Об утверждении Правил и основания признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции

Приказ Министра промышленности и строительства Республики Казахстан от 16 июня 2026 года № 310. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 29 июня 2026 года № 39132

Примечание ИЗПИ!
Вводится в действие с 01.07.2026 г.

В соответствии со статьей 139 Строительного Кодекса Республики Казахстан, ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить Правила и основания признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции.

2. Комитету по делам строительства и жилищно-коммунального хозяйства Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства промышленности и строительства Республики Казахстан после его официального опубликования.

3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего вице-министра промышленности и строительства Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие с 1 июля 2026 года и подлежит официальному опубликованию.

Министр промышленности и строительства Республики Казахстан

Е. Нагаспаев

"СОГЛАСОВАН"
Министерство национальной экономики
Республики Казахстан

Утвержден приказом Министра промышленности и строительства Республики Казахстан от 16 июня 2026 года № 310

Об утверждении Правил и основания признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции

Глава 1. Общие положения

1. В соответствии со статьей 139 Строительного кодекса Республики Казахстан (далее – Кодекс) устанавливается следующий порядок, включающий основания, процедуры и сроки признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции:

1) порядок принятия уполномоченным государственным органом и (или) местным исполнительным органом решения о создании межведомственной комиссии в целях проведения оценки фактического состояния строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, порядок формирования указанной комиссии, порядок проведения ее заседаний и порядок оформления ее решений;

2) порядок проведения обследования строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, порядок оценки фактического состояния таких строительных объектов и (или) территории;

3) порядок уведомления собственника строительного объекта, собственников помещений в нем (квартир и (или) нежилых помещений), лица, владеющего строительным объектом, помещением в нем (квартирой и (или) нежилым помещением) на ином законном основании, о рассмотрении вопроса о признании такого строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции;

4) порядок и сроки принятия решения о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции.

2. В настоящем порядке используются понятия, определенные Строительным кодексом и государственными нормативными документами:

1) аварийный строительный объект – состояние строительного объекта, при котором его дальнейшая эксплуатация должна быть незамедлительно прекращена из-за невозможности обеспечения безопасного пребывания в нем людей;

2) техническое обследование надежности и устойчивости зданий и сооружений – вид экспертных работ, в результате которых определяется фактическое состояние зданий и сооружений и их элементов, надежность и устойчивость, возможность дальнейшей эксплуатации, получение количественной оценки фактических показателей качества конструкций с учетом изменений, происходящих во времени, для установления состава и объема работ капитального ремонта, модернизации или реконструкции строительного объекта, а также изменения целевого назначения;

3) проектная документация – совокупность текстовых и графических документов, создаваемых в ходе проектирования, которая включает:

проекты благоустройства и озеленения. Проекты благоустройства и озеленения могут быть в составе проекта строительства;

градостроительные проекты – проекты, содержащие решения комплексного градостроительного планирования организации, развития и застройки территорий и населенных пунктов или их частей (генеральная схема организации территории Республики Казахстан, межрегиональные схемы территориального развития, комплексные схемы градостроительного планирования территорий, генеральные планы населенных пунктов (схемы развития и застройки населенных пунктов), проекты детальной планировки);

проект строительства – проектно-сметная документация, содержащая соответствующие требования настоящего Кодекса, а также сметные расчеты для организации и ведения строительства, инженерной подготовки территории, благоустройства. К проектам строительства также относятся проекты консервации и постутилизации строительных объектов;

архитектурный проект – проект возведения строительного объекта (монумента), в проектировании которого необходимо участие архитектора;

4) консервация – комплекс мер по обеспечению сохранности и качественных характеристик конструкций, материалов и оборудования объекта незавершенного строительства на период временного приостановления его строительства;

5) строительная деятельность (строительство) – деятельность по созданию основных фондов производственного и непроизводственного назначения путем возведения новых и (или) изменения (расширения, модернизации, технического перевооружения, реконструкции, реставрации, капитального ремонта) строительных объектов (их комплексов, коммуникаций), монтажа (демонтажа), связанного с ними технологического и инженерного оборудования, изготовления (производства) строительных материалов, изделий и конструкций, а также осуществления работ по консервации объектов незавершенного строительства и постутилизации строительных объектов, выработавших свой ресурс;

6) постутилизация строительного объекта – комплекс работ по демонтажу и сносу строительного объекта после прекращения его эксплуатации (пользования, применения) с одновременным восстановлением и вторичным использованием регенерируемых элементов (конструкций, материалов, оборудования), а также переработкой не подлежащих регенерации элементов и отходов;

7) реставрация – комплекс мероприятий, обеспечивающих сохранение и раскрытие исторического, архитектурно-художественного облика памятников истории и культуры на основе научно обоснованных данных.

Глава 2. Порядок и основания признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции.

Параграф 1. Порядок принятия уполномоченным государственным органом и (или) местным исполнительным органом решения о создании межведомственной комиссии в целях проведения оценки фактического состояния строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, порядок формирования указанной комиссии, порядок проведения ее заседаний и порядок оформления ее решений

3. Для проведения оценки фактического состояния строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, уполномоченный государственный орган и (или) местный исполнительный орган принимает решение о создании межведомственной комиссии.

