілуі тиіс.

      Қатаң түрде тыйым салынады !!! АВФ-пен қан қысымын өлшеуге және қолыңызға инъекция жасауға болмайды.

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      ЖСН – жеке сәйкестендіру нөмірі

      АХЖ-10 – 10-шы қайта қараудағы аурулардың халықаралық жіктемесі

      АВФ – артерия-веналық фистула

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
7-қосымша

Тамыр арқылы енгізуді қамтамасыз ету және диализді жүргізу үшін перитонеалдық катетерді импланттау/қайта импланттау

Диализдік жолмен енгізу түрі

Қолданылу аясы

Медициналық көмек көрсету шарттары

Бейінді маман

Тамыр арқылы енгізу уақытша – гемодиализ үшін екі (үш) люменді катетер, тұрақты енгізу жасалғанға дейін.

Жіті бүйрек зақымдануы бар, токсикология, БСА G5 сатыдағы балалар мен ересек пациенттер емнің бастапқы кезеңінде

Стационарлық, стационарды алмастыру (манипуляциялық бөлме болған жағдайда)

"Анестезиология және реаниматология ересектер, балалар", "Ересектер, балалар нефрологиясы" мамандығы бойынша сертификаты бар және БАТ-та тамыр арқылы енгізуді қалыптастыру бойынша оқу курсын өткен маман

Тамыр арқылы енгізу тұрақты: екі каналды туннельдік перманентті катетер жиналмалы, манжеті бар, сыртқы бөлігі зақымданған жағдайда ауыстыру мүмкіндігімен

БСА G5 сатыдағы пациенттер, тұрақты диализдік енгізу (АВФ, АВ-графт, перитонеалдық енгізу) мүмкін болмаған жағдайда

Стационарлық, интервенциялық рентген-хирургия бөлімі

"Анестезиология және реаниматология ересектер, балалар", "Ангиохирургия ересектер, балалар" сертификаты бар маман

Тамыр арқылы енгізу тұрақты: АВФ өзгертулермен

БСА G4-5 сатыдағы пациенттер

Стационарлық

"Ересек және балалар ангиохирургиясы" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

Тамыр арқылы енгізу тұрақты: (АВ-графт) аутвенаны немесе жасанды материалды пайдалана отырып тамырды протездеу

БСА G5 сатыдағы, төмен АҚ бар, шеткершілік аймақтағы тамыр желісі жеткіліксіз дамыған (диабеті барлар, дене салмағы 20-30 кг балалар, егде жастағы пациенттер), тромбоздық асқынуларға немесе тамырлардың атеросклеротикалық зақымдануына бейім адамдар

Стационарлық

"Ересектер мен балалардың аңгиохирургиясы" мамандығы бойынша сертификаты бар маман"

Баллондық вазодилатация, ангиопластика, тромбоэкстракция АВФ немесе АВ-графтттың

БСА G5 сатыдағы, тромбоздану, стеноздану, тиімді қан ағынының жеткіліксіздігі салдарынан біріншілік, екіншілік АВФ немесе АВ-графтттың дисфункциясы бар пациенттер

Стационарлық

"Ересек және балалар ангиохирургиясы" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

Перитонеалдық катетерді импланттау, қайта импланттау немесе алып тастау

БСА G5 сатыдағы және перитонеалдық диализ жүргізу қажеттігі бар пациенттер

Стационарлық

"Жалпы хирургия" мамандығы бойынша сертификаты бар маман

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      БСА – бүйректің созылмалы ауруы

      БАТ – бүйректі алмастыру терапиясы

      АВФ – артерия-веналық фистула

      АҚ – артериалдық қысым

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
8-қосымша

Ағзалардың ықтимал реципиенттерінің тіркелімін қалыптастыру және жүргізу

      1) емхананың немесе кабинеттің нефролог дәрігері (ол болмаған жағдайда – медициналық-санитариялық алғашқы көмек (бұдан әрі – МСАК) маманы) бүйректі трансплантаттау жасалған пациенттердің (бұдан әрі – бүйрек реципиенттері) өңірлік дерекқорын қалыптастырады және жүргізеді;

      2) реципиентті ауруханадан шығару кезінде, Трансплантаттау орталығы оны тұрақты тұрғылықты мекенжайы бойынша әрі қарай бақылау мен зерттеп-қарау жүргізу мақсатында астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті денсаулық сақтау басқармаларына хабарлама жолдайды;

      3) емхананың немесе кабинеттің нефролог дәрігері (болмаған жағдайда – МСАК маманы) жыл сайынғы қаңтардың 10-ына дейін өңірлік трансплант-үйлестірушіге Транспланттауды және жоғары технологиялық көрсетілетін медициналық қызметтерді үйлестіру жөніндегі республикалық орталығы трансплантатталған пациенттердің тізімін ұйым бойынша ұсынуы тиіс, бұл өңір бойынша біріктірілген тізімді жасау және донорға қатысты спецификалық антиденелерді анықтау бойынша қаражатты бюджетке енгізу үшін қажет.

      4) емхананың немесе кабинеттің нефролог дәрігері (ол болмаған жағдайда — МСАК маманы) реципиенттерді тоқсан сайын бекітілген Трансфузиология ғылыми-өндірістік орталығының қан алу графигіне сәйкес қан тапсыру үшін өңірлік қан орталығына жолдайды (лейкоцитарлық донорға тән антиденелерді анықтауға арналған жолдама нысаны осы Тәртіптің 1-қосымшасында көрсетілген);

      5) өңірлік қан орталығы тоқсан сайын қан үлгілерін HLA-зертханасына жеткізеді;

      6) HLA-зертханасының маманы иммунологиялық зерттеу жүргізіп, оның нәтижелерін донорлар мен реципиенттерді есепке алудың медициналық цифрлық жүйесінің дерекқорына енгізеді, сондай-ақ емхананың немесе кабинеттің нефролог дәрігеріне (ол болмаған жағдайда – МСАК маманына) жолдайды.

      НЫСАН

Лейкоциттік антиденелерді анықтауға жолдама Направление на исследование лейкоцитарных антител

      Зерттеу әдісі (кестеде белгілеу) (Метод исследования (отметить в таблице)):

№

Ағзалық трансплантаттау және/немесе ГДЖ трансплантаттау үшін зерттеу түрі(Вид исследования для органной трансплантации и/или трансплантации ГСК)

Белгі(отметка)

1

Ағындық цитофлуориметрия әдісімен cарысу үлгісінде HLA-антиденелердің болуын анықтау (Определение наличия HLA-антител в образце сыворотки методом проточной цитофлуориметрии)

□

2

Ағындық цитофлуориметрия әдісімен сарысу үлгісіндегі 1 және 2 класты HLA-антиденелерінің ерекшелігін анықтау (Определение специфичности HLA-антител 1 и 2 класса в образце сыворотки методом проточной цитофлуориметрии)

□

3

Ағындық цитометрия (PRA) әдісімен HLA- антиденелерімен сарысудың сенсибилизация пайызын анықтау (Определение процента сенсибилизации сыворотки HLA-антителами методом проточной цитометрии (PRA))

□

4

ИФА (Elisa test) әдісімен сарысу үлгісіндегі сенсибилизация деңгейін - HLA антиденелерінің пайызын анықтау (Определение уровня сенсибилизации-процента HLA-антител в образце сыворотки методом ИФА (Elisa test))

□

      Бастапқы үлгінің түрі/вид первичного образца: Ұйығыш активаторы бар қан (кровь с

      активатором свертывания)

      Медициналық ұйым атауы (Наименование медицинской организации)___________

      Бөлімше (Отделение) ____________________________________________________

      Зерттеп-қаралушының ТАӘ (ФИО обследуемого) ____________________________

      Туған күні (Дата рождения) ____________________________

      Ұлты (Национальность) _______________________________

      Мекенжайы, телефон (Домашний адрес, телефон) ____________________________

      Диагнозы (Диагноз):

      1. Негізгі (Основной): ___________________________________________________

      2. Қосарласқан (Сопутствующий):

      Аутоиммунды аурудың болуы: ___________________________________________

      (Наличие аутоиммунного заболевания)

      Қантты диабеттің болуы: ________________________________________________

      (Наличие сахарного диабета)

      Трансплантаттау анамнезі (Трансплантационный анамнез):

      3. Трансплантаттау күні (Дата трансплантации): ___________________

      4. Донордың HLA фенотипі (HLA фенотип донора): A __ __ B __ __ DR __ __ Cw __

      __ DQ __ __ DP__ __

      5. Трансплантаттауды өткізу орны (Место проведения трансплантации): ________

      6. Трансплантатэктомия күні (Дата трансплантатэктомии): ____________________

      Гематрансфузиялық анамнез (Гемотрансфузионный анамнез):

      7. Тромбоциттер құю саны (Количество переливаний тромбоцитов) _____________

      құю күндері (даты переливаний) _________

      Акушерлік aнамнез (Акушерский анамнез):

      8. Жүктілік саны (Количество беременностей) ___: босану саны (родов)___ түсік саны

      (абортов) ____

      Жүргізілген десенсибилизациялық терапиялар (Проведенные десенсибилизирующие

      терапии):

      9. Ритуксимабты енгізу күні (көктамырішілік иммуноглобулиндер, антиципаторлық

      глобулиндер)

      (Дата введения ретуксимаба (внутривенные иммуноглобулины, антиципаторные

      глобулины):

      _______________________________________________________________________

      10. Плазмаферезді жүргізу күні (Дата проведения плазмофореза) _______________

      Басқалары (Прочее):

      11. ЦМВ мәртебесі (ЦМВ статус): __________________________________________

      12. Иммуносупрессивті терапия (күні, ұзақтығы): _____________________________

      Иммуносупрессивті терапия (дата/продолжительность)

      Қан тобы мен резус-факторы (Группа крови и резус-фактор)____________________

      ҚЖТ лейкоциттердің жалпы саны (Количество лейкоцитов в ОАК) ______________

      Бластты жасушалардың жалпы саны (Количество бластных клеток) ______________

      Емдеуші дәрігердің тегі, аты, әкесінің аты, қолы мен мөрі_______________________

      (Фамилия, имя, отчество, подпись и печать лечащего врача)

      Жауапты тұлғаның байланыс телефоны (Контактный телефон ответственного лица):

      ____________________

      Қан үлгісін алған мейіргер ТАӘ ____________________________________________

      (ФИО медсестры проводивщий забор крови)

      Үлгінің алынған күні (Дата забора образца ) ___________________

      Үлгінің алынған уақыты (Время забора образца )______________________________

      Ескертпе

      (Примечание)_________________________________________________________

      1-ден 1 парақ Стр 1 из 1

      *** жолдамаға жеке куәлік немесе туу туралы куәліктің көшірмесін қоса тіркеу қажет.

      необходимо прилагать к направлению копию удостоверения личности или

      свидетельство о рождении

Реципиентті зерттеп-қарау тізімі мен жиілігі

Міндетті зерттеулер

Зерттеулердің жиілігі

Қосымша зерттеулер

Қанның жалпы талдауы

үйге шығарылғаннан кейін екі апта ішінде: аптасына 1 рет
келесі үш ай ішінде: екі аптада бір рет" деп аударылады.
келесі бір жыл ішінде: айына бір рет
Операциядан кейінгі 1-2 жыл ішінде: әр 3 айда бір рет (жиілігі әрбір жеке жағдайға байланысты анықталады)
Өмір бойы әр 6 айда бір рет

ҚСК зерттеуі

Несептің жалпы талдауы

Паратгормон
Прокальцитонин

Жалпы ақуызды, жалпы билирубинді, холестеринді, несепнәрді, несепқышқылды, альбуминді, креатининді, глюкозаны, калийді, натрийді, кальцийді, магнийді, фосфорды, С-реактивті ақуызды, жалпы холестеринді және оның фракцияларын анықтау

А, М, G кластарындағы иммуноглобулиндер. Т- және В-лимфоциттердің субпопуляцияларының санын анықтау. Зәрдегі Декои- жасушаларды анықтау

АСТ, АЛТ және сілтілі фосфатазаның белсенділігін анықтау.

Креатинин деңгейі бастапқы деңгейден 30%-дан жоғарылаған жағдайда трансплантаттың биопсиясы

Есептелген ШСЖ, күнделікті ақуыз жоғалту

Трансплантаттың радиоизотопты ренографиясы

Циклоспорин А (такролимус) С0 базалық концентрациясы және ИС - С2 қабылдағаннан соң 2 сағаттан кейінгі күйі.