4. Решение о создании межведомственной комиссии принимается на основании:

1) обращения собственника строительного объекта, собственников помещений в нем либо лица, владеющего строительным объектом или помещением в нем на ином законном основании;

2) поступления информации от государственных органов о наличии угрозы жизни и (или) здоровью граждан;

3) результатов технического обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений, мониторинга, осмотров, проверок;

4) наступления чрезвычайных ситуаций природного и (или) техногенного характера;

5) иных обстоятельств, свидетельствующих о возможной утрате строительным объектом эксплуатационной пригодности.

5. Решение о создании межведомственной комиссии оформляется распорядительным актом уполномоченного государственного органа и (или) местного исполнительного органа, в котором указываются основание создания комиссии, ее персональный состав, председатель комиссии, сроки проведения оценки фактического состояния строительного объекта и (или) территории, а также срок подготовки заключения комиссии.

6. Межведомственная комиссия формируется из представителей уполномоченного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства, местного исполнительного органа, а также при необходимости представителей уполномоченных органов в сфере гражданской защиты, санитарно-эпидемиологического благополучия населения и иных государственных органов в пределах их компетенции.

7. В состав межведомственной комиссии могут включаться представители экспертных и специализированных организаций, имеющих соответствующую аккредитацию на осуществление экспертных работ по техническому обследованию надежности и устойчивости зданий и сооружений, а также иные специалисты. Указанные лица участвуют в работе комиссии без права принятия решений.

8. Председатель межведомственной комиссии организует ее деятельность, определяет дату, время и место проведения заседаний, обеспечивает подготовку материалов к заседаниям, подписывает протоколы заседаний и заключение комиссии.

9. Заседания межведомственной комиссии проводятся по мере необходимости, но не позднее сроков, установленных в решении о ее создании. Заседание межведомственной комиссии считается правомочным при участии не менее двух третей от общего числа членов комиссии.

10. Межведомственная комиссия рассматривает результаты обследования строительного объекта и (или) территории, экспертные заключения, иные материалы, необходимые для оценки фактического состояния строительного объекта, заслушивает представителей заинтересованных лиц, при необходимости осуществляет осмотр строительного объекта и (или) территории.

11. Решения межведомственной комиссии принимаются открытым голосованием простым большинством голосов присутствующих членов комиссии. При равенстве голосов решающим является голос председателя комиссии.

12. Ход заседания межведомственной комиссии и принятые решения оформляются протоколом заседания, который подписывается председателем и членами комиссии, присутствовавшими на заседании.

13. По результатам рассмотрения материалов и проведенной оценки межведомственная комиссия оформляет заключение о фактическом состоянии строительного объекта и (или) территории, содержащее выводы и рекомендации о возможности дальнейшей эксплуатации строительного объекта либо о признании его аварийным и подлежащим сносу или реконструкции.

14. Заключение межведомственной комиссии носит рекомендательный характер и является основанием для принятия уполномоченным государственным органом и (или) местным исполнительным органом решения в соответствии с настоящим Порядком.

Параграф 2. Порядок проведения обследования строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, порядок оценки фактического состояния таких строительных объектов и (или) территории

15. Обследование строительного объекта и (или) территории, на которой расположен такой строительный объект, проводится в целях определения его фактического технического состояния, уровня физического износа, надежности, устойчивости и безопасности для жизни и здоровья людей.

16. Обследование строительного объекта проводится в случаях, предусмотренных Строительным кодексом Республики Казахстан, а также при наличии обстоятельств, свидетельствующих о возможной утрате строительным объектом эксплуатационной пригодности, в том числе:

-обнаружения дефектов и повреждений несущих конструкций и соединений, создающих угрозу разрушения;

-последствий пожаров, аварий и чрезвычайных ситуаций природного и (или) техногенного характера;

-истечения нормативных сроков эксплуатации строительного объекта;

-необходимости определения возможности дальнейшей эксплуатации, реконструкции либо экономической целесообразности капитального ремонта;

-консервации либо приостановления строительства объекта незавершенного строительства сроком более шести месяцев;

-изменения конструктивной схемы, функционального назначения или условий эксплуатации строительного объекта;

-иных случаев, установленных государственными нормативными документами в области строительства.

17. Обследование строительного объекта осуществляется на основании решения межведомственной комиссии с привлечением эксперта, имеющего соответствующий аттестат, либо специализированной организации, обладающей лицензией на проведение обследования надежности и устойчивости зданий и сооружений.

18. Обследование строительного объекта проводится в соответствии с требованиями Строительного кодекса Республики Казахстан, настоящего Порядка, а также государственных нормативных документов.

19. Обследование строительного объекта включает:

1) предварительное обследование с проведением визуального осмотра для выявления аварийных участков, дефектов и повреждений;

2) детальное инструментальное обследование с применением расчетов, измерений и иных методов оценки;

3) анализ проектной, исполнительной и эксплуатационной документации (при наличии);

4) при необходимости — проведение мониторинга, лабораторных исследований и иных видов работ, предусмотренных государственными нормативными документами.