Остеоденситометрия

Бүйрек трансплантатының тамырларын УЗДГ, транспланттың , қуықты УДЗ

Трансплантаттың динамикалық сцинтиграфиясы

ХҚҚ, фиброген есептеуі бар
ІБТУҒ. ПУ

Операциядан кейінгі алғашқы
6 ай ішінде әр 3 айда бір рет
1 жыл ішінде әр 6 айда бір рет, одан кейін көрсеткіштерге байланысты


ЭКГ Кеуде қуысы ағзалары рентгенографиясы

1 жыл ішінде – әр тоқсан сайын 1 рет және көрсеткіштерге байланысты; өмір бойы – жылына 1 рет және көрсеткіштерге байланысты

Көрсеткіштер бойынша компьютерлік томография

ИФА әдісімен Candida albicans, ЦМВ, герпес вирусы, полиомавирус, парвовирус, В және С вирусты гепатиттері, АИТВ-инфекциясы, сифилиске қарсы қанның IgG және IgM антителерін анықтау



Донорға тән лейкоцитарлық антиденелерді анықтау

Трансплантаттаудан кейінгі 1 жыл ішінде әр 3 айда бір рет, одан кейін:
негативті жағдайда жылына 1 рет
позитивті жағдайда әр 3 айда 1 рет

Донорға тән лейкоцитарлық антиденелерді анықтау

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      ГДЖ – гемопоэздік дің жасушалары

      ҚЖТ – қанның жалпы талдауы

      ҚСК – қышқылдық-сілтілік күй

      АСТ – аспартатаминотрансфераза

      АЛТ – аланинаминотрансфераза

      ШСЖ– шумақтық сүзілу жылдамдығы

      УЗДГ– ультрадыбыстық допплерография

      УЗИ – ультрадыбыстық зерттеу

      ІБТУ – ішінара белсендірілген тромбопластин уақыты

      ПТУ – протромбин уақыты

      ХҚУ– халықаралық қалыпқа келтірілген қатынас

      ЭКГ – электрокардиограмма

      ЦМВ – цитомегаловирус

      АИТВ-инфекциясы – адамның иммун тапшылығы вирусының-инфекциясы

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
9-қосымша

Бүйректі трансплантаттаудан кейін пациентке жадынама (брошюра)

      Қандай жағдайларда емдеуші дәрігерге дереу жүгіну керек?

      1) Температура 38°-ден жоғары көтерілген жағдайда және жалпы әлсіздік кезінде.

      2) Трансплантат аймағында ауырсыну, ісіктер және тығыздықтың пайда болуы.

      3) Ауыстырып салынған бүйрек жағындағы аяқтың ісінуі.

      4) Зәр мөлшерінің күрт төмендеуі немесе күніне 1 кг-нан артық салмақ қосу.

      5) Зәр шығару кезіндегі ауырсыну.

      Дәрігерге бару жиілігі:

      үйге шығарылғаннан кейін 2 апта ішінде: аптасына 1 рет,

      келесі 3 ай ішінде: 2 аптада 1 рет,

      келесі жыл ішінде: айына 1 рет,

      операциядан кейін 1-2 жыл ішінде: үш айда 1 рет (жиілік әрбір жеке жағдайға байланысты),

      өмір бойы-6 айда 1 рет.

      Дәрігерге барған кезде тексерулер тізбесі:

      жалпы қан талдауы және иммуносупрессанттардың дозасын тексеру;

      кеуде қуысының шолу рентгенографиясы;

      қан талдауы (жалпы, креатинин) ;

      жалпы несеп талдауы;

      радиоизотоптық диагностика: әдетте операциядан соң 3 айдан кейін немесе дәрігердің нұсқауымен;

      креатинин клиренсі: пациенттің әр кіріп- шығуында және жыл сайын есептік түрде (балалар үшін CKD-EPI немесе Шварц формулалары бойынша);

      бүйректің қызметі мен күйін анықтау үшін жыл сайынғы қарап- тексеру қажет (гепатит пен вирустарға талдаулар, эндоскопия, рентген).

      Бауыр қызметін, холестерин барын, қандағы қантты бағалау үшін дәрігерге барған сайын қан талдауы алынады. Қанды аш қарынға тапсырған жөн, талдау нәтижелеріне байланысты иммуносупрессанттардың дозасы түзетіледі.

      Күнделік жазбаларын жүргізу (1-4 кестелер). Ауруханадан үйге шығарылғаннан кейін пациент күнделік жүргізеді және оны бақылау үшін дәрігерге немесе мейіргерге қабылдау кезінде ұсынады.

      Пациенттің күнделігіне төмендегілер кіреді:

      1. Белсенділік параметрлері. Күніне бір рет таңертең, бір уақытта дене температурасын, пульсті, қысымды өлшеп, жазу керек.

      2. Салмақ. Күн сайын таңертең тамақтанар алдында дене салмағын өлшеп, жазып отыру керек. Өлшеу алдында міндетті түрде зәр шығару керек, әрқашан бірдей жеңіл киімде және бірдей таразыда өлшену керек.

      3. Дәрілік препараттарды қабылдау.

      Әрбір дәрі түрін қабылдау, кальциневрин ингибиторларының концентрация деңгейі және дозалау өзгерістері пациенттің күнделігіне тіркеледі, бұл күнделік әрбір ауруханаға барған сайын медициналық персоналға тексеру үшін беріледі.

      Дәрігер жаңа дәріні тағайындаған жағдайда, ол пациенттің күнделігіне енгізіледі.

      Күнделікте тағайындау, доза және қабылдау уақыты көрсетіледі.

      Саяхат кезінде пациент әрқашан өзімен бірге иммунодепрессанттар мен басқа да қабылдайтын дәрілерін алып жүруі тиіс.

      4. Қабылдамау

      Қабылдамау әдеттегі суық тиген сияқты басталады, сондықтан организмдегі кез келген өзгерістерге мұқият назар аударыңыз. Уақыт өте келе қабылдамау ықтималдығы азаяды, бірақ бұл қабылдамау қаупінің толығымен жоғалмағанын білдірмейді

      Қабылдамаудың белгілері:

      температураның 37,5°C жоғары болуы (қолтық асты арқылы өлшеу);

      зәр көлемінің азаюы, зәрдің түсінің өзгеруі;

      дене салмағының артуы (күн сайын 1 кг немесе апта сайын 2 кг);

      қан қысымының жоғарылауы;

      трансплантат аймағында ісіну және ауырсыну;

      шаршау.

      Қабылдамаудың ерте кезеңінде алдын алу үшін дәрігердің барлық ұсыныстарын орындау қажет, күн сайын өз жағдайыңызға өзіңіз бақылау жасап, тұрақты медициналық диагностикадан өтіп тұруыңыз керек.

      Инфекцияның алдын алу:

      1. Иммунитеттің төмендеуі.

      Операциядан кейін қабылдамаудың алдын алу үшін пациент иммунитетті төмендететін иммуносупрессанттарды қабылдайды, олардың саны мен дозасы операциядан кейінгі алғашқы бірнеше айда, қабылдамау процесінің ықтималдығы ерекше жоғары болған кезде, салыстырмалы түрде жоғары болады. Иммуносупрессанттардың үлкен мөлшері жаңа бүйректің тіршілік етуіне және қызметіне оң әсер етеді, бірақ сонымен бірге пациенттің иммунитетін төмендетеді, сондықтан алғашқы 3 айда пациент инфекциядан сақтануы керек.

      2. Бүйрек трансплантаттаудан кейінгі жиі кездесетін инфекция түрлері:

      Цитомегаловирустар: жоғары температураны, қатты әлсіздікті тудыратын вирустық ауру, өкпе немесе асқазан-ішек жолдары жұқтырылады, өкпенің қабынуы мүмкін.

      Герпес қарапайым: ерінде немесе ауыз қуысында бөртпе тудыратын жиі кездесетін вирустық ауру. Вирусқа қарсы препараттармен оңай емделеді.

      Герпес зостер: вирустық ауру, денеде, баста, қолда, аяқта және т.б. бөртпелер түрінде көрінеді, вирусқа қарсы препараттармен емдеуге болады.

      денедегі, бастағы, қолдардағы, аяқтардағы және т.б. бөртпелерді вирусқа қарсы препараттармен емдеуге болады.

      Пневмония: вирустар мен бактериялар тудыратын бүйректері ауыстырып салынған пациенттерде жиі кездесетін ауру. Айқын белгілері бар бұл ауруға өте мұқият болу ұсынылады, дәрі-дәрмектерді қабылдау арқылы емдеуге рұқсат етіледі.

      Аденовирус: жалпы суықтың себебі.

      3. Инфекцияның алдын алу үшін:

      операциядан кейін 3 ай бойы үйден тыс жерде міндетті түрде маска кию керек;

      адамдар көп жиналатын орыннан және жұқпалы аурулары бар адамдармен байланыс жасаудан аулақ болу қажет;

      операциядан кейінгі алғашқы айларда топырақпен, өсімдіктермен, жануарлармен, кішкентай балалармен байланыста болмау керек;

      егер жөтел, температура, құсу немесе іш өту пайда болса, дереу Трансплантаттау орталығымен хабарласу крек. Егер құсу препаратты қабылдағаннан кейін пайда болса, оны емдеуші дәрігермен алдын-ала кеңескеннен кейін қайта қабылдау қажет;

      қабылдамау процестерін емдеу ауруханада жүзеге асырылады, осы кезеңде пациент иммуносупрессанттардың көп мөлшерін қабылдайды, сондықтан инфекциядан ерекше сақ болу керек. Әдетте, 10 күнтізбелік күннен кейін пациенттің жағдайы жақсарады;

      жаралар мен сызаттар алған кезде дереу дәрігерге қаралып, соққы орнын дезинфекциялап, ол туралы емдеуші дәрігерге хабарлау қажет;

      ауыз қуысы инфекцияның негізгі таралу орындарының бірі болып табылады, сондықтан тіс дәрігеріне үнемі барып, ауыз қуысын тазартып отыру қажет;

      әдеттегі іріңді бөртпелер мен құлақтағы қабыну процестері пайда болған жағдайда, міндетті түрде дәрігерге жүгіну керек, өз бетіңізше ем қабылдауға болмайд;

      паицент қолын таза ұстау керек, онымен байланыста болған пациенттің отбасы мүшелері де әрқашан қолдарын таза ұстаулары қажет;

      аптасына кемінде 3 рет душ қабылдап, іш киімді жиі ауыстыру қажет;

      операциядан соң 6 айдан кейін жыл сайын тұмауға қарсы екпе алу керек.

      Ауруханаға дереу баруды талап ететін қауіпті жағдайлар:

      зәрдің көлемі азайып немесе түсі кола түстес болып өзгерді;

      зәр шығару кезінде ауырсыну, жағымсыз иістер немесе зәр шығаруға жиі шақырулар;

      денеде ісіну немесе салмақтың артуы (күн сайын 1 кг, аптасына 2 кг);

      артериялық қысымның кенеттен көтерілуі (егер диастолалық (төменгі) қысым 100 мм.сын. бағ. жоғары болса);

      жөтел немесе ентігу;

      құсу, іш өту, іш ауруы, нәжісте қанның пайда болуы.

      Тамақтану

      1. Тамақтануды бақылауда ұстау – бүйрек трансплантаттаудан кейін пациенттің салауатты өмір салтының міндетті шарты. Тамақтанудың мақсаты – қалыпты салмақты, қалыпты қан қысым деңгейін сақтау, холестерин мен қандағы қант деңгейінің көтерілуін алдын алу.

      2. Қалыпты салмақты ұстап тұру. Әр таң сайын оянғаннан кейін, зәр шығарған соң, жеңіл киіммен және сол бұрынғы таразыда салмақты өлшеу; зәр арқылы токсиндерді шығарудың арқасында денсаулықтың жақсаруы, тәбетіңіздің артуы; майлы тағамдарды аулақ болу және артық тамақтанбау қажет; тамақтану тәртібін сақтап, дене жаттығуларын жасау керек.

      3. Орташа салмақ пен семіздік дәрежесін есептеу: орташа салмақ (кг) = {бой (см) - 100} x 0,9;

      Семіздік дәрежесі (%) = {салмақ (кг) / орташа салмақ (кг)} x 100..

      4. Семіздік дәрежесі: жеткіліксіз салмақ, қалыпты, артық салмақ, семіздік, артық семіздік.

      5. Тұзсыз диета:

      1) қабылданатын тұз, соя соусы, соя пастасы мөлшерін азайту;

      2) тұздалған қиярды, кимчиді, тұзды салаттарды, сельдьті пайдаланудан аулақ болу;

      3) сублимделген лапшаның ұнтақты қоспаларын, сосискаларды, шұжықтарды тұтынбау;

      4) химиялық тағамдық қоспалары бар өнімдерді тамаққа қоспау;

      5) көже, сорпаларды көп мөлшерде қолданбау.

      6. Холестерин мен жануар майларын шектеу.

      7. кальций мөлшері көп өнімдерді тұтыну (сүт және сүт өнімдері, құрғақ анчоус, тофу);

      8. іш қатудың алдын алып, сонымен қатар холестерин мен липидтердің көбеюін болдырмайтын қажетті мөлшерде талшықты тұтыну

      9. тағам өнімдерінің гигиенасын қадағалауда ұстау. Үйден тыс тамақтанғанда, инфекциялық аурулар (дизентерия, тамақ уланулары) тараған жағдайда қоғамдық тамақтану орындарына барудан бас тарту қажет.

      10. Алкогольді ішу және темекі шегуге мүлдем қатаң тыйым салынады, дәрігер тағайындамаған биологиялық белсенді қоспалар мен витаминдерді қабылдау ұсынылмайды.

      Дәрілік құралдарды қабылдау.

      1. Дәрілік препараттарды қабылдау пациент үшін өте маңызды, емдеуші дәрігердің нұсқауларын қатаң сақтау және әрбір дәрінің әсері, қолдану тәсілдері, жанама әсерлері туралы жақсы білу қажет.

      2. Иммуносупрессивті құралдардың дозасы түзетілуі мүмкін, бірақ оларды өмір бойы қабылдау қажет.