20. Оценка фактического состояния строительного объекта осуществляется на основе сопоставления фактических показателей состояния конструкций, инженерных систем и грунтового основания с требованиями проектной документации и нормативных документов и проводится по категориям технического состояния, установленным государственными нормативными документами. В рамках оценки фактического состояния строительного объекта определяется категория его технического состояния, включая:

- исправное состояние;

- работоспособное состояние;

- состояние ограниченного повреждения;

- состояние значительного повреждения;

- состояние на грани обрушения.

21. При отнесении строительного объекта к категориям значительного повреждения либо состояния на грани обрушения эксплуатация такого объекта не допускается. В указанных случаях межведомственной комиссией учитываются результаты обследования при подготовке заключения о признании строительного объекта аварийным.

22. Оценка фактического состояния строительного объекта проводится с учетом:

-степени физического износа конструкций и инженерных систем;

-несущей способности и устойчивости конструкций;

-фактических нагрузок и воздействий, включая природно-климатические и сейсмические;

-состояния грунтового основания;

-возможности обеспечения безопасной эксплуатации при выполнении мероприятий по усилению и реконструкции.

23. По результатам обследования составляется техническое заключение, содержащее выводы о фактическом состоянии строительного объекта, допустимости его дальнейшей эксплуатации, необходимости проведения реконструкции либо невозможности восстановления эксплуатационной пригодности.

24. Техническое заключение обследования подлежит рассмотрению межведомственной комиссией и используется в качестве основания для подготовки заключения комиссии и принятия решения уполномоченным государственным органом и (или) местным исполнительным органом в соответствии с настоящим Порядком.

Параграф 3. Порядок уведомления собственника строительного объекта, собственников помещений в нем (квартир и (или) нежилых помещений), лица, владеющего строительным объектом, помещением в нем (квартирой и (или) нежилым помещением) на ином законном основании, о рассмотрении вопроса о признании такого строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции

25. Уведомление о рассмотрении вопроса о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции осуществляется уполномоченным государственным органом или местным исполнительным органом после формирования межведомственной комиссии и назначения даты ее заседания.

26. Уведомление направляется собственнику строительного объекта, собственникам помещений в нем (квартир и (или) нежилых помещений), лицам, владеющим строительным объектом или помещением в нем на ином законном основании, а также иным заинтересованным лицам, сведения о которых имеются в официальных реестрах.

27. Уведомление содержит:

наименование уполномоченного органа или местного исполнительного органа;

сведения о строительном объекте (адрес, кадастровый номер);

дату, время и место заседания межведомственной комиссии;

цель заседания — рассмотрение вопроса о фактическом состоянии и возможности дальнейшей эксплуатации, реконструкции или сноса строительного объекта;

предупреждение об ответственности за неявку и последствиях принятого решения;

сроки и способы получения дополнительной информации.

28. Уведомление направляется по крайней мере за десять календарных дней до даты заседания межведомственной комиссии. Срок уведомления устанавливается уполномоченным органом с учетом принципа достаточного времени для подготовки и представления замечаний и документов заинтересованными лицами, но не может составлять менее пяти календарных дней. Аналогичные минимальные сроки уведомления предусмотрены жилищным законодательством при проведении собраний собственников объектов кондоминиума.

29. Уведомление осуществляется одним из следующих способов:

вручение под подпись;

отправка почтовым отправлением с уведомлением о вручении;

направление в форме электронного документа через официальные государственные информационные системы;

опубликование на официальном интернет-ресурсе уполномоченного органа или местного исполнительного органа с указанием возможности получения электронного уведомления.

30. В случае невозможности установления места нахождения собственника строительного объекта либо иного заинтересованного лица, а также невозможности доставки уведомления по уважительным причинам, информация о проведении заседания межведомственной комиссии размещается на официальном интернет-ресурсе уполномоченного государственного органа или местного исполнительного органа, а также на строительном объекте.

31. Факт направления уведомления фиксируется уполномоченным органом или местным исполнительным органом и является основанием для продолжения процедуры признания строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции.

Глава 3. Порядок и сроки принятия решения о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции

32. Принятие решения о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции осуществляется уполномоченным государственным органом или местным исполнительным органом на основании:

1) акта осмотра строительного объекта, проведенного местным исполнительным органом в соответствии с пунктом 12 статьи 136 Строительного кодекса Республики Казахстан;

2) технического заключения по результатам обследования;

3) заключения межведомственной комиссии;

4) материалов, представленных собственником строительного объекта, государственными органами и иными заинтересованными лицами.

33. В случае выявления по результатам осмотра строительного объекта нарушений требований законодательства Республики Казахстан к эксплуатации строительного объекта местный исполнительный орган направляет лицу, ответственному за эксплуатацию строительного объекта, рекомендации о мерах по устранению выявленных нарушений с указанием срока их устранения.

34. Вопрос о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции рассматривается межведомственной комиссией в случаях, если:

1) по результатам осмотра установлены признаки аварийного состояния строительного объекта либо угроза его разрушения;

2) выявленные нарушения создают угрозу жизни и здоровью граждан;

3) принятые меры по устранению нарушений не обеспечили безопасную эксплуатацию строительного объекта;

4) имеются иные обстоятельства, свидетельствующие об утрате строительным объектом эксплуатационной пригодности.