      3. Иммуносупрессанттарды қабылдау және олардың дозасы әрдайым талдаулар нәтижелеріне байланысты түзетіледі. Доза анықталғаннан кейін иммуносупрессорлық препараттарды қабылдау дозасы туралы Трансплантология орталығына міндетті түрде қоңырау шалып, кеңес алу қажет.

      4. Операциядан кейін 6 ай бойы саңырауқұлаққа қарсы препараттарды қабылдау қажет.

      5. Дәрілік заттарды қабылдауды тоқтатуға жол берілмейді. Құсу салдарынан қабылдау мүмкін болмаса, міндетті түрде дәрігерге көрініп, оның нұсқауларын орындау керек.

      6. Қабылдау кезінде қалған препараттардың санын білу міндетті және жетіспейтін дәрілерді алдын ала жазып алу қажет.

      7. Дәрігердің рұқсатынсыз тұмауға қарсы немесе асқазан-ішек жұмысына әсер ететін дәрілерді қолданбау керек.

      Өмірлік белсенділікті қалпына келтіру.

      1. Спортпен шұғылдану пациенттің қалыпты салмағы мен денсаулығын сақтау үшін қажет.

      2. Сол уақытта бүйректі трансплантаттау жасалған жерге зақым келтірмеуге абай болу керек.

      3. Операциядан кейін 6 ай бойы ауыр заттарды көтеруге болмайды.

      4. Операциядан кейін 10 жыл бойы буындарға жүктеме түсіретін жарақат алу қаупі жоғары спорт түрлерінен аулақ болу керек.

      5. Кәсіби қызметке қайта оралу уақыты пациенттің мамандығына және дәрігермен кеңесуден кейін анықталады.

      6. Алкогольді ішу және темекі шегуге қатты тыйым салынады.

      7. Іш қатудың алдын алу маңызды, нәжістің түсіне ерекше көңіл бөлу қажет. Қара немесе қызыл түсті нәжіс ішек аурулары немесе асқазан мен он екі елі ішектің жарасының белгісі болуы мүмкін. Мұндай жағдайда міндетті түрде дәрігерге кеңес сұрау қажет.

      8. Жыныстық қатынасқа түсуге болады, алайда (әйелдер үшін) жүктілік операциядан кейін кемінде 2 жыл өткен соң және дәрігердің алдын ала консультациядан кейін ғана ұсынылады.

      9. Әрбір 6 айда офтальмолог пен стоматологтың бақылауынан өту қажет, бұл үшін дәрігердің алдын ала жолдамасы қажет емес. Әйелдерге ай сайын етеккір аяқталғаннан кейін 1 апта ішінде өз бетімен сүт бездерін зерттеліп-қаралып тұру ұсынылады, сондай-ақ әр 6 ай сайын гинекологқа қаралу қажет.

      10. Преднизолон қабылдаған кезде бетте немесе кеудеде безеу пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайда жиі жуыну және душ қабылдау ұсынылады, ауыр жағдайларда дерматологқа қаралу қажет.

      11. Ұзақ уақыт күн астында болудан аулақ болыңыз, далаға шыққанда бетті күннен қорғайтын крем жағып, бас киім кию керек.

      12. Басқа ауруханаға баруға мәжбүр болған жағдайда, міндетті түрде дәрігерлерге бүйректі трансплантаттау және қабылдап жатқан дәрілер туралы хабарлау қажет, сондай-ақ күнделік пен зерттеу нәтижелерін бірге алып жүру керек.

      1-кесте. Стационардан шыққаннан кейін препараттарды қабылдау уақытын бөлу

Препараттың атауы және қабылдау уақыты

Қабылдау уақыты

 
ескертпе

таңертең

күндіз

кешке

тамаққа дейін

тамақтан кеін

тамаққа дейін

тамақтан кейін

тамаққа дейін

тамақтан кейін

ұйықтар алдында

      2- кесте. Параметрлерді өз бетімен жазу

Күні

Көрсеткіштер

Қысым

Пульс

Температура

Салмақ

Глюкоза

Зәр көлемі

Ішкен сұйықтық көлемі

      3 -кесте. Иммуносупрессанттарды қабылдау уақыты

Күні

Уақыты

Қабылданатын препараттар

Доза


      4- кесте. Зерттеу нәтижелері

Күні

Талдау нәтижелері

Қан креатинины

Қанның жалпы талдауы

Билирубин, АЛТ, АСТ

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      АЛТ – аланинаминотрансфераза

      АСТ – аспартатаминотрансфераза

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
10-қосымша

Трансплантаттаудан кейінгі реципиентті медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету барысында динамикалық байқау картасы

      ________________________ ТАӘ (ол болған жағдайда) бақылау парағы, _______

      (туған күні), үйінің мекенжайы, байланыс телефондары ______________________,

      трансплантаттау күні_______, ел, ________облыс (қала) ______емхана________

№

Көрсетілімдер

Зерттеу күін










1.

Салмағы, кг










2.

Доза _____________










3.

Доза _____________










4.

Доза _____________










5.

Концентрация С0










6.

Концентрация С2 (көрсеткіштер бойынша)










7.

АҚ (қысым), мм. сын. бағ.










8.

Гемоглобин, г/л










9.

Күнделікті ақуыз жоғалту, г/л (көрсеткіштер бойынша)










10.

Қанның жалпы ақуызы, г/л










11.

Қан креатинины, мкм/л










12.

Қандағы несепнәр, ммоль/л










13.

Қандағы қант, ммоль/л










14.

Билирубин, моль/л










15.

АЛТ, АСТ, бірл.










16.

Зәрдің жалпы талдауы










17.

трансплантат мөлшері (УДЗ), см










18.

трансплантат көлемі, см3










19.