35. Решение о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции является административным актом и оформляется в письменной форме с мотивированным обоснованием.

36. В решении указываются:

1) наименование уполномоченного государственного органа или местного исполнительного органа;

2) сведения о строительном объекте;

3) вывод о фактическом состоянии объекта;

4) указание на выбранный тип правового регулирования (снос либо реконструкция);

5) установленные сроки и этапы выполнения соответствующих мероприятий;

6) обязанности собственника или законного владельца по реализации решения;

7) порядок и сроки обжалования принятого решения.

37. Решение о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции принимается уполномоченным государственным органом или местным исполнительным органом по результатам рассмотрения материалов межведомственной комиссии.

38. Принятый административный акт о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции направляется собственнику и лицам, уведомленным в соответствии с главой 4 настоящего Порядка, в письменной форме одним из следующих способов:

1) вручение под подпись;

2) отправка почтовым отправлением с уведомлением о вручении;

3) направление в форме электронного документа через официальные государственные информационные системы;

4) размещение на официальном интернет-ресурсе уполномоченного органа или местного исполнительного органа.

39. Административный акт о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции вступает в силу с момента его официального опубликования на интернет-ресурсе уполномоченного органа или местного исполнительного органа либо с момента вручения адресату, если иной срок не указан в самом акте.

40. Обжалование решения о признании строительного объекта аварийным и подлежащим сносу или реконструкции осуществляется в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан об административных процедурах и административном судопроизводстве.

Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп танудың қағидалары мен негіздерін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 16 маусымдағы № 310 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2026 жылғы 29 маусымда № 39132 болып тіркелді

ЗҚАИ-ның ескертпесі!
Осы бұйрық 01.07.2026 ж. бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Құрылыс Кодексінің 139-бабына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп танудың қағидалары мен негіздері бекiтiлсiн.

2. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.

Министр промышленности и строительства Республики Казахстан

Е. Нагаспаев

"КЕЛІСІЛГЕН"

Қазақстан Республикасының

Ұлттық экономика министрлігі

Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2026 жылғы 16 маусымдағы № 310 бұйрығымен бекітілген

Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп танудың қағидалары мен негіздерін бекіту туралы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Қазақстан Республикасы Құрылыс кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 139-бабына сәйкес құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп танудың негіздерін, рәсімдерін және мерзімдерін қамтитын мынадай тәртіп белгіленеді:

1) уәкілетті мемлекеттік органның және (немесе) жергілікті атқарушы органның құрылыс объектісінің және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақтың нақты жай-күйіне бағалау жүргізу мақсатында ведомствоаралық комиссия құру туралы шешім қабылдау тәртібі, көрсетілген комиссияны қалыптастыру тәртібі, оның отырыстарын өткізу тәртібі және оның шешімдерін ресімдеу тәртібі;

2) құрылыс объектісіне және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумаққа тексеру жүргізу тәртібі, осындай құрылыс объектілерінің және (немесе) аумақтың нақты жай-күйін бағалау тәртібі;

3) құрылыс объектісінің меншік иесін, ондағы үй-жайлардың (пәтерлердің және (немесе) тұрғын емес үй-жайлардың) меншік иелерін, құрылыс объектісін, ондағы үй-жайды (пәтерді және (немесе) тұрғын емес үй-жайды) иеленуші тұлғаны осындай құрылыс объектісін авариялық деп тану және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы мәселені қарастыру туралы өзге заңды негізде хабардар ету тәртібі;

4) құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы шешім қабылдау тәртібі мен мерзімдері.

2. Осы тәртіпте Құрылыс кодексінде және мемлекеттік нормативтік құжаттарда айқындалған ұғымдар пайдаланылады:

1) авариялық құрылыс объектісі - құрылыс объектісінің жай-күйі, оны одан әрі пайдалану, онда адамдардың қауіпсіз болуын қамтамасыз етудің мүмкін еместігіне байланысты дереу тоқтатылуға тиіс;

2) ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігін және орнықтылығын техникалық тексеру - нәтижесінде ғимараттар мен құрылыстардың және олардың элементтерінің нақты жай-күйі, сенімділігі мен орнықтылығы, одан әрі пайдалану мүмкіндігі, құрылыс объектісін күрделі жөндеу, жаңғырту немесе реконструкциялау жұмыстарының құрамы мен көлемін белгілеу, сондай-ақ нысаналы мақсатын өзгерту үшін уақыт ішінде болатын өзгерістерді ескере отырып, конструкциялар сапасының нақты көрсеткіштеріне сандық баға алу айқындалатын сараптама жұмыстарының түрі;

3) жобалау құжаттамасы - жобалау барысында жасалатын мәтіндік және графикалық құжаттардың жиынтығы, ол мыналарды қамтиды:

абаттандыру және көгалдандыру жобалары. Абаттандыру және көгалдандыру жобалары құрылыс жобасының құрамында болуы мүмкін;

қала құрылысы жобалары - аумақтар мен елді мекендерді немесе олардың бөліктерін ұйымдастыруды, дамыту мен салуды кешенді қала құрылысын жоспарлаудың шешімдерін қамтитын жобалар (Қазақстан Республикасының аумағын ұйымдастырудың бас схемасы, аумақтық дамудың өңіраралық схемалары, аумақтардың қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемалары, елді мекендердің бас жоспарлары (елді мекендерді дамыту мен салудың схемалары), егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары);

құрылыс жобасы - осы Кодекстің тиісті талаптарын, сондай-ақ құрылысты ұйымдастыру мен жүргізуге, аумақты инженерлік дайындауға, абаттандыруға арналған сметалық есептерді қамтитын жобалау-сметалық құжаттама. Құрылыс жобаларына сондай-ақ құрылыс объектілерін консервациялау және кейіннен кәдеге жарату жобалары жатады;

сәулет жобасы - жобалауға сәулетшінің қатысуы қажет құрылыс объектісін (монументті) тұрғызу жобасы;

4) консервациялау - құрылысы аяқталмаған объектінің құрылысын уақытша тоқтата тұру кезеңінде оның конструкцияларының, материалдары мен жабдықтарының сақталуын және сапалық сипаттамаларын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар кешені;

5) құрылыс қызметі (құрылыс) - құрылыс объектілерін (олардың кешендерін, коммуникацияларын) салу және (немесе) жаңаларын өзгерту (кеңейту, жаңғырту, техникалық қайта жарақтандыру, реконструкциялау, қалпына келтіру, күрделі жөндеу), олармен байланысты технологиялық және инженерлік жабдықтарды монтаждау (бөлшектеу), құрылыс материалдарын, бұйымдары мен конструкцияларын дайындау (өндіру), сондай-ақ аяқталмаған құрылыс объектілерін консервациялау жөніндегі жұмыстарды жүзеге асыру және өз ресурсын пайдаланған құрылыс объектілерін кейіннен кәдеге жарату жолымен өндірістік және өндірістік емес мақсаттағы негізгі қорларды құру жөніндегі қызмет;

6) құрылыс объектісін кейіннен кәдеге жарату - қалпына келтірілетін элементтерді (конструкцияларды, материалдарды, жабдықтарды) бір мезгілде қалпына келтіре және қайталап пайдалана отырып, сондай-ақ қалпына келтіруге жатпайтын элементтер мен қалдықтарды қайта өңдей отырып, құрылыс объектісін пайдалану (пайдалану, қолдану) тоқтатылғаннан кейін оны бөлшектеу және бұзу жөніндегі жұмыстар кешені;

7) реставрациялау - ғылыми негізделген деректер негізінде тарих және мәдениет ескерткіштерінің тарихи, сәулеттік-көркемдік келбетін сақтауды және ашуды қамтамасыз ететін іс-шаралар кешені.

2-тарау. Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп танудың тәртібі мен негіздері

1-параграф. Уәкілетті мемлекеттік органның және (немесе) жергілікті атқарушы органның құрылыс объектісінің және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақтың нақты жай-күйіне бағалау жүргізу мақсатында ведомствоаралық комиссия құру туралы шешім қабылдау тәртібі, көрсетілген комиссияны қалыптастыру тәртібі, оның отырыстарын өткізу тәртібі және оның шешімдерін ресімдеу тәртібі

3. Құрылыс объектісінің және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақтың нақты жай-күйіне бағалау жүргізу үшін уәкілетті мемлекеттік орган және (немесе) жергілікті атқарушы орган ведомствоаралық комиссия құру туралы шешім қабылдайды.

4. Ведомствоаралық комиссия құру туралы шешім мынадай негізде қабылданады:

1) құрылыс объектісінің меншік иесі, ондағы үй-жайлардың меншік иелері не құрылыс объектісін немесе ондағы үй-жайды өзге де заңды негізде иеленуші тұлға өтініші;

2) мемлекеттік органдардан азаматтардың өміріне және (немесе) денсаулығына қатердің бар екендігі туралы ақпараттың келіп түсуі;

3) ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігін және орнықтылығын техникалық тексеру, мониторинг, қарау, тексеру нәтижелері;

4) табиғи және (немесе) техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар басталу;

5) құрылыс объектісінің пайдалану жарамдылығын жоғалту мүмкіндігін куәландыратын өзге де мән-жайлар.

5. Ведомствоаралық комиссия құру туралы шешім уәкілетті мемлекеттік органның және (немесе) жергілікті атқарушы органның өкімдік актісімен ресімделеді, онда комиссия құрудың негізі, оның дербес құрамы, комиссия төрағасы, құрылыс объектісінің және (немесе) аумақтың нақты жай-күйіне бағалау жүргізу мерзімдері, сондай-ақ комиссия қорытындысын дайындау мерзімі көрсетіледі.

6. Ведомствоаралық комиссия сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның, жергілікті атқарушы органның өкілдерінен, сондай-ақ қажет болған кезде өз құзыреті шегінде азаматтық қорғау, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы уәкілетті органдардың және өзге де мемлекеттік органдардың өкілдерінен құрылады.