Ri (бүйрек артериясы)










      Дәрігердің ТАӘ (ол болған жағдайда) __________

      Дәрігердің байланыс телефондары _________________

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      АД – артериялық қысым

      АЛТ – аланинаминотрансфераза

      АСТ – аспартатаминотрансфераза

      УЗД – ультрадыбыстық зерттеу

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
11-қосымша

Иммуносупрессанттардың концентрациясын анықтауға арналған жолдама нысаны

      ___________________________________________

      (Жолдама берген медициналық ұйымның атауы)

      Зертханаға________________________

      (Ұйымның толық атауын көрсету керек)

      Реципиенттің қан үлгісі жіберіледі: ТАӘ(ол болған жағдайда) , туған күні

      ___________________________________________________,_________ж.т.

      Үйінің мекенжайы:________________________________________________

      Диагноз:_________сырқатнама тарихы № (амбулаториялық картадан)_____

      Иммуносупрессант концентрациясын анықтау үшін ____________________

      С0/Та0_______________ С2/Та0_______________

      Препаратты қабылдау уақыты ________________

      Қан алу уақыты С0 ( С2) /Та0 (Та2)– ______с ______мин,

      Қан алған мейіргердің тегі ____________________

      Күні ______________ Жіберілген уақыты________________

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
12-қосымша

Иммуносупрессанттардың концентрациясын анықтау үшін қан алу алгоритмі

      Егер пациент Циклоспорин/Такролимус/Эверолимус қабылдаса, препараттың қан деңгейін анықтау күні ол препаратты қан алудан 12 сағат ± жарты сағат бұрын қабылдауы керек. Пациент препарат қабылдағаннан кейін 11,5 және 12,5 сағат аралығында препарат деңгейін анықтау үшін қан тапсыруы керек. Егер пациент ұзақ әсер ететін Такролимус препаратын қабылдаса (күніне бір рет қабылдауға арналған): қандағы препарат деңгейін анықтау күндері пациент препаратты қан алудан 20-24 сағат бұрын қабылдауы керек. Қан үлгісі алынғаннан кейін ғана препараттың келесі дозасын қабылдау керек.

      1. Алдын ала Қан орталығына жолдаманы рәсімдеу, вакутейнерге жазба жазу және қан алу уақытын көрсету.

      2. Иммуносупрессантты қабылдауға 15 минут қалғанда пациент тамақ ішуі керек.

      3. Иммуносупрессантты қабылдау алдында (қабылдағаннан кейін 2 сағаттан соң) "трансплант" белгісі бар қызғылт қақпақты вакутейнерге пациенттен белгіге дейін қан алу.

      4. Қанды вакутейнер ішінде "қабырға бойымен" жайлап араластыру.

      5. Екі пробирканы да Қан орталығының зертханасына жеткізу үшін курьерге тапсыру.

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
13-қосымша
Нысан

Трансплантаттың ультрадыбыстық зерттеуі

      Медициналық ұйымның атауы___________________________

      Реципиенттің ТАӘ (ол болған жағдайда): _________________Жасы ______

      Трансплантат өлшемі _____ см х ____ см х _____ см

      Трансплантат көлемі: ______ см3

      Контурлары: анық, анық емес, тегіс, тегіс емес.

      Бүйрек құрылымдарының дифференциациясы: айқын, айқын емес.

      Паренхима: _____________________________________________________

      Паренхима эхогенділігі:____________________________ Аваскулярлы аймақ:

      ______________ см, Пирамидалар: __________см,: _______

      Тостағанша- түбекше жүйесі: _____________ см

      Трансплантаттағы қан ағымының жылдамдық көрсеткіштері:

Спектрді алу деңгей

Систолалық жылдамдық, см/сек

Диастолалық жылдамдықсм/сек

Резистенттілік индексі

Паренхима (үлестік артериялар)




Сегменттік артериялар




Бүйрек артериясының негізгі діңінің дистальды бөлігі




      Паранефралды аймақ: ___________________________________________

      _______________________________________________________________

      Қорытынды: ____________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      _______________________________________________________________

      ______________________________

      Дәрігердің ТАӘ (ол болған жағдайда) _____________ қолы____________

      күні__________

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
14-қосымша

Бүйректі алмастыру терапиясының тиімділігі (диализ бөлімі мен (немесе) диализ орталығының (гемодиализ, перитонеалдық диализ) көмек көрсету сапасының индикаторлары)

      ГД және ПД бағдарламалық қызметтерінің сапасын бағалау үшін медициналық ұйымның ай сайынғы, тоқсандық және жартыжылдық есебі кестесінің нысаны

      1. Сарысулық альбумин

Сарысулық альбумин, г/л

Пациенттердің саны

<35

35-40

>40

Жиынтығы

Қаңтар-Маусым,%





Шілде-Желтоқсан,%





      Бұл өлшемшартқа диализ емін жаңадан бастаған (3 айдан аз) пациенттер кірмейді. 35 г/л төмен альбуминнің 6 айлық өлшемінің орташа көрсеткіші 25% аспауы тиіс.

      2. Гемоглобин

Гемоглобин, г/л

Пациенттердің саны

<100

100-120

>120

Жиынтығы

Қаңтар- Маусым,%





Шілде- Желтоқсан,%





      Гемоглобиннің 6 айлық өлшемінің орташа көрсеткіші ЭПО препараттарын тағайындағанда 100-115 г/л шегінде болуы тиіс, бұл ретте гемоглобин деңгейі 100 г/л-ден төмен пациенттердің саны 20%-дан аспауы тиіс. Бұл өлшемшартқа диализ емін жаңадан бастаған (3 айдан аз) пациенттер кірмейді.

      3. Фосфор

Фосфордың деңгейі, ммоль/л (мг/дл)

Пациенттердің саны

<1,13 (<3,5)

1,13-1,78 (3,5-5,5)

>1,78 (>5,5)

>2,1 (>6,5)

Жиынтығы

Қаңтар- Маусым,%






Шілде- Желтоқсан,%






      Фосфордың 6 айлық өлшемінің орташа көрсеткіші 1.13 -1.78 ммоль/л шегінде болуы тиіс, бұл ретте фосфор деңгейі 1.78 ммоль/л - ден жоғары пациенттер саны 40% - дан аспауы тиіс, оның ішінде фосфор деңгейі 2.1 ммоль/л-ден жоғары-20%. Бұл өлшемшартқа диализ емін жаңадан бастаған (3 айдан аз) пациенттер кірмейді.

      4. Жалпы кальций

Иондалған кальцийдің деңгейі, ммоль/л

Пациенттердің саны

<2,15

2,15-2,5

> 2,5

Жиынтығы

Қаңтар-Маусым,%





Шілде-Желтоқсан,%





      Жалпы кальцийдің 6 айлық өлшемдерінің орташа көрсеткіші 2,15 – 2,5 ммоль/л құрайды, бұл ретте осы диапазоннан жоғары немесе төмен жалпы кальций деңгейі бар пациенттердің саны 35%-дан аспауы керек. Бұл өлшемшартқа диализбен емдеуді жаңа бастаған (3 айдан аз) пациенттер кірмейді.