7. Ведомствоаралық комиссияның құрамына ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігін және орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау жөніндегі сараптамалық жұмыстарды жүзеге асыруға тиісті аккредиттеуі бар сараптамалық және мамандандырылған ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ өзге де мамандар енгізілуі мүмкін. Көрсетілген адамдар комиссия жұмысына шешім қабылдау құқығынсыз қатысады.

8. Ведомствоаралық комиссияның төрағасы оның қызметін ұйымдастырады, отырыстардың өткізілетін күнін, уақытын және орнын айқындайды, отырыстарға материалдар дайындауды қамтамасыз етеді, отырыстардың хаттамаларына және комиссияның қорытындысына қол қояды.

9. Ведомствоаралық комиссияның отырыстары қажеттілігіне қарай, бірақ оны құру туралы шешімде белгіленген мерзімнен кешіктірілмей өткізіледі. Ведомствоаралық комиссияның отырысы комиссия мүшелерінің жалпы санының кемінде үштен екісі қатысқан кезде заңды деп есептеледі.

10. Ведомствоаралық комиссия құрылыс объектісін және (немесе) аумақты тексеру нәтижелерін, сараптамалық қорытындыларды, құрылыс объектісінің нақты жай-күйін бағалау үшін қажетті өзге де материалдарды қарайды, мүдделі тұлғалардың өкілдерін тыңдайды, қажет болған жағдайда құрылыс объектісін және (немесе) аумақты тексеруді жүзеге асырады.

11. Ведомствоаралық комиссияның шешімдері қатысып отырған комиссия мүшелерінің жай көпшілік даусымен ашық дауыс беру арқылы қабылданады. Дауыстар тең болған жағдайда комиссия төрағасының дауысы шешуші болып табылады.

12. Ведомствоаралық комиссия отырысының барысы және қабылданған шешімдер отырыстың хаттамасымен ресімделеді, оған комиссия төрағасы және отырысқа қатысқан мүшелері қол қояды.

13. Материалдарды қарау және жүргізілген бағалау нәтижелері бойынша ведомствоаралық комиссия құрылыс объектісін одан әрі пайдалану мүмкіндігі туралы не оны авариялық және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы тұжырымдар мен ұсынымдарды қамтитын құрылыс объектісінің және (немесе) аумағының нақты жай-күйі туралы қорытындыны ресімдейді.

14. Ведомствоаралық комиссияның қорытындысы ұсынымдық сипатта болады және уәкілетті мемлекеттік органның және (немесе) жергілікті атқарушы органның осы Тәртіпке сәйкес шешім қабылдауы үшін негіз болып табылады.

2-параграф. Құрылыс объектісіне және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумаққа тексеру жүргізу тәртібі, осындай құрылыс объектілерінің және (немесе) аумақтың нақты жай-күйін бағалау тәртібі

15. Құрылыс объектісін және (немесе) осындай құрылыс объектісі орналасқан аумақты тексеру оның нақты техникалық жай-күйін, физикалық тозу деңгейін, сенімділігін, орнықтылығын және адамдардың өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіздігін айқындау мақсатында жүргізіледі.

16. Құрылыс объектісін тексеру Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексінде көзделген жағдайларда, сондай-ақ құрылыс объектісінің пайдалану жарамдылығын жоғалту мүмкіндігін куәландыратын мән-жайлар болған кезде жүргізіледі, оның ішінде:

-бұзылу қаупін туғызатын тіреу конструкциялары мен қосылыстарының ақаулары мен зақымдануларын анықтау;

-табиғи және (немесе) техногендік сипаттағы өрттердің, авариялардың және төтенше жағдайлардың салдарлары;

-құрылыс объектісін пайдаланудың нормативтік мерзімдерінің аяқталуы;

-одан әрі пайдалану, реконструкциялау мүмкіндігін не күрделі жөндеудің экономикалық орындылығын айқындау қажеттілігі;

-аяқталмаған құрылыс объектісінің құрылысын алты айдан астам мерзімге консервациялау не тоқтата тұру;

-құрылыс объектісінің құрылымдық схемасының, функционалдық мақсатының немесе пайдалану шарттарының өзгеруі;

-құрылыс саласындағы мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген өзге де жағдайлар.

17. Құрылыс объектісін тексеру тиісті аттестаты бар сарапшыны не ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігі мен орнықтылығына тексеру жүргізуге лицензиясы бар мамандандырылған ұйымды тарта отырып, ведомствоаралық комиссия шешімінің негізінде жүзеге асырылады.

18. Құрылыс объектісін тексеру Қазақстан Республикасы Құрылыс кодексінің, осы Тәртіптің, сондай-ақ мемлекеттік нормативтік құжаттардың талаптарына сәйкес жүргізіледі.

19. Құрылыс объектісін зерттеп тексеру:

1) авариялық учаскелерді, ақаулар мен зақымдануларды анықтау үшін көзбен шолып тексеру жүргізе отырып, алдын ала тексеру;

2) есептеулерді, өлшеулерді және өзге де бағалау әдістерін қолдана отырып, егжей-тегжейлі аспаптық зерттеп тексеру;

3) жобалау, атқару және пайдалану құжаттамасын талдау (бар болса);

4) қажет болған жағдайда - мониторинг, зертханалық зерттеулер және мемлекеттік нормативтік құжаттарда көзделген өзге де жұмыс түрлерін жүргізу.

20. Құрылыс объектісінің нақты жай-күйін бағалау конструкциялардың, инженерлік жүйелердің және топырақтық негіздің жай-күйінің нақты көрсеткіштерін жобалау құжаттамасының және нормативтік құжаттардың талаптарымен салыстыру негізінде жүзеге асырылады және мемлекеттік нормативтік құжаттарда белгіленген техникалық жай-күйінің санаттары бойынша жүргізіледі. Құрылыс объектісінің нақты жай-күйін бағалау шеңберінде оның техникалық жай-күйінің санаты айқындалады, оның ішінде:

- жарамды жай-күйі;

- жұмысқа қабілетті жай-күйі;

- шектеулі зақымдану жағдайы;

- едәуір зақымдану жағдайы;

- құлау шегіндегі жағдай.

21. Құрылыс объектісін едәуір зақымдану санатына жатқызған не қирау шегінде тұрған жағдайда, мұндай объектіні пайдалануға жол берілмейді. Көрсетілген жағдайларда ведомствоаралық комиссия құрылыс объектісін авариялық деп тану туралы қорытындыны дайындау кезінде зерттеу нәтижелерін ескереді.

22. Құрылыс объектісінің нақты жай-күйін бағалау:

- конструкциялар мен инженерлік жүйелердің табиғи тозу дәрежесін;

- конструкциялардың көтергіш қабілеті мен орнықтылығын;

- табиғи-климаттық және сейсмикалықты қоса алғанда, нақты жүктемелер мен әсерлер;

- топырақ негізінің жай-күйі;

- күшейту және реконструкциялау жөніндегі іс-шараларды орындау кезінде қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету мүмкіндіктері.

23. Тексеру нәтижелері бойынша құрылыс объектісінің нақты жай-күйі, оны одан әрі пайдалануға рұқсат етілуі, қайта құруды жүргізу қажеттілігі не пайдалану жарамдылығын қалпына келтіру мүмкін еместігі туралы қорытындыларды қамтитын техникалық қорытынды жасалады.

24. Тексерудің техникалық қорытындысы ведомствоаралық комиссияның қарауына жатады және осы Тәртіпке сәйкес уәкілетті мемлекеттік органның және (немесе) жергілікті атқарушы органның комиссия қорытындысын дайындауы және шешім қабылдауы үшін негіз ретінде пайдаланылады.

3-параграф. Құрылыс объектісінің меншік иесін, ондағы үй-жайлардың (пәтерлердің және (немесе) тұрғын емес үй-жайлардың) меншік иелерін, құрылыс объектісін, ондағы үй-жайды (пәтерді және (немесе) тұрғын емес үй-жайды) иеленуші тұлғаны осындай құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы мәселені қарастыру туралы өзге заңды негізде хабардар ету тәртібі

25. Құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы мәселені қарау туралы хабарламаны ведомствоаралық комиссия қалыптастырылғаннан және оның отырысының күні тағайындалғаннан кейін уәкілетті мемлекеттік орган немесе жергілікті атқарушы орган жүзеге асырады.

26. Хабарлама құрылыс объектісінің меншік иесіне, ондағы үй-жайлардың (пәтерлердің және (немесе) тұрғын емес үй-жайлардың) меншік иелеріне, құрылыс объектісін немесе ондағы үй-жайды өзге де заңды негізде иеленетін тұлғаларға, сондай-ақ ресми тізілімдерде олар туралы мәліметтер бар өзге де мүдделі тұлғаларға жіберіледі.

27. Хабарлама мыналарды қамтиды:

уәкілетті органның немесе жергілікті атқарушы органның атауы;

құрылыс объектісі туралы мәліметтер (мекенжайы, кадастрлық нөмірі);

ведомствоаралық комиссия отырысының күні, уақыты және орны;

отырыстың мақсаты – құрылыс объектісін одан әрі пайдаланудың, реконструкциялаудың немесе бұзудың нақты жай-күйі мен мүмкіндігі туралы мәселені қарау;

келмегені үшін жауаптылық және қабылданған шешімнің салдары туралы ескерту;

қосымша ақпарат алу мерзімдері мен тәсілдері.

28. Хабарлама ведомствоаралық комиссия отырысы өтетін күнге дейін кемінде күнтізбелік он күн бұрын жіберіледі. Уәкілетті орган хабарлау мерзімін мүдделі тұлғалардың ескертулер мен құжаттарды дайындауы және ұсынуы үшін жеткілікті уақыт қағидатын ескере отырып белгілейді, бірақ ол күнтізбелік бес күннен кем болмайды. Кондоминиум объектілері меншік иелерінің жиналыстарын өткізу кезінде, тұрғын үй заңнамасында хабарлаудың осындай ең аз мерзімдері көзделген.