      5. Интактілік Паратгормон (иПТГ)

иПТГ деңгейі, пмоль/л

Пациенттердің саны

<150

150-300

> 300 -600

> 600

Жиынтығы

Қаңтар- Маусым, %






Шілде- Желтоқсан %






      иПТГ -ның 6 айлық өлшемдерінің орташа көрсеткіші 150 – 300 пмоль/л шегінде, бұл ретте иПТГ деңгейі 600 пмоль/л-ден жоғары пациенттердің саны 35%-дан аспауы керек. Бұл өлшемшартқа диализбен емдеуді жаңа бастаған (3 айға аз) пациенттер кірмейді. ПТГ деңгейі 1000 пмоль/л-ден жоғары және дәрі- дәрмектер терапиясына үш ай бойы резистентті пациенттер консервативті терапияның тиімсіз болған жағдайда созылмалы бүйрек ауруы кезінде бір немесе бірнеше қалқанша маңы бездерін алып тастау арқылы үшінші дәрежелі гиперпаратиреозды хирургиялық әдіспен емдеуге- паратиреоидэктомияға жіберіледі

      6. Тамырлық қолжетімділік: АВФ немесе АВ-стент

ГД немесе ГДС-ке тамырлық қолжетімділіктің түрі

Пациенттердің саны

Тұрақты ТҚ: АВФ немесе АВШ

Перманентті катетер

Уақытша катетер

Жиынтығы

Қаңтар- Маусым, %





Шілде- Желтоқсан %





      АВФ немесе АВШ бар пациенттердің саны тамыр арқылы енгізуді қалыптастыруға қарсы көрсетілімдер болмаған кезде 70%-дан артық болуы тиіс. Перманентті катетері бар пациенттердің саны 25% – дан, қысқа мерзімді тұрақсыз катетері барлар 5%-дан аспауы тиіс. Бұл өлшемшартқа диализ емін жаңадан бастаған (3 айдан аз) пациенттер кірмейді.

      7. B және C гепатиттері

      Жаңадан алынған пациенттерді қоспағанда, HBsAg (+) және anti-HCV (+) бар пациенттердің орташа 6 айлық өсу көрсеткіші 5%-дан аспауы тиіс.

      8. Kt/V несепнәр (гемодиализ)

KT/V несепнәр

Пациенттердің саны

<1,2

1,2 - 1,4

>1,4

Жиынтығы

Қаңтар- Маусым,%





Шілде- Желтоқсан,%





      Kt/V өлшеудің орташа көрсеткіші ГД/ГДС пациенттері үшін - <1.2 төмен болмауы тиіс және 30% аспауы тиіс, Kt/V >1,2 кемінде 70% болуы тиіс. Бұл өлшемшартқа ГД-мен (3 айдан аз), тамыр арқылы енгізумен емді жаңадан бастаған пациенттер, егде жастағылар, гипотензиясы бар, нутрициялық мәртебесі төмен (салмағы төмен) пациенттер кірмейді. Kt/V Daugirdas-2 формуласы бойынша немесе тікелей "жасанды бүйрек" аппаратында емшара кезінде "клиренс мониторы" арқылы есептеледі. Бұл фракциялық клиренсі несепнәрдің таралу көлеміне (V) бөлінген (t – диализ ұзақтығы) уақытқа диализатордың клиренсін (K мл/мин) көбейтіндісі ретінде есептеледі.

      9. Kt/V несепнәр (перитонеалдық диализ)

KT/V несепнәр

Пациенттердің саны

<1.7

1.7-2.0

>2.0

Жиынтығы

Қаңтар- Маусым,%




Шілде- Желтоқсан,%




      KT/V перитонеалдық және резидуалдық бүйректің жалпы көрсетілімдерінің апталық мәні есептеледі. Дене сұйықтығының жалпы көлемі Ватсон формуласы бойынша есептеледі. Жалпы 1,7-ден төмен KT/V бар пациенттердің саны 40%-дан аспауы тиіс.

      Ескертпе: Аббревиатуралардың толық жазылуы

      ЭПО – эритропоэтин

      иПТГ – интактті паратгормон

      ПТГ – паратгормон

      АВФ – артерия-веналық фистула

      АВ – артериялық веналық

      ГД – гемодиализ

      ГДС – гемодиасүзгілеу

      СД – тамыр арқылы енгізу

      АВШ – артерия-веналық шунт

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
15-қосымша

Нефробиопсия жүргізуге көрсетілімдер

      Нефробиопсия нефрологиялық бөлімшелерде жүргізіледі және мамандырылған патоморфологиялық зертханаға морфологиялық зерттеу үшін жіберіледі.

      Нефробиопсия (бүйрек пункциялық биопсиясы) жүргізуге көрсетілімдер диагностикалық және болжамдық болып бөлінеді:

      1) нефротикалық синдром (әсіресе ересектерде, ерекше себептері болмаған жағдайда — диабет, амилоидоз және т.б.);

      2) нефритикалық синдром немесе жылдам өршейтін гломерулонефрит;

      3) түсініксіз себептерге байланысты оқшаланған гематурия және/немесе протеинурия.

      4) бүйрек зақымдануы бар жүйелік аурулар: қасқыр жегі нефрит, жүйелік васкулиттер (ANCA-ассоциирленген, комплементке байланысты гломерулонефриттер, бүйрек амилоидозы, парапротеинемиялық гломерулонефриттер.

      5) жылдам өршейтін гломерулонефрит;

      6) гломерулярлық өзгерістердің белсенділігінің дәрежесін бақылау және бағалау;


      7) трансплантатталған бүйректің хаттамалық биопсиясы трансплантаттың дисфункциясын бағау, субклиникалық жедел қабылдауды ерте анықтау, кальцийневрин ингибиторларының уытты әсерін, трансплантаттағы негізгі аурудың қайталануын мақсатында жүргізіледі.

      Биоптатты зерттеу әдістері алдын ала диагнозға және биопсияға көрсеткіштерге байланысты және келесілерді қамтиды: әртүрлі бояулармен (гематоксилин-эозин, конго қызылы, күміспен бояу, Массон трихром) жарық микроскопиясы, иммунохимолюминесценция, көрсетілімдер бойынша электрондық микроскопия.

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
16-қосымша

Нефрологиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының ұсынылатын штат нормативтері

      Стационарлық жағдайда нефрологиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының штат нормативтері:

      1. Стационарлық жағдайда медициналық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары мен (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелеріндегі бір дәрігерлік лауазымға жүктеме

      1-кесте. Медициналық көмек стационарлық жағдайда көрсетілетін 1 дәрігер лауазымына, 1 мейіргердің тәулік бойы жұмыс істейтін постына ұсынылған жүктеме.

1 нефролог дәрігер лауазымына және 1 мейіргердің тәулік бойы жұмыс істейтін постына шаққандағы төсек саны

Аудандық ауруханлар

Қалалық ауруханалар

Облыстық мен республикалық маңызы бар қалалар, астана ауруханалары

Ұлттық орталықтар

ересектер

балалар

ересектер

балалар

ересектер

балалар

ересектер

балалар

Штат 10 000 тұрғынға шаққанда жоспарлы-нормативтік төсек санына және көрсетілетін медициналық қызметтер көлеміне сәйкес белгіленеді.

12

10

12

10

8

8

      Гемодиализ бөлімшесінің штат нормативтері:

      Диализ бөлімінің (көпбейінді стационар құрамында) штаты құрамына төмендегілер кіреді:

      Бөлімше меңгерушісі (нефролог) – бөлімшеге 1 лауазым;

      нефролог дәрігер –  бір ауысымда 8 диализдік орынға 1 лауазым, күндізгі уақытқа диализ залына 1 лауазымнан кем емес;

      аға мейіргер – бөлімшеге 1 лауазым;

      гемодиализ емшарасын жүргізу үшін кеңейтілген практика мейіргері – бөлімшеге кемінде 1 лауазым / (диализ залының) мейіргері – күндізгі уақытта 5 диализдік орынға 1 лауазым, тәулік бойы қызмет ететін 1 пост, бірақ диализ залына кемінде 1 лауазым болуы тиіс.

      шаруа бикесі – бөлімшеге 1 лауазым;

      санитар – әр ауысымға 1 лауазым;

      Амбулаториялық диализ орталығының штаты құрамына төмендегілер кіреді:

      Бөлімше меңгерушісі (нефролог-дәрігер) – Орталыққа 1 лауазым;

      диализ залының дәрігері (нефролог сертификаты бар) – Орталыққа кемінде 1 лауазым; әр ауысымға кемінде 1 дәрігер;

      аға мейіргер – Орталыққа 1 лауазым;

      гемодиализ емшарасын жүргізу үшін кеңейтілген практика мейіргері/ (диализ залының) мейіргері- әр ауысымға 4 диализ орынға 1 лауазым, бірақ диализ залына кемінде 1 лауазым болуы тиіс.

      шаруа бикесі – Орталыққа 1 лауазым;

      санитар – әр ауысымға 1 лауазым;

      инженер немесе техник – Орталыққа 1 лауазым.

      2. Амбулаториялық жағдайда медициналық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары мен (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелеріндегі бір дәрігерлік лауазымға жүктеме.

      2-кесте. Бір дәрігерлік лауазымға шаққандағы халық саны

Лауазымы

Штаттық бірлік саны

Бір лауазымға шаққандағы халық саны

Нефролог дәрігер

1

50 000 ересек және бала саны

1 нефролог дәрігерге шаққанда 1 орта медицина қызметкерінің (мейіргер және/немесе фельдшер) лауазымы беріледі.

  Қазақстан Республикасында
нефрологиялық көмек көрсетуді
ұйымдастыру стандартына
17-қосымша

Ұсынылатын медициналық бұйымдармен жарақтандыру

      Нефролог кабинетін жарақтандыру тізбесі

№

Атауы

саны

1.

Дәрігердің медициналық үстелі

1

2.

Дәрігердің медициналық орындығы

1

3.

Пациенттің медициналық орындығы

2

4.

Медициналық құжаттамаға арналған шкаф

1

5.

Қан қысымын өлшеу аппараты

1

6.

Стетофонендоскоп

1

7.

Интернетке қосылған принтері бар дербес компьютер

1 жұмыс орнына

8.

Таразы

1

9.

Ростомер

1

10.

Кушетка қарап- тексеруге арналған

1

11.

Жалпы дәрігерлік құрал-жабдықтар жинағы

1

12.

Стационарлық бактерицидті сәулелендіргіш

1

13.

Сұйық сабын дозаторы

1

14.

Стеризол дозаторы

1

15.

Бір рет қолданылатын сүлгілерге арналған ілгіш

1

16.

Тұрмыстық және медициналық қалдықтарды жинауға арналған ыдыстар

1

      Бөлімшелерді және (немесе) диализ орталығын жарақтандыру тізбесі

№

Атауы

саны

1.

"Жасанды бүйрек" аппараты

2

2.

функционалды кереует немесе диализ креслосы

2

3.

кереует жанындағы үстел

2

4.

манипуляция үстелі

1

5.

кері осмос жүйесі

1

6.

дәрі-дәрмек шкафы

1

7.

алғашқы көмекке арналған дәрі қобдишасы

1

8.

дефибриллятор

1

9.

Амбу тыныс алу қапшығы

1

10.

трахея интубациясына арналған жинақ

1

11.

пациентті өлшейтін медициналық таразы

1

12.

су дайындау жүйесінде кіріктірілген датчиктер болмаса – гемодиализге арналған судың арнайы электрөткізгіштігін анықтайтын сыртқы датчиктің болуы қажет

1

13.

* тамыр арқылы енгізу операцияларын жүргізу кезінде стандартты жарақтандырыған шағын операциялық залдардың болуы

1

      Тұрақты амбулаториялық перитонеалдық диализді жүргізуге арналған емшара кабинетін медициналық бұйымдармен жарақтандыру тізбесі

№

атауы

саны

1.

пациентті өлшейтін медициналық таразы

1

2.

диализ ерітіндісін өлшеуге арналған аспалы таразы

1

3.

кушетка медициналық

1

4.

манипуляция үстелі

1

5.

штатив

1

6.

дәрі-дәрмек шкафы

1

7.

алғашқы көмекке арналған дәрі қобдишасы

1

8.

бактерицидті сәулелендіргіш

1

9.

термометр медициналық

1

      Облыстық, қалалық көп бейінді және мамандандырылған стационарлардың реанимация бөлімшелерінде экстракорпоралдық гемокоррекция залын жарақтандыру тізбесі

№

атауы

саны

1.

гемодиализ немесе онлайн-гемодиасүзгілеу емшарасын жүргізуге арналған жасанды бүйрек аппараты)

2

2.

ұзақ мерзімді БАТ- ға (гемосүзгілеу, гемодиасүзгілеу) және плазма емшараларына (терапиялық плазмаалмастыру, плазмосорбция) арналған аппарат

1

3.

гемоперфузия (гемосорбция) жүргізуге арналған аппарат

1

4.

центрифугалық плазмаферез жүргізуге арналған аппарат

1

5.

функционалды кереует немесе диализ креслосы

2

6

дәрі-дәрмек үстелі

1

7

дәрі-дәрмек шкафы

1

8

тоңазытқыш медициналық

1

9

алғашқы көмекке арналған дәрі қобдишасы

1

10

дефибриллятор

1

11

Амбу тыныс алу қапшығы

1

12

трахея интубациясына арналған жинақ

1

13

термометр медициналық

1

14

Фонендоскоп

1

15

қан қысымын өлшеу аппараты

1

16

бактерицидті сәулелендіргіш

1

17

пациентті өлшейтін медициналық таразы

1

18

су дайындау жүйесінде кіріктірілген датчиктер болмаса – гемодиализге арналған судың арнайы электрөткізгіштігін анықтайтын сыртқы датчиктің болуы қажет

1

19.

төсек жанындағы монитор

2