29. Хабарлама мынадай тәсілдердің бірімен жүзеге асырылады:

қол қою арқылы тапсыру;

тапсырылғаны туралы хабарламасы бар пошта жөнелтімімен жөнелту;

ресми мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы электрондық құжат нысанында жолдау;

электрондық хабарламаны алу мүмкіндігін көрсете отырып, уәкілетті органның немесе жергілікті атқарушы органның ресми интернет-ресурсында жариялау.

30. Құрылыс объектісінің меншік иесінің не өзге де мүдделі тұлғаның орналасқан жерін анықтау мүмкін болмаған, сондай-ақ дәлелді себептермен хабарламаны жеткізу мүмкін болмаған жағдайда, ведомствоаралық комиссияның отырысын өткізу туралы ақпарат уәкілетті мемлекеттік органның немесе жергілікті атқарушы органның ресми интернет-ресурсында, сондай-ақ құрылыс объектісінде орналастырылады.

31. Хабарламаны жіберу фактісін уәкілетті орган немесе жергілікті атқарушы орган белгілейді және құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану рәсімін жалғастыру үшін негіз болып табылады.

3-тарау. Құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе қайта жаңартуға жататын объект деп тану туралы шешім қабылдау тәртібі мен мерзімдері

32. Құрылыс объектісін апатты және бұзылуға немесе реконструкциялауға жататын деп тану туралы шешім қабылдауды уәкілетті мемлекеттік орган немесе жергілікті атқарушы орган төмендегілердің негізінде жүзеге асырады:

1) Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексі 136-бабының 12-тармағына сәйкес жергілікті атқарушы орган жүргізген құрылыс объектісін қарау актісі;

2) зерттеп-қарау нәтижелері бойынша техникалық қорытынды;

3) ведомствоаралық комиссияның қорытындысы;

4) құрылыс объектісінің меншік иесі, мемлекеттік органдар және өзге де мүдделі тұлғалар ұсынған материалдар.

33. Құрылыс объектісін қарау нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасы заңнамасының құрылыс объектісін пайдалануға қойылатын талаптарының бұзылуы анықталған жағдайда, жергілікті атқарушы орган құрылыс объектісін пайдалануға жауапты тұлғаға анықталған бұзушылықтарды жою мерзімін көрсете отырып, оларды жою жөніндегі шаралар туралы ұсынымдар жібереді.

34. Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын деп тану туралы мәселе ведомствоаралық комиссиямен мынадай жағдайларда қаралады, егер:

1) тексеру нәтижелері бойынша құрылыс объектісінің апатты жай-күйінің белгілері не оның бұзылу қаупі анықталса;

2) анықталған бұзушылықтар азаматтардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндірсе;

3) бұзушылықтарды жою жөнінде қабылданған шаралар құрылыс объектісін қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз етпесе;

4) құрылыс объектісінің пайдалану жарамдылығын жоғалтқанын куәландыратын өзге де мән-жайлар болса.

35. Құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе қайта құруға жататын объект деп тану туралы шешім әкімшілік акт болып табылады және дәлелді негіздемемен жазбаша нысанда ресімделеді.

36. Шешімде:

1) уәкілетті мемлекеттік органның немесе жергілікті атқарушы органның атауы;

2) құрылыс объектісі туралы мәліметтер;

3) объектінің нақты жай-күйі туралы қорытынды;

4) құқықтық реттеудің таңдалған түрін көрсету (бұзу не реконструкциялау);

5) тиісті іс-шараларды орындаудың белгіленген мерзімдері мен кезеңдері;

6) меншік иесінің немесе заңды иеленушінің шешімді іске асыру жөніндегі міндеттері;

7) қабылданған шешімге шағымдану тәртібі мен мерзімдері.

37. Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы шешімді ведомствоаралық комиссияның материалдарын қарау нәтижелері бойынша уәкілетті мемлекеттік орган немесе жергілікті атқарушы орган қабылдайды.

38. Құрылыс объектісін авариялық және бұзуға немесе қайта құруға жататын объект деп тану туралы қабылданған әкімшілік акт меншік иесіне және осы Тәртіптің 4-тарауына сәйкес хабарланған тұлғаларға мынадай тәсілдердің бірімен жазбаша нысанда жіберіледі:

1) қол қою арқылы тапсыру;

2) тапсырылғаны туралы хабарламасы бар пошта жөнелтімімен жөнелту;

3) ресми мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы электрондық құжат нысанында жолдау;

4) уәкілетті органның немесе жергілікті атқарушы органның ресми интернет-ресурсында орналастыру.

39. Егер актінің өзінде өзгеше мерзім көрсетілмесе, құрылыс объектісін авариялық және оны бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы әкімшілік акт уәкілетті органның немесе жергілікті атқарушы органның интернет-ресурсында ресми жарияланған сәттен бастап не егер актінің өзінде өзгеше мерзім көрсетілмесе, адресатқа тапсырылған сәттен бастап күшіне енеді.

40. Құрылыс объектісін апатты және бұзуға немесе реконструкциялауға жататын объект деп тану туралы шешімге шағымдану Қазақстан Республикасының әкімшілік рәсімдер және әкімшілік сот ісін жүргізу туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.